Workshopronde C
Ins en outs van warmtepompen:
nu en in de toekomst
Rimme van der Ree (Ambrava)
De warmtepomp
Het creëren van draagvlak
Rimme van der Ree
Directeur
3
4
Wat kost energie ?
• Elektra kWh
• Aardgas m3
• Propaan kg
• LPG L
• Stadsverwarming GJ
• Benzine L
• Kolen mud
• Droog hout m3
• Stookolie ton
• Houtskool kg
5Wat koop ik ?
€ cent/kWh
1,00 kWh 21,4
9,77 kWh 6,8
13,89 kWh 5,8
7,53 kWh 10,1
277 kWh 8,1
8,89 kWh 17,9
600 kWh 3,6
5,28 kWh 4,4
10.277 kWh 10,6
8,22 kWh 36,4
Gemiddeld energieverbruik
4-persoons huishouden
Verbruik gemiddeld woonhuis
Elektra : 4.000 kWh/jaar
7
1.800m3 gas = 17.568 kWh
• Totaal verbruik = 4.000 + 17.568 = 21.568 kWh/jaar
• Elektra lampen. Wasmachine, TV is kleiner dan 20 %
van het energie verbruik in huis ! (verlichting 2 %)
1 liter benzine = 9,11 kWh 1 x 60 liter = 546,6 kWh 7 x tanken = gehele elektra
verbruik thuis in een jaar (ongeveer 6.720 km auto rijden) totaal verbruik huis =
31.000 km rijden (1 l op 16 km)
In één m3 slochteren gas zit 35,17 MJ aan energie dit is omgerekend 9,77 kWh
Warmte:
Gas 1.800 m3 gas/jaar indien ketel
Elektra 3.450 kWh elek./jaar indien warmtepomp
Beng 702 m2
Beng 138 m2
Nul op de meter
=+
Is het allemaal zo eenvoudig ?
Nee
• Duurzame energie is niet constant beschikbaar
Bij de laagste behoefte grootste opbrengst
• Warmtepompen zijn het meest efficiënt bij lage
afgiftetemperaturen
Laag temperatuur systemen betekenen goed
geïsoleerde woningen en specifieke afgifte systemen
9
De warmtepomp
10
Warmtepompen
Wat is er allemaal mogelijk?
Tapwater tot 55 °C - Vloerverwarming – Vloerkoeling/Airconditioning
Lucht of water als bron?
12
Miljoenen jaren
Miljoenen jaren 15 jaar60 jaar80 jaar100 jaar
Geen vuur
Toch warm
Het is pas echt koud als het -273°C is
Ontwikkelingen lucht warmtepomp
10 jaar geleden Nu
Bij lage buitentemp groot capaciteit verlies Ook bij lage buitentemp voldoende capaciteit
Lage COP bij lage buitentemperatuur Beperkte teruggang in COP
Aan/uit compressor Frequentie geregelde compressor
AC compressor BLDC compressor
Capillaire inspuiting Elektronische expansie ventiel
Analoge regeling Digitale regeling
Eenvoudige warmtewisselaar Verbeterde wisselaar
Standaard compressie Tussengas injectie
AC motoren Borstel loze gelijkstroom motoren
Standaard ventilatorwaaier Geavanceerde waaiers
Lucht warmtepomp, de mythe voorbij
16
Gemiddeld energieverbruik
4-persoons huishouden
• Totaal verbruik = Elektra + WARMTE =
• Totaal verbruik = 4.000 + 17.568 = 21.568 kWh/jaar
• Elektra lampen. Wasmachine, TV is kleiner dan 20 % van het
energie verbruik in huis ! (verlichting 2 %)
• Warmte is 80 % van onze behoefte < bij nieuwe woningen
Eco Heating System
• Indien er stroom over is (de meter loopt de
verkeerde kant op) zet deze dan om in warmte en
maak een groot buffervat hoog in temperatuur.
18
15 ◦C
Toevoer
Radiator/fancoil groep
Retour
DHW Tank
Hydro kit
Retour
Toevoer
T B
Vloerverwarmin
g
DX Binnendelen
DHW Tank
Buitendeel
Zonnecollector
Hydro kit
Ttoevoer
20~55°
C
Ttoevoer
20~40°
C
Ttoevoer
25~45°
C
EEV Kit
Let op een
buffervat is
geen boiler
COP waarden (rendement)
• COP = Coëfficiënt of Performance
• Geleverde energie (W)
Opgenomen vermogen (W)
= COP W/W
In de Europese norm NEN EN 14511 zijn de testomstandigheden vastgelegd
Break even warmtepomp
• Elektra kWh
• Aardgas m3
20
€ cent/kWh
1,00 kWh 21,4
9,77 kWh 6,8
elektra prijs
gasprijs / ketelrendement
minimale COP
warmtepomp om
voordeliger te zijn
=
21,4 cent
6,8 cent/0,9 (90%)= COP >2,83
Bij een ketel rendement van 90 %
COP watertemperatuur t.o.v.
buitentemperatuur
15 ◦C
-15 ◦C
10 ◦C
-7 ◦C
7 ◦C
-20 ◦C
+2 ◦C
- 2 ◦C
-10 ◦C
CO
P
• Hart op hart maat vloerverwarming bepaalt
afgiftetemperatuur
• Éénmalige kleine meer investering, 15 jaar
langer een zuinigere installatie
Afgiftesysteem
• Warmtepompen draaien op een proces van verdampen en condenseren
• Dit proces werkt pas 7 minuten na het opstarten optimaal
• Beperk aantal starts/ stops door het volume in de installatie en dit vergroot het
rendement direct. (Zeker bij vloerverwarming waar groepen apart aangestuurd
worden)
23
Toevoer
Radiator/fancoil groep
Retour
DHW Tank
Hydro kit
Retour
Toevoer
T B
Vloerverwarming
DX Binnendelen
DHW Tank
Buitendeel
Zonnecollector
Hydro kit
Ttoevoer
20~55°
C
Ttoevoer
20~40°
C
Ttoevoer
25~45°
C
EEV Kit
15 ◦C
Proces optimalisatie
Succes van de warmtepomp
• De juiste warmtepomp met de juiste capaciteit
• Goed ontwerp en gebalanceerd systeem
• Laag temperatuur afgifte systeem (met extra aandacht)
• Voldoende systeem inhoud ook bij deel gebruik
• Mogelijkheid tot bufferen van energie
• Goed ingeregeld systeem met de juiste waterhoeveelheden
en pomp capaciteiten
• Geavanceerde besturing mogelijkheden , smart grid,
combinatie zonnecollectoren legionella ontsmetting enz.
24
Hartelijk dank voor uw aandacht.
Zijn er nog vragen?
www.samsung-klimaat.nl
Bedankt voor uw
aandacht!
U heeft nu 55 minuten pauze.
Daarna gaat het programma
verder in de grote zaal.
15:20 – 16:15 uur Pauze
16:15 – 16:45 uur Uitreiking Nyenrode Supply
Chain Award 2016
16:45 – 17:15 uur Zero Waste: Dromen,
durven, delen en DOEN
17:15 – 18:00 uur Netwerkborrel & bezoek
kennisplein

Workshop Ambrava

  • 1.
    Workshopronde C Ins enouts van warmtepompen: nu en in de toekomst Rimme van der Ree (Ambrava)
  • 2.
    De warmtepomp Het creërenvan draagvlak Rimme van der Ree Directeur
  • 3.
  • 4.
  • 5.
    Wat kost energie? • Elektra kWh • Aardgas m3 • Propaan kg • LPG L • Stadsverwarming GJ • Benzine L • Kolen mud • Droog hout m3 • Stookolie ton • Houtskool kg 5Wat koop ik ? € cent/kWh 1,00 kWh 21,4 9,77 kWh 6,8 13,89 kWh 5,8 7,53 kWh 10,1 277 kWh 8,1 8,89 kWh 17,9 600 kWh 3,6 5,28 kWh 4,4 10.277 kWh 10,6 8,22 kWh 36,4
  • 6.
  • 7.
    Verbruik gemiddeld woonhuis Elektra: 4.000 kWh/jaar 7 1.800m3 gas = 17.568 kWh • Totaal verbruik = 4.000 + 17.568 = 21.568 kWh/jaar • Elektra lampen. Wasmachine, TV is kleiner dan 20 % van het energie verbruik in huis ! (verlichting 2 %) 1 liter benzine = 9,11 kWh 1 x 60 liter = 546,6 kWh 7 x tanken = gehele elektra verbruik thuis in een jaar (ongeveer 6.720 km auto rijden) totaal verbruik huis = 31.000 km rijden (1 l op 16 km) In één m3 slochteren gas zit 35,17 MJ aan energie dit is omgerekend 9,77 kWh Warmte: Gas 1.800 m3 gas/jaar indien ketel Elektra 3.450 kWh elek./jaar indien warmtepomp Beng 702 m2 Beng 138 m2
  • 8.
    Nul op demeter =+ Is het allemaal zo eenvoudig ? Nee
  • 9.
    • Duurzame energieis niet constant beschikbaar Bij de laagste behoefte grootste opbrengst • Warmtepompen zijn het meest efficiënt bij lage afgiftetemperaturen Laag temperatuur systemen betekenen goed geïsoleerde woningen en specifieke afgifte systemen 9
  • 10.
  • 11.
    Warmtepompen Wat is erallemaal mogelijk? Tapwater tot 55 °C - Vloerverwarming – Vloerkoeling/Airconditioning
  • 12.
    Lucht of waterals bron? 12
  • 13.
    Miljoenen jaren Miljoenen jaren15 jaar60 jaar80 jaar100 jaar Geen vuur Toch warm
  • 14.
    Het is pasecht koud als het -273°C is
  • 15.
    Ontwikkelingen lucht warmtepomp 10jaar geleden Nu Bij lage buitentemp groot capaciteit verlies Ook bij lage buitentemp voldoende capaciteit Lage COP bij lage buitentemperatuur Beperkte teruggang in COP Aan/uit compressor Frequentie geregelde compressor AC compressor BLDC compressor Capillaire inspuiting Elektronische expansie ventiel Analoge regeling Digitale regeling Eenvoudige warmtewisselaar Verbeterde wisselaar Standaard compressie Tussengas injectie AC motoren Borstel loze gelijkstroom motoren Standaard ventilatorwaaier Geavanceerde waaiers Lucht warmtepomp, de mythe voorbij
  • 16.
  • 17.
    Gemiddeld energieverbruik 4-persoons huishouden •Totaal verbruik = Elektra + WARMTE = • Totaal verbruik = 4.000 + 17.568 = 21.568 kWh/jaar • Elektra lampen. Wasmachine, TV is kleiner dan 20 % van het energie verbruik in huis ! (verlichting 2 %) • Warmte is 80 % van onze behoefte < bij nieuwe woningen
  • 18.
    Eco Heating System •Indien er stroom over is (de meter loopt de verkeerde kant op) zet deze dan om in warmte en maak een groot buffervat hoog in temperatuur. 18 15 ◦C Toevoer Radiator/fancoil groep Retour DHW Tank Hydro kit Retour Toevoer T B Vloerverwarmin g DX Binnendelen DHW Tank Buitendeel Zonnecollector Hydro kit Ttoevoer 20~55° C Ttoevoer 20~40° C Ttoevoer 25~45° C EEV Kit Let op een buffervat is geen boiler
  • 19.
    COP waarden (rendement) •COP = Coëfficiënt of Performance • Geleverde energie (W) Opgenomen vermogen (W) = COP W/W In de Europese norm NEN EN 14511 zijn de testomstandigheden vastgelegd
  • 20.
    Break even warmtepomp •Elektra kWh • Aardgas m3 20 € cent/kWh 1,00 kWh 21,4 9,77 kWh 6,8 elektra prijs gasprijs / ketelrendement minimale COP warmtepomp om voordeliger te zijn = 21,4 cent 6,8 cent/0,9 (90%)= COP >2,83 Bij een ketel rendement van 90 %
  • 21.
    COP watertemperatuur t.o.v. buitentemperatuur 15◦C -15 ◦C 10 ◦C -7 ◦C 7 ◦C -20 ◦C +2 ◦C - 2 ◦C -10 ◦C CO P
  • 22.
    • Hart ophart maat vloerverwarming bepaalt afgiftetemperatuur • Éénmalige kleine meer investering, 15 jaar langer een zuinigere installatie Afgiftesysteem
  • 23.
    • Warmtepompen draaienop een proces van verdampen en condenseren • Dit proces werkt pas 7 minuten na het opstarten optimaal • Beperk aantal starts/ stops door het volume in de installatie en dit vergroot het rendement direct. (Zeker bij vloerverwarming waar groepen apart aangestuurd worden) 23 Toevoer Radiator/fancoil groep Retour DHW Tank Hydro kit Retour Toevoer T B Vloerverwarming DX Binnendelen DHW Tank Buitendeel Zonnecollector Hydro kit Ttoevoer 20~55° C Ttoevoer 20~40° C Ttoevoer 25~45° C EEV Kit 15 ◦C Proces optimalisatie
  • 24.
    Succes van dewarmtepomp • De juiste warmtepomp met de juiste capaciteit • Goed ontwerp en gebalanceerd systeem • Laag temperatuur afgifte systeem (met extra aandacht) • Voldoende systeem inhoud ook bij deel gebruik • Mogelijkheid tot bufferen van energie • Goed ingeregeld systeem met de juiste waterhoeveelheden en pomp capaciteiten • Geavanceerde besturing mogelijkheden , smart grid, combinatie zonnecollectoren legionella ontsmetting enz. 24
  • 25.
    Hartelijk dank vooruw aandacht. Zijn er nog vragen? www.samsung-klimaat.nl
  • 26.
    Bedankt voor uw aandacht! Uheeft nu 55 minuten pauze. Daarna gaat het programma verder in de grote zaal. 15:20 – 16:15 uur Pauze 16:15 – 16:45 uur Uitreiking Nyenrode Supply Chain Award 2016 16:45 – 17:15 uur Zero Waste: Dromen, durven, delen en DOEN 17:15 – 18:00 uur Netwerkborrel & bezoek kennisplein