Tedarik zinciri yönetim etkinliğinin artırılmasında kullanılan performans ölçüleri, performans ölçümü neden önemlidir, tedarik zinciri performansı, tedarik zinciri performans ölçüm sistemleri, tedarik zinciri performans ölçüm kriterleri, tedarik zinciri performans ölçüm fonksiyonları, tedarik zinciri performansını ölçmede kullanılan modern yöntemler, kurumsal karne (balanced scorecard), lojistik puan tablosu, faaliyet tabanlı maliyetleme (ABC yöntemi), ekonomik katma değer, SCOR modeli.

1. Tedarik Zinciri Performans Ölçümü
Arş.Gör. Duran GÜLER
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi
Tarım Ekonomisi Bölümü
www.duranguler.com

2. Tedarik Zinciri Yönetim Etkinliğinin
Artırılmasında Kullanılan Performans
Ölçüleri
1. Maliyet
2. Müşteri yanıtı
3. Eylem zamanı
4. Esneklik
www.duranguler.com

3. Performans Ölçümü Neden Önemlidir?
 Doğrudan davranışları ve dolaylı olarak performansı
kontrol etme
 Şirketin belirli bir doğrultu ve yönde ilerlemesini
sağlama
 Tedarik zinciri yönetiminde etkinlik sağlama
 Tedarik zinciri performansının bozulmasını önleme
www.duranguler.com

4. Tedarik Zinciri Performansı
www.duranguler.com
Tepki Süresi Verimlilik
1. Müşteri hizmetleri
2. İçsel verimlilik
3. Talep esnekliği
4. Ürün geliştirme

5. www.duranguler.com
Tedarik zincirinin, müşterilerinin beklentilerini
karşılama becerisini ölçmektedir. Tedarik
zinciri pazarda yer alan insanların müşteri
hizmeti beklentilerini karşılamak zorundadır
Müşteri Hizmetleri

6. Bir tedarik zincirinin uygun bir kârlılık düzeyi
sağlayacak şekilde işleme kabiliyetine sahip
olmasıdır. Pazar koşulları değişken olduğundan
uygun kârlılık düzeyi de pazardan pazara değişiklik
göstermektedir.
www.duranguler.com
İçsel Verimlilik

7. Ürün talep düzeylerinde yaşanan ya da yaşanması
olasılığına karşın tedarik zincirinin tepki verme
kabiliyetini ölçmektedir. Talep esnekliği ölçeği, tedarik
zincirinin mevcut talep durumunun aşılması
durumunda bu aşılan kısmın ne kadarını
karşılayabileceğini gösterir.
www.duranguler.com
Talep Esnekliği

8. Bir tedarik zincirinin hizmet verdiği pazarla beraber
gelişmesini sürdürme kabiliyetini kapsamaktadır. Bu
ölçüm tedarik zincirinin zamanında yeni ürünler
geliştirme ve bu ürünleri yine zamanında dağıtabilme
kabiliyetine ne kadar sahip olduğunu ölçmektedir.
www.duranguler.com
Ürün Geliştirme

9. Performans ölçüm sürecini düzenleyen ve destekleyen
araçlar performans ölçüm sistemleri olarak adlandırılır.
Etkili bir performans ölçüm sistemi;
1. Sistemi anlamak için bir temel oluşturur,
2. Sistemin bütünü içerisindeki tüm davranışları etkiler,
3. Tedarik zinciri üyeleri ve dış paydaşlar için çabaların
sonuçları hakkında bilgi sağlar.
www.duranguler.com
Tedarik Zinciri Performans Ölçüm
Sistemleri

10. o Bütünleşik yaklaşım
o Süreç tabanlılık
o Strateji ile uyumlu
o Dinamik bir sistem
o Dengelenmiş yaklaşım
o Yönetimsel bir araç
o Stratejik, taktiksel ve operasyonel düzeyleri kapsama
o İleriye dönük (yol gösterici) perspektif sağlama
o İyileştirme yönlü araçlar
o Derinlemesine inceleme yapabilme işlevselliği sağlama
o Çelişen amaçlar ele alabilme
o Basitlik
o Kıyaslanabilirlik
o Uygun ölçüm matrisi
www.duranguler.com
Tedarik Zinciri Performans Ölçüm
Kriterleri

11. 1. Yönetimi bilgilendirmek, karar almaya desteklemek
ve sorunlu bölgeleri tanımlamaya yönelik bilgi
fonksiyonu,
2. Hedefler ve istenen sonuçlara yön vermek amacı ile
yönlendirme fonksiyonu,
3. Sürecin yürütülmesinin denetimini yapmaya yönelik
kontrol fonksiyonu.
www.duranguler.com
Tedarik Zinciri Performans Ölçüm
Fonksiyonları

12. Kurumsal Karne (Balanced Scorecard)
Lojistik Puan Tablosu
Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ABC Yöntemi)
Ekonomik Katma Değer
SCOR Modeli
www.duranguler.com
Tedarik Zinciri Performansını Ölçmede
Kullanılan Modern Yöntemler

13. Bu yaklaşım genel anlamda tedarik zincirinin ölçülmesinde
dört temel performans ölçümünü ortaya koyar:
 Mali açıdan (örneğin, depolama üretim ve maliyeti)
 Müşteri perspektifi (örneğin, zamanında teslimat ve
sipariş doldurma oranı)
 İç işletme açısından (örneğin, imalatın üretim planına
bağlılığı ve hataların tahmini)
 Yenilikçi ve öğrenme perspektifi (örneğin, çalışanları ve
yeni ürün geliştirme döngüsü süresi)
www.duranguler.com
Kurumsal Karne (Balanced Scorecard)

14. Bu ölçüm türünde aşağıda sıralanan bütünleştirilmiş dört
genel performans ölçümünün kullanılmasını önermektedir:
 Lojistik finansal performansı ölçümleri (örneğin,
harcamalar ve varlıkların getirisi)
 Lojistik verimlilik ölçümleri (örneğin, saat başına
yüklenen siparişler ve ulaşım, günlük sevk konteyner
kullanımı)
 Lojistik kalite ölçümleri (örneğin, envanter doğruluk oranı
ve sevkiyatta karşılaşılan hasarlar)
 Lojistik döngü süresi ölçümleri (örneğin, transit geçiş
süresi ve sipariş giriş zamanı)
www.duranguler.com
Lojistik Puan Tablosu

15. Faaliyet Tabanlı Maliyetlendirme (ABC: Activity Based
Costing) yaklaşımı operasyonel performansı mali
ölçümlere bağlayan geleneksel muhasebe
yöntemlerinin bir kısım sakıncalarını ortadan kaldırmak
için geliştirilmiştir. Yöntem faaliyetlerin her biri için
gerekli olan kaynakları (yani, zaman ve maliyet) tahmin
ederken, bu faaliyetleri bireysel görevler veya maliyet
unsurları şeklinde ayırarak yönetmeyi kapsamaktadır.
www.duranguler.com
Faaliyet Tabanlı Maliyetleme
(ABC Yöntemi)

16. Bu yöntem, hissedarların paylarının değerinin ancak
şirket kazancının sermaye maliyetinden daha fazla
artması ile yükseleceğini vurgulamaktadır. Bu ölçüm
aynı zamanda, tedarik zinciri içerisinde zincir üyelerinin
yarattıkları katma değerlerin ölçülmesinde
kullanılabilmektedir.
www.duranguler.com
Ekonomik Katma Değer

17. Tedarik Zincir Konseyi tarafından geliştirilen tedarik
zinciri çalışma referans modeli, bir tedarik zincirinde
üye firmalarının performans isteklerini dikkate alan
faydalı bir yapıyı sağlar.
www.duranguler.com
SCOR Modeli

18. SCOR modeli bir tedarik zinciri performans ölçüm
modelidir. Bu model iş süreçleri, performans
değerlemeleri ve en iyi uygulamaları içeren bir tedarik
zinciri yönetim çerçevesi oluşturmaktadır. Bu model
aynı zamanda bir tedarik zinciri içerisinde yer alan tüm
katılımcıların birbirileri ile olan iletişimlerini iyileştirmek
sureti ile tedarik zinciri yönetiminin etkinliğinin
geliştirilmesi konusunda katılımcılara yardımcı olur.
www.duranguler.com
SCOR Modeli

19. SCOR modeli için dört farklı süreç söz konusudur:
 Kaynak (Source)
 Yap (Make)
 Dağıt (Deliver)
 Plan (Plan)
www.duranguler.com
SCOR Modeli

20. SCOR modeli on iki performans matrisini kabul etmekte
ve uygulamaktadır. Bunlar dört ana kategori içerisinde
yer almaktadırlar.
 Teslimat Güvenilirliği
 Esneklik ve Yanıt Verme
 Maliyet
 Varlıklar
www.duranguler.com
SCOR Modeli

21.  Teslimat performansı
 Zamanında yüklenen sipariş yüzdesi
 Siparişleri yerine getirme süresi
 Sipariş yerine getirmede mükemmellik
www.duranguler.com
Teslimat Güvenilirliği

22.  Tedarik zinciri yanıt verme oranı
 Üretim esnekliği
www.duranguler.com
Esneklik ve Yanıt Verme

23.  Toplam lojistik yönetim maliyeti
 Katma değerli çalışan üretkenliği
 Garanti maliyeti
www.duranguler.com
Maliyet

24.  Nakit döngüsü zamanı
 Tedariğin stoklanma günleri
 Varlık dönüşümü
www.duranguler.com
Varlıklar