Tam Quoc Dien Nghia

wWw.VietLion.Com – Thư vi n eBook Online – Free for All ! 2010

Tam Qu c Di n Nghĩa
(Tam Qu c Chí)

La Quán Trung

ðóng eBook và Share b i Thư vi n sách ñi n t Online:

wWw.VietLion.Com
……………

H i Ðào Viên Anh Hùng K t Nghĩa
Ðánh Huỳnh Cân Hào Ki t L p Công
N i Gi n Trương Phi Ðánh Khâm Sai
L p Mưu Hà Ti n Tr Ph n Lo n
Bàn ph l p, Ð ng Trác m ng Ðinh Nguyên
T ng Xích th , Lý Túc d L B
Ph Hán Ð , Tr n Lưu lên ngôi
L a Ð ng t c, M nh Ð c dâng ki m.
Ti p H ch Văn, Các Tr n ng Tào Công
Phá Quan i, Tam Anh Chi n L B
Ð t Kim Quy t, Ð ng Trác Làm Càn.
Gi u Ng c T , Tôn Kiên Trái Ư c
Viên Thi u Qua C u Ðu i Công Tôn To n
Tôn Kiên Sang Sông Ðánh Lưu C nh Thăng
Vương Tư Ð Khéo D ng Liên Hoàn K .
Ð ng Th a Tư ng Náo L ng Phư ng Nghi Ðình.
Tr Hung B o, L B Giúp Tư Ð
Chi m Trư ng An, Lý Thôi Nghe Gi H .
Giúp Nhà Vua, Mã Ð ng Kh i Nghĩa.
Báo Thù Cha, Tào Tháo C t Quân.
Lưu Hoàng Thúc C u Kh ng Dung B c H i

Tam Qu c Di n Nghĩa – Tam Qu c Chí Trang 1


Lã Ôn H u Phá Tào Tháo T i B c Dương.
Cung T Ba L n Như ng T Châu
M nh Ð c M t Phen Ðánh L B .
Lý Thôi, Quách Dĩ M t Tr n Gi ao Tranh
Dương Ph ng, Ð ng Th a Hai L n C u Giá.
Tào M nh Ð c R i Giá ð n H a Ðô
L Ph ng Tiên ðang ðêm Cư p T Qu n.
Thái S T Ham ð Ti u Bá Vương
Tôn Bá Phù Hăng ðánh Nghiêm B ch H
C a Nha Môn, Ph ng Tiên B n Kích
Sông V Th y, M nh Ð c Thua Quân
H i1
Bài Ca M Ð u
(Và cũng là bài ca k t thúc)
Sông dài cu n cu c ra khơi ,
Anh hùng : sóng d p, cát vùi thiên thu...
D hay, thành b i nào ñâu ?
B dâu ch p m t , ngho nh ñ u thành mơ !
Non xanh còn ñó trơ trơ ,
Tà dương l n l a sư i hơ ánh h ng .
Lão ti u g p l i ngư ông ,
Bên sông gió mát , trăng trong , kho tr i .
Rư u vò l i rót khuyên m i ,
Cùng nhau l i k chuy n th i xa xưa...
K ra bi t m y cho v a ?
Nói cư i h h , say sưa quên ñ i...
H i1
H i Ðào Viên Anh Hùng K t Nghĩa
Ðánh Huỳnh Cân Hào Ki t L p Công
Phàm th cu c trong thiên h (1), chia r i l i h p, h p r i l i chia. T như nhà
Châu m t v n, b y nư c phân tranh, sau ñó nhà T n l i g m thâu v m t m i. R i
khi nhà T n b di t vong, ñ cho Hán, S tranh hùng, và cu i cùng Hán ñã di t S
ñ thu v m t m i.
Nhà Hán k t vua Cao T là Lưu Bang tr m xà kh i nghĩa th ng nh t ñư c
thiên h , gi l y ngai vàng cho Ð n khi vua Quang Vũ là Lưu Tú qu t kh i, gi t
lo n th n là Vương Mãng, ph c hưng cho nhà H u Hán (2), r i truy n Ð n ñ i vua
Hi n Ð thì b chia làm ba nư c. Cái nguyên do r i lo n sau này là do t i hai ông
vua Hoàn Ð và Linh Ð .
Vua Hoàn Ð gi am c m các b tôi trung tr c, l i tin dùng b n ho n quan, làm
cho th nư c b suy vi. Khi vua Hoàn Ð băng hà, vua Linh Ð lên n i ngôi, có



quan Ð i Tư ng Quân Ð u Vũ và quan Thái Phó Tr n Ph n cùng giúp vi c tr nư c.
Hai v tôi th n n y v n m t lòng trung nghĩa, nhưng bên c nh l i có bè lũ ho n quan
Tào Ti t chuyên quy n làm b y. Ð u Vũ và Tr n Ph n l p mưu tru di t b n này ñ
tr tai h a cho nư c, ch ng may cơ mưu b b i l , hai v tôi th n n y ñ u b chúng
hãm h i.
T ñó, b n ho n quan càng l ng quy n, chúng liên k t v i lo n th n tác yêu, tác
quái.
Năm Ki n Ninh th hai (niên hi u c a vua Linh Ð ), tháng tư ngày r m, nhà vua
ng ra ñi n Ôn Ð c, v a ng i xu ng ng , b ng có m t tr n cu ng phong r t l n
n i lên, r i m t con r n xanh to tư ng t trên sà ngang cung ñi n rơi xu ng n m
ngang trên ng . Vua th t kinh ngã lăn ra b t t nh, các quan h u c n ph i ñưa vua
vào n i cung c u c p.
Nhưng ch trong giây lát, con r n bi n ñi ñâu m t, tr i l i n i lên m t tr n cu ng
phong d d i, mưa tuôn như trút nư c. K ñó, mưa ñá l i rơi theo t i hơn n a ngày,
nhà c a b hư s p vô s .
Vào tháng hai, năm Ki n Ninh th tư, kinh ñô L c Dương l i b ñ ng ñ t, r i
nư c bi n dâng lên tràn ng p c m t mi n duyên h i. Dân cư, làng m c, c a c i b
sóng cu n ra khơi m t tích.
Cũng vào ñ i vua Linh Ð , vào năm Quang Hòa th nh t, t i m t vùng thôn dã,
có m t con gà mái hóa gà tr ng, r i ñ n ngày m ng m t tháng sáu, m t lu ng h c
khí dài hơn mư i trư ng bay th ng vào ñi n Ôn Ð c.
Cũng vào mùa thu năm ñó, trư c nhà Ng c Ðư ng b ng hi n lên m t c u v ng
sáng chói. Sư n núi Ng Nguyên b s p l , ñ t ñá ñè ch t ngư i.
Ch trong th i gi an m y năm mà không bi t bao nhiêu s vi c ly kỳ x y ra. Vua
bu n bã h chi u h i các quan tri u th n t i sao có nh ng hi n tư ng quái g như
v y?
Quan Ngh Lang Thái Ung dâng s tâu, ñ i ý nói: R n sa, gà mái hóa gà tr ng là
ñi m ñàn bà và ho n quan làm lo n nư c...
L i tâu r t th ng thi t, khi n nhà vua xem xong cũng ph i não lòng. Vua ch th
dài r i quay vào thay áo.
B y gi Tào Ti t ñ ng núp ñ ng sau vua, xem tr m ñư c t bi u, th y th t c
gi n vô cùng, li n bàn mưu v i bè ñ ng c a h n, l p k gieo t i cho Thái Ung, và
cách ch c ñu i Thái Ung v làm th dân nơi ñi n lý.
Sau ñó b n Trương Như ng, Tri u Trung, Phong Tư, Tào Ti t, H u Lãm, Ki n
Th c, Trình Khoáng, H Huy, Quách Th ng, t t c mư i ngư i h p nhau xưng là
Th p Thư ng Th chuyên làm ñi u gi an ác.
Vua Linh Ð l i nhu như c, tin dùng Trương Như ng như m t k tôi trung, vi c
tri u chính ñ u gi ao cho Trương Như ng quy t ñoán, Ð n n i kêu Trương Như ng
b ng Á ph .
Tri u ñình càng bê tha th i nát, lòng ngư i mu n n i lo n, gi c giã kh p nơi d y
lo n lên như ong v t .



B y gi , t i qu n C L c có ba anh em h Trương là Trương Giác, Trương B o,
và Trương Lương. Trương Giác thi h ng Tú Tài, không qu n ñèn sách n a, ngày
ngày vào núi hái thu c. B ng m t hôm, Trương Giác g p m t ông lão m t ñ như
hài ñ ng, m t xanh như nư c bi c, tay ch ng g y lê, kêu Trương Giác vào m t hang
núi, r i trao cho ba quy n thiên thư và d n:
- Ðây là b Thái bình yêu thu t ta ban cho con ñ h c. H c ñư c sách này, con
ph i thay tr i mà tuyên hóa, c u dân ñ th . Còn n u manh tâm ñ i d thì s g t l y
qu báo không nh .
Trương Giác ti p l y Thiên thư, bái t r i yêu c u xin ñư c bi t tên ông lão. Ông
lão nói:
- Ta chính là Nam Hoa Lão Tiên ñây.
D t l i hóa thành lu ng gió mát bay ñi m t.
Trương Giác ñư c b sách y, ngày ñêm t p luy n, ch ng bao lâu ñã bi t cách
kêu mưa g i gió, và t xưng hi u là Thái Bình ñ o nhân .
Vào tháng giêng năm Trung Bình th nh t (cũng ñ i vua Linh Ð ), có b nh th i
khí n i lên, lan r ng kh p vùng. Trương Giác ñem bùa phép ñi tr b nh cho dâng gi
an, l y hi u là Ð i Hi n lương sư . Lúc ñó Trương Giác l i có d y thêm ñư c hơn
năm trăm ñ ñ , cũng h c rành phép bùa chú, nên c th y trò chia nhau vân du kh p
nơi.
Th y vi c ch a b nh c a Trương Giác có hi u qu , thiên h ñ n m lên, và r
nhau theo làm ñ ñ c a Trương Giác m i ngày m t ñông thêm.
Trương Giác ñem t t c tín ñ trong thiên h chia ra làm ba mươi sáu phư ng,
m i phư ng có hơn m t v n ngư i, và có c m t viên C Soái ñ cai qu n. R i
Trương Giác l i t xưng mình là Tư ng Quân, coi c ba mươi sáu phư ng ñó.
Chưa h t, Giác còn phao ngôn ñ mê ho c dân chúng r ng: Tr i xanh ñã ch t,
tr i vàng nên lên thay. Ð n năm Giáp Tý, thiên h ñ i cát .
Giác l i truy n cho các tín ñ dùng ñ t sét tr ng vi t lên nơi c a l n hai ch
Giáp Tý , và dân cư kh p tám châu: Thanh, U, T , Ký, Kinh, Dương, Duy n, D , ai
mu n ñư c hư ng phư c ph i vi t danh v Ð i Hi n lương sư Trương Giác mà th .
Trương Giác ñã có ý làm ph n, nên m t sai ñ ñ là Mã Nguyên Nghĩa ñem
vàng b c g m vóc vào tri u lo lót v i tên ho n quan Phong Tư, ñ nh tên này làm
n i ng.
Trương Giác l i bàn v i hai ngư i em r ng:
- Cái khó ñ t nh t là lòng dân. Nay dân ñã thu n theo mình r i, n u không th a
cơ ño t thiên h thì ñáng ti c l m.
R i Trương Giác v i vã s m c vàng, khăn vàng ñ h n ngày kh i s . Giác sai
m t tên ñ t là ư ng Châu mang m t thư ñưa cho Phong Tư, nhưng ch ng may
Ðư ng Châu không thích hành ñ ng c a Giác cho nên ch y th ng vào tòa Thư ng
Thư cáo bi n.



Th là vi c làm c a Trương Giác b b i l . Vua hay tin ph n lo n li n tri u Ð i
Tư ng Quân Hà Ti n vào tri u, truy n b t Mã Nguyên Nghĩa ñem chém, và h ng c
c gia quy n Phong Tư hơn ngàn ngư i.
Trương Giác th y v y li n g p rút kh i binh, t xưng là Thiên Công Tư ng
Quân, phong cho Trương B o làm Ð a Công Tư ng Quân, Trương Lương làm Nhân
Công Tư ng Quân.
Giác l i rêu rao v i bá tánh r ng: Nay v n Hán ñã h t, có ñ i thánh nhân xu t
th , ai n y thu n tr i theo chính, ñ hư ng thái bình an l c.
Th là kh p b n phương có hơn b n, năm mươi v n ngư i ñ i khăn Vàng hư ng
ng theo Trương Giác làm ph n. Th gi c r t m nh, quan quân nghe gió ñã ch y
dài.
Hà Ti n li n tâu v i vua c p t c sai s ñ n các Châu, Qu n truy n l nh phòng
ng , ngăn ñ ch l p công. Ð ng th i sai Trung Lang Tư ng Lư Th c, Hoàng Ph
Tung, và Châu Tu n d n ba ñ i tinh binh chia ra làm ba ñư ng d p gi c.
B y gi , gi c Khăn Vàng m t ñ o do Trương Giác c m ñ u, kéo th ng ñ n U
Châu xâm l n. Quan Thái Thú châu này là Lưu Yên v n dòng tôn th t ñ t C nh
Lăng, vùng Gi ang H , là con cháu L Cung Vương nhà Hán.
Lưu Yên th y tình th kh n trương v i tri u quan Hi u Úy Châu Tĩnh vào bàn
k .
Châu Tĩnh nói:
- Quân gi c ñông như nư c lũ, quân ta ít không th nào ngăn n i. Minh công nên
g p rút chiêu m nghĩa binh m i gi n i Châu này.
Lưu Yên nghe l i li n treo b ng kh p nơi chiêu m nghĩa binh.
Ngày kia, b n văn ñưa ñ n Trác Huy n, dân chúng ra xem ñông ngh t. Trong s
dân chúng y có m t v anh hùng tánh tình khoan hòa, ít nói, m ng gi n không l ra
s c m t, nhưng l i có chí l n, thư ng k t gi ao v i các anh hùng, hào ki t trong
thiên h . Ngư i này mình cao tám thư c, hai tai l n như chày, môi ñ như thoa son,
h Lưu tên B , t là Huy n Ð c, v n cháu ch t Trung Sơn Tĩnh Vương Lưu Th ng,
t c dòng dõi vua Hi u C nh Hoàng Ð nhà Hán.
Nguyên trư c kia, th i Hán Vũ Ð , con trai Lưu Th ng là Lưu Trinh ñư c phong
tư c Trác L c Ðình H u. V sau, nhân m t bu i t tông mi u, Lưu Trinh vào dâng
vàng hành l , ch ng may vàng s c x u, b m t tư c H u (3), và t ñ y con cháu m i
có m t chi d i v Trác Qu n l p nghi p.
Lưu Huy n Ð c t c là cháu Lưu Hùng, con Lưu Ho ng. Lưu Ho ng có thi ñ u
Hi u Liêm, r i làm ch c L i, nhưng m t s m.
Huy n Ð c m côi cha, th m r t có hi u. Tánh ham ñ c sách, nhưng nhà
nghèo, Huy n Ð c ph i làm ngh ñóng dép, d t chi u ñ sinh s ng. Nhà ông t i
thôn Lâu Tang, phía Ðông Nam có m t cây dâu r t l n, cao hơn năm trư ng, ñ ng
xa trông như m t chi c l ng v y.
Ðã có nhi u ngư i ñi qua trông th y câu dâu kỳ d y, t ng nói:
- Nhà này t sanh quý t .



Lúc còn nh , Huy n Ð c thư ng chơi ñùa v i tr con trong làng, và thư ng
ñ ng dư i g c cây dâu mà nói:
- Tao làm Thiên t , nên ng c xe có l ng n y!
Ngư i chú là Lưu Nguyên Kh i nghe nói thư ng m ng:
- Cháu ch nói b y.
Tuy v y, Nguyên Kh i cũng nói r ng:
- Th ng bé này ph i là m t ngư i phi thư ng mai sau.
Nhân th y nhà Huy n Ð c nghèo, Lưu Nguyên Kh i tìm cách giúp ñ ñ Huy n
Ð c ăn h c. Năm Huy n Ð c mư i lăm tu i, ñư c m cho ñi du h c, th giáo Tr nh
Huy n và Lư Th c, l i k t b n v i Công Tôn To n.
Ð n nay, Huy n Ð c ñã ñư c hai mươi tám tu i, và ngày hôm y, khi ñ c b n
chiêu quân c a Lưu Yên, Huy n Ð c c m khái th dài m t ti ng.
B ng nghe ñ ng sau có ti ng ngư i nói l n:
- Ð i trư ng phu ph i vì qu c gia mà ra s c, ch than th có ích gì?
Huy n Ð c quay ñ u l i, th y ngư i v a nói mình cao tám thư c, m t d như
c p, m t c tròn xoe, hàm én râu hùm, ti ng nói r n như s m. Bi t không ph i là
ngư i thư ng, Huy n Ð c li n h i thăm tên h .
Ngư i y ñáp:
- Tôi h Trương tên Phi, t là D c Ð c, ông cha m y ñ i nơi Trác Qu n n y
làm ngh bán rư u, m th t, vì v y tôi cũng có chú ít ru ng vư n, thích k t gi ao
nh ng anh hùng hào ki t trong thiên h , nay th y ông xem b ng chiêu quân mà than
th nên h i th m t l i.
Huy n Ð c nói:
- Tôi v n là ngư i trong thân t c nhà Hán, h Lưu tên B , ñáng l trong lúc gi c
Khăn Vàng d y lo n cũng ph i góp m t ph n c u nư c an dân, nhưng vì s c chưa
làm ñư c nên ñau lòng than th .
Trương Phi nói:
- Nhà tôi cũng có chút ít c a c i, tôi mu n b ra ñ tuy n m m t ñoàn hương
dũng, r i cùng ông c ñ i s , ông th y có nên chăng?
Huy n Ð c r t m ng, n m tay Trương Phi d t vào trong quán rư u ñàm ñ o.
Trong lúc hai ngư i ñang ñ i m bàn th s thì b ng th y m t ñ i h o hán ñ y m t
chi c xe ñ ngoài c a r i bư c vào thét t u b o, nói:
- Ðem rư u th t ra ñây! Hôm nay ta u ng say sưa cho m t b a ñ ngày mai ñ u
quân gi t gi c.
Huy n Ð c li c nhìn ra c a th y ngư i này mình cao l n chín thư c, m t ñ như
thoa son, m t phư ng mày ngài, tư ng m o ñư ng ñư ng, oai phong l m li t.
Bi t ngư i y cũng là m t cái th kỳ nhân, nên Huy n Ð c v i ñ ng d y ti p
m i vào ng i chung bàn và h i thăm danh tánh.
Ngư i y ñáp:
- Tôi h Quan tên Vũ, t là Th Trư ng, sau ñ i là Vân Trư ng, ngư i ñ t Gi i
Lương, t nh Hà Ðông. Nhân vì vùng tôi có m t tên th hào th hi p ñáp dân



lành, tôi n i gi n gi t ch t nó r i b ñi lánh n n. Tôi phiêu b t trong gi ang h ñã
hơn năm năm, nay nghe có gi c Khăn Vàng n i lên kh y nhi u, nên mu n ñ u quân
tr gi c, c u an bá tánh.
Huy n Ð c cũng ñem chí nguy n c a mình t bày. Vân Trư ng m ng r u ng
ba chung rư u r i theo Huy n Ð c và Trương Phi d t nhau v trang tr i ñ bàn b c.
Trương Phi nói:
- Mu n làm nên vi c l n, c t nh t ph i hi p s c ñ ng tâm m i ñư c. Sau nhà tôi
có m t vư n ñào ñang ti t hoa n r t nhi u, ngày mai chúng ta ñ n ñó t cáo tr i
ñ t, k t làm anh em.
Huy n Ð c và Vân Trư ng ñ ng thanh khen ph i.
Ngày hôm sau, Trương Phi sai gia nhân m trâu ñen, ng a tr ng bày ñ l trong
vư n ñào. Ba ngư i ñ ng trư c hương án, vái m i ngư i hai cái r i cùng th r ng:
Ba chúng tôi là Lưu B , Quan Vũ, Trương Phi, tuy khác h nhưng k t làm anh
em, quy t ñ ng tâm hi p l c, c u kh n phò nguy, trên báo ñáp qu c gia, dư i giúp
yên bá tánh. Chúng tôi không mong ñư c sanh cùng năm cùng tháng cùng ngày, ch
nguy n ñư c ch t cùng ngày cùng tháng cùng năm. Hoàng thiên, h u th ch ng
giám l i này. Ai b i nghĩa b tr i tru ñ t di t.
Th xong, ba ngư i ñem so tu i nhau thì Huy n Ð c ñư c làm anh c , Vân
Trư ng làm th , Trương Phi làm em út.
Trương Phi l i sai gia nhân b t trâu dê trong chu ng ñem m làm ti c t i vư n
ñào, t p trung t t c dũng sĩ trong vùng ñ n ăn u ng. Dũng sĩ t t u có t i hơn ba
trăm ngư i, vui say m t b a th t no nê.
Hôm sau, m i ngư i chia nhau ñi thu th p khí gi i, m i vi c t m yên, ch hi m
m t n i còn thi u ng a ñ c i.
Trong lúc ñang lo tính, b ng có m t ngư i ch y vào báo:
- Có hai ngư i khách thương, cùng ñoàn tùy tùng d n b y ng a khá ñông, ñang
ñi v hư ng trang tr i này.
Huy n Ð c nói:
- Ðây là tr i giúp ta!
Ba anh em v i ra kh i tr i ñón ti p hai ngư i khách thương m i vào trang tr i.
Hai ngư i này chính là hai thương gia l n ñ t Trung Sơn, m t ngư i là Trương
Th Bình, m t ngư i là Tô Song, hàng năm thư ng lên m n B c mua gi ng ng a
kh e ñem v Tràng An bán. Nay vì mi n này có gi c nên không th ñem ng a ñi
qua ñư c.
Sau khi ñã m i ñư c hai v khách thương vào tr i, Huy n Ð c h i d n ti c ñãi
ñ ng, r i ñem ý mu n c u dân ñ th c a mình ra bày t . Hai ngư i khách thương
vui lòng hi n cho năm mươi con ng a kh e, l i t ng thêm năm trăm lư ng vàng
b c, m t ngàn cân thép t t ñ rèn binh khí và giáp tr .
Khách cáo t , Huy n Ð c t ơn ti n chân vài d m r i tr v c y th gi i ch m t
ñôi song c ki m. Vân Trư ng cũng ñánh m t cây ñ i ñao Thanh long y m nguy t ,



g i là Lãnh di m c n ng tám mươi hai cân. Trương Phi rèn m t cây trư ng Bát
ñi m cương mâu .
Ai n y ñ u trang b cương giáp, r i kéo năm trăm quân hương dũng ñ n ra m t
quan Thái Thú Lưu Yên.
Lưu Yên h i ñ n danh tánh, ba anh em ñ u xưng rõ tên h , riêng Huy n Ð c còn
nói cho Lưu Yên bi t mình là tông phái Hoàng Gia. Lưu Yên m ng r nh n Huy n
Ð c làm cháu (So theo vai v thì Lưu Yên thu c vai chú bác).
Vào thành chưa ñư c vài hôm thì ñã có tin quân thám thính v báo:
- Tư ng gi c Khăn Vàng là Trình Vi n Chí th ng lãnh năm v n quân kéo ñ n
qu y nhi u Trác Qu n.
Lưu Yên li n sai Châu Tĩnh d n ba anh em Huy n Ð c cùng năm trăm quân
hương dũng ñi trư c phá gi c. Anh em Huy n Ð c không h ng n ng i, lãnh quân
ti n ñ o tr c ch ñ n chân núi Ð i Hưng, và trông th y quân gi c cũng v a kéo ñ n
ñó.
Huy n Ð c thúc ng a ra trư c tr n, bên t có Vân Trư ng, bên h u có Trương
Phi y m h .
Huy n Ð c giơ roi thét m ng quân gi c:
- Ph n lo n, ñ ng hòng múa r i, hãy xu ng ng a ñ u hàng cho s m.
Trình Vi n Chí n i gi n sai Phó Tư ng Ð ng M u ra ñánh. Ð ng M u v a nh y
ra ñã b Trương Phi xông ñ n ñâm m t xà mâu trúng ngay gi a ng c, ngã lăn xu ng
ng a.
Th y Phó Tư ng mình chưa ra tay ñã b h i r i, Trình Vi n Chí li n múa ñao ñ n
ñánh Trương Phi, nhưng Vân Trư ng ñã vung Thanh Long Ðao c n l i. Uy l c c a
Vân Trư ng r t m nh, Trình Vi n Chí kinh hãi run s , tr tay không k p b Vân
Trư ng chém m t ñao ñ t làm hai ño n.
Ngư i sau có thơ khen Vân Trư ng và Trương Phi như sau:
Anh hùng xu t tr n bu i ñ u tay,
M t th xà mâu, m t th ñao.
Khí ti t r ng ng i oai l c khét,
Chia ba thiên h r ng anh hào.
Quân gi c b m t ch tư ng ho ng h t ch y dài. Huy n Ð c xua quân ñu i ñánh,
chúng ñ u hàng vô s .
Ðoàn quân ñ c th ng kéo v thành ñư c Lưu Yên thân hành ra t n bên ngoài ti p
ñón và y l o quân sĩ.
Sáng hôm sau, l i có tin gi c Khăn Vàng Ð n vây phá Thanh Châu, và quan Thái
Thú Thanh châu là Cung C nh cho ngư i sang c u c u. Lưu Yên li n cho m i
Huy n Ð c ñ n thương lư ng.
Huy n Ð c nói:
- Gi c c y th ñông chia quân khu y r i, nay U châu ñã t m yên, B này xin tình
nguy n ñem quân ñ c u Thanh Châu.



Lưu Yên li n sai Châu Tĩnh ñem năm ngàn quân cùng ba anh em Huy n Ð c
kéo ñi.
Gi c th y c u binh t i li n chia làm ba ñ o, bao vây r t ng t. Huy n Ð c th y
mình ít quân quá, không th nào c n i li n cho l nh rút quân ngoài ba mươi d m h
tr i. Ðo n nói v i Quan, Trương:
- Mu n phá gi c ph i thi hành kỳ binh m i ñư c.
R i chia cho Vân Trư ng m t ngàn quân d n ra ph c bên t nơi chân núi,
Trương Phi cũng lãnh m t ngàn quân ph c bên h u nơi chân núi.
Sáng hôm sau, Huy n Ð c cùng Châu Tĩnh d n quân gióng tr ng ti n ñ n tr i
ñ ch. Quân gi c ra nghênh chi n, Huy n Ð c gi thua kéo quân ch y v .
Tư ng mình ñ c th , quân gi c t ñu i theo. Khi ñu i ñ n chân núi, b ng nghe
m y ti ng chiêng báo hi u, hai toán quân ph c c a Vân Trư ng và Trương Phi ñ ng
kéo ra m t lư t ñánh b c h u. Ð o quân c a Huy n Ð c quay l i tác chi n. Ba m t
ñánh d n, quân gi c ñ i b i, ch t không bi t bao nhiêu mà k . Chúng b k t c xí,
m nh ai n y ch y. Huy n Ð c xua quân truy kích, ñu i ñ n thành Thanh Châu thì
quan Thái Thú Cung C nh hay ñư c tin th ng tr n v i m c a thành thúc quân tràn
ra ti p ng.
Nh ñó mà Thanh Châu ñư c gi i vây, quân gi c t n mác h t. Ngư i sau có thơ
khen Huy n Ð c:
Mưu hay t rõ s c th n công,
Hai c p suy ra kém m t r ng.
G p lúc cô cùng, ngư i m i rõ,
Tam phân thiên h , x ng anh hùng
Cung C nh ñón ti p ba anh em Huy n Ð c và Châu Tĩnh vào thành bày ti c
khao thư ng ba quân. Ti c xong, Châu Tĩnh mu n tr v U Châu, Huy n Ð c nói:
- G n ñây, nghe quan Trung Lang Tư ng Lư Th c ñánh nhau v i Trương Giác,
chúa gi c Khăn Vàng t i Qu ng Tôn. B tôi xưa ñã t ng theo h c Lư tiên sinh, nay
mu n ñ n ñó giúp ân sư m t phen.
Châu Tĩnh b ng lòng, d n quân tr v m t mình. Ba anh em Huy n Ð c ñem
năm trăm quân b n b th ng ñ n Qu ng Tôn, vào dinh ra m t Lư Th c, và nói rõ ý
ki n mình tình nguy n phá gi c. Lư Th c m ng l m, lưu ba anh em Huy n Ð c
dư i trư ng ñ ñ i l nh.
B y gi , Trương Giác có hơn mư i lăm v n quân, chia ra qu y nhi u nhi u ch .
Ph n Trương Giác thì gi năm v n, ñang c m c t i Qu ng Tôn, chưa phân th ng
b i.
Lư Th c b o Huy n Ð c:
- Nay Trương Giác b ta vây ñây chưa th làm gì ñư c, nhưng hai ngư i em
c a nó là Trương Lương, Trương B o ñang qu y r i Dĩnh Xuyên, ñ i tr n v i
Hoàng Ph Tung và Châu Tu n. N u quân gi c Dĩnh Xuyên mà th ng th ñư c
thì nơi ñây t b nguy hi m. V y ngươi hãy d n binh mã b n b , và thêm m t ngàn
quân ta c p, ñ n Dĩnh Xuyên dò thám tình hình, sau s h n ngày cùng ñánh.



Huy n Ð c lĩnh m nh, kéo quân ñi su t ngày ñêm m i ñ n Dĩnh Xuyên.
B y gi Hoàng Ph Tung và Châu Tu n ñang ñánh nhau v i quân gi c. Gi c
núng th ph i rút lui vào Trư ng Xã, d a th m t r ng lau r m r p ñ l p doanh tr i.
Hoàng ph Tung bàn v i Châu Tu n:
- Gi c tuy ñông, nhưng kh kh o. Chúng l p doanh tr i trong r ng lau, v y ta
nên dùng h a công mà ñ t.
Li n ñó Hoàng Ph Tung ra l nh cho quân sĩ m i ngư i ñem theo m t bó c khô
kéo ñi mai ph c. Ðêm y g p gió l n, quân Hán nh t t phóng h a ñ t tr i. Gi a lúc
ñó Hoàng ph Tung và Châu Tu n d n hai ngàn k binh xông vào chém gi t. Tr i
gi c l a cháy ng p tr i, quân gi c ho ng h t không k p m t giáp lên yên, b ch y t
tán.
Quân Hán chém gi t cho ñ n lúc tr i m sáng thì m i th y Trương Lương,
Trương B o thu th p tàn quân cư p ñư ng ch y thoát ch t.
Quân gi c ch y chưa ñ y ba mươi d m thì l i g p m t tư ng m t nh , râu dài,
mình cao b y thư c, ñang c m ñ u m t ñ o quân c m toàn c ñ , ñ ra ch n ñánh.
B tr n ph c kích th hai này, quân gi c b t vía kinh h n, l p thì ch t, l p ôm ñ u
ch y tr n không còn m t manh giáp.
V tư ng nh v a xu t hi n chính là quan K Ðô Úy, ngư i Tiêu Qu n, nư c
Bái, h Tào tên Tháo, t là M nh Ð c.
Trư c kia, cha Tào Tháo v n h H H u tên là H H u Tung, nhưng sau làm con
nuôi quan Trung Thư ng Th Tào Ð ng nên H H u Tung m i ñ i ra là Tào Tung.
Tào Tung sanh ra Tào Tháo có ñ t cho Tháo ti u t là A Man, l i có thêm m t tên
n a là Cát L i.
Lúc thi u th i, Tào Tháo thích chơi b i, săn b n, hát xư ng, nhưng b n lãnh l i
r t mưu mô x o quy t. Ngư i chú c a Tào Tháo th y cháu mình du ñãng, ham chơi
b h c nên có nhi u l n phi n trách nói cho Tào Tung bi t.
M i l n như v y, Tào Tung kêu con vào qu m ng, Tào Tháo ñem lòng gi n
chú, m i nghĩ ra m t k .
M t hôm, th y chú ñ n chơi, Tào Tháo giã v ngã lăn xu ng ñ t, ng t l m như
trúng gió. Ngư i chú th y v y th t kinh v i ch y ñi tìm Tào Tung báo l i. Lúc Tào
Tung ch y ra xem, thì th y Tháo v n ñ ng chơi không có vi c chi c . Tào Tung
ng c nhiên h i:
- Kìa, sao chú con b o là con trúng gió?
Tào Tháo th n nhiên thưa:
- T trư c ñ n nay con có b nh t t gì ñâu? Có l con ñã làm ñi u gì m t lòng
chú, nên chú gi n r a con như v y.
Tào Tung nghe l i con, nên v sau Tào Tháo có l i gì ngư i chú phi n trách,
Tào Tung ñ u b qua, không trách m ng Tháo n a.
Tháo ñư c th càng chơi b i phóng ñãng hơn. Th i y, có ngư i tên là Kiêu
Huy n b o Tháo r ng:



- Thiên h lo n to ñ n nơi r i, n u không ph i là ngư i có tài tái th , không ai
xoay lo n ra an ñư c. Ngư i tài y có l là ông ñ y.
L i có m t ngư i n a Nam Dương, tên Hà Ngung, có d p g p Tào Tháo v
nhà, t ý nói:
- Nhà Hán s p m t, Tào Tháo s là ngư i an ñ nh thiên h v y.
Tào Tháo th y có nhi u ngư i nói ñ n mình, nhưng chưa v a ý. Tháo l i nghe
vùng mi n Nam có H a Thi u n i danh là xem tư ng bi t ngư i, li n tìm ñ n y t
ki n và h i:
- Ông th y tôi là ngư i như th nào?
H a Thi u nhìn Tháo m t lúc r i l ng thinh không ñáp. Tào Tháo g n h i ñôi ba
l n, H a Thi u m i nói:
- Ð i tr , ông là b y tôi gi i. Th i lo n, ông là k gi an hùng.
Nghe nói th , Tào Tháo m ng vô cùng. Năm hai mươi tu i, Tào Tháo ñã ñ
Hi u Liêm, làm quan Lang r i ñư c thăng Ðô úy L c Dương. Lúc v a Ð n nh m
ch c, Tháo ñã sai treo mư i cây roi ngũ s c b n c a thành. Ai ph m ñ n lu t c m
t c thì sai quân n c c ra ñánh li n, b t k k có th l c, hay quy n quí.
Có m t l n ngư i chú ru t c a quan Trung Thư ng Th Ki n Th c c m dao ñi
ñêm, Tháo ñi tu n b t g p, l p t c truy n l nh b t ñem ñ n trư c nha môn mà ñánh,
ch ng kiêng n gì h t. B i v y, trong ngoài ñ u s Tháo, không ai dám ph m lu t
n a.
Uy danh c a Tháo nh ñó l ng l y, nên ñư c thăng làm Quan L nh Ð n Khâu.
Nay gi c Khăn Vàng n i lên, Tháo l i ñư c thăng ch c Tr Ðô Úy, d n năm ngàn
quân mã kéo ñ n Dĩnh Xuyên tr chi n.
V a ñ n nơi, g p lúc Trương Lương, Trương B o b tr n h a công, thua ch y
xi ng li ng, Tháo nhân cơ h i ch n ñư ng gi t gi c, chém hơn m t v n ñ u gi c,
ño t ñư c ngư i ng a, khí gi i vô s . Trương Lương và Trương B o g p th cùng,
m ñư ng máu ch y thoát. Tháo li n kéo quân vào thành ra m t Hoàng Ph Tung
và Châu Tu n, r i l i d n binh truy kích Trương Lương và Trương B o.
B y gi , Huy n Ð c cùng Quan, Trương cũng v a t i Dĩnh Xuyên, nghe xa xa
có ti ng hò reo ñánh gi c, l i th y l a cháy r c tr i v i d n binh t i thì gi c ñã tan
r i. Huy n Ð c vào y t ki n Hoàng Ph Tung, Châu Tu n, và nói rõ ý ki n c a Lư
Th c.
Hoàng Ph Tung nói:
- Hai th ng gi c Trương Lương, Trương B o b m t tr n h a công, th cùng l c
t n, ch c là chúng ch y sang Qu ng Tôn h p l c v i Trương Giác. Các ngươi hãy
t c t c tr v ñó mà giúp Lư tư ng quân d p gi c.
Huy n Ð c lĩnh m nh, l i d n quân tr v . Khi ñ n n a ñư ng, b ng th y m t
toán quân mã áp gi i m t chi c tù xa, ngư i ng i bên trong l i là Lư Th c.
Th t kinh, Huy n Ð c v i t t kh i yên ng a, ch y ñ n h i duyên c .
Lư Th c nói:



- Tôi vây Trương Giác s p phá ñư c binh gi c, thì b ng tri u ñình có sai m t
viên Huỳnh Môn quan là T Phong ra m t tr n thám thính tình hình. T Phong ñòi
ăn h i l , tôi nói v i h n: Ð n như quân lương hi n còn chưa ñ , l y ñâu ra ti n dư
mà ñãi s nhà vua? . T Phong t c gi n v tri u vu t u r ng tôi không ch u ti n
quân, c ñ p lũy ñào hào c th , khi n lòng quân tr nãi. Tri u ñình n i gi n, sai
quan Trung Lang Tư ng Ð ng Trác ñ n thay tôi c m quân, và b t tôi gi i v kinh tr
t i.
Trương Phi nghe d t l i, máu gi n s c sôi, toan rút gươm chém m y tên quân h
t ng tù xa ñ c u Lư Th c, nhưng Huy n Ð c ñã k p ngăn l i và nói:
- Vi c c a Lư tư ng quân ngay gi an s có công lu n xét ñoán, chúng ta không
nên b o sát ngư i c a tri u ñình mà mang t i.
Trương Phi tr n m t, nhìn chi c tù xa cho ñ n khi m t hút. Vân Trư ng nói:
- Lư Trung Lang b b t, ngư i khác c m quân, chúng ta trông c y vào ai mà tr
l i Qu ng Tôn? Chi b ng tr v Trác Qu n là hơn.
Huy n Ð c nghe l i, cùng v i hai em d n quân v phía B c. Ði chưa ñư c hai
ngày, b ng nghe sau núi có ti ng quân reo t m , ba anh em Huy n Ð c li n trèo
lên m t ñ nh núi cao, xem th y quân Hán b thua cu n c ch y tr n, còn ñ ng sau
gi c Khăn Vàng ñông ñ c, ñang ñu i theo r t hăng. Trên cây ñ i kỳ c a gi c có ñ
b n ch : Thiên Công Tư ng Quân .
Huy n Ð c ñưa tay ch b n gi c, nói v i Quan, Trương:
- Chính th ng này là Trương Giác, k c m ñ u gi c Khăn Vàng gây r i. Chúng
ta tham chi n ngay.
Ba anh em Huy n Ð c ñ ng phi ng a d n quân lư t t i. B y gi Trương Giác ñã
ñánh b i Ð ng Trác, nên kéo binh truy kích r t ng t. Ðang lúc hăng th , b ng g p
toán quân c a ba anh em Huy n Ð c ch n l i, chúng r i lo n ngư i ng a ñ p nhào
lên nhau, m t c hàng ngũ, b quân Huy n Ð c chém gi t m t tr n, làm cho chúng
quay ñ u b ch y hơn năm mươi d m.
Ba ngư i c u ñư c Ð ng Trác v tr i. Sau khi h i thăm, bi t ñư c ba anh em
Huy n Ð c chưa có ch c v gì, hi n còn là chân tr ng, Ð ng Trác làm m t khinh
kh nh, không thèm thi l và ti p ñãi.
Huy n Ð c bư c ra ngoài, không nói gì, nhưng Trương Phi thì h m h m nét m t,
t ý b t mãn:
- H ! Chúng ta lăn mình vào ñ ch quân ñ c u h n, mà h n l i dám vô l như
th ! Ph i gi t h n ñi m i ñã gi n.
M ng r i, Trương Phi c m xà mâu quay vào trư ng ñ nh gi t Ð ng Trác.
Ðó chính là:
Nhân tình th thái ñáng bu n than,
Ai bi t anh hùng lúc tr ng chân!
N u ñư c muôn ngư i như D c Ð c,
Trên ñ i ñã h t gi ng vong ân
Chú thích:



(1) Thiên h t c là Ð qu c Trung Hoa c g m chín châu: Thanh, U, T , Ký,
Kinh, Dương, Duy n, D , và Ích. Dư i m i Châu có Qu n và Huy n
(2) Vua Hán Cao T ñóng ñô Tràng An (phía Tây) cho nên g i là nhà Tây
Hán. Nhà Tây Hán truy n ñ n ñ i vua Bình Ð thì b Vương Mãng gi t và cư p
ngôi. Lưu Tú gi t ñư c Vương Mãng, khôi ph c l i cơ ñ nhà Hán, nhưng l i d i ñô
v L c Dương (phía Ðông) cho nên t vua Quang Vũ v sau g i là nhà Ðông Hán.
(3) Ð i vua Hán Vũ Ð m i khi có cu c t Tông Mi u, các v có tư c H u trong
h Lưu ñ u ph i vào dâng vàng làm l . N u vàng c a ai có s c x u, không ñư c
sáng ñ p thì ngư i ñó b m t tư c H u.
H i2
N i Gi n Trương Phi Ðánh Khâm Sai
L p Mưu Hà Ti n Tr Ph n Lo n
Ð ng Trác có hi u là Tr ng Dĩnh, ngư i x Lũ Tây, vùng Lâm Thao, làm quan
Thái Thú qu n Hà Ðông, v n là m t k có tính kiêu ng o.
B i th , Trương Phi v a th y m t ñã ghét, mu n gi t ñi. Huy n Ð c và Vân
Trư ng ñ ng can:
-Dù sao h n cũng là ngư i c a tri u ñình sai ñ n, chúng ta không nên gi t.
Trương Phi h m h :
-N u không gi t th ng y mà l i ñây ch u m nh l nh c a nó thì em không th
ch u ñư c. Hai anh l i, em ñi nơi khác
Huy n Ð c nói:
-Anh em ta ñã th ñ ng sanh t thì vi c ñi có nhau. N u em mu n ñi thì chúng
ta cùng ñi v y.
Trương Phi m ng r :
-N u th thì em m i nguôi gi n.
Ba anh em Huy n Ð c l i t b Trác Qu n, ngày ñêm kéo quân qua Dĩnh Xuyên
theo Chu Tu n. Chu Tu n ti p ñãi anh em Huy n Ð c r t h u, h p binh làm m t,
ti n ñánh Trương B o.
B y gi , Tào Tháo và Hoàng Ph Tung cũng ñang h p quân ñánh nhau v i
Trương Lương Khúc Dương, riêng Trương B o thì l i ñ ch v i Chu Tu n.
Trương B o ñem tám, chín v n quân ñóng ñ n sau chân núi khí th r t v ng.
Chu Tu n sai Huy n Ð c là tiên phong, kéo quân ñ n gi ao binh. Trương B o hay
tin sai Phó Tư ng Cao Thăng d n ba ngàn quân ra ñ i ñ ch. Huy n Ð c khi n
Trương Phi ra c chi n. ñánh chưa ñ y ba hi p, Trương Phi ñã vung xà mâu ñâm
Cao Thăng ñ ru t nhào xu ng ng a ch t ngay.
Trương B o th y th t c gi n, lư t t i vung gươm ni m chú, ñ u b tóc xõa làm
phép thu t, t c thì s m ch p n i lên, trên không bao ph m t vùng h c khí. Trong
vùng h c khí y l i có vô s binh mã l n lư t rơi xu ng.
Trông th y pháp thu t, binh c a Huy n Ð c r i lo n, nên Huy n Ð c v i vã thu
quân.



V ñ n dinh, Huy n Ð c vào ra m t Chu Tu n và bàn:
-Trương B o dùng tà thu t th ng chúng ta, ngày mai chúng ta ph i dùng u v t
phá phép c a nó m i ñư c.
Chu Tu n khen ph i, khi n quân sĩ s m ng th t cho nhi u, và truy n l nh gi t
dê chó ñ l y máu.
K ñó, Huy n Ð c khi n Quan Công d n m t ngàn quân mai ph c nơi phía chân
núi, ñem theo ng th t, máu dê, máu chó cho nhi u. T t c ñ u d b s n sàng.
Tr i m sáng, Huy n Ð c d n m t ñ o binh ra trư c tr i ñ ch khiêu chi n.
Trương B o cư i l n nói:
-Hôm qua chúng ñã b i binh, nay l i còn dám ñ n ñây n p m ng sao?
Li n truy n l nh ba quân nai n t ch nh t r i xách giáp ra trư c tr i.
Trương B o v a d n binh ra ñã th y Huy n Ð c múa ki m m ng nhi c. Trương
B o n i gi n ni m chú, t c thì cát bay ñá ch y âm khí m t mù, trên không trung
ngàn v n binh mã ào t rơi xu ng. Huy n Ð c quay ng a b ch y, Trương B o cư i
l n gi c ng a ñu i theo.
V a qua kh i núi, hai ñ o binh ph c c a Quan, Trương n i lên m t ti ng pháo
hi u, ba quân hăm h xông ra m t lư t, dùng ng th t nhúng vào máu th t lên
không, t c thì binh tư ng yêu ma c a Trương B o bi n m t h t.
Trương B o th y phép mình b phá th t kinh, v a mu n lui binh, thì hai ñ o binh
c a Quan, Trương ñã xông ra ch n l i. Phía sau Huy n Ð c xua quân ñu i t i. Ba
ngã ñánh d n l i làm cho ñ i binh c a Trương B o tan v , b ch t r t nhi u.
Trương B o m huy t l , qu t ng a ch y dài, Huy n Ð c ñu i theo ñư c vài
d m, l tay rút ra m t mũi tên ng m Trương B o b n theo.
Trương B o la lên m t ti ng mũi tên c m vào cánh tay phía t , không còn c m
thương ñư c n a, ph i ôm c ng a ch y th ng vào Dương Thành ñóng c a c th .
Chu Tu n th a th ng, m t m t ñ c quân vây ch t b n c a thành, m t m t cho
ngư i ñi dò la tin t c c a Hoàng Ph Tung.
Nh c l i t khi Ð ng Trác thay th Lư Th c ñ ñ u chi n v i Trương Giác,
Ð ng Trác ñã thua hơn b y tr n. Tin y ñ n tai tri u ñình. Vua li n tri u Ð ng Trác
v trách m ng, và sai Hoàng ph Tung ra thay th .
Hoàng Ph Tung ñ n nơi thì Trương Giác ñã ch t vì b nh. Trương Lương th ng
lĩnh binh mã thay th . Trương Lương c v i Hoàng Ph Tung. Nhưng ch ng bao
lâu, l c lư ng c a Trương Lương mòn m i, b Hoàng Ph Tung l p k chém ch t
Trương Lương t i Khúc Dương, r i ñào m Trương Giác lên, ch t ñ u ñem v tri u
dâng n p. Tri u ñình phong cho Hoàng Ph Tung là Xa K Tư ng quân, tr n nh m
t i Ký Châu.
Hoàng Ph Tung l i làm s dâng v tri u xin cho Lư Th c kh i t i, và ph c h i
nguyên ch c. Tào Tháo cũng có công d p gi c Trương Giác nên ñư c phong làm T
Tư ng Nam.
Chu Tu n hay ñư c tin y, lòng nao nao, v i th i thúc binh sĩ ngày ñêm phá
thành Trương B o r t g p. Trong thành quân sĩ ñ u h t lương th c, th gi c nguy



c p, nên tư ng gi c là Nghiêm Chách ñâm ch t Trương B o, r i ch t ñ u ñem ra
ngoài thành dâng cho Chu Tu n.
Th là Chu Tu n ñã d p yên ñư c m y Qu n, v i vi t thi p g i v dâng t u.
B y gi còn dư ñ ng c a gi c Khăn Vàng l n tr n trong núi non, r ng r m, th nh
tho ng kéo ra qu y nhi u dân lành. Tri u ñình l i sai Chu Tu n ñem ñoàn quân
chi n th ng ñi d p gi c các nơi hi m y u. Chu Tu n tuân l nh kéo quân ra ñi.
Nhưng ñi ñư c vài ngày thì b ng th y trư c m t có m t ñ o binh kéo t i. Ng là
quân gi c, Chu Tu n toan cho l nh ñánh, nhưng xem l i tư ng ñi ñ u không ph i là
gi c, mà là m t trang thanh niên trán r ng, m t sáng, lưng g u, vai hùm, oai phong
l m li t.
Ngư i này h Tôn tên Kiên, quê Ngô qu n, ñ t Phú Xuân t là Vân Ðài, dòng
dõi Tôn Vũ T , m t nhà quân s l ng danh.
Năm Tôn Kiên lên mư i b y tu i, theo cha t i sông Ti n Ðư ng, th y hơn mư i
tên h i t c v a cư p thuy n c a m t khách buôn, ñang chia ti n nhau trên b . Tôn
Kiên nói v i cha:
- Con xin phép b t lũ gi c này.
R i nh y lên b múa ñao hò hét, tay ch tr Ðông Tây nhưng g i quân b n m t
ñ n. Gi c tư ng là quan quân ñi tu n, v i b h t c a c i ch y tr n. Tôn Kiên ñu i
theo chém ñư c m t ñ a. Do ñó, các qu n huy n ñ u bi t danh, ñư c ti n c làm
Hi u Úy.
Sau ñó, l i có tên yêu t c làm ph n Cói Kê, xưng là Dương Minh Hoàng Ð , t
t p th o kh u có hơn vài v n. Tôn Kiên cùng quan quân Châu Qu n phá ñư c gi c
chém ñ u H a Xương, và ñ a con c a h n là H a Thi u.
Quan Th S Tang Mân th y Tôn Kiên l p ñư c công l n, li n dâng bi u v
tri u b o t u. Tri u ñình phong cho Tôn Kiên làm quan Th a Diêm T c, sau ñ i
sang Hu Di Th a, r i l i làm H Bì Th a.
Nay th y gi c Khăn Vàng n i lên qu y nhi u, Tôn Kiên l i m t l n n a t t p
thi u niên trong thôn p, và thu n p m t s võ sĩ mi n sông Hoài, l p thành m t
ñ o quân hơn m t ngàn năm trăm ngư i, kéo ñi ti p ng cho quân tri u.
Chu Tu n m ng r li n thu d ng Tôn Kiên, cùng nhau hi p binh ñ truy nã gi c
cư p.
Ch ng bao lâu, các nơi h o lánh ñã d p xong, duy có ba tên gi c l n, dư ñ ng
c a Truơng Giác, là Tri u Ho ng, Hàn Trung, Tôn Tr ng, t t p hơn vài v n quân,
chi m c nơi Uy n Thành, bên trong cư p c a gi t ngư i, bên ngoài thinh th là ñ
tr thù cho ba anh em Trương Giác.
Chu Tu n li n léo quân ñ n nơi vây ñánh, sai ba anh em Huy n Ð c ngày ñêm
công thành.
Trong thành h t lương, Hàn Trung li u th không ch ng n i, sai ngư i ra xin
hàng. Chu Tu n không cho.
Huy n Ð c nói:



- Xưa, Hán Cao T s dĩ ñư c thiên h nh ch chiêu d k hàng, thu n p k
thu n. Sao nay ông l i không cho Hàn Trung hàng?
Chu Tu n ñáp:
- Th i y khác, th i nay khác. Xưa nhà T n b o ngư c, H ng Vũ hung tàn, thiên
h ñ i lo n, ngư i dân không bi t ai là thánh chúa, nên Hán Cao T ph i t lư ng
khoan dung ñ thu ph c thiên h . Nay b n b , dân gi an ai cũng bi t nhà Hán là ch
thiên h , ch có gi c Khăn Vàng làm ph n. N u ñ chúng ñ c th thì làm lo n, y u
th thì ñ u hàng, là sao gi ñư c lu t pháp? Tha cho chúng ñ u hàng t c là khuy n
khích s ph n ngh ch ñó.
Huy n Ð c ñáp:
- Không cho gi c hàng cũng ph i. Nhưng hi n nay ta vây kín b n m t thành, gi c
bí th t t ph i li u t chi n. Muôn ngư i m t lòng thì khó ch ng. Hơn n a trong
thành có hơn ba v n sanh linh, ch ng l vì chi n s mà ph i ch t c sao? Chi b ng
chúng ta tri t quân hai m t Ðông, Nam ch ñánh hai m t Tây, B c, ñ cho gi c b
thành ch y, r i ta b t s ng là hơn.
Chu Tu n nghe l i, tri t h t quân hai m t Ðông, Nam, d n v ñánh hai m t Tây,
B c. Qu nhiên, Hà Trung d n quân b ch y. Chu Tu n li n cùng v i anh em Huy n
Ð c thúc quân ñu i theo chém gi t, và b t Hàn Trung. Quân gi c s ng sót ch y tán
lo n.
Ðang lúc quân Hàn truy kích, b ng có Tri u Ho ng, Tôn Tr ng d n quân ñ n
vây ñánh Chu Tu n, Chu Tu n th y quân gi c ñông nên ph i t m lui. Do ñó, Tri u
Ho ng th a th chi m l i ñư c Uy n Thành.
Chu Tu n lui mư i d m h tr i, r i ngày hôm sau l i ñ u binh khi n tư ng vây
thành.
Chu Tu n sai Tôn Kiên ñánh phía Nam Uy n Thành, Huy n Ð c ñánh c a B c,
Chu Tu n ñánh c a Tây, ch a c a Ðông nh cho gi c ch y.
Tôn Kiên t mình nh y lên m t thành trư c tiên, vung ñao chém luôn m t lúc
hai mươi tên gi c. Gi c ho ng s b ch y xu ng h t. Tri u Ho ng th y th li n c m
giáo dài phi ng a t i ñâm. Tôn Kiên t m t thành phi thân xu ng, cư p luôn cây
giáo c a Tri u Ho ng, r i xông vào gi t gi c.
B binh Tôn Kiên hãm thành quá m nh, Tôn Tr ng kéo tàn quân ch y v t ra c a
B c, b ng g p Huy n Ð c kéo quân ch n l i. Tôn Tr ng không còn lòng d nào gi
ao ñ u n a, v i lách mình qua ñám lo n quân ch y tr n. Huy n Ð c giương cung
b n theo m t phát trúng Tôn Tr ng nhào xu ng ng a ch t t c thì.
B y gi , ñ i quân c a Chu Tu n th a th ñánh p vào chi m thành, chém hơn
m t v n th c p c a gi c. Quân gi c l p ch t l p ñ u hàng. Th là m t gi i Nam
Dương hơn mư i qu n ñư c bình ñ nh.
Chu Tu n truy n l nh ban sư h i trào, vào th ng Ngân Loan Ði n ra m t.
Hán Vương truy n d n ti c khao thư ng quân sĩ và phong cho Chu Tu n làm
ch c Xa K Tư ng Quân, kiêm lãnh Hà Nam.



Chu Tu n dâng bi u xin phong ch c cho Tôn Kiên và ba anh em Huy n Ð c.
Tôn Kiên vì có thân th nên ñư c phong ch c Tư Mã, lãnh quân ñi tr n nh m li n.
Còn ba anh em Huy n Ð c ch ñ i r t lâu, mà không th y phong thư ng gì h t,
lòng l y làm h th n, ch ng bi t vì sao tri u ñình l i có chuy n b t công như v y.
M t hôm, ba anh em Huy n Ð c ra ñư ng d o mát gi i khuây, b ng g p xe c a
Quan Lang là Trương Quân ñi ngang qua ñó. Huy n Ð c t h t tâm s mình cho
Trương Quân nghe.
Trương Quân nghe nói c kinh, l p t c vào tri u tâu:
- Xưa nh ng cu c n i lo n gây nên thư ng b i nh ng k n nh th n. S dĩ gi c
Khăn Vàng t o ph n là vì lũ Th p Thư ng Th khi quân, mua quan bán tư c, k có
công không ñư c thư ng, k có t i không b tr ng ph t x ng ñáng, làm m t l công
b ng. V y nay b h ph i chém ñ u h t chúng nó và ban b cho dân chúng bi t, thì
lòng dân m i yên n.
B n Th p Thư ng Th li n tâu v i vua là Trương Quân khi chúa. Vua khi n k
t h u ñu i Trương Quân ra.
Ðư c vua tín dùng, b n Th p Thư ng Th l i càng ñ c ý bàn v i nhau:
- Ðây ch c có k nào có công d p gi c Khăn Vàng mà không ñư c tr ng thư ng
nên oán h n sanh ra chuy n y. Bây gi chúng ta ph i tìm ch c nào nho nh phong
cho nó, ñ chúng nó an lòng, r i s tìm cách sa th i chúng cũng không mu n.
B i l ñó nên Huy n Ð c ñư c phong làm Huy n Úy t i huy n An H , thu c
ph Trn ng San, và ph i phó nhi m li n n i ngày hôm y.
Huy n Ð c ñư c l nh cho t t c các nghĩa binh c a mình ñư c tr v làng, ch
còn ñ l i vài mươi ngư i tâm phúc, r i cùng Quan, Trương th ng ñ n huy n An H
nh n vi c.
Tr n nh m ñư c b n tháng, nhân dân nơi ñây r t m n ph c ba anh em Huy n
Ð c là ngư i có nhi u lương tâm và ñ o ñ c.
Ngày kia, Huy n Ð c b t ñư c chi u ch c a Tri u ñình phán r ng: T t c nh ng
k có công d p gi c Khăn Vàng ñư c phong làm ch c Huy n Úy ñ u ph i b cách
ch c.
Huy n Ð c ñoán bi t mình th nào cũng b sa th i, nên ñêm ngày thư ng bàn
b c v i hai em chưa bi t vì duyên c gì.
B ng có Ð c Bưu di hành ñ n huy n. Huy n Ð c ra thành ngh inh ti p, v a th y
Ð c Bưu vào ñ n quán d ch, Ð c Bưu g i Huy n Ð c nói:
- Huy n Úy làm ngư i th nào mà xu t thân ñó?
Huy n Ð c nói:
- Tôi v n là dòng dõi c a Trung Sơn Tĩnh Vương vì lúc n nghe gi c Khăn Vàng
t o ph n nên ra t t p nghĩa quân giúp nư c. T Trác qu n tôi ñã d p l n nh hơn
ba mươi tr n, vì v y mà ñư c chút ít công lao nên ñư c phong làm ch c Huy n Úy
n y.
Huy n Ð c nói chưa d t l i thì Ð c Bưu ñã hét l n:



- Sao ngươi dám xưng là Hoàng Thân, l i còn hư báo công lao c a ngươi n a?
Nay ta vâng l nh tri u ñình ñ n ñây ñ sa th i các tham quan, ô l i, ngươi có bi t
không?
Huy n Ð c nghe Ð c Bưu nói th , v i vàng lui ra không dám cãi, tr v huy n
bàn v ì các quan l i. Các quan l i bàn tính m t h i r i m i nói v i Huy n Ð c.
- Ð c Bưu là m t ñ a b t liêm. Nay nó làm oai như v y là ý nó mu n nài h i l
ñó.
Huy n Ð c l c ñ u, nghĩ ng i giây lát r i nói:
- Ta lâu nay ch ng h l y c a ai m t ñ ng, m t ch nào, v y ti n ñâu mà ñưa cho
nó. V chăng, n u có ti n ta cũng không th làm ñư c cái chuy n hèn h như v y.
Ð c Bưu th y Huy n Ð c t v không ph c tùng ý mu n c a mình, bèn b t t t
c các quan l i bu c vu cho Huy n Úy là ngư i hà l m c a dân. Các quan ñ u khóc
lóc xin cho Huy n Ð c.
Lúc y, Trương Phi cũng v a ñi ñ n, th y có năm sáu ông già ng i bu n trư c
quán d nh khóc lóc. Phi li n kêu l i h i thăm duyên c , thì các ông già kia nói:
- Ð c Bưu b t ép b n tôi khai cho Lưu Công là k hà l m, chúng tôi vì c m m n
Lưu công nên ñã xin ba b n phen mà chưa ñư c.
Nhân lúc Trương Phi v a u ng xong m y chén rư u ñ gi i bu n, nghe nói như
v y, lòng n i nóng, li n nh y v i xu ng ng a xông vào quán d ch, ch y th ng ñ n
công ñư ng, th y Ð c Bưu ñang ng i v nh chân trên cao thét m ng các Huy n l i b
trói ñ n m dư i ñ t.
Trương Phi bư c ñ n thét l n:
- Th ng kh n n n kia! Ngươi bi t ta là ai mà ngươi dám ñ n ñây làm phách như
v y?
Ð c Bưu chưa k p nói n a l i thì li n b Trương Phi nh y t i ñá m t ñá vào quai
hàm. Ð c Bưu ñau quá, la lên m t ti ng, nhào xu ng ñ t.
Chưa ch u thôi, Trương Phi n m râu Ð c Bưu kéo ñi x nh x ch, d n th ng ñ n
huy n nha, trói vào c t c , r i b roi ñánh Ð c Bưu m t h i n a, ñ n gãy h t m y
ch c cành roi li u. Ð c Bưu ch ng bi t làm sao, ñau quá bu c lòng ph i năn n ,
nhưng Trương Phi không tha.
Lúc y Huy n Ð c ñang ng i m t mình bu n b c, b ng nghe có ti ng huyên náo
li n h i k t h u. Và b n này thưa:
- Trương tư ng quân ñang trói m t ngư i trư c huy n nha mà ñánh d l m!
Huy n Ð c v i vã bư c ra xem thì th y ngư i b ñánh là Ð c Bưu, ông ta th t
kinh, ch y l i n m tay Trương Phi kéo l i. Trương Phi nói v i Huy n Ð c:
- Anh ñ ng c n ngăn. Th ng này là m t ñ a ăn cư p, không ñánh cho ch t ñ
làm gì?
Th y Huy n Ð c t i, Ð c Bưu năn n :
- Lưu công ơi! Xin c u dùm tánh m ng tôi v i.
Huy n Ð c v n lòng nhân t th y v y không cho Trương Phi ñánh n a. Quan
Công ñang ñ ng m t bên, bư c ñ n nói:



- Ð i ca ñã l p ñư c công lao r t l n. V i công án y l ra ñ i ca ph i ñư c tr ng
thư ng, th mà ñ i ca ch ñư c ch c Huy n Úy nh m n n y. ñã v y, Ð c Bưu l i
còn ñ n ñây ñòi c a h i l , làm nh c chúng ta n a. Em nghĩ, không ph i là ch ñ
cho chim ph ng hoàng ngh cánh, ch b ng gi t quách Ð c Bưu cho ñã gi n r i tr
n, tr v làng tìm cơ l p nghi p là hơn.
Huy n Ð c li n l y n treo nơi c Ð c Bưu, và nói:
- C như cái t i nhũng l m c a dân cũng ñ cho chúng ta gi t ngươi cho an lòng
dân chúng, nhưng vì t tâm, ta dung th cho ngươi ñó. Ngươi hãy ñem n này v gi
ao n p cho tri u ñình, và ăn năn h i cãi ñ kh i ân h n sau n y. Chúng ta ñi ñây.
Khi Ð c Bưu ñư c th thì ba anh em Huy n Ð c ñi h t. Ð c Bưu quá t c gi n,
lén ñi cáo v i quan Thái Thú qu n Dĩnh Châu, vu cáo cho anh em Huy n Ð c mưu
ph n. Quan Thái thú Dĩnh Châu ra l nh kh p các huy n t m nã ba anh em Huy n
Ð c.
B y gi , ba anh em Huy n Ð c d t nhau qua Ð i Châu v i Lưu Khôi. Lưu
Khôi th y Huy n Ð c là dòng dõi nhà Hán nên có c m tình gi u nuôi trong nhà.
T i tri u, b n Th p Thư ng Th lúc n y l i l ng qu uy n thái quá. Chúng dùng
ñ cách tham ô. Nh ng ngư i nào ph c tùng theo chúng thì ñư c ch c quy n, b ng
trái l i thì ñ u b chúng làm h i. Chúng l i sai ngư i ñi kh p qu n huy n b t nh ng
ngư i nào có công d p gi c Khăn Vàng, ñư c phong ch c tư c ñ u ph i n p l v t
cho chúng, n u không chúng tâu v i vua sa th i ngay.
B i l ñó, nên nhi u ngư i liêm chính ñã b ch c v làng làm dân, không ch u
mang ti ng nh c. Hoàng ph Tung và Chu Tu n là ngư i có công l n trong vi c d p
gi c Khăn Vàng, cũng b b n Th p Thư ng th tâu v i vua bãi ch c.
Vua l i phong cho nhóm n nh th n như Tri u Trung làm ch c Xa K Tư ng
quân, và h t th y mư i ba ngư i trong b n Trương Như ng ñ u lãnh ch c Li t H u.
T ñó, vi c tri u chính càng ngày càng hư nát, tri u th n l n x n, dân tình ly tán.
T i qu n Trư ng Xa có tên Khu T nh n i lo n. - Ngư Dương có bè lũ Trương
C , Trương Thu n làm ph n. Trương C xưng Thiên t , Trương Thu n xưng Ð i
Tư ng Quân. Bi u văn hàng ngày c p báo v tri u như cánh bư m, nhưng b n Th p
Thư ng Th nh m h t, không cho vua hay.
M t hôm vua ng h u viên, ñang y n m v i b n Th p Thư ng Th b ng có
quan Giám Ngh Ð i Phu Lưu Ðào ñi th ng vào, quỳ trư c m t vua mà khóc. Vua
h i duyên c , Lưu Ðào tâu:
- V n m ng thiên h có th nguy bi n trong m t s m m t chi u, th mà b h c
ng i y n m v i b n y m ho n này ư?
Vua nói:
- Nư c nhà ñang lúc thái bình thanh tr , sao khanh l i nói là nguy bi n?
Lưu ào tâu:
- B n phương gi c giã n i lên như ong, hi n ñang xâm chi m t Châu n ñ n
Qu n kia! Cái tai v này cũng ch vì mư i tên Thư ng Th buôn quan bán ch c, h i



dân mà ra! Chúng d i vua lo n phép, cho nên nh ng ngư i ngay th ng ñ u xa lánh
tri u ñình. Cái nguy bi n trư c m t, mong b h suy xét.
Mư i tên Thư ng Th nghe v y li n quỳ xu ng trư c m t vua, tr t mũ ra, tâu:
- Quan ñ i th n ñã không dung thì lũ h th n này ph i ch t. Xin b h m lòng
hi u sinh cho chúng tôi ñư c tr v làng cày ru ng, làm vư n, nguy n ñem h t tài
trí giúp nư c nhà nuôi quân phá gi c.
Tâu xong, tât c mư i tên Thư ng th ñ u khóc r ng lên r t th m thi t, như s p
b ñem ñi hành hình v y.
Vua gi n m ng Lưu Ðào:
- Nhà ngươi cũng có ñ y t , sao l i không dung k h u, ngư i h c a tr m.
Nói xong vua l i truy n võ sĩ b t Lưu Ðào ñem chém.
Lưu Ðào kêu l n:
- Ð u th n rơi không ñáng ti t, ch ti c cho cơ nghi p nhà Hán gây d ng trên b n
trăm năm, nay phút ch c ph i tan tành.
Võ sĩ trói Lưu Ðào ñem ra ngoài, s p s a hành hình, thì b ng có m t v ñ i th n
ch y ñ n quát l n:
- Không ñư c h th . ñ ta vào can vua ñã!
Võ sĩ th y ñó là quan Tư Ð Tr n Ðam, nên chưa dám khai ñao, còn ch l nh.
Tr n Ðam ñi th ng vào h i vua:
- Lưu Giám ngh có t i gì mà b h truy n ñem chém?
Vua Linh Ð nói:
- T i sàm báng c n th n và khi quân.
Tr n Ðam nói:
- H u h t dân chúng trong thiên h ai cũng mu n ăn s ng mư i ñ a Thư ng Th ,
sao b h l i kính n chúng như cha m ? Không m t t c công lao mà sao ñ a nào
cũng ñư c phong tư c H u. Ðã v y, b n Phong Tư là k tư thông v i gi c Khăn
Vàng, toan làm n i ph n, th mà nay b h còn chưa t nh ng , m n chu ng b n
ho n quan như th sao?
Linh Ð nói:
- Phong Tư làm ph n, vi c y còn mù m chưa rõ hư th t. Còn như trong mư i
ngư i Thư ng Th há l i không có k nào là trung th n sao?
Tr n Ðam d p ñ u dư i ñ t, nh t ñ nh can vua cho kỳ ñư c. Vua n i gi n truy n
võ sĩ trói l i ñem ra h ng c cùng v i Lưu Ðào, ch xét x sau.
Ngay ñêm ñó, b n Thư ng Th kéo nhau vào ng c gi t ch t hai v trung th n
này, r i chúng l i gi chi u vua phong Tôn Kiên làm Thái Thú Trư ng Sa, sai ñi
ñánh Khu T nh, bình ñ nh phi n lo n.
Chưa ñ y ba mươi ngày, Tôn Kiên ñã d p yên, vi t thi p v tri u cáo báo. Th là
vùng Gi ang H ñư c yên, Tôn Kiên ñư c phong làm Ý Trình H u, Lưu Ngu thì
ñư c phong làm U Châu M c, lãnh quân ñ n Ngư Dương ñánh Trương Thu n,
Trương C .



B y gi Lưu Khôi Ð i Châu vi t thơ ti n c và b o ba anh em Huy n Ð c ñ n
ra m t Lưu Ngu. Lưu Ngu r t m ng, c anh em Huy n Ð c làm Ðô Úy, d n binh
vào th ng sào huy t c a gi c ñánh phá k ch li t hai ba ngày li n.
Trương Thu n v n là k hung b o hay chém gi t, nên lòng quân sinh bi n. M t
tên ñ u m c núp trong trư ng l a gi t ch t Trương Thu n r i ñem ñ u ra ngoài n p
cho Huy n Ð c. Trương C th y tình th nguy nan, nên t t ch t luôn. Quân sĩ kéo
ra ñ u hàng h t.
Ngư Dương bình ñinh, Lưu Ngu dâng bi u tâu rõ công l n c a Lưu B . Tri u
ñình xá cho Huy n Ð c cái t i ñánh Ð c Bưu và phong ch c H M t Th a, r i
thăng Cao Ðư ng Úy.
Sau ñó, Công Tôn To n l i dâng bi u tr n thu t công lao c a Huy n Ð c khi d p
gi c Khăn Vàng trư c kia mà ti n c làm Li t B Tư Mã, lãnh ch c Bình Nguyên
Huy n L nh. Tri u ñình y t u, Huy n Ð c t i ch n nh m Bình Nguyên, có ñ lương
ti n, quân mã, ba anh em m i ñư c thanh nhàn. Còn Lưu Ngu có công d p gi c
ñư c phong làm Thái Úy.
Năm Trung Bình th sáu, mùa h , tháng tư, vua Linh Ð ñau n ng, bèn tri u Ð i
Tư ng Hà Ti n vào cung ñ thương ngh .
Hà Ti n v n con nhà hàng heo, nhân cơ h i em gái vào cung làm quý nhân, nh
sanh ñư c hoàng t Bi n, nên m i ñư c phong làm Hoàng H u. Hà Ti n cũng nh
ñó mà nh m ñư c tr ng ch c.
Vua l i l y Vương M Nhân sanh ñ ng Hoàng t Hi p, vì th Hà thái h u ghen
ghét dùng thu c ñ c gi t Vương M Nhân ñi.
Ð ng Thái H u li n ñem Hoàng t Hi p v cung riêng c a mình ñ nuôi dư ng.
Ð ng Thái H u là m c a vua Linh Ð , thư ng ngày khuyên vua l p Hoàng t
Hi p làm thái t . Vua cũng b ng lòng, ng t vì ñau n ng nên chưa tính ñ n vi c y
ñư c. Trung Thư ng Ngh là Ki n Th c bi t vi c y bèn vào tâu v i vua:
- N u b h mu n l p Hoàng t Hi p lên ngôi thì b h ph i gi t Hà Ti n thì sau
này m i kh i sanh h u ho n.
Vua suy nghĩ r i cho ñòi Hà Ti n vào cung. Khi Hà Ti n v a vào t i c a cung
thì g p quan Tư Mã là Phan Ân ñón l i nói:
- Ông ch vào cung, Ki n Th c âm mưu mu n gi t ông ñ y.
Hà Ti n nghe nói th t kinh v i vã bư c ra v th ng tư dinh, l p t c m i các quan
ñ i th n ñ n bàn b c công vi c.
Ông nói:
- Nay b n ho n quan th , làm nhi u ñ u sàm n nh, n u chúng ta không tìm
cách tr h t b n nó, thì chúng ta t không kh i mang h u h a.
Hà Ti n v a nói d t l i, thì b ng có m t ngư i bư c ñ n, thưa:
- Quy n th c a ho n quan r t m nh, kh i t lúc vua còn nh , chi nhánh trong
tri u r t nhi u, gi t làm sao h t ñư c, ph ng như chúng ta không làm n i ñ l cơ
mưu t không kh i b di t t c.
Hà Ti n quay m t sang nhìn, thì th y ngư i y là Tào Tháo, ông n i gi n n t l n:



- Ngươi là ngư i ti u b i, bi t gì mà dám bàn ñ n.
Trong lúc m i ngư i còn ñang bàn b c thì Phan An ch y ñ n nói:
- Vua ñã băng hà r i, nhưng Ki n Th c l i thương ngh v i b n Th p Thư ng
Th không cho phát l ra ngoài. Chúng nó mu n tri u Hà Qu c C u vào cung ñ
di t tr h u h a, h u l p Hoàng t Hi p lên làm vua.
Phan An nói v a d t l i thì qu có chi u tri u ñòi Hà Ti n vào cung.
Tào Tháo th y v y bư c ra nói:
- Hôm nay hãy lo tôn tân quân trư c ñã, r i s tính k tr lũ n nh th n sau.
Hà Ti n nói:
- Như v y ai vì ta, vì xã t c mà lo vi c chánh quân và vi c tr lũ n nh hay
không?
B ng có ngư i t góc trái bư c ra, thưa:
- Xin cho tôi lãnh năm ngàn quân ñ n t i cung phá c a l p tân quân và b t t t c
b n Th p Thư ng Th mà gi t cho r i.
Hà Ti n xem l i ngư i nói ñó là Tư Ð Viên Thi u, t là Bôn S , hi n ñang gi
ch c Tư Ð Huy n Úy.
Hà Ti n m ng r , v i vã ñi m năm ngàn quân gi ao cho Viên Thi u.
Viên Thi u nai n t h n hòi d n năm ngàn quân Ng Lâm kéo th ng vào cung.
Còn Hà Ti n thì cùng v i các quan ñ i th n như: Hà Ngung, Tuân Nhu, Tr nh Thái
v.v.. c ng c th y hơn ba mươi ngư i, ñ ng kéo th ng vào trào, l p Thái t Bi n lên
ngôi Hoàng ñ .
Viên Thi u d n quân ñi th ng vào cung tìm b t Ki n Th c, và nã tróc b n Th p
Thư ng Th .
Ki n Th c hay tin khi p vía, v i vã nh y ra ng huê viên mà tr n, nhưng b t th i
l i g p Trung Thư ng Th là Quách Th ng th y ñư c ñâm m t ki m ch t t t.
B n Trương Như ng bi t nguy ñã ñ n nơi li n ch y vào cung van c u Hà Thái
H u:
- K l p mưu hãm l i tư ng công là Ki n Th c, nay Ki n Th c ñã ch t r i, còn
chúng tôi là k vô can, mong Thái h u m lòng nhân che ch cho.
Hà Thái h u nói:
- Các ngư i ñ ng s n a, ñ ta b o h cho.
D t l i, Hà Thái h u li n tri u Hà Ti n ñ n nói:
- Anh em ta lúc trư c hàn vi, n u không nh b n Trương Như ng giúp ñ m t
tay thì ñâu có quy n cao l c c như ngày hôm nay. V y anh nên nghĩ l i v tình mà
dung tha b n Trương Như ng là ph i hơn.
Hà Ti n ng m nghĩ giây lâu r i tr ra nói v i các quan:
- Ki n Th c là m t tên b o ph n, nay h n ñã ñ n t i r i, còn các ngư i khác ta có
th dung tha ñư c, ch nên sát h i chúng làm chi.
Viên Thi u nói:
- Ð n cây mà không nh t n r thì làm sao kh i b n t ch i.
Hà Tiên nói:



- Ý ta ñã cương quy t như v y, ngươi ch có nhi u l i vô ích.
Các quan nghe Hà Ti n nói th , ai n y ñ u h m h c lui v dinh.
Sáng hôm sau Hà Thái h u giáng ch phong Hà Ti n làm Tham L c Thư ng
Thơ, còn các qu n th n c ñ ng gia phong m t tr t.
Công vi c làm c a Hà Ti n khi n cho Ð ng Thái H u căm t c, bèn kêu b n
Trương Như ng vào cung nói:
- Em gái h n trư c kia chính nh ta ti n c nó m i ñư c vua yêu dùng ñ n ngày
hôm nay. Hôm nay con trai c a nó ñư c n i ngôi Hoàng ñ , th l c trong ngoài c a
nó quá m nh, như v y b n chúng ta có ngày e ph i lâm h i.
Trương Như ng nghe Ð ng Thái H u than th , li n bày mưu:
- Bây gi Nương Nương làm sao chư ng ch p uy quy n, C u Ð ng Tr ng và
phong thêm ch c cho chúng tôi thì m t ngày kia chúng tôi có cơ h i c u nguy tình
th .
Ð ng Thái H u r t m ng khen Trương Như ng có mưu cao.
Ngày th Ð ng Thái H u thi t trào r i giáng ch phong cho Hoàng t Hi p làm
Tr n Lưu vương, Ð ng Tr ng làm Biên K tư ng quân, b n Trương Như ng ñ u
ñư c gia thêm ch c và cùng d vi c trào chính.
Hà Thái H u th y Ð ng Thái H u l ng quy n trong lòng sanh nghi, bèn thi t y n
di n trong cung r i th nh Ð ng Thái H u phó y n.
Khi d ti c n a ch ng, Hà Thái H u ñ ng d y tay bưng chén rư u nói v i Ð ng
Thái H u:
- Chúng ta là ph n ñàn bà mà d ñ n vi c trào chính ch ng khác nào chúng ta ñã
ñi ngoài ph n s . Nh ng gương xưa còn rành, L H u cũng vì n m tr n quy n mà
c dòng h b tru l c, và còn bi t bao nhiêu vi c tai h i khác. Chúng ta hãy noi
gương ñó mà tránh ñi nh ng cái d ñ kh i ân h n ngày sau
Ð ng Thái H u gi n d m ng l n:
- Mi th l c c a con mi làm vua mi dám lo n ngôn như v y. T i ngươi tra
thu c gi t Vương m nhân là m t c u thù ta chưa nói ñ n ñó thôi.
Hà Thái H u th y Ð ng Thái H u nói quá l i, lòng n i gi n cũng m ng l i:
- Ta l y l i hơn l thi t ñ bàn b c, sao mi l i dám xúc ph m ñ n danh d c a ta?
Hai bên không ai ch u nh n ai, c m ng ñùa v i nhau không k gì ñ n danh d .
B n Trương Như ng hay tin, v i ch y ñ n can ngăn h t l i Ð ng Thái H u m i
ch u v cung.
Hà Thái H u ñêm y không ng ñư c, bèn g i Hà Ti n ñ n t bày vi c y.
R ng sáng Hà Ti n m t m t nhóm h p ñình th n bu c Ð ng Thái H u ph i r i
kh i cung ra ph Hà Gi ang, m t khác vây nhà Biên K tư ng quân Ð ng Tr ng.
Ð ng Tr ng li u th khó thoát ñư c li n c m ñao t v n nơi h u dinh.
B n Trương Như ng th t vía không bi t ch nào nương t a vì th l c c a Ð ng
Thái H u ñã tiêu tan trong phút ch c, bèn ñem ti n b c vàng l a ñ n lo lót cho
ngư i em Hà Ti n là Hà Miêu nói v i Hà Thái H u ñ ñư c toàn m ng. Nh ñó mà
b n Th p Thư ng Th l i v n ñư c dung dư ng và gi ch c quy n như cũ.



Vi c tri u chính ñã t m yên, Hà Ti n còn s nh ng h u h a nên sai ngư i ñ n
Hà Gi ang tìm cách ñánh thu c ñ c Ð ng Thái H u. Cách m y ngày sau có tin Ð ng
Thái H u b ng ñ c mà ch t, Hà Ti n bèn d y ñem xác Ð ng Thái H u v chôn nơi
Vương Lăng.
Công vi c y th u tai ñ n lũ n nh th n nên nhi u ti ng ñ n làm cho Viên Thi u
hay ñư c. Viên Thi u li n vào nói l i v i Hà Ti n:
- Tôi có nghe ti ng ñ n do b n Th p Thư ng Th rao ra r ng tư ng công ñã gi t
Ð ng Thái H u. N u ñ chúng gièm pha như v y e không l i, chi b ng nhân cơ h i
n y mà gi t ch t b n chúng ñi thì m i kh i s sanh ra h u ho n.
Hà Ti n nghe ñư c vi c y, ngày ñêm còn ñang suy ñi tính l i ñ tìm cách di t
tr b n Th p Thư ng Th , thì vi c này b n Trương Như ng hay ñư c. Nhưng th
y u không bi t làm sao, b n Trương Như ng l i ñem vàng b c thi t nhi u ñ n lo lót
cho Hà Miêu m t l n n a ñ vào nói Hà Thái H u.
Hà Miêu vào cung tâu v i Hà Thái H u:
- B n Th p Thư ng Th lâu nay r t có công v i tri u chính, nay vì vô c tư ng
công Hà Ti n mu n di t tr h e sanh ra r i lo n tri u th n.
Hà Thái H u nghe nói khi n quân tri u Hà Ti n vào cung b o:
- Tiên Ð m i băng hà; vi c tri u chính còn nhi u r i l m, không nên có ý làm
h i các c u th n mà sanh ra r i lo n.
Hà Ti n là k không cương quy t nên nghe Hà Thái H u nói như v y cũng ph i
vâng l nh lui ra thu t l i ý ki n c a Hà Thái H u cho Viên Thi u nghe. Viên Thi u
nói:
-L c lư ng chúng ta bây gi ñâu có s b n chúng. N u tư ng công có nghi ng
tri u t p các anh hùng hào ki t tr n gi kh p châu, qu n r i tr v cung mà gi t s ch
b n chúng nó ñi thì có lo gì b n chúng ph n ng.
Hà Ti n nói:
- K y r t hay.
R i, ông tính phát các h ch văn tri u h i các tr n v h p s c.
X y có ngư i bư c t i c n ngăn:
- Theo ý ngu h thì vi c y tư ng công không nên làm, và ngư i xưa có câu: Che
m t mà b t chim én . Vi c nh m n như th mà còn ph i dùng ñ n mưu chư c
hu ng chi vi c qu c gia ñ i s . Nay Tư ng công ch p chư ng binh quy n, mu n
làm gì ch ng ñư c mà Tư ng Công ph i tính như v y. Hơn n a anh hùng kh p nơi,
m i ngư i có ñ u có chí hư ng riêng, ph ng như Tư ng Công tri u h v mà có
m t s ngư i không tuân l nh có ph i Tư ng Công c m giáo mà l i tr cán cho
thiên h không?
Hà Ti n nghe nói cư i l n và nói:
- Ngươi là k h nho, ki n th c bao nhiêu mà dám cùng bàn ñ n ñ i s .
Hà Ti n nói v a d t l i l i có m t k v tay cư i to, nói:
- Vi c nh như v y mà c n chi ph i bàn ñi bàn l i cho thêm m t.
M i ngư i nghe nói quay l i thì th y ngư i y là Tào Tháo.



H i3
Bàn ph l p, Ð ng Trác m ng Ðinh Nguyên
T ng Xích th , Lý Túc d L B
Nh c l i Tào Tháo th y Hà Ti n mu n g i binh mã các nơi v tri u, thì nói r ng:
- Xưa nay nh ng b n gi an n nh thì ñ i vua nào ch ng có, y là vi c thư ng s
trong ñ i. Nhưng vì Vua g n ñây quá s ng ái, cho chúng nó gi quy n bính mà
không n tư c b , nên m i ñ n n i này. Còn mu n tr chúng nó thì ch c n tr t i
ñ a c m ñ u là ñ , và ch c n m t tên qu n ng c b t gi am cũng xong. Vi c gì ph i
tri u quân ngoài ùn ùn kéo v ? N u c gi t h t b n chúng, vi c t ti t l . Tôi e r ng
th t b i ñ y.
Hà Ti n b c t c g t:
- M nh Ð c cũng có m t ý khác trong b ng n a sao?
Tào Tháo b ra ngoài, nói m t mình:
- K làm cho thiên h lo n, chính là th ng Ti n.
Hà Ti n bèn ng m sai s ñem m t chi u, ngày ñêm ñi t i các Tr n...
Ðây nh c l i Ti n Tư ng Quân Ngao Lương H u, Tây Lương Th S là Ð ng
Trác vì trư c kia ñánh gi c Khăn Vàng không có công lao gì, b thua luôn Trương
Giác m y tr n nên tri u ñình tri u v bu c t i. Nhưng Trác ñã ñem c a ñút lót cho
b n Th p Thư ng Th nên kh i t i.
Sau l i khéo lu n cúi b n quy n quý trong tri u nên Trác l i ñư c thăng quan
vùn v t: t Trung Lang Tư ng, nh y lên Ti n Tư ng Quân, Ngao Hương H u, Tây
Lương Th S !
T lúc tr n th ngoài, trong tay th ng lãnh hơn hai mươi v n quân t i Tây
Lương, Ð ng Trác ñã có lòng ph n ngh ch, nhưng chưa dám.
Lúc y, l i ñư c chi u tri u v , th t là d p may hi m có, Ð ng Trác m ng như
c p g p m i, li n ñi m binh mã, l c t c kéo v tri u. Trác c con r là Ngưu Ph
làm Trung Lang Tư ng l i tr n ñóng Thi m Tây, còn mình t d n Lý Thôi, Quách
Dĩ, Phàn Trù, Trương T ñ u nh m L c Dương t n phát.
Mưu sĩ Lý Nhu, cũng là con r c a Ð ng Trác, bàn r ng:
- Nay m c d u tuy có chi u tri u , song vi c n y xem ra có hơi ám mu i, n u
mu n nên vi c l n thì ph i sai ngư i dâng bi u làm cho danh chánh ngôn thu n thì
m i xong.
Ð ng Trác nghe Lý Nhu nói th , cư i vang:
- Mưu sĩ th t ñáng là k tài ba xu t chúng.
Nói r i, Ð ng Trác l p t c làm s như sau:
Nay tr m nghe tri u ñình l n x n, dân chúng oán than b i lũ Th p Thư ng Th
quy n th , hi p ch vua nên m i sanh ra như v y. Gi t r n không nên ch a ñ c, ñ n
cây ph i b i cho t n g c. M nh t tuy ñau nhưng m t l n lành b nh còn hơn nuôi
dư ng b nh ho n trong mình. Nay H th n xin khua chiêng gióng tr ng, ñem binh
v L c Dương quy t di t tr b n Trương Như ng ñ c u nguy cho xã t c, cho thiên
h ñư c an, y là v n h nh.



Hà Ti n ti p ñư c bi u y, v i vã tri u t p các quan văn võ ñ n thương ngh .
Quan Th Ng S là Tr nh Thái can r ng:
- Ð ng Trác là gi ng sài lang, n u ñ h n v tri u, t nó s ăn th t ngư i.
Hà Ti n nhìn Tr nh Thái cư i:
- Ngươi l y chi làm b ng c . Công vi c l n mà ña nghi như th thì bao gi m i
thành s ñư c.
Lư Th c th y v y, bư c ra can:
- Tôi v n bi t Ð ng Trác là h ng m t ngư i mà lòng thú d , m t khi vào c m
ñình s gây h a ho n. Ph i mau mau ch n h n l i, ñ ng cho vào, thì m i ñư c yên.
Các quan văn võ ñ u c can ngăn Hà Ti n, nhưng Ti n v n khăng khăng m t
m c không nghe.
Tr nh Thái, Lư Th c ñ u b quan mà v . Các quan ñ i th n th y v y, cũng l n
lư t b ñi quá n a.
Hà Ti n l i cho ngư i ñi ñón Ð ng Trác t i D n Trì. Trác ñóng quân l i, không
ti n n a.
B n Trương Như ng hay ñư c vi c y, li n bàn v i nhau:
- y là mưu c a Hà Ti n. Chúng ta hi n bây gi như cá n m trong ch u, n u
ch ng lo ra tay trư c, ñ i nư c ñ n trôn m i nh y thì s b ch t ba h .
Li n cho năm mươi tên ñao ph mai ph c cung Trư ng L c, phía trong ñi n
Gia Ð c, r i kéo c b n vào quỳ trư c m t Hà Thái H u, khóc lóc thưa:
- Nay Ð i Tư ng quân phát chi u tri u quân ngoài v kinh ñ gi t lũ th n. V y
mong Thái H u m lòng t bi, c u m ng cho.
Hà Thái H u nói:
- Vi c y b n ngươi hãy ñ n ph Ð i Tư ng quân mà t t i ñ cho ngư i c u v t
cho.
B n Trương Như ng v a khóc v a nói:
- N u lũ H th n ñem thân t i Tư ng ph , t s nát th t tan xương ngay. Xin Thái
H u thương chúng tôi mà tuyên tri u Ð i Tư ng quân vào cung mà ph d . N u b y
gi , Ð i Tư ng quân không nghe n a, thì lũ th n xin ch u ch t trư c m t Thái h u.
Thái h u li n giáng chi u ñòi Hà Ti n vào. Ti n ñư c chi u, v a mu n ra ñi thì
Tr n Lâm can:
- Chi u c a Thái h u ñây t là mưu c a lũ Th p Thư ng Th , thi t nghĩ không
nên vào. Vào t mang h a.
Ti n nói:
- Rõ ràng là chi u c a Thái h u ñây, s tai v gì n a?
Viên Thi u cũng xen vào:
- Nay cơ mưu ñã b i l , Ð i Tư ng quân còn vào cung làm gì?
Tào Tháo nói:
- Hãy ñòi h t lũ Th p Thư ng Th ra ñây r i Ð i Tư ng quân s vào thì ch ng
can chi.
Nhưng Hà Ti n g t ñi:



- Ðó là ý ki n tr con. Ta n m vi c thiên h trong tay, lũ Th p Thư ng Th dám
ñ ng ñ n mình ta sao? Các ngư i ñ ng nghi ng như th !
Viên Thi u nói:
- N u Ð i Tư ng Quân mu n vào thì chúng tôi xin d n giáp sĩ theo h t ng, ñ
phòng b t tr c.
Nói r i, Viên Thi u, Tào Tháo m i ngư i nai n t h n hòi, ñem binh khí theo
mình, l i tuy n năm trăm tinh binh, gi ao cho em Thi u là Viên Thu t ch huy. Viên
Thu t nai n t g n gh , ñem binh mai ph c nơi Thanh T a. Còn Tháo và Thi u c m
gươm h t ng Ti n vào trư c cung Trư ng L c.
V a ñ n c a cung thì có Hoàng Môn Quan truy n ch r ng:
- Thái H u ch v i m t mình Ð i Tư ng quân. Ngoài ra, không ai ñư c vào.
Th là Thi u và Tháo b c n l i ngoài c a. Còn Hà Ti n c ngang nhiên vào
không có chút e ng i...
Khi ñ n trư c ñi n Gia Ð c thì b ng b n Trương Như ng, Ðoàn Khuê xong ra
ñón ch n, mi ng hô t h u vây ch t. Trương Như ng l n ti ng m ng:
- B Hà Ti n! Ð ng Thái H u có t i gì mà mày n ph c ñ c gi t h i? Ngày l
táng v Qu c M u, sao mày gi ñau không thèm ra d ? Mày ch là ñ con nhà hàng
th t hèn h , nh có b n tao ti n c lên Thiên T , mày m i ñư c tôn quý ñ n m c
này ch ! Th mà mày ñã không nghĩ ñ n báo ñáp thì thôi, sao l i còn mưu h i b n
ta? Mày ch i b n ta là ñ ô tr c, v y thì ai là m t thanh cao?
Bây gi Hà Ti n m i bi t nguy, v i tìm l i thoát nhưng các c a cung ñ u ñóng
ch t. Hà Ti n chưa bi t x trí cách nào, ñã b ph c quân ñ ra chém Ti n m t ñao
ñ t làm hai ño n.
Ngư i sau có thơ r ng:
V n Hán lâm nguy, khi n gi a trào,
Ngu như Hà Ti n n m quy n cao.
Khù kh ch ng ch u nghe can gián,
M c n n trong ñ n, ch t dư i ñao.
Bên ngoài Viên Thi u, Tào Tháo ñ ng ñ i mãi không th y Hà Ti n tr ra, trong
lòng sanh nghi.
Viên Thi u bèn hô l n:
- M i Ð i Tư ng quân lên xe tr v !
B ng b n Trương Như ng xách th c p c a Hà Ti n ném qua m t tư ng ra
ngoài, r i lên ti ng tuyên d :
- Ð a ng ch th n Hà Ti n mưu ph n, ñã b gi t r i, còn t t c b n a tòng ñ u
ñư c tha th .
Nghe nói, Viên Thi u ñùng ñùng n i gi n, thét l n:
- B n yêm ho n dám mưu sát ñ i th n! Ai mu n tru di t ác ñ ng, phò xã t c, hãy
t i ñây tr chi n.



B tư ng c a Ti n là Ngô Khuông li n n i l a ñ t c a Thanh T a. Viên Thu t
li n d n binh s n vào trong cung, h g p tên yêm ho n nào là gi t li n, ch ng k l n
nh già tr .
Viên Thi u, Tào Tháo cũng vung gươm, chém khóa phá c a, xông vào trong
cung, l i g p b n Tri u Trung, Trình Khoáng, H Huy, Quách Th ng toan ch y, li n
ñu i ñ n Thúy Hoa Lâu, r i b m thây b n n y nát như tương.
Lúc y, trong cung ñình l a cháy ng t tr i. B n Trương Như ng, Ðoàn Khuê,
Tào Ti t, H u Lãm b n tên l p t c băng mình theo khói l a, ép Thái h u, Thi u Ð ,
và Tr n Lưu Vương ra phía n i t nh, theo l i sau, ch y v B c Cung.
Nói v Lư Th c tuy ñã b quan tư c, nhưng cũng còn t i tri u, lúc b y gi
nghe trong cung có bi n, li n m c giáp c m thương, ch y t i ch dư i l u. V a
g p Ðoàn Khuê ñem Hà Thái H u ch y t i, Lư Th c thét l n:
- Ngh ch t c! Mày b c bách Thái H u ñi ñâu?
Khuê quay ñ u ch y tr n. Hà Thái H u li u nhào qua c a s nh y ra, ñư c Lư
Th c c u thoát.
Ngô Khuông chém gi t t i n i ñình thì g p Hà Miêu c m gươm ch y ra. Khuông
hô l n:
- Th ng Miêu ñ ng mưu h i anh, hãy gi t nó ñi!
Quân sĩ ñ ng thanh hô theo:
- Mau chém th ng gi c ph n anh!
Miêu toan ch y, nhưng b n m t quân vây kín, băm xác ra như bùn.
Viên Thi u l i sai quân sĩ chia nhau lùng b t các gia thu c c a mư i tên Thư ng
Th , b t lu n l n nh ñ u gi t h t.
Lúc y, t t c nh ng ngư i không có râu, ñ u b nghi là gia quy n c a Th p
Thư ng Th , nên b gi t l m vô s .
Còn, Tào Tháo thì lo ch a l a trong cung, cho m i Thái H u v tri u ñ nhi p
chánh vi c nư c. M t khác, Tháo sai quân ñu i theo b n Trương Như ng ñ tìm
vua Thi u Ð .
Nói v Trương Như ng, Ðoàn Khuê cư p Vua và Tr n Lưu Vương, băng qua
khói l a, su t ñêm ch y không ngh ra núi B c Mang.
Vào kho ng canh ba, b ng nghe m t sau có ti ng quân reo ó vang tr i, m t ñoàn
binh mã ñu i t i. Thì ra là quan Trung B Duy n L i Hà Nam là M n C ng. C ng
phóng ng a lên ch n ñư ng, thét l n:
- Ph n th n ch ch y ! Có ta ñ n ñ b t chúng bây ñây !
Trương Như ng ho ng vía, bi t ñã ñ n nư c cu i cùng không th nào tr n thoát
ñư c n a, li n li u m ng nh y xu ng sông t t .
Còn Vua và Tr n Lưu Vương bơ vơ m t mình, ch ng bi t vi c hung ki t th nào,
nên không dám lên ti ng. C hai d t nhau nép mình nơi b sông, trong ñám c gai
g n ñ y.
M n C ng không th y Vua ñâu, bèn phân quân ñi t tán ki m tìm, nhưng r t
cu c không th y, ñành ph i kéo nhau tr v .



Còn Vua và Tr n Lưu Vương núp ñó ch cho ñ n ñ u canh tư, th y b n b v ng
v m i dám bò ra. Ðêm y, sương xu ng như mưa, hai ngư i l nh l o ñói khát,
bu n kh ôm nhau mà khóc. Nhưng l i s có ngư i hay ñư c nên không dám khóc
to.
Tr n Lưu Vương nói v i Vua:
- Ch n n y không th lâu ñư c, ph i ñi nơi khác g p, m i s ng ñư c.
Th là Vua và Tr n Lưu Vương l y chéo áo bu c l i v i nhau cho kh i l c, r i
mò m m lên m t ñê, gai góc ñây ñ t, c mà len chân, nhưng bóng t i d y ñ c không
nhìn th y ñư ng l i gì c . Trong lúc ñang lo s , b ng có hàng ngàn ñom ñóm t t p
l i, chi u t a sáng như sao sa trư c m t Vua.
Th y v y, Tr n Lưu Vương nói:
- Hoàng huynh ơi, ñây là tr i giúp anh em ta!
Li n theo ánh sáng ñom ñóm mà ñi, d n d n tìm th y con ñư ng. T i canh năm
thì chân ñau quá, không th ñi ñư c n a, th y bên chân núi có m t gò c cao, Thi u
Ð và Tr n Lưu Vương ñành t m n vào trong gò y.
Gò này n m ngay phía sau m t trang vi n. Trang ch ñêm y n m m ng th y có
hai bóng m t tr i sa xu ng ñ ng c sau nhà, li n gi t mình th c gi c, v i m c áo ra
ngoài, nhìn ngó b n phía, th y trên gò phía sau trang có h ng quan r c tr i. Trang
ch lòng hoang mang kinh l , v i t i xem thì th y có hai thi u niên n m trong ñám
c , bèn h i:
- Hai c u là con nhà ai?
Thi u Ð lo s , không dám nói gì. Tr n Lưu Vương tr vào anh mà ñáp:
- Ðây chính là ñương kim Hoàng ñ , vì b b n Th p Thư ng Th làm lo n nên
ph i lánh mình nơi ñây. Còn ta là Hoàng ñ Tr n Lưu Vương.
Trang ch nghe nói th t kinh, v i s p xu ng ñ t l y hai l y, r i thưa:
- H th n tên là Thôi Ngh , em c a quan Tư Ð Thôi Li t, nhân vì b n Th p
Thư ng Th buôn quan bán tư c, ghét ngư i hi n, nên H th n m i bu n lòng v n
d t nơi ñây.
Nói xong phò Vua v nhà dâng rư u th t cho vua dùng ñ ñói.
Nói v M n C ng ñu i theo Ðoàn Khuê, khi tr i h ng sáng thì b t ñư c ñư c
Ðoàn Khuê, li n c t v n:
- Thiên t ñâu?
Khuê khai r ng khi ch y t i n a ñư ng thì l c m t, không bi t Vua ñi v phía
nào n a. M n C ng li n gi t Ðoàn Khuê, c t l y ñ u, treo dư i c ng a, r i chia
quân ñi b n m t tìm ki m. Còn M n C ng thì m t mình m t ng a, l n ñi h i dò.
B ng C ng ñi t i nhà Thôi Ngh . Ngh ra ñón, th y m t chi c th c p treo l ng
l ng trên c ng a, li n h i duyên c . C ng thu t l i rõ ràng. Thôi Ngh m i d n
C ng vào ra m t Vua. Chúa tôi cùng khóc.
M n C ng tâu:
- M t ngày không th thi u Vua. Xin B H hãy h i tri u.



B y gi nhà Thôi Ngh ch có m t con ng a g y, ñ riêng Vua ng . Tr n Lưu
Vương ph i cư i chung ng a v i M n C ng.
Ði ñư c vài d m g p ñư c Tư Ð Vương Doãn, Thái Úy Dương Bưu, T Quân
Hi u Úy Thu n Vu Quỳnh, H u Quân Hi u Úy Tri u Manh, H u Quân Hi u Úy
B o Tín, Trung Quân Hi u Úy Viên Thi u cùng m t ñoàn kho ng trăm ngư i ng a
ñ n ngh inh ti p thánh giá.
M ng m ng t i t i, Vua tôi ñ u khóc. Trư c h t, các quan sai ñem th c p Ðoàn
Khuê v bêu ngoài c a thành làm l nh. R i ch n ng a t t ñ Thi u Ð và Tr n Lưu
Vương ng , cùng rư c v kinh.
Trư c ñó ít lâu, tr con L c dương thư ng hát m y câu ñ ng dao r ng:
Ð không ra ñ ,
Vương ch ng ph i Vương.
Ngàn xe v n ng a,
Ch y ñ n B c mang.
T c là ñi m sau này ñ b tru t làm Vương, Vương ñư c lên ngôi ñ . ñ n b y
gi bi t ng nghi m vào vi c ñó.
Xa giá ñi chưa ñư c vài d m, b ng ñàng xa có ti ng tr ng vang l ng, tinh kỳ r p
ñ t, b i bay mù tr i, r i m t ñoàn binh mã ào ào kéo ñ n.
Bá quan ñ u th t s c. Vua cũng s hãi. Viên Thi u v i thúc ng a ra trư c thét
h i:
- Binh mã c a ai ñ y?
T dư i bóng ng n c thêu r c r , m t tư ng bên kia thúc ng a ra, l n ti ng h i
l i:
- Thiên t ñâu?
Vua càng s , không dám lên ti ng. Tr n Lưu Vương qu t ng a s n ra, n t r ng:
- Nhà ngươi là ai?
Tư ng y ñáp:
- Th S Tây Lương là Ð ng Trác ñây.
Tr n Lưu Vương g n gi ng h i:
- Ngươi ñ n ñây b o giá hay cư p giá?
Th y v m t oai nghiêm c a Tr n Lưu Vương, Ð ng Trác khi p s , thưa:
- H th n ñ n ñây ñ b o giá.
Tr n Lưu Vương h ch r ng:
- Ðã t i h giá, v y Thiên T ng i kia, sao ngươi không xu ng ng a mà thi l ?
Ð ng Trác s hãi, l t ñ t xu ng ng a, kh u ñ u bên ñư ng, mi ng tung hô v n
tu . Tr n Lưu Vương l i l y l i ng t ngào mà ph úy Ð ng Trác. T ñ u chí cu i,
l i l ñư ng hoàng, không ng p ng ng l m l m t ti ng nào.
Ð ng Trác th m l y làm l , sinh lòng khâm ph c vô cùng. Và t ñó, Trác ñã có ý
ñ nh ph Thi u Ð mà l p Tr n Lưu Vương lên làm vua.



Hôm y, các quan phò Thi u Ð v cung ra m t Hà Thái H u. M con khóc lóc
v i nhau, m i ngư i ñ u a l . Khi ki m ñi m l i trong cung, không th y cái n
ng c truy n qu c ñâu n a!
B y gi Ð ng Trác ñem binh ñóng ngoài thành. Ngày ngày d n giáp sĩ cư i
ng a vào thành, hoành hành kh p ph xá, ch búa. Nhân dân trăm h lo s , hoang
mang. Trác l i ra vào t do nơi ch n cung ñình, không kiêng k gì h t. Quan H u
Quân Hi u Úy là B o Tín t i b o Viên Thi u:
- Ð ng Trác t manh tâm làm lo n, nên kíp tr ñi.
Viên Thi u nói:
- Tri u ñình ñã b hoang mang, nay v a m i ñư c yên, ch nên khinh ñ ng.
B o Tín l i t i g p Vương Doãn ñ bàn v vi c y. Doãn cũng nói:
- Hãy thong th , ñ tính k xem ñã.
B o Tín th y tình th như v y, li n b tri u ñình, kéo h t quân b n b vào núi
Thái Sơn.
Nói v Ð ng Trác l i ñi chiêu d b n b H anh em Hà Ti n. Bao nhiêu binh mã
c a h Hà ñ u v tay Trác h t.
Ngày kia, Ð ng Trác bàn riêng v i h i Lý Nhu:
- Ta mu n ph b Vua xu ng mà l p Tr n Lưu Vương lên ngôi có ñư c chăng?
Lý Nhu nói:
- Nay ñang lúc tri u ñình vô ch , nên th a th i cơ mà làm g p ñi, n u ñ ch m e
sinh bi n. Ngày mai hãy tri u t p bá quan t i ñi n Ôn Minh trong vư n, nói rõ vi c
ph l p. K nào không nghe theo, c chém ñ u. L y quy n uy mà làm, k sách hi n
t i ph i th m i xong.
Ð ng Trác nghe nói, lòng m ng kh p kh i. Qua hôm sau, khi n quân bày y n
ti c nơi vư n Ôn Minh và m i t t c các quan ñ i th n ñ n ñó ñ phó h i. Các quan
lúc n y ñ u s Ð ng Trác, nên không có ai dám t ch i. Trác ñ cho các quan t i
ñông ñ r i m i c i ng a th ng ñ n trư c c a viên m i ch u xu ng ng a, l i mang
gươm vào ti c.
U ng v a ñ ng vài tu n rư u, Trác ra l nh ng ng rót, im ti ng nh c, r i l n
ti ng nói:
- Hôm nay ta m i các quan ñ n ñây v i m c ñích là bày t m t ý ki n.
Bá quan ai n y cũng ñ u l ng tai nghe, Trác nói ti p:
- Thiên t là chúa t muôn dân, n u không có uy nghi x ng ñáng, không th
ph ng s tông mi u, xã t c ñư c. Nay ñ c Kim Thư ng là k nhu như c không
ñáng m t c m quy n ch p chánh. Còn Tr n Lưu Vương v n là b c thông minh, hi u
h c, có ñ tài ñ c ñ tr dân, ñáng m t k v ngôi c . V y ý ta mu n ph Vua, mà
l p Tr n Lưu Vương lên ngôi báu, ch ng hay ý các quan ñ i th n nghĩ như th nào?
Các quan ñ i th n nghe nói ñ u im l ng, chưa ai dám nói gì, b ng có m t ngư i
ñ ng d y, xô gh bư c ra nói l n:
- Không ñư c! Không ñư c! Ngươi là h ng ngư i gì mà dám làm ñ i ngôn như
th ? V chăng ñ c Kim Thư ng là con trư ng c a Tiên Ð , s a tr ngôi tr i là l



ph i, v l i Ngư i cũng chưa có vi c gì l i l m thì sao ngươi dám nghĩ ñ n chuy n
ph l p? Ngươi mu n mưu ñ soán ngh ch chăng?
Các quan chăm chú nhìn ra ngư i y là quan Th S Kinh Châu Ðinh Nguyên,
Trác n i gi n n t l n:
- Nơi ñây n u có k nào ngh ch ý ta thì ch c không còn tánh m ng.
C ti c rư u ai n y nhao nhao, còn Ð ng Trác c m gươm toan bư c t i chém
Ðinh Nguyên.
Lúc y, Lý Nhu ñ ng th y sau lưng Ðinh Nguyên có m t ngư i khí vũ hiên
ngang, oai phong l m li t, tay c m m t cây Phương thiên h a kích , tr ng tr ng con
m t mà nhìn Ð ng Trác. Nho bi t vi c ch ng xong, li n bư c ñ n gi v can Ð ng
Trác:
- Hôm nay trong y n m không nên ñem vi c nư c ra bàn, v y xin ñ ngày mai
cũng ch ng mu n.
Các quan cùng khuyên gi i Ðinh Nguyên, nên Ðinh Nguyên xô gh b ra v .
Ð ng Trác tay v n c m ki m, quay l i h i các quan:
- L i ta nói có h p công ñ o hay không?
Lư Th c bư c ra, nghiêm ngh nói:
- Ông nói sai r i. Vi c ph l p vua ph i có duyên c . Xưa vua Thái Giáp vì b t
minh nên ông Y Doãn m i ñu i ra Ð ng cung. Xương p Vương lên ngôi m i có
hai mươi b y ngày mà làm hơn ba mươi ñi u ác, nên ông Ho t Quang m i ph i t
cáo nhà Thái Mi u mà ph ñi. Nay Thánh Thư ng tuy còn thơ u nhưng thông minh
nhân trí, chưa l m l i m y may. Ông ch là m t v quan ngoài, chưa t ng tham d
tri u chính, l i không có tài như Y Doãn, Ho t Quang, mà dám bàn ñ n chuy n ph
l p sao ñư c? Thánh nhân có d y r ng: Có chí như Y Doãn thì ñư c. Không có chí
như Y Doãn mà b t chư c làm Y Doãn, y là k soán ngh ch.
Ð ng Trác n i gi n rút gươm toan chém Lư Th c, thì quan Ngh lang là Bành
Bá v i can:
- Lư Thư ng thư là b c có danh v ng, h i n i chư nhân ñ u mong m i. N u gi t
ñi, e làm náo ñ ng thiên h .
B y gi Trác m i ng ng tay. Quan Tư Ð Vương Doãn nói:
- Vi c ph l p r t quan tr ng, không nên ñem bàn lúc trà dư t u h u. Ð m t
ngày khác.
Khi ti c tan, bá quan ra v , Trác m t còn h m h m, tay c m gươm ñ ng viên
môn. B ng Trác th y có m t ngư i l c lư ng, c m kích rong ng a ñi ñi l i l i phía
ngoài, bèn h i Lý Nhu:
- Ngư i nào ñ y?
Lý Nhu ñáp:
- Ðó là con nuôi c a Ðinh Nguyên, h L tên B , t là Ph ng Tiên, ngư i y là
m t anh hùng trên ñ i có m t không hai. Tư ng quân nên tránh nó k o mang h a.
Ð ng Trác nghe nói li n lánh m t vào trong vư n.
R ng ngày có quân vào báo v i Ð ng Trác:



- Quân c a Ðinh Nguyên ñ n bên thành khiêu chi n ñòi Tư ng Quân ph i ra
binh.
Ð ng Trác t c gi n, hi p v i Lý Nhu d n quân ra thành nghênh chi n.
Hai bên giàn tr n, r i th y L B hi n ra, ñ u búi tóc, ñ i kim quan, mình m c
bào g m trăm hoa l ng giáp ñư ng nghê, lưng th t b o ñ i Ti loan, tay c m tay c m
Phương Thiên H a Kích, gi c ng a phò Ðinh Nguyên ra trư c tr n.
Ðinh Nguyên ch vào m t Ð ng Trác m ng:
- Qu c gia g p lúc không may, lũ yêm ho n l ng quy n ñ n n i muôn dân ñ
thán, mi không h có thư c t c công lao nào, sao dám nói càn chuy n ph l p, làm
lo n tri u ñình?
Ð ng Trác chưa k p tr l i thì sau lưng Ðinh Nguyên, L B ñã phi ng a vung
kích ñánh tràn sang. Binh tư ng c a Ð ng Trác không m t ngư i nào dám ra ngh
inh ñ ch. Cây kích c a L B ñ n ñâu là quân Trác ch t ñ n ñó, làm cho quân c a
Ð ng Trác c lo n. Trác ho ng s quay ñ u ch y. Ðinh Nguyên thúc quân ñánh
gi t. Quân Trác ñ i b i m t tr n, ph i lui hơn ba mươi d m m i dám h tr i, ki m
ñi m binh mã th y hao hơn phân n a.
Trác h p các tư ng, bàn r ng:
- Ta th y L B qu là tay phi thư ng. N u ñư c ngư i y, ta còn lo gì vi c thiên
h ?
Trong lúc y có m t ngư i bư c ñ n thưa:
- Chúa công ñ ng lo. Tôi v i L B v n cùng quê quán, bi t rõ h n tuy có tài
xu t chúng, song là k h u dũng vô mưu, th y l i mà quên nghĩa. V y tôi xin ñem
ba t t lư i ñi thuy t, khi n h n ph i ch p tay v hàng Chúa công.
Trác nghe nói m ng r , xem l i thì th y ngư i y là H Bôn Trung Lang Tư ng
Lý Túc. Trác h i:
- C n ñem theo v t gì ñ d h n?
Túc nói:
- Tôi nghe Chúa công có con ng a Xích Th , ngày ñi ngàn d m. N u ñư c ng a
y v i ít vàng ng c ñ l y lòng h n, r i tôi l a l i thuy t d , t L B ph n Ðinh
Nguyên, hàng Chúa công.
Trác h i Lý Nhu:
- Ý y th nào?
Nhu ñáp:
- Chúa công mu n g m thâu thiên h l i ti c chi m t con ng a.
Trác nghe nói, truy n quân d t con ng a Xích Th ñ n, l i cho l y ra m t ngàn
l ng vàng, mươi h t minh châu, và m t cái ñai ng c gi ao cho Túc.
Túc t c thì mang t t c l v t th ng ñ n tr i L B . D c ñư ng b quân ph c bao
vây, Túc nói:
- Các ngươi kíp vào báo v i L Tư ng quân r ng: Có c nhân mu n ñ n thăm.
Quân vào báo, B ra l nh cho Túc vào. Chào h i xong, Túc nói:



- B y lâu nay xa cách hi n ñ , tôi r t thương nh , khi bi t ñư c hi n ñ ñây
nên tôi ñ n thăm vi ng. Nay th y hi n ñ v n khang ki n, tôi r t m ng.
L B n m tay Lý Túc thân m t nói:
- Ðã h ng lâu xa cách nhau, nay hi n huynh nơi nào?
Lý Túc ñáp:
- Hi n nay ti n huynh ñang làm ch c H Bôn Trung Lang Tư ng, nghe hi n ñ
có lòng khuôn phò xã t c nên ti n huynh vui m ng khôn xi t. Nay có m t con ng a
quý, ngày ñi ngàn d m có dư, l i có tài vư t nư c trèo non như ñi trên ñ t b ng, tên
là Xích Th , nên ñem t i bi u cho hi n ñ , ñ thêm oai cho hùm ñây.
L B bèn khi n quân d t ng a ñ n, qu nhiên con ng a y c mình ñ u ñ như
l a, không b n m t s i lông t p màu. T ñ u t i ñuôi dài m t trư ng, t móng lên
ñ u cao tám thư c. R i b ng nó g m hí vang r n, gi m vó rung m t ñ t, như s p
bay b ng lên không, băng mình qua b v
Ngư i sau có thơ v nh ng a Xích th r ng:
Ngàn d m phi ñ ng, cát b i tung,
Băng sông vư t núi, xé sương h ng.
Khác chi r ng l a trên tr i xu ng,
Mu n r t cương tơ, v nh c ñ ng.
L B th y ng a t t, lòng m ng kh p kh i, bèn t ơn Lý Túc:
- Hi n huynh có lòng t t, cho con ng a quý này, tôi ch ng bi t l y gì báo ñáp?
Lý Túc nói:
- Tôi vì nghĩa khí mà ñ n ñây há c n ñâu ân hu ?
B sai d n rư u th t ñãi. Rư u ngà ngà, Túc nói:
- Tuy ít g p hi n ñ , nhưng l nh tôn thì Túc ñư c g p luôn.
B ñáp:
- Hi n huynh say r i! Cha tôi ñã m t t lâu, còn g p làm sao ñư c?
Túc cư i l n:
- Không ph i th . Tôi nói l nh tôn t c là Ðinh Th S ñ y ch .
B bu n bã nói:
- Tôi theo Ðinh Ki n Dương cũng là b t ñ c dĩ, b ñi chưa n ñ y thôi!
Túc nói:
- Hi n ñ là ngư i tài ba l i l c, s c m nh hơn ngư i, anh hùng xu t chúng, b n
b bi t tên. L ra ph i ñư c hư ng ch c tr ng quy n cao, có lý ñâu l i ph i cam
ch u dư i trư ng ngư i ta v y?
L B nói:
- Tôi cũng mu n th , ng t vì chưa g p ñư c m t ñ ng minh quân.
Lý Túc cư i b o:
- Chim khôn l a cây mà ñ u, tôi hi n ch n chúa mà th . N u không s m tìm th i
cơ, e khi h i ra thì ñã mu n ñ y.
B h i:
- Hi n huynh ñã trong tri u, v y có th y ai x ng ñáng là anh hùng ñ i nay?



Túc ñáp:
- Hi n t i tri u ñình, các ñ i th n ai n y tranh giành ngôi th , Vua thì còn nh b
k sàm n nh chi m ño t quy n hành. Tôi th y kh p m t bá quan, không ai b ng
Ð ng công. Ð ng công là ngư i bi t kính hi n ái sĩ, thư ng ph t công minh, l i có
lòng di t n nh phò Vua. Th nào v sau cũng nên nghi p l n, v y hi n ñ còn ñ i gì
mà không theo phò ñ l p thân.
L B nói:
- Tôi cũng mu n theo v Ð ng công ng t vì không ai ti n c .
B y gi , Túc bi t công vi c ñã có k t qu , l p t c ñem cái ñai ng c và vàng b c
bày ra trư c m t L B .
B gi t mình h i:
- Hi n huynh ñem nh ng th này t i làm gì?
Túc b o cho t h u lui h t ra ngoài, r i m i nói:
- Ðây là c a Ð ng công. Ð ng công m ti ng l n c a hi n ñ t lâu. Nay sai Túc
này ñem l v t t i kính bi u. Con Xích Th kia cũng là c a Ð ng công sai ñem t ng
hi n ñ v y.
B nói:
- Ð ng công có lòng yêu th này, tôi bi t l y gì ñ n ñáp?
Túc nói:
- Tài thư ng s c m n như Túc này, mà còn ñư c phong ch c H Bôn Trung
Lang Tư ng, thì tài như hi n ñ , n u theo v , t ñư c quy n cao ch c tr ng, phú
quý chưa bi t ñ n b c nào?
B ng n ng nói:
- Tôi chưa có chút công tr ng nào mà làm l ra m t Ð ng công. Khó nghĩ quá.
Túc l ng lơ nói:
- Công tr ng y ñ i v i ngư i khác thì khó th t, ch như ñ i v i hi n ñ thì d
như tr bàn tay, có gì mà ph i lo. Ch s hi n ñ không ch u làm ñ y thôi.
B tr m ngâm m t lúc r i nói:
- Tôi mu n gi t Ðinh Nguyên r i d n quân ra hàng Ð ng công, ch ng bi t có
nên không? Hi n huynh xét th ?
Túc v i xuýt xoa nói:
- Hi n ñ làm ñư c vi c y thì còn công nào l n b ng. Nhưng vi c ñó c t ph i
kh n m t m i ñư c.
B h n v i Túc n i trong ñêm y th nào cũng xong vi c. Túc r t hoan h , t giã
ra v .
Ðêm y, vào lúc canh hai, L B c m gươm bư c vào trong trư ng Ðinh
Nguyên. Lúc y, Nguyên ñang th c chong ñèn xem sách, th y B vào, bèn h i:
- Ðêm khuya, con vào ñây có vi c gì?
B tr m t m ng r ng:
- Ta ñư ng ñư ng m t k trư ng phu, há l i ñi làm con c a ngươi sao?
Nguyên kinh ng c, tr m t nhìn B h i:



- Ph ng Tiên, c sao con l i ñ i lòng như v y?
B ch ng ñáp ch ng r ng, bư c t i vung gươm chém Ðinh Nguyên m t nhát,
ñ u rơi xu ng ñ t.
Ngư i sau có thơ than Ðinh Nguyên r ng:
Thuơng thay! Hán m t có Ðinh công,
Nuôi ñư c con tài, tư ng c y trông...
Ai bi t nòi nào ra gi ng y,
Nuôi hùm, hùm c n, xót xa lòng.
L i có thơ than L B r ng:
Ti c thay! M t ñ p, l c vô song,
C ñ nh b t sơn n c ti ng hùng.
Quen thói b o tàn, không chút nghĩa,
Trách gì thiên h ch ng ai dung.
Chém xong, L B xách ñ u Ðinh Nguyên ra ngoài, hô l n:
- Ðinh Nguyên là k b t nhân vô ñ o, ta ñã gi t ch t r i. V y thì ai mu n theo ta
thì theo, ai không theo thì c t tìm ch khác mà ñi.
Quân sĩ th y v y b ñi hơn phân n a. Hôm sau, L B xách ñ u Ðinh Nguyên
ñ n g p Lý Túc. Túc v i d n B vào dinh ra m t Ð ng Trác.
Ð ng Trác lòng m ng khôn xi t, h i quân bày rư u th t th t ñãi L B , và bư c
ñ n trư c m t B , cúi ñ u nói:
- Trác này ñư c Tư ng quân hôm nay ch ng khác ñ i h n g p mưa rào v y.
L B v i vàng ñ ng d y thi l , m i Trác ng i lên, r i s p l y mà t r ng:
- Minh công ñãi B này r t h u, ơn y không bi t l y gì ñ n ñáp. N u Minh công
cho phép, B này xin bái Minh công làm nghĩa ph .
Trác m ng l m, sai l y giáp vàng, bào g m ban thư ng cho B , r i cùng B y n
m say sưa t i ngày.
T ñó, Ð ng Trác oai quy n l ng l y, không bi t n nang ai n a. Trác t lĩnh
công vi c c a Ti n Tư ng Quân, phong cho em ru t là Ð ng Mân làm T Tư ng
Quân tư c H H u, phong cho L B làm K Ðô Úy Trung Lang Tư ng tư c Ðô
Ðình H u.
Lý Nhu khuyên Trác s m ñ nh ngay mưu k ph l p. Trác li n l p ti c t i ñình
trung, r i vi t thi p m i các quan ñ n phó y n. L i sai L B d n hơn ngàn quân
giáp sĩ, nai n t ñ y ñ , mai ph c xung quanh.
Hôm y, quan Thái Phó Viên Ng i cùng bá quan ñ u ñ n. Rư u ñư c vài tu n,
Ð ng Trác ñ ng d y ch ng gươm nói:
- Nay Vua nhu như c, hôn ám, không th ph ng s tôn mi u ñư c. Ta noi gương
Y Doãn, Ho t Quang, ph Vua xu ng làm Ho ng Nông Vương, l p Tr n Lưu
Vương lên làm Hoàng ñ . Ai không thu n, ta chém ñ u?
Qu n th n s hãi ng i l ng thinh. Trung Quân Hi u Úy Viên Thi u ñ ng d y,
bư c ra kh i gh nói:



- Ð c Kim Thư ng t c v chưa bao lâu, chưa làm gì l i ñ o, ngài mu n b
trư ng l p th , chính là mu n t o ph n r i.
Trác n i gi n m ng l n:
- Vi c nư c hi n trong tay ta. Ta mu n làm gì thì làm, ai dám không thu n?
Ngươi tư ng lư i gươm c a ta không bén chăng?
Thi u cũng rút gươm ra kh i v , nói l n:
- Gươm ngươi bén th t, nhưng gươm c a ta ñây cũng không ph i là lo i s t cùn.
Hai ngư i toan ñ i ñ ch trư c ti c.
Ðó chính là:
Ðinh Nguyên trư ng nghĩa, thân v a thác, Viên Thi u tranh phong, th cũng
nguy.
H i4
Ph Hán Ð , Tr n Lưu lên ngôi
L a Ð ng t c, M nh Ð c dâng ki m.
Ð ng Trác mu n gi t Viên Thi u, Lý Nho can r ng:
- Vi c chưa ñ nh xong không nên gi t càn.
Viên Thi u tay c m thanh b o ki m, cáo t các quan tr ra, treo tr c ti t c a
ñông r i b v Ký Châu.
Trác b o v i quan thái phó Viên Ng i r ng:
- Cháu ngươi vô l , ta tha cho h n cũng là n ngươi. Vi c ph vua l p Tr n Lưu,
ngươi nghĩ th nào?
Ng i thưa r ng:
- Thái úy nghĩ th ph i ñ y!
Trác l i nói:
- Ai dám ngăn tr vi c l n này, thì ta s l y phép quân tr t i.
Các quan s hãi, ñ u nói:
- Ngày d y th xin vâng!
Cu c y n tan, Trác h i quan Th Trung là Chu B t và quan Hi u Úy là Ngũ
Quỳnh r ng:
- Viên Thi u phen này ñi, r i s ra sao?
Chu B t ñáp:
- Viên Thi u câm gi n mà ñi, h truy nã ri t quá t t sinh bi n. V l i h Viên, ñã
b n ñ i làm quan ñ n b c tam công, thiên h ñư c nh nhi u l m; h c trò, ñ y t
ñâu ñâu c ng có. N u h n thu dùng hào ki t, t p h p ñ ñ ng, r i nh ng anh hùng
trong thiên h nhân ñó kh i lên, ñ t Sơn Ðông s không trong tay ông n a. Không
b ng ông tha t i h n, cho h n m t ch c qu n thú gì ñ y, thì h n m ng ñư c kh i
t i, s không gây ra h u ho n n a.
Ngũ Quỳnh nói:
- Viên Thi u là ngư i thích mưu k , nhưng không quy t ñoán, không ñánh lo
cho l m. B t như c c cho h n m t ch c qu n thú ñ thu ph c lòng dân!



Trác nghe l y làm ph i, ngay hôm y sai ngư i ñ n phong cho Thi u làm thái
thú qu n B t H i.
Ð n m ng m t tháng chín, Trác rư c vua ra ng ñ n Ôn Ð c, h p h t c văn võ
l i.
Trác tay c m ki m nói r ng:
- Thiên t ngu y u, không tr vì ñư c, nay có m t bài sách văn ñ c cho các quan
nghe.
R i sai Lý Nho tuyên ñ c:
Vua Hi u Linh m t s m, vua sau n i ngôi, b n b ai ai cũng trông mong.
Nay xét ra vua ta, thiên t m ng m nh, kém v uy nghi nghiêm ch nh, cư tang
bi ng nhác, ñ c x u ñã rõ, không x ng ngôi l n.
Hoàng thái h u không có uy nghi c a ngư i m , nhi p chính r i tung. Vi c bà
Vĩnh L c thái h u m t, dân chúng có nhi u d ngh . Ð i v i ñ o tam cương và
ñư ng Tr i ñ t, ph i chăng có thi u sót nhi u?
Tr n Lưu Vương tên Hi p, ñ c h nh nghiêm trang, khuôn phép kính c n, cư tang
thương xót, nói năng chính ñính, l i hay ti ng t t, thiên h ai ai cũng bi t. Nên n i
ngôi vua, làm phép cho v n th !
Nay ph vua ra làm Ho ng Nông Vương, thái h u thì ph i tr quy n chính.
Xin tôn Tr n Lương Vương lên làm hoàng ñ ,
ng thiên, thu n nhân, ñ yên b ng thiên h !
LÝ Nho ñ c xong bài chi u, Trác thét t h u v c vua xu ng ñi n, l t t th , b t
quỳ, ngo nh m t v phương B c, xưng th n nghe chi u, l i b t Hà thái h u, c i ñ
ph m ph c ra mà ñ i chi u.
Vua và Thái h u kêu khóc, qu n th n trông th y ai cũng xót xa bi th m.
Lúc y dư i th m có m t viên quan to, t c t i thét to lên r ng:
- Th ng gi c Ð ng Trác kia, ngươi dám l p mưu l u tr i d i ñ t, ta l y máu c
h ng bôi vào m t ngươi bây gi !
Nói r i c m cái h t ngà xông th ng vào ñánh Ð ng Trác.
Trác gi n l m, sai võ sĩ b t l i xem ai, thì là quan thư ng thư Ðinh Qu n. Trác
sai ñem ra chém. Qu n c luôn m m ch i m ng Ð ng Trác cho ñ n lúc ch t; ch t
r i, th n s c v n như lúc s ng.
Ngư i sau có thơ than r ng:
Gi c Ð ng lòng mang d khuy n lang
Cơ ñ nhà Hán ñ tan hoang,
Trong tri u văn võ m m câm c
Ch có Ðinh công th c gi i gi ang!
Trác m i Tr n Lưu Vương lên ñi n, Qu n th n làm l m ng xong r i. Trác sai
b t Hà thái h u, vua và v vua là Ðư ng th gi am cung Vĩnh An, khóa c a cung,
c m qu n th n, không ai ñư c vào thăm.
Thương thay! Thi u ñ m i lên ngôi tháng tư, ñ n tháng chín ñã ph i ph .



Tr u Lưu Vương, nh Trác ñư c lên ngôi tr i, v n tên là Hi p, tên ch là Bá
Hòa, là con th vua Linh ñ , t c là Hi n ñ v sau. Lúc l p lên, Hi n ñ m i lên
chín tu i, ñ i niên hi u năm ñ u là Sơ Bình.
Ð ng Trác làm tư ng qu c, l y vua không ph i xưng tên, vào ch u không ph i
bư c r o, lên ñi n ñư c ñeo ki m, tác uy tác phúc, không ai bì ñư c.
Lý Nho khuyên Trác nên dùng nh ng ngư i có danh v ng ñ thu ph c lòng
ngư i; nhân th Lý Nho ti n c tài năng Sái Ung. Trác cho m i Sái Ung, Ung không
ch u ñ n. Trác gi n sai ngư i b o Ung h không ñ n thì gi t c h . Ung s , ph i
ñ n. Trác th y Ung ñ n, m ng l m, m t tháng thăng ch c ba l n, làm ñ n ch c Th
Trung. Trác r t h u ñãi Ung.
Thi u ñ , Hà thái h u và Ðư ng phi b gi am cung Vĩnh An, ñ ăn, th c m c,
m i ngày m t kém. Thi u ñ không lúc nào ráo nư c m t.
M t hôm Thi u ñ trông th y hai con chim én bay trong sân, ngâm m t bài thơ
r ng:
Xanh xanh khóm c dày
C p én ph t phơ bay.
Trong veo dòng l c th y,
Ngư i ñ ng n i khen hay.
Xa trông mây thăm th m,
Cung ñi n cũ ta ñây.
Bi t ai k trung nghĩa,
G cho oán h n này!
Ð ng Trác thư ng sai ngư i ñ n dò ý t ; hôm y có k b t ñư c bài thơ ñem
trình Ð ng Trác, Trác nói r ng:
- Làm bài thơ oán v ng này, ñem gi t ñi là có c r i!
Bèn sai Lý Nho và mư i võ sĩ vào cung gi t vua!
Vua, thái h u và Ðư ng phi ñương trên l u, th y ngư i cung n báo r ng có
Lý Nho ñ n, vua s gi t mình.
Nho ñem rư u thu c ñ c dâng vua.
Vua h i vi c gì. Nho thưa:
- Ngày xuân mát m , Ð ng tư ng qu c sai tôi ñem dâng chén rư u th .
Thái h u b o Lý Nho:
- Có ph i rư u th thì ngươi th u ng trư c ñi!
Nho gi n l m, h i vua:
- Ngươi không u ng ph i không?
R i g i t h u c m con dao v i t m l a tr ng, ñ trư c m t vua, mà nói r ng:
- Rư u th ch ng u ng, thì ph i ch n hai th này.
Ðư ng phi quỳ xu ng nói r ng:
- Thi p xin thay vua u ng chén rư u này, xin ngài ñ toàn m nh cho hai m con
vua.
Lý Nho quát m ng:



- Ngươi là ñ a nào, mà dám ñòi ch t cho vua?
Nho c m chén rư u ñưa cho Hà thái h u và b o r ng:
- Bà ph i u ng trư c ñi!
Hà thái h u nhi c m ng Hà Ti n là ñ vô mưu, ñem gi c vào kinh ñô, ñ có cái
v ngày nay.
Nho b c vua ph i u ng rư u.
Vua nói:
- Hãy khoan! Ð ta cùng thái h u t bi t ñã.
Vua ñau xót l m, làm bài ca như sau:
Tr i ñ t chao, trăng sao cũng ñ
B ngôi cao, ra ch phiên phong
B i ai nên s l lùng?
Vi c ñ i ngán ng m, ròn gròng châu tuôn.
Ðư ng phi cũng làm bài ca r ng:
Tr i nghiêng ñ t l i l tan,
Ph n mình thê thi p, trái oan l thư ng!
T sinh nay ñã khác ñư ng,
M t ngư i m t bóng xót thương t m lòng!
Vua và Ðư ng phi ca r i, ôm nhau mà khóc. Lý Nho l i quát m ng:
- Tư ng qu c ñ ng ch tin! Các ngư i dùng d ng ñ mong ai c u ñ y?
Thái h u thét m ng:
- Th ng gi c Ð ng kia! Ngươi h i m con ta, r i tr i l i h i ngươi! Chúng bay
tùng ñ ng v i nhau làm ñi u ác, r i chúng bay s b gi t c h cho mà xem!
Nho t c l m, hai tay ôm l y thái h u ném xu ng dư i l u, gi t ch t; l i sai võ sĩ
th t c Ðư ng phi, rót rư u ñ c b t Thi u ñ u ng ch t, r i v báo Ð ng Trác.
Trác sai ñem táng ba m con ngoài thành.
T b y gi , Trác ñêm nào cũng vào cung thông dâm v i các cung n , r i thì lên
ng trên s p r ng.
Thư ng thư ng Trác hay ñem quân ra ngoài thành. M t b a Trác ñ n Dương
Thành. B y gi ñang tháng hai, dân m h i hát, con trai con gái t h p nhau xem
h i r t ñông. Trác sai quân vây c l i, r i gi t s ch, cư p ñàn bà con gái và c a c i
ch t ñ y xe, treo hơn m t ngàn ñ u lâu dư i xe, n i ñuôi nhau kéo v kinh ñô, nói
phao lên r ng ñi ñánh gi c th ng tr n.
Trác l i sai ñ t ñ u lâu ngư i dư i c a thành, còn ñàn bà con gái và c a c i thì
ñem chia cho quân sĩ.
Quan vi t k hi u úy tên là Ngũ Phu, tên ch là Ð c Du, th y Ð ng Trác tàn b o
quá, t c l m, thư ng m c áo giáp nh vào trong áo ñ i trào, gi t m t con dao ng n,
rình ti n d p ñ gi t Trác.
M t hôm Trác vào ch u, Phu ra ñón. Lúc Trác ñ n dư i gác. Phu rút dao ra ñâm,
không ng s c Trác kh e hơn, hai tay ôm ch t ñư c Phu, L B trông th y, ch y l i
ôm Phu ra v t ngã xu ng. Trác h i Phu r ng:



- Ai xui ngươi làm ph n?
Phu tr n m t thét m ng r ng:
- Ngươi không ph i là vua ta, ta không ph i là tôi ngươi, sao l i g i là ph n
ñư c? T i ngươi ñ y tr i, ai ai là ch ng mu n gi t ngươi? Ta ti c r ng không xé
nh ñư c xác ngươi ra ñ t thiên h !
Trác t c l m, sai Phu ñem ra m . Phu c m ng ch i Ð ng Trác không buông
mi ng cho ñ n lúc ch t.
Ð i sau có thơ khen Ngũ Phu r ng:
Ngũ Phu này cũng b c anh hùng,
Ti t li t xem ai ñư c th không?
Ðánh gi c, hãy còn danh ti ng ñ ,
Ngàn thu v ng v c m nh gương chung!
Ð ng Trác t khi y ra vào trư ng có quân sĩ m c áo giáp ñi theo h v .
Viên Thi u b y gi B t H i, nghe th y Trác l ng quy n, sai ngư i ñưa m t thư
cho tư ñ Vương Doãn, thư r ng:
Gi c Trác d i tr i b chúa. Ngư i ta ñau xót ñ n n i không n nói, th mà ông
c m c k , ñ nó lăng ngư c như con cá nh y vư t qua ñăng, làm thin như không
nghe không th y, sao g i là ngư i trung th n ái qu c! Thi u nay chiêu t p binh mã
cũng mu n vì nhà vua, quét s ch quân gi c, nhưng chưa dám khinh ñ ng. Ông n u
cùng lòng v i tôi, xin tìm cơ h i lo tính ngay ñi. Có vi c gì sai khi n, tôi xin vâng
m nh.
Vương Doãn ñư c thư, nghĩ mãi không tìm ñư c k gì. M t hôm ñang lúc ch u
n i các, Doãn th y ñó có ñ m t các c u th n, bèn nói v i các quan r ng:
- Hôm nay là sinh nh t lão phu. ñ n chi u xin m i các quan quá bư c ñ n nhà
lão phu xơi rư u.
Các quan ñ u nh n l i, h n ñ n chi u s ñ n chúc th .
Chi u hôm y Doãn m ti c h u ñư ng. Các quan ñ n c . Rư u ñư c vài tu n,
t nhiên Doãn che m t hu hu khóc.
Các quan gi t mình h i r ng:
- Hôm nay là sinh nh t c a quan tư ñ , sao ngài l i khóc như v y?
Doãn thưa r ng:
- Hôm nay có ph i là sinh nh t c a tôi ñâu! Tôi vì có m t vi c mu n nói v i các
v , nhưng s Ð ng Trác sinh nghi, cho nên mư n c nói thác ra th . Th ng Trác d i
vua l ng quy n, xã t c nay mai ñ m t. Ð c Cao Hoàng ngày xưa ñánh nhà T n,
di t nư c S , bao nhiêu công phu m i nên ñư c cơ ñ này, ng ñâu nay m t vào tay
th ng Ð ng Trác. Tôi khóc là vì th !
Các quan nghe nói cũng ñ u khóc c .
Trong ñám ng i có m t ngư i, v tay cư i m lên mà nói r ng:
- Các quan th khóc t t i ñ n sáng, l i khóc t sáng ñ n t i, xem khóc có ch t
ñư c th ng Ð ng Trác không?
Doãn ngo nh l i xem ai, thì là kiêu k hi u úy Tào Tháo. Doãn gi n nói r ng:



- T tôn nhà ngươi cũng ăn l c nhà Hán, sao nhà ngươi không bi t nghĩ cách báo
qu c, l i còn cư i à?
Tháo nói:
- Tôi cư i, có ph i cư i gì ñâu! Cư i là cư i các quan không bi t nghĩ k gì tr
ñư c th ng Ð ng Trác. Tháo nay tuy không có tài cán gì, nhưng xin l p t c ch t
ñư c ñ u th ng Ð ng Trác, treo c a ph ñ t thiên h .
Doãn li n ñ ng d y h i r ng:
- M nh Ð c có k gì tài th ?
Tháo nói:
- Tôi lâu nay s dĩ nép mình th Ð ng Trác cũng là vì mu n th a cơ gi t nó.
Nay nó r t tin tôi, tôi ñư c g n nó luôn. Nghe quan tư ñ có con dao th t b o, xin
cho tôi mư n. Tôi nguy n phen n y vào t n tư ng ph ñâm ch t th ng gi c Ð ng
Trác, d u ch t cũng không oán h n gì.
Vương Doãn m ng l m nói r ng:
- N u M nh Ð c có b ng như th , th c là may cho thiên h l m!
Doãn thân hành rót chén rư u m i Tào Tháo. Tháo ñ rư u , c t l i th . Doãn
bèn ñem dao th t b o ñưa cho. Tháo u ng rư u xong, gi t dao ñ ng d y ñi ra. Các
quan ng i m t lát r i cũng v c .
Hôm sau Tháo gi t dao ñ n tư ng ph , h i:
- Th a tư ng ñâu?
Ð y t nói:
- - trong gác.
Tháo vào, th y Trác ng i trên giư ng; L B ñ ng h u bên c nh.
Trác th y Tào Tháo vào, h i r ng:
- Sao hôm nay M nh Ð c ñ n ch m th ?
Tháo nói:
- Thưa, ng a tôi g y hóa ñi ch m.
Trác ngo nh l i b o L B r ng:
- Ta có ng a t t Tây Lương m i ti n. Ph ng Tiên ñi ch n m t con ñem l i ñây
cho M nh Ð c.
B vâng l i ñi l y ng a. Tháo th y còn m t mình Trác, b ng ñã b o d r ng:
- Th ng này s nó ñ n lúc ch t ñây!
L p t c mu n rút dao ñâm ngay, nhưng l i s Trác kho chưa dám ñâm v i.
Trác mình m y to béo, xưa nay không ng i ñư c lâu, bèn ng mình n m xu ng;
ngo nh m t vào trong. Tháo l i nghĩ r ng:
- Th ng n y th c s ch t!
Li n rút dao ra, ch c ñâm. Không ng Trác trông vào trong cái gương, th y bóng
Tào Tháo rút dao ra sau lưng, v i vàng quay ñ u l i h i:
- M nh Ð c làm gì th ?
B y gi L B v a gi t ng a ñ n ngoài gác. Tháo tay ñương c m con dao, v i
quỳ xu ng thưa:



- Tháo tôi có con dao quý xin dâng th a tư ng.
Trác c m l y dao xem, th y dao dài hơn m t thư c, cán b ng ng c th t b o, lư i
th c s c, qu là dao quý, bèn ñưa cho L B c t ñi. Tháo còn ñeo v dao lưng,
li n c i ra, ñưa n t cho L B .
Trác ñem Tháo ra xem ng a. Tháo t r i xin phép ñem ng a ra cư i th . Trác sai
ñem yên cương ñóng ng a cho Tháo. Tháo d t ng a ra ngoài c a tư ng ph , lên
yên, r i ra roi ñi nư c ñ i th ng hư ng ñông nam mà ch y.
Tào Tháo ñi kh i. L B nói v i Trác r ng:
- V a r i tôi trông Tào Tháo hình như có ý mu n ñâm tr m thái sư! Vì thái sư
trông th y, h n m i nói l ng ra là ñ n dâng dao.
Trác nói:
- Ta cũng hơi nghi.
Ðang nói chuy n thì Lý Nho ñâu ñ n. Trác h i Lý Nho. Nho nói:
- Tháo không có v con gì kinh, ch tr i m t mình quán tr , nay nên sai
ngư i ñ n g i. H n ñ n ngay thì qu là h n dâng dao th t, n u thoái thác không ñ n,
thì ñích là thích khách. Lúc b y gi ta s b t mà h i.
Trác li n sai b n ngư i coi ng c ñi g i Tào Tháo. Lính ñi m t h i l u r i tr v
trình r ng:
- Tháo không v nhà tr . Có ngư i g p h n cư i ng a ra c a ñông. Lính canh
h i ñi ñâu thì h n nói r ng th a tư ng sai ñi có vi c kíp, r i t ng a ñi th ng.
Nho nói:
- Thôi, không còn nghi ng gì n a, h n ch t d ch y tr n, t t là có b ng hành
thích.
Trác nói:
- Ta tin dùng h n th , sao h n l i mu n h i ta?
Nho thưa:
- T t nhiên có ngư i ñ ng mưu. B t ñư c Tào Tháo thì ra c .
Trác li n tư ñi các nơi, ch nào cũng v hình nh Tào Tháo ai b t ñư c s
thư ng ngàn vàng, l i phong cho làm v n h h u; ai ch a ch p s b tr t i.
Trong khi y, Tháo c m ñ u c m c ch y. Ch y ñ n Tiêu Qu n, ñi qua huy n
Trung Mâu, b quân canh c a thành b t ñư c, ñem n p quan huy n. Tháo khai là
khách buôn, h tên là Hoàng Ph .
Quan huy n nhìn k Tháo, nghĩ ng i m t lúc r i nói:
- Trư c ta c u qu n L c Dương ñã ñư c g p ngươi, chính ngươi là Tào Tháo,
ngươi nói d i sao ñư c? Lính ñâu, hãy ñem gi am nó xu ng tr i, ñ n mai ta s gi i
v kinh lãnh thư ng.
Quan huy n nói th r i cho quân canh c a thành cơm no rư u say r i v .
Ð n n a ñêm, quan huy n sai ngư i thân tín xu ng g i Tào Tháo lên, b o d n
vào nhà sau ñ h i. Tháo vào, quan huy n h i r ng:
- Ta nghe th a tư ng h u ñãi ngươi, sao ngươi l i t chu c l y v vào thân?
Tháo nói:



- Ngươi như chim s bi t ñâu ñư c chí chim h ng! ã b t ñư c ta thì c ñem n p
mà l y công, hà t t ph i h i nhi u!
Quan huy n bèn ñu i c t h u ñi r i b o Tháo r ng:
- Anh ñ ng coi thư ng tôi. Tôi ñây không ph i là b n t c l i ñâu... Cũng vì chưa
g p ñư c ch ñ y thôi!
Tháo nói:
- Ông cha ta, ñ i ñ i ăn l c nhà Hán. N u ta không bi t nghĩ cách báo qu c, có
khác gì gi ng muông thú! Ta ph i h mình th th ng Ð ng Trác là mu n tìm cơ h i
thu n ti n gi t nó. Nay vi c không xong, cũng là lòng tr i!
Quan huy n nói:
- M nh Ð c bây gi ñ nh ñi ñâu?
Tháo nói:
- Ta mu n v làng, phát l i kêu g i, v i c chư h u trong thiên h kh i binh gi t
Ð ng Trác. Ðó là s nguy n c a ta!
Quan huy n nghe nói, bèn c i trói cho Tháo, m i ng i lên trên r i th p xu ng
l y hai l y mà nói r ng:
- Ông th c là ngư i trung nghĩa ñ i này!
Tháo cũng l y ñáp l i, r i h i tên h , quan huy n nói:
- Tôi h Tr n, tên Cung, tên ch là Công Ðài; tôi có m già và v con Ðông
Qu n. Nay c m b ng trung nghĩa c a ông, xin b ch c quan này, theo ông ñi tr n.
Tháo m ng l m. Ngay ñêm hôm y, Tr n Cung thu x p hành trang và l phí, c
hai ngư i thay qu n áo, m i ngư i ñeo m t thanh ki m; cư i m t con ng a, ñi v
quê Tào Tháo.
Ði ñư c ba hôm ñ n Thành Cao, tr i ñã xâm x m t i. Tháo c m roi ng a, tr
vào m t ñám cây c i um tùm b o Cung r ng:
- - trong này có Lã Bá Sa là b n k t nghĩa v i cha tôi. Tôi mu n vào h i thăm tin
nhà, r i ng ñ y m t ñêm; nên không?
Cung nói:
- Th thì hay l m!
Hai ngư i, ñ n c a tr i xu ng ng a vào chào Lã Bá Sa, Sa h i Tháo r ng:
- Ta nghe tri u ñình t m nã anh g p l m. Cha anh ph i lánh sang Tr n Lưu r i.
Sao anh ñ n ñư c ñây?
Tháo bèn ñem chuy n ñ u ñuôi k v i Lã Bá Sa, r i l i tr vào Tr n Cung nói:
- N u không g p ñư c quan huy n ñây, thì bây gi ñã th t nát xương tan r i.
Lã Bá Sa vái Tr n Cung r i nói:
- Cháu nó không g p ñư c ngài, thì h Tào còn gì! ñêm nay xin ngài hãy thong
th ngh l i ñây.
Nói xong, ñ ng d y vào trong nhà, m t ch c tr ra, b o Tr n Cung:
- Nhà tôi không có rư u ngon. ñ tôi sang xóm tây, mua m t bình rư u ngon v
u ng.
Nói r i l t ñ t cư i l a ra ñi.



Tháo v i Cung ng i nhà, ch t nghe th y sau nhà có ti ng mài dao. Tháo b o
Tr n Cung r ng:
- Lã Bá Sa ñ i v i tôi không thân thi t gì l m. Chuy n n y ñáng nghi ñ y!
Hai ngư i s rón rén bư c vào sau nhà tranh, ch nghe th y có ti ng ngư i nói:
- Trói l i mà gi t!
Tháo b o Tr n Cung:
- Ðúng r i! N u ta không h th trư c, thì s b b t m t!
Tháo và Cung hai ngư i cùng rút ki m ñi th ng vào, g p ngư i nào trong nhà
gi t ngư i y; gi t m t lúc tám ngư i. Khi vào ñ n b p, ch th y m t con l n trói
b n vó, s p ñem ch c ti t.
Cung gi t mình nói:
- M nh Ð c ơi! Ta ña nghi quá, gi t nh m ph i ngư i t t r i.
Hai ngư i v i vàng tr ra lên ng a ñi. ñi ñư c ñ hai mươi d m g p Lã Bá Sa
cư i l a v , trư c yên treo hai bình rư u, tay xách m t n m rau qu . Lã Bá Sa h i
hai ngư i r ng:
- Hi n ñ v i s quân sao l i ñi?
Tháo nói:
- Tôi là ngư i có t i, không dám lâu.
Lã Bá Sa nói:
- Ta ñã d n ngư i nhà làm th t con l n r i. S quân v i hi n ñ ng i gì m t ñêm,
xin quay ng a l i cho!
Tháo c t ng a ñi. ñi ñư c vài bư c, rút ki m ra, quay ng a tr l i, g i Lã Bá
Sa h i:
- Ai ñi ñ ng sau ông ñ y?
Sa quay ñ u l i xem. Tháo chém ngay, Sa ngã xu ng ch t.
Cung c s h i Tháo:
- Lúc nãy l m ñã ñành, bây gi sao l i còn ñang tay như th ?
Tháo nói:
- Bá Sa v nhà, th y nhi u ngư i ch t, t t nhiên không ñ im, n u ñem ngư i ñi
ñu i thì ta b v ngay.
Cung nói:
- Bi t r ng mình l m r i, l i còn c Ý gi t ngư i n a th c là ñ i b t nghĩa!
Tháo nói:
- Thà ta ph ngư i, không ñ ngư i ph ta!
Cung im l ng, không nói gì n a.
Ðêm trăng sáng ròi r i, hai ngư i c phóng ng a ñi. ñi ñư c vài d m, hai ngư i
vào nhà hàng ng . Sau khi cho ng a ăn no, Tháo ñi ng trư c.
Cung suy nghĩ:
- Ta nh ng tư ng Tào Tháo là ngư i t t, cho nên b quan ñi theo h n. Ai ng
h n là h ng ngư i tàn nh n. N u ñ h n s ng ñ i, t t có ngày h n gây ra v l n.
Nghĩ v y bèn rút ki m toan gi t Tào Tháo...



y th c rõ là:
Mang tâm hi m ñ c ngư i ñâu th ,
Trác, Tháo hai tên cũng m t phư ng!
Chưa bi t Tào Tháo s ng ch t th nào, xem ñ n h i sau s t .
H i5
Ti p H ch Văn, Các Tr n ng Tào Công
Phá Quan i, Tam Anh Chi n L B
Nh c l i Tr n Cung rút gươm, ñang s p h th Tào Tháo, b ng l i nghĩ:
- Mình vì vi c nư c theo h n ñ n ñây, n u mình l i gi t h n thì mình cũng b t
nghĩa ch ng khác gì h n. Thôi thì b quách h n mà ñi nơi khác cho xong.
Nghĩ như th , Tr n Cung tra ki m vào v , lên ng a ñi th ng v hư ng Ðông
qu n.
Tào Tháo ng cho ñ n lúc m sáng m i th c gi c, không th y Tr n Cung ñâu,
Tháo nh th m:
- H ! Tr n Cung có l ñã nghi ta là ñ a b t nghĩa nên b ñi r i. Th thì ta cũng
ph i ñi g p, không nên trì hoãn nơi ñây n a.
N i ngày hôm y, Tháo bôn ba th ng ñ n Tr n lưu tìm gia quy n. Khi g p ñư c
thân ph , Tháo li n ñem t t c m i vi c ñã x y ra t i tri u k l i cho Tào Tung nghe,
và t ý mu n ñem h t gia s n dùng vào vi c chiêu m nghĩa binh ñ mưu ñ ñ i s .
Tào Tung nói:
- C a nhà không ñư c bao nhiêu, s không ñ dùng vào vi c l n. G n nhà ta có
ngư i h V tên Ho ng, thi ñ Hi u liêm, gia cư thu c vào hàng c phú, tánh tình
l i tr ng nghĩa khinh tài. N u ñư c ngư i y giúp cho thì m i mong ñư c vi c.
Tào Tháo m ng r bày ti c sai ngư i m i V Ho ng ñ n nhà y n m và nói:
- Nay nhà Hán suy vi, Ð ng Trác chuyên quy n làm b y, d i vua h i dân, trăm
h ñ u thán oán. Tôi mu n nhân cơ h i này ra s c khuông phò xã t c, khôi ph c l i
nhà Hán, n u ñư c ngài giúp cho m t tay thì may m n l m.
V Ho ng kh ng khái nói:
- Lòng tôi lâu nay ñã ư c v ng như th , song chưa g p ñư c k anh hùng. Nay
M nh Ð c ñã có chí l n thì tôi còn ti c gì mà không ñem h t tài s n ra c ng hi n.
Tào Tháo m ng r , li n th o t h ch v n phát kh p các ñ o chiêu t p nghĩa binh,
kéo c tr ng ñ hai ch Trung Nghĩa r t l n.
Chưa ñư c m y ngày, các dũng sĩ kh p nơi ñ n ng m ñông như ki n. Trong s
này ñáng k là m t ngư i ñ t Bình Dương nư c V , h Nh c tên Ti n, t là Văn
Khiêm, m t ngư i h c Lý tên Ði n, t là Man Thành vùng Sơn dương, huy n Cư
l c. Tào Tháo lưu dùng làm th túc dư i trư ng.
K ñó, có m t ngư i nư c Bái, thu c Tiêu qu n, h H H u tên Ðôn, v n là
dòng dõi H H u Anh th i xưa. T nh , H H u Ðôn ñã t p cư i ng a b n cung,
múa thương r t tài. Năm mư i b n tu i, theo th y h c võ, g p k ch i m ng th y,
Ðôn n i gi n gi t k y, r i tr n ra x ngoài. Nay nghe Tào Tháo kh i binh, Ðôn



cùng ngư i em h là H H u Uyên m i ngư i d n m t ngàn tráng sĩ ñ n giúp Tháo.
Hai ngư i này v n là anh em h c a Tháo, vì cha Tháo là Tung v n h H H u, sau
làm con nuôi h Tào, m i ñ i ra h này.
Ít ngày sau l i có hai anh em Tào Nhân, Tào H ng m i ngư i d n hơn m t ngàn
quân ñ n giúp Tháo. Tào Nhân t là T Hi u, Tào H ng t là T Liêm, c hai ñ u
gi i v ngh b n cung c i ng a.
Thu d ng ñư c m t s hào ki t, Tào Tháo r t m ng, ngày ngày ñi u luy n quân
mã trong thôn. V Ho ng thì b c a c i ra s m áo giáp, khí gi i cho quân sĩ, may
c qu t, tàng l ng. Thiên h nghe tin t i lương th c ñ n giúp vô s .
B y gi Viên Thi u ñang B t H i, cũng chiêu binh mãi mã, luy n t p su t
ngày. Khi nghe tin Tào Tháo c s , li n d n ba v n quân r i B t H i kéo ñ n h i
th v i quân Tào.
Th y ñã ñ n lúc kh i s , Tào Tháo bèn th o m t t h ch văn g i ñ n các tr n
chư h u.
H ch r ng:
Tôi Hi u Úy tên là Tào Tháo,
Tánh th ng ngay b cáo viên quan.
K t khi Ð ng Trác lăng loàn,
Vi c nhà nư c ch a chan nhi u n i.
Vua Thi u ñ v n không l m l i,
B gi t ñ u quy n n i trong tay.
Ngoài nhân dân ng m ñ ng nu t cay,
Trong tri u sĩ ñêm ngày ta thán.
Ngũ Phu, Ðinh Nguyên, Ðinh Qu ng,
Ba gã ñ u b n n vong thân.
Ch n cung ñình u trư c phân vân,
Trác tàn b o xa g n thi t xĩ.
Vâng ngày n thiên nhan m t ch ,
Ta h i binh nghĩa v c n vương.
Qu n Tr n lưu t t n di n thương,
Quét tr ñ a nhi u nhương quân tr c.
Ð ng hi p s c ra tài ph b c,
Như thu c hay g p t t m i lành.
T h ch văn ñưa ñ n tr n thành,
Xin li t v ph ng hành c p t c.
H i6
Ð t Kim Quy t, Ð ng Trác Làm Càn.
Gi u Ng c T , Tôn Kiên Trái Ư c
Trương Phi t ng a x n vào c a quan, nhưng tên và ñá b n xu ng như mưa,
không th nào ti n vào ñư c, ph i quay ng a tr v .



Chư h u tám x cùng m i Lưu, Quan, Trương ñ n m ng công r i l i sai ngư i
v tr i Viên Thi u báo tin m ng. Thi u bèn ñưa t h ch ñ n Tôn Kiên b o Kiên ti n
binh.
Tôn Kiên li n ñem Hoàng Cái, Trình Ph , ñ n tr i Viên Thu t, r i c m g y v ch
xu ng ñ t nói r ng:
- Ð ng Trác v i tôi th t không có h n thù gì, nay tôi không nghĩ gì ñ n thân,
xông pha mũi tên hòn ñ n ñ tr h n, trư c vì nư c nhà, sau ñ báo thù riêng cho
nhà tư ng quân (tr Viên Ng i), th mà tư ng quân nghe l i gièm pha, không phát
lương cho tôi, ñ ñ n n i tôi b thua, sao tư ng quân ñành lòng th ñư c?
Thu t th y v y, s hãi không bi t nói sao, bèn sai ñem chém ngư i gièm, ñ t
l i Tôn Kiên. Khi y b ng có ngư i ñ n báo v i Kiên r ng:
- Trên c a i có m t tư ng cư i ng a ñ n tr i, mu n vào h u tư ng quân.
Kiên t giã Thu t v tr i, g i h i ai, hóa ra viên tư ng yêu c a Ð ng Trác, tên là
Lý Thôi.
Kiên h i:
- Ngươi l i ñây làm gì?
Lý Thôi nói:
- Th a tư ng ch kính tr ng tư ng quân thôi! Nay th a tư ng mu n k t thân v i
tư ng quân; th a tư ng có m t cô con gái mu n g cho con trai tư ng quân.
Tôn Kiên n i gi n m ng r ng:
- Ð ng Trác là th ng ngh ch thiên vô ñ o, làm xã t c nghiêng ñ , ta mu n gi t c
chín h nhà h n ñi ñ t thiên h , sao l i thèm k t thân v i h n! Ta tha chém cho
ngươi, ngươi v mau ñem dâng c a i cho ta. Mau mau lên! Ch m thì ta băm xương
ra bây gi !
Lý Thôi l i th i ra v , k v i Ð ng Trác. Trác gi n l m, bèn h i Lý Nho.
Nho nói:
- L Ôn H u thua tr n m i v , quân sĩ ngã lòng c , không có b ng ñánh nhau
n a. Nay nên kéo quân v L c Dương, ñem vua sang Trư ng An, ñ ng vào l i
ñ ng gi ao m y hôm nay có nói r ng:
Mé Tây m t nhà Hán.
Mé Ðông m t nhà Hán.
Hươu ch y v Trư ng An,
M i kh i ph i g p n n.
Mé Tây m t nhà Hán nghĩa là: ñ c Cao T ngày xưa ñóng ñô Trư ng An,
truy n ngôi ñư c mư i hai vua. Mé Ðông m t nhà Hán nghĩa là: vua Quang Vũ
ñóng ñô L c Dương, cũng truy n ngôi ñư c mư i hai vua. Th là v n tr i xoay
v n. Nay th a tư ng l i lên thiên ñô v Trư ng An, m i kh i lo ñư c.
Trác m ng nói r ng:
- Ngươi không nói thì ta không bi t!
Trác bèn ñem L B v L c Dương, r i h i ngay các quan văn võ ñ bàn vi c
thiên ñô.



Khi các quan ñã ñ n ñông. Trác nói r ng:
- Nhà Hán ta L c Dương, hơn hai trăm năm nay, khí s ñã h t. Ta xem bây gi
vương khí t Trư ng An. V y ta mu n rư c vua v ñó, các quan nên g p rút s m
s a hành trang.
Tư Ð là Dương Bưu nói r ng:
- Trư ng An b tàn phá ñã lâu r i. Nay b ng dưng ta b c tôn mi u, hoàng lăng
mà ñi sang ñó, tôi s r ng thiên h kinh ñ ng, mà thiên h kinh ñ ng lên thì d , yên
l i thì khó. Xin Th a Tư ng hãy xét cho k .
Trác gi n m ng Dương Bưu:
- Ngươi l i dám ngăn tr vi c l n nư c nhà à?
Thái Úy là Hoàng Uy n cũng nói r ng:
- Dương Tư Ð nói th ph i ñ y: trư c kia trong lúc Vương Mãng thoán ngh ch,
k ñ n Canh Th y, Xích Mi n i lo n, Trư ng An b ñ t cháy thành ra tro s i. V l i
nhân dân xiêu tán, trăm ph n không còn m t hai ph n. Tôi nghĩ không nên b c
cung ñi n ñây mà ñi ch ñ t hoang y.
Trác nói:
- T i L c Dương ñây tr m gi c nhi u l m, nhân dân lo n l c, ñi m t c . Trư ng
An có núi Hào, núi Hàm hi m tr ; l i g n Lũng H u, ñá g và g ch ngói d ki m,
s a sang cung th t ñ hơn m t tháng thì xong, không ai ñư c nói lôi thôi n a!
Tư Ð là Tuân S ng l i can r ng:
- Th a Tư ng thiên ñô ñi thì thiên h t t s nhi u ñ ng ngay.
Trác t c mình g t r ng:
- Ta vì thiên h mà lo vi c thiên ñô, có xá gì nh ng ñ a ti u nhân!
Ngay hôm y Trác cách ch c Dương Bưu, Hoàng Uy n, Tuân S ng, giáng
xu ng làm th dân.
Trác tr ra lên xe, th y có hai ngư i ñ ng trư c vái, trông ra thì là Thư ng Thư
Chu B t và Hi u Úy Ngũ Quỳnh, Trác h i có vi c gì. B t nói:
- Chúng tôi nghe th a tư ng mu n thiên ñô, nên l i can ngăn.
Trác gi n nói:
- Trư c ta nghe hai ngươi, dùng Viên Thi u cho h n làm quan, bây gi h n làm
ph n. Th ra h n v i các ngươi cùng m t ñ ng!
Nói r i, Trác sai võ sĩ ñem Chu B t, Ngũ Quỳnh ra c a ph chém, r i h l nh
thiên ñô, h n ñ n ngày hôm sau ph i ñi.
Lý Nho xui Ð ng Trác:
- Nay ti n lương thi u th n nhi u, L c Dương nhi u nhà giàu, ta nên t ch thu
c a c i, l y phát lương cho quân. Phàm bao nhiêu môn h Viên Thi u ngày trư c,
nên ñem gi t c ñi ñ l y c a, s thu ñư c vô s .
Trác l p t c sai năm ngàn quân thi t k ñi b t c nh ng ngư i giàu L c
Dương, c th y m y ngàn h , m i ngư i c m m t lá c lên ñ u, ñ b n ch Ph n
Th n Ngh ch ð ng r i ñem ra ngoài chém tu t, bao nhiêu c a c i l y s ch.



Lý Thôi, Quách Dĩ, b t h t c dân L c Dương, ư c m y trăm v n, ñưa sang
Trư ng An, c m i m t toán dân l i cho m t ñ i quân ñi ñàn áp, ngư i ch t d c
ñư ng không bi t bao nhiêu mà k . L i cho quân sĩ ñi hãm hi p ñàn bà con gái,
cư p h t lương th c c a dân, ti ng kêu khóc ñ ng tr i chuy n ñ t. Ngư i nào ñi
ch m, ñ ng sau có quân lính ñ c thúc: quân lính c m ñao, gi t ngư i ngay gi a
ñư ng.
Lúc Trác ra ñi, sai phóng h a ñ t c c a nhà dân chúng, và tôn mi u, cung ph ;
Nam, B c hai cung, l a khói mù m t; bao nhiêu cung c m hóa ra tro c .
Trác l i sai L B khai qu t h t c nh ng lăng tiên hoàng, h u phi ñ l y vàng
b c châu báu. Quân sĩ th y v y cũng th a th ñào m các nhà quan, nhà dân.
Ð ng Trác sai x p nh ng ñ vàng b c vóc nhi u ñư c vài ngàn xe, r i b c thiên
t và h u phi ph i sang Trư ng An.
Tư ng Ð ng Trác tên là Tri u X m, th y Trác ñã b L c Dương, bèn dâng ngay
c a Dĩ Th y cho Tôn Kiên. Kiên kéo binh vào trư c. Lưu B , Quan Vũ, Trương Phi
vào c a H Lao; chư h u cũng d n quân vào c .
Tôn Kiên ñi ñ n L c Dương th y trong thành l a cháy ngùn ng t, ng n l a b c
lên t n tr i; dư i ñ t khói ñen mù m t; trong m t quãng hai ba trăm d m, t nh không
có ti ng gà kêu chó c n.
Ð u tiên Kiên sai quân vào d p l a, ño n ra l nh cho chư h u ñ n ñóng quân mã
trên bãi ñ t hoang. Tào Tháo ñ n, th y Viên Thi u cũng ñ y, bèn h i r ng:
- Nay Ð ng t c ñã kéo v Trư ng An r i, ta nên th a th mà ñu i theo b t h n
m i ph i, B n Sơ l i ñóng quân ñây, là ý làm sao?
Thi u nói:
- Chư h u ñ u m i m t c , ñu i theo, tôi s không ñư c vi c gì.
Tháo nói:
- Ð ng t c ñ t cung th t, b c vua thiên ñô; trong nư c r i ñ ng, dân không bi t
theo ai. Ðó là lúc tr i h i h n ñ y, nhân lúc n y ch ñánh m t tr n là yên thiên h ,
sao các ông không ñánh?
Chư h u ñ u nói:
- Ta không nên khinh ñ ng!
Tháo gi n nói r ng:
- Ð tr con c , không ñáng cùng mưu ñ vi c l n!
Nói r i t d n hơn m t v n quân, sai H H u Ðôn, H H u Uyên, Tào Nhân, Tào
H ng, Lý Ði n, Nh c Ti u, luôn ngày ñêm ñu i theo Ð ng Trác.
Khi Ð ng Trác ñi ñ n Vinh Dương, Thái Thú là T Vinh ra ti p.
Lý Nho nói:
- Th a Tư ng m i ñi kh i L c Dương, tôi s có quân ñu i theo nên sai T Vinh
ph c quân bên c nh núi ngoài thành; h có quân ñu i theo ñi qua thì c ñ cho ñi,
ñ i khi nào ñi kh i ch quân ph c, trong này ta ñánh tr ra, h n t t thua ch y, b y
gi ông s ñánh ch n ñư ng, còn quân ñi sau t t không dám ñánh ñu i n a.
Trác nghe k y, sai L B ñem tinh binh ñi ch n h u.



B ñang ñi b ng có m t toán quân Tào x n ñ n. B cư i nói r ng:
- Lý Nho ñoán không nh m!
B ñem quân mã bày dàn, Tào Tháo t ng a lên g i to:
- Ngh ch t c! Bây b c thiên t và ñem trăm h ñi ñâu?
L B m ng r ng:
- Tên ph n ch kia, sao dám nói càn?
H H u Ðôn vác giáo nh y ng a, xông th ng vào ñ ñâm L B . Ðôn v i B
ñánh nhau ñư c vài hi p. Lý Thôi d n m t ñ i quân t bên t kéo ra. Tháo l i sai H
H u Uyên ra ñ ch. Lúc b y gi l i th y bên h u có ti ng reo. Quách Dĩ kéo quân
ra. Tháo sai Tào Nhân ra ñ ch, nhưng ñ ng kia ba m t quân mã ñánh d n l i, th
khó ñương n i.
H H u Ðôn ch ng v i L B không l i, phi ng a ch y v . B thúc quân vào
ñánh g p. Quân Tháo thua ch y kéo v Vinh Dương.
Khi ch y ñ n dư i sư n núi, b y gi ñã canh hai, trăng sáng như ban ngày, Tháo
s p s a h i quân l i làm b p th i cơm ăn, b ng nghe th y b n m t ti ng reo m m;
quân ph c c a T Vinh xông ra. Tào Tháo v i vàng t ng a cư p ñư ng ch y tr n;
không ng g p ngay T Vinh, Tháo l i quay ñ y ch y, Vinh giương cung b n m t
phát tên trúng ngay vào vai Tháo.
Tháo v a ñeo tên v a ch y; ch y qua m t r ng núi, có hai tên lính ph c trong
ñám c , trông th y ng a Tháo ñi ñ n, hai ng n giáo cùng phóng ra. May ñâu m t
tư ng v a t ng a ñ n, múa ñao chém ch t hai tên lính, c u ñư c Tào Tháo.
Tháo trông xem ai thì là Tào H ng. Tháo b o H ng r ng:
- Thôi! Ta ñành ch t ñây, hi n ñ nên tr n ñi mau.
H ng nói r ng:
- Xin ngài lên ng a ngay. Tôi tình nguy n ñi b .
Tháo h i:
- Gi c ñu i ñ n nơi, ngươi làm th nào?
H ng nói:
- Thiên h có th không có tôi, nhưng thiên h không th không có ngài!
Tháo nói:
- Ta n u l i ñư c s ng, th c là nh ngươi ñó!
Tháo lên ng a. H ng c i áo giáp, c p ñao ch y theo sau.
Ch y ñ n ñ canh tư, ch n m t ñư ng ñi. Ð ng sau nghe th y ti ng reo hò ñã
ñ n nơi. Tháo nói:
- Thôi! M nh ta ñ n th này, s ng sao ñư c n a!
H ng kíp v c Tháo xu ng ng a, c i áo bào ra, cùng Tháo l i qua sông. V a qua
ñ n b sông bên kia, quân ñu i cũng v a ñ n, tên b n qua sông như mưa. Tháo c
m c c qu n áo ư t, lư t thư t mà ch y, ch y mãi ñ n m m sáng, ñư c hơn ba
mươi d m, ñ n m t gò ñ t m i t m ngh hơi m t ch c.
B ng nghe có ti ng reo, m t toán quân mã kéo l i, thì ra T Vinh c bên kia
sông ch y theo lên m n trên, sang ñò ñu i k p.



Trong khi Tháo ñương ho ng h t. H H u Ðôn, H H u Uyên v a ñem vài mươi
quân k ñ n, quát to lên r ng:
- T Vinh, ch ñư c h i ch ta!
Vinh xông ñ n ñánh H H u Ðôn. Ðôn vác giáo ñâm Vinh ngã xu ng ng a, r i
ñánh tan quân Vinh. Ð ng sau, Tào Nhân, Lý Ði n, Nh c Ti n cũng d n d n tìm
ñ n, ra m t Tào Tháo, n a lo n a m ng. Tháo thu th p tàn quân, còn ñ năm trăm,
kéo v Hà N i. Tàn quân c a Trác ch y v Trư ng An.
Ðây nói L c Dương, chư h u chia quân ñóng tr i. Tôn Kiên d p t t l a trong
cung, ñóng quân trong thành, ñ t trư ng ngay trên ñ n Ki n Chương r i sai quân
quét d n nh ng g ch ngói các cung ñi n. Phàm nh ng lăng t m mà Ð ng Trác ñã
khai qu t lên, Kiên sai chôn c t l i c . L i c t ba gi an ñi n, l p c trên n n nhà
Thái Mi u, ñ t linh v các vua, gi t trâu m bò, m i chư h u ñ n t . T xong r i, các
tư ng ai v tr i y.
Kiên v tr i, ñêm hôm y trăng sao vàng v c. Kiên c m thanh ki m ra sân, ng ng
m t lên xem thiên văn th y trong t t vi có khí tr ng m m . Kiên than r ng:
- Ð tinh không ñư c t , cho nên t c th n lo n nư c, muôn dân ph i l m than,
kinh thành không còn gì n a.
V a nói v a r nư c m t khóc. Bên c nh có tên lính tr tay b o Kiên r ng:
- Kìa, phía Nam ñi n này có hào quang năm s c, t dư i ñáy gi ng b c lên.
Kiên li n sai quân sĩ ñ t ñu c xu ng gi ng tìm xem. M t lát quân mò ñem lên
ñư c m t cái thây ngư i ñàn bà ch t ñã lâu ngày nhưng chưa nát; ngư i này m c
theo l i c a cung ñình, dư i c ñeo m t cái túi g m, m túi ra xem th y m t cái n
b ng ng c, vuông b n t c, trên núm d u ch m năm con r ng; bên c nh có s t m t
mi ng ph i l y vàng b t l i; m t d u kh c tám ch tri n: Ph M nh Vu Thiên, Ký
Th Vĩnh Xương
Kiên ñư c n ng c y, h i Trình Ph , Ph nói:
- Ð y là ng c t truy n qu c. Ngày xưa, Bi n H dư i núi Kinh Sơn trông th y
chim phư ng hoàng ñ u trên hòn ñá, ñem ñá y v ti n vua Văn Vương nư c S .
Lúc phá ñá ra trong có hòn ng c. Ð n ñ i nhà T n, năm th 26 (221 trư c công
nguyên) vua T n sai th ng c dũa ra làm n qu c b o. Tám ch tri n vi t trên m t
n là ch Lý Tư. Năm th 28 T n Th y Hoàng ñi tu n ñ n h Ð ng Ðình, g p sóng
to gió l n, thuy n s p ñ m, vua v i vàng ném ng c t y xu ng h m i không vi c
gì. Ð n năm th 38, Th y Hoàng ñi tu n ñ n núi Hoa Âm, ñương ñi g p m t ngư i
tay c m ng c t ñ ng ñón ñư ng, ñưa cho quân h u nói r ng: Ðem cái n y v tr T
Long
Nói xong r i bi n m t. n ng c y l i v nhà T n. Ð n năm sau, Th y Hoàng
m t. T Anh ñem ng c dâng cho Cao T nhà Hán. Ð n lúc Vương Mãng kh i lo n,
hoàng h u vua Hi u Nguyên c m ng c y ñánh Vương T m, Tô Hi n s t m t m t
góc, ph i l y vàng b t vào. Vua Quang Vũ ñư c n ng c y Nghi Dương, truy n
ñ n bây gi . Khi mư i tên ho n quan làm lo n, b c ñem Thi u ñ ra B c Mang, lúc
v th y m t ng c t . Nay tư ng quân l i tìm ñư c, t t là tr i cho tư ng quân ñó.



Ði m này là ñi m báo tư ng quân s làm vua. V y tư ng quân không nên lâu
ch n n y, mà nên v ngay Gi ang Ðông ñ mưu toan vi c l n!
- Ngươi nói chính h p ý ta. Ngày mai ta s cáo b nh v .
Bàn ñ nh xong, Kiên truy n quân sĩ không ñư c nói h cho ai bi t. Không ng
trong ñám quân sĩ có m t ngư i cùng làng v i Viên Thi u, bi t vi c ñó, mu n nhân
d p ti n thân, ngay ñêm hôm y l n sang báo v i Viên Thi u.
Thi u thư ng cho ngư i y r i gi l i trong quân.
Hôm sau Tôn Kiên sang tr i Viên Thi u ñ cáo t , nói r ng:
- Tôi hơi khó , xin phép v Trư ng Sa.
Thi u cư i nói r ng:
- Tôi ñã bi t b nh c a ông r i. B nh y là b nh ng c t !
Kiên th t s c, h i r ng:
- Ai nói v i ông th ?
Thi u nói:
- Nay chúng ta vì nư c ñánh gi c. Ng c t là c a báu tri u ñình, ông b t ñư c,
nên ch minh ch , ñ i khi nào gi t ñư c Ð ng Trác, thì ñem tr l i cho nhà vua.
Nay ông gi u n y mà b ñi, ñ nh làm gì?
Kiên c ch i:
- Ng c t làm gì có tôi?
Thi u nói:
- Cái gì b t ñư c ñáy gi ng ñ n Ki n Chương, bây gi ñâu?
Kiên nói:
- Tôi không có c a y cư ng b c nhau làm gì th ?
Thi u nói:
- Mau mau b ra ñây, k o v vào thân bây gi !
Kiên tr tay lên tr i th r ng:
- Tôi ñư c c a y mà gi u ñi, thì s ch t dư i mũi tên hòn ñ n.
Các tư ng ñ u nói r ng:
- Văn Ðài ñã th như th , ch c là không b t ñư c ng c t .
Thi u g i ngư i làm ch ng ra, h i Tôn Kiên r ng:
- Lúc mò ñư c ng c, có ngư i này ñ y không?
Kiên gi n l m, rút ngay ki m ra, ñ nh chém ngư i y. Thi u cũng rút ki m ra
b o r ng:
- H ngươi chém h n thì ngươi d i ta.
Nhan Lương, Văn Sú ñ ng sau lưng Viên Thi u cũng rút ki m ra. Sau lưng Tôn
Kiên, Trình Ph , Hoàng Cái, Hàn Ðương, cũng c m ñao lăm lăm trong tay. Các
tư ng ñ u xúm l i can ñôi bên. Kiên l p t c tr ra, lên ng a v nh tr i, b L c
Dương ñi.
Thi u gi n l m, li n vi t m t lá thư, sai ngư i tâm phúc ngay ñêm hôm y ñem
sang Kinh Châu, ñưa cho quan Th S là Lưu Bi u, sai Bi u ch n ñư ng Kiên, l y
l i ng c t .



Hôm sau có ngư i báo r ng:
- Tào Tháo ñu i Ð ng Trác, ñánh nhau Vinh Dương thua to tr v .
Thi u bèn sai ngư i ñón Tháo vào tr i, ti c rư u cùng v i Tháo gi i phi n.
Trong khi u ng rư u, Tào Tháo than r ng:
- Ta trư c kia kh i nghĩa l n, c t là mu n vì nư c tr h i. Các ông ñã có b ng
trư ng nghĩa mà ñ n v i tôi, tôi mu n phi n B n Sơn ñem quân Hà N i sang ñóng
M ch Tân; còn các quân Toan, Táo c gi v ng Thành Cao, gi c a i Ngao
Thương, ngăn Hoàn Viên, Ð i C c, kh ng ch nh ng nơi hi m y u. Còn Công L
ñem quân Nam Dương sang ñóng Ðan Tri t, ti n vào c a Vũ Quan, ñ cho cái uy
th Tam Ph to lên. Nơi nào cũng thành cao, hào sâu, không ñánh nhau, ch gi
làm nghi binh, ñ thiên h trông rõ hình th , cho ta là k thu n ñi tr gi an, thì vi c
l n có th ñ nh ngay ñư c. Th mà các ông dùng d ng mãi ch ng ti n quân, làm m t
c lòng mong ñ i c a thiên h , tôi l y làm x u h quá!
Lũ Thi u không ai nói câu gì. M t ch c ti c tan.
Tháo th y lũ Thi u m i ngư i m t b ng, nghĩ cũng không làm ñư c vi c l n,
bèn t kéo quân v Dương Châu.
Công Tôn To n th y tình c nh th , cũng chán. M t b a To n b o v i Lưu,
Quan, Trương:
- Tôi xem Viên Thi u không làm nên ñư c trò tr ng gì ñâu; lâu t t sinh bi n ,
chi b ng chúng ta hãy v .
Bèn nh tr i v phía B c. Ði ñ n huy n Bình Nguyên, To n sai Lưu B làm
tư ng ñó, gi l y ñ t, nuôi l y quân.
Thái Thú Duy n Châu Lưu Ð i, thi u lương h i vay Thái Thú Ðông Qu n là
Ki u M o, M o không cho vay, Ð i ñem quân xông vào dinh M o, gi t M o r i thu
ph c quân sĩ và thu h t c a quân lương.
Viên Thi u th y chư h u m i ngư i ñi m t ng , cũng r i L c Dương kéo quân
v Quan Ðông.
Th S Kinh Châu là Lưu Bi u, b t ñư c thư c a Viên Thi u xin ñem quân ch n
ñư ng Tôn Kiên, li n sai ngay Khoái Vi t và Sái M o d n m t v n quân ra ñón
ñư ng ñánh Kiên.
Lưu Bi u, tên ch là C nh Thăng, quê Cao Bình, ñ t Sơn Dương, cũng là tôn
thân nhà Hán. Lúc còn nh , Bi u k t b n v i b y danh sĩ, b y gi ngư i ta g i là Gi
ang H bát tu n . Trong tám ngư i y thì m t ngư i là Lưu Bi u, còn tám ngư i n a
là: 1- Tr n Tư ng; 2- Ph m Phang; 3- Kh ng Gi c; 4- Ph m Khang; 5- Ðàn Phu; 6-
Trương Ki m; 7- S m Hĩnh.
Bi u cùng b y ngư i y k t làm b n, nhưng ngoài ra còn có m y ngư i phù tá.
M t là Khoái Lương, ngư i Diên Bình, hai là Khoái Vi t cũng ngư i Diên Bình,
ba là Sái M o ngư i Tương Dương.
Khoái Vi t, Sái M o d n m t v n quân ra ch n ñư ng Tôn Kiên v a ñ n ñó,
Khoái Vi t bày tr n r i nh y ng a ra.
Kiên th y Vi t, h i r ng:



- Khoái Vi t c sao ch n ñư ng ta?
Vi t nói:
- Ngươi ñã làm tôi nhà Hán, sao ñư c gi u ng c t truy n qu c? Ðưa ra ngay ra
ñây, ta s cho ñi.
Kiên t c l m, sai ngay Hoàng Cái ra ñánh. Sái M o múa ñao l i ñ ch. Ðư c vài
hi p, Cái hoa ng n roi, ñánh trúng ngay mi ng kính che ng c M o. M o quay ñ u
ng a ch y. Kiên th a th ñu i ñánh kh i c a ô. Lúc b y gi , trong núi b ng th y
chiêng tr ng khua r m lên. Thì ra Lưu Bi u v a d n quân ñ n. Kiên ng i trên ng a
chào h i t t , r i nói v i Lưu Bi u r ng:
- Ta v i C nh Thăng là láng gi ng v i nhau. Sao C nh Thăng l i n tin l i Viên
Thi u và x t v i ta làm v y?
Bi u nói:
- Nhà ngươi d u qu c b o, mu n làm ph n à?
Kiên l i th :
- Ta mà có c a y trong mình, xin ch t dư i mũi tên viên ñ n.
Bi u nói:
- Mu n cho ta tin, nhà ngươi ph i ñ cho ta khám c ñ hành Lý.
Kiên n i khùng, m ng Lưu Bi u r ng:
- Tài s c ngươi th m vào ñâu, mà dám khinh ta!
Hai bên s p s a gi ao binh ñánh nhau. Lưu Bi u lui ngay. Kiên th y v y th
ng a s n l i. B y gi quân ph c sau hai r ng núi kéo ra; sau lưng Khoái Vi t,
Sái M o p l i, vây b c l y Tôn Kiên gi a tr n.
Th rõ th c là:
Ng c t ñem v không dùng ñư c,
L i vì c a y ñ ng binh ñao.
Chưa bi t Tôn Kiên làm th nào mà thoát ñư c thân, xem h i sau s rõ.
H i7
Viên Thi u Qua C u Ðu i Công Tôn To n
Tôn Kiên Sang Sông Ðánh Lưu C nh Thăng
Nh c l i Tôn Kiên ñang b quân Lưu Bi u vây ng t, may nh có ba tư ng Trình
Ph , Hoàng Cái, Hàn Ðương ñánh phá vòng vây c u thoát. Tôn Kiên thu góp tàn
quân th y hao hơn phân n a, li n kéo v Gi ang Ðông. Và, t ñ y Tôn Kiên ôm m i
h n v i Lưu Bi u.
B y gi , Viên Thi u ñóng quân Hà n i, lương th o thi u h t, không tìm ñâu ra
ñ chu c p cho binh lính.
Quan Th s Ký Châu là Hàn Phúc th nh tho ng cho ngư i ch lương th c ñ n
giúp.
Mưu sĩ Phùng K th y v y, b o nh v i Viên Thi u:



- Ð i trư ng phu ph i t mình tung hoành thiên h cho ph chí, c n gì nh v k
cho lương? Ký Châu ñ t r ng dân giàu, sao Tư ng quân không ñem quân chi m
quách cho r i?
Viên Thi u nói:
- Ta cũng nghĩ th , nhưng chưa có k hay.
Phùng K nói:
- Nay ng m sai ngư i mang m t thư g i cho Công Tôn To n, b o Công Tôn
To n kéo quân ñánh Ký Châu, và h n s giúp s c r i chia ñôi m nh ñ t y. Tôi ch c
th nào Công Tôn To n cũng hưng binh. Còn Hàn Phúc là ñ a vô mưu, n u b Công
Tôn To n ñem quân ñánh, th nào cũng m i Tư ng quân ñem binh vào Ký Châu
giúp s c. Ch ng y Tư ng quân s t lĩnh m i vi c, r i ch tr bàn tay là l y ñư c,
có khó gì?
Viên Thi u c m ng, li n th o m t b c m t thư sai ngư i ñem ñ n cho Công
Tôn To n.
Công Tôn To n xem thư th y Viên Thi u h n cùng ñánh Hàn Phúc, và chia ñ t
Ký Châu, lòng m ng l m, l p t c kh i binh.
Trong lúc ñó, Viên Thi u l i ng m sai ngư i ñ n báo cho Hàn Phúc bi t. Phúc
ho ng s , tri u hai mưu sĩ là Tuân Th m và Tân Bình vào thương ngh .
Tuân Th m bàn:
- Công Tôn To n th ng lãnh quân hai nư c Yên, Ð i, ñông l m, n u kéo binh
ñ n ñ y, Ký Châu chúng ta t m t. V l i, Công Tôn To n l i có ba anh em Huy n
Ð c giúp s c thì chúng ta ch ng sao n i? Nay có Viên B n Sơ trí dũng hơn ngư i,
dư i trư ng có nhi u danh tư ng. V y bây gi Tư ng quân nên m i Viên B n Sơ
ñ n ñây ñ cùng coi vi c cai tr châu qu n v i ta. Ông y s h u ñãi Tư ng quân, và
như th không s gì Công Tôn To n n a.
Hàn Phúc nghe theo, li n sai viên bi t giá là Quan Thu n ñi m i Viên Thi u.
Quan Trư ng s C nh Vũ v i can:
- Không nên. Hi n nay Viên Thi u là k cô th , quân lương cùng qu n, ph i nh
ñ n chúng ta mà s ng, ch ng khác nào ñ a hài nhi trong tay, không cho bú n a là
ch t. Sao chúng ta l i ñem vi c châu qu n mà gi ao cho h n? Làm như th ch ng
khác nào d n c p vào chu ng dê.
Hàn Phúc nói:
- Ta v n là môn h cũ c a h Viên, tài ba kém cõi, may ñư c tr n gi châu qu n
n y. Ngư i xưa có nói: L a ngư i tài ñ c mà như ng ngôi . Hu ng h , ta v i Viên
B n Sơ nghĩa tr ng, d u hai ngư i có cai tr m t châu cũng ch ng sao.
C nh Vũ than:
- Tư ng quân ñã có Ý như v y thì Ký Châu coi như ñã m t r i.
Hay ñư c vi c y, trong s b h c a Hàn Phúc có hơn ba mươi ngư i b ñi nơi
khác. Ch còn C nh Vũ v i Quan Thu n l i, ph c s n ngoài thành ñ ñ i Viên
Thi u.



Vài ngày sau, Viên Thi u d n quân t i. C nh Vũ và Quan Thu n b t th n nh y
ra, vung ñao chém Viên Thi u. Nhưng nhanh như c t, Nhan Lương ñã chém ch t
C nh Vũ, và Văn X gi t ngay Quan Thu n,
Viên Thi u vào thành Ký Châu, cho Hàn Phúc làm Ph n Uy tư ng quân, r i c t
ñ t cho b n Ði n Phong, Thư Th , H u Du, Phùng K chia nhau n m gi vi c
châu. Th là Viên Thi u ño t h t quy n hành c a Hàn Phúc.
Hàn Phúc h i h n thì ñã mu n, b c mình, b c nhà c a, v con lên ng a sang
Tr n Lưu, nương nh Thái Thú Trương M c.
Công Tôn To n hay tin Viên Thi u ñã chi m Ký Châu, li n sai em là Công Tôn
Vi t sang g p Viên Thi u, yêu c u chia ñ t cho mình như l i h a.
Viên Thi u b o Công Tôn Vi t:
- Hãy v m i l nh huynh sang ñây m i tính chuy n y ñư c.
Công Tôn Vi t ra v . Nhưng ñi chưa ñ y năm mươi d m, có m t toán quân ph c
xông ra ch n ñư ng, và hô l n:
- Ta là gia tư ng c a Ð ng Thái Sư ñây.
D t l i, quân sĩ dùng cung tên b t như mưa. Công Tôn Vi t không thoát kh i,
ph i t n n. Nh ng quân tùy tùng ch y thoát v báo rõ s th v i Công Tôn To n.
To n ñùng ñùng n i gi n m ng l n:
- Th ng Viên Thi u l a d i, g t ta ñem binh ñánh Hàn Phúc, ñ chi m tr n Ký
Châu. Nay l i cho ngư i gi làm quân Ð ng Trác, h i m ng em ta n a. Thù n y
không l không báo?
M ng r i, li n kh i binh b n b ñi ñánh Ký Châu. Viên Thi u ñư c tin Công
Tôn To n kéo quân t i li n khai thành d n quân ra ng chi n. Hai bên g p nhau trên
sông Bàn Hà. Viên Thi u thì b tr n nơi ñ u c u phía ông, còn Công Tôn To n thì
dàn quân ñ u phía Tây. Công Tôn To n c i ng a ñ ng trên c u m ng l n:
- Th ng b i nghĩa! Ngươi dám d i g t ta sao?
Viên Thi u cũng gi c ng a ñ n ñ u c u ch m t Công Tôn To n nói:
- Hàn Phúc là ñ a b t tài, tình nguy n ñem Ký Châu gi ao cho ta, vi c y can h
gì ñ n ngươi.
Công Tôn To n thét lên:
- Ngày trư c, ta tư ng ngươi là k trung nghĩa, l i con nhà dòng dõi Tam Công
nên m i b u ngươi làm Minh ch . Ng ñâu bây gi ta m i bi t ngươi là ñ sài lang!
Ngươi còn m t mũi nào mà ñ ng trên cõi ñ i này n a.
Viên Thi u n i gi n quay l i h i các tư ng:
- Ai dám ra b t tên ngh ch t c y?
Viên Thi u v a d t l i, Văn Xú ñã thúc ng a vung thương xông th ng lên c u.
Công Tôn To n gi c ng a t i ñ u c u gi ao phong chưa ñ y mư i hi p ñã ñu i s c
b ch y. Văn Xú th a th ñu i theo. To n ch y vào gi a tr n, Xú ñu i vào t n trung
quân, xung ñ t ông Tây như vào ch không ngư i, khi n cho ñ i binh c a Công
Tôn To n s hãi kéo nhau ch y tr n. B n viên tư ng th h c a Công Tôn To n ñ
xô ra c chi n. Văn Xú ñâm m t thương khi n m t tư ng b té xu ng ng a, còn ba



tư ng kia b ch y. Xú l i ñu i theo To n ra mãi sau tr n. To n nhìn v phía h m
núi mà ch y, Xú thúc ng a ñu i sát t i, n t l n:
- Mau xu ng ng a ñ u hàng ñi!
Công Tôn To n s quá, ch y ñ n n i rơi h t cung tên mà không hay, cái mũ trên
ñ u cũng rơi xu ng ñ t, ñ u tóc t i bù, c phi ng a theo chân núi mà ch y quanh.
R i thay, con ng a l i v p chân ngã ph c xu ng, làm cho To n lăn xu ng chân núi.
Văn Xú hăm h c m thương t i ñâm. Trong lúc tính m ng Công Tôn To n s p
nguy, b ng t sau hòn ñá cao có m t thi u niên dũng tư ng phi ng a ra, c m giáo
ñâm Văn Xú m t nhát. Văn Xú v i né mình lùi l i. Công Tôn To n th a d p y bò
lên sư n núi lánh n n, và xem th ai ñã c u mình.
Thì ra thi u niên mình cao tám thư c, mày r m m t to, uy phong l m li t. Thi u
niên ñánh v i Văn Xú năm, sáu mươi hi p v n chưa phân th ng b i. Lúc ñó có quân
b h c a To n kéo t i ti p c u. Văn Xú v i quay ng a b ch y. Thi u niên ñu i
theo truy kích, nhưng Công Tôn To n ñã g i l i ñ t ơn, và h i tên h .
Ngư i y thi l r i ñáp:
- Tôi v n ngư i Chân nh, huy n Thư ng Sơn, h Tri u tên Vân, t là T Long,
cũng là ngư i ñ a h t thu c quy n Viên Thi u, nhưng th y Viên Thi u không có
phò vua c u nư c, nên tôi m i b Thi u ñ n ñây tìm h u quan Thái Thú, không ng
l i ñư c g p nơi ñây.
Công Tôn To n m ng r d t Tri n Vân v tr i, ch nh ñ n quân ngũ, s a sang
khôi giáp. Hôm sau, Công Tôn To n l i chia quân làm hai ñ i t h u, khí th r t
hùng m nh như ñôi cánh ñ i bàng. Có năm ngàn con ng a thì quá n a là ng a tr ng.
Nguyên trư c kia, khi ñánh nhau v i r Khương, To n l a m t ñoàn k binh
cư i r t ng a tr ng ñi tiên phong, n i ti ng là B ch Mã tư ng quân . Sau nhi u tr n
b To n ñánh b i, quân Khương c trông th y ng a tr ng là b ch y. Do ñó, To n
có r t nhi u ng a tr ng.
Viên Thi u hay tin, sai Nhan Lương, Văn Xú ñi tiên phong, m i tư ng d n m t
ngàn quân cung n , cũng chia làm hai ñ i t h u, l i truy n l nh r ng:
- Ð i bên t c b n cánh quân bên h u c a To n, ñ i bên h u thì b n cánh quân
bên t c a To n.
L i sai Cúc Nghĩa d n tám trăm quân cung th , h p v i m t v n năm ngàn b
binh dàn ngay gi a tr n. Còn Viên Thi u thì t d n vài v n b binh theo sau ti p
ng.
Công Tôn To n m i thu n p ñư c Tri u Vân, chưa rõ tài s c ra sao, nên sai
Tri u Vân d n m t toán quân ñi ng h u, r i sai ñ i tư ng Nghiêm Cương d n quân
ñi ti n ñ o. To n thì th ng lãnh trung quân, d ng ng a trên c u, bên mình có trương
m t lá c ñ r t l n, thêu ch Soái b ng ch vàng lóng lánh, bay trư c m t.
Công Tôn To n truy n l nh gi c tr ng khiêu khích t gi Thìn qua ñ n gi T ,
mà quân Viên Thi u v n không ti n l i.
Tư ng c a Viên Thi u là Cúc Nghĩa truy n quân cung n ph c xu ng sau nh ng
t m m c che tên, d n khi nào nghe ti ng pháo l nh m i ñư c b n.



Bên kia, Nghiêm Cương sai ñánh tr ng hò reo vang tr i, r i xông ra ñánh Cúc
Nghĩa. Quân c a Nghiêm Cương ñã kéo ñ n g n, mà quân c a Cúc Nghĩa v n còn
n m yên không ñ ng.
Ch cho ñ ch quân ñ n v a t m, Cúc Nghĩa m i ñ t lên m t ti ng pháo l nh, t c
thì tám trăm tên cung n b n ra m t lo t.
Nghiêm Cương th t kinh quay v , nhưng Cúc Nghĩa ñã t ng a theo, chém
Cương m t ñao lăn xu ng ng a.
Quân To n thua to, hai cánh k binh t h u ra c u ng ñ u b quân cung n c a
Nhan Lương, Văn Xú chia nhau b n như mưa. Quân Thi u nh t t ñ ng ti ng lên
c u.
Cúc Nghĩa phóng th ng t i chém ch t viên tư ng vác c .
Lá c Soái c a To n ñ xu ng. To n th y th quay ng a b c u mà ch y.
Cúc Nghĩa d n quân xông vào h u quân c a To n thì g p ngay Tri u Vân thúc
ng a xông ra c n l i.
Ðánh ñư c vài hi p, Tri n Vân ñã ñâm Cúc Nghĩa m t giáo ch t lăn, r i m t
mình m t ng a xông th ng vào trung quân c a Viên Thi u, t xung, h u ñ t, chém
gi t như ñi vào ch không ngư i.
Công Tôn To n th y v y cũng d n quân ñánh qu t tr l i, làm cho quân Viên
Thi u r i lo n, ch y tơi b i.
B y gi , Viên Thi u ñang phía sau, sai quân ñi dò tr n th , ñư c thám mã v
báo r ng Cúc Nghĩa ñã chém tư ng ño t c , ñang ñu i gi t quân To n.
Thi u c m ng, không phòng b gì n a, li n cùng Ði n Phong d n vài trăm quân
vác kích, vài ch c tay mã cung, c i ng a ra trư c quan sát. Thi u cư i ha h b o
Công Tôn To n là k vô d ng.
Nhưng trong lúc ñang cư i nói, b ng ñâu Tri n Vân ñã phi ng a ñ n trư c m t.
Quân cung th th t kinh v i l p tên b n, nhưng tên chưa k p r i n thì Tri n Vân ñã
xông vào gi t m t lo t b y, tám ñ a, nh ng tên khác khi p vía b ch y. Ti p ñó,
quân Công Tôn To n l i ùn ùn kéo ñ n, bao vây Viên Thi u.
Ði n Phong th y th nguy, li n b o Viên Thi u:
- Có b c tư ng ñ ng kia, m i Chúa công mau t m lánh vào ñó ch c lác.
Viên Thi u ñưa tay tr t cái mũ ñâu mâu ném xuông ñ t, nói l n:
- Ð i trư ng phu ñã lâm tr n, mong ñư c ch t gi a chi n trư ng, há l i ch y tr n
sao?
Quân binh c a Viên Thi u th y th n c lòng, vác kích xông ñ n t chi n. Do ñó,
Tri u Vân không sao xông vào ñư c. K ñó l i có ñ i quân c a Thi u v a ñ n k p,
l i thêm Nhan Lương cùng kéo quân t i, hai m t cùng ñánh.
Tri u Vân ph i b o h Công Tôn To n phá vòng vây, rút v bên kia ñ u c u.
Quân Viên Thi u l i th a th ñu i theo làm cho quân Công Tôn To n chen nhau
qua c u mà té xu ng nư c ch t vô s . Viên Thi u xông lên trư c, xua quân ñu i
Công Tôn To n.



Ðu i chưa ñư c năm d m ñư ng, b ng nghe sau lưng núi có ti ng reo hò vang
d y, r i m t ñ o binh hùng h kéo ra, ñi ñ u là ba viên tư ng dung m o phi thư ng.
Thì ra ñó là ba anh em Lưu Huy n Ð c.
S là Huy n Ð c t i huy n Bình nguyên, nghe tin Công Tôn To n gi ao binh
v i Viên Thi u, nên ñ n tr chi n. B y gi v a g p lúc, ba con ng a phi t i, ba th
binh khí bay l i phía quân Ký Châu, nh m th ng Viên Thi u mà ñánh.
Th y ba anh em Huy n Ð c xu t hi n, Viên Thi u s hãi r ng r i, h n vía t c
thì bay lên mây xanh. Cây b u ñao ñang c m trong tay rơi xu ng ñ t lúc nào không
hay. Thi u v i quay ng a ch y m t m ch...
Ba quân li u ch t h v Viên Thi u qua c u.
Công Tôn To n thu binh v tr i. Ba anh em Huy n Ð c vào h i thăm, To n nói:
- N u không có Huy n Ð c t xa t i c u, thì tôi kh n ñ n r i.
K ñó, Công Tôn To n ñem Tri u Vân ñ n gi i thi u v i Huy n Ð c.
V a trông th y viên tư ng tr này, Huy n Ð c ñã ñem lòng yêu m n, và sau khi
trao ñ i tâm tình, hai ngư i không mu n r i nhau n a
Còn Viên Thi u, sau khi thua tr n y, ñành c th không dám ra binh. Công Tôn
To n c ít ngày l i ñem binh khiêu chi n, nhưng th y Viên Thi u không ñánh l i rút
quân v .
Bây gi , t i tri u Ð ng Trác ñã x p ñ t công vi c t m n, cho ngư i ra ngoài
thám thính, m i hay tin Viên Thi u và Công Tôn To n ñánh nhau ñã hơn m t tháng
tr i.
LÝ Nhu nói v i Ð ng Trác:
- Viên Thi u và Công Tôn To n ñ u là hào ki t trên ñ i, nay ta mư n chi u
Thiên t sai ngư i ñ n gi i hòa, như th t t c hai ngư i mang ơn và ph c tùng Thái
Sư.
Ð ng Trác khen ph i, li n sai quan Thái phó Mã Nh t Ðàn, và quan Thái b c
Tri u Kỳ ñem chi u m nh ra ñi.
Hai ngư i n y cùng qua Hà B c m t lúc.
Viên Thi u hay tin ra ngoài trăm d m ñón ti p, l y hai l y mà vâng chi u.
Ngày hôm sau, hai ngư i l i ñ n dinh Công Tôn To n ñ hi u d .
Công Tôn To n cũng b ng lòng, vi t thư ñưa sang Viên Thi u gi i hòa, r i dâng
bi u v tri u ti n c Lưu Huy n Ð c làm Bình Nguyên tư ng.
Huy n Ð c ph i sang Bình Nguyên tr n nh m nên t bi t Tri u Vân. Hai ngư i
c m tay nhau nh l , không n r i.
Tri u Vân than r ng:
- Trư c ñây tôi tư ng Công Tôn To n là anh hùng, nay xem l i thì Công Tôn
To n cũng ch thư ng tình như Viên Thi u mà thôi.
Huy n Ð c nói:
- Thôi, T Long hãy ch u khó khu t thân nơi ñây, chúng ta s có ngày tái ng .
Hai ngư i bùi ngùi giã bi t, lòng l u luy n không nguôi.



B y gi , Viên Thu t Nam Dương, nghe tin Viên Thi u l y ñư c Ký Châu, v i
sai s sang xin m t ngàn con ng a. Viên Thi u không cho nên Viên Thu t oán h n,
và t ñó anh em b t hòa nhau.
Viên Thu t sai s sang Kinh Châu vay c a Lưu Bi u hai ch c v n h c lương.
Lưu Bi u cũng không cho, nên Viên Thu t căm gi n ng m sai ngư i mang thư cho
Tôn Kiên, xúi Tôn Kiên ñánh Lưu Bi u.
Ð i lư c lá thư y như sau:
Trư c ñây, Lưu Bi u ch n ñư ng ñánh ngày, chính là do k c a anh B n Sơ tôi.
Này tôi l i nghe tin anh B n Sơ tôi ng m mưu v i Lưu Bi u mu n cùng ñánh chi m
Gi ang Ðông c a ông ñ y. V y ông kíp kh i binh ñánh Lưu Bi u. Tôi s giúp ông
mà ñánh ch n B n Sơ. Như th s báo ñư c hai m i thù. Và, ông chi m l y Kinh
Châu, tôi chi m l y Ký Châu. Xin ch ông ch i ng i...
Tôn Kiên ñư c thư li n nói:
- Căm h n thay! Th ng Lưu Bi u trư c ñây dám ch n ñư ng v c a ta. Nay
không nhân cơ h i này mà r a h n thì còn ñ i ñ n bao gi n a.
Li n t p h n Trình Ph , Hoàng Cái, Hàng Dương dư i trư ng ñ bàn lu n. Trình
Ph nói:
- Viên Thu t là ñ a d i trá, không nên tin v i.
Tôn Kiên nói:
- Không c n! Ta mu n ñánh Lưu Bi u m t tr n báo thù, d u Viên Thu t không
giúp s c cũng ñư c.
Bàn ñ nh xong, Tôn Kiên sai Hoàng Cái ra b n sông, s p ñ t chi n thuy n, trang
b khí gi i, tích lũy lương th o, l a nh ng thuy n th t l n ñ ch ng a, s p s n ñ
b t th n kh i quân.
Quân t tác Kinh Châu hay ñư c v i v báo v i Lưu Bi u. Lưu Bi u s hãi tri u
t p chư tư ng bàn k . Khoái Lương nói:
- Vi c này không ñáng lo, ch c n sai Hoàng T ñem quân ph c Gi ang H làm
ti n khu, r i Chúa công thân hành d n ñ i binh Kinh tương ñi làm h u vi n. Ch
cho quân Tôn Kiên m i qua sông m i m t, ñánh cho m t tr n t t quân gi c ph i b
thua.
Lưu Bi u nghe theo và ra l nh cho Hoàng T phòng b Gi ang H , r i kéo ñ i
binh s p ñ t ng chi n...
L i nói v Tôn Kiên v n có b n ngư i con trai do Ngô phu nhân sinh ra. Con
trư ng tên Sách, t Bá Phù. Ngư i th hai tên Quy n t là Tr ng Mưu. Ngư i th
ba tên D c, t là Thúc B t. Ngư i th tư tên Khuông, t là QuÝ Tá. Còn ngư i em
gái c a Ngô phu nhân l i cũng l y anh r , t c là v th c a Tôn Kiên. Bà này sinh
ñư c m t trai m t gái. Trai tên là Lãng t T o An, gái là Nhân. Tôn Kiên l i còn
nuôi m t ngư i con trai h Du, tên Thi u t Công L , t c là nghĩa t Tôn Thi n
v y.



B y gi i, ngư i em ru t c a Tôn Kiên là Tôn Tĩnh, t u Ðài, th y anh mình
s p xu t quân, m i d t c các con mình ra vái l y trư c ng a nà can ngăn khuyên
gi i:
- Nay Ð ng Trác chuyên quy n, Thiên t nhu như c, nhân dân lo n l c, các tr n
chư h u m i ngư i làm bá m t phương. Gi ang Ðông ta m i yên ñư c ít lâu, theo l
ph i c ng c binh l c, sao anh l i vì m t chút gi n nh mà ñ ng binh? Xin anh xét
l i.
Tôn Kiên b o Tôn Tĩnh
- Thôi, em ñ ng ngăn c n. Anh ñang mu n tung hoành kh p thiên h , l nào m t
m i thù nh mà không báo?
Con trư ng Tôn Kiên là Tôn Sách nói:
- Ph thân ñã quy t ñi, con xin cùng ñi v i.
Tôn Kiên nh n l i, d n Tôn Sách lên thuy n kép quân ñ n ñánh Phàn thành. B y
gi , Hoàng T ñã ph c s n cung n b sông, th y chi n thuy n c a Tôn Kiên kéo
ñ n, li n ra l nh b n như mưa.
Tôn Kiên truy n cho quân sĩ không ñư c v i ñ ng, c ph c sát xu ng thuy n,
r i cho thuy n chèo lui ñ d ñ ch, ñ ng th i ñánh tr ng th uy ba ngày li n.
C m i ngày thuy n Tôn Kiên l i lư n sát vào b , r i lùi ra xa.
Quân c a Hoàng T c nh m m t b n càn, b n ñ n n i h t s ch c tên.
B y gi Tôn Kiên m i ra l nh thu nh t s tên c a ñ ch b n dính hai bên ven
thuy n, ư c ñ vài ch c v n mũi. Ngày hôm sau, g p chi u gió thu n, Tôn Kiên sai
b n lên b như mưa.
Quân trên b ñã h t tên, l i b ph n công b t ng nên ùn ùn b ch y.
Tôn Kiên kéo quân lên b . Trình Ph , Hoàng Cái chi ra hai ñư ng ñánh th c vào
tr i Hoàng Th , m t sau, Hàn Ðương cũng kéo t i nơi. Th là ba m t ñánh d n l i.
Hoàng T thua to, ñành b Phàn thành ch y v Ð ng thành.
Tôn Kiên sai Hoàng Cái l i gi các chi n thuy n, còn mình thì thân hành kéo
quân truy kích ñ ch.
Hoàng T b Tôn Kiên ñu i theo quá g p, ph i dùng l i bày tr n gi a cách ñ ng,
ñ nghênh ñ ch.
Tôn Kiên cũng dàn quân thành tr n th , thúc ng a ra ñ ng dư c c .
Tôn Sách, toàn thân khôi giáp g n gh , c m giáo ñ ng sát bên cha.
Bên kia, Hoàng T d n hai tư ng ra tr n. M t tư ng là Trương H , ngư i Gi ang
H ; m t tư ng là Tr n Sinh, ngư i Tương Dương. Hoàng T ñ ng gi a, tay c m
roi tr Tôn Kiên m ng l n:
- Lũ chu t Gi ang Ðông ! Sao dám xâm ph m ñ t ñai c a b c tôn thân nhà Hán?
M ng r i sai Trương H ra ñánh. Bên kia Hàn Ðương t trong tr n phi ng a ra
ñón l i. Hai tư ng ñánh nhau ñ n ba mươi hi p.
Tr n Sinh th y Trương H có v ñu i s c, li n phi ng a ra tr chi n.
Tôn Sách th y th , v i c p ng n giáo và nách, giương cung b n ra m t mũi tên,
trúng ngay gi a m t Tr n Sinh.



Tr n Sinh té nhào xu ng ng a.
Trương H th y Tr n Sinh b ch t m t cách ñ c ng t như v y, tay chân b n r n,
b Hàn Ðương chém m t ñao bay n a cái s , óc văng ra ngoài.
Th ng th , Trình Ph v i t ng a sang tr n ñ ch, ñ nh b t s ng Hoàng T .
Hoàng T không còn tâm trí nào ñ nghĩ cánh ch ng ñ , v i b b mũ, b luôn
c ng a, l n tr n vào ñám tàn quân t u thoát.
Tôn Kiên xua quân chém gi t, ñu i ñ n t n bò sông Hán th y r i truy n l nh g i
Hoàng Cái ñem chi n thuy n lên ñ ng b n Hán gi ang, còn Tôn Kiên thì ti p t c
ñánh Kinh Tương
Hoàng T thâu th p tàn quân, ñ n ra m Lưu Bi u, nói rõ th quân c a Tôn Kiên
m nh l m, không sao c n i. Lưu Bi u lo s , cho tri u Khoái Lương vào bàn. Khoái
Lương nói:
- Ta v a b thua m t tr n, quân sĩ ñã n n lòng. V y ch nên ñào hào sâu ñáp lũy
cao c th ñ tránh mũi gi c, r i ng m sai ngư i qua Ký Châu ñ c u c u Viên B n
Sơ gi i vây m i ñư c.
Thái M o nói:
- Khoái T Nhu bàn k như v y không xong! Quân gi c nay ñã ñên sát chân
thành mà còn ñ i quân c u c u, ch ng l chúng ta ch ch t hay sao? Tôi tuy b t tài
cũng xinh lãnh binh khai thành quy t m t tr n t chi n.
Lưu Bi u thu n l i, Thái M o d n hơn m t v n quân ra kh i thành Tương
dương, kéo t i chân núi Hi p sơn bày tr n.
Tôn Kiên kéo quân ñ c th ng t ti n ñ n. Th y Thái M o c m quân, Tôn Kiên
ch vào m t Thái M o nói v i các tư ng:
- Th ng kia là anh ru t ngư i v k c a Lưu Bi u ñ y! Ai ra b t nó cho ta?
Trình Ph li n vung cây thi t quy n xà mâu ñ n ñánh Thái M o.
Thái M o m i ch ñánh ñ vài hi p ñã ñu i s c, quay ng a ch y dài.
Tôn Kiên xua quân ñu i theo gi t quân Kinh tương tơi b i, thây ch t n m ng n
ngang ñ y ñ ng.
Thái M o ch y thoát vào thành Tương Dương ñóng c a, không dám nói ñ n
chuy n gi ao binh.
Khái Lương nói v i Lưu Bi u:
- Thái M o không nghe l i ph i, khi n cho quân ñ i b i, nay ph i chi u quân
lu t mà chém ñ u làm l nh.
Lưu Bi u vì m i cư i em gái Thái M o, không n gia hình nên b qua vi c y.
Tôn Kiên kéo quân ñ n Tương dươntg li n chia quân vây ch ct b n c a thành,
ñánh phá d d i.
Trong thành c th không ai dám ra ñánh.
B ng m t hôm có tr n gió l c th i ñ n làm gãy ng n c Súy trung quân.
Hàn Ðương th t kinh nói v i Tôn Kiên:
-Gãy c là ñi m ch ng làm, xin Chúa công hãy t m ban sư.
Tôn Kiên nói:



- Ta ñánh tr n nào th ng tr n y, thành Tương dương ch s m t i v tay ta, há vì
chuy n gãy c mà thu quân sao?
R i ch ng nghe l i Hàn Ðương, và thúc quân phá thành càng g p.
Lúc y, trong thành, Khoái Lương cũng ñang bàn v i Lưu Bi u:
- Ðêm qua tôi xem thiên văn th y m t vì tư ng tinh s p sa xu ng. C theo ph n
dã mà ñoán thì vì sao y ng vào Tôn Kiên. V y Chúa công nên g p rút vi t thư
sang c u c u Viên B n Sơ ñi.
Lưu Bi u theo l i vi t thư sang c u c u Viên Thi u. Nhưng vi c phá vòng vây
ñem thư ra ngoài là vi c khó.
Lưu Bi u h i các tư ng:
- Ai dám xông ra vòng vây ñ ch ñem thư n y ñ n Ký Châu?
Có m t viên ki n tư ng là L Công xin lãnh vi c y. Khoái Lương b o L
Công:
- Ngươi ñã có gan ñi thì hãy nghe k c a tay ñây: Ngươi hãy l a năm trăm quân
thi n x , khi ra l t vòng vây r i ph i ch y ngay ñ n núi Hi n sơn mà mai ph c.
Quân gi c th nào cũng ñu i theo. Ngươi chia m t trăm ngư i lên núi tìm nh ng
hòn ñá d b trên cao, m t trăm ngư i khác c m cung tên vào ph c trong r ng.
Quân gi c ñu i ñ n nơi, ngươi ch ch y th ng mà ph i kéo ba trăm quân ch y
quanh co, loanh quanh chân núi, ñ d n gi c vào ch có mai ph c, cho cung tên b n
ra, ñá núi t ng xu ng. Th ng gi c thì ñ t pháo liên châu làm hi u ñ trong thành
ñánh ra ti p ng. N u gi c không ñu i thì ñ ng ñ t pháo, c vi c lên ñư ng qua Ký
Châu. Ðêm nay ch c trăng không sáng l m ñâu. Ð i lúc nhá nhem t i ngươi d n
quân ra kh i thành là v a.
L Công lãnh k , s p s n binh mã, ch lúc tr i s m t i bí m t m c a Ðông kéo
ra. B y gi Tôn Kiên ñang ng i trong trư ng, b ng nghe có ti ng quân mã di ñ ng,
v i lên ng a d n ba mươi tên quân k ra kh i tr i ñ xem xét. Quân thám mã l i ñ n
báo:
- Có m t toán quân t trong thành v a thoát ra ñang ch y th ng v phía chân núi.
Tôn Kiên s b l cơ h i, v i vã t c t c ñu i theo, không k p g i thêm tư ng sĩ,
ch ñem có ba mươi tên quân k có s n t i ñ y.
L Công b y gi ñã chia quân lên núi và vào r ng mai ph c... Tôn Kiên phóng
ng a ch y quá nhanh, nên ch ch c lát ñã b xa h n ba mươi tên quân k l i phía
sau. Th y ñ ng trư c quân gi c không còn cách bao xa, Tôn Kiên hét l n:
- Mu n s ng thì d ng l i!
L Công quay ng a l i ñánh. Nhưng ch ñánh ñư c m t hi p, Công l i b ch y,
l n vào trong ñư ng núi quanh co mà tr n.
Tôn Kiên c ñu i theo mãi, nhưng khi ñ n sau núi thì còn th y L Công ñâu
n a. Kiên toan trèo lên núi nhìn xem thì b ng ñâu m t h i c ng n i lên vang d y.
T c thì ñá trên núi ném xu ng như mưa và tên trong r ng b n ra như châu ch u.
Than ôi Tôn Kiên! Thân th b tên, ñá b n lo n, ñ u v ph c óc, m t ngư i m t
ng a ch t chân núi. Năm y Tôn Kiên m i ba mươi b y tu i.



L Công xu ng ch n ñư c c ba mươi lính k mã c a Tôn Kiên, li n ñánh gi t
h t, r i n i pháo hi u.
Trong thành nghe ti ng pháo, Khoái Vi t, Hoàng T , Thái M o m c a thành,
chia làm ba ñ o quân ñánh ra.
Quân sĩ Gi ang Ðông náo lo n, không bi t ñư ng nào mà ch y.
Hoàng Cái ñang gi thuy n n i mé sông, nghe ti ng quân reo vang tr i d y ñ t,
v i d n quân kéo lên b g p ngay Hoàng T .
M i ñánh ñư c vài hi p, Hoàng Cái ñã b t s ng ñư c Hoàng T .
Còn Trình Ph th y lo n li n h v ti u ch Tôn Sách tìm ñư ng ch y.
V a ra kh i tr i g p ngay L Công, Trình Ph t ng a l i ñánh nhau v i Công.
Cũng ch vài hi p, Ph ñã ñâm Công m t xà mâu ch t lăn xu ng ng a.
Hai bên ñánh nhau ñ n tr i sáng m i thu quân v . Quân Lưu Bi u kéo vào thành.
Còn quân Gi ang Ðông kéo v Hán th y.
B y gi , Tôn Sách m i bi t tin cha ñã ch t vì lo n tên, mà thi th b quân Kinh
châu khiêng vào thành m t. Sách bèn khóc r ng lên r t th m thi t.
Các tư ng sĩ cũng ñ u rơi l . Trình Ph ñ n khuyên gi i, Tôn Sách g t l h i chư
tư ng:
- Bây gi bi t làm cách nào ñ l y ñư c thi th c a ph thân ta ñem v c qu n?
Hoàng Cái nói:
- Tôi có b t dư c Hoàng T ñây, nên cho m t ngư i vào thành gi ng hòa v i
Lưu Bi u, và h n ñem Hoàng T ñ i l y thi th Chúa công.
Cái v a d t l i, thì viên Quân l i là Hoàn Kh i bư c ra thưa:
- Trư c ñây tôi có quen bi t v i Lưu Bi u, nay xin lãnh vi c n y ñi s vào thành.
Tôn Sách b ng lòng. Hoàn Kh i vào thành ra m t Lưu Bi u nói rõ vi c gi ng
hòa và trao ñ i.
Lưu Bi u nói:
- Thi hài Văn Ðài ta ñã cho t m li m t t , b vào áo quan r i. Ngươi v b o
ñem Hoàng T ñ n ñây, r i hai nhà cùng bãi binh, t nay không xâm ph m b cõi
nhau n a.
Hoàng Kh i bái t ra v , nhưng v a bư c xu ng th m, b ng có Khoái Lương
ch y ñ n can Lưu Bi u r i rít:
- Không nên! Không nên hòa! Tôi ñã có k l y Gi ang Ðông r i. Xin hãy chém
ñ u Hoàn Kh i trư c, r i sau hãy d ng k c a tôi.
Ðó chính là
Ðu i ñ ch Tôn Kiên v a u ng m ng,
C u hòa Hoàn Kh i l i lâm nguy.
H i8
Vương Tư Ð Khéo D ng Liên Hoàn K .
Ð ng Th a Tư ng Náo L ng Phư ng Nghi Ðình.
Khoái Lương nói v i Lưu Bi u r ng:



- Ngày nay Tôn Kiên ñã ch t, các con còn bé, nên th a th ti n quân nhanh lên,
ch ñánh m t tr n là l y ñư c Gi ang Ðông. N u chúa công tr thây Tôn Kiên và bãi
binh v , ñ cho k thù nuôi dư ng s c kh e, ñó là cái v c a Kinh Châu v sau v y!
Bi u nói:
- Ta còn có Hoàng T bên y, sao n b ñư c?
Lương nói:
- B m t anh Hoàng T vô mưu, mà l y ñư c c Gi ang Ðông, vi c gì mà còn
ph i cân nh c?
Bi u l i nói:
- Ta v i Hoàng T là b n tâm phúc v i nhau, b y là trái nghĩa.
Bi u cho Hoàn Kh i v , h n r ng h bên y tha Hoàng T , thì bên n y cho ñem
xác Tôn Kiên v .
Tôn Sách tha Hoàng T , r i sang rư c linh c u cha v , rút quân v Gi ang Ðông,
táng cha gò Khúc A.
Vi c tang xong, Tôn Sách d n quân v Gi ang Ðông v i ngư i hi n, dùng k sĩ;
khéo nhún mình tr ng ngư i; hào ki t b n phương d n d n kéo ñ n theo Tôn Sách
c . Trong khi y, Ð ng Trác Trư ng An ñư c tin Tôn Kiên ñã ch t, m ng mà nói
r ng:
- Ta tr ñư c m t m i lo l n trong lòng!
Trác h i con Kiên bao nhiêu tu i, có ngư i thưa mư i b y tu i. Trác không cho
vào ñâu; t b y gi l i càng kiêu căng t xưng là thư ng ph , khi ra khi vào dùng
toàn nghi v thiên t . Trác l i phong em là Ð ng M n làm T tư ng quân, tư c vu
h u; cháu là Ð ng Hoành làm Th Trung, coi c quân c m binh. Tôn t c h Ð ng
ch ng c già tr , ai cũng ñư c phong tư c h u c .
Cách Trư ng An 250 d m, Trác sai ñ p m t cái thành g i là My , b t hai mươi
lăm v n dân phu ñ p cao, dày, theo y như ki u thành Trư ng An. Trong thành l i
làm nh ng cung th t kho tàng, ch a ñư c ñ lương ăn trong hai mươi năm; l i kéo
gái thanh tân tám trăm ngư i ch a trong y; vàng, ng c, g m, vóc, trân châu ch t
vào không bi t bao nhiêu mà k . H hàng Trác ñ u ñư c ñem vào c trong thành.
Trác thì ñi ñi v v Trư ng An, khi n a tháng m t l n, khi m t tháng m t l n.
Công khanh ñưa ñón thư ng ph i ñ ng tr c ngoài c a Hoành Môn.
Trác nhi u khi ñ t trư ng d c ñư ng, cùng v i công khanh ăn ti c.
M t hôm Trác ra ngoài c a Hoành Môn, các quan ñi ti n. Trác m i các quan
l i u ng rư u, ño n cho g i m y trăm hàng binh v a d ñư c ñ t B c ñ n. Trác
sai ñem ra trư c ch ăn ti c, ñ a thì ñem ch t chân ch t tay, ñ a thì ñem khoét m t
x o mũi, ñ a thì ñem c t lư i, ñ a thì ñem b v c d u ñun. Ti ng kêu khóc vang
l ng tr i ñ t.
Các quan ñang ăn ti c, th y th ngư i nào ngư i n y ñ u run c m c p, ñánh rơi
c ñũa. Trác v a u ng rư u v a cư i nói như không.



L i m t hôm khác, Trác s nh ñài, h i c bá quan, ng i s p ra hai hàng. Rư u
u ng ñư c ñ vài tu n, thì L B ñi t t vào, ghé vào tai Ð ng Trác nói th m m y
câu, r i th y Trác cư i mà nói r ng:
- ra th !
Nói r i sai L B lôi quan Tư Không, tên là Trương Ôn, ñang ng i d ti c, ñem
xu ng nhà dư i. Các quan không bi t ñ u ñuôi th nào ñ u th t s c. M t lát th y
quân h u bưng lên m t cái mâm ñ , gi a ñ ñ u lâu Trương Ôn. Các quan ñ u s
m t vía. Ð ng Trác cư i nói:
- Các quan ñ ng s . Trương Ôn k t liên v i Viên Thu t, toan h i ta. Nhân hai
ñ a g i thư cho nhau, ñưa nh m cho con ta là Lã Ôn H u, nên ta m i ñem chém.
Các quan không có vi c gì, ñ ng s .
Các quan d d r i lui v .
Quan Tư Ð Vương Doãn, hôm y v ñ n ph , nghĩ ñ n nh ng vi c trông th y
trong b a ti c, ng i ñ ng không yên. Ð n ñêm khuya, trăng sáng v ng v c, Doãn
ch ng g y ñi ra vư n sau, ñ ng bên c nh b i ñ mi, ng ng m t lên tr i, mà khóc.
Ch t nghe có ti ng ngư i th dài bên c nh ñình M u Ðơn. Doãn rón rén l i
nhìn xem ai thì là m t con hát trong ph , tên là Ðiêu Thuy n.
Ðiêu Thuy n t thu nh ñư c kéo vào ph , h c múa h c hát, b y gi m i mư i
sáu tu i, ñ c tài s c. Doãn thương yêu như con ñ . Doãn ñ ng nghe m t h i lâu,
m ng r ng:
- Con này ñã có tư tình gì ñây?
Thuy n quỳ xu ng thưa r ng:
- L y cha, con ñâu có dám tư tình.
Doãn h i:
- Không có tư tình thì vi c gì canh khuya l i ra ñ ng ñây mà th v n than dài?
Thuy n nói:
- L y cha! Xin cho con bày t n i lòng
Doãn nói:
- Con không ñư c gi u gi m, ph i nói cho th c.
Thuy n nói:
- Con nh ơn cha nuôi n ng, d y b o múa hát, l i ñư c h u ñãi, dù th t nát xương
tan, cũng không báo ñư c muôn m t. G n ñây con th y cha m t th m mày chau, t t
cha có lo vi c l n gì trong nư c, con v n không dám h i. Nhân chi u hôm nay con
th y cha ñ ng ng i không yên, cho nên con cũng bu n r u mà th dài, không ng
cha nghe th y. N u cha có vi c gì c n sai b o ñ n con, dù ch t con cũng không ng i.
Doãn ñ p g y xu ng ñ t nói r ng:
- Ai ng cơ ñ nhà Hán l i trong tay con! Hãy theo cha ñ n nhà gác cha b o!
Doãn ñ n ñó, ñu i h t tỳ thi p ra, d t Ðiêu Thuy n ng i lên trên s p, r i th p
xu ng l y.
Ðiêu Thuy n s hãi, cu i r p xu ng ñ t, thưa r ng:
- Sao cha l i làm th ?



Doãn nói:
- Con hãy thương l y sinh linh nhà Hán!
Nói r i khóc như nư c su i ch y. Thuy n thưa:
- V a r i con ñã thưa, cha có vi c gì sai khi n, d u ch t con cũng không t .
Doãn l i quỳ xu ng nói:
- Hi n nay trăm h như b treo ngư c, vua tôi ng t ngư ng như tr ng ch ng, th t
nguy c p, phi con không ai c u ñư c. T c th n Ð ng Trác s p cư p ngôi vua. Văn
võ trong tri u không ai nghĩ ñư c k gì. Ð ng Trác có m t ñ a con nuôi là L B ,
s c kh e l thư ng. Ta xem hai tên y cùng là tu ng hi u s c. Nay ta mu n dùng
m t k liên hoàn: trư c ñem con g cho L B , sau l i ñem con dâng cho Ð ng
Trác. Con trong, tùy cơ l p k , ly gián hai b con h n, xui khi n th nào cho L
B gi t Ð ng Trác ñ tr k ñ i ác, gi yên xã t c, d ng l i gi ang sơn. Ðó là nh
s c con, con nghĩ th nào?
Ðiêu Thuy n thưa:
- Con xin thưa, d u ch t con cũng không t . Xin ñem ngay con dâng cho chúng,
con s l p mưu trong.
Doãn nói:
- Vi c n y n u ti t l h nhà ta s ch t h t!
Thuy n thưa r ng:
- Xin cha ch lo. N u con không báo ñ n ñư c nghĩa l n, con s ch t dư i muôn
vàn ng n giáo.
Doãn l y t .
Hôm sau Doãn sai ngư i ñem ng c minh châu, xưa nay v n c t k m t nơi, g i
th khéo, làm m t c mũ vàng, m t sai ngư i ñem bi u L B .
B m ng r , thân ñ n nhà Doãn t ơn.
Doãn làm s n c a ngon v t l ñ i B ñ n. Doãn ra c a ñón rư c vào h u ñư ng,
m i ng i lên trên.
B nói:
- Tôi là m t ti u tư ng trong ph , Tư Ð là là m t v ñ i th n trong tri u, sao
l i quá tôn kính như v y?
Doãn nói:
- Nay thiên h không có ai là anh hùng, tôi ch th y duy có tư ng quân mà thôi.
Tôi t lòng tôn kính, không ph i là tôn kính cái ch c tư c c a tư ng quân mà là tôn
kính cái tài c a tư ng quân ñó.
B m ng l m, Doãn kh n kho n m i rư u, khen l y khen ñ mãi cái ñ c Ð ng
Thái Sư và cái tài L B .
B cư i vang và u ng rư u th a thích. B y gi Doãn m i ñu i ñ y t lui ra, ch
ñ vài ngư i tỳ thi p ñ ng h u rư u. Khi B ngà ngà say, Doãn m i truy n r ng:
- G i con em nó ra ñây!
M t lát hai th tỳ ñ Ðiêu Thuy n trang ñi m th t l ng l y bư c ra. L B trông
th y gi t mình, h i:



- Ngư i nào v y?
Doãn nói:
- Ðó là con gái nh c a lão, tên là Ðiêu Thuy n. Lão nay ñư c ơn tư ng quân có
lòng h c mà coi như ch chí thân, nên lão sai nó ra ñ chào tư ng quân.
Li n sai Ðiêu Thuy n bưng chén rư u m i.
Thuy n nâng chén rư u m i B . Hai bên nhìn nhau, ñ u mày cu i m t.
Vương Doãn gi t ng say, nói:
- Con c m i tư ng quân u ng vài chén con nhé! C nhà ta ñ u trông nh vào
tư ng quân ñ y.
B m i Thuy n ng i, Thuy n gi cách th n thùng, mu n lui vào, Doãn nói:
- Tư ng quân là b n chí thân v i ta, con c ng i ñ ng ng i.
Thuy n khép nép, ng i bên c nh Doãn.
L B nhìn Thuy n chòng ch c, không ch p m t, l i u ng thêm vài chén.
Doãn m i tr tay vào Thuy n mà b o L B r ng:
- Lão v n có ý cho nó h u h tư ng quân làm tỳ thi p, chưa bi t tư ng quân có
b ng h c thương ñ n không?
B nghe nói v i vàng ñ ng d y, ra ngoài chi u, t mà nói r ng:
- N u ñư c như th , tôi xin m t ñ i làm khuy n mã ñ báo ñáp ơn sâu.
Doãn nói:
- Nay mai xin ch n ngày lành tháng t t, ñưa nó ñ n ph tư ng quân.
L B m ng h n h , ñưa m t nhìn Ðiêu Thuy n.
Ðiêu Thuy n cũng li c m t ñưa tình ñáp l i.
M t ch c ti c tan, Doãn nói:
- Lão phu mu n m i tư ng quân ngh l i ñây chơi, nhưng s Thái Sư sinh nghi.
B hai ba l n t ñi t l i, r i lui v .
Ðư c vài hôm, Vương Doãn trong tri u g p Ð ng Trác, nhân th không có L
B ñ y bèn th p xu ng ñ t l y, nói r ng:
- Tôi mu n rư c Thái Sư quá bư c l i nhà tôi xơi chén rư u, nhưng không bi t
Thái Sư có lòng h c chăng?
Trác nói:
- Ðư c quan Tư Ð m i, tôi xin ñ n ngay.
Doãn l y t , v nhà trang hoàng nhà c a l ch s , bày ñ các món sơn hào h i v ;
gi a gi an s nh, kê m t cái s p : g m vóc r i c xu ng ñ t, trong ngoài trư ng r
màn che.
Bu i trưa hôm sau, Ð ng Trác ñ n, Doãn m c áo ñ i trào ra ñón, l y hai l y r i
m i vào.
Trác xu ng xe, t h u hơn m t trăm ngư i vác kích ñi th ng vào nhà, ñ ng x p
thành hai hàng. Doãn xu ng dư i th m l y hai l y. Trác sai ngư i d t Doãn lên ng i
bên c nh.
Doãn nói:
- Công ñ c Thái Sư to l m! Y Doãn, Chu Công ngày xưa cũng không b ng!



Trác m ng l m. Doãn sai t u nh c và dâng rư u, r t là cung kính. Ð n chi u
Trác u ng rư u ñã say, Doãn m i Trác vào nhà trong. Trác quát giáp sĩ lui ra. Doãn
bưng m t chén rư u, m ng Trác r ng:
- Chúng tôi thu nh có h c thiên văn, ñêm xem tư ng tr i, th y khí s nhà Hán
ñã h t. Thái Sư công ñ c ñã vang l ng c thiên h . Ngày xưa, vua Thu n n i ngôi
vua Nghiêu, vua Vũ n i ngôi cho Thu n. Th là h p lòng tr i và lòng ngư i l m.
Trác nói:
- Ta có ñâu dám mong như th !
Doãn nói:
- Xưa nay ngư i có ñ o thay ngư i vô ñ o, ngư i không có ñ c như ng ngư i
có ñ c, có gì là không ñúng.
Trác cư i và nói r ng:
- N u m nh tr i v ta, Tư Ð ph i làm nguyên huân.
Doãn l i t .
B y gi ñèn n n ñ t sáng choang, ch có m y ñ a h u gái ñ ng h u rư u và
dâng ñ ăn.
Doãn nói:
- Phư ng nh c không ñáng ñem ra cung ph ng Thái Sư. Nay có m t con hát c a
nhà, xin Thái Sư cho phép ñư c g i ra h u.
Trác nói:
- Hay l m!
Doãn m i sai kéo b c màn ra, ñàn sáo vang l ng, Ðiêu Thuy n ñ ng ngoài
mành lư n múa d u dàng, ngoài trông vào th c là ngo n m c.
Có bài ca khen Ðiêu Thuy n như sau:
Ngư i cung Chiêu Dương ñó nh
Cánh h ng bay ph n ph trên tay
Ð ng Ðình ch ng ñã qua bay.
Lương Châu v nh p nh gi y gót sen
M t cành gió t hoa m m
Mùi hương ngào ng t dày th m v xuân
L i có m t bài thơ n a khen r ng:
Én li ng la ñà nh p phách ngà,
Mây bay m t áng di u th m hoa.
Mày ngài g i khách s u man mác.
V ng c xui ngư i d thi t tha,
H d ngàn vàng mua ñư c mi ng,
L cùng trăm báu x c vào da?
Rèm cao múa ño n ai nhìn tr m
Nào bi t Tương vương m y k là!
Ðiêu Thuy n múa xong. Trác g i l i g n.
Ðiêu Thuy n ngoài th m ñi vào, l y hai l y.



Trác th y Ðiêu Thuy n dung nhan xinh ñ p bèn h i Doãn:
- Con bé n y là th nào?
Vương Doãn thưa:
- B m, nó là con hát ph , tên là Ðiêu Thuy n.
Trác h i:
- Bi t hát không?
Doãn sai Ðiêu Thuy n gõ nh p hát m t bài.
Th t là:
Môi son hé n cánh ñào tân
Ng c tr ng hai hàng nh ánh xuân
Ð u lư i ñinh hương ñư ng ki m s c
R p toan chém c k gi an th n!
Ð ng Trác khen n c n .
Doãn sai Thuy n dâng rư u.
Trác c m l y chén rư u h i r ng:
- Xuân xanh năm nay bao nhiêu?
Thuy n thưa:
- Tu i ti n thi p v a ñôi tám.
Trác cư i nói r ng:
- Th t là ngư i ch n th n tiên!
Doãn ñ ng d y thưa r ng:
- Chúng tôi có ý ñ nh mu n dâng lên Thái Sư, không bi t Thái Sư có nh n cho
không.
Ð ng Trác nói:
- Ơn y ta bi t l y gì báo l i.
Doãn nói:
- N u nó ñư c h u h Thái Sư thì th c phúc cho tôi l m.
Trác c m t hai ba l n. Doãn l p t c sai ñưa Ðiêu Thuy n ñ n tư ng ph . Trác
ñ ng d y cáo t . Doãn ñi ti n Trác ñ n t n ph r i m i v .
Doãn cư i ng a v ñ n x p n a ñư ng, trông th y hai bên ñư ng có ñèn ñ ,
gi a là L B , cư i ng a c m kích ñi l i. Lúc Vương Doãn ñ n, B d ng ng a, m t
tay n m l y áo Vương Doãn r i h i to r ng:
- Tư Ð ñã g Ðiêu Thuy n cho ta, nay l i ñem Ðiêu Thuy n dâng cho Thái Sư,
sao l i ñùa như th ?
Doãn v i vàng ngăn L B , nói r ng:
- Nói chuy n ñây không ti n, xin ngài hãy quá bư c l i nhà lão phu.
B theo Doãn v . Hai ngư i d t nhau vào nhà trong. Chào h i xong, Doãn nói:
- Sao tư ng quân l i trách lão?
B nói:
- Có ngư i nói v i ta r ng Tư Ð dùng xe ñưa Ðiêu Thuy n vào t n tư ng ph ,
là c làm sao?



Doãn thưa:
- Rõ kh , tư ng quân không bi t! Hôm qua tri u, Thái Sư b o tôi r ng:
-Ta có m t vi c ph i ñ n nhà ngươi.
V y tôi m i s a so n ti c nh ñón ti p.
Trong khi u ng rư u, Thái Sư h i:
-Ta nghe ngươi có con gái tên là Ðiêu Thuy n, ñã g cho con ta là Lã Ph ng
Tiên. Có th c không? Ðem con lão ra ñây cho ta coi!
Tôi không dám không vâng l nh, ph i g i Ðiêu Thuy n ra l y b ch ng.
Thái Sư l i truy n r ng:
-Hôm nay t t ngày, ñ ta ñem Ðiêu Thuy n v cho Ph ng Tiên!
Tư ng quân th nghĩ xem: Thái Sư thân hành ñ n nơi truy n b o, lão phu sao
dám gàn tr !
L B nói:
- Quan Tư Ð không có l i gì, tôi trót nghĩ l m, ngày mai tôi xin mang roi ñ n
ch u t i.
Doãn l i nói:
- Con tôi có ít nhi u ñ n trang. Khi nào nó v ph tư ng quân, tôi s mang
ñ n.
L B t ,r iv .
Sáng hôm sau, B nhà nghe ngóng, ch ng th y tin t c gì, bèn sang tư ng ph ,
vào th ng nhà trong h i tin nh ng ngư i h u.
M t ngư i thưa:
- Ðêm qua Thái Sư cùng ngh v i ngư i h u m i, bây gi chưa d y.
B gi n l m, l n vào sau bu ng n m c a Ð ng Trác ñ dò xem.
B y gi Ðiêu Thuy n ñã d y r i, ñang ng i trong c a s ch i ñ u, ch t trông
xu ng ao trư c c a s , th y bóng ngư i cao l n, ñ u ñ i mũ b t tóc, bi t ngay là L
B , Ðiêu Thuy n c ý chau ngay ñôi mày, làm ra dáng bu n bã, tay c m khăn th nh
tho ng nâng lên lau nư c m t.
L B ñ ng nhìn h i lâu r i tr ra, m t lát l i vào.
Ð ng Trác ng i trung ñư ng, th y B ñ n, h i r ng:
- ngoài không có vi c gì ch ?
B thưa:
- Không.
R i ñ ng h u m t bên. Trác ăn cơm, B li c m t dòm tr m, th y trong rèm có
ngư i con gái ñi ñi l i l i, hơi thò n a m t ngo nh ra ngoài, li c m t ñưa tình. B
bi t là Ðiêu Thuy n, tâm th n mê m n.
Trác nhìn th y dáng ñi u c a B như v y, trong lòng nghi ho c li n b o r ng:
- Ph ng Tiên không có vi c gì, hãy lui ra!
L B b c t c tr ra.



Trác t khi ñư c Ðiêu Thuy n, hơn m t tháng tr i không coi ñ n vi c quan. M t
b a Trác hơi khó , Ðiêu Thuy n h t lòng h u h , m c áo không lúc nào c i ñai, c
ý chi u chu ng. Trác l i càng yêu quý hơn n a.
M t hôm L B vào h i thăm, g p lúc Ð ng Trác ñang ng , Ðiêu Thuy n ñ ng
sau giư ng thò n a ngư i ra, trông th y B , l y tay tr vào tim mình r i l i tr
vào Ð ng Trác, và luôn luôn g t nư c m t.
B c m th y ru t như nát ra.
Trác n m, hai m t lim dim, th y B nhìn chòng ch c v phía sau ch mình n m,
quay l i thì th y Ðiêu Thuy n ñ ng sau giư ng. Trác n i gi n m ng B r ng:
- Mày gh o v yêu c a tao à?
Bèn sai t h u ñu i L B ra và t nay c m vào nhà trong.
L B t c gi n tr v , ñi ñư ng g p Lý Nho, k l i ñ u ñuôi.
Nho l p t c vào ra m t Ð ng Trác, nói r ng:
- Thái Sư mu n l y thiên h , sao l i vì m t vi c nh m n mà trách m ng Lã Ôn
H u. N u y thay lòng ñ i d , vi c l n h ng m t.
Trác h i:
- Bây gi nên làm th nào?
Nho nói:
- S m mai g i y vào, cho vàng l a, dùng l i ng t ngào an i y, thì s không có
vi c gì x y ra n a.
Trác nghe l i, hôm sau cho g i L B vào nhà trong b o r ng:
- Hôm qua trong cơn ñau y u, tinh th n ho ng h t ta có nói m y câu, nhà ngươi
ñ ng ñ b ng.
Nói r i, sai ñưa cho L B mư i cân vàng và hai mươi t m g m.
B l y t r i v , nhưng t lúc y tuy ñ ng h u bên Ð ng Trác, mà ru t gan lúc
nào cũng vơ v n chung quanh Ðiêu Thuy n.
Khi Trác ñã kh i b nh, vào tri u bàn vi c, B v n c m kích ñi theo.
M t b a, Trác ñang ng i bàn vi c v i vua Hi n Ð , B vác kích l n ra c a sau,
lên ng a ch y ñ n tư ng ph , bu c ng a c a ph , c m kích vào th ng h u ñư ng,
ñ tìm Ðiêu Thuy n.
Thuy n b o:
- Hãy ra vư n sau bên ñình Phư ng Nghi ñ i thi p!
B vác kích ñi trư c, ñ ng bên bao lơn dư i ñình ch m t h i lâu, th y Ðiêu
Thuy n r hoa g t li u ñi ñ n, ch ng khác gì tiên trên cung trăng.
Thuy n s t sùi khóc b o B r ng:
- Ti n thi p tuy không ph i Vương Tư Ð sinh ra, nhưng Tư Ð coi thi p như
con ñ . T khi g p tư ng quân ñư c nh n cho làm k nâng khăn s a túi thi p ñã l y
làm mãn nguy n l m. Ng ñâu Thái Sư ñem lòng b t lương, làm ô nh c thi p, thi p
gi n không ch t ngay ñư c, ch vì chưa g p ñư c tư ng quân ñ t gi l n cu i
cùng, cho nên còn nh n nh c s ng ñ n bây gi . Nay may ñư c g p nhau, th là h



r i. T m thân ñã nhơ nhu c này không x ng ñáng th ngư i anh hùng, thi p xin
ch t trư c m t chàng ñ t rõ t m lòng thi p!
Ðiêu Thuy n nói xong, tay v n bao lơn, m t nhìn ra ao sen, ñ nh nh y xu ng.
L B v i vàng ôm ngay l y Ðiêu Thuy n, khóc nói r ng:
- Lòng nàng tôi bi t ñã lâu, ch hi m chưa ñư c nói v i nhau ñ y thôi!
Ðiêu Thuy n g t tay L B ra, nói r ng:
- Ki p này thi p không ñư c làm v chàng, xin h n ñ ki p sau!
L B nói:
- N u ki p n y không l y ñư c nàng, tôi không ph i là ngư i anh hùng n a.
Ðiêu Thuy n nói:
- Thi p coi m t ngày dài b ng m t năm, xin chàng thương mà c u v t.
B nói:
- Tôi lên ñ n ñây, s th ng gi c già nó nghi, tôi ph i ñi ngay.
Thuy n lôi v t áo L B l i nói r ng:
- Chàng còn s th ng gi c già như th , thi p này không còn mong có ngày nào
ñư c trông th y tr i và ñ t n a!
B d ng l i nói r ng:
- Ð ng v i vàng, ñ tôi nghĩ cách ñã.
Nói r i vác kích ñ nh ñi ra.
Ðiêu Thuy n níu l i nói r ng:
- Khi tôi ch n bu ng ñã ñư c nghe ti ng tư ng quân, l ng l y như s m rót vào
tai, tư ng r ng ñ i này ch có m t ngư i như th ch không có hai. Ai ng tư ng
quân l i ch u dư i quy n áp ch c a ngư i khác!
Nói r i, nư c m t ch y xu ng như mưa.
L B th n ñ c m t, d a kích m t ch , quay l i ôm l y Ðiêu Thuy n, d dành
an i. Hai ngư i qu n qu n quýt quýt không n buông nhau ra.
Ð ng Trác trên ñi n, b ng ngo nh l i không th y L B trong b ng nghi ngay,
v i vàng xin cáo t lên xe v ph . Th y ng a c a B bu c trư c c a ph . Trác bèn
h i lính canh c a. Lính canh nói:
- Ôn H u vào nhà sau.
Trác m ng quân canh c a, ñi th ng ngay vào h u ñư ng, không th y L B ,
Trác g i Ðiêu Thuy n cũng không th y thưa. Trác h i ngư i h u gái. Ngư i h u gái
thưa:
- Ðiêu Thuy n trong vư n sau ng m hoa.
Trác vào vư n sau tìm, th y L B và Ðiêu Thuy n ñang nói chuy n v i nhau
bên Ðình Phư ng Nghi, h a kích d ng m t bên.
Trác gi n quát to m t ti ng.
B th y Trác ñ n, c s , quay ñ u ch y.
Trác v ngay l y ng n h a kích ñu i theo. B ch y nhanh, Trác béo ph c ph ch,
ñu i không k p, bèn c m kích ném theo L B . B g t rơi xu ng ñ t. Trác nh t kích



l i ñu i, nhưng B ñã ch y xa. Trác ñu i ra t n c a vư n, thì m t ngư i xăm xăm
ch y ñ n, ñâm s m ngay vào Ð ng Trác. Trác ngã quay xu ng ñ t.
Th rõ th c là:
Khi căm xông th ng trên mây tía.
Mình béo lăn k n ñ n ñ t ñen.
Chưa bi t ngư i y là ai, xem h i sau m i rõ.
H i9
Tr Hung B o, L B Giúp Tư Ð
Chi m Trư ng An, Lý Thôi Nghe Gi H .
Ngư i ñi va vào Ð ng Trác, t c là Lý Nho.
Nho th y Trác ngã, v i vàng ñ Trác ñ ng d y, dìu vào ng i trong thư vi n.
Trác h i Lý Nho:
- Ngươi ñ n ñây làm gì?
Lý Nho thưa:
- Tôi ch t qua c a ph , th y nói Thái Sư gi n ñi vào vư n sau tìm L B , tôi v i
vàng ch y vào, thì g p L B ch y ra, kêu lên r ng: Thái Sư gi t ta. B i th tôi h p
t p vào ñây ñ can ngăn Thái Sư, ch ng may ch m ph i Thái Sư, th t ñáng t i ch t!
Trác nói:
- Không th tha ñư c th ng ngh ch t c y! H n dám ñùa b n ái cơ c a ta. Th
nào ta cũng gi t ch t h n m i nghe.
Lý Nho can r ng:
- Thái Sư không nghĩ cho chín; ngày xưa vua Trang Vương nư c S , trong b a
ti c D t d i mũ ñã tha t i cho Tư ng Hùng ñã ñùa b n v i ngư i v yêu ñ n sau b
binh nhà T n làm kh n, ñư c Tư ng Hùng c s c li u ch t c u thoát ñư c. Nay
Ðiêu Thuy n ch ng qua là m t ñ a con gái mà L B là m t mãnh tư ng tâm phúc
c a Thái Sư, n u Thái Sư nhân d p này ñem Ðiêu Thuy n cho B , ch c B c m ơn
l m, l y ch t báo l i Thái Sư, xin Thái Sư nghĩ ñi nghĩ l i.
Trác nghĩ ng i h i lâu r i nói r ng:
- Ngươi nói cũng ph i, ñ ta nghĩ k xem.
Lý Nho t t r i ra.
Trác vào ngay h u ñư ng g i Ðiêu Thuy n ra h i r ng:
- Sao ngươi có tư tình v i L B ?
Ðiêu Thuy n khóc thưa r ng:
- Thi p ñang ñ ng xem hoa, b ng L B ñ t ng t ñâu ñ n. Thi p v i vàng
toan tránh. B nói: Tôi là con Thái Sư, vi c gì ph i tránh? R i y c m kích ép thi p
ñ n Ðình Phư ng Nghi. Thi p th y y có lòng b t lương, s xâm ph m t i mình
thi p, ñ nh ñâm ñ u xu ng ao sen t v n, nhưng l i b y ôm ch t l y. Ðang lúc gi ng
co không bi t s ng ch t th nào, may có Thái Sư ch y l i c u ñư c tính m nh.
Trác l i h i:
- Nay ta ñem ngươi g cho h n, ngươi có thu n không?



Ðiêu Thuy n gi t mình, khóc r ng:
- Thi p ñã ñư c vào h u quý nhân, nay l i ñem g cho th ng , thi p thà ch t
ch không ch u ñư c nh c này!
Bèn rút ngay thanh b o ki m treo vách, toan t v n.
Trác v i vàng gi ng l y thanh ki m, ôm ch t l y Ðiêu Thuy n và nói r ng:
- Ta nói b n ñ y mà!
Thuy n n m vào lòng Trác, bưng m t khóc r ng:
- Ðây h n là m o c a Lý Nho, Nho v i B hai ñ a là b n thân v i nhau, nên
Nho m i bày ra m o này, không k gì ñ n th di n c a Thái Sư và tính m nh c a
ti n thi p, thi p ph i x th t chúng nó ra.
Trác nói:
- Ta sao n b nàng.
Ðiêu Thuy n l i nói:
- Thái Sư d u có lòng thương yêu, cũng không nên ñây lâu, s b L B làm
h i.
Trác d dành Ðiêu Thuy n r i nói r ng:
- Ngày mai chúng ta v My , cùng hư ng sung sư ng, ñ ng lo gì n a.
Thuy n m i lau nư c m t l y t .
Hôm sau Lý Nho vào ra m t, nói r ng:
- Hôm nay t t ngày Thái Sư nên ñem Ðiêu Thuy n g cho L B .
Trác nói:
- Chuy n y ta ñã nghĩ r i. L B v i ta là quan h cha con, làm th không ti n.
Ta tha t i cho B , ngươi nên truy n ñ t cho B bi t ý ta và tìm l i an i B , th là
ñư c r i!
Nho nói:
- Thái Sư ñ ng d mê ho c vì m t ngư i ñàn bà.
Trác gi n ñ i s c m t m ng r ng:
- Th thì v con ngươi, ngươi có ñem cho h n không? Vi c Ðiêu Thuy n c m
ñư c nói ñ ng ñ n n a, còn nói ta s chém ñ u.
Lý Nho tr ra, ng ng m t lên tr i than r ng:
- Lũ chúng ta ch t c v tay ngư i ñàn bà!
Ð i sau có thơ r ng:
Tư Ð khéo mư n khách má ñào,
Ch ng dùng gươm giáo, ch ng dùng dao
H Lao ba tr n hoài bao s c,
Phư ng Nghi chi n th ng y l sao!
Ngày hôm y Ð ng Trác h l nh v My , trăm quan ñ u ñi t ng ti n. Ðiêu
Thuy n ng i trên xe, xa trông th y L B ñ ng trong ñám ñông ngư i, m t nhìn
vào trong xe.
Thuy n gi cách che m t làm ra dáng ñau kh bi th m.



Xe ñã ñi xa. L B còn c m cương ng a ñ ng trên gò ñ t, nhìn ñám b i mù m t
than ti c b c d c. Ch t nghe sau lưng có ngư i h i r ng:
- Ôn H u sao không theo Thái Sư ñi, l i ñ ng ñ y nhìn xe mà than th ?
B quay ñ u l i xem ai, thì ra là Tư Ð Vương Doãn.
Chào h i xong, Doãn nói:
- Tôi m y b a nay, hơi khó , không ñi ñâu, cho nên chưa có d p g p tư ng
quân. B a nay Thái Sư v My , nên tôi ph i gư ng ra ti n, may sao l i g p tư ng
quân. Xin h i tư ng quân làm sao l i ñ ng ñây th than?
B nói:
- Ch vì con gái ông ñ y!
Doãn gi cách th t kinh h i r ng:
- T hôm y ñ n nay con tôi v n chưa v v i tư ng quân à?
B nói:
- Th ng gi c già y l y làm thi p c a h n ñã lâu r i!
Doãn l i gi cách th t kinh:
- Không ng l i như th !
B bèn ñem chuy n k l i ñ u ñuôi cho Vương Doãn nghe. Vương Doãn m t
ng a lên tr i, chân d m xu ng ñ t, th ngư i ra không nói gì. Mãi h i lâu, Doãn
m i nói r ng:
- Không ng Thái Sư l i làm vi c c m thú y...
R i kéo tay L B , nói r ng:
- Xin tư ng quân hãy ñ n nhà tôi nói chuy n.
B theo Doãn v , Doãn m i B vào nhà trong kín ñáo, sai làm rư u kho n ñãi.
B l i ñem vi c g p Ðiêu Thuy n Ðình Phư ng Nghi k h t ñ u ñuôi cho
Doãn nghe.
Doãn nói:
- Thái Sư làm nh c con gái tôi, cư p v tư ng quân. Thiên h ngư i ta s chê
cư i cho, nhưng ngư i ta không chê cư i Thái Sư ñâu mà ngư i ta ch chê cư i
tư ng quân và tôi thôi. Tôi già y u ch ng k làm gì, ch ti c thay tư ng quân là b c
anh hùng ti ng tăm l ng l y m t ñ i, mà ph i ch u cái nh c này.
B nghe nói, cơn gi n b c lên b ng b ng, n m tay ñ m xu ng bàn, kêu m t
ti ng th t to.
Doãn v i vàng nói r ng:
- Lão trót l l i... xin tư ng quân nguôi gi n!
B nói:
- Ta th s gi t ch t th ng gi c già y ñ r a nh c.
Doãn v i vàng l y tay bưng mi ng B can r ng:
- Tư ng quân ch nói, nh ra có liên l y ñ n lão.
B nói:
- Ð i trư ng phu sinh ra trong tr i ñ t, l ñâu l i c ng m ngùi ch u làm tôi t
ngư i khác mãi ru!



Doãn nói thêm m t câu r ng:
- Tài như tư ng quân thì sao Thái Sư có th kìm hãm ñư c.
B l i nói:
- Tôi mu n gi t th ng gi c già y, nhưng ng i r ng còn vương tình cha con, s
ngư i sau chê cư i chăng?
Doãn t m t m cư i nói r ng:
- Tư ng quân h L , mà Thái Sư h Ð ng, th h i lúc Thái Sư c m kích lao
tư ng quân Ðình Phư ng Nghi, li u còn có tình cha con không?
B hăng hái ñ ng lên nói r ng:
- N u Tư Ð không d y tôi câu y, suýt n a tôi l m.
Doãn th y L B ñã quy t tâm gi t Trác bèn b o L B r ng:
- Giúp nhà Hán, tư ng quân m i th c là trung th n ñ ti ng trong s xanh mãi
mãi. N u tư ng quân giúp Ð ng Trác thì là ph n th n, s ñ ti ng x u muôn ñ i.
B ñ ng d y l y Vương Doãn nói r ng:
- Ý tôi ñã quy t r i. Tư Ð không nên nghĩ n a.
Doãn nói:
- Tôi s vi c không xong thì v to.
B li n rút con dao ñeo mình, ñâm m t nhát vào cánh tay, ch y máu ra ñ th .
Doãn quỳ xu ng l y t , nói r ng:
- Hương h a nhà Hán, nay không ñ n n i m t, ñ u là ơn tư ng quân gi kín,
ñ ng ñ ti t l ra. Khi nào vi c ñ n nơi tôi s có mưu k . Lúc ñó tôi s xin báo cho
tư ng quân bi t.
B kh ng khái nh n l i r i tr ra.
Doãn l p t c m i quan B c Sa là Sĩ Tôn Th y, quan Tư L Hi u Úy là Hoàng
Uy n ñ n ñ bàn vi c y.
Th y nói:
- Nay vua m t m i kh i, nên sai m t ngư i nói khéo ñ n M m i Trác vào ñây
ñ bàn vi c nư c. M t m t l y m t chi u c a thiên t trao cho L B , sai ph c quân
trong c a tri u, ñ i Trác vào ñ n nơi s gi t ñi. Chư c y là hơn c .
Uy n nói:
- Nhưng có ai dám ñi m i không?
Th y nói:
- Có quan K Ðô Úy Lý Túc là ngư i cùng qu n v i L B . Vì Trác không
thăng ch c cho, v n mang b ng oán t c, ta sai ngư i y ñi ch c Trác không nghi
ng
Doãn cho là ph i, bèn m i L B ñ n nhà bàn b c.
B nói:
- Ngày xưa xui ta gi t Ðinh Nguyên cũng là ngư i y. Nay h sai mà không ñi, ta
s chém ngay trư c.
Các quan m t sai m i Lý Túc ñ n. B b o Túc:



- Xưa ông xui tôi gi t Ðinh Ki n Dương ñ v v i Ð ng Trác. Nay Ð ng Trác
trên d i thiên t , dư i h i sinh linh, t i ác ñã nhi u, c ngư i và th n ñ u gi n. V y
ông hãy mang chi u thiên t , tri u Trác vào ch u, r i ta ph c binh gi t nó ñi, c
giúp nhà Hán, cùng làm trung th n nghĩa sĩ, ông tính th nào?
Túc nói:
- Tôi cũng mu n tr th ng gi c y ñã lâu, hi m vì chưa g p ai cùng lòng. Nay
tư ng quân có b ng y, là tr i giúp tôi ñó. Tôi sao dám hai lòng?
Nói ño n Túc b m t cái tên ra th .
Doãn nói:
- Ông làm n i vi c này, lo gì ch ng ñư c quy n cao ch c tr ng.
Hôm sau Túc d n vài mươi tên k mã ñ n My , sai ngư i báo tin cho Trác r ng
có chi u thiên t ñ n. Trác cho m i vào, Lý Túc vào l y, Trác nói:
- Thiên t có chi u gì?
Túc thưa:
- Thiên t v a m t kh i, mu n h i văn võ cung V Ương ñ bàn như ng ngôi
cho Thái Sư, nên sai tôi c m chi u này ñ n ñây.
Trác h i:
- Ý Vương Doãn th nào?
Túc thưa:
- Vương Tư Ð ñã sai ngư i ñ p ñ n th thi n, ch mong ñ i Thái Sư v .
Trác m ng r nói r ng:
- Th o nào ñêm ta n m m ng th y m t con r ng qu n vào mình. Hôm nay qu
nhiên có tin m ng. D p này không nên ñ l .
Bèn sai b n tư ng tâm phúc là Lý Thôi, Quách Di, Trương T , Phàn Trù lĩnh ba
ngàn quân phi hùng gi My r i ngay hôm y s p xe ki u vào kinh.
Trác ngo nh l i b o Lý Túc:
- H ta làm vua thì cho ngươi làm ch c Ch p Kim Ngô.
Túc l y t , xưng th n.
Trác vào t gi m . M Trác b y gi ñã hơn chín mươi tu i, h i Trác:
- Con ñi ñâu?
Trác nói:
- Con s p ñi n i ngôi vua nhà Hán. Nay mai m s lên làm Hoàng thái h u ñ y.
M Trác nói:
- Ta m y hôm nay c nóng ru t gi t mình, s không ph i ñi m hay!
Trác nói:
- M s p làm qu c m u, ch ng trách gi t mình!
Nói r i t giã m . Ð n lúc ñi, b o Ðiêu Thuy n r ng:
- Ta làm thiên t , s l p nàng làm quý phi.
Ðiêu Thuy n ñã bi t rõ m i chuy n, gi cách h n h m ng r , l y t .



Trác lên xe v Trư ng An, quân sĩ ñi ti n ti n hô h u ng. Ði chưa ñư c ba mươi
d m, t nhiên xe g y m t bánh. Trác xu ng xe cư i ng a, ñi chưa ñư c mư i d m,
ng a t dưng l ng lên g m thét d t n, lôi ñ t dây cương.
Trác h i Lý Túc:
- Xe g y bánh, ng a ñ t dây cương, là ñi m th nào?
Túc nói:
- Th là cái ñi m Thái Sư n i ngôi nhà Hán, thay cũ ñ i m i. T nay Thái Sư s
ng i ki u ng c yên vàng.
Trác nghe l y làm l t tai.
Hôm sau ñương ñi b ng có cơn gió d n i lên m m, mây kéo ngh t tr i, Trác
l i h i Túc:
- Th là ñi m gì?
Túc nói:
- Chúa công s p lên ngôi r ng, cho nên m i có nh ng ráng h ng mây tía, ñ
thêm oai tr i.
Trác l i m ng không lo gì n a.
Khi Ð ng Trác ñ n Trư ng An, trăm quan ñ u ra ñón rư t, duy có Lý Nho cáo
b nh nhà không ra ñón.
Trác ñ n tư ng ph , L B vào m ng.
Trác nói:
- H ta làm vua, Ph ng Tiên s th ng lĩnh c binh mã trong thiên h .
B l y t r i ngh ngay dư i trư ng.
Ðêm hôm y, có m t lũ tr ñi ngoài ñư ng hát rong, gió ñưa ti ng hát vào t n
màn.
Hát r ng:
Thiên lý th o
Hà thanh thanh
Th p nh t b c
B t ñ c sinh!
(C ngàn d m
Sao xanh xanh?
Trên mư i ngày
Ch ng ñư c s ng)
Ti ng hát nghe th c ai oán.
Trác nghe th y m i h i Lý Túc:
- Tr hát như th , hay d th nào?
Túc thưa:
- Th nghĩa là h Lưu s p m t, h Ð ng s p lên.
M m sáng hôm sau Trác sai bày ghi v , r i b t k h u ngư i h , ñi theo vào
trong tri u. B ng th y m t ñ o quân áo xanh, khăn tr ng, tay c m m t cái sào dài
trên bu c m nh v i dài m t trư ng, hai ñ u vi t hai ch kh u .



Trác l i h i Lý Túc:
- Ngư i y là ngư i th nào?
Túc nói:
- H n là m t th ng r .
R i b o tư ng sĩ c vi c ñ y xe ñi.
Trác vào ñ n tri u, các quan ñ u m c áo trào, ñ ng ñón c hai bên ñư ng. Lý
Túc tay c m thanh b o ki m, v n xe Ð ng Trác ñ y ñi. Ð n c a B c D ch, quân sĩ
ñ u b ngăn c l i ngoài c a, ch có hai mươi ngư i ñư c ñ y xe ñi vào.
Trác vào kh i c a, th y b n Vương Doãn, ai n y ñ u c m ki m ñ ng ñi n, s
h i Lý Túc:
- H c m ki m là ý gì?
LÝ Túc không tr l i, c vi c ñ y xe th ng vào.
Vương Doãn b y gi m i thét to lên r ng:
- Ph n t c ñã ñ n ñây, võ sĩ ñâu?
Hai bên hơn m t trăm võ sĩ kéo ra, ngư i c m gươm, k vác dao, cùng ñ xô l i
ñâm Ð ng Trác. Trác m c áo giáp trong, giáo ñâm không th ng, ch b thương
tay, ngã xu ng xe, Trác g i to lên r ng:
- Con ta Ph ng Tiên ñâu?
L B ñ ng ñ ng sau, nghe th y g i ñ n tên, bèn thét to lên m t ti ng r i ch y
ra nói r ng:
- Nay ta vâng chi u vua gi t th ng gi c này!
M t ng n kích ñâm trúng ngay c h ng Ð ng Trác, Lý Túc li n c t ñ u Trác, l y
tay xách lên.
L B tay trái c m kích, tay ph i thò vào b c, l y t chi u ra, nói to lên r ng:
- Ph ng chi u vua, gi t ñư c t c th n là Ð ng Trác r i, còn các ngư i khác tha
cho c !
Các tư ng sĩ ñ u reo:
- V n tu !
Bá nghi p thành công hóa ñ vương
Không thành cũng v n ñư c giàu sang
Ai bi t lòng tr i không thiên v
My thành ra ñ t nát hoang.
L B l i hô lên r ng:
- Giúp Ð ng Trác làm ñi u tàn ngư c, ñ u t Lý Nho c , ai ñi b t nó cho ta?
Lý Túc xin ñi.
Ch t có ti ng reo ngoài c a tri u r i có ngư i vào báo r ng:
- Ngư i nhà Lý Nho ñã trói Lý Nho ñem l i n p.
Vương Doãn sai ñi u Lý Nho ra ch chém; r i l i sai ñem ñ u và thây Ð ng
Trác ñi di u, loan báo kh p các ng ñư ng cho m i ngư i cùng bi t.



Thây Trác to béo, quân sĩ l y m i c m vào r n ñ t l a làm ñèn, m ch y ñ y c
ra ñư ng cái; nhân dân ai ñi qua cũng l y g ch ñá ném vào ñ u, l y chân ñ p vào
thây.
Vương Doãn l i sai L B cùng v i Hoàng Ph Tung, Lý Túc lĩnh năm v n quân
ñ n My b t ngư i nhà Ð ng Trác và t ch biên gia s n.
Lý Thôi, Quách Dĩ, Trương T , Phàn Trù, nghe tin Trác ñã ch t, mà L B thì
ñ n My , li n d n quân phi hùng, ngay ñêm hôm y ch y ra Lương Châu.
L B ñ n My , trư c h t tìm Ðiêu Thuy n.
Hoàn Ph Tung sai ñem nh ng con gái nhà lương thi n b Ð ng Trác b t hi p
vào làm tỳ thi p, tha cho v nhà c . Còn bao nhiêu h hàng thân thu c nhà Ð ng
Trác, không c l n bé già tr ñ u ñem ra gi t s ch. M Trác cũng b gi t, em Trác là
Ð ng M n, cháu Trác là Ð ng Huynh cũng b chém, ñ u bêu ñi các ngã ba. L i t ch
thu nh ng c a c i ch a trong nhà, vàng vài mươi v n l ng, b c vài trăm v n l ng,
v c, nhi u, châu báu, ñ ñ c không bi t bao nhiêu mà k . Xong r i Tung v báo v i
Vương Doãn bi t.
Doãn khao thư ng quân sĩ th c to, m ti c y n l ñư ng tư ng ph , h p c các
quan l i u ng rư u ăn m ng.
Ðang ăn b ng có ngư i vào báo r ng:
- Thây Ð ng Trác ñang phơi ch , b ng có m t ngư i ñ n cúi xu ng thây khóc
vang lên.
Doãn gi n l m, quát r ng:
- Gi t ñư c Ð ng Trác, quan dân ai ai cũng m ng c , ñ a nào l i dám khóc? Võ
sĩ ñâu, ra trói c h n ñi u vào ñây ta h i?
M t lát quân d n ngư i khóc vào, tư ng là ai, hóa ra quan Th Trung Sái Ung.
Doãn t c gi n nói:
- Nay tr ñư c th ng gi c Ð ng Trác ñi, là may cho xã t c l m. Ngươi là b tôi
nhà Hán, ñã không m ng cho xã t c, l i khóc th ng gi c là c làm sao?
Ung xin nh n t i nói r ng:
- Tôi tuy ch ng ra gì, cũng có bi t ñôi ñi u nghĩa l n l ñâu l i theo Ð ng Trác.
Nhưng vì tôi v i Trác có chút ơn tri ng , nên tôi t c m xúc thương khóc. Tôi cũng
bi t như th là có t i n ng. Nhưng xin ngài hãy r ng th cho: n u b thích ch vào
m t, ch t chân nhưng v n ñư c s ng chép n t pho Hán s ñ chu c t i, thì may cho
tôi quá!
Các quan ti c Ung là ngư i tài, ai cũng c s c nói h . Quan Thái Phó là Mã Nh t
Ð cũng ghé vào tai Doãn nói th m r ng:
- Sái Ung là ngư i tài, không m y ñ i có ñư c. Ð cho h n s ng làm n t pho
Hán s cũng là m t ñi u hay! V l i Ung là m t ngư i hi u h nh, nay ñem gi t ñi, e
m t lòng thiên h .
Doãn nói:
- Ngày xưa, vua Hi u Vũ không gi t Tư Mã Thiên. Sau ñ cho Tư Mã Thiên
chép n t sách s , vì th cho nên m i có sách s gièm pha truy n ñ n bây gi . Nay



ñang lúc v n nư c suy y u, chính s nh m l n, không nên ñ k n nh th n c m bút
bên mình u chúa, chúng ta s b h n chê cư i.
Mã Nh t Ðê không nói gì n a, ñi tr ra, nói riêng v i các quan r ng:
- Vương Doãn cũng không toàn m nh ñư c ñâu! Ngư i hi n là rư ng m i nhà
nư c, sách s là ñi n c nhà nư c. B c rư ng m i, ñ t c ñi n c , b n lâu làm sao
ñư c?
Doãn không nghe l i Mã Nh t Ðê, sai b Sái Ung vào ng c, b t ph i th t c
ch t.
Các sĩ phu b y gi nghe th y chuy n, ai cũng thương khóc.
Ngư i ñ i sau bàn r ng Ung khóc Ð ng Trác ñã là không ph i, nhưng Doãn gi t
Ung thì cũng là quá l m.
Có thơ than Ung r ng:
Ð ng Trác chuyên quy n th t b t nhân
Ung sao rư c l y v vào thân?
B y gi Gia Cát n m trong núi
Ðâu ch u ra th k lo n th n?
Lý Thôi, Quách Dĩ, Trương T , Phàn Trù tr n sang Thi m Tây, sai ngư i ñ n
Trư ng An, dâng bi u xin tha t i.
Vương Doãn nói:
- Ð ng Trác làm lo n, là b i b n ñ a giúp c . Nay tuy ñ i xá thiên h , duy b n
ñ a y không th tha ñư c.
S gi v báo Lý Thôi, Thôi nói:
- Xin tha không ñư c, thì cùng ñi tr n c là xong!
Mưu sĩ là Gi H bàn r ng:
- Các ông b quân mà ñi tr n m t mình thì ch m t ngư i ñình trư ng, cũng b t
trói l i ñư c. Chi b ng ta d t p ngư i Thi m Tây, và quân mã c a mình, kéo th ng
vào Trư ng An ñánh báo thù cho Ð ng Công. Ðư c ra thì l y danh nghĩa tri u ñình
mà hi u l nh thiên h . Ng thua, b y gi s ch y cũng chưa mu n.
B n Lý Thôi l y làm ph i, li n nói phao lên Tây Lương r ng:
- Vương Doãn mu n gi t s ch c ngư i Tây Lương.
Dân chúng ñ u s hãi.
Lũ Lý Thôi l i nói khích r ng:
- Ch u ch t u ng cũng vô ích, có ai theo ta làm ph n không?
Dân chúng xin theo c . B i th lũ Lý Thôi m ñư c hơn mư i v n quân, chia
làm b n ñư ng, kéo vào Trư ng An. Ði ñư ng l i g p con r Ð ng Trác là Trung
Lang tư ng Ngưu Ph , ñem năm ngàn quân ñi báo thù cho cha v .
Lý Thôi h p hai toán làm m t, sai Ph làm ti n khu ñi trư c, b n tư ng d n d n
kéo ñi sau.
Vương Doãn nghe th y binh Tây Lương kéo ñ n bèn bàn v i L B . B nói:
- Tư Ð ñ ng lo. Tôi coi chúng nó như ñàn chu t!



R i cùng v i Lý Túc ñem quân ra. Túc ñi trư c nghênh ñ ch, cùng Ngưu Ph
ñánh nhau m t tr n.
Ph ch ng không n i, thua ch y.
Ch ng ng canh hai ñêm hôm y, nhân lúc Túc không phòng b , Ngưu Ph kéo
quân ñ n cư p tr i Lý Túc. Quân Túc r i rít b tr i ch y ra hơn ba mươi d m, ch t
m t quá n a. Túc vào ra m t L B . B n i gi n m ng r ng:
- Sao ngươi dám làm m t nhu khí c a ta?
Nói r i li n chém ñ u Lý Túc, treo ñ u c a quân.
Hôm sau L B ti n binh, cùng Ngưu Ph ñ i ñ ch. Ph ñ ch sao n i ñư c B ,
cho nên l i thua ch y. Ðêm hôm y Ngưu Ph g i tư ng tâm phúc tên là H Xích
Nhi b o r ng:
- L B kiêu dũng l m, th khó ñ ch n i. Sao b ng ta không cho b n Lý Thôi
bi t, ng m gi u vàng b c, châu báu, ñem vài ba ngư i thân tín, b tr n ñi.
H Xích Nhi ưng thu n. Ngay ñêm hôm y Ngưu Ph nh t nh nh vàng b c, châu
báu b tr i ñi, ch ñem ba b n ngư i ñi theo. Ði ñ n m t con sông, lúc s p qua ñó,
H Xích Nhi trông th y c a c i ng t m t, mu n chi m l y m t mình, li n gi t Ngưu
Ph ñem ñ u Ph ñ n dâng L B .
B h i ñ u ñuôi, ngư i ñi theo khai r ng:
- Xích Nhi gi t Ph ñ l y c a.
B gi n, l p t c gi t ngay Xích Nhi.
L B d n quân ti n lên, g p ngay quân mã Lý Thôi kéo ñ n. B không ñ i cho
bày tr n, vác kích t ng a thúc quân xông vào, quân Lý Thôi không ch ng ñư c, lui
hơn năm mươi d m, d a vào sư n núi c m tr i.
Lý Thôi cho m i Quách Dĩ, Trương T , Phàn Trù l i bàn r ng:
- L B tuy kh e nhưng vô mưu, không lo s m y. Nay ta ñóng quân c a
hang, m i ngày ra khiêu chi n m t l n. Quách tư ng quân thì lĩnh quân ñánh m t
sau, b t chư c l i Bành Vi t qu y r i S ngày xưa. Nghe khua chiêng thì ti n binh,
nghe ñánh tr ng thì rút quân. Trong khi y thì hai ông chia quân ra hai ñư ng ñi t t
vào l y Trư ng An. Bên nó ñ u ñuôi không ti p ng ñư c nhau, t t nhiên s thua.
M i ngư i dùng k y.
L B d n quân ñ n dư i núi, Lý Thôi ñem binh ra ñánh, B h m h m xông vào
tr n. Thôi lui ch y lên núi. Trên núi tên ñá b n xu ng như mưa, B không lên ñư c.
Ch t có ngư i báo r ng:
- Quách Dĩ ñ ng sau ñánh l i.
B v i vàng quay l i ñánh, nhưng nghe th y ti ng tr ng vang lên, quân Dĩ ñã lui
r i. B v a toan thu quân, thì m t chiên khua, quân Thôi trên núi l i ñánh xu ng.
B chưa k p ñ i ñ ch, ñ ng sau Quách Dĩ l i ti n lên ñánh. Khi L B tr l i thì Dĩ
l i ñánh tr ng rút quân v . L B t c ñ y ru t, ròng rã b n hôm, B mu n ñánh
kh ng ñánh ñư c, mu n thôi cũng không thôi ñư c. Ðang lúc t c mình có thám mã
l i báo r ng:



- Trương T , Phàn Trù, hai cánh quân mã kéo vào Trư ng An, kinh thành nguy
c p l m!
B v i vàng thu quân v , Lý Thôi, Quách Dĩ nhân th ñánh d n l i. B v i quá
không tham ñánh n a, ch tháo ñư ng ch y v kinh cho nhanh, ngư i ng a x n xáo
t n th t khá nhi u. Khi B v ñ n Trư ng An, th y quân gi c ñông ngh t, ch ng
khác mây che mưa ph , vây kín thành trì, B ñánh không ñư c. Quân sĩ th y B
hung b o, b ñi theo gi c khá nhi u. B lo l m.
Vài hôm sau, dư ñ ng c a Ð ng Trác là Lý Mông, Vương Phương trong thành
làm n i công cho gi c, m tr m c a thành, b n m t gi c kéo ùa c vào. L B h t
s c ch ng c không n i, d n vài trăm quân k mã ñ n trư c c a Thanh Tòa, g i
Vương Doãn b o r ng:
- Th nguy c p l m r i, xin Tư Ð lên ng a, cùng ra c a quan v i tôi, ta s tìm
k khác.
Doãn c v ng vàng nghiêm ch nh như không, nói r ng:
- May ra nh th n linh xã t c nhà nư c ñư c yên là s nguy n c a tôi; n u không
tôi xin ñem thân cùng ch t v i nư c. G p ho n n n mà b tr n tránh ñ thoát thân,
thì tôi không làm. Xin Ôn H u vì tôi mà nói v i các b n Quan Ðông h t s c lo
tính vi c nư c.
L B hai ba l n gi c. Doãn nh t ñ nh không ñi.
Ðư c m t lúc, các c a thành l a cháy ngùn ng t, L B ph i b c v con, d n
hơn m t trăm quân k mã ch y ra ngoài c a i, ñi theo Viên Thu t.
Lý Thôi, Quách Dĩ th cho quân tha h cư p bóc, Quan thái thư ng khanh
Ch ng Ph t, quan thái b c L Quỳ, quan ñ i h ng lô Chu Hoàn, thành môn hi u úy
Thôi Li t, vi t k hi u úy Vương Kỳ ñ u ch t vì n n nư c.
Quân gi c vây kín n i ñình. Các th th n tâu xin vua lên c a Tuyên Bình ñ d p
lo n. Lúc vua lên c a lũ Lý Thôi trông th y l ng vàng, li n d ng ng a l i, mi ng hô
v n tu .
Vua Hi n Ð ñ ng trên l u h i r ng:
- Các ngươi chưa tâu xin, dám t ti n vào Trư ng An, ý các ngươi mu n làm gì?
Thôi, Dĩ ng ng lên tâu r ng:
- Muôn tâu b h , Ð ng Thái Sư là b y tôi nhà vua t dưng b Vương Doãn mưu
gi t. Nay chúng tôi ñ n tìm Vương Doãn ñ báo thù cho Ð ng công, ch không dám
làm ph n. Chúng tôi ñư c trong th y Vương Doãn xin rút quân ngay.
Vương Doãn b y gi ñ ng c nh vua, nghe th y nói th , tâu r ng:
- Tôi nguy n vì nư c gi t Trác. Nay ch ng may s ñ n th này, xin b h ñ ng
ti c tôi mà l vi c nư c ra. Tôi xin xu ng g p hai tên gi c.
Vua dùng d ng không n . Doãn t trên l u Tuyên Bình nh y xu ng ñ t, quát to
lên r ng:
- Vương Doãn ñây!
Lý Thôi, Quách Dĩ rút gươm ra m ng r ng:
- Ð ng Thái Sư có t i tình gì mà ngươi gi t?



Doãn nói:
- T i Ð ng Trác ñ y tr i su t ñ t, nói sao cho xi t. Hôm h n ch t Trư ng An,
t quan chí dân, ai là không m ng, các ngươi l i không bi t à?
Thôi, Dĩ l i h i r ng:
- , Ð ng Thái Sư có t i ñã ñành, chúng ta thì có t i gì, sao xin tha cũng không
ñư c?
Vương Doãn ch i r m lên mà m ng r ng:
- Ngh ch t c nói làm chi cho l m! Vương Doãn ta ch ch ch t mà thôi.
Thôi, Dĩ gi t Doãn ngay dư i l u.
S quan có thơ khen Vương Doãn r ng:
Vương Doãn bày mưu hay,
Gi an th n b gi t ngay.
Thương dân nên t c ru t,
Xót nư c l i chau mày.
Sao t , lòng trung giãi.
Mây cao, khí nghĩa ñ y.
Ð n nay h n vía y,
Quanh qu t Phư ng Lâu này.
Lũ Lý Thôi gi t Vương Doãn xong r i, m t m t sai ngư i b t c h hàng nhà
Doãn gi t s ch.
Sĩ dân ai n y ñ u thương khóc.
Lý, Quách l i bàn nhau r ng:
- Ðã ñ n th n y, còn vua không gi t n t ñ mưu vi c l n, còn ñ i ñ n bao gi ?
Hai ñ a c m gươm reo to, kéo vào trong cung.
Th rõ th c:
Ð u s t t i, tai n n h t
G p quân t c ñ ng l i sinh nguy.
Chưa bi t tính m nh vua Hi n Ð ra sao, xem h i sau s rõ.
H i 10
Giúp Nhà Vua, Mã Ð ng Kh i Nghĩa.
Báo Thù Cha, Tào Tháo C t Quân.
Lý Thôi, Quách Dĩ hai ñ a mu n gi t vua Hi n Ð . Trương T , Phàn Trù can
r ng:
- Không nên! Nay ta v i gi t vua như th , tôi e r ng thiên h không ph c. Không
b ng c ñ ñ y, r i d chư h u vào trong c a quan; trư c h t tr h t vây cánh, r i
sau ta s li u, như th m i tính xong ñư c vi c thiên h .
Lý Thôi, Quách Dĩ nghe l i bèn ñóng quân l i.
Vua trên l u phán h i r ng:
- Vương Doãn ñã b gi t r i, sao quân mã chưa rút?
Lý Thôi, Quách Dĩ thưa r ng:



- Muôn tâu b h , chúng tôi có công v i nhà vua, chưa ñư c phong tư c, cho nên
chia dám lui quân.
Vua phán h i:
- Các ngươi mu n ñư c phong tư c gì?
Lý, Quách, Trương, Phàn b n ñ a c u phong ch c hàm gì, ñ u t tay vi t ra
dâng lên, ñòi vua ph i phong như th . Vua b t bu c ph i nghe theo:
Lý Thôi là Sa K tư ng quân, Trì dương h u, lĩnh Ch c Tư L Hi u Úy, ñư c
dùng c ti t, lư i ph vi t.
Quách Dĩ, làm h u tư ng quân, M Dương H u cũng ñư c dùng c ti t, lư i ph
vi t.
Hai ngư i cùng gi quy n chính trong tri u.
Phàn Trù, làm h u tư ng quân, V n Niên H u.
Trương T , làm phiêu k tư ng quân, Bình Dương H u
Trương, Phàm hai ngư i lĩnh binh ra ñóng ñ n Hoàng Nông.
Còn lũ Lý Mông, Vương Phương ñ u ñư c phong làm Hi u Úy.
Vua phong xong, c b n t ơn, r i lĩnh binh ra ngoài thành.
B n y l i sai ngư i ñi tìm ñ u và thây Ð ng Trác. Tìm ñư c ít nhi u da xương
v n nát, chúng l y g thơm, kh c thành hình th , ch p ghép ñâu vào ñ y, cúng t
th c to, áo mũ quan quách, dùng theo ñám ma nhà vua, ch n ngày t t làm l c t
ñám rư c sang táng My .
Táng xong, b ng nhiên tr i n i s m sét, mưa to gió l n, m t ñ t ng p sâu vài
thư c. M t ti ng sét ñánh vào áo quan Ð ng Trác, ñ u và thây b t c ra ngoài.
Lý Thôi ñ i t nh mưa, l i ñem táng l i. Ðêm hôm y tr i l i mưa to, s m sét l i
ñánh vào áo quan Trác như trư c; ba l n c i táng không xong, da xương th t v n
Ð ng Trác b m y l n sét ñánh tan tành.
Lý Thôi, Quách Dĩ, c m ñư c quy n chính, tàn ñãi dân chúng, trăm h kh s
ñiêu ñ ng. Chúng l i m t sai nh ng ngư i tâm phúc h u bên c nh vua ñ dò la ý t .
Vua Hi u Ð b y gi như ng i trên chông gai.
Các quan trong tri u thăng giáng ñ u do hai ñ a Thôi, Dĩ c . Mu n thu ph c
lòng ngư i, chúng m i Chu Tu n vào tri u, phong làm ch c Thái B c, cho d tri u
chính.
M t hôm có ngư i báo r ng:
- Thái Thú Tây Lương là Mã Ð ng, Thái S T nh Châu là Hàn To i, hai ngư i
d n hơn mư i v n quân, kéo ñ n Trư ng An, nói r ng vào ñ ñánh gi c.
Hai ngư i y v n ñã có sai ngư i vào Trư ng An, m t k t v i Th Trung là Mã
Vũ, gián ngh ñ i phu là Ch ng Thi u, Tá Trung Lang Tư ng là Lưu Ph m, ñ ba
ngư i y làm n i ng. Ba ngư i m t tâu v i vua phong cho Mã Ð ng làm chinh tây
tư ng quân, Hàn To i làm ch n tây tư ng quân, trao cho m i ngư i m t t m t
chi u, sai h p s c nhau l i ñ ñánh gi c.
Lý, Quách, Trung, Phàn nghe tin hai cánh quân y s p ñ n, h p nhau ñ bàn.
Mưu sĩ là Gi H nói r ng:



- Hai ñám quân y t xa ñ n, ch nên ñ p thành cao, hào sâu c th ñ ch ng l i,
b t quá ch ñ trăm ngày, chúng c n lương là ph i rút. B y gi ta s kéo quân ñu i
theo, ch c ch n b t ñư c.
Lý Mông, Vương Phương nói r ng:
- K y không hay. Chúng tôi xin lĩnh m t v n tinh binh ra ñánh; l p t c chém
ñ u Mã Ð ng, Hàn To i dâng dư i c .
Gi H nói:
- H mà ñánh nhau, t t ta thua!
Hai ngư i b o H r ng:
- N u hai chúng tôi thua, xin ch u chém ñ u. Nhưng n u chúng tôi ñư c, ông
cũng ph i n p ñ u cho chúng tôi.
H m i b o Lý Thôi, Quách Dĩ r ng:
- Phía Tây Trư ng An, ngoài hai trăm d m, có núi Tr p Ch t, ñư ng y hi m tr ,
nên sai Trương T , Phàn Trù hai tư ng y ra ñóng ñ n ñ y gi cho v ng, r i hãy
ñ m c Lý Mông, Vương Phương lĩnh quân ra ñánh.
Lý, Quách nghe l i, ñi m m t v n rư i quân mã gi ao cho Lý Mông, Vương
Phương. Hai ngư i m ng r , ñem quân ñi, ra kh i Trư ng An hai trăm tám mươi
d m h tr i ñóng quân ñó.
Quân Tây Lương ñ n, hai ngư i d n quân ra ñánh. Lúc hai bên dàn tr n r i Mã
Ð ng, Hàn To i sóng ng a cùng ra trư c tr n, tr Lý Mông, Vương Phương m ng
r ng:
- Gi c ph n nư c kia, ai ra b t l y nó!
Nói chưa d t l i, có tư ng tr tu i, m t ñ p như ng c, m t sáng như sao, mình
h tay vư n, b ng beo lưng sói, tay c m m t ng n giáo dài, mình cư i con ng a c c
ñ p, t trong tr n t ra.
Tư ng y v n là con Mã Ð ng, tên là Mã Siêu, t là M nh Kh i, m i có mư i
b y tu i, kh e m nh không ai b ng.
Vương Phương th y Siêu còn bé khinh thư ng, nh y ng a l i ñánh. Chưa ñư c
mư i hi p, Mã Siêu ñâm Phương ch t ngã xu ng ñ t, r i quay ng a tr v .
Lý Mông th y Phương ch t, t ng a theo sau Mã Siêu ñ ñánh tr thù. Siêu c
l ng th ng ñi tr v làm ra v không bi t. Mã Ð ng c a tr n g i to:
- Ð ng sau có ngư i ñu i theo.
Ð ng nói chưa d t l i, ñã th y Mã Siêu b t s ng Lý Mông ngay trên mình
ng a. Té ra Siêu v n bi t có Mông ñu i, l như không trông th y, ñ i cho Mông
ñ n, phóng ñao ra ñâm. Siêu m i tránh sang m t bên. Mông ñâm h t, hai con ng a
giáp nhau. Siêu b y gi m i qu tay vư n ra b t s ng ñư c Mông.
Quân Lý Mông không có ch , ch y tr n tán l c c .
Mã Ð ng, Hàn To i th a th ñu i ñánh, th ng to, xông th ng ñ n c a thành h
tr i r i ñem Lý Mông ra chém bêu ñ u.
Lý Thôi, Quách Dĩ th y Mông, Phương cùng b gi t c , m i tin là Gi H có tài
bi t trư c, b y gi m i nh t ñ nh dùng k c a H , ch gi v ng các c a thành, m c



bên kia khiêu chi n th nào cũng không ra. Qu nhiên chưa ñư c hai tháng, quân
Mã Ð ng, Hàn To i c n lương, hai tư ng ph i bàn nhau rút quân v .
Gi a lúc y thì trong thành, ñ y t Mã Vũ ra thú v i lũ Lý, Quách, kháo r ng
ch nó cùng v i Lưu Ph m, Ch ng Thi u liên k t v i Mã Ð ng, Hàn To i ñ làm
n i ng. Lý, Quách gi n l m b t h t c già tr , bé l n ba nhà ñem ra ch chém, r i
mang ba ñ u lâu ra bêu trư c c a thành.
Mã Ð ng, Hàn To i th y quân lương ñã h t, n i ng l i b ti t l , ph i nh tr i
ñem quân v .
Lý, Quách sai Trương T ñem quân ñu i Mã Ð ng, sai Phàn Trù ñem quân ñu i
Hàn To i.
Quân Tây Lương thua to, may ñư c Mã Siêu ñi h u quân ñánh lùi ñư c quân
Trương T .
Phàn Trù ñu i Hàn To i d n d n k p, g n ñ n Tr n Thương, Hàn To i quan ng a
l i b o Trù r ng:
- Tôi v i ông ngư i cùng làng v i nhau, nay sao vô tình quá th !
Trù th y nói, d ng ng a l i nhìn r i nói r ng:
- Có l nh trên sai, ta ph i tuân theo!
To i l i nói:
- Tôi l i ñây cũng vì vi c nư c, sao l i quá b c bách nhau như th ?
Trù nghe xong, quay ng a l i, thu quân tr v , ñ cho To i ñi. Không ng có
cháu Lý Thôi là Lý Bi t ñi theo sau, th y Phàn Trù tra Hàn To i, v mách v i chú.
Thôi gi n l m, mu n ñem binh ra ñón ñánh Phàn Trù.
Gi H l i can r ng:
- Nay nhân tâm chưa ñư c yên, mà c d y binh mãi mãi không nên, sao b ng m
m t ti c rư u, m i Trương, Phàn ñ n ñ m ng công, r i ñang cu c rư u b t Trù
ñem chém ch ng ph i khó nh c gì.
Lý Thôi ưng theo k y, bèn m ti c m i hai ngư i ñ n. Trương, Phàn h n h
ñ n ăn y n.
Ðang gi a ti c Lý Thôi s m m t l i r i nói r ng:
- Phàn Trù sao dám tư thông v i Hàn To i, ñ nh làm ph n hay sao?
Trù gi t n y mình, chưa k p tr l i thì m y tay ñao ph ñã vào kéo Trù ra, chém
ngay trư c ti c.
Trương T trong th y khi p ñ m, cúi r p xu ng t n ñ t.
Lý Thôi nâng T d y mà nói r ng:
- Trù mưu ph n, nên ta ph i gi t. Ngươi là tâm phúc v i ta, vi c gì mà s .
Nói r i Thôi ñem quân c a Trù, gi ao cho T qu n lĩnh. T d n quân v Ho ng
Nông.
T khi Quách Dĩ ñánh ñư c quân Tây Lương, chư h u không ai dám ch ng l i,
Gi H l i khuyên r ng:
- Ph i c t gi cho dân ñư c yên; ph i tin dùng nh ng ngư i hi n tài.
T b y gi tr ñi, tri u ñình m i hơi th y có v d ch u.



Nhưng không ng l i có ñám gi c Khăn Vàng Thanh Châu n i d y, t quân
vài mươi v n kh i lo n, cư p bóc c a dân. Thái B c là Chu Tu n xin ti n c m t
ngư i ñ ñi d p gi c.
Thôi, Dĩ h i ai, Tu n nói:
- Mu n phá gi c Sơn Ðông, phi Tào Tháo không xong.
Lý Thôi nói:
- Bây gi Tào Tháo ñâu?
Chu Tu n thưa:
- Hi n Tháo ñang làm Thái Thú Ðông Qu n, trong tay có nhi u quân sĩ, giá sai
ngư i này ñi ñánh gi c, thì không m y b a gi c s tan.
Lý Thôi m ng l m, ngay ñêm hôm y th o t chi u cho ngư i mang ra Ðông
Qu n, sai Tào Tháo cùng v i tư ng T B c là Pháo Tín ñi ñánh gi c.
Tháo vâng chi u h p v i Pháo Tín, cùng ti n quân ñánh gi c Th Dương.
Pháo Tín vào ñ t gi c, b gi c gi t ch t. Còn Tào Tháo ñu i gi c ñ n t n T B c,
gi c hàng vài v n ngư i. Tháo l i dùng ngay gi c làm ti n khu, quân ñi ñ n ñâu,
gi c hàng ñ n ñ y.
M i ñư c hơn m t trăm ngày chiêu an ñư c hơn b n mươi v n quân hàng. V a
ñàn ông, ñàn bà kéo l i theo Tháo hơn m t tri u ngư i. Tháo tuy n l y nh ng quân
tinh nhu , ñ t riêng m t cánh quân g i là quân Th ch Châu, còn bao nhiêu ñu i v
cho làm ru ng.
T ñó uy danh Tào Tháo m i ngày m t l ng l y, ti ng ñ n v ñ n t n kinh, tri u
ñình phong cho Tháo làm Ch n Ðông tư ng quân.
Tào Tháo Duy n Châu chiêu m thu dùng nh ng ngư i hi n sĩ.
- Làng Dĩnh Âm châu Dĩnh Xuyên, có m t nhà hai chú cháu cùng ñi theo Tào
Tháo. Ngư i chu, h Tuân tên Túc, t là Văn Như c, nguyên là con Tuân Côn. Úc
trư c ñã th Viên Thi u, bây gi b Thi u v v i Tháo.
Tháo cùng Úc nói chuy n xong r i m ng l m nói r ng: Ngư i này là T Phòng
c a ta ñây!, r i cho làm hành quân tư mã.
Ngư i cháu tên là Tuân Du, tên ch là Công Ð t, v n có ti ng là m t danh sĩ,
trư c ñã làm hoàng môn th lang, sau b quan v làng, nay theo chú sang v i Tào
Tháo, Tháo cho làm hành quân giáo th .
Tuân Du l i nói v i Tháo r ng:
- Tôi nghe Duy n Châu có m t ngư i hi n sĩ, v n Ðông An, h Trình tên
D c, t là Tr ng Ð c, nhưng không bi t bây gi ñâu? Ngư i y chúa công nên
dùng.
Tháo nói:
- Ta ñã bi t ti ng Trình D c t lâu.
Nói r i sai ngay ngư i v t n Ðông An ñ h i cho ñư c, th y h b o r ng: Trình
D c ñang trong núi ñ c sách. Tháo cho m i ra, Trình D c ñ n bái ki n, Tháo
m ng l m.
D c l i b o v i Tuân Úc r ng:



- Tôi là ngư i quê k ch, h c hành chưa ñư c m y, không x ng ñáng v i s ti n
c c a ông. Nay tôi bi t có m t ngư i cùng làng v i ông, tên là Quách Gia, t là
Ph ng Hi u, ngư i y th c là hi n sĩ th i nay. Sao ông không tri u ra?
Úc s c nh ñ n nói r ng:
- Suýt n a tôi quên m t ngư i y!
Úc nói chuy n ngay v i Tào Tháo. Tháo cho ñi m i Quách Gia. Gia ñ n Duy n
Châu bàn vi c thiên h v i Tào Tháo, r i l i ti n Tháo m t ngư i n a, dòng dõi vua
Quan Vũ, ngư i Thanh Ð c, h Lưu tên Hoa, t là T Dương.
Tháo cho m i Hoa ñ n. Hoa l i ti n hai ngư i n a, m t ngư i Sương p, h
Mãn tên S ng, t là Bá Ninh; ngư i n a Vũ Thành h Lã tên Ki u, t là T Khác.
Tháo cũng ñã bi t ti ng hai ngư i y, cho nên ñ t ngay làm trung quân tùng s .
Hai ngư i l i ti n Tháo m t ngư i n a, h Mao tên Gi i Bình Kỳ, t là Hi u
Tiên.
Tháo cũng cho làm tùng s .
Ðư c ít b a l i có m t tư ng n a, ñem vài trăm quân mã l i xin theo Tháo,
ngư i C Binh, tên là Vu C m, t là Văn T c.
Tháo th y ngư i y b n cung cư i ng a gi i, võ ngh hơn ngư i, li n cho làm
Ti n Quân Tư Mã.
M t hôm H H u Ðôn l i d t m t ngư i c c to l n l i ra m t Tào Tháo.
Tháo h i ai, Ðôn thưa r ng:
- Ngư i y Tr n Lưu, h Ði n tên Vi, s c kh e không ai ñ ch n i. Trư c Vi ñã
theo Trương M c, li n gi t vài mươi ngư i r i tr n vào núi . Tôi ñi săn g p Ði n
Vi ñang ñu i h nh y qua su i, nay tôi ñem v dâng chúa công.
Tháo nói:
- Ta xem ngư i này, tư ng m o khôi ngô, t t là ngư i có s c kh e.
Ðôn l i nói:
- Ði n Vi t ng báo thù cho b n, gi t ngư i xách ñ u ra ngoài ch , hàng m y
trăm ngư i không dám ñ n g n. Y s d ng ñư c hai ng n kích s t, n ng tám mươi
cân, c p ng i trên ng a, vung múa nh như bay.
Tào Tháo l p t c sai Vi ra th kích.
Vi c p ñôi kích lên ng a nh nhàng ñi l i như bay. B ng b y gi có m t cơn gió
to, lá c l n tr ng dư i trư ng lung lay s p ñ . Quân sĩ l i xúm xít ôm gi không
n i.
Ði n Vi th y v y, t trên ng a nh y xu ng, quát to m t ti ng, ñu i quân sĩ lui ra,
r i m t tay n m ch c l y, c t c ñ ng im phăng ph c gi a lu ng gió.
Tháo th y th m ng nói r ng:
- Ngư i n y th c là Ác Lai ngày xưa ñây!
Li n cho làm trư ng ti n ñô úy, c i ngay áo g m ñang m c cho Ði n Vi, l i cho
thêm m t con ng a th c t t và m t b yên ch m.



T b y gi b h Tào Tháo, văn có ngư i tài, vũ có tư ng gi i, uy danh Tháo l y
c Sơn Ðông, Tháo bèn sai Thái Thú Thái Sơn là Ung Thi u, v qu n Lương Gia
ñón cha là Tào Tung.
Tung trư c Tr n Lưu, t khi lo n lánh sang Lương Gia. B y gi ti p ñư c
thư bèn cùng em là Tào Ð c và ngư i nhà hơn b n mươi ngư i, l i ñem hơn m t
trăm ñ y t , ng i m y trăm xe, kéo nhau v Duy n Châu.
Lúc ñi qua T Châu, quan thái thú ñ y là Ðào Khiêm, tên ch là Cung T ,
ngư i ôn h u hòa nhã, v n xưa nay v n mu n làm quen v i Tào Tháo, nay th y cha
Tào Tháo ñi qua ñ a h t mình bèn thân hành ra ñón chào l y cung kính, m ti c
kho n ñãi m y ngày li n. Lúc Tung ñi, Khiêm thân ñưa ra kh i thành, r i l i sai Ðô
Úy là Trương Kh i ñem năm trăm b binh ñi h t ng.
Khi Tung và ngư i nhà ñi ñ n ñ a gi i ñ t Hoa và Phí, bây gi vào cu i h sang
thu, b ng g p cơn mưa to, ph i vào ngh nh m t ngôi chùa. Sư tăng trong chùa ra
ti p. Tung thu x p cho ngư i nhà nơi ăn ch ngh r i sai Trương Kh i ñem quân mã
ñóng hai bên hành lang chùa.
B mưa ư t c qu n áo và hành trang, quân sĩ ñ u kêu ca oán thán. Trương Kh i
m i g i nh ng ñ u m c th h ñ n m t ch v ng b o r ng:
- Chúng ta v n là dư ñ ng Khăn Vàng, b t ñ c dĩ ph i ñ u hàng Ðào Khiêm. T
y ñ n gi chưa th y ñư c l i l c gì. Nay c a c i nhà h Tào ch t ñ y bao nhiêu xe
c , các anh em mu n phú quý, cũng ch ng khó gì. Canh ba ñêm hôm nay, chúng ta
b c a chùa vào và gi t h t c nhà Tào Tung, l y s ch c a c i, r i ta l i cùng nhau
v r ng làm ngh l c th o, k y anh em nghĩ th nào?
Quân sĩ ñ u cùng thu n c .
Ðêm hôm y mưa gió chưa d t. Tung ñương ng i b ng nghe bên ngoài b n m t
có ti ng hò reo r m rĩ, Tào Ð c c m gươm ra xem vi c gì, b ñâm ch t ngay.
Tung v i vàng d t m t ngư i thi p ch y vào bu ng phương trư ng, ñ nh nh y
qua tư ng ñi tr n, ch ng may ph i ngư i thi p to béo không ra l t. Tung v i vàng
cùng ngư i thi p n vào trong chu ng tiêu, r i c hai ñ u b lo n quân gi t m t.
Ung Thi u là ngư i Tào Tháo sai ñi ñón Tào Tung, ch y thoát, sang v i Viên
Thi u.
Kh i gi t h t c nhà Tào Tung, l y s ch c a c i, ñ t chùa, ñem năm trăm quân
tr n v Hoài Nam.
A Man v n có ti ng gi an hùng;
H i c nhà Sa th t nh n lòng.
B ng ch c g p ngay ngư i khác h i,
Lòng tr i báo ng khi p hay không?
B y gi b h Ung Thi u có m t ngư i tr n ñư c v báo v i Tào Tháo.
háo nghe tin khóc lăn xu ng ñ t, m i ngư i v c d y, Tháo nghi n răng l i nói
r ng:



- Ðào Khiêm h i! Dám th cho quân gi t cha ta. Thù này ngươi v i ta không ñ i
tr i chung ñư c! Nay ta kh i h t ñ i quân, sang gi t s ch c T Châu m i h ñư c
gi n này!
Li n sai Tuân Úc, Trình D c lĩnh ba v n quân l i gi Nhân Thành, Ph m
Huy n, Ðông An, còn bao nhiêu quân kéo c ñ n T Châu, sai H H u Ðôn, Vu
C m, Ði n Vi làm tiên phong. Tháo h l nh r ng:
- H ñánh ñư c thành trì nào, bao nhiêu dân trong thành ñ u ph i ñem gi t nh n
ñ báo thù cho cha ta.
B y gi có thái thú C u Gi ang tên là Biên Như ng, v n là b n thân v i Ðào
Khiêm, nghe th y T Châu có n n, ñem năm ngàn quân l i c u.
Tháo nghe th y gi n l m, sai H H u Ðôn ñón ñư ng gi t ch t Biên Như ng.
Tr n Cung khi y làm tùng s Ðông Qu n, chơi r t thân v i Ðào Khiêm, nghe
th y tin Tào Tháo kh i binh báo thù cho cha, ñ nh gi t c dân T Châu, sáng tinh
sương hôm y ñ n xin vào ra m t Tào Tháo.
Tháo bi t r ng Cung vào ñ nói cho Ðào Khiêm, ñã toan không ti p sau l i nghĩ
ñ n ân cũ khi xưa, nên ph i m i vào. Cung vào nói r ng:
- Nay tôi nghe th y ông ñem ñ i binh ñ n T Châu, báo thù cho tôn ph , ông
ñ nh ñi ñ n ñâu gi t s ch muôn dân, cho nên tôi ñ n ñây xin trình bày m t l i: Ðào
Khiêm v n là hi n nhân quân t , ch không ph i là ñ ham l i quên nghĩa. Tôn ph
ch ng may b h i là t i c a Trương Kh i, ch không ph i t i c a Khiêm. V l i, dân
chúng các châu huy n không có thù gì v i tư ng quân, xin tư ng quân nghĩ l i cho
k r i s làm.
Tháo n i gi n nói r ng:
- Trư c kia ông ñã b ta mà ñi, nay còn m t nào l i trông th y nhau? Ðào Khiêm
h n gi t c nhà ta, ta th moi ru t móc gan h n ra, m i h ñư c gi n. Ông làm
thuy t khách cho Ðào Khiêm, nhưng ta ch ng nghe, thì làm th nào?
Tr n Cung t bi t Tào Tháo tr ra, than r ng:
- Chuy n này ta cũng không m t nào trông th y Ðào Khiêm n a!
Nói r i gi c ng a sang v i thái thú Tr n Lưu là Trương M c.
Tào Tháo ñi ñ n ñâu cũng cho quân tàn h i dân chúng ñ n ñ y, ñào m cu c m
ngư i ta, ai ai cũng s .
Ðào Khiêm T Châu nghe th y Tháo gi t dân h i l m, bèn ng a m t lên tr i
mà khóc r ng:
- Ta ñ cho dân T Châu m c ph i n n này, ph i mang t i v i tr i ñ t!
R i l p t c h p các quan l i ñ bàn. Tào Báo nói:
- Quân Tào ñã ñ n nơi, l ñâu ta l i ng i khoanh tay mà ch u ch t. Tôi xin giúp
s quân phá gi c.
Ðào Khiêm b t ñ c dĩ ph i ñem quân ra ñón, xa trông th y quân Tháo tr ng xóa,
t a h như sương sa tuy t t a, trung quân d ng hai lá c tr ng, trên ñ b n ch to:
Báo thù r a h n.



Quân mã dàn thành th tr n, Tào Tháo cư i ng a ra, mình m c ñ tang, tr roi
thét m ng.
Ðào Khiêm cũng cư i ng a ra dư i c a c , nghiêng mình, vái mà nói r ng:
- Ta v n mu n k t hi u v i minh công, nên m i sai Trương Kh i ñi h t ng.
Không ng tư ng gi c Trương Kh i, ng a quen ñư ng cũ; ñ n n i x y ra vi c như
th . Qu tình t i oan, xin minh công xét k cho.
Tháo quát m ng r ng:
- Th ng già kia! Ngươi ñã gi t cha tao, còn dám n m m? Ai ra b t s ng th ng
gi c già kia vào ñây!
H H u Ðôn nh y ra.
Ðào Khiêm v i vàng ch y v tr n.
Ðôn xong l i.
Tào Tháo thúc ng a ra ñánh.
Hai ng a ñang gi ao nhau, b ng ñâu n i tr n gió to, s i cát bay mù m t; Hai bên
ñ u thu quân v .
Ðào Khiêm vào thành bàn v i quân sĩ:
- Quân Tháo th to, khó ñ ch l m. Ta nên t trói mình, thân ñ n dinh quân Tào,
tùy nó hành t i, ñ c u l y dân trong qu n T Châu!
Khiêm nói chưa d t l i, có m t ngư i ti n lên thưa r ng:
- S quân tr n th T Châu ñã lâu, dân chúng ai cũng c m ph c. Nay quân Tào
tuy nhi u, nhưng v t t ñã phá ñư c thành ngay. S quân hãy c cùng v i trăm h
gi thành cho v ng. Tôi tuy r ng b t tài, nhưng dám hi n m t k nh , làm cho Tào
Tháo ch t không có ch chôn.
Ai n y gi t mình h i k làm sao?
Th th c là:
B i mu n c u thân nên k t oán
Ai hay ñ t tuy t có ñư ng sinh!
Chưa bi t ngư i hi n k là ai, xem ñ n h i sau s rõ.
H i 11
Lưu Hoàng Thúc C u Kh ng Dung B c H i
Lã Ôn H u Phá Tào Tháo T i B c Dương.
Ngư i hi n k cho Ðào Khiêm v n là ngư i Ðông H i, tên là My Chúc, t là
T Tr ng.
Chúc nguyên là con nhà hào phú, m t b a ra thành L c Dương mua bán, ñi xe v
ñ n n a ñư ng g p m t ngư i con gái xinh ñ p xin cho ñi xe nh . Chúc xu ng ñi
b , như ng xe cho ngư i con gái y ng i.
Ngư i y c nh t ñ nh m i My Chúc lên ng i. Chúc lên xe, ng i th c nghiêm
trang, m t không trông ngang.
Ði ñư c vài d m, ngư i con gái xin xu ng xe, t giã My Chúc nói r ng:



- Ta là H a Ð c tính quân phương Nam, ph ng m nh Thư ng Ð xu ng ñ
ñ t cháy nhà ngươi. Nay th y ngươi ñãi ta có l phép, nên ta b o cho ngươi bi t
trư c. Ngươi nên v nhà mau, d n d p h t ñ ñ c ñi. Ðêm nay ta s ñ n.
Nói r i bi n m t.
Chúc th t kinh, v i vàng ch y v , trong nhà có gì d n ñi h t. T i hôm y qu
nhiên trong b p phát h a, nhà c a cháy h t.
Chúc cũng vì th mà ñem gia tài phân tán, c u giúp ngư i nghèo khó. V sau
Ðào Khiêm ñón v c làm bi t giá tùng s .
B y gi My Chúc hi n k r ng:
- Tôi xin sang qu n B c H i c u Kh ng Dung ñ n c u. L i xin sai m t ngư i
n a sang Thanh Châu c u c u Ði n Kh i. Hai nơi y cho quân mã ñ n thì Tào Tháo
t t ph i lui.
Khiêm nghe l i, vi t hai b c thư, r i h i:
- Dư i trư ng có ai dám sang Thanh Châu không?
M t ngư i xin ñi, là Tr n Ð ng, t là Nguyên Long, ngư i Qu ng Lăng.
Nguyên Long ñi r i, My Chúc cũng ñi sang B c H i, Ðào Khiêm t mang quân
gi thành.
Kh ng Dung, t là Văn C , ngư i làng Khúc Ph , nư c L , là cháu ñ i th 20
ñ c Kh ng T ; con quan ñ úy thái sơn là Kh ng Tr . Dung v n thông minh t
thu nh . Năm lên mư i tu i, Dung có vào y t ki n quan doãn Hà Nam tên là Lý
Ung. Lúc ñ n c a, quan canh h i ñi ñâu, Dung nói:
- Ta là thông gia v i Lý tư ng.
Khi vào ñ n nơi, Lý Ung m i h i:
- T ngươi có h hàng gì v i t nhà ta?
Dung nói:
- Ngày xưa Kh ng T t ng h i Lão T v vi c l , nhà Dung v i nhà ông ch ng
ph i ñ i ñ i thông gia v i nhau là gì?
Ung l y làm kỳ.
Ðư c m t h i, có thái trung ñ i phu là Tr n Vĩ ñ n chơi. Ung tr vào Kh ng
Dung mà nói r ng:
- Ð a bé này là kỳ ñ ng!
Tr n Vĩ bĩu môi nói r ng:
- Nh ng ñ a thu nh thông minh như th , ngày sau l n v t t ñã ra gì!
Dung li n ng ñ i ngay r ng:
- Thưa ông, h n thu nh ông thông minh l m!
C b n ñi v i Tr n Vĩ cùng cư i lên, mà nói r ng:
- Ngư i này l n lên t t là ngư i gi i trong ñ i.
T ñ y Dung n i ti ng, sau làm Trung Lang tư ng, d n d n ñư c làm Thái Thú
B c H i.
Kh ng Dung tính ưa th t khách, thư ng nói r ng:



- Trên ch ng i lúc nào cũng ñông khách, trong h lúc nào cũng có rư u, th là
sư ng nh t tr n gi an.
Dung B c H i ñư c sáu năm, dân chúng r t là yêu m n.
Hôm y Dung ng i chơi v i khách, có ngư i vào báo r ng có My Chúc T
Châu mu n vào h u.
Dung cho m i vào, h i có vi c gì, Chúc ñưa thư c a Ðào Khiêm ra, r i nói r ng:
- Tào Tháo vây g p l m, xin minh công sang c u cho.
Dung nói:
- Ta v i Ðào Cung T là ch chí thân, v T Tr ng l i thân hành ñ n t n ñây, l
ñâu ta l i không c u; nhưng ta v i Tào M nh Ð c không có thù oán gì. V y trư c
h t ta tư ng hãy nên sai ngư i ñưa thư gi i hòa ñã, n u Tháo không nghe, b y gi ta
s kh i binh.
Chúc nói:
- Tào Tháo c y có nhi u quân, quy t không ch u hòa.
Dung li n sai m t m t thì ñi m binh s n, m t m t cho ngư i ñưa thư cho Tào
Tháo.
Lúc ñang bàn b c, ch t có ngư i vào báo r ng:
- Có dư ñ ng c a ñám Khăn Vàng ngày xưa, tên là Qu n H i, ñem m y v n
quân ñ n ñ nh phá thành.
Dung th t kinh, v i vàng ñi m quân ra thành ñ nghênh chi n.
Qu n H i t ng a ra nói r ng:
- B c H i nhi u lương, cho ta vay m t v n h c, ta s lui quân ngay. H không ta
ñánh phá thành trì, già tr s không m t ngư i nào s ng sót.
Dung m ng mà nói r ng:
- Ta là b y tôi nhà ñ i Hán, gi ñ t c a nhà ñ i Hán, có ñâu l i ñem lương cho
gi c.
Qu n H i gi n l m, múa ñao t ng a ch y th ng vào ñánh Kh ng Dung. Tư ng
Dung là Tôn B o, vác giáo nh y ra ñ ch, ñư c vài hi p b H i chém ch t, quân
Dung r i lo n, ch y c vào thành, H i chia quân ra b n m t vây thành.
Dung trong lòng b c t c, My Chúc cũng bu n chán l m.
Hôm sau, Kh ng Dung lên thành trông th y th gi c l n m nh, càng thêm lo
phi n. Ch t th y m t ngư i cư i ng a vác giáo xông vào ñám gi c, t xung, h u ñ t
như vào ch không ngư i, r i ch y th ng ñ n dư i thành, g i to m c a.
Dung không bi t là ai, chưa dám m c a. Quân gi c x n ñ b hào, ñ nh vào gi t
ngư i y, nhưng ngư i y quay mình l i ñâm m t lúc ch t luôn vài ch c ñ a ngã
ng a. Chúng ph i lui ch y c .
Dung b y gi m i sai m c a m i vào. Ngư i y xu ng ng a, b giáo, lên th ng
trên m t thành, chào Kh ng Dung, Dung h i tên h , ngư i y thưa r ng:
- Tôi là ngư i Hoàng Huy n, ñ t Ðông Lai, h là Thái S tên là T , t là T
Nghĩa. M tôi ñư c ñ i ơn ngày nhi u l m. Hôm n tôi Liêu Ðông v nhà thăm
m .



Nghe tin gi c vây thành, m tôi m i b o r ng: Ta ñã nhi u l n ñ i ơn ngài, nay
con ph i ñi c u. B i v y m t mình tôi cư i ng a ñ n ñây.
Kh ng Dung m ng l m.
Nguyên khi trư c, Dung tuy không bi t m t Thái S T , nhưng v n bi t ti ng là
anh hùng. Nhân th y T ñi v ng xa, có m già nhà, nhà cách thành hai mươi d m,
Dung thư ng sai ngư i ñem bi u g m l a. Bà m c m cái ñ c y nên sai con l i
c u.
Dung kính tr ng Thái S T h t lòng, t ng m t b áo giáp, ng a và yên. T nói:
- Tôi xin mư n ngài m t ngàn tinh binh n a ñ ra ngoài thành phá gi c.
Dung nói r ng:
- Ông tuy kh e th c, nhưng th gi c to l m, không nên coi thư ng.
T nói:
- M tôi c m h u ñ c c a ngài, nên sai tôi ñ n, n u không phá ñư c gi c, tôi
cũng không còn m t nào dám v trông th y m . V y xin c ñ tôi ra, quy t m t tr n
t chi n.
Dung nói:
- Ta nghe có Lưu Huy n Ð c là anh hùng ñ i b y gi . Giá m i ñư c Huy n Ð c
l i c u, thì m i gi i ñư c vây. Ch hi m chưa bi t nh ai ñi cho ñư c.
T nói:
- Xin ngài vi t thư, tôi xin mang ñi!
Dung m ng, vi t thư gi ao cho T .
T m c áo giáp lên ng a, lưng ñeo cung tên, tay c m giáo, ăn no, s m s a ñ ,
m c a thành, phi ng a ra ñi.
Lúc g n ñ n b hào, quân gi c xúm vào ñánh. T ñâm luôn ch t m y ñ a, vư t
qua vòng vây ch y ra.
Qu n H i th y có ngư i trong thành ra, t t là ñi c u c u, li n ñem vài trăm
quân k ñu i theo, tam m t vây l i.
T d ng ng n giáo, giương cung ñ t tên, b n c tám m t, không phát nào là
không có ngư i ngã ng a, gi c s không dám ñu i n a.
T thoát ñư c, ngay su t ngày ñêm ñ n Bình Nguyên, vào ra m t Lưu B .
Thư l xong, T nói h t s tình Kh ng Dung b vây, r i ñưa thư ra. Lưu B xem
thư xong, h i:
- Ông là ai?
T nói:
- Tôi là Thái S T , ngư i nhà quê Ðông H i. Tôi v i Kh ng Dung không
ph i anh em h hàng, cũng không ph i láng gi ng làng m c; ch vì nghĩa khí ñ i v i
nhau nên có ý chia x ưu ho n v i nhau.
Nay Qu n H i b o lo n, B c H i b vây, không bi t c y vào ñâu, nguy s m t i.
Kh ng Dung nghe ngài là ngư i nhân nghĩa, hay c u ngư i kh n, giúp k nguy, nên
sai tôi xông pha gi a vòng giáo mác, phá vòng vây ñ n ñây c u c u ngài.
Lưu B t v tôn kính nói r ng:



- Kh ng B c H i cũng bi t r ng trong ñ i có Lưu B à?
L p t c cùng Quan Vũ, Trương Phi ñi m ba ngàn tinh binh kéo sang B c H i.
Qu n H i th y quân ñ n c u, d n quân ra ñ i ñ ch. L i th y quân Lưu B ít nên
khinh thư ng không s .
Lưu B cùng v i Quan, Trương và Thái S T cư i ng a ñ ng ra trư c tr n.
Quân H i hăm h ra ñánh.
T ñang ñ nh xông ra. Quan Vũ ñã nh y ra trư c.
H i ñ ch n i sao ñư c Quan Vũ; m i ñư c vài mươi hi p, m t nhát thanh long
ñao ñã chém ch t ngay Qu n H i dư i chân ng a.
T , Trương hai ng a cùng ra, hai giáo ñ u múa, xông vào ñám quân gi c, Lưu
B thúc quân ñánh ri t.
Kh ng Dung trên thành trông th y T , Quan, Trương ba ngư i vào trong ñám
gi c, không ai ñương n i, xông xáo t a h như h gi a ñàn dê, li n kéo binh ra
thành, hai ñ u ñánh d n l i, quân gi c thua ch y, ñ u hàng vô s , còn bao nhiêu tan
v c .
Kh ng Dung ñón Lưu B vào thành, chào l xong r i, m m t ti c y n th c to ăn
m ng, l i d n My Chúc ra chào Huy n Ð c.
My Chúc nhân th nói vi c Trương Kh i gi t Tào Tung, nay Tào Tháo th binh
ñ n cư p phá T Châu, b i v y Ðào Khiêm sai y ñ n c u c u Kh ng Dung.
Lưu B nói:
- Ðào Cung T là ngư i quân t , không ng m c ph i oan n y!
Dung nói:
- Ông là tôn thân nhà Hán, nay Tào Tháo tàn h i trăm h , c y kh e, khinh y u.
Sao ông không cùng v i tôi ñi c u Ðào Cung T m t th ?
Lưu B nói:
- Tôi ñâu dám t vi c y, nhưng tư ng ít, binh y u, lo r ng không làm n i vi c.
Dung l i nói:
- Tôi nay ñi c u Cung T tuy là tình b n, nhưng cũng vì nghĩa l n, ông há không
có b ng trư ng nghĩa hay sao?
Lưu B ñáp:
- Có ph i th xin Văn C hãy ñi trư c, khoan cho tôi còn sang Công Tôn To n
mư n thêm năm ba ngàn quân mã, r i s ñ n sau.
Dung l i d n:
- Xin ông ch sai h n.
Huy n Ð c nói:
- Ông cho tôi là ngư i th nào! Thánh nhân ñã d y r ng: Xưa nay ai cũng ch t,
nhưng không có tín thì không ra ngư i. Nay dù mư n ñư c quân hay không, th nào
tôi cũng ph i ñ n c u T Châu.
Dung b ng lòng, sai My Chúc v báo trư c cho Ðào Khiêm, r i thu x p kh i
hành.
Thái S T l y t Kh ng Dung, nói r ng:



- Tôi vâng l i m , sang ñây giúp ngài. Nay công vi c xong xuôi c r i, th s
Dương Châu là Lưu Do, là ngư i cùng qu n v i tôi, có thư l i g i, không ñi không
ñư c. Xin ñ khi khác l i có d p g p nhau.
Dung ñem vàng l a t ơn. T không ch u l y gì c , ra v .
M T th y T v , m ng nói r ng:
- M m ng cho con báo ñư c ơn B c H i.
Nói xong l i sai T sang Dương Châu.
Nay không nói chuy n Kh ng Dung kh i binh sang c u T Châu v i. Hãy nói
chuy n Lưu B ñ n g p Công Tôn To n và nói chuy n c s tình mình mu n sang
c u T Châu.
To n h i r ng:
- Tào Tháo không có thù gì v i ông, t i gì ông l i ñi giúp bên n ñánh bên kia?
Lưu B nói:
- Tôi ñã h a v i ngư i ta r i, th nào cũng ph i ñi.
To n cho mư n hai ngàn quân mã. Lưu B xin cho Tri u T Long ñi theo. To n
b ng lòng.
Lưu, Quan, Trương d n ba ngàn quân b n b c a mình ñi trư c, Tri u Vân d n
hai ngàn quân kéo ñi sau, cùng ñ n T Châu.
Trong khi y thì My Chúc v báo v i Ðào Khiêm r ng:
- Kh ng Dung ñ n giúp, l i m i thêm ñư c c Lưu B .
Tr n Nguyên Long cũng v báo r ng:
- Ði n Kh i vui lòng ñem quân sang c u.
B y gi Ðào Khiêm m i hơi v ng d .
Hai cánh quân Kh ng Dung, Ði n Kh i m i ñ n, s quân Tào m nh th nên
ñ ng xa, d a vào sư n núi ñóng tr i chưa dám khinh ti n.
Tào Tháo th y hai ñám quân c u vi n ñã ñ n, cũng chia quân ra gi , chưa dám
kéo c vào phá thành.
Lưu B ñ n sau, vào ra m t Kh ng Dung, Dung nói:
- Quân Tháo th l n l m, mà Tháo l i khéo dùng mưu m o, ta không nên ti n
v i, ñ i xem tình hình th nào ñã.
Lưu B nói:
- Tôi ch lo trong thành không có lương, khó gi ñư c lâu. Nay hãy xin sai Quan
Vân Trư ng và Tri u T Long lĩnh b n ngàn quân ñây v i ông. Tôi thì cùng v i
Trương Phi kéo qua tr i Tào Tháo, ñi t t ñ n T Châu, ñ vào bàn v i Ðào s quân.
Dung m ng l m, h n nhau v i Ði n Kh i hai ngư i l p th giác, còn Vân
Trư ng v i T Long thì lĩnh binh ñ ti p ng hai bên.
Lưu B , Trương Phi hai ngư i d n m t ngàn quân mã, kéo qua bên c nh tr i Tào
Tháo. Quân ñang ñi th y trong tr i n i m t ti ng tr ng, quân mã, b kéo ra như
nư c v , Vu C m ñ ng ñ u, d ng cương ng a l i g i to lên r ng:
- B n cu ng ñ x nào kéo ñi ñâu ñ y?



Trương Phi ch ng nói ch ng r ng, xông th ng vào ñánh Vu C m. Hai bên ñánh
nhau ñư c vài hi p, Lưu B múa ñôi ki m, kéo quân tràn lên, Vu C m thua ch y,
Trương Phi ñi ñ u chém gi t, r i vào th ng ñ n dư i thành T Châu.
Trên thành trông xu ng th y lá c ñ , vi t năm ch tr ng th c to: Bình Nguyên
Lưu Huy n Ð c. Ðào Khiêm kíp sai ngư i m c a. Huy n Ð c vào thành, Khiêm
ti p ñón, m i v ph nha, thi l xong, m ti c y n kho n ñãi.
Ðào Khiêm th y Lưu B di n m o hiên ngang, nói năng khoán ñ t, trong b ng
l y làm m ng r , sai ngay My Chúc ñem c bài, n T Châu ra, xin như ng ch c
cho Lưu B . Lưu B ng c nhiên h i:
- Th này là ý ngài ra làm sao?
Khiêm nói:
- Nay thiên h r i lo n, rư ng c t nhà vua không c t lên ñư c. Ngài là Tôn thân
nhà Hán, nên ra s c giúp nư c. Tôi nay già r i, không làm gì ñư c n a, ngài ch có
ch i. Tôi xin t vi t m t bài bi u dân lên tri u ñình.
Lưu B ñ ng ra ngoài chi u l y hai l y nói r ng:
- B tuy là dòng dõi nhà Hán, nhưng công nh , ñ c m ng, làm m t ch c tư ng
Bình Nguyên còn s không n i, nay vì ñ i nghĩa ñ n giúp ông, sao ông l i d y th ?
Hay là ông ng tôi có b ng tham lam gì chăng? N u tôi có b ng th tr i s không
thương tôi.
Khiêm nói r ng:
- Xin ngài ch nghĩ th , y là th c tình c a tôi.
Khiêm ba l n như ng, Lưu B nh t ñ nh không ch u.
My Chúc th y hai ngư i, k như ng ngư i ch i, dùng d ng mãi, bèn ti n lên
thưa r ng:
- Nay quân gi c dư i thành, xin hai ngài hãy bàn k phá gi c ñã. Khi nào ñánh
tan ñư c gi c r i, b y gi xin các ngài hãy như ng thành cho nhau.
Lưu B nói:
- Tôi hãy ñưa thư cho Tào Tháo, khuyên y gi i hòa. N u y không nghe l i, b y
gi ta s ñánh cũng không mu n.
Bèn truy n h ch cho ba tr i hãy ñóng binh không ñư c ñ ng v i. R i sai ngư i
ñưa thư cho Tào Tháo.
Tháo ñương trung quân, cùng các tư ng bàn vi c, b ng có ngư i vào báo T
Châu có chi n thư mang ñ n. Tháo m ra xem. Thư r ng:
T khi B ñư c ti p tôn nhau ngoài c a quan ñ n gi , m i ngư i m t phương,
không ñư c g n gũi bên ngoài.
V a r i tôn ph Tào h u b h i, là vì tên Trương Kh i b t nhân, ch không ph i
là t i Ðào Cung T .
Hi n gi , ngoài thì dư ñ ng gi c Khăn Vàng qu y nhi u; trong thì bè cánh Ð ng
Trác làm lo n.
Xin minh công hãy lo vi c tri u ñình trư c, r i sau hãy nghĩ ñ n thù riêng, rút
quân vây T Châu v , ñ c u n n nư c, thì T Châu may l m, thiên h may l m!



Tào Tháo xem thư xong, n i gi n m ng r ng:
- Lưu B là ai, dám ñưa thư l i ngăn ta, trong thư l i có ý m a mai?
Nói r i truy n ñem chém s ñưa thư, r i ra s c ñánh thành.
Quách Gia can r ng:
- Lưu B t xa l i c u, trư c dùng l sau dùng binh, chúa công nên l y l i t t
ñáp l i, làm cho Lưu B khinh thư ng, phòng b tr n i, r i ta s ti n binh ñánh
thành, m i d phá ñư c.
Tháo nghe l i, truy n th t ñãi s giã, r i vi t thư tr l i.
Ðang khi bàn b c, ch t có ng a lưu tinh l i báo r ng:
- L B ñã ñánh phá Duy n Châu, hi n ñang ti n binh chi m c B c Dương.
Nguyên L B t khi g p lo n Lý Thôi, Quách Dĩ, tr n ra c a Vũ Quan, ñ nh ñi
theo Viên Thu t. Thu t ghét B là ngư i ph n phúc không dùng. B l i ñ n v i
Viên Thi u, ñư c Thi u dung n p.
Thi u cùng B ñánh tan Thư ng Sơn. T y B l y làm ñ c chí, khinh nh n
nh ng tư ng sĩ c a Thi u. Thi u gi n mu n gi t. B l i b sang v i Trương Dương.
Dương dùng B . B y gi Bàng Thư Trư ng An, c u ñư c v con L B , sai
ñưa l i tr . Lý, Quách bi t, bèn chém Bàng Thư, r i ñưa thư cho Trương Dương sai
gi t L B . B l i b Dương, sang v i Trương M c.
Gi a lúc y thì em Trương M c là Trương Siêu ñưa Tr n Cung l i ra m t M c.
Cung b o M c r ng:
- Nay thiên h b chia x , anh hùng ñ u n i d y, ông có ñ t ngàn d m, sao l i
ch u dư i quy n ngư i khác, há ch ng hèn l m sao! Nay Tào Tháo ñánh m t
ñông, Duy n Châu b tr ng, L B là dũng sĩ ñ i nay, giá ông cùng v i L B ñánh
l y Duy n Châu, thì có th làm nên nghi p l n.
Trương M c c m ng, li n sai L B ra phá Duy n Châu, r i chi m c B c
Dương, ch có ba x Nhân Thành, Ðông An, Ph m Huy n là nh có Tuân Úc, Trình
D c l p k c gi ñư c, còn các x khác ñ u b phá v c . Tào Nhân ñánh nhau
mãi, nhưng ñánh không n i, vì th ph i cho ñi c p báo v i Tào Tháo.
Tháo nghe tin báo gi t mình, nói r ng:
- N u Duy n Châu m t, ta s không còn ch v n a. Ph i kíp lo toan ngay.
Quách Gia nói:
- Lúc này chúa công nên t chút ân tình v i Lưu B , rút quân v l y l i Duy n
Châu.
Tào Tháo l y làm ph i, l p t c vi t thư ñáp l i Lưu B , r i nh tr i lui binh.
S gi v T Châu, vào thành g p Ðào Khiêm, ñưa trình thư c a Tào Tháo, r i
nói quân Tào ñã lui. Khiêm m ng l m, sai ngư i m i Kh ng Dung, Ði n Kh i,
Quan Vũ, Tri u Vân vào thành h i h p.
Y n ti c xong, Khiêm m i Lưu B lên gh trên, ch p tay thưa r ng:
- Lão phu này tu i già, hai con l i không có tài, không kham n i ñư c vi c l n
nư c nhà. Lưu công là dòng dõi nhà vua, ñ c r ng tài cao, nên nh n l y T Châu.
Lão phu tinh nguy n cáo v dư ng b nh.



Lưu B nói:
- Kh ng Văn C sai tôi ñ n c u T Châu là vi c nghĩa. Nay b ng dưng tôi gi
l y T Châu, thiên h t t b o tôi là ngư i b t nghĩa.
My Chúc nói:
- Nay v n Hán ñã suy, ñ t nư c r i lo n, d ng công l p nghi p chính lúc này.
T Châu c a giàu ngư i nhi u, dân ñinh k có trăm v n. Lưu s quân không nên t
ch i.
Lưu B nói:
- Vi c y tôi quy t không th vâng m nh.
Tr n Ðăng nói:
- Ðào ph quân nhi u b nh l m, không sao coi n i ñư c công vi c, xing minh
công ñ ng t ch i.
Lưu B nói:
- Viên Công L b n ñ i làm tam công, trong nư c ai cũng trong mong. Nay
Công L Th Xuân, sao không tìm mà như ng?
Kh ng Dung nói:
- Viên Thi u là h ng ngư i vô d ng, ch ng khác m t b xương khô trong m ,
còn ñáng ñ làm chi. Nay tr i cho s quân ch ng l y, sau có h i l i cũng mu n.
Lưu B nh t ñ nh không ch u. Ðào Khiêm khóc nói r ng:
- N u ông b tôi mà ñi, tôi ch t cũng không nh m m t ñư c!
Vân Trư ng nói:
- Ðào Công ñã nói h t ñi u, th c lòng như ng cho, xin anh hãy nh n l y vi c
châu.
Trương Phi cũng nói:
- Không ph i là mình c ñòi l y châu qu n c a ngư i ta. Ngư i ta có b ng t t
như ng cho mình, vi c gì c ph i khăng t ch i?
Lưu B nói r ng:
- Các em mu n hãm ta vào vi c b t nghĩa hay sao?
Ðào Khiêm hai ba l n như ng, Lưu B c m t m c không nghe.
Khiêm m i nói:
- N u ông nh t ñ nh không nghe thì g n ñây có m t p g i là Ti Bái, có th
ñóng ñ n. Xin ông t m ñóng quân mà ñó b o v T Châu. Ông nghĩ th nào?
M i ngư i ñ u khuyên Lưu B nên l i p Ti u Bái, Lưu B nh n l i.
Khiêm khao quân xong, Tri u T Long cáo t ra v . Lưu B c m tay Tri u T
Long r nư c m t t bi t.
Kh ng Dung, Ði n Kh i cũng cáo bi t, d n quân v .
Lưu, Quan, Trương cùng d n quân b n b ñ n Ti u Bái, s a sang thành quách,
ph d dân cư ñ y.
Tào Tháo kéo quân v , Tào Nhân ra ñón, nói r ng:



- L B th to, l i có Tr n Cung giúp. Duy n Châu, B c Dương m t c , duy còn
có Nhân Thành, Ðông An, Ph m Huy n, ba x y nh có Tuân Úc, Trình D c bày
mưu ñ t m o nên còn gi ñư c v ng.
Tháo nói:
- Ta ch c L B có s c kh e nhưng không có mưu m o, ch ng ñáng lo l m. Nay
hãy l p tr i ñâu ñ y, r i sau s bàn.
L B bi t Tào Tháo ñem quân v , ñã ñ n Ð ng Huy n bèn cho g i phó tư ng là
Ti t Lan và Lý Phong b o r ng:
- Ta mu n dùng hai ngư i ñã lâu, nay m i có d p. Hai ngư i d n m t v n quân,
gi l y Duy n Châu cho v ng, ñ ta ñem quân ñi ñánh Tào Tháo.
Hai ngư i vâng l nh. Tr n Cung v i vàng h i r ng:
- Tư ng quân b Duy n Châu, ñ nh ñi ñâu?
B nói:
- Ta mu n ñóng quân B c Dương, ñ thành th chân ñinh.
Cung nói:
- H ng m t! Ti t Lan không gi ñư c Duy n Châu. - phía nam ñư ng này, cách
ñây m t trăm tám mươi d m, có núi Thái Sơn. Ch y hi m l m, nên ñem m t v n
tinh binh ph c ñó. Quân Tào Tháo nghe Duy n Châu m t, t t nhiên g p ñư ng
ti n lên, th nào cũng ph i ñi qua ñó. Ta ñ i cho h n kéo quân qua m t n a, ñ ra
ñánh m t tr n có th b t s ng ñư c Tào Tháo.
L B b o r ng:
- Ta ñóng B c Dương, còn m t m o hay hơn, ngươi bi t ñâu!
Bèn không nghe l i Tr n Cung, sai Ti t Lan gi Duy n Châu, còn mình thì ñem
quân ñi.
Khi Tào Tháo ñem quân ñ n quãng ñư ng h m Thái Sơn, Quách Gia b o r ng:
- Không nên ñi v i. Ch này t t có ph c binh!
Tháo cư i nói r ng:
- L B là ñ vô mưu cho nên m i gi ao Duy n Châu cho Ti t Lan gi , còn h n
thì kéo quân sang B c Dương. Ch này ch c không có binh ph c. Tào Nhân ñâu,
hãy lĩnh m t cánh quân vây l y Duy n Châu, ñ ta kéo quân lên ñánh L B B c
Dương.
Tr n Cung B c Dương v i L B nghe th y quân Tào ñã ñ n g n, bèn thưa
v i L B r ng:
- Quân Tào nay t xa l i, t t m i m t c , nên ñánh ngay, ñ ng cho h n ngh ngơi
ñ dư ng s c.
B nói:
- Ta m t mình m t ng a tung hoành kh p thiên h , có s gì Tào Tháo. C ñ cho
h n ñóng tr i, ta s b n h n cho mà xem.
Quân Tào Tháo g n ñ n B c Dương, l p v ng doanh tr i. Hôm sau Tháo ñem
chư tư ng ra dàn tr n ngoài ñ ng. Tháo cư i ng a ñ ng dư i c a s , xa trông
th y binh L B kéo ñ n.



Hai bên bày tr n xong, L B cư i ng a ra trư c, hai bên có tám ki n tư ng
ñ ng kèm.
1. Trương Liêu, tên ch Văn Vi n, ngư i Mã p, qu n Nh n Môn.
2. Tang Bá, tên ch Tuyên Cao, ngư i Hoa Âm, qu n Thái Sơn.
Hai tư ng y l i d n sáu tư ng là Hách Manh, Tào Tinh, Thanh Liêm, Ng y
T c, T ng Hi n, H u Thành và năm v n quân. Tr ng ñánh vang l ng.
Tháo tr B nói r ng:
- Ta v i ngươi không thù h n gì, sao ngươi l i cư p châu qu n c a ta?
B nói:
- Thàng trì nhà Hán, ngư i nào cũng có ph n, có ph i c a riêng c a nhà ngươi
ñâu?
Li n sai Tan Bá t ng a ra ñánh.
Bên Tào, Nh c Ti n ra nghênh ñ ch. Hai ng a gi ao nhau, ñôi ñao ñ u múa, ñánh
nhau ñư c hơn ba mươi hi p, chưa phân ñư c thua. H H u Ðôn t ng a xông vào
ñánh giúp. Trương Liêu cũng v i ra ñánh ch n l i. L B nóng m t vác kích phi
ng a xông vào tr n. Ðôn, Ti n ñ u thua ch y c , quân Tào thua to, ph i lui ba b n
mươi d m.
L B thu quân v .
Tào Tháo thua m t tr n, v tr i, cùng chư tư ng lu n bàn. Vu C m nói:
- Sáng nay lên núi trông th y phía tây thành B c Dương, B có m t tr i, ư c
ch ng ch có m t ít quân ñóng. Ðêm nay t t h n tư ng ta v a thua, không phòng b
gì. Ta nên d n quân ra ñánh. N u l y ñư c tr i y, quân L B t t s .
Tào Tháo nghe l i, sai sáu tư ng là Tào H ng, Lý Ði n, Mao Gi i, Lã Ki n, Vu
C m, Ði n Vi, d n hai v n quân mã b li n ñêm hôm y theo ñư ng nh kéo vào
phía tây B c Dương.
Hôm y L B v tr i khao quân.
Tr n Cung nói r ng:
- Tr i mé tây là nơi kh n y u, n u Tào Tháo ñ n ñánh úp thì làm th nào?
B nói:
- Hôm nay h n m i thua m t tr n, làm sao còn dám ñ n!
Cung nói:
- Tào Tháo là m t tay dùng binh th c gi i. Nên ñ phòng h n ñánh b t ng .
B bèn sai Cao Thu n, Ng y T c và H u Thành d n binh ñ n gi tr i phía tây.
Ch p t i hôm y, Tào Tháo kéo quân ñ n tr i phía tây, b n m t ùa vào, quân gi
tr i không ch ng n i ch y toán lo n c .
Tháo cư p ñư c tr i, g n ñ n canh tư, thì b n Cao Thu n m i kéo quân ñ n.
Tháo d n quân ra ñánh. Hai bên ñánh nhau ñ n g n sáng. Ch t nghe ti ng tr ng r m
rĩ, L B ñem quân ñ n c u.
Tháo b tr i ch y.



Ð ng sau Cao Thu n, Ng y T c, H u Thành ñánh th c lên, m t trư c thì L B
kéo quân l i, Vu C m, Nh c Ti n, hai ngư i ñ ch B không n i, Tháo c trông v
phía B c mà ch y.
Sau núi có m t toán quân kéo ra, t thì Trương Liêu, h u thì Tang Bá. Tháo sai
Lã Ki n, Tào H ng ra ñánh cũng không l i. Tháo l i quay ch y v phía tây. Ðang
ch y, ch t l i nghe th y ti ng reo m m, r i th y m t toán quân ñ n. Ði ñ u có b n
tư ng là Hách Manh, Tào Tinh, Thành Liêm, T ng Hi n kéo ra ch n ñư ng Tào
Tháo. Các tư ng Tào li u ch t mà ñánh, Tào m i xông lên ñư c trư c. B ng nghe
th y ti ng mõ ñánh, tên b n ra như mưa.
Tào Tháo không th nào ti n lên ñư c n a, không bi t có cách gì thoát, v i kêu
l n r ng:
- Ai ñ n c u ta?
Gi a lúc y, trong ñ i k mã, có m t tư ng nh y ra là Ði n Vi, hai tay c m hai
ng n kích, kêu to lên r ng:
- Chúa công ñ ng lo!
Nói r i nh y tót xu ng ng a, c p ñôi kích dài, l y vài mươi ng n ño n kích, n m
trong tay, ngoành m t l i b o ngư i ñi theo r ng:
- Lúc nào gi c ñ n cách ñ mư i bư c, hãy g i ta!
R i dang chân, bư c nhanh, xông vào mũi tên mà ñi. Quân k bên L B vài
mươi ngư i xông ñ n, lính hô lên:
- Gi c còn cách mư i bư c r i!
Vi nói:
- Cách năm bư c hãy g i!
Quân l i g i r ng:
- Cách năm bư c r i!
Bây gi Vi c m kích ném ra, c m i ng n kích là quân B ch t m t ngư i,
không sai m t ng n nào, m t lúc gi t ch t vài mươi ngư i. Quân L B tan ch y, Vi
l i c m hai thanh kích l n, nh y lên ng a, xông vào ñánh. B n tư ng c a L B là
Hách, Tào, H u, T ng không ñ ch n i ñ u ch y tr n c .
Ði n Vi ñánh tan quân L B , c u ñư c Tào Tháo.
Các tư ng theo sau cũng d n d n kéo ñ n cùng nhau tìm ñư ng v tr i.
Trông tr i ñã tà tà v chi u, ñ ng sau l i th y ti ng reo, L B phi ng a c m
kích, ñu i theo xông ñ n g i to lên r ng:
- Th ng gi c Tào Tháo kia, ñ ng ch y n a!
B y gi bên Tào ngư i ng a m i m t, m i ngư i nh n nhác trông nhau, ai cũng
mu n ch y thoát thân c .
Th là:
Ðã hay thoát kh i vòng vây trư c,
Còn s khôn ñư ng gi c ñu i sau.
Chưa bi t phen này Tháo s ng ch t th nào, xem h i sau s rõ.



H i 12
Cung T Ba L n Như ng T Châu
M nh Ð c M t Phen Ðánh L B .
Tào Tháo ñang ch y lu ng cu ng, may ñâu phía Nam có m t toán quân kéo ñ n.
Nguyên là H H u Ðôn d n quân l i c u, ch n ngang ñư ng ñánh nhau v i L B .
Ðánh nhau ñ n xâm x m t i, m t cơn mưa to như trút nư c xu ng, hai bên ñ u
d n quân v .
Tháo v ñ n tr i, tr ng thư ng Ði n Vi, gi ao cho làm ch c Lĩnh Quân Ðô Úy.
L B v tr i, cùng Tr n Cung bàn b c, Cung nói:
- Trong thành B c Dương, có m t nhà giàu, h Ði n, ñ y t hàng trăm, ngàn
ngư i, có ti ng trong qu n này. Ta nên khi n nhà y m t sai ngư i ñưa thư cho
Tào Tháo r ng: Lã Ôn H u tàn b o b t nhân, lòng ngư i r t oán ghét; nay mu n
ñem quân sang Lê Dương; ch còn có Cao Thu n trong thành, nên l p t c ti n
ngay, ta xin làm n i ng... N u Tháo ñ n, d cho vào trong thành, r i b n m t
phóng h a, ngoài ñ t quân ph c. Tháo tuy có tài ngang tr i d c ñ t cũng không
thoát ñư c.
L B nghe theo, m t d h Ði n ñưa thư cho Tào Tháo.
Tháo nhân lúc m i thua, còn ñương lo l ng, ch t có ngư i vào báo h Ði n
B c Dương sai ngư i ñưa m t thư ñ n.
Thư r ng:
L B ñi sang Lê Dương, trong thành b không. Xin ngài ñ n ngay, tôi nguy n
làm n i ng. Trên thành c m lá c tr ng, vi t to m t ch nghĩa làm m t hi u.
Tào Tháo c m ng nói r ng:
- Tr i cho ta B c Dương r i!
Bèn tr ng thư ng cho ngư i ñưa thư, r i l p t c thu x p kh i binh.
Lưu Hoa nói r ng:
- L B tuy vô mưu, nhưng có Tr n Cung nhi u m o l m. Tôi ch s trong vi c
này có ph n l a d i; ta ph i phòng trư c. Minh Công mu n ñi thì nên chia quân ra
làm ba ñ i. Hai ñ i ph c ngoài thành ñ ti p ng, m t ñ i vào thành, như th m i
ñư c.
Tháo nghe l i chia quân ra làm ba ñ i, ñ n thành B c Dương. Tháo ñi trư c
nghe ngóng, trông th y trên m t thành c c m ñ c c , trên góc c a tây có m t lá c
tr ng có ch Nghĩa, trong b ng ñã m ng th m.
Gi ng hôm y, hai tư ng trong thành kéo quân ra ñánh, ti n quân là H u
Thành, h u quân là Cao Thu n.
Tào Tháo sai Ði n Vi cư i ng a ra, xông th ng vào ñánh H u Thành. Thành
ñ ch không n i, quay ng a ch y vào. Vi ñu i x n ñ n t n bên c u hào. Cao Thu n
ch ng không ñư c cũng lui binh vào trong thành.
Trong khi y có ngư i trong thành, th a cơ ch y ra ngoài, ñ n ra m t Tào Tháo
nói là ngư i h Ði n, ñưa trình m t thư, trong thư h n r ng:



Ðêm nay, h i canh m t, trên thành khua chiêng làm hi u thì tư ng quân ti n
binh vào. Tôi làm n i ng, dâng thành.
Lý Ði n can r ng:
- Chúa công nên ñ ng ngoài thành, ñ chúng tôi vào.
Tháo nói to r ng:
- Ta không ñi thì ai ch u xông lên trư c?
Nói r i t lĩnh binh xông th ng vào. B y gi m i ñ u canh m t, trăng chưa lên,
ch nghe th y trên c a tây có ti ng tù và, r i l i có ti ng reo. Trên c a l a ñ t sáng
r c; c a thành m to; c u treo b xu ng.
Tào Tháo t ng a lên trư c, ñi th ng ñ n t n nha th , trên ñư ng ch ng th y m t
ngư i nào c . Tháo bi t là m c mưu, v i vàng quay ng a tr l i hô quân lui ra.
Lúc y trong châu nha có m t ti ng pháo n , b n c a thành l a cháy r c tr i;
tr ng ñánh vanh l ng, ngư i reo r m rĩ, như sóng c n b réo. Mé Ðông, Trương
Liêu tr ra, mé Tây Tang Bá ch y l i, hai bên ñánh d n vào. Tháo ch y ra c a B c,
l i b Hách Manh, Tào Tinh ñánh cho m t tr n. Tháo ch y ra c a Nam, l i b Cao
Thu n, H u Thành ch n ñánh, may có Ði n Vi tr n m t nghi n răng, xông vào ñánh
c u. Cao Thu n, H u Thành ph i ch y ra ngoài thành. Ði n Vi ñu i ra ñ n c u treo,
ngo nh l i không th y Tào Tháo.
Vi l i ñánh vào trong thành, ñ n c a g p Lý Ði n, Vi h i:
- Chúa công ñâu?
Ði n nói:
- Ta cũng tìm không th y.
Vi b o Ði n:
- Ngươi ra ngoài thúc quân ng c u, ta vào tìm chúa công.
Lý Ði n ñi ra, Ði n Vi vào thành, tìm mãi không th y, l i ñánh tr ra, ra kh i b
hào g p Nh c Ti n. Ti n h i:
- Chúa công ñâu?
Vi nói:
- Tôi vào ra hai l n r i, tìm chúa công mãi không th y.
Ti n nói:
- Hai chúng ta ph i cùng ñánh vào ñ c u chúa công.
Hai ngư i cùng tr vào, ñ n bên thành, thì h a pháo trên thành rơi xu ng ng a,
Nh c Ti n không sao vào ñư c. Ði n Vi xông pha khói l a, l i vào thành ñi tìm Tào
Tháo.
Tào Tháo nhìn th y Ði n Vi ñánh ñ n tìm mình nhưng Tháo b b n m t quân mã
ch n chung quanh nên không tìm ñư c ñư ng c a Nam, ñành ph i ch y v c a B c,
th nào g p ngay L B , nhưng trong bóng l a nh p nhoáng, B không bi t là ai.
L B c m kích t ng a l i. Tháo l y tay che m t ra roi t ng a ñi th ng. L B
ñ ng sau x n ng a lên, c m ng n kích gõ vào mũ Tào Tháo h i r ng:
- Tào Tháo ñâu?
Tháo tr tay nói r ng:



- Ngư i cư i ng a vàng ñ ng trư c kia.
B t ng a ñu i theo ngư i ñ ng trư c. Tào Tháo quay ng a l i ch y ra c a
Ðông, may g p ngay Ði n Vi.
Vi h v Tháo, m m t ñư ng máu ra ñư c ñ n c a thành.
Chung quanh thành l a cháy ngùn ng t, c rác ch ng ch t kh p c , ch nào cũng
có l a.
Ði n Vi c m kích g t l a ra hai bên, t ng a xông vào khói l a ra trư c. Tháo
cũng theo sau ra ñư c. V a ñ n c a thành, có m t cái xà cháy trên nhà rơi vào chân
ng a c a Tào Tháo, ng a ngã g c xu ng. Tháo l y tay ñ y cái xà ra, l a bén vào c
cánh tay và ñ u tóc. Ði n Vi quay ng a l i c u. V a may H H u Uyên cũng ñâu
ñ n.
Hai ngư i c u ñư c Tháo d y, xông qua l a ch y ra. Tháo cư i ng a c a Uyên,
Vi ñánh m ñư ng ñ ch y.
Ðánh nhau mãi ñ n sáng, Tháo m i v ñư c tr i.
Các tư ng vào l y h i thăm, Tháo ngo nh m t lên cư i nói r ng:
- Ta l m m c ph i k th t phu, th r ng thù này th nào cũng báo ñư c.
Quách Gia nói:
- Có k gì nên làm ngay!
Tháo nói:
- Nay nên nhân k c a h n mà làm k c a mình: ta nói phao lên r ng ta b l a
cháy ch t b ng, B t t d n quân l i ñánh. Ta ph c binh trong núi Mã Lăng, ñ i
h n ñ n n a ch ng, ñ ra mà ñánh thì quy t b t ñư c L B .
Quách Gia nói:
- Th c là m t k hay!
Li n sai quân sĩ phát tang, ñ tr phao tin ñi r ng Tào Tháo ñã ch t.
Có ngư i ñ n B c Dương báo v i L B r ng:
- Tháo b l a cháy b ng c chân tay, v ñ n tr i thì ch t.
L B l p t c ñi m quân mã, kéo ñ n núi La Lăng. Quân ñi g n ñ n tr i Tào,
m t ti ng tr ng n i lên, ph c binh b n m t ra. L B c ñánh, m t s ng m t ch t,
m i thoát ñư c, t n h i m t ngư i quân mã, ch y v B c Dương gi v ng không
dám ra n a.
Năm nay có m t th sâu, g i là sâu hoàng ăn h i lúa má. - vùng Quan Ðông
(Trư ng An) m i h c thóc giá năm mươi quan. Dân chúng ñói quá ph i ăn th t l n
nhau.
Tào Tháo nhân h t lương, d n quân v ñóng Nhân Thành. L B cùng ñem
quân v ñóng Sơn Dương. Vì v y hai bên cùng t m bãi binh.
B y gi Ðào Khiêm T Châu ñã sáu mươi ba tu i, ch t b b nh, b nh m i
ngày m t n ng, bèn m i My Chúc, Tr n Ðăng ñ n bàn vi c. Chúc nói:
- Quân Tào Tháo b T Châu ñi, cũng ch vì L B cư p Duy n Châu mà thôi.
Năm nay h n bãi binh cũng là vì m t mùa. Ch c r ng sang xuân th nào h n cũng
ñ n. Ph quân ñã hai l n như ng ch c cho Lưu Huy n Ð c, b y gi ph quân còn



kh e cho nên Huy n Ð c nh t ñ nh không ch u nh n. Nay b nh ph quân ñã n ng,
nên l i cho m i Huy n Ð c sang mà như ng ch c m t l n n a, l n này Huy n Ð c
ch c không t ch i.
Khiêm m ng l m, sai ngư i ñi m i Lưu B l i bàn vi c quân.
Lưu B ñem Quan Vũ, Trương Phi và vài mươi tên k mã ñ n T Châu. Ðào
Khiêm cho m i vào ch n m, Lưu B h i thăm xong. Khiêm nói:
- Tôi m i ông ñ n ñây không ph i có vi c gì ñâu, ch có m t vi c: tôi bây gi
b nh ñã nguy r i, không bi t s m t i ch t lúc nào. V y xin minh công thương l y
thành trì nhà Hán, nh n l y bài n T Châu này, thì tôi ch t m i nh m ñư c m t.
Lưu B h i:
- Ông có hai con, sao không truy n cho, l i g i tôi?
Khiêm nói:
- Tôi có hai th ng con, th ng l n tên Thương, th ng bé tên Ung, hai ñ a cùng
hèn kém l m, không sao kham n i ñư c vi c nư c. Tôi m t mai nh m m t l i, cũng
trăm nh minh công d y b o chúng nó, không nên cho chúng nó coi ñ n vi c châu.
Lưu B nói:
- M t mình tôi ñ m ñương sao n i vi c to l n y!
Khiêm thưa:
- Tôi xin c m t ngư i ñ giúp ông, ngư i B c H i, h Tôn, tên Càn, t là
Công H u. Ông nên dùng ngư i y làm tùng s .
Khiêm l i g i My Chúc b o r ng:
- Lưu Công là hào ki t ñ i nay, ngươi nên th cho khéo nhé!
Huy n Ð c v n còn t ch i...
Lúc y Ðào Khiêm l y tay tr vào b ng r i t t th .
Các quan làm l ñi u vi ng xong r i, li n ñem bài n gi ao cho Lưu B , Lưu B
nh t ñ nh không nh n.
Hôm sau c dân châu kéo vào ñ y ph , van khóc nói r ng:
- Lưu s quân b ng không ch u nh n vi c qu n này thì dân chúng tôi không sao
s ng yên ñư c.
Quan, Trương hai ngư i cùng khuyên hai ba l n, Lưu B m i ch u quy n lĩnh
công vi c T Châu; dùng Tôn Càn, My Chúc làm ph tá; Tr n Ðang làm m c quan;
ñem h t quân mã Ti u Bái vào thành, treo b ng khuyên dân yên nghi p, r i s m
s a vi c tang, Lưu B và quan quân l n nh , ñ u ñ tr . T l linh ñình xong, an
táng Ðào Khiêm trên bãi cao bên Hoàng Hà, r i ñem t di bi u c a Ðào Khiêm
dâng lên tri u ñình.
Tào Tháo Nhân Thành, ñư c tin Ðào Khiêm ñã ch t và Lưu B lĩnh ch c m c
T Châu, gi n l m nói r ng:
- Thù ta chưa báo xong! Lưu B n a mũi tên không t n, ng i yên mà ñư c T
Châu. Phen này ta quy t trư c gi t Lưu B , sau v m thây Ðào Khiêm ñ r a oán cho
thân ph ta!
L p t c truy n l nh c t quân sang ñánh T Châu. Tuân Úc lên can r ng:



- Xưa nay Cao T gi Quan Trung, vua Quang Vũ gi Hà N i, ñ u là ñư c
sâu r b n g c; ti n lên thì ñánh ñư c gi c, lui v thì gi ñư c thành, cho nên tuy có
lúc nguy kh n, nhưng v sau cũng v n làm n i ñư c nghi p l n. Minh Công lúc ñ u
v n kh i s Duy n Châu, mà ñ t Hà, ñ t T l i là ñ t hi m trong thiên h và cũng
là Quan Trung, Hà N i ngày xưa, nay như c b ng Minh Công sang l y T Châu, ñ
binh ñây thì L B l i th a cơ ñ n cư p, th là b m t Duy n Châu. N u T Châu
l i không l y ñư c, Minh Công s ñi ñâu? Nay Ðào Khiêm tuy ch t, nhưng ñã có
Lưu B gi . Dân T Châu ñã quy ph c Lưu B l m, t t nhiên c s c giúp Lưu B .
Minh Công b Duy n Châu ñ sang l y T Châu, thì khác nào b cái l n ñi tìm cái
nh , b ch g c ñi tìm ch ng n, ñem s yên mà ñ i l y s nguy. Xin Minh Công
ph i nghĩ cho chín ñã!
Tháo nói:
- Năm nay m t mùa, thi u lương ăn, quân sĩ c ñóng ñây cũng không xong.
Tuân Úc nói:
- Không b ng ta kéo sang m t ñông, l y ñ t Tr n cho quân sang ăn ñó. V l i
dư ñ ng Khăn Vàng là Hà Nghi, Hoàng Thi u Nh Nam và Dĩnh Xuyên, cư p
bóc châu qu n, vàng l a, lương th c có nhi u. Nh ng gi c c y phá d như chơi.
Phá chúng nó, l y lương th c ñ nuôi quân sĩ, như th tri u ñình cũng m ng, dân gi
an cũng h . Chính là m t vi c làm thu n lòng tr i ñó!
Tháo m ng l m, li n cho H H u Ðôn, Tào Nhân l i gi Nhân Thành, mình thì
ñem quân sang l y ñ t Tr n, Nh Nam, và Dĩnh Xuyên.
Ðám dư ñ ng Khăn Vàng là Hà Nghi và Hoàng Thi u th y quân Tào kéo ñ n,
ñem binh ra ñánh. Hai bên giáp tr n nhau núi Dương Sơn.
Quân gi c tuy nhi u nhưng toàn là nh ng ñ lăng nhăng, h n ñ n không thành
ñ i ngũ.
Tháo sai l y cung m nh, n c ng b n sang. Ði n Vi cư i ng a ra. Hà Nghi sai
phó nguyên soái ra ñánh, ñánh nhau chưa ñư c ba hi p, b Vi ñâm ch t lăn xu ng
ng a. Tào Tháo th a th d n quân x n qua núi Dương Sơn ñóng tr i.
Hôm sau Hoàng Thi u t d n quân l i. Bày tr n xong sai m t tư ng ñi b ra, ñ u
ñ i khăn vàng, mình m c áo xanh, tay c m côn s t, thét to lên r ng:
- Ta là Ti t Thiên D Sao Hà Man, ai dám ra ñây ñ u v i ta nào?
Tào H ng quát to m t ti ng, phi mình t trên ng a nh y xu ng ñ t, vác ñao ñi b
ra.
Hai ngư i trư c tr n ñánh nhau ba b n mươi hi p, chưa phân th ng b i. H ng
gi cách thua ch y, Hà Man x n vào. H ng dùng k ñà ñao, quay mình l i chém
trúng Hà Man; H ng l i b i thêm m t nhát n a, Hà Man ch t.
Lý Ði n th y th phi ng a th ng vào tr n gi c. Tư ng gi c Hoàng Thi u chưa
k p ñ phòng, b Ði n b t s ng.
Quân Tào ñánh gi t quân gi c, cư p ñư c vô s ti n b c, lương th c.
Còn Hà Nghi th cô, d n vài trăm quân k ch y v thung lũng Cát Pha.



Lúc ñang ñi ñư ng, ch t g p m t toán quân trong núi kéo ra, m t tráng sĩ ñ ng
ñ u, mình cao tám thư c, lưng to mư i chét tay, c m thanh ñao l n ra ch n ñư ng.
Nghi vác ñao ñánh, ch m i ñư c m t hi p, ñã b tráng sĩ y b t s ng. Quân sĩ lu ng
cu ng ñ u xu ng ng a ch u trói. Tráng sĩ xua c vào thung lũng Cát Pha.
Ði n Vi truy kích Hà Nghi t i Cát Pha, thì có m t tráng sĩ d n quân ra ch n l i.
Vi h i:
- Ngươi cũng là gi c Khăn Vàng à?
Tráng sĩ ñáp:
- Lũ Khăn Vàng có vài trăm k mã, ta ñã b t nh t c trong thung lũng này.
Vi h i:
- Sao không ñem ra n p?
Tráng sĩ nói:
- H ngươi ñ ch ñư c v thanh ñao trong tay này thì ta ñem chúng nó ra n p.
Vi gi n l m, vác ñôi kích l i ñánh. Hai ngư i ñánh nhau t gi thìn ñ n gi ng ,
không ai thua ai ñư c, hai bên cùng t m ngh . Ðư c m t lát, tráng sĩ l i ra thách
ñánh. Ði n Vi cũng ra, ñánh nhau ñ n mãi chi u t i. Hai ngư i cùng m i, hai ngư i
l i ph i t m ngh l n n a. Quân th h Ði n Vi ch y v báo v i Tào Tháo.
Tháo th t kinh, v i vàng d n các tư ng l i xem.
Hôm sau tráng sĩ l i ra thách ñánh nhau.
Tháo trông th y ngư i y oai phong l m li t, trong b ng m ng th m, d n Ði n
Vi r ng:
- Nay ngươi hãy gi cách thua ñi!
Vi vâng l i ra ñánh, ñư c ba mươi hi p, Vi gi cách thua ch y v tr n, tráng sĩ
x n ñ n, trong c a tr n cung n b n ra tua t a. Tráng sĩ ph i quay tr v .
Tháo kíp d n quân lùi l i năm d m, m t sai ngư i ñào s n m t h m h , ph c s n
câu th .
Hôm sau l i sai Ði n Vi d n hơn trăm quân k ra.
Tráng sĩ cư i mà nói r ng:
- Tư ng ñã thua, sao l i còn dám ñ n ñánh?
Nói r i li n phóng ng a ra ñánh.
Ði n Vi ñánh ñư c vài hi p l i quay ng a ch y. Tráng sĩ c s c ñu i theo, không
ng c ngư i l n ng a cùng sa xu ng h c , b quân ph c ra trói l i ñem v n p Tào
Tháo.
Tháo v i vàng xu ng trư ng, m ng ñu i quân sĩ, t c i trói cho tráng sĩ, sai
ngư i l y áo m c cho, m i ng i t t , r i h i tên h làng m c ñâu, tráng sĩ nói:
- Tôi là ngư i Tiêu Huy n, nư c Tiêu, h H a tên Ch , t là Tr ng Khang.
Nguyên trư c g p bu i lo n l c, t c tôn t c vài trăm ngư i, ñ p m t cái lũy
trong thung lũng này ñ ch ng c . M t b a có gi c ñ n, tôi sai ngư i nhà l y ñá v n
ñ s n, r i tôi c m ñá ném ra, ch ng sai hòn nào. Gi c th y v y ph i ch u lui. L i
m t hôm n a gi c ñ n, trong thung lũng tôi không có lương, ph i hòa v i gi c xin
ñem trâu cày ñ i cho chúng, ñ l y g o. Lúc g o gi c ñã ñưa ñ n r i, gi c d t trâu ra



ngoài c a thung lũng thì trâu ñ u ch y ngư c tr l i, tôi l y tay n m l y hai ñuôi
trâu kéo l i ñi gi t lùi ñư c hơn m t trăm bư c. Gi c th y th ñ u th t kinh, không
dám l y trâu n a. B i th tôi m i gi ñư c ñây yên n, không vi c gì.
Tháo nói:
- Ta bi t ngươi ñã lâu. Nay ngươi có ch u hàng không?
Ch nói:
- B ng tôi mu n th ñã lâu r i.
Ch v d n c h hàng vài trăm ngư i ra hàng Tào Tháo. Tháo cho làm ô Úy,
thư ng r t h u r i ñem Hà Nghi, Hoàng Thi u ra chém.
Nh Nam, Dĩnh Xuyên, t y ñ u bình ñ nh c .
Tháo rút quân v .
Tào Nhân, H H u Ðôn ra ti p ki n, nói r ng:
- M y hôm nay quân ñi dò thám v báo r ng Duy n Châu, quân sĩ Ti t Lan, Lý
Phong ra ngoài ñi ăn cư p, thành b tr ng không, chúa công ñem quân v a th ng
tr n v mà ñánh, ch m t tr n là h ñư c thành.
Tháo li n ñem quân ñi ñư ng t t ñ n Duy n Châu.
Ti t Lan, Lý Phong không ng có quân ñ n, chưa k p phòng b , nhưng cũng ph i
ñem quân ra ngoài thành ñ ñánh.
H a Ch nói:
- Tôi xin b t hai ñ a này ñ làm l ra m t.
Tháo m ng sai Ch ra tr n. Lý Phong vác h a kích l i ñánh. Hai ng a gi ao nhau
m i ñư c hai hi p, Ch chém Phong ch t lăn xu ng dư i ng a.
Ti t Lan v i vàng ch y v . Lý Ði n ch n ngang bên c u. Lan không dám vào
thành, d n quân kéo v C Giã, ñang ñi g p ngay Lã Ki n t ng a l i ñu i b n m t
phát tên, Lan ch t ngã quay xu ng ñ t. Quân Ti t Lan, Lý Phong v tan c . Tháo
l y ñư c Duy n Châu.
Trình D c xin ti n binh l y l i n t B c Dương.
Tháo sai H a Ch , Ði n Vi làm tiên phong; H H u Ðôn, H H u Uyên làm t
quân; Lý Ði n, Nh c Ti n làm h u quân; Tào Tháo t lĩnh trung quân; Vu C m, Lã
Ki n làm h u quân.
Quân Tào ñ n B c Dương, L B mu n ra ñánh, Tr n Cung can r ng:
- Không nên ñánh v i. Ð i các tư ng ñ n ñây ñ y ñ ñã, r i hãy hay.
B nói:
- Ta có s ai!
Không nghe l i Tr n Cung, B c ñem quân ra tr n, c m ngang ng n kích thét
m ng.
H a Ch ra ñ ch, hai bên ñánh nhau hai mươi hi p chưa bên nào ñư c thua.
Tháo nói:
- M t ngư i không th ng n i L B ñư c.
Nói r i sai Ði n Vi ra giúp H a Ch ñánh L B .



Hai tư ng giáp l i ñánh, bên t thì Ðôn, Uyên, bên h u thì Ði n, Ti n, cùng kéo
ra, sáu tư ng quây qu n l i ñánh m t mình L B . B ch ng ñ không xu , ph i
quay ng a ch y v thành.
H Ði n trên thành th y B thua ch y v , kíp sai ngư i ra kéo c u lên.
B g i to:
- M c a!
Ði n nói:
- Ta ñã hàng Tào tư ng quân r i!
B ch i to m t h i r i ñem quân sang Ð nh Ðào. Tr n Cung v i vàng b o v v
con L B m c a ñông ch y ra ngoài thành.
Tháo l y ñư c B c Dương, tha cho h Ði n các l i khi trư c.
Lưu Hoa bàn v i Tào Tháo r ng:
- L B là m t con h d . Nay h n ñang cùng kh n không nên khoan dung cho
h n m t chút nào.
Tháo bèn sai Hoa gi B c Dương, t mình d n quân ñ n Ð nh Ðào. B y gi L
B cùng Trương M c, Trương Siêu trong thành, còn Cao Thu n, Trương Liêu,
Tang Bá, H u Thành, ñi tu n ñ ki m lương chưa v .
Quân Tào Táo ñ n Ð nh Ðào, ñ i m y ngày L B không ch u ra ñánh, bèn rút
quân lui b n mươi d m h tr i. Nhân b y gi lúa m ch T Qu n ñã chín. Tháo sai
quân ra g t v ñ ăn.
Quân ñi thám v báo v i L B . B ñem quân l i, ñi ñ n g n tr i Tào Tháo,
trông v phía t th y r ng r m um tùm, s có quân ph c l i ph i tr v .
Tháo bi t quân B quay tr v , b o v i chư tư ng r ng:
- L B nghi trong r ng có quân ph c. Ta nên c m rõ nhi u tinh kỳ ñ ñánh l a
h n. Mé tây tr i có m t d i ñư ng ñê không có nư c, ta nên ñem tinh binh ra ph c
ñó. Ngày mai L B t t ñ n ñ t r ng, quân ph c tr ra ñánh t p h u ch c b t ñư c
L B .
Tháo nói xong làm ngay. Trong tr i Tháo ch ñ ñ năm mươi ngư i ñánh tr ng
và b t b n trai gái b t ñư c dân thôn hò reo, còn bao nhiêu tinh binh ph c c sau
ñê.
Qu nhiên L B nghi trong r ng có quân ph c, h p t p v k chuy n v i Tr n
Cung. Cung nói:
- Tào Tháo có nhi u qu k , không nên khinh chi n ñâu.
B nói:
- Ta dùng m o h a công, ch c phá ñư c quân ph c.
Li n sai Tr n Cung, Cao Thu n, gi thành r i hôm sau kéo ñ i quân vào r ng
ñánh gi c. Ði xa xa ñã trông th y trong r ng có c , kéo quân ñi x n lên, b n m t sai
phóng h a. R ng cháy ngùn ng t nhưng ch ng th y ngư i nào; mu n kéo quân v
tr i Tào Tháo, thì nghe th y ti ng tr ng ñánh r m r c lên. Trong b ng L B còn
ñương nghi nghi ho c ho c, thì ch t sau tr i có toán quân kéo ra. B t ng a x n
l i. B ng nghe th y m t ti ng pháo n , r i quân ph c sau ñê tr ra.



H H u Ðôn, H H u Uyên, H a Ch , Ði n Vi, Lý Ði n, Nh c Ti n, t ng a
kéo c ra.
L B li u không ñ ch n i, v i vàng ch y tr n. Tư ng B là Thành Liêm b
Nh c Ti n b n m t mũi tên ch t. Quân B ba ph n ch t m t hai.
Quân thua có ñ a ch y ñư c v báo v i Tr n Cung. Cung nói:
- Thành tr ng không, khó gi , chi b ng hãy b ch y.
Li n cùng v i Cao Thu n ñưa v con L B b Ð nh Ðào mà ñi.
Quân Tào Tháo th a th ng ñánh b a vào thành, ñánh ñ n ñâu ñư c ñ n ñó, d
như ch tre.
Trương Siêu t v n ch t, Trương M c ch y sang v i Viên Thu t.
M t s Sơn Ðông v tay Tào Tháo c .
Tháo ph d dân chúng s a sang thành quách l i.
L B ñang khi ch y tr n, g p ngay các tư ng ñi ki m lương ñã v . Tr n Cung
cũng v a tìm ñ n nơi.
B nói:
- Quân ta dù ít, còn ñ phá ñư c Tào Tháo.
Li n l i kéo quân tr l i.
Th th c là:
Ðư c thua, thua ñư c là thư ng
Quay binh ñánh l i ai lư ng ñư c ñâu!
Chưa bi t L B phen này ñư c thua th nào, xem h i sau m i t .
H i 13
Lý Thôi, Quách Dĩ M t Tr n Gi ao Tranh
Dương Ph ng, Ð ng Th a Hai L n C u Giá.
Tào Tháo ñánh phá ñư c L B Ð nh Ðào. B thu nh t tàn quân mã b b ,
cùng các tư ng ñ nh quay tr l i ñánh nhau v i Tào Tháo.
Tr n Cung can r ng:
- Nay Tào Tháo binh th l n, mình chưa tranh dành ñư c v i h n. Hãy nên tìm
x nào yên thân, v sau s tính cũng không mu n.
B h i:
- Ta l i mu n sang v i Viên Thi u, nên không?
Cung nói:
- Hãy nên sai ngư i sang Ký Châu, dò xem tình ý ra sao, r i hãy ñi.
B nghe l i.
B y gi Viên Thi u Ký Châu nghe th y Tào Tháo ñánh nhau v i L B . Mưu
sĩ c a Thi u là Th m Ph i nói r ng:
- L B là m t gi ng h sói. N u h n l y ñư c Duy n Châu, t t sang chi m c
Ký Châu. B t như c ta giúp Tào Tháo ñánh L B , v sau kh i lo.
Thi u sai Nhan Lương ñem năm v n quân sang giúp Tào Tháo.



Quân do thám nghe ñư c tin, v báo v i L B . B s l m, bàn v i Tr n Cung.
Cung nói:
- Tôi nghe ông Lưu B m i lĩnh ñ t T Châu, ta nên sang nh ông y.
B nghe l i Cung, sang T Châu.
Có ngư i báo v i Lưu B , B nói:
- L B là ngư i anh dũng ñ i nay, ta nên ra ñón.
My Chúc nói:
- L B là gi ng h lang, không nên ch a. Ch a h n, t t có khi h n h i ngư i.
Huy n Ð c nói:
- Trư c kia n u không có L B ñánh Duy n Châu, thì T Châu sao thoát
ñư c n n. Nay h n th cùng mà v v i ta, thì còn có b ng gì khác n a.
Trương Phi nói:
- Ð i huynh b ng r t t t. Nhưng ph i ñ phòng m i ñư c.
Lưu B lĩnh quân ra kh i thành ba mươi d m ñ ñón L B . Hai ngư i cùng sóng
ñ u ng a ñi vào thành, vào ñ n t n châu nha. Chào m ng xong, m i ngư i an t a.
B nói:
- T khi Vương tư ñ gi t Ð ng Trác, v sau g p cu c bi n lo n c a b n Thôi,
Dĩ, tôi ph i long ñong x Quan Ðông. Chư h u nhi u ngư i không dung, g n ñây
l i g p Tào Tháo b t nhân, xâm chi m T Châu. May nh có s quân c s c c u
Ðào Cung T , tôi b y gi cũng ñánh úp ñư c Duy n Châu, m i chia ñư c th c a
Tào Tháo; không ng tôi l i m c ph i mưu gi an, hao quân t n tư ng. Nay xin v
v i s quân, cùng toan vi c l n. Chưa bi t ý s quân nghĩ làm sao?
Huy n Ð c nói:
- Ðào s quân m i m t, không có ai qu n lĩnh T Châu, nên sai tôi t m quy n
cai qu n. Nay may có tư ng quân ñ n ñây, tôi xin như ng l i.
Nói r i li n ñem bài n gi ao cho L B . B ch c giơ tay ñ l y, l i th y sau
lưng Lưu B có Quan Vũ, Trương Phi, hai ngư i ñ u có v m t t c gi n c . B gi
cách cư i nói r ng:
- Tôi là m t ñ a dũng phu, làm th nào ñư c châu m c.
Lưu B l i xin như ng.
Tr n Cung nói:
- Khách m nh, không l n ñư c ch . Xin s quân ñ ng nghi.
Lưu B m i thôi, sai m ti c y n kho n ñãi, r i sai d n d p m t nơi tươm t t ñ
L B ngh ngơi.
Hôm sau L B làm ti c m i l i Huy n Ð c. Lưu, Quan, Trương cùng ñi.
U ng rư u ñ n a ch ng, L B m i Huy n Ð c vào nhà trong. Quan, Trương
cùng theo vào. L B sai v con ra l y. Huy n Ð c hai ba l n khiêm t n không dám
nh n.
L B nói:
- Hi n ñ t t ph i khiêm như ng.
Trương Phi nghe th y câu y, tr n m t thét m ng:



- Anh ta là cành vàng lá ng c. Ngươi là ñ a nào dám g i anh ta là hi n ñ ? L i
ñây, ta ñánh v i ngươi ba trăm hi p.
Lưu B v i vàng m ng át ñi. Quan Công khuyên Trương Phi ñi ra, r i l y l i ôn
t n nói v i L B r ng:
- Em tôi u ng rư u say nói càn, xin anh ñ ng ch p.
B l ng yên không nói.
M t h i, ti c tan. L B ti n Lưu B ra t n c a, Trương Phi cư i ng a ñi ngang
ngoài c a thét to:
- L B , ta ñánh v i ngươi ba trăm hi p.
Lưu B v i vàng sai Quan Công ra b o Trương Phi ph i thôi ñi.
Ð n hôm sau, L B ñ n t giã Lưu B nói r ng:
- S quân không n b tôi, nhưng ch s l nh ñ không dung. V y tôi xin ñi nơi
khác.
Lưu B nói:
- N u tư ng quân ñi thì t i tôi ch ng hóa ra to l m ru. Em tôi h n h n v i tư ng
quân, hôm khác tôi xin b t h n ñ n xin l i. G n ñây có p Ti u Bái, khi trư c tôi
cũng ñóng ñ n ñó. Xin tư ng quân ch n h p hòi t m ñ n ngh ng a. Lương th c
và quân nhu, tôi xin cung ng c .
L B t ơn Lưu B , r i d n quân ra ñóng Ti u Bái.
Lưu B t b a y chê trách Trương Phi mãi.
Tào Tháo t khi bình ñư c Sơn Ðông, dân bi u tâu v tri u ñình. Tri u ñình
thăng ch c cho Tháo làm Ki n Ð c tư ng quân, phong làm Phi ñình h u.
Lúc b y gi Lý Thôi t làm ð i Tư Mã. Quách Dĩ t làm ð i Tư ng Quân,
hoành hành không còn v n ai c . Tri u ñình không ai dám m mi ng.
Thái Úy là Dương Bưu, ð i T Nông là Chu Tu n m t tâu v i vua Hi n Ð
r ng:
- Nay Tào Tháo c m hơn 20 v n quân, mưu th n, dũng tư ng trong tay có vài
mươi ngư i. N u ñư c ngư i y ñ phù trì xã t c, tiêu tr ñ a gi an phi, thì thiên h
may l m!
Hi n Ð khóc nói r ng:
- Tr m b hai ñ a gi c y khinh nh n ñã lâu. N u gi t ñư c thì hay l m.
Bưu tâu r ng:
- Th n có m t m o, trư c làm cho hai ñ a t tàn h i l n nhau, r i sau m i m i
Tào Tháo ñem binh vào gi t, quét s ch lũ gi c ñ yên tri u ñình.
Hi n Ð h i:
- K y là k gì?
Bưu tâu:
- Th n nghe v Quách Dĩ r t hay ghen, nay sai ngư i ñ n xúi v h n, dùng k
ph n gián, hai ñ a gi c t t gi t l n nhau.
Vua li n vi t t m t chi u, ñưa cho Dương Bưu, sai Bưu thi hành k y.
Bưu l p t c sai v , l y c có vi c ñ n ph Quách Dĩ, nhân d p b o v Dĩ r ng:



- Tôi nghe Quách tư ng quân thư ng cùng v i phu nhân Lý Tư Mã có tư tình
v i nhau, tình thân m t l m. N u quan Tư Mã bi t chuy n t t b tai v . Phu nhân
nên gi gìn ñ ng cho ñi l i n a là hơn.
V Dĩ ñem lòng ng ngay ch ng, nói:
- Th o nào! M y ñêm nay nhà tôi không v . Ch ng hóa ra ñi làm vi c vô s y.
Giá phu nhân không nói thì tôi không bi t, ñ t nay tôi xin gi gìn.
V Bưu t giã v . V Dĩ ra ti n, hai ba l n t ơn r i m i tr vào.
Ðư c vài ngày, Quách Dĩ l i s p sang nhà Lý Thôi ăn y n. V ng i, không cho
ñi nói r ng:
- Lý Thôi là ngư i b t tr c l m. Và th i nay hai ngư i anh hùng không ch c
ñ ng lâu ñư c v i nhau. Phu quân sang bên y, ví d trong khi ăn u ng, Lý Thôi
ñánh thu c ñ c, thi p làm th nào?
Quách Dĩ nh t ñ nh không nghe. V hai ba l n ngăn can. Bu i chi u Lý Thôi sai
ngư i ñem bi u m t mâm rư u. V Dĩ b thu c ñ c vào ñ ăn r i m i bưng vào
cho ch ng. Dĩ ñ nh ăn ngay, v nói:
- Ð ăn ngoài ñưa l i, không nên ăn ngay.
Nói r i ñem ñ m i ít cho chó ăn th . Chó ăn ch t li n.
T ñ y Quách Dĩ có b ng ng Lý Thôi.
M t hôm tan ch u, Lý Thôi l i m i Quách Dĩ v nhà u ng rư u. Dĩ cũng ñ n.
Ð n ñêm tan ti c, Dĩ say m i tr v . Ng u nhiên ñêm hôm y ñau b ng. V th y
v y m i nói:
- Thôi l i ăn ph i thu c ñ c r i!
Nói r i sai l y nư c phân cho u ng. Dĩ u ng xong th ra h t ñ ăn, thì kh i ñau
b ng.
Dĩ gi n l m, nói r ng:
- Ta v i Lý Thôi cùng toan vi c l n v i nhau, nay b ng dưng mu n h i ta. Ta
không li u trư c t t m c tay h n.
Li n s a sang giáp binh b n b mình ñ ñi ñánh Lý Thôi. Có ngư i báo v i
Thôi. Thôi n i gi n nói r ng:
- Quách Dĩ sao dám th .
Thôi cũng ñem giáp binh b n b l i ñánh
Hai ngư i h p binh vài v n dư i thành Trư ng An ñánh nhau chán r i, th a
th cư p bóc c a dân.
Cháu Lý Thôi là Lý Tiêm, d n quân ñ n vây cung ñi n, r i l y hai c xe, m t c
ch thiên t , m c c ch Ph c hoàng h u, r i sai Gi H , T Linh ñi giám áp xa giá;
còn bao nhiêu phu nhân n i th ñ u ph i ñi b c . Trong khi m i ngư i kéo ra c a
H u T , g p ngay binh Quách Dĩ ñ n, b n nhau tua t a. Cung nhân b ch t vô s . Lý
Thôi t ñ ng sau ñánh l i, Quách Dĩ ph i rút lui, xa giá m o hi m ra ngoài thành,
không ai phân gi i ñi u gì, b ñưa ngay ñ n dinh Lý Thôi. Quách Dĩ lui binh vào
cung b t h t cung t n thái n ñem v tr i, r i phóng h a ñ t cung ñi n.



Hôm sau, Quách Dĩ bi t Lý Thôi cư p m t thiên t bèn ñem binh ñ n trư c c a
tr i ñánh nhau.
Vua và hoàng h u ñ u s hãi l m.
Ð i sau có bài thơ than r ng:
T khi Quang Vũ trung hưng
Truy n ñ i trên dư i, m i ch ng mư i hai.
Hoàn, Lin, vô ñ o n i ngôi,
Ho n quan chuyên chính, ra ñ i ñã suy,
Tam công Hà Ti n ra gì?
Mu n tr chu t xã g i chi gi an th n?
Ðu i sài rư c h vào trong,
Tây Châu gi c Ð ng n i lòng dâm hung
Tư Ð mưu c y má h ng
, Khi n cho Ð ng, L l n cùng gi t nhau.
Gi c tan dân ñã b t s u,
Bi t ñâu Lý, Quách ra m u hung hăng!
Kinh thành c r m gai ch ng
Sáu cung ñói khát kh ñàng can qua.
V n tr i ñ n bu i sút sa
Anh hùng chia x sơn hà lìa tan
Vua sau coi ñ y nên răn,
L vàng ch ñ cho tan m hoài.
Sinh linh gan nát óc l y,
Máu oan lai láng tràn ñ y non sông
Ta xem s xót thương lòng,
Th ly thơ trư c hãi hùng xưa nay
Bào tang gi l y l i này,
Giươm th n c m v ng v n bày k cương.
Khi quân Quách Dĩ ñ n, Lý Thôi ra tr i ñánh nhau. Quách Dĩ thua rút v . Lý
Thôi m i ñem xa giá vua và hoàng h u r i sang My , sai cháu là Lý Tiêm coi gi ,
c m n i s , không cho ai vào. Vua tôi ăn u ng b a có b a không. Th th n ngư i
nào ngư i y ñói v c m t.
M t b a vua cho ngư i ra h i Lý Thôi l y năm h c g o và năm b xương trâu ñ
cho k h u ngư i h ăn.
Thôi n i gi n m ng r ng:
- S m chi u ñã dâng cơm r i, còn ñói gì n a?
R i l y nh ng th t thiu cơm v a ñem cho.
Hôi quá không ai ăn ñư c vua m i m ng r ng:
- Ngh ch t c dám khinh ta như th à!
Quan Th Trung là Dương Dỳ kíp tâu r ng:



- Quân h n ñã tàn b o ñ n th này, xin b h hãy nên nh n, không nên trêu t c
h n.
Vua cúi ñ u không nói gì n a, tay áo c n g t hai hàng nư c m t ch a chan. Ch t
th y t h u vào báo r ng:
- Có m t ñám quân mã, gươm giáo sáng choang, chiêng tr ng om sòm, l i ñây
c ub h .
Vua sai ra xem ai, thì là Quách Dĩ, l i càng lo thêm.
- Ngoài thung lũng ti ng ngư i reo r m rĩ t c là Lý Thôi d n quân ñ n ñánh
Quách Dĩ.
Thôi c m roi tr vào Dĩ m ng r ng:
- Ta ñ i ñãi v i ngươi không b c b o gì, sao ngươi l i r p tâm h i ta, h Dĩ?
Dĩ tr l i:
- Mày là ñ a ph n t c, ch ng gi t ñ làm chi?
Thôi nói:
- Ta b o v vua ñây, sao l i là ph n t c?
Dĩ nói:
- Th là b c hi p vua, sao g i là b o v vua?
Thôi nói:
- Nói làm chi nhi u, ta v i ngươi không dùng quân sĩ, ch hai ngư i ñánh nhau,
ngư i nào th ng thì ñư c ñem vua ñi.
Hai ngư i li n ñánh nhau ngay trư c tr n.
Ðánh nhau ñư c mư i hi p, chưa rõ ai ñư c thua, thì th y Dương Bưu t ng a
l i g i to lên r ng:
- Xin hai tư ng quân hãy ng ng tay. Tôi ñã m i các quan ñ n ñây ñ gi ng hòa.
Hai bên ai v tr i n y.
Dương Bưu và Chu Tu n h i h p các quan tri u th n hơn 60 ngư i, kéo nhau
ñ n tr i Quách Dĩ dàn hòa trư c. Dĩ b t các quan gi am c l i. Các quan kêu r ng:
- Chúng tôi ñ n ñây ñ bàn ñi u hay, sao l i ñ i x như th ?
Quách Dĩ nói:
- Lý Thôi b c hi p thiên t , thì ta cũng b c hi p công khanh, ch kém gì?
Dương Bưu nói:
- M t ngư i hi p thiên t , m t ngư i hi p công khanh là ra làm sao?
Dĩ n i gi n lên, c m ki m toan gi t Dương Bưu, có quan trung lang tư ng là
Dương M t c can mãi, Dĩ m i tha cho Bưu và Chu Tu n, còn các quan thì gi am c
l i trong tr i. Ra ngoài Bưu b o v i Tu n r ng:
- Anh em mình làm tôi xã t c, nay không c u ñư c chúa, s ng trên ñ i cũng là
th a.
Nói xong hai ngư i ôm l y nhau khóc, ng t ngã lăn xu ng ñ t.
Tu n v nhà lo nghĩ thành b nh ch t.
T b y gi Thôi, Dĩ c m i ngày m t l n ñánh nhau ròng rã hơn 50 ngày tr i,
quân ch t không bi t bao nhiêu mà k .



Lý Thôi tính hay ưa tà ñ o và thu t yêu quái, thư ng thư ng cho bà c t lên ñ ng
trong quân. Gi H can mãi không nghe.
Quan Th Trung là Dương Kỳ th y v y li n m t tâu v i vua r ng:
- Th n xem Gi H , tuy làm tâm phúc Lý Thôi nhưng th c b ng v n chưa t ng
quên vua. B h nên bàn v i h n.
Ðang nói thì Gi H ñâu ñ n. Vua ñu i t h u ñ ng ra xa, r i khóc b o H
r ng:
- Ngươi có thương nhà Hán mà c u l y tr m không?
H ph c xu ng ñ t, l y thưa r ng:
- Xin b h ch nói ra. B ng th n v n v n mu n th , th n xin s li u vi c y.
Vua g t nư c m t t H .
Ðư c m t ch c, Lý Thôi l i ñeo ki m ñi th ng vào. M t vua xám ng t. Thôi nói
v i vua r ng:
- Quách Dĩ là ñ a b t nhân, h n dám gi am gi các công khanh, l i mu n b c
hi p c b h , không có tôi, xa giá b xiêu d t r i.
Vua ch p tay t , Thôi m i ra.
R i l i có Hoàng Ph L ch vào ra m t, vua bi t L ch là ngư i nói khéo, l i là
ngư i làng Lý Thôi, bèn sai L ch ra gi i hòa hai bên. L ch vâng chi u, ñ n tr i
Quách Dĩ nói. Dĩ b o:
- H Lý Thôi có ñưa thiên t ra thì ta tha các công khanh.
L ch l i ñ n Lý Thôi b o r ng:
- Nay thiên t bi t tôi là ngư i Tây Lương, cùng làng v i ông, nên sai tôi ñ n
gi i hòa cho hai ông. Dĩ ph ng chi u r i, còn ông th nào?
Thôi nói:
- Ta có công ñánh ñư c L B , làm ph ng chính ñã b n năm nay, công tr ng r t
nhi u. Thiên h ai cũng bi t. Quách Dĩ b t quá là m t ñ a ăn tr m ng a mà thôi, th
mà h n dám ăn hi p công khanh, và ch ng l i ta. Ta th phên này ph i gi t h n. Ông
th trông xem quân sĩ và k ho ch c a ta, có ñánh n i ñư c tên Quách Dĩ không?
L ch nói:
- Không nên, ông ơi! Ngày xưa H u Ngh x H u Cùng c y mình b n gi i,
không bi t lo nghĩ, ñ n n i tuy t di t. V a m i r i, Ð ng thái sư cư ng th nh bao
nhiêu, r i sau th nào, m t ông ñã trông th y rành rành, L B ñ i ơn Ð ng thái sư
mà l i gi t Ð ng thái sư, ch trong giây phút, ñ u thái sư treo c a ch , xem th thì
cư ng th nh có v ng ch c gì. Tư ng quân mình làm thư ng tư ng c m ph vi t, c p
c ti t, h hàng con cháu ñ u ngôi cao; ơn nư c không ph i không h u. Quách Dĩ
hi p công khanh, ông hi p vua, th thì bên nào nh , bên nào n ng.
Lý Thôi gi n l m, rút ki m ra m ng r ng:
- Thiên t sai ngươi n i d y ñ làm nh c ta hay sao? Trư c h t ta hãy chém ñ u
ngươi!
K ðô Úy là Dương Ph ng can r ng:



- Nay chưa tr ñư c Quách Dĩ, l i ñem gi t s nhà vua, tôi e Quách Dĩ v n c ñ
kh i binh, chư h u ai cũng s giúp h n.
Gi H cũng c can, Thôi m i nguôi cơn gi n. H ñ y Hoàng Ph L ch ra. L ch
kêu to lên r ng:
- Lý Thôi không ph ng chi u, mu n gi t vua ñ lên ngôi báu.
Th trung là H M c v i vàng ngăn nói r ng:
- Ð ng nói câu y, s s không l i cho b n thân.
L ch m ng r ng:
- H M c! Ngươi cũng là tôi tri u ñình, sao l i v bè v i gi c. Vua nh c thì tôi
ph i ch t. Dù ta b Lý Thôi gi t, là ta tr n ñ o làm tôi ch sao?
L ch v a nói v a m ng mãi không thôi. Vua th y v y v i vàng sai L ch tr v
Tây Lương.
Quân Lý Thôi quá n a là ngư i Tây Lương, l i ñư c ngư i nư c Khương
giúp ñ .
Hoàng Ph L ch ñ n Tây Lương, nói toáng lên r ng:
- Lý Thôi mưu làm ph n, h ai theo h n là gi c và tai h a v sau s không lư ng
ñư c.
Nhi u ngư i Tây Lương tin l i c a L ch, lòng quân sĩ c a Lý Thôi cũng d n d n
nao núng. Thôi nghe tin y gi n l m, kíp sai h bôn là Vương Sương ñu i theo.
Sương bi t L ch là ngư i trung nghĩa, không ñi ñu i v báo r ng:
- Không bi t L ch ñi ñ ng nào.
M t m t thì Gi H d ngư i nư c Khương r ng:
- Thiên t cũng bi t các ngươi là trung nghĩa, ñánh mãi thì kh nh c. B i v y b
h có m t chi u cho các ngươi v qu n, ngày sau s có thư ng to.
Ngư i nư c Khương ñang oán s n Lý Thôi không cho hư ng tư c, li n nghe l i
Gi H , kéo c v .
H l i m t tâu v i vua r ng:
- Lý Thôi tham mà vô mưu, th y binh lính b v , b ng ñã lo s , b h nên l y
tr ng tư c mà gi h n.
Vua li n h chi u phong Lý Thôi làm ñ i tư mã, Thôi m ng nói r ng:
- Phúc này th t là th n thánh ban cho ta. L y thánh v n l y, có cúng có bái cũng
có hơn!
Thôi thư ng to cho các ñ ng c t, còn quân tư ng thì không nói gì ñ n. K ðô
Úy là Dương Ph ng gi n l m bàn v i T ng Qu r ng:
- Chúng ta ra s ng vào ch t, xông pha mũi tên hòn ñ n, mà té ra công tr ng
không b ng m y m ñ ng bóng.
T ng Qu nói:
- Th thì sao không gi t h n ñi mà c u thiên t .
Ph ng nói:
- Ngươi trong quân ñ t l a làm hi u, r i ta ngoài kéo binh vào ti p ng.



Hai ngư i h n nhau canh hai ñêm hôm y kh i s . Không ng vi c không kín,
ti t l ra có ngư i nghe th y, báo v i Lý Thôi. Thôi gi n sai ngư i b t T ng Qu
gi t ñi. Dương Ph ng d n binh ngoài ch mãi không th y hi u l a. Lý Thôi t
ñem quân ra, v a g p Dương Ph ng ñ n. Hai bên ñánh nhau ñ n canh tư, Ph ng
không ñánh n i, ch y v Tây An.
T ñ y, quân th Lý Thôi m i ngày m t suy, l i thư ng thư ng b Quách Dĩ ñ n
ñánh, quân sĩ b gi t ch t r t nhi u, ch t l i có ngư i báo r ng:
- Trương T th ng lĩnh m t cánh ñ i quân t Thi m Tây ñ n, mu n gi ng hòa
cho hai bên, nói rao lên r ng: bên nào không nghe thì ñánh.
Thôi nhân th l y lòng Trương T , sai ngư i ñ n Quách Dĩ c u hòa. Dĩ cũng
ph i vâng theo.
Trương T dâng bi u m i thiên t ra chơi Ho ng Nông. Vua m ng nói r ng:
- Ta ñã lâu nay nh Ðông Ðô l m. Nay nhân th ñư c v , l y làm may l m.
Li n h chi u phong Trương T làm Phiêu K tư ng quân. T dâng lương th c,
rư u th t ñ cung c p cho các quan. Quách Dĩ cũng tha cho các công khanh ra tr i.
Lý Thôi cũng thu x p xa giá ñ v Ðông Ðô, sai vài trăm quân ng lâm, c m kích ñi
h t ng. Khi loan giá qua Tân Phong ñ n Bá Lăng, tr i v ti t thu, b ng n i cơn gió
l nh, nghe th y có ti ng reo, r i th y vài trăm quân ñ n ñ u c u ch n ñư ng không
cho xa giá ñi, quát to h i r ng:
- Ngư i nào qua ñây?
Th Trung là Dương Kỳ t ng a lên c u nói r ng:
- Xe vua qua ñây, ñ a nào dám ngăn tr ?
Có hai tư ng ra nói:
- Chúng tôi vâng l nh Quách tư ng quân sai gi c u này, phòng k gi an phi. Có
ph i xa giá vua ñi, xin ñư c trong th y vua, chúng tôi m i tin.
Dương Kỳ m rèm châu ra, vua m i d b o r ng:
- Tr m ñây, sao các ngươi không lui quân?
Các tư ng trông th y, ñ u reo: v n tu ! r i ñ ng ra hai bên, ñ xa giá ñi qua. Xe
ñi r i, hai tư ng v báo v i Quách Dĩ.
Dĩ nói:
- Ta ý mu n ñánh l u Trương T , b t xa giá quay v My , sao các ngươi l i t
ti n tha ngay?
Dĩ li n chém hai tư ng r i kh i binh ñi ñu i xe vua.
Xe ñi ñ n huy n Hoa Âm, b ng nghe ñ ng sau có ti ng reo vang d y, g i to
r ng:
- Xa giá ñ ng ñi v i!
Vua khóc b o v i ñ i th n r ng:
- V a thoát hang sói, l i g p mi ng hùm. Bây gi tính làm sao?
Các quan s m t vía. Quân gi c g n ñ n nơi, ch t nghe ñ ng sau có ti ng tr ng
ñánh, r i có m t tư ng ñi lên trư c, sau có m t lá c l n ñ b n ch Ð i Hán
Dương Ph ng, kéo hơn m t ngàn quân ra.



Nguyên Dương Ph ng t khi b Lý Thôi ñánh, d n quân ñ n ñóng núi Chung
Nam, nghe tin vua ñi qua ñ y nên ñ n ñ ñi theo h giá. Gi a khi y quân Dĩ ñ n
nơi. Hai bên dàn thành th tr n. Tư ng Quách Dĩ là Thôi Dũng phóng ng a ra,
m ng Ph ng là ph n t c. Ph ng gi n l m, ngo nh ñ u l i g i:
- Công Minh ñâu?
M t tư ng, tay c m búa l n, qu t ng a hoa lưu ch y ra, xông th ng vào ñánh
Thôi Dũng. Hai ng a gi ao nhau, ch m t hi p, ñ u Dũng ñ t rơi dư i chân ng a.
Ph ng th a th ñánh tràn vào, Quách Dĩ thua to, lui hai mươi d m.
Ph ng thu quân bái ki n thiên t . Vua d b o r ng:
- Ngươi c u ñư c tr m, công th c to!
Ph ng cúi ñ u l y t . Vua phán h i:
- Tư ng v a chém ñư c gi c là ai?
Ph ng d t tư ng y l i l y t dư i xa giá, r i thưa r ng:
- Ngư i này v n Dương Qu n, x Hà Ðông, h T tên Ho ng, tên ch là Công
Minh.
Vua l y l i ph d . Dương Ph ng h v xa giá ñ n ñóng Hoa Âm. Tư ng quân
là Ðoàn i dâng y ph c và ñ ăn u ng. Ðên hôm y vua ngh trong tr i Dương Ph ng.
Quách Dĩ thua m t tr n, hôm sau ñem quân kéo ñ n c a tr i thách ñánh, T
Ho ng cư i ng a ra trư c. Dĩ th ñ i quân vây b c tám m t. Vua và Dương Ph ng
cùng b kh n trong vây. Ðương lúc nguy c p, ch t nghe mé ðông Nam, có ti ng
reo n i m, r i th y m t tư ng kéo quân mã ñ n, phá quân gi c tan v . T Ho ng
m i th a th ñánh ra, quân Dĩ b thua ch y tan v .
Tư ng y ñ n ra m t vua, ñó là qu c thích Ð ng Th a. Vua khóc k l i chuy n
trư c.
Th a tâu r ng:
- Xin b h ñ ng lo, tôi xin cùng v i Dương tư ng quân th chém hai ñ a gi c
y ñ yên thiên h .
Vua truy n l nh ñi mau ñ n Ðông Ðô. Xa giá ñi su t ñêm y ñên Ho ng Nông.
Quách Dĩ thua, kéo quân v , v a g p ngay Lý Thôi, Dĩ nói:
- Dương Ph ng, Ð ng Th a c u giá ñ n Ho ng Nông r i. N u ñ chúng ñi ñư c
ñ n Sơn Ðông, có ch ñ ng chân v ng vàng, t t nhiên s b cáo thiên h , m i chư
h u ñ n ñánh anh em ta, thì ba h nhà chúng ta cũng không gi n i.
Thôi nói:
- Nay Trương T ñóng quân Trư ng An, chưa nên khinh ñ ng. Ngươi cùng ta
nên t quân l i m t nơi, r i ñ n th ng Ho ng Nông, gi t phăng Hi n Ð ñi, chia
thiên h làm ñôi m i ngư i m t n a thì có hay không?
Dĩ m ng l m, xin vâng ngay. Hai ngư i h p quân làm m t, ñi ñ n ñâu cư p bóc
vét s ch c a dân ñ n ñ y.
Dương Ph ng, Ð ng Th a nghe tin quân Thôi, Dĩ kéo ñ n, li n quay binh tr l i,
ñánh nhau to Ðông Giáu.
Thôi, Dĩ bàn v i nhau r ng:



- Quân ta nhi u, quân chúng it. Ta c ñánh b a ñi là ñư c.
Nói xong r i, Lý Thôi t , Quách Dĩ h u, kéo tràn quân l i, ñ y c núi, l p c
ñ ng. Ph ng, Th a hai ngư i c li u ch t mà ñánh, ch gi ri t l y xa giá c a vua và
hoàng h u còn các quan, các cung nhân và s sách, ñ ñ c, các th c a vua dùng,
ph i v t b c .
Quách Dĩ kéo quân vào Ho ng Nông cư p bóc, Ð ng Th a, Dương Ph ng h xa
giá ch y sang Thi m B c. Thôi, Dĩ chia quân hai ñư ng ñi ñu i. Th a, Ph ng m t
m t sai ngư i cùng v i Quách Dĩ gi ng hòa, m t m t m t ñưa chi u ch ñ n Hà
Ðông, kíp v i tư ng B ch Ba là Hàn Tiêm, Lý Nh c và H Tài, ñem quân mã ba x
l i c u.
Lý Nh c nguyên là gi c c t t p núi r ng. Nay b t ñ c dĩ cũng ph i tri u ñ n.
Quân ba x ñư c tin vua tha t i, l i cho làm quan, li n ñem c quân sĩ b n doanh
c a mình ñ n, ph i h p v i Ð ng Th a cùng nhau h i h p làm m t l y l i Ho ng
Nông.
B y gi Lý Thôi, Quách Dĩ ñi ñ n ñâu, cư p bóc ñ n ñ y, ngư i già y u ñem
gi t s ch, ngư i kh e m nh b t ñi theo làm quân, khi nào ñánh nhau b t dân binh ñi
trư c, g i là quân c m t .
Th gi c Lý, Quách to l m. Quân Lý Nh c ñ n g p gi c V Dương.
Quách Dĩ sai quân ñem áo s ng, ñ ñ c b c d c ñư ng. Quân Nh c th y áo
s ng ng n ngang c ñ t, tranh nhau nh t l y, nh n nháo m t c hàng ngũ. Thôi, Dĩ
hai cánh quân ñánh d n l i. Quân Nh c thua to. Dương Ph ng ch ng ch không n i,
h giá ch y sang m t B c. Quân gi c ñu i theo sau lưng. Lý Nh c nói:
- Vi c kíp r i xin thiên t lên ng a ñi trư c.
Vua nói:
- Ta không n b trăm quan ch y l y m t mình.
Các quân cùng kêu khóc ñi theo.
H Tài b quân gi c gi t m t. Ph ng, Th a, th y gi c ñu i g p l m, tâu xin vua
xu ng xe ñi b .
Ði ñ n b Hoàng Hà, Lý Nh c tìm ñư c m t chi c thuy n nh ñ sang sông.
B y gi tr i ñang giá rét. Vua và hoàng h u d t nhau ñ n b sông, b cao quá
không xu ng ñư c thuy n. Ð ng sau gi c s p ñ n nơi.
Dương Ph ng nói r ng:
- Nên c i cương ng a ra, ch p n i l i, bu c vào lưng vua, ñ ñưa xu ng thuy n.
Trong ñám có Qu c C u là Ph c Ð c c p vài ch c t m l a tr ng, ch y l i nói
r ng:
- Trong lúc quân r i lo n, tôi có nh t ñư c l a này, xin ñem ñ bu c.
Hành Quân Hi u Úy là Thư ng Ho ng l y l a bu c vào lưng vua và hoàng h u,
sai quân sĩ ròng vua xu ng thuy n trư c.
Lý Nh c c m thanh ki m ñ ng ñ u thuy n. Qu c c u Ph c Ð c (v n là anh
hoàng h u) cõng hoàng h u xu ng.



Trên b nh ng ngư i chưa ñư c xu ng, tranh nhau v n vào dây neo, Lý Nh c l y
ki m ch t dây rơi c xu ng nư c. Khi ch ñư c vua và hoàng h u sang sông, l i ñ y
thuy n l i ñ ch các quan và quân sĩ. Nh ng ngư i tranh nhau xu ng trư c b ch t
g y c ngón tay kêu khóc r m tr i. Lúc sang ñư c bên kia sông, t h u vua ch còn
có hơn mư i ngư i.
Dương Ph ng tìm ñư c m t cái xe trâu, rư c vua ñ n Ð i Dương. Hôm y ph i
nh n ñói. Ð n t i m i ki m ñư c ngôi nhà ngói vào ng .
Các bô lão ñem cơm dâng, ñ vua và hoàng h u xơi, nhưng g o x u cơm h m,
vua và hoàng h u không sao nu t ñư c.
Hôm sau vua h chi u phong cho Lý Nh c làm chinh b c tư ng quân, Hàn Tiêm
làm chinh ñông tư ng quân, r i l i lên xa giá ñi. Lúc ñi có hai ñ i th n tìm ñ n khóc
và l y trư c xa giá. Hai ngư i y là thái úy Dương Bưu và thái b c Hàn Dung.
Vua và hoàng h u cũng khóc. Hàn Dung m i tâu r ng:
- Lý Thôi, Quách Dĩ r t tin l i tôi, tôi nguy n li u thân sang d chúng bãi binh.
Xin b h gi l y long th .
Hàn Dung ñi r i, Lý Nh c m i vua vào tr i Dương Ph ng t m ngh , Dương Bưu
l i m i vua v huy n An p. Vua ñ n An p không có nhà nào cao s ch, vua và
hoàng h u ph i vào tr trong nhà tranh, b n m t c a ngõ không có, ch có rào gai
tre. Vua và các quan ñ i th n vào trong nhà tranh y bàn vi c. Các tư ng ñóng quân
bên ngoài hàng rào ñ b o v .
B n Lý Nh c t khi ñ n giúp vua, ra m t chuyên quy n. Các quan hơi có ai nói
ch m ñ n, chúng m ng li n ngay trư c m t vua. Chúng l i ñưa cho vua ăn u ng
nh ng rư u ñ c cơm thô. Vua cũng c ph i c n răng mà ch u.
Lý Nh c và Hàn Tiêm l i có hơn hai trăm ñ y t b h , nào th y cúng, nào th y
thu c. Hai ñ a tâu cho làm hi u úy, ng s c . Kh c n không k p, l y dùi v ch gõ
ra làm n, ch ng ra th th ng gì n a.
Hàn Dung sang nói v i Lý Thôi, Quách Dĩ. Hai tên gi c y cũng nghe, tha cho
các quan và nh ng cung nhân ñư c v .
Năm y m t mùa to. Trăm h ph i ăn nh ng rau c và ăn táo tr b a, ch t ñói
kh p c thôn dã.
Thái thú Hà N i là Trương Dương dâng g o th t, thái thú Hà Ðông dâng l a v i,
vua cũng hơi ñư c ung dung m t chút.
Ð ng Th a, Dương Ph ng bàn nhau r ng:
- Ta nên sai ngư i ñi s a l i các cung ñi n L c Dương ñ rư c xa giá v Ðông
Ðô.
Lý Nh c không nghe, Ð ng Th a m i b o Nh c r ng:
- L c Dương v n là nơi thiên t ñóng ñô. An p là ch ñ t nh , không sao ñ
ñư c xa giá ñ y. Nay ph ng giá v L c Dương là ph i hơn.
Lý Nh c nói:
- Có ph i th , các ông c vi c ph ng giá ñi, ta c ñóng ñây.
Dương Ph ng, Ð ng Th a c ph ng giá ñem ñi.



Nh c l i, sai ngư i k t liên v i Lý Thôi, Quách Dĩ, bàn nhau cùng l i ñ cư p
giá.
Ph ng, Th a v i Tiêm bi t trư c ñư c mưu y, li n ñêm hôm y dàn bày quân
sĩ, ñ gìn gi giá vua, ñi v t ngay ñ n Cơ Quan. Lý Nh c nghe tin y, không ñ i
quân Thôi, Dĩ ñ n n a, t mình d n quân mã b n b mình ñi ñu i xa giá. Ð n canh
tư ñu i k p ñ n dư i núi Cơ Sơn, thét to lên r ng:
- Xa giá không ñư c ñi v i. Lý Thôi, Quách Dĩ ñây!
Vua Hi n Ð s run không ñư c.
Th rõ th c là:
Khi xưa ñôi gi c, ñôi quân;
Nay thì ba gi c h p qu n v i nhau.
Chưa bi t vua Hi n Ð phen này làm th nào mà thoát n n. Xem ñ n h i sau s
rõ.
H i 14
Tào M nh Ð c R i Giá ð n H a Ðô
L Ph ng Tiên ðang ðêm Cư p T Qu n.
Lý Nh c ñem quân ñu i theo xa giá, trá xưng là Lý Thôi, Quách Dĩ.
Vua gi t mình lo s , Dương Ph ng nói:
- Ðây là Lý Nh c ñ y.
Ph ng sai T Ho ng ra ñánh, Lý Nh c t mình ra ñ ch.
Hai ng a gi ao nhau, m i ñư c m t hi p, Ho ng chém m t nhát búa, Nh c ch t
ngã dư i chân ng a.
B n gi c còn l i ch y tan tác c .
Ph ng b o v xa giá ñi qua Cơ Quan, Thái Thú là Trương Dương ñem thóc lúa
ra ñón c nh ñư ng, vua phong cho Dương làm ð i Tư Mã.
Dương t t vua ra ñóng ñ n Giã Vương.
Vua vào L c Dương trông th y c a nhà b ñ t cháy h t c ; ñư ng sá r m r p; c
m c cao l p m t; trong cung ñi n ch có tư ng ñ , vách nát. Vua sai Dương Ph ng
c t t m m t cái cung nh ñ .
Trăm quan vào tri u m ng ñ u ph i ñ ng trong ñám gai góc.
Vua h chi u ñ i niên hi u Hưng Bình làm Ki n An năm ñ u.
Năm y m t mùa to. Dân L c Dương còn ñư c vài trăm nóc nhà, cũng không có
gì ăn, ph i ra ngoài thành, bóc v cây, ñào r c mà ăn.
Còn các quan thì t Thư ng Thư tr xu ng cũng ph i ra thành hái rau. Có nhi u
ngư i b ñè ch t nh ng ch tư ng ñ vách nát.
Khí v n ñ i nhà Hán lúc b y gi th c là suy ñ n, không khi nào ngư i ta t ng
th y nh ng c nh kh não như ng y.
Ð i sau có thơ than r ng:
Máu loang r n tr ng núi Mang Ðư ng
C ñ tung hoành kh p b n phương.



Ðu i s c hươu T n, gây xã t c,
Ð p quay ng a S , m phong cương.
Vua hèn nên ñ gi an tà l m;
Nư c lo n sinh ra gi c giã hoang.
Trông th y ñôi kinh khi v n n n,
D u r ng d s t cũng sinh thương.
Thái Úy là Dương Bưu tâu v i vua r ng:
- Trư c b h ñã giáng chi u, chưa k p sai ai mang ñi. Nay Tào Tháo Sơn
Ðông, binh hùng tư ng gi i. Nên truy n g i y vào ch u ñ giúp nhà vua.
Vua nói:
- Trư c ta ñã giáng chi u r i, ngươi không c n ph i tâu n a. C sai ngư i mang
ñi l p t c là xong.
Bưu lĩnh ch , sai ngay ngư i sang Sơn Ðông v i Tào Tháo.
Tào Tháo Sơn Ðông, nghe tin xa giá vua ñã v ñ n L c Dương, h p nh ng
mưu sĩ ñ bàn.
Tuân Úc nói:
- Ngày xưa, T n Văn Công ph ng Tương Vương vào làm vua, chư h u ai cũng
ph c. Hán Cao T ñ tang Nghĩa Ð , ai cũng theo. Nay thiên t m c n n, tư ng
quân nhân d p này, c t nghĩa binh, ph ng thiên t ñ theo nguy n v ng c a dân
chúng, sách lư c r t hay. N u ta không làm ngay, ngư i khác s làm trư c ta.
Tháo m ng r , ñang thu x p ñ c t quân ñi thì có s gi nhà vua ñem chi u ñ n.
Tháo ti p ñư c t chi u, c t quân ñi li n.
Vua L c Dương, trăm vi c còn thi u th n c .
Thành quách ñ nát cũng chưa s a sang ñư c. Ch t l i có ngư i báo r ng:
- Lý Thôi, Quách Dĩ l i s p kéo quân ñ n.
Vua s hãi m i h i Dương Ph ng:
- S Sơn Ðông chưa v , nay quân Lý, Quách l i ñ n, làm th nào bây gi ?
Dương Ph ng, Hàn Tiêm ñ u nói:
- Hai chúng tôi xin h t s c ñánh ñ b o v b h .
Ð ng Th a nói:
- Thành quách không b n, binh lính l i ít, ñánh ng thua thì làm th nào? Sao
b ng rư c giá tránh sang Sơn Ðông có hơn không?
Vua theo l i. Nay hôm y kh i giá sang Sơn Ðông. Trăm quan không ngư i nào
có ng a cư i, ñ u ñi b theo giá.
V a ra kh i L c Dương, chưa ñi ñư c m t bư c ñư ng nào, ñã th y ñ ng xa
xa, b i b c mù tr i, chiêng tr ng vang r m, không bi t cơ man nào là quân mã kéo
ñ n. Vua và Hoàng H u run s quá không nói ñư c, ch t th y m t tên k mã ñ n,
t c là s gi ñi Sơn Ðông tr v . S gi ñ n trư c giá l y r i tâu r ng:
- Tào tư ng quân kh i h t c quân Sơn Ðông, vâng chi u m nh ñ n ngay và
nghe th y Lý Thôi, Quách Dĩ xâm ph m vào L c Dương, cho nên trư c h t sai H



H u Ðôn làm tiên phong, d n mư i viên tư ng gi i và năm v n tinh binh l i ñây
trư c ñ h giá.
Vua nghe th y th , trong b ng m i hơi yên. Ðư c m t lát qu H H u Ðôn d n
H a Ch , Ði n Vi l i l y quân l y t ki n vua.
Vua úy d v a xong, l i có ngư i báo:
- M t ðông có m t toán quân kéo ñ n.
Vua sai H H u Ðôn ra xem ai. Ðôn tr v tâu r ng:
- Ðó là m t b quân c a Tào Tháo ñã ñ n.
Ðư c m t h i Tào H ng, Nh c Ti n, Lý Ði n vào ra m t. Ba ngư i tâu xưng tên
tu i xong, H ng tâu r ng:
- Anh tôi th y gi c s p ñ n, s H H u Ðôn không ñánh n i, nên sai chúng tôi ñi
g p ñư ng ñ n ñây ñ giúp b h .
Vua m ng phán r ng:
- Tào tư ng quân th m i th c là b y tôi xã t c!
Vua phán r i sai h giá ñ ñi. Gi a lúc y l i có thám mã báo r ng:
- Lý Thôi, Quách Dĩ ñem quân kéo tràn ñ n.
Vua sai H H u Ðôn chia quân làm hai cánh ra ñón ñánh.
M t bên Ðôn, m t bên H ng, chia ra hai ñư ng, quân k ñi trư c, quân b ñi
sau, ñánh nhau r t hăng v i Lý Thôi, Quách Dĩ.
Quân Thôi, Dĩ thua to. Ðôn, H ng chém ñư c hơn m t v n ñ u gi c; v ng th
r i xin rư c vua ñi tr l i L c Dương. Vua tr v cung, H H u Ðôn ñóng quân
ngo i thành.
Hôm sau, Tào Tháo t lĩnh ñ i ñ i binh mã kéo ñ n. L p tr i ñâu vào ñ y r i vào
ra m t vua, l y dư i th m.
Vua cho Tháo ñ ng d y, tuyên d ôn t n. Tháo tâu r ng:
Tôi ñư c nh ơn nhà nư c, lúc nào cũng lo vi c báo ñ n. Nay Lý Thôi, Quách
Dĩ hai ñ a gi c ñ y t i ác. Tôi có hai mươi v n tinh binh, l y chính nghĩa ñánh gi an
tà, th nào cũng th ng, ñánh t t ph i ñư c. Xin b h gi gìn long th , l y xã t c làm
tr ng.
Vua li n phong cho Tào Tháo lĩnh ch c Tư L Hi u Úy, cho c ti t và lư i ph
vi t, coi tòa thư ng thư.
Lý Thôi, Quách Dĩ bi t Tháo t xa m i ñ n, bàn nhau mu n ñánh ngay.
Gi H can r ng:
- Không nên, Tào Tháo binh hùng, tư ng dũng. Không b ng ñ u hàng may ra thì
kh i ph i t i.
Lý Thôi gi n m ng r ng:
- Ngươi dám làm nh c nhu khí c a ta!
Nói r i rút ki m toan chém Gi H . Các tư ng c s c ngăn can, m i tha. Ðêm
hôm y Gi H lên ng a m t mình v th ng quê nhà.
Hôm sau, Lý Thôi ñem quân mã ñ n ñánh quân Tào Tháo.



Tháo sai H a Ch , Tào Nhân, Ði n Vi lĩnh ba trăm quân thi t k ñem ra ri u
trư c tr n Lý Thôi ba vòng r i m i bày tr n.
- Bên gi c, cháu Lý Thôi là Lý Thiêm, Lý Bi t cư i ng a ra trư c.
Chưa k p nói ñi u nào, H a Ch ñã t ng a xông vào, ñưa m t nhát ñao, Lý
Thiêm ch t quay xu ng ñ t.
Lý Bi t trông th y gi t mình cũng ngã ng a, r i b H a Ch chém n t.
Ch xách hai ñ u ch y v .
Tào Tháo m ng v vào lưng H a Ch nói r ng:
- Anh th c là Phàn Khoái c a ta.
Li n sai H H u Ðôn ñem quân ra m t t , Tào Nhân lĩnh quân ra m t h u, Tháo
t lĩnh trung quân xông vào tr n.
M t ti ng tr ng n i lên, ba ñ i quân cùng ti n. Quân gi c ch ng c không n i,
thua ch y.
Tháo c m thanh b o ki m thúc quân vào, ñu i gi t su t ñêm.
Gi c ch t nhi u l m, xin hàng không bi t bao nhiêu mà k .
Thôi, Dĩ ch y tr n v phía Tây, h t ha h t ho ng, như chó l c ch ; t bi t thân
không còn nương t a vào ñâu ñư c n a, hai ñ a cùng tr n vào nơi r ng rú làm gi c
c ki m ăn.
Tào Tháo ñem binh v , ñóng ñ n ngoài thành L c Dương.
Dương Ph ng, Hàn Tiêm hai ngư i bàn v i nhau r ng:
- Tào Tháo phen này có công to, t t s n m tr ng quy n, sao còn dung b n
chúng ta?
Bèn vào tâu v i vua, r i mư n ti ng xin ñi ñu i Lý Thôi, Quách Dĩ, kéo quân
b n b c a mình sang ñóng Ð i Lương.
M t hôm vua sai s vào tr i Tào Tháo, ñ g i Tháo vào cung bàn vi c.
Tháo nghe tin có s ñ n, m i vào ñinh thì th y ngư i y mày cong m t ñ p, tinh
th n s ng khoái. Tháo nghĩ th m r ng:
- Nay Ðông Qu n này tr i làm ñói kém, t quân lính cho chí dân, ai ai cũng có
v ñói, sao ngư i này béo t t ñư c như th này.
Nhân m i h i ngay r ng:
- Tôi trông m t ngài ñ y ñ n l m, xin dám h i ñi u dư ng như th nào mà ñư c
như v y?
S thưa r ng:
- Thưa tôi cũng không có phép gì l cho l m, v n ch ăn nh t ba mươi năm nay!
Tháo g t ñ u h i r ng:
- Ngài hi n làm ch c gì?
S nói:
- Tôi v n ñ khoa Hi u Liêm, nguyên làm ch c Tùng S theo Viên Thi u và
Trương Dương. Nay nghe tin thiên t ñã v ñô, tôi ñ n ch u vua, ñư c phong làm
Chánh Ngh Lang. Tên tôi là Ð ng Chiêu, bi u t Côn Nhân, quê T Âm, x Ð nh
Ðào.



Tháo ñ ng d y nói r ng:
- Tôi nghe ti ng ngài ñã lâu, nay may ñư c th a ti p ngài ñây.
Nói r i Tháo ñ t ti c rư u trong trư ng ñ kho n ñãi r i l i g i Tuân Úc ra
cùng h i ki n.
Ch t tin báo có m t ñ i quân ñi sang phía Ðông, không bi t quân nào.
Tháo h i r ng:
- H có b ng nghi tôi chăng?
Ð ng Chiêu nói:
- Chúng là lũ vô mưu. Minh công hà t t ph i lo.
Tháo l i h i:
- Th còn Lý, Quách chuy n này chúng kéo ñi thì r i ra th nào?
Chiêu thưa:
- H không vu t, chim g y cánh, ch ng m y lúc s b minh công b t ñư c, c n gì
ph i ñ ý.
Tào Tháo th y Ð ng Chiêu nói câu nào cũng l t tai, bèn h i ñ n nh ng vi c l n
trong tri u.
Chiêu nói r ng:
- Minh công c t quân nghĩa binh ñ tr b o lo n, vào tri u giúp thiên t , y là
công nghi p c a ngũ bá. Nhưng các tư ng m i ngư i m t b ng, v t t h ñã theo
ph c c . Nay minh công mãi ñây, tôi e có ñi u b t ti n. Ch có cách rư c vua v
H a Ðô là hơn. Nhưng tri u ñình xiêu d t mãi, m i v ñư c kinh ñô xa g n trông
mong, ai cũng mu n ñư c yên n m t chút. Nay l i r i xa giá ñi nơi khác, ch c lòng
ngư i cũng không ph c. Nhưng ñ i có làm ñư c vi c phi thư ng m i có công phi
thư ng. Xin minh công quy t k ñi.
Tháo c m l y tay Chiêu cư i nói r ng:
- y v n là b n chí tôi ñó! Nhưng tôi còn e r ng Ð i Lương có Dương Ph ng,
trong tri u có các ñ i th n, ñã ch c ñâu không sinh bi n ñư c!
Chiêu nói:
- Lo chi vi c ñó! Minh công nên ñưa thư sang cho Dương Ph ng ñ cho h n yên
tâm, r i nói rõ cho các ñ i th n r ng kinh ñô bây gi không có lương. Rư c xa giá
sang H a Ðô ñ ñư c g n L Dương, v n lương cho ti n, không ñ n n i xa xôi
thi u th n như ñây. Các ñ i th n nghe rõ, ñ u vui lòng nghe theo.
Tháo nghe l i Chiêu nói, m ng r quá ch ng. Khi Chiêu t bi t, Tháo l i n m
tay nói r ng:
- V sau tôi có làm vi c gì xin ngài d y b o cho!
Chiêu t r i cáo v .
T ñó, Tào Tháo ngày ngày bàn v i mưu sĩ v vi c r i ñô.
B y gi thái s l nh là Vương L p, m t b a nói riêng v i tôn chính là Lưu Ng i
r ng:
- Tôi có xem thiên văn t mùa xuân năm ngoái ñ n gi , sao Thái B ch (sao kim)
ph m vào sao Tr n Tinh kho ng sau Ngưu và sao Ð u, r i l i qua d i Ngân Hà; và



sao Thái B ch g p nhau Thiên Quan. Kim v i H a h i v i nhau, t t nhiên có vua
m i ra. Tôi xem khí v n nhà Hán ñã h t, trong ñ t T n, Ng y t t có ngư i n i lên.
Vương L p l i m t tâu v i vua r ng:
- M nh tr i lúc ñ n, lúc ñi, ngũ hành th nh suy b t thư ng. Thay H a là Th ,
thay nhà Hán có l là ñ t Ng y.
Tào Tháo nghe tin y, sai ngư i b o L p r ng:
- Tôi cũng bi t ông trung v i tri u ñình, nhưng thiên cơ huy n bí l m, xin ông
ch nói nhi u.
Táo ñem chuy n y thu t l i v i Tuân Úc.
Úc nói:
- Nhà Hán v n l y ñ c H a làm vua. Mà Minh Công l i mình Th , H a Ðô cũng
thu c Th , ñ n ñ y t t hay. H a sinh Th , mà Th thì vư ng M c. Chính h p v i
l i Ð ng Chiêu, Vương L p. Minh Công t t sau này phát l n.
T y Tào Tháo nh t quy t thiên ñô.
Hôm sau Tháo vào ra m t vua tâu r ng:
- Ðông Ðô b tàn phá ñã lâu, b y gi không s a sang l i ñư c, v l i chuy n v n
lương th c, v t v khó nh c l m. H a Ðô g n L Dương; thành quách, cung th t,
ti n lương, ngư i, c a c i gì cũng có ñ . Tôi xin rư c xa giá v H a Ðô. Ng a trông
lư ng thánh ưng cho.
Vua ph i nghe. Các quan ông nào cũng s Tào Tháo m nh th không ai dám
ngăn ñi u gì, li n ch n ngày ñ kh i giá. Tháo t d n quân ñi trong nom. Các quan
cũng ñi theo c .
Ði chưa ñư c vài d m ñ n m t ch gò cao, b ng th y ti ng reo m m, r i th y
Dương Ph ng, Hàn Tiêm kéo quân ra ch n ñư ng.
T Ho ng ñ ng ñ u kêu to lên r ng:
Tào Tháo cư p thánh giá ñem ñi ñâu?
Tháo phóng ng a ra xem, trông th y T Ho ng uy phong l m li t, có lòng khen
th m, li n sai H a Ch ra tr n.
Hai ngư i bên ñao bên búa, ñánh nhau hơn năm mươi hi p chưa th y bên nào
ñư c bên nào thua.
Tháo sai gõ chiêng rút quân v , g i các mưu sĩ l i bàn r ng:
- Dương Ph ng, Hàn Tiêm không ñáng k , ch có T Ho ng th c là tư ng tài. Ta
không n l y s c m nh ñ ch l i, mu n dùng k chiêu d thì hơn.
Hành quân tùng s là Mãn S ng nói:
- Chúa công ñ ng lo. Tôi v i T Ho ng, có quen bi t nhau. T i hôm nay ñ tôi
gi làm tên lính, l n vào tr i anh ta, tôi thuy t ph c anh ta, anh ta s sang hàng chúa
công.
Tào ưng ý l m, cho S ng ñi.
Ðêm hôm y S ng ăn m c gi làm tên lính, ñi l n vào ñ i quân bên kia, l n ñ n
trư c màn T Ho ng, th y Ho ng th p n n m c áo giáp ñang ng i. S ng ñánh b o
xông ñ n t n trư c m t, vái r i h i r ng:



- C nhân lâu nay v n m nh kh e?
Ho ng gi t mình ñ ng d y, nhìn k S ng r i h i r ng:
- Anh có ph i là Man Bá Minh Sơn Dương ñó không? Có vi c gì ñ n ñây?
S ng nói:
- Tôi hi n ñang làm Tùng S dinh Tào tư ng quân, hôm nay trư c tr n, trông
th y c nhân, mu n dâng m t câu nói, nên li u ch t l i ñây.
Ho ng m i ng i, h i ý làm sao. S ng nói:
- Ông là ngư i dũng lư c, ñ i nay hi m có, sao l i ph i khu t thân ñi theo b n
Dương Ph ng, Hàn Tiêm. Tào tư ng quân là ñ ng anh hùng th i nay, bi t yêu
ngư i hi n, kính k sĩ, thiên h ñ u bi t ti ng. Hôm nay trư c tr n, th y ông kh e
m nh, trong b ng mư i ph n kính yêu, không n sai tư ng kh e ra ñ gi t nhau.
B i v y Tào công sai tôi ñ n ñây ñ m i ông. Xin ông b ch t i, qua nơi sáng, ñ
cùng Tào công làm nên nghi p l n.
T Ho ng nghĩ ng i m t h i, chép mi ng than r ng:
- Ta cũng bi t Dương Ph ng, Hàn Tiêm không ph i là tay l p ñư c nghi p,
nhưng theo ñã lâu r i, bây gi không n b .
S ng l i nói:
- Ông há l i không bi t r ng: chim khôn tìm cây mà ñ u, ngư i hi n ch n ch
mà th . Nay ông ñã g p ñư c ch ñáng th , b l m t cơ h i t t sao g i là ngư i
trư ng phu?
Ho ng ñ ng d y t nói r ng:
- Xin nghe l i ngài d y!
S ng nói:
- Ðã v y, sao ông không gi t ngay Dương Ph ng, Hàn Tiêm ñ làm l y t ki n.
Ho ng nói:
- Làm b y tôi mà gi t ch , ñi u y th c là b t nghĩa, tôi quy t không làm!
S ng nói:
- Ông th c là ngư i nghĩa sĩ!
T Ho ng li n d n vài mươi tên k mã, ngay ñêm hôm y cùng v i Mãn S ng,
ch y sang tr i Tào Tháo.
Có ngư i báo v i Dương Ph ng, Ph ng gi n l m ñem ngay m t ngàn k mã
ñu i theo, g i to lên r ng:
- Ph n t c T Ho ng ñ ng ch y n a!
Trong khi ñang ñu i, ch t nghe th y m t ti ng pháo n , trên núi dư i ñ ng l a
ñu c sáng choang, quân ph c b n m t kéo ra. Tào Tháo t d n quân ñi trư c, quát
lên r ng:
- Ta ñ i ñây ñã lâu. Ch ñ cho b n chúng ch y thoát.
Dương Ph ng khi p ñ m, ch c thu quân v nhưng ñã b quân Tào vây b c.
May ñâu, gi a lúc y Hàn Tiêm kéo quân l i c u.
Hai bên ñánh nhau, Ph ng ch y ñư c thoát; Tháo th a th ñánh.
Quân sĩ Ph ng, Tiêm ñ u hàng quá n a.



Hai ngư i th cô, nh t nh nh quân sót r i sang v i Viên Thu t.
Tháo thu quân v dinh, b y gi Mãn S ng d n T Ho ng vào ra m t.
Tháo m ng r , ñãi T Ho ng r t h u, r i rư c loan giá v H a Ðô s a sang nhà
c a, cung mi u, l p tôn mi u, xã t c, cùng các tòa, các dinh và các nha môn; l i xây
thành quách, l p kho tàng.
Lũ Ð ng Th a c th y ba mươi ngư i, ñ u ñư c phong làm li t h u.
Thư ng ngư i có công, ph t k có t i, các vi c h t th y ñ u do Tào Tháo coi xét.
Tháo t phong mình làm ñ i tư ng quân, Vũ Bình H u; Tuân Úc làm Th Trung
Thư ng Thư L nh; Tuân Du làm Quân Sư; Quách Gia làm Tư Mã T T u, Lưu
Vi p làm Tư Thông Duy n Tào; Mao Gi i, Nhi m Tu n làm ði m Nông Trung
Lang Tư ng, coi v vi c thúc ñ c ti n lương; Trình D c làm tư ng qu n Ðông
Bình; Ph m Thành, Ð ng Chiêu làm quan l nh L c Dương; Mãn S ng làm quan
l nh H a Ðô; H H u Ðôn, Tào H ng, Tào Nhân ñ u làm tư ng quân; Lã Ki n,
Lý Ði n, Nh c Ti n, Vu C m, T Ho ng ñ u làm Hi u Úy; H a Ch , Ði n Vi làm
ðô Úy. Còn bao nhiêu tư ng sĩ ñ u phong quan c .
T ñ y quy n to trong nư c ñ u vào tay Tào Tháo. N i các vi c l n tri u ñình,
trư c trình Tào Tháo, sau m i tâu vua.
Khi Tháo ñã ñ nh xong vi c l n, m i m m t cu c y n h u ñư ng, h p các
mưu sĩ l i bàn r ng:
- Lưu B ñóng quân T Châu, t lĩnh ch c, coi vi c ñó. M i r i L B nhân
ta ñánh thua, cũng ch y v ñ y, B cho Ti u Bái. N u hai ngư i y ñ ng tâm kéo
ñ n xâm ph m vào H a Ðô, cũng là m t ñi u nguy, ta v n trong b ng v n lo vi c
y. Các ông có nghĩ ñư c k gì tr ñư c hai ngư i y không?
H a Ch nói:
- Tôi xin lĩnh năm v n tinh binh, ñi chém ñư c ñ u Lưu B , L B ñem vào dâng
th a tư ng.
Tuân Úc l i can H a Ch r ng:
- Tư ng quân kh e thì kh e th c, nhưng tư ng quân không bi t dùng m o. Nay
H a Ðô m i d ng, chưa ñư c v ng vàng, chưa nên h p t p c t quân. Tôi xin hi n
m t k , g i là k Hai H Tranh Ăn. Lưu B bây gi lĩnh T Châu, nhưng chưa có
chi u m nh. V y minh công nên tâu Hoàng thư ng giáng chi u cho y ñư c th c th
làm ch c m c T Châu; nhân th ñưa cho Lưu B m t b c m t thư sai y gi t L B .
N u Lưu B tuân l nh gi t ñư c L B thì y m t tay phù tá; b ng y không gi t n i
thì L B gi t y. Th g i là cái k hai h tranh ăn.
Tào Tháo nghe k y, li n tâu xin chi u m nh, r i sai ngay s sang T Châu,
phong cho Lưu B làm Chinh ðông tư ng quân, Nghi Thành ðình H u, lĩnh T
Châu m c, l i ñưa thêm m t phong m t thư.
Lưu B T Châu, nghe tin vua d i ñô sang H a Ðô, s p s a dâng bi u chúc
m ng, ch t có ngư i báo: có s nhà vua ñ n.
B ra ñón rư c vào thành, l y t ân m ng xong r i, m y n thi t ñãi s gi .
S nói:



- Ngài ñư c ân m ng này, ñ u là nh có Tào Th a Tư ng h t s c ti n c .
Lưu B t ân. S b y gi m i ñưa m t thư ra, Lưu B xem xong thư nói r ng:
- Vi c này xin ñ thong th cho tôi bàn lu n.
Ti c tan, B m i s gi ra ngh ngoài quán khách, ñêm hôm ñó bàn v i các
tư ng.
Trương Phi nói:
- L B là ngư i vô nghĩa, gi t h n ñi có ng i gì.
Lưu B nói:
- Ngư i ta th cùng v v i ta. N u ta gi t ñi, th là b t nghĩa.
Trương Phi nói:
- Làm ngư i t t khó l m!
Lưu B nh t ñ nh không nghe.
Hôm sau, L B l i m ng. Lưu B cho ra m i vào, B nói:
Nghe ngài m i ñư c ân m nh tri u ñình, nên tôi ñ n m ng.
Lưu B cám ơn. Trong khi y Trương Phi c m ki m ñ i c ng ñư ng, ñ nh L
B ra thì gi t.
Lưu B trông th y v i vàng ngăn l i.
L B kinh hãi, nói r ng:
- D c Ð c ch lăm lăm gi t ta, là c làm sao?
Trương Phi thét lên r ng:
- Tào Tháo b o ngươi là ñ a vô nghĩa, b o anh ta gi t ngươi.
Lưu B v i vàng quát Trương Phi ra, m i L B vào h u ñư ng, nói rõ ñ u ñuôi,
r i ñưa m t thư c a Tào Tháo cho L B xem.
L B xem xong thư, khóc nói r ng:
- y là tên gi c Tào h n mu n cho hai chúng ta không ñư c hòa v i nhau ñó.
Lưu B nói:
- Xin anh ñ ng lo. Tôi quy t không bao gi làm ñi u b t nghĩa y.
L B hai ba l n bái t . B gi B l i u ng rư u mãi ñ n chi u m i v .
L B v , Quan, Trương m i h i Lưu B r ng:
- Huynh trư ng làm sao không gi t L B ?
Lưu B nói:
- Ðó là Tào Tháo h n s ta cùng v i L B ñ ng mưu ñánh h n, cho nên h n
dùng k y, ñ cho hai bên gi t l n nhau. Sao mình l i có th ñ cho h n l i d ng
ñư c.
Quan Công g t ñ u b o: Ph i!
Trương Phi nói:
Tôi ch mu n gi t tên gi c y ñ kh i ph i lo v sau.
Lưu B nói:
- Làm th sao g i là trư ng phu?
Hôm sau Lưu B ti n s gi v kinh; dâng bi u t ân và ñưa thư tr l i Tào Tháo,
nói xin ñ thong th s làm.



S v kinh vào ra m t Tào Tháo, thu t chuy n Huy n Ð c không gi t L B .
Tào Tháo m i h i Tuân Úc:
- K y không xong làm th nào?
Úc nói:
- Tôi l i có m t k n a, g i là k xua h nu t sói.
Tháo nói:
- K y th nào?
Úc nói:
- Tư ng quân nên sai ngư i ñi h i thăm Viên Thu t, r i m t b o Thu t r ng: Lưu
B dâng m t bi u mu n l y Nam Qu n, Thu t t t gi n ñánh Lưu B . Minh công l i
ñưa chi u rõ ràng sai Lưu B ñánh Viên Thu t. Hai bên ñánh nhau, L B t t sinh
b ng khác, th g i là: xua h cho nó nu t sói.
Tháo ưng ý l m, m t m t sai ngay ngư i ñ n Viên Thu t, m t m t l y chi u vua,
sai ñem ñ n T Châu.
Lưu B T Châu nghe có s ñ n, ra thành m i ñón vào.
B m chi u ra ñ c, chi u sai Lưu B kh i binh ñánh Viên Thu t. Lưu B vâng
l nh, ti n s v trư c.
My Chúc nói:
- Ðây l i là k Tào Tháo!
Lưu B nói:
- Ðành là k c a Tào Tháo, nhưng l nh vua thì ph i vâng theo.
Nói r i l p t c ñi m quân mã, ngay hôm y kéo ñi.
Tôn Càn nói:
- Trư c h t hãy nên c ngư i gi l y thành.
Quan Công thưa:
- Em xin gi .
Lưu B nói:
- Ta s m t i lúc nào cũng c n ñ n em bàn các vi c, r i nhau ra làm sao ñư c?
Trương Phi nói:
- Em xin gi .
Lưu B b o Phi r ng:
- Em thì gi làm sao ñư c! M t là em rư u vào hung hăng lên, ñánh lính tráng,
hai là em làm vi c gì cũng coi thư ng, không ch u nghe ai can gián. Ta không ñành
lòng.
Phi nói:
- T gi tr ñi, em xin không u ng rư u. Không ñánh lính tráng, ai can b o gì
em cũng xin nghe.
My Chúc nói:
- Tôi e r ng b ng nghĩ không ñư c như mi ng nói.
Phi gi n m ng My Chúc r ng:



- Ta theo anh ta ñã lâu năm, chưa t ng có th t tín câu nào, sao ngươi dám khinh
ta như th ?
Lưu B nói r ng:
- Ðã ñành như th , nhưng ta v n chưa yên tâm. Em nên m i Tr n Nguyên Long
l i ñây ñ giúp; s m chi u t nay em ph i b t u ng rư u, ñ ng ñ h ng s m i
ñư c.
Tr n Ðăng vâng lĩnh l i. Lưu B d n dò ñâu ñ y c r i, d n ba v n quân mã b ,
r i T Châu sang Nam Dương.
Viên Thu t nghe th y tin Lưu B dâng bi u mu n l y châu huy n, gi n l m nói
r ng:
- H n là ñ a d t chi u, ñóng dép, nay chi m gi ñư c qu n to, ñ ng ngang v i
chư h u. Ta ñ nh ñánh h n, h n nay l i ñ nh s a ta à? Th c là t c quá!
Thu t nói r i, li n sai thư ng tư ng là K Linh d n mư i v n quân kéo sang T
Châu.
Hai bên g p nhau Vu Thai.
Lưu B ít binh, d a vào c nh núi, men sông ñóng tr i.
K Linh, là ngư i Sơn Ðông, s d ng m t thanh ñao ba mũi, n ng năm mươi
cân, hôm y kéo quân ra tr n, quát m ng r ng:
- Lưu B là m t ñ a thôn phu. Sao dám xâm ph m vào ñ t ta?
Lưu B nói:
- Ta nay ph ng chi u c a vua sang ñây ñánh k ngh ch th n. Sao ngươi dám
kháng c . T i ngươi ñáng ch t!
K Linh gi n l m, múa ñao xông vào ñánh.
Quan Vũ quát r ng:
- Th ng th t phu kia, ch ñư c c y kh e!
Nói r i t ng a ra ñánh nhau v i K Linh. Ðánh ñư c hơn ba mươi hi p, chưa
phân bên nào ñư c bên nào thua, K Linh kêu to lên: Hãy ngh !.
Quan Công quay ng a v ñ ng ñ i c a tr n.
K Linh sai phó tư ng là Tuân Chính ra.
Quan Công không thèm ñánh, b o r ng:
- Ngươi v g i K Linh ra ñây!
Chính nói:
- Ngươi là vô danh h tư ng, không x ng ñánh nhau v i K tư ng quân.
Quan Công ñiên ru t, xông vào chém Tuân Chính, ch m t nhát ch t ngay.
Lưu B thúc quân ñánh tràn vào tr n.
K Linh thua to, lui v gi c a sông Hoài Âm không dám ra ñánh n a, ch sai
quân sĩ cư p dinh rình tr i, nhưng h tên nào ra thì quân T Châu ñánh gi t ph i
thua ch y.
Nay ta hãy ñ hai bên ch ng c nhau, mà nói chuy n Trương Phi nhà gi vi c
T Châu.



T khi Lưu B ñi, bao nhiêu vi c t p v , Trương Phi gi ao m c Tr n Ðăng coi
sóc, còn vi c quân cơ l n thì t mình suy xét làm l y.
M t hôm Phi m m t ti c y n, m i các quan ñ n ăn. Các quan ng i ñâu ñó r i,
Trương Phi m i nói r ng:
Khi anh tôi ñi, có d n nên b t u ng rư u, s r ng say sưa r i h ng vi c, v y tôi
xin m i các quan hôm nay u ng m t b a th c say, r i t mai tr ñi, c m h n, không
ai ñư c u ng n a, ph i giúp tôi ñ gi thành trì. Hôm nay ph i u ng cho th c say
m i ñư c!
Trương Phi nói xong, ñ ng d y c m chén m i các quan. Khi c m chén ñ n trư c
m t Tào Báo, Báo t ch i r ng:
- Tôi theo thiên gi i không u ng rư u.
Phi nói:
- Nh ng h o hán ñánh nhau gi t ngư i, sao l i không u ng rư u. Hôm nay, ta
mu n ngươi u ng m t chén.
Tào Báo s quá c u ng m t chén.
Trương Phi c m chén m i t t c các quan, r i rót m t c c th c to cho mình, h p
m t h p h t nh n, l i rót c c n a, làm m t ch p ñ mư i c c r u ñ y.
Lúc b y gi ý ch ng say quá, Trương Phi l i ñ ng d y c m chén ñi vòng m i
các quan, khi ñi ñ n trư c Tào Báo, Báo nói:
- Tôi th c không sao u ng ñư c n a.
Phi h i:
- Ngươi v a u ng ñư c sao bây gi l i t ch i.
Báo nh t ñ nh không u ng.
Trương Phi b y gi say rư u nóng tính, n i gi n m ng r ng:
- Ngươi dám trái tư ng l nh ta, ñáng ñánh m t trăm roi.
Tr n Ðăng can r ng:
- Khi ông Huy n Ð c ñi d n ông như th nào?
Phi nói:
- Ngươi là quan văn, ch coi vi c văn thôi, ñ ng có cai qu n ta ñây!
Tào Báo không làm sao ñư c, kêu r ng:
- Xin D c Ð c n m t con r tôi mà tha l i cho tôi!
Phi h i:
- R ngươi là ai?
Báo thưa:
-L B !
Phi gi n l m quát r ng:
- Ta v n không mu n ñánh ngươi, nay ngươi l i ñem L B d a ta, thì ta ñánh,
ta ñánh ngươi cũng như ñánh tên L B .
Các quan xô c l i can cũng không ñư c.
Quân lính lôi Tào Báo ra ñánh ñ n năm mươi roi, các quan năn n ngăn can mãi
m i thôi.



Ti c tan.
Tào Báo tr v , gi n quá, ngay ñêm hôm y sai ngư i c m phong thư, ñi t t ñ n
Ti u Bái, vào ra m t B , k h t ñ u ñuôi chuy n Trương Phi vô l .
Trong thư l i nói r ng:
Lưu B ñã sang Hoài Nam, ñêm hôm nay nhân Trương Phi say rư u, kéo quân
ñ n ñánh úp l y T Châu, là m t d p ít có, không nên ñ l
L B xem xong thư, cho m i Tr n Cung ñ n bàn, Cung nói:
- Ti u Bái không ph i là nơi lâu ñư c. Nay T Châu ñã có cơ l y ñư c, không
l y ngay ñi, sau h i không k p.
B nghe l i, l p t c m c áo giáp lên ng a, d n năm trăm k mã ñi trư c, sai
Tr n Cung d n ñ i quân ñi sau. Cao Thu n cũng kéo quân ñ n theo.
Ti u Bái cách T Châu có b n mươi d m, ñi m t thôi ng a thì ñ n. L B ñ n
dư i thành, lúc ñ u canh tư trăng sáng v ng v c, trên thành không ai bi t. L B
ñ n t n bên thành g i r ng:
- Lưu s quân có vi c cơ m t sai ngư i ñ n.
Trên thành có quân báo v i Tào Báo, Báo lên thành xem r i sai quân sĩ m c a
ra. B y gi L B m i n i m t ti ng hi u, quân sĩ ñ u kéo ùa vào thành, ti ng reo
kinh ñ ng.
Trương Phi say rư u ñang ng trong nhà. T h u v i vàng lay t nh d y b o
r ng:
- L B ñã l a m ñư c c a thành, quân h n kéo c vào r i.
Trương Phi gi n quá, v i vàng m c áo giáp, vác ng n bát xà mâu, v a ra ñư c
c a ph lên ñư c mình ng a, thì quân L B ñ n nơi. B y gi Phi hãy còn say
rư u, không ñánh ñư c kh e. L B cũng bi t s c m nh c a Trương Phi, không
dám ñánh ráo ri t quá.
Mư i tám tư ng k mã nư c Yên b o v Trương Phi, ch y ra c a Ðông.
V con Lưu B trong ph , Trương Phi cũng không k p nhìn ñ n.
Tào Báo th y Trương Phi ch còn vài mươi ngư i ñi theo, l i khinh y còn say,
ñem hơn m t trăm ngư i ra ñu i.
Phi trông th y Báo, gi n l m, t ng a l i ñánh, ch ba hi p, Tào Báo thua ch y.
Trương Phi ñu i ñ n b sông, c m ng n mâu t ñ ng xa phóng l i, trúng gi a
lưng Tào Báo, c ngư i l n ng a ch t lăn xu ng sông.
Trương Phi ñ ng ngoài thành, hò g i quân sĩ. Ngư i nào ra ñư c ñ u theo y ñi
sang Hoài Nam.
L B vào ñư c thành, ph d dân r i sai m t trăm quân gi c a nhà Lưu B ,
không cho ai ñư c vào.
Trương Phi d n vài mươi tên k mã ñi th ng ñ n Vu Thai vào h u Lưu B , nói
h t c chuy n Tào Báo cùng L B , trong ng ngoài h p, ñang ñem ñánh úp l y T
Châu.
Các quan nghe chuy n ai cũng m t máu m t, duy Lưu B ch than có m t câu:
- Ðư c cũng ch ng nên m ng, m t cũng ch ng nên lo!



Quan Vũ h i:
- Th còn ch ñâu?
Trương Phi nói:
- Hãm c trong thành.
Lưu B nín l ng ch ng nói câu gì.
Quan Công d m chân m ng r ng:
- Khi trư c ngươi ñòi gi thành, nói nh ng câu gì? Anh d n ngươi như th nào?
Bây gi thành trì thì m t, ch l i b hãm, th ra làm sao?
Phi nghe anh m ng, s hãi không bi t ñư ng nào, rút ngay ki m ra ñ nh t v n.
Th th c là:
Nghiên b u n c rư u sao vui?
Rút ki m t v n s thôi ñã r i!
Chưa bi t tính m ng Trương Phi ra sao, xem ñ n h i sau s rõ.
H i 15
Thái S T Ham ð Ti u Bá Vương
Tôn Bá Phù Hăng ðánh Nghiêm B ch H
Cu i h i trư c, ñang nói chuy n Trương Phi rút ki m ra s p t v n, Lưu B trông
th y v i vàng bư c lên gi t l y ki m, v t xu ng ñ t r i nói r ng:
- Xưa có câu r ng: Anh em như chân tay, v con như áo m c . Áo rách còn d
may, chân tay gãy, ch p sao ñư c? Ba anh em ta k t nghĩa v i nhau vư n ñào, ñã
th cùng s ng ch t v i nhau. Nay dù m t thành trì, v con ñi n a, sao n ñ anh em
n a ñư ng ch t ñi cho ñành. Phương chi thành trì không ph i c a ta, v con ta b
hãm trong thành, nhưng ta ch c L B không n gi t, cũng còn nghĩ k c u ñư c.
Hi n ñ l m m t lúc, vi c gì ñã ñ n n i quyên sinh?
Lưu B nói xong r nư c m t khóc.
Quan, Trương cũng khóc c .
Viên Thu t bi t r ng L B ñã cư p T Châu, sai ngư i ñ n nói v i B r ng: H
B cùng giúp ñánh Lưu B s ñưa cho năm v n h c lương, năm trăm ng a, m t v n
l ng v a vàng v a b c, m t ngàn t m vóc nhi u.
B ưng ý l m, sai ngay Cao Thu n d n năm v n quân ñ n ñánh mé sau Lưu B .
Lưu nghe tin y, nhân khi mưa d m, rút quân b Vu Thai ch y, mu n v l y
Qu ng Lăng.
Khi Cao Thu n ñ n nơi, Lưu B ñã ñi r i.
Thu n vào ra m t K Linh, ñòi nh ng ñ Viên Thu t ñã h a cho.
Linh nói:
- Ông c v . Ð tôi vào nói v i chúa tôi.
Thu n t giã K Linh, v thu t l i v i L B .
B còn ñang h nghi, ch t có thư Viên Thu t ñưa ñ n, trong thư nói r ng:
Cao Thu n tuy có ñ n giúp, nhưng Lưu B chưa tr ñư c. Ð i khi nào b t ñư c
Lưu B , b y gi tôi s ñưa các ñ ñã h a ñ n cho ngài.



B gi n l m, cho Viên Thu t là ñ th t tín, mu n kéo quân sang ñánh, Tr n
Cung can r ng:
- Không nên! Viên Thu t gi Th Xuân, binh nhi u lương r ng. Ch nên khinh
ñ ch. Không b ng m i Lưu B l i ñóng Ti u Bái ñ làm vây cánh cho ta. V sau
sai Lưu B làm tiên phong, trư c ñánh Viên Thu t sau ñánh Viên Thi u r i có th
tung hoành thiên h ñư c.
B nghe l i, sai ngư i ñem thư ñi m i Lưu B .
B y gi Lưu B ñã kéo quân v Ðông l y ñ t Qu ng Lăng, b Viên Thu t vào
cư p tr i, quân lính hao h t quá n a, g p s c a L B ñ n, ñưa thư m i v Ti u
Bái.
Lưu B m ng l m. Quan, Trương nói:
- L B là ñ a b i vông ơn nghĩa, không nên tin.
Lưu B nói:
- H n l y b ng t t ñãi ta, vi c gì ph i nghi?
Ba anh em l i kéo quân v T Châu.
L B s Lưu B còn nghi ho c, trư c h t sai ngư i ñưa tr l i gia quy n. Cam
phu nhân và My phu nhân v g p Lưu B k h t s tình, nói r ng L B sai ngư i
gi c a nhà, không cho ai ñư c vào, l i thư ng sai th thi p ñưa ñ ăn, th c dùng
ñ n, không bao gi ph i thi u th n.
Lưu B m i b o Quan, Trương r ng:
- Ta ñã bi t L B t t không h i gia quy n ta!
Lưu B vào thành ñ t L B . Trương Phi không ch u theo vào, ñem hai ch v
Ti u Bái trư c.
Lưu B vào ra m t l y t L B .
B nói:
- Tôi không ph i mu n cư p thành. B i vì Trương Phi ñây, hay say rư u gi t
ngư i, tôi e x y ra chuy n b t tr c, nên tôi l i gi h ñ y thôi!
Lưu B nói:
- Tôi v n mu n như ng anh ñã lâu.
B gi d ng như ng l i cho Lưu B . Lưu nh t quy t không ch u, v ñóng Ti u
Bái.
Quan, Trương trong b ng không b ng lòng.
Lưu B nói:
- Nhún mình yên ph n, ñ ñ i th i, không th cư ng l i s m nh ñư c!
L B thư ng thư ng sai ngư i ñưa lương ăn và v i l a ñ n. T b y gi hai bên
l i hòa thu n v i nhau.
Trong khi y thì Viên Thu t Th Xuân m ti c y n to, h i tư ng sĩ l i ăn u ng.
Ch t có ngư i báo r ng:
- Tôn Sách ñi ñánh Thái Thú Lư Gi ang là L c Khang, th ng l i tr v .
Thu t g i Sách ñ n, Sách l y dư i th m.
Thu t h i han chuy n trò xong r i cho Sách ng i d ti c.



Nguyên Tôn Sách t khi cha m t, v Gi ang Nam kính ngư i hi n, tôn k sĩ,
sau nhân Ðào Khiêm cùng v i c u Sách, là Thái Thú Ðan Dương tên là Ngô C nh
không hòa v i nhau, Sách m i ñem m và gia thu c v Khúc A, mình thì sang v i
Viên Thu t.
Thu t yêu Sách l m, thư ng v n than r ng:
- Giá ta có ñư c ñ a con như Tôn Lang, ch t cũng không ân h n gì n a.
Thu t cho Sách làm Hoài Nghĩa Hi u Úy, sai ñem binh sang ñánh T Lang
Kinh Huy n.
Sách ñánh ñư c.
Thu t th y Sách gi i, l i sai sang ñánh L c Khang, cũng ñánh ñư c. B y gi tr
v .
Sách vào ăn ti c.
Khi ti c ñã tan, Sách v tr i, nghĩ trong ti c Thu t ñãi mình khí ng o b m t chút,
trong b ng bu n b c, bèn l n ñi bách b dư i bóng trăng ngoài sân. Nh ñ n s
ngày xưa, cha là Tôn Kiên thì anh hùng như th mà mình thì lưu l c th này, b t
giác hu hu c t ti ng khóc.
Ch t có ngư i ngoài ñ n cư i to lên h i r ng:
- Bá Phù sao th ? Khi Tôn công còn, vi c gì cũng dùng ñ n ta, nay ngư i có vi c
gì không quy t, sao ch ng h i ta mà l i khóc th ?
Sách trông xem ai, thì là Chu Tr , tên ch là Quân Lý, ngư i Ðan Dương;
nguyên là tùng s c a Tôn Kiên ngày xưa.
Sách g t nư c m t m i ng i nói r ng:
- Tôi khóc là vì tôi gi n tôi không n i ñư c chí cha tôi ngày xưa.
Tr nói:
- Sao không nói v i Viên Công L , mư n binh kéo sang Gi ang Ðông, mư n
ti ng là ñi c u Ngô C nh, nhưng s th c là ñ mưu ñ nghi p l n, sao l i c ch u
mãi dư i ngư i ta?
Hai ngư i ñang bàn nhau, ch t l i có m t ngư i n a ñâu ch y vào nói r ng:
- Các ông bàn nhau vi c gì tôi ñã bi t r i, nay tôi có trăm quân tinh tráng, xin
giúp Bá Phù m t tay.
Sách nhìn xem ai thì là mưu sĩ c a Viên Thu t tên là Lã Ph m, tên ch là T
Hoành, ngư i Nh Dương.
Sách m ng l m, m i cùng ng i nói chuy n.
Lã Ph m nói:
- Tôi ch lo Viên Thu t không cho mư n quân.
Sách nói:
- Tôi có m t v t báu ñ làm tin. V t y là truy n qu c ng c t c a cha tôi ñ l i
cho.
Ph m nói:
- Công L thèm ñư c ng c ñó ñã lâu.
Hôm sau Sách vào ra m t Viên Thu t, khóc nói r ng:



- Thù cha tôi chưa báo ñư c, ngày nay c u tôi là Ngô C nh l i b th s Dương
Châu là Lưu Do b c bách. M già và v con c Khúc A, e r ng s b h i. V y tôi
xin mư n tư ng quân vài ngàn hùng binh ñ sang sông c u n n, và ñ thăm nhà. S
minh công không tin, tôi xin ñem ng c t c a cha tôi ñ l i, ñ làm tin.
Thu t th y ng c t v ngay l y xem, m ng l m nói r ng:
- Ta không ph i c u chi ng c t c a ngươi, nhưng hãy t m ñ ñây, ta cho mư n
ba ngàn binh, năm trăm ng a, khi nào bình ñ nh r i ph i v ngay. V ngươi nay
ch c nh ngôi th p, khó gi ñư c quy n l n, ta c t cho ngươi lên làm Tri t Sung
Hi u Úy, ði n Kh u Tư ng Quân.
Ngay ngày hôm ñó cho lãnh quân ñi.
Sách l y t r i d n quân mã, ñem c Chu Tr , Lã Ph m và tư ng cũ c a cha là
Trình Ph , Hoàng Cái, Hàn Ðương, ch n ngày kh i binh.
Ði ñ n L ch Dương, g p m t toán quân, có m t ngư i ñi trư c, dáng ñi u phong
lưu, nghi dung ñ p ñ , trông th y Tôn Sách, nh y xu ng ng a vái m t vái.
Sách nhìn xem ai, thì là Châu Du, t là Công C n, ngư i Thư Thành, qu n Lư
Gi ang.
V n khi Tôn Kiên ñánh Ð ng Trác, Du ñem gia quy n v Thư Thành. Du v i
Sách hai ngư i cùng m t tu i, chơi v i nhau r t thân, k t làm anh em.
Sách hơn Du có vài tháng. Du th làm anh.
Chú Châu Du là Châu Thư ng, làm thái thú Ðan Dương.
B a y Du sang thăm chú, ñi ñ n ñó g p Tôn Sách.
Sách m ng l m, ñem s tình k v i Du. Du nói:
- Tôi xin h t s c khuy n mã, ñ cùng huynh mưu toan nghi p l n.
Sách nói:
- Ta nay ñư c Du, vi c l n t t ph i xong.
R i b o Chu Tr , Lã Ph m cùng ñ n g p Châu Du.
Du b o Sách r ng:
- Huynh nay mu n làm vi c to, có bi t Gi ang Ðông có hai h Trương không?
Sách h i:
- Ai v y?
Du nói:
- M t ngư i Bành Thành, tên là Trương Chiêu, t là T B . M t ngư i
Qu ng Lăng, tên là Trương Hoành, t là T Cương. Hai ngư i y ñ u có tài ngang
tr i d c ñ t, nhân tránh lo n ñ n ñ y, sao huynh không ñón m i hai ng ơi y.
Sách sai ngư i ñem ñ l ñ n m i Trương Chiêu, Trương Hoành. Hai ngư i t
ch i, không ñ n. Sách ph i thân ñ n t n nơi, cùng hai ngư i nói chuy n. Sách r t
l y làm b ng lòng, c m i ñi m i l i mãi, hai ngư i m i ch u nh n l i.
Sách cho Trương Chiêu làm Trư ng S , kiêm ch c Ph Quân Trung Lang
Tư ng; Trương Hoành làm tham mưu, Chánh Ngh Hi u Úy.
Cùng nhau bàn mưu sang ñánh Lưu Do.



Lưu Do, t là Chính L , ngư i Mâu Bình qu n Ð ng Lai, cũng là Tôn thân nhà
Hán, cháu quan Thái Úy Lưu S ng, em quan th s Duy n Châu Lưu Ð i.
Trư c làm Th S Dương Châu, ñóng Th Xuân, sau b Viên Thu t ñu i sang
Gi ang Ðông, cho nên ñ n Khúc An .
B y gi Lưu Do nghe th y quân Tôn Sách ñ n, v i vàng h p các tư ng ñ bàn.
B tư ng là Trương Anh nói:
- Tôi xin lĩnh m t cánh quân, ñóng ñ n Ngưu Ch , quân gi c d u có trăm v n
cũng không dám ñ n g n.
Nói chưa d t l i, dư i trư ng l i có m t ngư i kêu to lên r ng:
- Tôi xin làm b tiên phong!
Các tư ng nhìn xem ai, thì là Thái S T , ngư i Ðông Lai.
T , t khi gi i ñư c vây B c H i cho Kh ng Dung, sang v i Lưu Do.
Do gi l i dư i trư ng.
Do b o:
- Ngươi còn it tu i, chưa nên làm ñ i tư ng, hãy nên t h u ta ñ nghe m nh
l nh.
T không b ng lòng lùi ra.
Trương An lĩnh quân ñ n Ngưu Ch , ch a mư i v n h c lương l u các.
Tôn Sách d n quân ñ n. Trương Anh ra ñ ch.
Hai bên h i quân trên bãi sông Ngưu Ch .
Trương Anh ra ng a ch i m ng, Hoàng Cái ra ñánh nhau v i Trương Anh, chưa
ñư c vài hi p, b ng th y trong quân Trương Anh b i r i, r i th y nói: Trong tr i có
ngư i phóng h a!
Anh v i rút quân v .
Tôn Sách th a th ñánh d n.
Trương Anh th cùng ph i b Ngưu Ch ch y tr n vào trong núi sâu.
Ngư i phóng h a trong tr i nguyên là hai viên ki n tư ng.
M t là Tư ng Khâm t là Công Ð ch, ngư i Th Xuân x C u Gi ang, m t là
Chu Thái, t là Âu Bình, ngư i H Sái x C u Gi ang.
Hai ngư i g p ph i th i lo n, t quân trong sông Dương T , cư p bóc ki m ăn;
v n nghe ti ng Tôn Sách là ngư i hào ki t Gi ang Ðông, hay c u ngư i hi n, m i
k sĩ, cho nên d n ñ ñ ng hơn ba trăm ngư i ñ n theo.
Sách m ng l m, dùng làm trư ng ti n hi u úy, thu ñư c hơn b n ngàn quân
hàng, li n ti n binh lên ñóng Tr n Ðình.
Trương Anh thua tr v , vào ra m t Lưu Do.
Do gi n mu n ñem chém, l i có các mưu sĩ là Trích Dung và Ti t L can mãi
m i tha, sai Trương Anh ñem quân ñóng thành Linh Lăng ñ ch ng gi c.
Do t lĩnh quân ra mé nam núi Th n Ðình c m tr i.
Tôn Sách ñóng phía B c núi y.
Hôm sau Sách g i ngư i ñó h i r ng:
- G n ñây có mi u nào th vua Hán Quang Vũ chăng?



Ngư i y thưa:
- Có mi u trên ñ nh núi.
Sách nói:
- Ðêm ta chiêm bao th y vua Quang Vũ g i ta vào tương ki n. Ta ñ nh lên mi u
y c u.
Trư ng s là Trương Chiêu can r ng:
- Không nên ñi! Mé nam núi này có tr i Lưu Do. Ng h n có ph c binh thì làm
th nào?
Sách nói:
- Ta ñã có th n thánh phù h , vi c chi còn ph i s ?
Nói xong li n m c áo giáp, c m giáo, lên ng a, r i ñem b n Trình Ph , Hoàng
Cái, Hàn Ðương, Tư ng Khâm và Chu Thái c th y 13 ngư i cùng cư i ng a lên
núi.
Ð n mi u, xu ng ng a, vào th p hương l bái, Sách quỳ xu ng kh n r ng:
- Tôi là Tôn Sách. Xin nguy n r ng n u l p ñư c nghi p l n ñ t Gi ang Ðông,
khôi ph c l i ñư c cơ ñ c a cha tôi ngày xưa, tôi xin s a sang ñình mi u b n mùa
l bái.
Sách kh n vái xong ñi ra mi u, lên ng a ngo nh l i b o các tư ng:
- Ta mu n qua bên kia núi, dòm xem dinh tr i Lưu Do ñóng ra làm sao?
Các tư ng ai cũng ngăn:
- Không nên!
Sách không nghe, c vi c ñi.
Các tư ng cũng ph i ñi theo.
Ð n phía Nam núi, ñ ng trên trông xu ng r ng rú và tr i Lưu Do ñóng. Có quân
canh ñư ng, ch y v báo v i Lưu Do.
Do nói:
- Ðây là m o Tôn Sách ñ n d mình ñây, không nên ra ñánh.
Thái S T nh y lên nói r ng:
- Lúc này không b t Tôn Sách thì còn ñ i ñ n lúc nào?
Nói xong không ñ i l nh Lưu Do, t m c ngay áo giáp, lên ng a c m giáo ra
ngoài tr i, hô lên:
- Ai có gan thì theo ta!
Các tư ng không ai nhúc nhích. Ch có m t ti u tư ng bư c ra nói:
- Thái S T th m i g i là tư ng gi i. Ta nên ñi giúp m t tay.
Nói r i lên ng a ñi theo Thái S T . Các tư ng ñ u t m t m cư i.
Tôn Sách ng m ñ n a gi m i quay ng a tr v . V a ñi qua ñư c ñ nh núi
nghe th y ñ ng sau có ngư i thét:
- Tôn Sách ñ ng ch y n a!
Sách ngo nh l i th y hai tư ng cư i ng a ñ n, Sách g t 12 tư ng ra, m t mình
c m ngang ng n giáo, cư i ng a ñ ng ñ i dư i núi.
Thái S T h i to:



- Ngư i nào là Tôn Sách?
Sách h i:
- Ngươi là ñ a nào?
T ñáp:
- Ta là Thái S T Ðông Lai, ta l i ñây ch c t ñ b t Tôn Sách.
Sách cư i nói:
- Ðây! Tôn Sách ñây! Cho c hai ñ a chúng bay l i ñánh m t mình ta, ta không
s . N u ta s , sao g i là Tôn Bá Phù?
T nói:
- T t c các ngươi ñ u ñ n, ta cũng không s .
Nói xong thúc ng a múa kích vào ñánh Tôn Sách. Sách vác giáo l i ñ ch. Hai
ng a gi ao nhau, ñánh ñư c hơn năm mươi hi p, ñư c thua chưa phân, lũ Trình Ph
ñ ng ngoài khen th m r ng gi i.
T th y Sách ñánh giáo không h mi ng nào. Gi cách thua ch y ñ d cho Tôn
Sách ñu i ra xa.
T không ñi ñư ng cũ lên núi, l i r v sau núi mà ch y.
Sách v a ñu i v a thét to:
- Ch y không ph i là h o hán!
T trong b ng nghĩ th m:
- H n có 12 ngư i ñi theo, ta ch tr i m t mình. Ví dù b t ñư c h n, cũng b
chúng cư p m t. Ph i d cho h n ñi m t ñư ng n a, ñ cho chúng không bi t
ñư ng nào mà tìm, b y gi ta s ra tay.
B i th v a ñánh v a lùi. Sách cũng c ñu i, ñu i nhau mãi ñ n ch b ng
ph ng, b y gi T m i quay l i ñánh.
Ðánh nhau ñư c 50 hi p n a.
Sách phóng ng n giáo l i.
T tránh ngay ñư c, l i tr tay b t ñư c giáo. T l i phóng giáo l i,
Sách cũng tránh ñư c và giơ tay b t l y giáo, r i n m ch t l y. T ch y l i gi ng
kích v , hai ngư i kéo co nhau r i cùng nh y c xu ng ng a. Ð ng a ch y ñi ñâu
không bi t n a.
Lôi kéo nhau chán r i, hai ngư i cùng buông c giáo ra, túm l y nhau mà ñánh.
Hai bên, bên nào áo chi n cũng rách tan nát.
Sách nhanh tay v ñư c cái kích ng n gài lưng T ; T gi t ngay ñư c mũ ñ u
mâu c a Sách.
Sách c m kích ñâm T ; T l y mũ che ñ .
Gi a lúc y có ti ng reo m m kéo ñ n, quân ti p ng c a Lưu Do, ư c hơn
ngàn ngư i.
Sách ñã l y làm nguy, may ñâu b n Trình Ph , 12 tư ng cư i ng a cũng v a tìm
ñư c ñ n.
Hai ngư i b y gi m i buông nhau ra.
T lên m t con ng a khác, l i c m l y giáo tr v .



Ng a c a Tôn Sách, Trình Ph b t ñư c, Sách cũng nh t l y kích r i lên ng a.
M t ngàn quân Lưu Do cùng 12 tư ng Tôn Sách hai bên ñánh nhau. Ðánh l n
quanh mãi ñ n t n dư i núi Th n Ðinh.
B y gi l i th y ti ng reo, Châu Du kéo quân ñ n, Lưu Do l i d n ñ i quân
xu ng núi.
Khi y tr i ñã vàng vàng t i, t dưng n i cơn mưa gió, hai bên cùng thu quân v .
Hôm sau, Tôn Sách d n quân ñ n trư c tr i Lưu Do, Do cũng ñem quân ra ñón.
Khi hai bên b y tr n, Tôn Sách l y cái kích nh rút ñư c c a T hôm trư c, ñem
bu c ñ u giáo, c m ra gi u trư c tr n, r i sai quân hô to lên r ng:
- Giá Thái S T không ch y mau chân thì ñã b kích này ñâm ch t.
T cũng ñem mũ ñ u mâu c a Sách ra trư c tr n sai quân hô lên r ng:
- Ð u Tôn Sách ñã ñây r i!
Hai bên nh o bán l n nhau, reo m c lên. Bên c y kh e, bên khoe tài.
Thái S T phóng ng a ra ñ nh cùng Tôn Sách quy t phân th ng b i.
Sách s p s a ra, Trình Ph nói:
- Chúa công lo là ph i khó nh c. Tôi xin ra b t h n.
Trình Ph ra tr n.
T nói:
- Ngươi không ñánh ñ ch v i ta. V g i Tôn Sách ra ñây!
Trình Ph t c l m, vác giáo xông vào ñánh T . Hai ng a gi ao ñ u ñư c hơn 30
hi p, b ng th y Lưu Do khua chiên thu quân.
T h i Lưu Do:
- Tôi ñã s p b t ñư c tư ng gi c sao l i thu quân v ?
Do nói:
- Có ngư i báo r ng: Châu Du ñã ñem quân ñánh úp l y Khúc A, vì có ngư i
Lư Gi ang, tên là Tr n Vũ ti p ng cho h n vào thành. Cơ nghi p nhà ta ñã m t,
không nên mãi ñây; ph i kíp sang M t Lăng, h i c quân mã c a Ti t L , Trích
Dung l i ñ ti p ng.
Thái S T theo Lưu Do lui quân.
Tôn Sách không ñu i cũng thu quân v .
Trư ng s Trương Chiêu nói:
- Bên h n b Châu Du l a l y Khúc A, không dám ham ñánh, ñêm nay ta nhân
th nên ñ n cư p tr i.
Sách ưng ý, ñang ñêm chia quân làm năm ñư ng, kéo ñ n l y tr i Lưu Do. Quân
Do thua to, ch y tán lo n c .
Thái S T m t mình không ch ng n i, d n hơn mư i quân k mã ngay ñêm
hôm y ch y sang Kinh Huy n.
Tôn Sách l i v a ñư c thêm m t tay ph tá n a là Tr n Vũ t là T Li t.
Vũ mình cao b y thư c, m t vàng, con ngươi ñ , hình dung c quái. Sách yêu
l m cho làm hi u úy, sai ñi tiên phong ñánh Ti t L . Vũ d n hơn mư i k mã, xông
vào trong tr n chém hơn năm mươi ñ u gi c.



Ti t L th y v y ñóng ch t c a thành không dám ra n a.
Sách ñang ñánh phá thành, có ngư i báo r ng:
- Lưu Do h i v i Trích Dung sang l y Ngưu Ch .
Sách gi n l m, t ñ ñ i quân kéo v Ngưu Ch . Lưu Do, Trích Dung hai ngư i
cùng cư i ng a ra ñón ñánh.
Tôn Sách nói:
- Ta nay ñã ñ n ñây, sao các ngươi không hàng ngay ñi?
- Sau Lưu Do b ng có m t ngư i vác giáo cư i ng a ra, ñó là b tư ng tên là Vu
Mi, cùng Sách ñánh nhau, chưa ñư c ba hi p, b Sách b t s ng r i quay ng a tr v
tr n.
Tư ng Lưu Do là Phàn Năng, th y Vu Mi b b t li n vác giáo ñu i theo, ng n
giáo ñâm g n ch m ñ n lưng Tôn Sách, quân Sách th y v y m i kêu to lên r ng:
- Sau lưng có ngư i ñâm tr m!
Sách quay ñ u l i, th y Phàn Năng ñã ñ n g n, quát to m t ti ng, như ti ng sét.
Phàn Năng khi p ñ m, ngã quay xu ng v ñ u ra ch t.
Sách v ñ n c a c , ñem Vu Mi b xu ng ñ t, thì ra Vu Mi b c p nách ñã ch t
k p t bao gi .
Cùng m t lúc, c p ch t m t tư ng, quát ch t m t tư ng, t ñ y ai cũng g i Tôn
Sách là Ti u Bá Vương. (H ng Võ ngày xưa là Bá Vương)
Lưu Do thua to. Quân sĩ hàng Sách quá n a. Sách l i chém ñư c hơn m t v n
th c p.
Do và Trích Dung ch y sang D Chương, ñi theo Lưu Bi u.
Tôn Sách ñem quân v l i ñánh M t Lăng. Ð n c nh b hào, Sách ñ ng chiêu d
Ti t L hàng, ch t có m t mũi tên trên thành b n xu ng trúng ngay vào ñùi trái
Tôn Sách.
Tôn Sách ngã ng a.
Các tư ng v i vàng ñ n c u, ñ Sách d y ñem v tr i nh tên ra, l y thu c d u
d t vào.
Sách nhân th cho quân ñi nói phao lên r ng b tên b n ch t. C cánh quân làm l
c ai, nh tr i kéo v .
Ti t L tư ng Tôn Sách ch t th t, ñêm hôm y li n kh i c quân trong thành
cùng v i kiêu tư ng là Trương Anh, Tr n Hoành, kéo ra thành ñu i ñánh.
B ng ñâu quân ph c b n m t tr ra, Tôn Sách ñ ng ñ u ñi trư c g i to lên r ng:
- Tôn Lang ñây mà!
Quân gi c trông th y m t vía v t c gươm giáo, ph c xu ng ñ t l y, Sách truy n
l nh không ñư c gi t m t ngư i nào.
Trương Anh quay ng a ch y v b Tr n Vũ ñâm ch t.
Tr n Hoành b Tư ng Khâm b n ch t; Ti t L ch t trong ñám lo n quân.
Sách vào M t Lăng, ph d cho dân yên nghi p r i ñem quân sang Kinh Huy n
ñ b t Thái S T .



Thái S T chiêu ñư c hai ngàn quân tinh tráng và quân cũ c a mình, toan ñi
báo thù cho Lưu Do.
Tôn Sách v i Châu Du bàn nhau k b t s ng Thái S T .
Châu Du ra l nh bao vây ba m t, ñ ch a m t m t c a ñông huy n cho T ch y.
Cách huy n 25 d m, ph c binh ba nơi, T ra kh i thành ch y ñư c ñ n ñ y,
ngư i m t, ng a m i, t t nhiên b b t.
Nguyên nh ng quân c a Thái S T d ñư c quá n a là ngư i r ng núi, chưa
bi t k lu t nhà binh. V thành Kinh Huy n l i không ñư c cao.
Ðêm hôm y Tôn Sách sai Tr n Vũ, m c áo ng n c m ñao, trèo lên m t thành
trư c ñ t l a. T th y trên thành l a cháy, lên ng a ch y ra c a ñông.
Tôn Sách ñem quân l i ñu i, ñu i ñ n ba mươi d m thì thôi.
T ch y ñư c năm mươi d m, ngư i ng a ñ u ñã m i m t, gi a lúc y trong
ñám c lau bên ñư ng có ti ng reo n i lên. T v i ch y, hai bên ñư ng ch ng ch t
nh ng dây, ng a vư ng c ng ngã g c xu ng.
Thái S T b b t s ng, gi i v tr i Tôn Sách.
Lúc quân lính s p gi i T ñ n nơi, Sách bi t trư c ra t n c a dinh, quát ñu i
quân lính, t ra c i trói, r i ñem áo c m bào m c cho T , m i vào trong tr i nói
r ng:
- Ta bi t T Nghĩa là m t ñ ng trư ng phu. B i Lưu Do ngu xu n, không bi t
dùng T Nghĩa làm ñ i tư ng cho nên ñ n n i có tr n thua này.
T th y Sách ñ i ñãi mình t t , xin xu ng hàng, Sách c m l y tay T cư i nói
r ng:
- Khi ñánh nhau Th n Ðình, giá th ông b t ñư c tôi, thì có h i nhau không?
T cũng cư i ñáp r ng:
- Cũng chưa bi t ch ng!
Sách cư i m lên, m i vào trư ng, m i lên ng i trên, sai m ti c y n kho n ñãi.
T ñ ng d y nói r ng:
- Lưu quân m i thua, lòng quân tan rã tôi xin v ñ thu nh t tàn quân, ñ giúp
minh công. Không bi t minh công có tin không?
Sách ñ ng d y t mà nói r ng:
- B ng tôi v n ư c như th . Nay xin h n v i ông, trưa mai tôi xin ñ i ông tr l i.
T vâng l i r i ñi.
Các tư ng ng c nhiên nói r ng:
- Thái S T ñi chuy n này t t không tr l i ñâu!
Sách nói:
- T là ngư i tín nghĩa không trái ư c v i ta.
Các tư ng ch ng ai tin. Hôm sau c m m t cây nêu ñ ño bóng m t tr i trư c
c a tr i, r i các tư ng cùng xúm c chung quanh ñ ñ i gi ng . Cây nêu v a ñ ng
bóng, th y Thái S T d n hơn m t ngàn quân ñ n.
Các tư ng ñ u ch u Tôn Sách là bi t ngư i.



Tôn Sách t ñư c vài v n quân, bình tr ñư c Gi ang Ðông, v yên dân chúng,
ngư i kéo v theo vô s .
Dân Gi ang Ðông ai cũng g i Sách là Tôn Lang.
Nghe tin quân Tôn Sách ñ n, dân chúng ñ u s hãi b ch y c , nhưng khi Sách
ñ n nơi, không cho phép ngư i nào cư p bóc c a dân, cho ñ n gà chó cũng không
kinh ñ ng.
Nhân dân th y th ai cũng m ng, ñem trâu rư u ñ n tr i ñ m ng.
Sách l i ñem vàng, ñem l a ra thư ng l i.
Ti ng vui m ng, hân hoan vang kh p ñ ng n i.
Phàm nh ng quân cũ c a Lưu Do, ai mu n theo thì cho theo, ai không mu n
theo thì c p thư ng cho v làm ru ng.
Dân Gi ang Nam ai cũng khen Tôn Sách là ngư i nhân ñ c. B i v y quân th
m i ngày m t th nh.
B y gi Sách m i rư c m , c u và các em cùng v Khúc A; sai em là Tôn Quy n
cùng v i Chu Thái gi Tuyên Thành, Sách thì lĩnh binh sang Nam ñ l y Ngô Qu n.
B y gi Nghiêm B ch H t xưng là Ðông Ngô Ð c Vương, gi Ngô Qu n.
B ch H sai b tư ng gi Ô Trình và Gia Hưng.
B y gi nghe tin quân Tôn Sách ñ n, B ch H sai em là Nghiêm Dư ñem quân
ra.
Hai bên g p nhau Phong Ki u.
Dư vác ñao cư i ng a ñ ng trên c u.
Sách mu n ra ñánh, Trương Hoành can r ng:
- Ch tư ng là v n m nh c a ba quân, ai cũng trông c y c vào, không nên khinh
thư ng quân ti u kh u. Xin tư ng quân t c n th n.
Sách t nói r ng:
- L i tiên sinh nói như vàng ñá. Nhưng n u tôi không ch u xông vào mũi tên hòn
ñ n thì tư ng sĩ ai ch u dùng s c!
Bèn sai Hàn Ðương cư i ng a ra.
Khi Hàn Ðương ñi lên ñ n c u, ñã th y Tư ng Khâm, Tr n Vũ bơi thuy n nh
theo b sông, lư n sang ñư c bên kia c u, b n tên tua t a lên quân ñ ng trên b , hai
ngư i nh y lên ñánh gi t, quân Nghiêm Dư ph i lui ch y.
Hàn Ðương kéo quân th ng ñ n c a thành.
Gi c ch y c vào trong thành.
Sách chia quân, ñư ng th y ñư ng l c cùng ti n, vây b c c l y Ngô Thành.
Vây luôn ba ngày không ai dám ra ñánh.
Sách d n quân ñ n dư i c a thành ñ chiêu d .
Trên thành m t viên tỳ tư ng, tay trái c m ch c thanh ván ñ lên, tay ph i tr
xu ng ch i m ng.
Thái S T ng i trên ng a giương cung ñ t tên xong r i ngo nh l i b o chư
tư ng r ng:
- Xem ta b n trúng vào tay trái tên kia nhé!



Nói chưa d t l i, dây cung tách m t ti ng, qu nhiên trúng gi a bàn tay trái tên
tư ng trên thành, l i xuyên qua tay c m ch c vào t m ván.
Ngư i trên thành dư i thành ai cũng reo lên.
H v i vàng c u tư ng y ñem xu ng thành.
B ch H trông th y th t kinh nói r ng:
- Quân h n có ngư i tài như th , ta ñ ch sao ñư c?
Bàn nhau mu n cùng hòa.
Hôm sau B ch H sai Nghiêm Dư ra thành, vào ra m t Tôn Sách.
Sách m i Dư vào trư ng u ng rư u. Rư u ñã say, Sách h i Dư:
- Ý l nh huynh mu n th nào?
Dư nói:
- Mu n cùng v i tư ng quân chia ñôi Gi ang Ðông.
Sách n i gi n m ng r ng:
- Ðàn chu t nh t l i ñòi ngang hàng v i ta à!
M ng r i thét ñem Nghiêm Dư ra chém.
Dư rút ki m ñ ng d y.
Sách phóng ki m trúng ngư i Nghiêm Dư g c xu ng, c t ngay l y ñ u, sai
ngư i ñưa vào thành.
B ch H bi t ch ng không ñ ch n i, b thành ch y. Sách kéo quân ñu i theo.
Hoàng Cái ñánh l y ñư c Gia Hưng, Thái S T ñánh l y ñư c Ô Trình, m y
châu ñ u bình ñ nh c .
B ch H ch y v Dư Hàng, cư p bóc d c ñư ng, l i b th dân ñ y tên là
Lăng Tháo ñem ngư i làng ra ñánh, B ch H ph i thu quân v C i Kê.
Hai cha con Lăng Tháo l i ñi ñón Tôn Sách. Sách cho làm tòng chinh hi u úy,
cũng d n quân sang qua sông.
B ch H t quân, dàn kh p b n sông phía Tây.
Trình Ph ñánh m t tr n l i th ng ñu i mãi ñ n thành C i Kê.
Thái thú C i Kê tên là Vương Lãng, mu n ñem quân ra c u B ch H , có ngư i
can r ng:
- Không nên c u, Tôn Sách dùng quân nhân nghĩa; B ch H là m t tư ng b o
ngư c. Nên b t B ch H ñem dâng Tôn Sách.
Lãng nhìn xem ai bàn k y; thì là Ngu Phiên, t là Tr ng Tư ng, ngư i C i
Kê, hi n ñương làm qu n l i.
Lãng gi n m ng Phiên. Phiên th dài tr ra.
Lãng ñem binh h i v i B ch H , dàn quân cánh ñ ng Sơn Âm; hai bên ñ i
tr n.
Tôn Sách cư i ng a ra b o Vương Lãng r ng:
- Ta c t quân nhân nghĩa ñi d p Tri t Gi ang, sao ngươi dám vào hùa v i gi c?
Lãng m ng r ng:
- B ng ngươi tham không có ch ng, ñã ñư c Ngô Qu n r i còn mu n chi m n t
b cõi ta. Nay ta quy t báo thù cho h Nghiêm!



Tôn Sách gi n l m, s p ra ñánh nhau thì Thái S T ra lúc nào r i.
Vương Lãng múa ñao t ng a, ñánh nhau v i T chưa ñư c vài hi p, tư ng
Lãng là Chu Hán nh y ra ñánh ñ .
Bên này Hoàng Cái cũng t ng a ra ti p ng, ñánh v i Chu Hân.
Hai bên ñánh tr ng vang l ng, ñánh nhau quy t li t.
T nhiên th y ñ ng sau tr n Vương Lãng b i r i.
M t toán quân ñâu t sau lưng ñánh l i.
Lãng th t kinh kíp quay ng a tr l i ñón ñánh.
Quân ñánh t p h u y là Châu Du và Trình Ph , trong khi hai bên ñánh nhau, ñi
t t l n m t sau.
Ð ng trư c ñ ng sau ñánh d p l i.
Quân Lãng ít không ch ng xu , cùng v i B ch H , Chu Hân, c ñánh ñ m l y
m t ñư ng máu ch y vào thành, c t c u lên, ñóng v ng c a thành l i.
Ð i quân Tôn Sách th a th , x n ñ n mãi dư i thành, chia quân ra b n c a.
Vương Lãng trong thành th y Sách ñánh kíp l m, l i mu ng kéo quân ra quy t
ñánh m t tr n s ng ch t cũng ñành. B ch H can r ng:
- Th quân Tôn Sách to l m, túc h ch nên thành cao hào sâu gi cho v ng.
Không ñ y m t tháng, quân kia h t lương t t ph i ch y. B y gi ta th a th ra ñu i,
có th ch ng ph i ñánh cũng phá tan ñư c.
Lãng nghe k y, gi v ng thành không ra.
Tôn Sách ñánh luôn m y hôm không phá ñư c thành, bèn cùng chư tư ng bàn
mưu k .
Tôn Tĩnh nói:
- Vương Lãng c y hi m gi thành, khó phá ngay ñư c. Ti n lương ñ t C i Kê
quá n a ch a Tra Ð c. - ñây cách ñ y ch vài mươi d m, không b ng ta hãy ñem
binh gi l y Tra Ð c trư c. Trong binh pháp có nói r ng: ñánh ch không phòng b ,
ra nơi không ng , là th ñó.
Sách m ng nói:
- M o hay c a chú ñ phá ñư c gi c.
Li n h l nh sai các c a thành ñ t l a gi , c m c hi u ñ làm nghi binh, r i ñêm
hôm y b bao vây, kéo quân sang m t nam.
Châu Du hi n m t k r ng:
- Chúa công kéo c quân, Vương Lãng t t ra thành ñu i theo. N u h n ra ta nên
d ng kỳ binh mà ñánh.
Sách nói:
- Ta ñã s p s n c r i. L y thành ch n i ñêm nay.
Bèn h l nh cho quân mã ñi.
Vương Lãng nghe tin báo Tôn Sách rút quân mã ñi, li n d n quân lên chòi canh
trông xem, th y dư i thành khói l a v n ngùn ng t, tinh kỳ ñâu v n ñ y, trong b ng
còn nghi ho c, Chu Hân nói:



- Tôn Sách ch y r i, bày ra m o này ñ ñánh l a ta ñ y thôi, nên ñem quân ra
ñu i ñánh.
Nghiêm B ch H nói:
- Tôn Sách chuy n này ñi, ch c là ñ n Tra Ð c. Tôi xin ñem b binh cùng Chu
tư ng quân ñu i theo.
Lãng nói:
- Tra Ð c là ch ta ch a lương, c n ph i ñ phòng c n th n. Ngươi ñi trư c, ta
theo sau ñ ti p ng.
B ch H cùng Chu Hân d n năm ngàn quân ra thành ñu i theo.
Bây gi m i canh m t. Ði kh i thành ñư c hơn hai mươi d m, b ng ñâu trong
r ng r m, có m t ti ng tr ng n i, r i l a ñu c sáng r c c lên. B ch H th t kinh,
li n quay ng a tr l i, thì có m t tư ng ch n ngang ñư ng.
Chính là Tôn Sách.
Chu Hân múa ñao l i ñánh, b Sách ñâm m t mũi giáo ch t. Quân th y th xu ng
hàng c .
B ch H c ch t m m t ñư ng, r i ch y v Dư Hàng.
Vương Lãng nghe ti n quân ñã thua, không dám vào thành, d n b binh ch y ra
góc b ñi tr n.
Tôn Sách thu quân tr l i, th a th l y ngay thành trì, v yên nhân dân.
Ðư c m y hôm có ngư i mang ñ u B ch H ñ n dâng.
Tôn Sách nhìn ngư i y, mình cao tám thư c, m t vuông, m m r ng; h i tên h
là gì, thì ngư i y xưng tên là Ð ng T p, t là Nguyên Ðõi, ngư i C i Kê.
Sách m ng l m, cho làm Bi t B Tư Mã.
T ñó x Ðông bình ñ nh ñư c c .
Sách sai chú là Tôn Tĩnh gi ñ y; sai Chu Tr làm thái thú Ngô Qu n, còn
mình thì thu quân v Gi ang Ðông.
Em Sách là Tôn Quy n cùng v i Chu Thái gi Tuyên Thành.
Ch t có gi c núi b n m t kéo ñ n. B y gi ñem ñã khuya, không k p ch ng c .
Thái ôm Quy n lên ng a ñ ch y.
Gi c vác ñao xông vào chém.
Thái c i tr n ra, xu ng ng a ñi b , c m ñao ñánh nhau v i gi c, m t lúc gi t
luôn ñư c hơn mư i ñ a.
Sau có m t tên gi c, t ng a vác giáo nh y x vào ñ gi t Chu Thái.
Thái n m ngay ñư c giáo, r y gi c ngã xu ng, cư p ñư c ng a gi c, ñánh ri t
m ñư c ñư ng ra, c u ñư c Tôn Quy n.
Gi c th y v y ch y c .
Thái b c th y mư i hai v t thương n ng, sưng lên, g n ch t.
Sách nghe tin lo l m.
Ð ng T p nói:
- Tôi ñã nhi u phen ñánh nhau v i gi c b , b thương may có m t ngư i qu n l i
C i Kê, tên là Ngu Phiên, ti n c m t th y thu c, ch a cho ch n a tháng là kh i.



Sách h i:
- Ngu Phiên có ph i là Ngu Tr ng Tư ng không?
T p thưa:
- Ph i.
Sách nói:
- Ngư i y là hi n sĩ, ta nên dùng.
Li n sai Trương Chiêu, Ð ng T p ñ n m i Ngu Phiên.
Phiên ñ n.
Sách th t ñãi c c h u, cho làm Công Tào.
Nhân nói chuy n th y thu c, Phiên nói r ng:
- Ngư i y là ngư i Tiêu Qu n, nư c Bái, tên là Hoa Ðà, t là Nguyên Hóa;
th c là th n y bây gi , tôi xin ñưa ñ n ñ y t ki n.
Ðư c m y b a Phiên ñem Hoa Ðà ñ n.
Sách th y ngư i m t còn tr , mà tóc b c phơ phơ, t a như m t ông tiên, ti p ñãi
làm m t thư ng khách, r i m i xem b nh cho Chu Thái.
Hoa Ðà xem r i nói:
- B nh này ch a th c d . Cho thu c r t m t tháng Chu Thái kh i h n.
Sách m ng l m, h u t Hoa Ðà r i ti n binh ti u tr gi c núi. Gi ang Nam bình
ñ nh c .
Sách chia cho các tư ng gi các c a i, m t m t vi t bi u tâu v tri u ñình, m t
m t k t gi ao v i Tào Tháo, m t m t ñưa thư cho Viên Thu t ñ ñòi l i ng c t .
Viên Thu t t khi n m ñư c t phù, có ý mu n gi l y ñ xưng hoàng ñ , khi
ti p ñư c thư Tôn Sách, li n ñưa thư ñáp l i tìm c thoái thác không tr , r i kíp
Tri u Trư ng S là Dương Ð i Tư ng; Ðô Ð c là Trương Huân, K Linh, Ki u Di;
thư ng tư ng là Lôi B c, Tr n Lan, c th y hơn ba mươi ngư i, bàn v i nhau r ng:
- Tôn Sách mư n quân mã c a ta ñ kh i s , nay ñã l y h t ñư c ñ t Gi ang
Ðông, ñã quên ơn ta, l i dám ñòi l i ng c t , th c là x c láo, có phương k gì tr h n
ñi chăng?
Dương Ð i tư ng nói:
- Tôn Sách gi ch hi m Trư ng Gi ang, binh gi i, lương nhi u, cũng chưa d tr
ñư c. Nay ta nên hãy ñánh Lưu B trư c ñ báo thù xưa vô c sang ñánh ta. R i sau
ta hãy s a Tôn Sách, cũng không mu n. Nay tôi xin dâng m t k làm cho Lưu B
ph i b b t l p t c ngay bây gi .
Th là:
Ch ng t i Gi ang Ðông tìm h báo;
L i sang T Qu n b t gi ao long!
Chưa bi t k c a Dương Ð i Tư ng hi n ra làm sao, xen t i h i sau s rõ.
H i 16
C a Nha Môn, Ph ng Tiên B n Kích
Sông V Th y, M nh Ð c Thua Quân



Dương Ð i-tư ng xin dâng m t k ñ b t Lưu B . Viên Thu t h i k ra làm sao.
Ð i-tư ng nói:
- Lưu B ñóng quân Ti u Bái. Tuy r ng d l y nhưng còn L B gi T
Châu. L n trư c ta ñã h a ñem vàng, l a, lương và ng a cho L B , nay v n chưa
ñưa thì có l h n giúp Lưu B . Chúa công nên sai ngư i ñưa lương cho h n, trư c
n a mua chu c l y lòng h n, ñ ta có sang ñánh Lưu B h n ñ ng ñ ng binh, h a
chăng ta m i b t ñư c Lưu B , r i sau ta ñánh L B , ñánh L B r i sau l y T
Châu.
Thu t nghe l i, li n sai Hàn D n ñem hai mươi v n h c thóc và m t b c m t thư
ñưa cho L B .
B m ng l m, tr ng ñãi Hàn D n, D n v cáo v i Vi n Thu t. Thu t sai K Linh
làm ñ i tư ng, Lôi B c, Tr n Lan làm phó tư ng, ñem vài v n quân sang ñánh Ti u
Bái.
Lưu B nghe tin bàn v i chư tư ng.
Trương Phi xin ra ñánh.
Tôn Càn nói:
- Nay Ti u Bái binh ít, lương hi m, nên ñưa thư v T Châu, c u c u L B .
Trương Phi nói:
- L B nào h n ch u c u mình!
Lưu B nói:
- Càn nói ph i ñ y.
Li n ñưa thư sang T Châu, thư r ng:
T khi ñư c nh tư ng quân nghĩ ñ n cho tôi nương thân ñ t Ti u Bái, tôi
th c bái ph c ñ c cao c a ngài. Nay Viên Thu t mu n báo thù riêng sai K Linh
ñem binh ñ n huy n. Nguy s m t i. Phi tư ng quân không ai c u ñư c.
Xin tư ng quân ñem quân ñ n, c u cho n n g p này, thì chúng tôi ñư c hân
h nh l m.
L B xem xong thư, bàn v i Tr n Cung r ng:
- M i r i Viên Thu t ñưa lương và g i thư cho ta ñ c u ta ñ ng c u Lưu B .
Nay Lưu B l i c u c u. Ta nghĩ Lưu B ñóng Ti u Bái v t t có bao gi h i ñư c
ta. Ch Viên Thu t n u ñánh ñư c Lưu B , ch n h n l i k t liên v i các tư ng
Thái Sơn ñ ñánh ta, ta s không yên ñư c v i h n. Không b ng ñi c u Lưu B .
Nói r i li n ñi m quân ñi.
K Linh c t quân kéo b a ñi, ñi ñ n mé sông Nam huy n Bái, l p doanh tr i
ñóng quân, ban ngày c m c ñ i c trên núi dư i sông; ban ñêm ñ t l a sáng
choang c trên tr i dư i ñ t.
Trong huy n Lưu B ch có hơn năm ngàn ngư i, mi n cư ng ra ngoài huy n b
trí l p doanh tr i. Ch t có ngư i ñ n báo:
- L B d n quân ñ n mé Tây Nam, cách huy n có m t d m, l p tr i ñóng quân.
K Linh th y L B ñ n c u Lưu B , sai ngay ngư i ñưa thư trách r ng th t tín.
L B xem xong thư cư i nói r ng:



- Ta có m t k làm cho Viên, Lưu không bên nào trách ñư c ta.
Nói r i sai s sang m i c K Linh và Lưu B ñ n ăn y n.
Lưu B th y B m i, mu n ñi ngay, Quan, Trương can r ng:
- Anh không nên ñi. L B có b ng b t lương gì chăng?
Lưu B nói:
- Ta ñ i ñãi h n t t , t t h n không h i ta.
Lưu lên ng a ñi, Quan, Trương cũng ñi theo ñ n tr i L B . Khi vào chào B ,
B nói:
- Nay tôi ñ n ñây ñ g n n cho ông. Ngày khác ông ñ c chí, ñ ng quên tôi nhé!
Lưu B t ơn, L B m i ng i. Quan, Trương c m ki m ñ ng ñ ng sau, ch t có
ngư i báo:
- K Linh ñã ñ n.
Lưu B nghe th y, gi t n y mình, mu n lánh m t ñi. L B nói:
- Nay ta m i hai ông ñ n ñ cùng bàn, không ñư c nghi ho c gì c .
Lưu B chưa rõ tình ý làm sao, trong b ng nghi nghi ho c ho c.
K Linh xu ng ng a vào tr i, trông th y Lưu B ng i trong trư ng cũng m t vía,
quay mình tr ra. L B bư c lên kéo l i, như kéo ñ a tr con. K Linh s nói r ng:
- Th ra tư ng quân ñ nh gi t tôi à!
B nói:
- Ðâu l i th !
Linh l i h i:
- Hay là tư ng quân ñ nh gi t th ng tai to kia?
B l i nói:
- Cũng không ph i.
Linh l i h i:
- Th thì ra làm sao?
B nói:
- Lưu B cùng ta như anh em m t nhà v y. Nay b tư ng quân sang ñây ñe d a,
nên ta ñ n c u.
Linh l i s , nói r ng:
- N u th thì tư ng quân gi t tôi r i!
B nói:
- Có l ñâu th . Tính tôi không hay ñánh nhau, ch mu n làm cho thôi ñánh nhau.
Tôi nay ñ nh gi i hòa cho hai ông.
Linh nói:
- Xin dám h i cách gi i hòa th nào?
B nói:
- Tôi có m t phép, nhưng còn tùy lòng tr i!
Nói r i kéo Linh vào trong trư ng, ñ hai ngư i g p nhau, Lưu B , K Linh ñ u
có lòng nghi k l n nhau.



L B ng i gi a, m i K Linh ng i bên t , Lưu B ng i bên h u, r i sai m ti c
y n, u ng rư u.
Rư u ñư c vài tu n, B nói:
- Hai bên cùng n m t ta thì cùng bãi binh c .
Lưu B không nói gì. K Linh nói:
- Tôi ph ng m nh chúa công tôi, ñem sang ñây mư i v n quân ch c t b t Lưu
B , bãi binh th nào ñư c?
Trương Phi ñ ng sau lưng Lưu B nghe nói n i gi n, tu t ngay ki m ra quát to
lên r ng:
- Binh ta tuy ít, nhưng ta coi các ngươi như ñàn tr mà thôi, ngươi có b ng lũ
gi c khăn vàng hàng trăm v n không, mà dám toan h i anh ta?
Quan Công v i vàng ngăn nói r ng:
- Hãy xem ch ý c a L tư ng quân ñ nh th nào, b y gi v tr i ñánh nhau cũng
không ch m.
L B nói:
- Ta m i hai bên ñ n ñ gi i hòa, ch không có m i ñ n ñây ñ ñánh nhau.
Bên này K Linh t c gi n l m, mà bên kia Trương Phi ch lăm lăm mu n ñánh.
L B cũng n i gi n lên mà bên kia Trương Phi ch lăm lăm mu n ñánh. L B
cũng n i gi n lên mà truy n r ng:
- Quân ñâu! Ðem kích ra ñây!
Quân ñem kích ra ñưa cho L B . K Linh, Lưu B không bi t th nào, cùng s
m t vía.
B nói:
- Ta can hai bên mãi không nghe. V y ñ tùy lòng tr i ñ nh quy t vi c này!
Không ai hi u L B ñ nh làm gì. L B sai quân mang h a kích ra ngoài c a
nha môn, c m t n ñ ng xa cùng ki t, r i ngo nh l i b o hai ngư i r ng:
- T ñây ra ñó, cách 150 bư c. Ta xin b n m t phát tên, n u trúng vào ng nh
kích thì hai bên ph i bãi binh; như c b ng b n không trúng thì m c ý hai bên ñi mà
ñánh nhau. Ta ñ nh như th , ai không nghe thì ta g m s c v i bên kia ñ ñánh.
K Linh th y kích c m xa th mư i ph n ch c c mư i r ng: L B tài ñ n ñâu
cũng không sao b n tin ñư c, li n ưng theo ý L B .
Lưu B thì v n ñành mu n th r i.
L B m i hai bên ng i xu ng, m i ngư i u ng m t chén rư u, rư u c n chén
r i, B sai ñem cung l i.
Huy n Ð c kh n th m, ch mu n cho b n trúng là hay.
L B vén tay áo bào, ñ t mũi tên, giương h t s c cung. Dây cung b t ñánh t ch
m t ti ng, tên ra vùn v t, mư i m t nhìn theo; ch p m t m t cái trúng ngay ng nh
kích. Các tư ng trên trư ng dư i th m ñ u reo m v tay.
Ð i sau có thơ khen r ng:
Ôn H u b n gi i th t di u kỳ!
T ng nha môn g ñư c nguy.



Tr i r ng qu nhiên hơn H u Ngh !
Vư n kêu hơn h n s c Do Cơ.
Dây gân h kéo cung căng th ng,
Tên cánh di u bay v t v t ñi.
Ðuôi báo lung lây xuyên ng nh kích.
Hùng binh mư i v n có làm chi?
L B b n trúng h a kích r i mi ng cư i ha h , v t cung xu ng ñ t, c m tay
Lưu B và tay K Linh nói r ng:
- y là tr i b t hai bên ph i bãi binh ñó!
Nói r i, truy n quân sĩ rót rư u, m i m i ngư i u ng m t c c to làm b ng s ng
trâu r ng.
Lưu B trong lòng m ng r . K Linh thì ng i ng n n a gi , r i nói v i L B
r ng:
- L i tư ng quân d y thì tôi ph i nghe, nhưng bây gi v nói v i chúa công tôi,
sao chúa công tôi tin?
B nói:
- Ð ta vi t thư cho Viên Công L thì xong ch gì?
Rư u u ng ñư c vài tu n n a, K Linh xin lĩnh thư v trư c. Linh v r i, B
b o Lưu B r ng:
- Không có tôi thì ông nguy nhé!
Lưu B l y t r i cùng v i Quan, Trương tr v . Hôm sau quân mã ba nơi cùng
kéo v c .
Lưu B v Ti u Bái, L B v T Châu, còn K Linh v Hoài Nam vào ra m t
Viên Thu t, k h t L B b n kích nha môn ñ gi i hòa, r i dânh trình thư c a L
B .
Thu t xem thư gi n l m nói r ng:
- L B l y bao nhiêu lương thóc c a ta, nay l i l y trò tr con này ñ mà bênh
Lưu B . Phen này ta quy t ñem ñ i quân ñi ñánh Lưu B , xong r i ñánh L B nhân
th .
K Linh nói:
- Chúa công không nên v i vàng: L B dũng l c hơn ngư i; v l i có t t c ñ t
T Châu. Ví b ng L B , Lưu B c hai ngư i, ñ u ñuôi cùng c u giúp l n nhau,
chưa d ñánh ñư c h n ñâu. Tôi nghe v L B là h Nghiêm có ñ a con gái, ñã
ñ n tu i c p kê r i. Chúa công thì có con trai. Nên sai ngư i sang T Châu c u thân
v i h n. N u L B thu n g con cho con chúa công, t t y ph i gi t Lưu B , k y
g i là k : sơ b t gián thân .
Viên Thu t nghe k y, l p t c sai Hàn D n ñem l v t sang T Châu c u hôn.
D n ñ n T Châu, vào ra m t L B , thưa r ng:
- Chúa công tôi m ti ng tư ng quân, mu n c u l nh ái làm dâu ñ k t duyên
T n T n.
B vào bàn v i v .



Nguyên L B có hai v , m t thi p. V n ch có h Nghiêm làm v c , Ðiêu
Thuy n làm thi p. Sau ñ n Ti u Bái l i l y con gái Tào Báo làm v hai. H Tào
ch t trư c không có con; Ðiêu Thuy n cũng không có con nào. Duy ch có h
Nghiêm sinh ñư c m t con gái. L B yêu con gái y l m.
Khi B vào bàn v i v thì h Nghiêm nói r ng:
- Tôi nghe Viên Công L tr n Hoài Nam ñã lâu, binh nhi u, lương l m, có th
làm nên thiên t nay mai. N u y thành ñư c nghi p l n thì con ta m i có ph n làm
ñư c h u phi. Nhưng ch ng bi t h n ta có m y con?
B nói:
- Ch có m t m ng mà thôi!
V nói:
- Như th thì nên g ñ t ñi. Mai sau con ta d u ch ng h u phi, T Châu ta cũng
ch c ñư c v ng b n không ph i lo gì.
B nghe l i v , ñãi Hàn D n t t , nh n l i g con.
Hàn D n v trình v i Viên Thu t.
Thu t l p t c s m ñ ñ sính l , l i sai Hàn D n ñưa sang T Châu.
L B nh n l , m ti c thi t ñãi, lưu nhà khách ngh ngơi.
Hôm sau Tr n Cung ñ n t n nhà khách, vào chào Hàn D n, ng i r i ñu i t h u
ra, mà b o v i D n r ng:
- Ai hi n k y, ñ Viên Công cùng Ph ng Tiên k t dâu gia? Có ph i ñ nh l y
ñ u Lưu B chăng?
D n gi t mình, ñ ng d y t mà nói r ng:
- Xin Công Ðài ñ ng h chuy n y.
Cung nói:
- Ta thì không nói ra, nhưng ch s vi c châm t t có ngư i khác bi t thì h ng m t
mà thôi.
D n nói:
- Th thì làm th nào, xin ông d y cho.
Cung nói:
- Ð ta vào h u Ph ng Tiên, nói ñ ñưa ngay con gái y sang. Như th ñư c
không?
D n m ng l m, t ơn mà nói r ng:
- N u ñư c th thì Viên Công ñ i ơn ngài nhi u l m.
Cung t D n, vào h u L B mà nói r ng:
- Tôi nghe ông g con gái cho con Viên Công L , th c là hay l m. Nhưng bao
gi m i cho cư i?
B nói:
- Hãy ñ thong th s bàn.
Cung nói:
- Ngày xưa, t hôm d m ñ n hôm cư i bao lâu có ñ nh l c ; thiên t thì m t
năm; chư h u thì n a năm; ñ i phu thì m t mùa; th dân thì m t tháng...



B nói:
- Viên Công L , tr i cho ñư c qu c b o, nay mai s p làm vua, thì theo l thiên
t có ñư c không?
Cung nói:
- Không nên.
B h i:
- Th thì theo l chư h u?
- Cũng không nên.
- Th thì theo l ñ i phu?
- Cũng không nên.
B t c h i r ng:
- Th anh mu n b o tôi theo l th dân hay sao?
- Không ph i th !
- Th thì ý anh ra làm sao?
Cung thưa:
- Nay chư h u trong thiên h tranh hùng v i nhau. Ông cùng Viên Công L k t
thân, ñã ch c không ai ghen ghét chưa? N u mà ñ lâu còn kén ngày lành tháng t t,
ng có ngư i rình lúc gi t t y, ph c binh n a ñư ng, toan chuy n b t lương, thì
làm sao? V y bây gi chúa công ñã không cho thì thôi, mà ñã ưng cho thì nhân lúc
chư h u chưa bi t, ñưa ngay con gái ñ n Th Xuân, cho riêng m t bi t quán, r i
s ch n ngày thành thân, th có ph i muôn ph n v ng c , không ng i gì n a?
B m ng nói r ng:
- Công Ðài nói chí ph i.
B vào b o v i h Nghiêm ngay ñêm hôm y s m s a ñ cư i, thu x p ng a quý
xe thơm; sai T ng Hi n, Ng y T ch, cùng Hàn D n, ñưa con gái ñi, ti ng tr ng
ti ng nh c r m rĩ, ñưa ra kh i thành.
B y gi cha Tr n Ðăng là Tr n Khuê, dư ng lão nhà, nghe th y ti ng nh c, h i
ñày t vi c gì, ñày t k chuy n cư i xin là th . Khuê nói:
- M o ñó là m o Sơ b t gián thân ñó. Lưu B nguy ñ n nơi!
Nói th r i tuy b nh chưa kh i cũng g ng gư ng l i g p L B và nói r ng:
- Tôi nghe tư ng quân s p ch t, nên tôi ñ n vi ng.
L B gi t n y mình h i:
- Vì sao l i th ?
Khuê nói:
- B a trư c Viên Thu t cho ñem vàng l a ñ n bi u ông, là có ý ñ gi t Lưu
Huy n Ð c, ông m i l y chuy n b n kích gi i hòa. Nay t dưng ñ n c u k t dâu
gia, y là mu n l y con gái ông ñ làm tin ñó. Khi nào con ông ñã v nhà y, y l i
sang ñánh Lưu B ñ l y Ti u Bái. Ti u Bái m t thì T Châu cũng nguy. V l i khi
ñã k t thân v i y r i, ho c có khi ñ n vay lương, có khi y ñ n mư n binh. Ông mà
cho y mư n ra, thì ông ñã v t v v y, l i còn k t oán v i ngư i khác; n u ông
không giúp, thì thân thích lìa nhau và l i gây ra s ñánh nhau. Hu ng chi ông ñã bi t



r ng Viên Thu t có ý mu n xưng ñ . Mu n xưng ñ là làm ph n, th ra ông còn k t
thân v i ph n t c, thiên h ai còn dung ông n a?
B nghe nói th t kinh mà r ng:
- Tr n Cung h n làm l ta!
V i vàng sai Trương Liêu ñem binh ñu i theo, ñ n ngoài ba mươi d m, lôi con
gái tr v , và b t Hàn D n ñem gi am l i, r i sai ngư i sang nói v i Viên Thu t
r ng: Ð n trang s m chưa ñ . Khi nào s m s a xong s ñưa con gái sang.
Tr n Khuê l i xui L B cho gi i Hàn D n sang H a Ðô n p cho tri u ñình. L
B còn ñang t n ng n chưa ñ nh b nào, thì có ngư i ñ n báo r ng:
- Lưu B Ti u Bái chiêu quân t u ng a, không bi t có tình ý gì.
B nói:
- Ðó là vi c thư ng c a ngư i làm tư ng thôi, có l gì?
Ðang nói chuy n thì T ng Hi n, Ng y T c ch y vào báo r ng:
- Hai chúng tôi vâng m nh minh công sai sang Sơn Ðông mua ng a, có t u ñư c
hơn ba trăm ng a t t, ñi v ñ n ñ u ñ a gi i huy n Bái, b k cư p ra cư p m t m t
n a. H i dò ra thì ñám cư p y là Trương Phi, là em Lưu B gi làm gi c núi ñ n ăn
cư p.
L B gi n l m, l p t c ñi m binh ñ n Ti u Bái ñánh Trương Phi.
Lưu B nghe th t kinh, v i vàng d n quân ra ñón. Khi hai bên bày tr n r i,
Huy n Ð c cư i ng a ra mà h r ng:
- Huynh trư ng có vi c gì ñem quân ñ n ñây?
B tr m ng r ng:
- nha môn ta v a b n kích ñ c u ngươi kh i ñư c n n l n, nay c sao ngươi
l i cư p ng a c a ta?
Lưu B nói:
- Tôi nay thi u ng a có sai ngư i ra b n m t tìm mua, ch có ñâu dám cư p c a
huynh trư ng?
L B gi n m ng r ng:
- Ngươi sai em là Trương Phi ra cư p c a ta m t trăm rư i con ng a t t, bây gi
l i ch i à?
Trương Phi vác mâu cư i ng a ra nói r ng:
- Chính ta cư p ng a ñ y! Ngươi làm gì n i ta?
B nói:
- Tên gi c m t tròn kia, ngươi ñã bao nhiêu l n khinh ta?
Phi nói:
- Sao ta cư p ng a c a ngươi thì ngươi bi t t c, ngươi cư p T Châu c a anh ta,
sao không nói?
B vác kích l i ñánh Trương Phi. Phi cũng vác mâu l i ñ ch. Hai ngư i ñánh
nhau hơn m t trăm hi p, chưa phân ñư c thua. Lưu B s l vi c ra, v i vàng khua
chiêng thu quân v thành.
L B chia quân vây b n m t.



Lưu B v g i Trương Phi trách r ng:
- Ch t i ngươi cư p ng a c a h n nên sinh s th này. Th thì ng a ñâu?
Phi nói:
- G i c vào các chùa.
Huy n Ð c sai ngay ngư i ñ n tr i L B , xin ñem n p tr ng a r i hai bên
cùng bãi binh.
L B mu n cho, Tr n Cung nói:
- Nay không gi t Lưu B ñi, ngày sau t t h n h i mình.
B l i nghe, không cho n a l i càng ra ri t ñánh thành. Lưu B v bàn v i Tôn
Càn, My Chúc, Càn nói:
- Tào Tháo gi n L B . Không b ng ta b thành ch y sang H a Ðô, v v i Tào
Tháo, r i mư n quân ñánh L B , k y là hơn c .
Lưu B h i:
- Ai dám ra trư c, phá vòng vây bây gi ?
Trương Phi xin ñi.
Lưu B sai Trương Phi ñi trư c, Quan Công ñi sau. Còn mình thì gi a, gi gìn
v con già tr , ñương ñêm canh ba, nhân bóng trăng sáng, ra c a B c ch y, g p
ngay T ng Hi n, Ng y T c. Hai tư ng y b Trương Phi ñánh m t tr n ph i lui.
Lưu B ra kh i vòng vây.
M t sau Trương Liêu ch y ñu i. Quan Công ñánh cho ph i ñ ng l i.
L B th y Lưu B ñi r i không ñu i theo n a, vào thành yên dân, r i sai Cao
Thu n gi Ti u Bái; mình l i v T Châu.
Lưu B ch y sang H a Ðô, ñóng tr i ngo i thành, trư c h t sai Tôn Càn vào ra
m t Tào Tháo, nói r ng:
- Vì b L B ñánh, xin ñ n nương nh .
Tháo nói:
- Huy n Ð c v i ta như anh em.
Li n m i vào tương ki n.
Hôm sau Lưu B ñ Quan, Trương ngoài thành, d t Tôn Càn, My Chúc vào y t
ki n Tào Tháo, Tháo ñãi làm b c khách quý. Khi Lưu k h t chuy n L B , Tháo
nói r ng:
- B là ñ vô ơn, ta v i hi n ñ ph i h p s c l i ñ tr h n m i ñư c.
Lưu B t ơn. Tháo m y n thi t ñãi, ñ n chi u ti n ra v . Tuân Úc vào nói r ng:
- Lưu B là ngư i anh hùng. Nay không tr s m ñi, t t ñ lo v sau.
Tháo ch ng b o làm sao, Úc ra, Quách Gia vào. Tháo h i:
- Úc xui ta gi t Lưu B . Nên không?
Gia nói:
- Không nên, chúa công c t quân nghĩa binh, vì trăm h tr k hung b o, gi
ñi u tín nghĩa, ñ m i hào ki t còn lo ngư i ta ch ng ñ n, nay Huy n Ð c có ti ng
anh hùng, vì cùng kh n, m i v v i ta, n u l i gi t ñi, ch ng hóa ra mình h i ngư i
hi n. Nh ng ngư i chí sĩ trong thiên h nghe th y sinh ng còn ai bư c chân vào



c a chúa công n a, chúa công cùng v i ai mà ñ nh vi c thiên h ? Tr ñư c cái lo
m t ngư i, mà làm c n tr lòng trông ngóng c a b n b . Cái cơ yên nguy, xin chúa
công ph i xét m i ñư c.
Tháo m ng nói r ng:
- Ngư i nói chính h p b ng ta.
Hôm sau Tháo dâng bi u ti n Lưu B , xin cho lĩnh ch c m c D Châu.
Trình D c can r ng:
- Lưu B v sau t t không ch u dư i ngư i khác ñâu, không b ng gi t trư c ñi.
Tháo nói:
- Nay ñương lúc d ng anh hùng, không nên gi t m t ngư i ñ m t lòng thiên h .
Ta v i Quách Gia cùng m t ý ki n.
Tháo không nghe l i Trình D c, l i l y ba ngàn quân và m t v n h c lương, gi
ao cho Lưu B , sai ra D Châu nh n ch c, ti n quân ñóng Ti u Bái, chiêu t p
nh ng binh cũ c a mình ñ r i ñánh L B .
Huy n Ð c ñ n D Châu, sai ngư i v h n v i Tào Tháo ñ nh ngày c t quân
cùng ñi ñánh L B . Khi Tháo s p ñi, có ng a lưu tinh ñ n báo r ng:
- Trương T t Quan Trung d n quân ñ n ñánh Nam Dương, l ph i tên bay b n
ch t. Nay cháu T là Trương Tú c m quân, dùng Gi H là mưu sĩ, k t liên v i Lưu
Bi u ñóng quân Uy n Thành, mu n ñem quân l i ph m c a Khuy t ñ cư p giá.
Tháo t c l m, mu ng ñem binh ra ñánh, l i s L B ñ n cư p H a Ðô, m i h i
Tuân Úc xem có k gì.
Tuân Úc nói:
- Vi c y th c d , L B là ñ a vô mưu, th y l i thì hoa m t lên, minh công nên
sai s sang T Châu, thăng quan thư ng h u cho h n, b t h n ph i hòa v i Lưu B .
L B ñư c thư ng t t không nghĩ xa xôi gì n a.
Tháo ưng ý, li n sai Ph ng Quân ðô Úy là Vương T c ñem b ng s c cùng t
gi i hòa sang T Châu. M t ñư ng thì c t ngay mư i lăm v n quân ñi ñánh Trương
Tú, chia quân ra làm ba ñư ng; cho H H u Ðôn làm tiên phong, quân mã ñ n V
Th y ñóng tr i.
Gi H th y v y khuyên b o Trương Tú r ng:
- Quân Tào th l n l m, ta không ñ ch n i. Chi b ng ñem quân ñ u hàng.
Tú nghe, sai Gi H ñ n tr i Tháo nói trư c, Tháo th y Gi H ng ñ i nhanh
nh u, có b ng yêu m n, mu n dùng làm mưu sĩ. H nói:
- Tôi trư c theo Lý Thôi, m c t i v i thiên h ; nay theo Trương Tú, tôi nói gì,
bày k gì Trương Tú cũng theo, nên không n b .
H nói r i ra v ; hôm sau ñưa Tú vào y t ki n Tào Tháo. Tháo ti p ñãi th c h u.
Tú d n binh vào ñóng trong Uy n Thành, l p doanh tr i liên ti p nhau, dài hơn
mư i d m. - ñư c vài ngày, Tú m i hôm m y n m t l n m i Tháo.
M t b a Tháo u ng rư u say, vào giư ng ng , h i nh t h u r ng:
- Trong thành có k n không?



Ð a cháu, con c a anh Tháo, tên là Tào An Dân, bi t ý Tháo, vào thưa th m
r ng:
- Thưa chú, chi m hôm qua, cháu trông th y c nh quán sá có m t ngư i ñàn
bà, mư i ph n xinh ñ p. Cháu h i ra thì là v Trương T , thím Trương Tú.
Tháo nghe nói, li n sai An Dân ñem 50 giáp binh ra ñòi vào.
Ðư c m t lát, binh d n vào. Tháo trông ra qu nhiên là xinh ñ p, h i h chi, thì
ngư i ñàn bà thưa r ng:
- Thi p h Châu, v n là v Trương T .
Tháo h i:
- Phu nhân có bi t ta không?
- Thi p ñư c nghe uy danh Th a Tư ng ñã lâu. Nay m i ñư c bái ki n.
- Ta cho Trương Tú hàng cũng vì phu nhân ñó, n u không ta ñã gi t c h h n
r i.
Th c ñ i ơn tái sinh c a ngài.
Tháo nói:
- Hôm nay tr i xui ñư c g p phu nhân, th c là may quá. Ðêm hôm nay xin cùng
chăn chi u, r i s theo ta v kinh ñô, yên hư ng giàu sang. Phu nhân có thu n
không?
Châu th l y t . Ðêm hôm y cùng ng trong trư ng. Hôm sau Châu th nói:
- Thi p lâu trong thành, Trương Tú t t sinh nghi, v s mi ng ti ng ngư i
ngoài.
Tháo nói:
- Ð n mai tôi xin cùng phu nhân ra tr i ngoài thành.
Hôm sau Tháo ra ngh ngoài thành, sai Ði n Vi canh gi bên ngoài, ai vào ph i
báo trư c, cho vào m i ñư c vào.
Vì th , tin t c trong ngoài không thông. Tào Tháo m i ngày cùng h Châu vui
thú, không tư ng gì ñ n v n a.
Ngư i nhà Trương Tú, có ngư i m t báo v i Trương Tú. Tú gi n l m nói r ng:
- Th ng gi c Tháo h n làm nh c ta quá!
Bèn m i Gi H ñ n bàn. H nói:
- Vi c y ñ ng ti t l ra v i. Ngày mai ñ i lúc Tào Tháo ra trư ng bàn vi c, th i
nên làm th này... th này...
Hôm sau Tào Tháo ng i trong trư ng. Trương Tú vào b m r ng:
- Nh ng binh lính m i hàng, nhi u ñ a ñi tr n, xin Th a Tư ng cho ñem ñ n
vào trung quân.
Tháo ưng thu n. Tú li n d i ñ n vào, chia làm b n tr i r i ñ nh ngày kh i s .
Nhưng Tú còn lo Ði n Vi kh e m nh, khó lòng g n ñư c, bàn v i thiên tư ng là
H Xa Nhi.
H Xa Nhi s c ñ i ñư c 500 cân, m t ngày ñi ñư c 700 d m cũng là m t ngư i
tài.
Khi y Tú h i, H Xa Nhi nói:



- Ði n Vi ch gi i v ñôi thi t kích. Ngày mai chúa công cho m i h n ñ n u ng
rư u, cho u ng th c say hãy ñ v . B y gi tôi s l n vào ñám quân sĩ ñi theo h n,
l n vào trong phòng, ăn tr m ñư c ñôi kích thì không s gì h n n a.
Tú m ng l m, sai chu n b cung tên, giáp binh, b o trư c các tr i, ñ n h n sai
Gi H m i Ði n Vi ñ n chơi, kh n kho n m i rư u. Vi ñ n, t i sai v . H Xa Nhi
ñi l n trong ñ i quân, l n vào trong tr i.
Ðêm hôm y, Tào Tháo cùng h Châu ñang u ng rư u trong trư ng, ch t nghe
ngoài có ti ng xôn xao và ti ng ng a kêu. Tháo sai ngư i ra coi xem có vi c gì,
quân vào báo r ng: quân Trương Tú ñi tu n ñêm.
Tháo không nghi gì n a.
Ð n canh hai sau tr i l i có ti ng reo, r i quân l i vào báo r ng:
- Trên nh ng xe c có l a cháy.
Tháo truy n r ng:
- y là chúng nó l ñánh rơi l a, không ai ñư c xôn xao.
Ðư c m t h i thì b n m t l a cùng cháy c .
B y gi Tháo m i ho ng s , v i vàng sai g i Ði n Vi.
Ði n Vi say rư u ñang ng , trong mơ màng ch t nghe ti ng chiên tr ng và ti ng
ngư i reo hò, gi t n y mình vùng d y, s ñ n ñôi thi t kích thì không th y ñâu c .
- Ngoài gi c ñã ñ n c a. Vi v i vàng gi t l y ñao lưng c a lính canh, ch y ra,
ngoài ñã th y vô s quân mã, c m ch t giáo dài ñánh b a vào tr i.
Vi ph i nh t s ng nhì ch t mà lăn s vào ñám quân y, chém gi t m t lúc ch t
hơn hai mươi ngư i, quân mã y m i lui, l i có quân b kéo ñ n. Hai bên giáo mác
tua t a như ng n lau, mình Vi không m t m nh giáp, trên dư i b vài mươi nhát
ñâm. Vi v n c lăn s vào ñánh; ñao m không dùng ñư c, Vi b ñao, hai tay v
ngay l y hai ngư i làm khí gi i, quăng ñ p m t lúc ch t tám chín ngư i. Gi c
th yth không dám ñ n g n, ch ñ ng ñ ng xa b n tên l i. Tên b n như mưa, Ði n
Vi v n li u ch t gi c a tr i, nhưng quân gi c ñã kéo ñư c vào c a sau, Ði n Vi l i
b m t mũi giáo ñâm trúng gi a lưng. Vi kêu to m t ti ng, máu ch y ñ y ñ t r i
ch t. H n ch t ñư c n a gi r i mà v n không ai dám ñi qua c a trư c.
Tào Tháo nh có Ði n Vi ch n gi c a trư c m i l n ra sau tr i lên ng a tr n
thoát, ch có Tào An Dân ñi b ch y theo.
Lúc ch y, ng a Tháo b m t mũi tên, nhưng may ñư c con ng a t t, ng a Ð i
Uyên, càng ñau càng ch y kh e.
Ch y g n ñ n b sông D c Th y thì gi c ñu i k p. An Dân b băm nh ra như
bùn, Tháo v i qu t ng a l i qua sông mà ch y. V a sang ñ n b bên kia, thì gi c
b n m t tên, trúng vào m t ng a. Ng a ngã g c xu ng ñ t. May ñâu, gi a lúc y thì
con trư ng Tháo là Tào Ngang ñem ngay con ng a ñang cư i như ng cho cha.
Tháo lên ng a ch y. Tào Ngang b tên l c b n ch t, Tháo ñi ñư ng g p các
tư ng m i thu th p tàn quân l i.



B y gi , quân Thanh Châu do H H u Ðôn qu n lĩnh, th a th v các thôn quê
cư p bóc nhân dân. Quan binh l hi u úy là Vu C m ñem ngay quân b n b d p b t,
v yên nhân dân.
Quân Thanh Châu ch y v ñón Tào Tháo, khóc lóc l y xu ng ñ t kêu r ng:
- Vu C m làm ph n ñu i gi t quân mã Thanh Châu.
Tháo th t kinh. Ðư c m t h i thì H H u Ðôn, H a Ch , Lý Ði n, Nh c Ti n
ñ u ñ n. Tháo truy n:
- Vu C m làm ph n, chư tư ng nên ñem quân ra ñánh.
Vu C m th y c b n Tào Tháo ñ n, ñem quân ra dàn thành góc tr n, ñào hào
c m tr i.
Có k th y v y b o C m r ng:
- Quân Thanh Châu vu cho ông làm ph n, nay th a tư ng ñã ñ n, ông chưa ra
nói cho minh b ch, sao l i l p tr i trư c?
Vu C m nói:
- Nay gi c ñu i sau lưng, ñã s p ñ n nơi. N u không phòng b trư c thì l y gì
mà ñ i ñ ch v i gi c. Minh bi n là vi c nh , ñánh gi c là vi c quan h hơn.
L p tr i v a xong thì quân Trương Tú hai ñư ng kéo ñ n. Vu C m thân ra trư c
nghênh ñ ch. Tú v i lui quân. Các tư ng th y Vu C m xông lên trư c, bèn d n quân
ñánh ào lên, ñu i gi t hơn m t trăm d m. Quân Tú thua to.
Tú th cùng, nh t nh nh tàn quân v theo Lưu Bi u.
Tào Tháo thu quân ñi m tư ng. Vu C m vào h u, k h t c chuy n quân Thanh
Châu ñi ăn cư p, làm m t lòng dân, nên y m p ph i d p ñi. Tháo h i:
- Sao ngươi không nói gì v i ta, mà l p tr i trư c là ý th nào?
C m l i ñem l i ñã nói trư c mà gi i thích minh b ch ñ Tào Tháo nghe. Tháo
khen r ng:
- Tư ng quân trong lúc b i r i, th mà nghiêm ñư c binh, b n ñư c lũy, m c
ngư i gièm pha, ch u khó nh c làm cho ñang thua hóa ra ñư c, dù danh tư ng ñ i
xưa, v t t ñã có ai hơn.
Tháo thư ng cho Vu C m m t b ñ vàng, phong cho làm Ích Th ðình H u; l i
trách H H u Ðôn tr quân không nghiêm, r i làm l t Ði n Vi.
Tháo thân ra cúng t khóc than, r i ngo nh l i b o các tư ng r ng:
- Ta m t m t con trư ng và m t cháu yêu, cũng không thương là m y, ch
thương khóc Ði n Vi mà thôi.
Các tư ng ai cũng c m thương.
Hôm sau Tháo h l nh rút quân v H a Ðô.
Nay hãy nói chuy n Vương T c ñem chi u ñ n T Châu.
L B m i T c vào ph , m ñ c chi u thư, thì chi u phong cho B làm Bình
ðông tư ng quân, cho n th , l i ñưa thư riêng c a Tháo.
Vương T c nói ñi nói l i mãi v i L B r ng Tào công kính tr ng. B m ng
l m. Ch t có ngư i báo Viên Thu t sai ngư i sang. B g i vào h i, ngư i y nói
r ng:



- Viên công nay mai s p lên ngôi hoàng ñ , l p ngôi ñông cung, sai tôi sang thúc
hoàng phi v Hoài Nam.
B n i gi n quát r ng:
- Ph n t c sao dám th ?
Li n gi t k s c a Viên Thu t và ñóng gông Hàn D n, sai Tr ng Ðăng mang t
t bi u và gi i Hàn D n cùng Vương T c ñ n H a Ðô ñ t ân vua và ñáp thư Tào
Tháo, và xin th c th ch c m c T Châu.
Tháo bi t vi c k t hôn Viên Thu t v i L B ñã l làng r i, m ng l m, ñem Hàn
D n ra chém ngoài ch .
Tr n Ðăng nói nh v i Tháo r ng:
- L B là gi ng sài lang, kh e mà vô mưu, khinh ñư ng vi c lui và t i, nên s m
li u tr ñi.
Tháo nói:
- Ta v n bi t L B là m t loài sói lòng tham, không nên nuôi lâu. Nhưng phi
cha con nhà ông thì không ai dò h t ñư c tình hình h n. Ông nên cùng v i ta mưu
toan vi c y.
Ðăng nói:
- Th a tư ng ñ nh làm gì, tôi xin n i ng.
Tháo m ng l m, bi u tâu cho Tr n Khuê là cha Tr n Ðăng ăn l c trung nh thiên
th ch và cho Ðăng làm Thái Thú Qu ng Lăng.
Ðăng t t r i v , Tháo c m tay Ðăng d n r ng:
- Vi c phương Ðông tôi gi ao phó cho ông ñó.
Ðăng g t ñ u xin vâng, v T Châu vào g p L B . B h i chuy n. Ðăng cũng
k vi c Tào Tháo cho cha ăn l c và mình ñư c làm thái thú. B gi n l m nói r ng:
- Ta sai ngươi sang ñ c u ch c m c T Châu cho ta, ta ch ng ñư c gì, mà cha
con ngươi ñ u ñư c hi n quý, th là ta b cha con ngươi ñem bán ñ làm l i cho
mình.
L B nói xong rút ki m toan chém Tr n Ðăng. Ðăng cư i ha h mà nói r ng:
- Sao tư ng quân l i t i hi u như th !
Th nào là t i hi u?
Ðăng thưa:
- Tôi vào g p Tào công, nói r ng: Nuôi tư ng quân như nuôi h , nên cho ăn no
th t, n u không ăn no thì t t c n ngư i. Tào công cư i nói r ng: Ta ñãi Ôn H u như
nuôi chim c t, cáo th chưa tr ñư c chưa dám cho ăn no v i, b i vì ñói thì còn
dùng ñư c, ch no thì bay m t. Tôi h i: Cáo th là gì? Tào công nói: Viên Thu t
Hoài Nam, Tôn Sách Gi ang Ðông, Viên Thi u Ký Châu, Lưu Bi u Kinh
Châu, Lưu Chương Ích Châu, Trương L Hán Trung, tuy n là cáo th c .
B nghe nói, ném ki m xu ng ñ t, cư i r ng:
- Tào công th c bi t ta ñó!
Gi a lúc y thì có ngư i l i báo r ng:
- Viên Thu t ñem quân ñ n l y T Châu!



L B th t kinh.
Th th c là:
Hôn nhân gây s can qua,
Tư ng là T n - T n, hóa là Vi t - Ngô.
Chưa bi t r i ra th nào, xem ñ n h i sau s rõ.
H i 17
Viên Công L Hưng Binh B y ð o
Tào M nh Ð c H i Tư ng Ba Mi n
Viên Thu t Hoài Nam ñ t r ng lương nhi u, l i có ng c t c a Tôn Sách g i
làm tin, có ý mu n ti m xưng ñ hi u, h i c các b y tôi bàn r ng:
- Xưa Hán Cao T ch ng qua là m t ngư i ñình trư ng T Thư ng, th mà l y
ñư c thiên h . T b y gi ñ n nay ñã b n trăm năm, khí s ñã h t. Trong b n b
lo n t tung như v c sôi. Mà nhà ta thì b n ñ i làm ñ n tam công, trăm h ai cũng
trông ngóng. Ta mu n ng v n tr i, thu n lòng ngư i, lên ngôi c u ngũ, các ngư i
nghĩ th nào?
Ch B là Diêm Tư ng can r ng:
- Xưa H u T c nhà Chu, ch a ñ c ch t công; ñ n ñ i Văn Vương, thiên h chia
ba có hai ph n, còn ph i th nhà Ân. Nay minh công gia th tuy r ng quý, nhưng
chưa ñư c th nh b ng nhà Chu. Nhà Hán tuy r ng suy, nhưng chưa ñ n n i tàn b o
như vua Tr nhà Ân. Vi c y quy t không nên làm.
Thu t gi n nói r ng:
- Ta h Viên do t h Tr n mà ra, mà h Tr n v n là cháu vua Ðõi Thu n ngày
xưa; thu c v hành Th , l y Th k vào H a chính ng v n tr i. V l i có câu s m
r ng: Thay nhà Hán y là ch cau gi a ñư ng. Tên t ta là Công L , th thì chính
ng câu s m y. L i có ng c t truy n qu c, n u ta không làm vua, thì hóa ra trái
ñ o tr i m t. Ý ta ñã quy t, ai còn can n a ta chém.
L p t c ñ t hi u g i là Tr ng Th , l p ra các quan, ñài, s nh: cư i ki u long
phư ng, t th n Nam Gi ao, B c Gi ao, l p con gái Phùng Phương làm hoàng h u,
l p con trai làm Ðông cung, r i sai s sang T Châu ñ xin cư i con gái L B v
làm Ðông cung phi.
Nhưng nghe nói L B ñem gi i Hàn D n vào H a Ðô và ñã b Tào Tháo chém
r i, Thu n gi n l m, li n c Trương Huân làm Ð i tư ng quân th ng lĩnh ñ i quân
hơn hai mươi v n, r i chia làm b y ñ o sang ñánh T Châu:
1. Trương Huân ñi gi a;
2. Thư ng tư ng Ki u D ñi bên t ;
3. Tr n K ñi bên h u;
4. Phó tư ng Lôi B c ñi bên t ;
5. Tr n Lan ñi bên h u;
6. Hàng tư ng Hàn Tiêm ñi bên t ;
7. Dương Ph ng ñi bên h u.



Ð o nào cũng th ng lĩnh tư ng ñ i, ch n ngày c t quân; l i sai th s Duy n
Châu Kim Thư ng làm Thái Úy coi v n ti n lương cho b y ñ o quân.
Thư ng không nghe, Thu n gi t Thư ng, l y K Linh làm ñô c u ng s ñ ti p
ng cho b y ñ o quân.
Thu n t lĩnh ba v n quân sai Lý Phong, Lương Cương, Nh c T u làm thôi ti n
s , ñ ñi l i c u ng quân b y ñ o.
L B sai ngư i ñi d thám, bi t tin ñ o quân Trương Huân ñi theo ñư ng cái
l n ñ n l y T Châu; ñ o Ki u D thì l y Ti u Bái; ñ o Tr n K l y Nghi Ðô; ñ o
Lôi B c thì l y Lương Gia; ñ o Tr n Lan thì l y K Th ch; ñ o Hàn Tiêm thì l y
H Phì; ñ o Dương Ph ng thì l y Tu n Sơn.
C b y ñ o quân mã, m i ngày ñi ñư c 50 d m, ñi ñ n ñâu cư p phá ñ n ñó.
B nghe thám v báo th , cho ñi m i các mưu sĩ l i ñ bàn.
Tr n Cung và cha con Tr n Khuê cũng ñ n c .
Tr n Cung nói:
- Cái v T Châu này ch là do cha con Tr n Khuê gây ra, n nh tri u ñình ñ c u
tư c l c, mà ñ v lây ñ n tư ng quân. Nay nên ñem hai ngư i y chém ñi, mang
ñ u sang n p Viên Thu t, thì l p t c Thu t rút quân v ngay.
L B l p t c sai ngư i lôi cha con Tr n Khuê, Tr n Ðăng ra chém, Tr n Ðăng
cư i to lên nói r ng:
- Sao l i hèn th ? B y ñ o quân Viên Thu t ta coi như c rác mà thôi. Vi c gì
ph i lo cu ng lên như v y?
B truy n khoan chém r i b o Tr n Ðăng r ng:
- H ngươi có k gì phá ñư c gi c thì ta tha cho.
Ðăng nói:
- N u tư ng quân nghe l i tôi, thì T Châu quy t không lo ng i gì c .
B nói:
- Th nói ñi!
Ðăng nói:
- Quân Thu t tuy nhi u nhưng là quân ô h p, không thân tín nhau. N u ta l y
chính binh mà gi , l y kỳ binh mà ñánh, t t nhiên thành công. Tôi l i có m t k
n a: không nh ng là gi v ng ñư c T Châu l i còn b t s ng ñư c Viên Thu t.
L B h i k ra làm sao, Ðăng nói:
- Hàn Tiêm, Dương Ph ng nguyên là c u th n nhà Hán; nhân s Tào Tháo mà
ch y; không có nơi nương t a cho nên ph i theo Viên Thu t. Thu t t t cũng khinh
thư ng h , mà h h n cũng không vui lòng ñ cho Thu t sai khi n. N u bây gi ta
ñưa thư cho hai ngư i y, nh h làm n i ng, r i ta l i nh Lưu B làm ngo i h p,
ch c là b t s ng ñư c Thu t.
B nói:
- Ngươi ph i ñem thư cho Dương Ph ng, Hàn Tiêm nhé?
Ðăng xin vâng.



B li n dâng bi u ñ n H a Ðô, và ñưa thư sang D Châu cho Lưu B , r i m i sai
Tr n Ðăng d n vài quân k , sang trư c ñư ng H Phì ñ ñón Hàn Tiêm.
Khi Hàn Tiêm d n quân ñ n, l p tr i r i, Ðăng vào y t ki n.
Tiêm h i:
- Ngươi là ngư i c a L B l i ñây làm gì?
Ðăng nói:
- Ta là công khanh nhà Hán, sao l i g i là ngư i c a L B ? Như tư ng quân
trư c làm tôi nhà Hán, bây gi l i làm tôi th ng ph n t c, th là công c u giá Quan
Trung ngày xưa hóa thành công c c. Tôi tr m nghĩ l y làm ti c cho tư ng quân. V
l i tính Viên Thu t là ñ a ña nghi, tư ng quân theo h n r i sau h i t i thân. Nay
không s m li u ñi, sau h i không k p n a.
Tiêm than r ng:
- Tôi cũng mu n v v i nhà Hán, ng t vì không có ñư ng v .
B y gi Ðăng m i ñưa thư c a L B ra.
Tiêm xem xong nói r ng:
- Tôi xin lĩnh l i L Ôn H u. Xin ông c v trư c, ñ tôi cùng Dương tư ng
quân s tr giáo ñánh l i Viên Thu t. Ông v nói v i L Ôn H u h th y l a cháy
làm hi u thì ñem binh ñ n ti p ng, t t là ñư c.
Ðăng t giã Tiêm v trình v i L B .
B chia quân ra làm năm ñ o: Cao Thu n d n m t ñ o ti n lên ñ n Ti u Bái ñ
ch ng v i Ki u D ; Tr n Cung d n m t ñ o ñ n Nghi Ðô ñ ñ ch v i Tr n K ;
Trương Liêu và Tang Bá d n m t ñ o ñ n Lương Gia ñ ñ ch v i Lôi B c; T ng
Hi n, Ng y T c d n m t ñ o ñ n K Th ch ñ ñ ch v i Tr n Lan; L B thì t d n
m t ñ o ñi ra ñư ng cái l n ñ ñón Trương Huân. M i ñ o ñem ñi m t v n quân,
còn th a ñ l i gi thành.
L B ra kh i thành ñư c ba mươi d m ñóng tr i. Quân Trương Huân kéo ñ n,
li u ch ng ñ ch v i L B không n i, lùi l i hai mươi d m ñóng ñ n ñ ñ i quân
b n ñ o ti p ng.
Canh hai ñêm hôm y Hàn Tiêm, Dương Ph ng ñem quân kéo l i ñ t l a làm
hi u, quân L B ùa vào tr i Trương Huân.
Quân Huân cu ng cu ng.
L B th a th ñánh d n vào.
Huân thua ch y.
L B ñu i v a ñ n sáng, g p quân K Linh ti p ng cho Trương Huân v a ñ n.
Hai bên v a s p s a ñánh nhau, thì Hàn Tiêm, Dương Ph ng hai ñ o cùng ñánh
xô ñ n.
K Linh cũng thua ch y n t.
L B ñu i theo ñánh.
B ng th y mé sau núi có m t toán quân kéo ra.



- ngoài có m t hàng c bay ph t ph i, trong m t ñ i quân mã, vác nh ng c v
r ng v phư ng, cùng là ki m vàng búa b c, mao tr ng, vi t vàng; dư i thì tán tía
l ng vàng.
Viên Thu t mình m c áo giáp vàng, nách ñeo ñôi ñao, cư i ng a ñ ng trư c c a
tr n, g i m ng L B là ñ a ph n ch .
B gi n vác kích xông vào.
Tư ng Thu t là Lý Phong, vác giáo ra ñ ch. ánh nhau chưa ñư c ba hi p, b L
B ñâm vào cánh tay.
Phong b giáo ch y.
B thúc quân vào ñánh gi t.
Quân Viên Thu t cu ng cu ng ch y tr n.
L B d n quân ñu i theo, cư p gi t ñư c ng a và áo giáp vô s .
Viên Thu t d n b i quân ch y, m i ñư c vài d m, sau núi có m t toán quân kéo
ra, ch n ngang ñư ng ñi.
M t tư ng ñ ng ñ u toán quân y là Quan Vân Trư ng, g i to lên r ng:
- Ph n t c, không ch u ch t ñi, còn ch y ñâu?
Viên Thu t c m ñ u c m c ch y, quân sĩ tán lo n b Quan Công ñánh m t tr n
th t d d i.
Viên Thu t thu nh t ñư c ít tàn quân ch y v Hoài Nam.
L B th ng tr n, m i Quan Công, Hàn Tiêm, Dương Ph ng v c T Châu, m
m t ti c y n to ăn m ng.
Quân sĩ cùng ñư c khao thư ng c .
Hôm sau Quan Công t t xin v .
L B tâu xin cho Hàn Tiêm làm m c Nghi Ðô; Dương Ph ng làm m c
Lương Gia. Lúc B mu n lưu hai ngư i l i T Châu, Tr n Khuê nói:
- Hai ngư i y không nên ñ T Châu. C cho h sang gi Sơn Ðông thì tôi
ch c ch trong m t năm, bao nhiêu thành quách ñ t Sơn Ðông ñ u v tay tư ng
quân c .
B nghe Khuê, t m cho hai ngư i ra ñóng Nghi Ðô, Lương Gia ñ ñ i ân
m nh.
Tr n Ðăng th y v y m i h i cha r ng:
- Sao cha không ñ hai ngư i y T Châu, làm tay trong cho mình ñ gi t L
B .
Khuê nói:
- Th ng hai ngư i cùng hi p s c giúp L B thì có ph i hóa ra thêm nanh vu t
cho h không?
Ðăng ph c cao ki n c a cha.
Viên Thu t thua v Hoài Nam, sai ngư i sang Gi ang Ðông, h i Tôn Sách cho
mư n quân ñ báo thù.
Sách gi n mà nói r ng:



- Ngươi l y không ng c t c a ta, ti m xưng ñ hi u, làm ph n nhà Hán, x c láo
không bi t ñ o, ta ñang mu n ñem quân sang h i t i ngươi, ñ i nào l i ñi giúp ñ a
ph n t c?
Bèn vi t thư c tuy t Viên Thu t.
Thu t xem thư gi n nói r ng:
- Th ng tr con mi ng còn hơi s a mà dám x c à, ta ph i ñánh trư c nó ñi m i
ñư c.
Trư ng s là Dương Ð i tư ng ngăn can mãi Thu t m i thôi.
Tôn Sách t khi ñưa thư, s Viên Thu t ñem quân ñ n, ñi m binh gi c a sông.
Ch t có s Tào Tháo ñ n, ñem chi u ch cho Sách làm Thái Thú C i Kê, và sai
kh i binh sang ñánh Viên Thu t.
Sách bàn b c v i các tư ng, mu n kh i binh, Trư ng S là Trương Chiêu can
r ng:
- Thu t tuy r ng m i thua, nhưng binh nhi u lương ñ , chưa d ñánh ñư c,
không b ng ñưa thư cho Tào Tháo, b o h n c sang ñánh trư c, r i ta làm h u ng.
Hai bên cùng hi p l i ñánh, quân Thu t ph i thua, v y ta ch c ñư c v n ph n, v n
nh t có thua, có Tào Tháo c u ñ .
Sách nghe l i, sai s gi c như th sang trình v i Tào công.
Tào Tháo v ñ n H a Ðô thương nh Ði n Vi l p mi u ñ th , r i phong cho
con Ði n Vi là Ði n Mãn làm Trung Lang, ñem v ph nuôi.
B y gi có quân báo Tôn Sách sai s gi ñem thư ñ n.
Tháo xem xong thư, l i có ngư i báo r ng:
- Viên Thu t thi u lương ra cư p Tr n Lưu.
Tháo mu n th a cơ sang ñánh, sai Tào Nhân gi l y H a Ðô, còn bao nhiêu
tư ng sĩ b t ph i ñi c . Quân mã b c th y mư i b y v n ngư i, xe lương hơn m t
ngàn chi c, m t m t sai ngư i ra h n v i Tôn Sách, Lưu B , L B .
Khi quân ñi ñ n ñ a gi D Châu, Lưu B d n quân ra ñón.
Tháo sai m i vào tr i, Lưu B vào dâng hai cái ñ u.
Tháo gi t mình h i:
- Ð u nào?
Lưu B nói:
- Ðây là ñ u Dương Ph ng, Hàn Tiêm.
Tháo h i:
- Sao l i gi t hai ngư i y?
Lưu B thưa:
- L B sai hai ngư i quy n coi Nghi Ðô, Lương Gia và tâu xin cho ñư c th c
th ch c m c hai nơi y. Không ng i hai ngư i th quân cho ăn cư p c a dân, ai
cũng ta thán. B i th tôi có làm m t ti c rư u, m i hai ngư i ñ n bàn vi c. Trong
khi u ng rư u, tôi ném chén làm hi u sai Quan, Trương là hai em tôi ñem hai ngư i
gi t ñi, b t h t quân hàng ph c. Vì th nên nay l i thú t i v i Th a Tư ng.
Tháo nói:



- Ông tr h i cho nhà nư c, y là công to, sao l i g i là t i?
Tháo thư ng cho Lưu B , r i hai bên cùng h p binh l i, ñ n ñ a gi i T Châu.
L B ra ñón.
Tháo l y l i ng t ngào d dành L B , phong cho làm t tư ng quân, h a r ng:
khi nào v H a Ðô s ñ i n khác.
B m ng l m.
Tháo chia quân L B t , quân Lưu B h u, còn mình t lĩnh ñ i quân
gi a; sai H H u Ðôn, Vu C m làm tiên phong.
Viên Thu t bi t quân Tào ñã ñ n nơi, sai Ki u D ñem năm v n quân làm tiên
phong.
Hai bên g p nhau giáp gi i Th Xuân. Ki n D t ng a ra trư c, ñánh nhau v i
H H u Ðôn, chưa ñư c ba hi p, b Ðôn ñâm ch t.
Quân Thu t thua ch y v thành. Gi a lúc y l i có ngư i báo r ng:
- Tôn Sách ñem thuy n ñánh m t Tây; L B ñem binh ñánh m t Ðông; ba anh
em Lưu, Quan, Trương d n binh ñánh m t Nam; Tào Tháo thì d n mư i b y v n
quân ñánh m t B c.
Thu t nghe báo v i vàng h p c văn võ l i ñ bàn. Dương ñ i tư ng nói:
- Ð t Th Xuân luôn m y năm nay nư c l t r i n ng to, dân gi an ñói khát c c
kh . N u bây gi l i c t quân thì nhi u dân quá, t t dân oán mình, gi c ñ n khó lòng
mà c ñư c, không b ng ñóng quân Th Xuân, không ñánh nhau v i quân ñ ch,
ñ i quân ñ ch c n lương t t nhiên sinh bi n. Bây gi b h hãy nên ñem quân ng
lâm qua sông Hoài, trư c là sang ch lúa chín, sau n a là hãy t m lánh th m nh c a
quân ñ ch.
Thu t nghe l i, cho Lý Phong, Nh c T u, Lương Cương và Tr n K , c th y
b n tư ng v i mư i v n quân ñ gi Th Xuân, còn bao nhiêu tư ng gi i, cùng là
vàng b c châu báu trong kho, thu x p nh t nh nh h t ñem qua sông Hoài Nam.
Quân Tào Tháo mư i b y v n m i ngày ăn lương t n l m. Các qu n l i m t
mùa, chuy n v n không k p.
Tháo thúc quân ñánh mau.
Lũ Lý Phong c ñóng ch t c a thành không ra. Quân Tháo ñánh thành hơn m t
tháng, lương ăn g n h t.
Tháo ñưa thư sang vay Tôn Sách ñư c mư i v n h c lương. Quan coi lương là
Vương H u th y ít quá không ñ phát cho quân, vào b m v i Tháo, h i xem nên
làm th nào?
Tháo nói:
- Ðem h c nh mà phát cho chúng nó, t m c p c u l y m t lúc.
H u l i h i:
- Th ng quân sĩ kêu ca thì nói th nào?
Tháo nói:
- Ta ñã có cách.
H u vâng l nh, l y h c nh ñong lương phát cho quân.



Tháo cho ngư i ñi dò các tr i, ch nào cũng th y quân ta thán r ng: th a tư ng
ñánh l a quân.
Tháo th y v y m t cho ngư i ra ñòi Vương H u vào b o r ng:
- Nay ta mu n mư n ngươi m t cái, ñ d p yên lòng quân, ngươi ñ ng nên ti c.
H u h i:
- Th a tư ng mu n dùng cái gì?
Tháo nói:
- Ta mu n mư n cái ñ u ngươi ñ d p yên lòng quân.
H u th t kinh, kêu oan, Tháo l i nói:
- Ta cũng bi t ngươi không có t i, nhưng không gi t ngươi thì lòng quân sinh
bi n, sau khi ngươi ch t, v con ngươi ta nuôi cho, ngươi ñ ng lo.
Vương H u mu n nói n a, nhưng Tháo ñã g i ngay ñao ph vào lôi H u ra
ngoài c a chém r i bêu ñ u lên m t cái sào dài, y t th r ng: Vương H u c tình làm
ñ u nh , ñ ăn c p lương vua, nay chi u quân pháp tr t i.
B i th quân sĩ không oán gì n a.
Hôm sau Tào Tháo h l nh cho các tư ng r ng:
- H n cho ba ngày, h không c s c phá ñư c thành, các tư ng ph i chém c .
Tháo thân ñ n t n dư i thành, ñ c thúc quân sĩ v n chuy n ñ t ñá ñ l p hào.
Trên thành tên ñá b n xu ng như mưa. Có hai tì tư ng s hãi lui ra, Tháo rút ngay
ki m chém li n ngay dư i thành, r i xu ng ng a ñ ñ l y ñ t l p h . B i th
tư ng sĩ l n nh , ai cũng ph i c lăn vào. Trên thành ch ng c không n i, quân Tào
tranh nhau lên thành, ch t g y khóa c a thành, ào ào kéo vào.
Lý Phong, Tr n K , Nh c T u, Lương Cương ñ u b b t s ng.
Tháo sai ñem c b n tư ng ra ch chém, ñ t s ch c ñ ñài cung mi u, và bao
nhiêu nh ng ñ ph m c m trong thành Th Xuân, cho quân cư p l y s ch.
Tháo bàn mu n ti n binh sang sông Hoài ñu i theo Viên Thu t. Tuân Úc can
r ng:
- M y năm nay ñói kém, lương th c khan thi u, n u l i ti n binh thì nh c quân
và h i dân, v t t ñã có l i, không b ng t m v H a Ðô, ñ i sang xuân lúa chín,
quân lương ñ dùng, b y gi ta s li u.
Tháo ng y ng chưa quy t, ch t có k mã ñ n báo r ng:
- Trương Tú nương nh Lưu Bi u, nay l i tung hoành l m. Các huy n Nam
Dương, huy n Gi ang Lăng l i làm ph n, Tào H ng ch ng v i gi c không n i, thua
luôn m y tr n, nên sai ñ n cáo c p.
Tháo ñưa ngay thư cho Tôn Sách, sai vư t qua sông bày tr n làm nghi binh ñ
Lưu Bi u không dám ti n quân; Tháo thì ngay hôm y rút quân v , ñ bàn vi c sang
ñánh Trương Tú.
Lúc ñi, sai Lưu B l i v ñóng ñ n Ti u Bái, cùng L B k t làm anh em, ph i
c u giúp l n nhau, không ñư c xâm ph m nhau n a.
L B ñem quân v T Châu, Tháo nói th m v i Lưu B r ng:



- Tôi sai ông ñóng Ti u Bái cũng là m o ñào h s n ñ b t h ñó. Ông nên
cùng v i cha con Tr n Khuê bàn b c, ñ ng ñ l m l ñi u gì, tôi s làm ngo i vi n.
D n dò xong r i t bi t nhau.
Tào Tháo d n quân v H a Ðô, có ngư i báo r ng:
- Ðoàn Ai ñã gi t ñư c Lý Thôi, Ngũ T p gi t ñư c Quách Dĩ, mang ñ u l i
dâng. Ai l i b t ñư c h hàng Lý Thôi, già tr hơn hai trăm ngư i, gi i vào H a Ðô
ñem n p.
Tháo sai ñem chia ra các c a thành chém bêu ñ u; nhân dân ai cũng h d .
Vua lên ñi n h i t p các tri u th n văn võ, m ti c y n thái bình ăn m ng, phong
cho Ðoàn Ai là ñ ng kh u tư ng quân; Ngũ T p làm ñi ng l tư ng quân, ñ u ñem
quân ra tr n th Trư ng An.
Hai ngư i t ơn r i tr ra.
Tháo tâu r ng:
- Trương Tú làm lo n, Tháo xin c t quân ra ñánh.
Vua thân ng loan giá ti n Tháo.
B y gi v tháng tư năm th ba niên hi u Ki n An. Tháo lưu Tuân Úc l i H a
Ðô, sai binh khi n tư ng t th ng lĩnh ñ i quân kéo ñi.
Khi quân ñi qua m t nơi lúa ñã chín, dân th y quân ñ n ch y tr n không dám ra
g t lúa.
Tháo sai ngư i ñi hi u d h t c ph lão thôn quê cùng các quan s t i r ng:
- Ta ph ng chi u vua, ñem quân ñánh gi c, tr h i cho dân. Nay ñang mùa lúa
chín, b t ñ c dĩ ph i kh i binh. Quân tư ng l n nh ñi qua nh ng ru ng, ai d m lên
lúa ñ u b chém. Quân pháp th c nghiêm, nhân dân không vi c gì ph i lo s c .
Trăm h nghe l i hi u d , ch nào cũng vui m ng ca t ng, kéo c ra ñư ng bái
v ng.
Quan quân ñi qua các ru ng lúa ñ u ph i xu ng ng a, l y tay ñ t ng bông lúa
m ch, l n lư t truy n tay nhau mà ñi, không ai dám d m b a.
Tháo cư i con ng a ñang ñi, b ng có m t con chim gáy trong b i lúa bay v t
ra. Ng a Tháo gi t mình l ng lên, nh y ngay vào trong ñám lúa, xéo nát c m t
vùng lúa m ch.
Tháo l p t c g i hành quân ch b truy n ph i lu n t i mình xéo lúa.
Ch B nói:
- Sao l i có th k t t i Th a Tư ng?
Tháo nói:
- Ta ñ t ra phép, ta l i t ph m, thì sao chúng ph c?
Li n rút ki m toan t v n. Các tư ng v i vàng ngăn l i.
Quách Gia nói:
- C như nghĩa sách Xuân Thu ngày xưa, thì pháp lu t không áp d ng v i ngư i
tôn quý. Th a Tư ng th ng lĩnh ñ i quân, sao l i t sát?
Tháo dùng d ng m t h i r i nói r ng:
- Có ph i sách Xuân Thu có nghĩa th , thì ta hãy t m tha t i cho ta kh i ch t.



R i l y ki m c t tóc mình v t xu ng ñ t mà nói r ng:
- C t tóc ñ thay ñ u!
R i sai ngư i c m n m tóc ra, truy n b o ba quân r ng:
- Th a Tư ng xéo ph i lúa, ñáng l chém ñ u làm hi u l nh. Nay hãy c t tóc ñ
thay!
Quân tư ng nghe th y ñ u r n tóc gáy, không ai dám sai phép quân.
Mư i v n quân hùng l m b ng sao?
M t ngư i ra l nh c m th nào?
Thay ñ u, c t tóc, nghiêm quân pháp,
Trí trá Tào Man y m i cao!
Trương Tú nghe th y Tháo d n binh ñ n, ñưa ngay thư sang Lưu Bi u, nh làm
h u ng, m t m t cùng v i Lôi T , Trương Tiên hai tư ng, ñem quân ra ngoài thành
nghênh ñ ch.
Hai tr n quây tròn l y nhau. Trương Tú cư i ng a ra, tr vào Tháo m ng r ng:
- Ngươi là ñ a gi nhân gi nghĩa, không bi t liêm s , sánh v i c m thú không
khác gì!
Tháo gi n l m sai H a Ch ra. Tú sai Trương Tiên ra ti p chi n.
Ðánh nhau ñư c ba hi p, Ch chém Trương Tiên ch t.
Quân Tú thua to, Tháo ñem quân ñu i ñánh ñ n dư i thành Nam Dương.
Tú vào thành ñóng c a không dám ra.
Tháo vây ñánh thành, th y hào r ng nư c sâu, khó ñ n ñư c g n thành, sai quân
sĩ ñ ñ t l p hào; l i dùng nh ng ñ y v i d ng ñ t và nh ng c i g c rác, ch ng
ch t l n l n c bên thành, ñ làm b c trèo vào; l i làm thang cao ñ dòm vào trong
thành.
Tháo cư i ng a ñi di u chung quanh thành ba hôm ñ nhìn xem ñ a th , r i
truy n quân sĩ ch t c i g c rác góc c a tây, h i h p chư tư ng, theo góc y trèo
vào thành.
Gi H trong thành, trông th y quang c nh như th b o v i Trương Tú r ng:
- Ta bi t ý Tào Tháo r i, nay nên bi n k h n thành k c a ta.
Th th c là:
Ðã khôn g p ph i ngư i khôn n a;
Hay d i trêu ngay k d i hơn.
Chưa bi t k Gi H ra làm sao, xem ñ n h i sau m i rõ.
H i 18
Gi Văn Hòa Li u Mưu Quy t Th ng Gi c
H H u Ðôn Rút Tên Nu t Con Ngươi
Gi H bi t ý Tào Tháo, mu n bi n k Tháo thành k c a mình, bèn b o Trương
Tú r ng:



- Tôi trên thành, th y Tào Tháo ñi chung quanh thành xem xét ba hôm nay, h n
th y g c ðông Nam màu g ch, ñ t m i cũ không ñư c ñ u, hàng rào chông chà ñã
nát quá n a, ý h n mu n ñánh vào m t y, nhưng mà gi v ch a c rác góc Tây
B c ñ ñánh l a ta rút quân v gi Tây B c, r i h n nhân ñêm t i, trèo lên góc ðông
Nam ti n quân vào thành.
Trương Tú v i h i:
- Th thì làm th nào?
H thưa:
- Khó chi vi c y. Ngày mai nên sai quân tinh tráng ăn cơm no, m c qu n áo
ch n, ph c c trong bu ng các tr i mé ðông Nam, còn dân trong thành thì ăn m c
gi làm lính gi m t Tây B c. Ð n ñêm m c k cho chúng nó trèo vào góc ðông
Nam, ñ i khi chúng nó vào trong thành r i, thì b n m t phát pháo hi u, bao nhiêu
quân ph c ñ ra, Tháo ch y ñi ñ ng tr i.
Tú nghe, dùng k y. Qu th c có quân thám, báo v i Tào Tháo r ng: Trương Tú
rút c quân v m t Tây B c, hò reo gi thành, còn m t ðông Nam b tr ng.
Tháo m ng mà reo lên r ng:
- H n m c k ta r i!
Li n sai quân sĩ s p s n thu ng cu c ñ ñào thành vào; ban ngày ch ñem quân
ñánh m t Tây B c, ñ n t i vào ñ canh hai m i ñem c tinh binh ra góc ðông Nam,
l i qua hào, d n s ch hành rào chông.
Trong thành v n im phăng ph c.
Quân Tháo kéo ùa c vào, b ng nghe m t ti ng súng n , quân ph c b n m t ñ
ra.
Quân Tào v i vàng rút lui.
Trương Tú thúc quân dũng tráng ñánh vào.
Quân Tháo thua to.
Tháo ra thành ch y hơn hai mươi d m.
Tú ñánh mãi ñ n tang t ng sáng m i rút quân v .
Tháo ñi m quân m t hơn năm v n ngư i; xe lương cùng các ñ khí gi i mang ñi
theo m t nhi u l m; Lã Ki n, Vu C m ñ u b thương.
Gi H th y Tháo thua ch y, b o ngay Trương Tú ñưa thư cho Lưu Bi u, sai
ñem quân ra ch n ñư ng sau.
Bi u ñư c thư mu n kéo quân ñi ngay, ch t có thám mã ñ n báo r ng:
- Tôn Sách ñóng quân H Kh u.
Khoái Lương nói:
- Sách ñóng binh H Kh u là m o c a Tào Tháo ñ y. Nay Tào Tháo m i thua,
n u mình không th a th ñánh ngay, v sau t t r i sinh lo.
Bi u m i sai Hoàng T gi v ng c a i, mình t ñem quân ñ n huy n An
Chúng, ch n ñư ng Tào Tháo, m t m t gi ao ư c v i Trương Tú.
Tú th y Bi u ñã kh i binh, cùng Gi H ñem quân ñu i Tào Tháo.
Tào Tháo d n quân ñi d n d n ñ n Tương Thành, g n sông D c Th y.



Tháo t dưng ng i trên ng a, khóc hu hu lên.
Các tư ng ng c nhiên h i vì c gì, Tháo nói r ng:
- Ta khóc là vì nh năm ngoái ñ i tư ng c a ta là Ði n Vi ch t ch này. Nghĩ
ñ n, ta l i thương mà khóc.
Tháo lau nư c m t r i truy n l nh hãy ñóng quân mã l i ñó, bày m t l l n, t
vong h n Ði n Vi.
Tháo t mình th p hương khóc r i l .
Ba quân ai th y cũng ñ ng lòng.
T Ði n Vi xong r i, Tháo t cháu là Tào Dân và con c là Tào Ngang, r i l i t
c nh ng quân lính ch t ñ y năm trư c, t c ñ n con ng a Ð i Uy n cùng ch t
m t tr n.
Hôm sau Tuân Úc sai ngư i ñ n báo r ng:
- Lưu Bi u giúp Trương Tú ñóng quân An Chúng, ñ nh ch n ñư ng ta.
Tháo tr l i Úc r ng:
- M i ngày ta ñi có vài d m. Không ph i là ta không bi t có quân gi c ñu i theo
sau ñâu. Ta ñã ñ nh ñâu vào ñ y c r i. N u ñ n An Chúng, ta ch c phá ñư c quân
Tú. Các ngươi ch lo.
Nói r i, gi c quân ñi cho mau ñ n ñ u huy n An Chúng.
Quân Lưu Bi u ñã gi c nh ng ch n hi m y u, ñ ng sau thì Trương Tú kéo
quân ñu i theo.
Tháo sai quân ñêm hôm y ñào nh ng nơi hi m m ñư ng mai ph c kỳ binh.
Ð n s m hôm sau, Lưu Bi u, Trương Tú, hai bên h i quân v i nhau, th y quân
Tháo có ít, tư ng Tháo ñã ñi tr n r i, kéo quân vào ñư ng h m ñ ñánh.
B y gi Tháo m i th quân ph c ra, ñánh v tan c quân hai nhà, r i ra kh i c a
huy n An Chúng, h tr i mé ngoài c a i ñóng quân.
Lưu Bi u, Trương Tú thua, nh t nh nh tàn quân r i cùng bàn v i nhau. Bi u nói:
- Không ng l i m c ph i k Tào Tháo!
Tú nói:
- Ð thong th ta s li u.
Hai bên cùng ñóng quân An Chúng.
Tuân Úc do thám ñư c r ng Viên Thi u mu n ñem quân ti n vào H a Ðô, l p
t c sai ngư i ñem thư cho Tào Tháo.
Tháo th t kinh, ngay hôm y rút quân v .
Quân Trương Tú có ñ a do thám th y th , v báo v i Tú. Tú mu n ñu i theo.
Gi H can r ng:
- Không nên ñu i, ñu i t t thua!
Lưu Bi u không nghe, nói r ng:
- Nay không th a th ñu i d n ñi, b phí m t cơ h i hay.
Bi u c khuyên Tú, cùng d n m t v n quân ñu i theo.
Ði ñư c mư i d m, ñu i k p h u quân Tào Tháo.
Quân Tào c s c ñánh l i. B u, Tú thua to ch y v .



Tú than v i H r ng:
- T i tôi không nghe l i ông, qu nhiên thua th t.
Gi H cư i b o r ng:
- Bây gi hai ông nên thu quân l i mà ñu i.
Bi u và Tú nói:
- V a thua xong, l i còn ñu i làm gì n a?
H nói:
- Hai ông c ñu i ñi. Phen này ch c h n là ñư c. H thua c ch t ñ u tôi ñi.
Tú tin l i H , Bi u còn nghi ho c, không ch u ñi.
Tú d n quân m t mình ñi ñu i.
Quân Tháo qu nhiên thua to. Xe ng a lương th o b ñ y c ra ñư ng mà ch y.
Tú ñương ñu i, sau núi b ng có m t cánh quân kéo ra, không dám ñu i n a, thu
quân v An Chúng.
Lưu Bi u th y Tú ñư c tr n v , m i h i Gi H :
- Trư c ñem quân th ng ñu i quân thua ông b o r ng t t thua; sau ñem quân
thua ñu i ñánh quân th ng, ông l i b o t t ñư c. Trư c sau ñ u như l i ông c . Sau
cùng hai vi c ông nói hai cách ñ u nghi m c , xin ông gi ng cho tôi nghe.
H thưa:
- Vi c y d hi u! Tư ng quân d u bi t dùng binh, nhưng không ph i là tay ñ ch
n i v i Tào Tháo. Tào Tháo thua ch y t t nhiên ph i ñ nh ng tư ng gi i ñi sau ñ
phòng quân ñu i, quân ta dù gi i cũng không ñ ch n i, b i v y tôi bi t t t là thua.
Tháo s dĩ v i lui quân, ch c vì H a Ðô có vi c, khi ñã ñánh ñư c quân ta, t t nhiên
xe nh ñi nhanh không phòng b gì n a, ta nhân lúc Tháo không phòng b mà ñu i,
ch c là ñư c.
Lưu Bi u, Trương Tú ñ u ph c là cao ki n.
H l i khuyên Bi u v Kinh Châu và Tú gi l y Tương Thành ñ giúp ñ l n
nhau. Hai bên ñ u thu quân v .
Ðây nói lúc Tào Tháo ñang ñi nghe th y báo:
- H u quân b Trương Tú ñu i ñánh.
Tháo li n ñem các tư ng l i c u, ñã th y quân Trương Tú rút v r i, b y gi
ñám h u quân thua l i b m v i Tháo r ng:
- Cũng may sau núi có toán quân ra ch n ñư ng, n u không thì b b t h t c .
Tháo v i h i:
- Ngư i nào th ?
M t tư ng vác giáo, xu ng ng a vào bái ki n Tào Tháo, thì là Tr n Oai Trung
Lang tư ng, ngư i Gi ang H , h Lý tên Thông, t là Văn Ð t.
Tháo h i:
- Anh ñâu ñ n?
Thông nói:
- G n ñây tôi gi Nh Nam. Nghe tin Th a Tư ng ñánh nhau v i Trương Tú,
Lưu Bi u, nên tôi ñ n ñ ti p ng.



Tháo m ng, phong cho Thông làm Ki n Công H u, sai gi mé Tây ñ t Nh
Nam ñ phòng Bi u, Tú.
Thông l y t r i ñi.
Tháo v H a Ðô, dâng bi u tâu Tôn Sách có công, xin phong làm Th o Ngh ch
tư ng quân, tư c Ngô H u, sai s c m chi u ñ n Gi ang Ðông, sai ph i phòng ñánh
Lưu Bi u.
Tháo v ph . Các quan ñ u ñ n chào m ng xong c r i, Tuân Úc m i h i r ng:
- Th a Tư ng ñi thong th ñ n An Chúng. Sao bi t r ng t t phá ñư c gi c?
Tháo nói:
- Quân ñi không có ñư ng v , t t s ng ch t cũng ph i c ñánh. Ta ñi thong th là
ñ d ñ ng kia h n ñ n, v ta ñã có quân ph c ch ch c ñ ñánh. Th thì làm gì mà
không ch c ñư c!
Tuân Úc bái ph c.
B y gi Quách Gia m i vào.
Tháo h i:
- Sao ông l i ch m th ?
Gia s vào trong tay áo l y ra m t phong thư, ñưa cho Tào Tháo thưa r ng:
- Viên Thi u sai ngư i ñưa thư cho Th a Tư ng, nói r ng mu n ñem quân ñánh
Công Tôn To n, ñ n mư n binh lương.
Tháo nói:
- Ta nghe Thi u mu n dòm H a Ðô, nay th y ta v , nên m i xoay ra cách khác.
Nói r i m thư ra xem. Th y l i l kiêu ng o, Tháo h i Gia r ng:
- Viên Thi u láo. Ta mu n sang ñánh, ng t vì s c ta không n i, nên làm th nào?
Quách Gia thưa:
- H Lưu không ñ ch ñư c h H ng, ông cũng ñã bi t, th mà H ng Vũ sau b
b t là vì Cao T có nhi u mưu trí. Nay Viên Thi u có mư i ñi u thua, còn ông có
mư i ñi u ñư c, do ñ y quân Thi u tuy m nh, nhưng không ñáng s .
Tính Thi u hay v v i nghi l . Ông thì d dãi t nhiên, th là ñư c v ñ o.
Thi u hành ñ ng trái l . Ông thu n l ph i, th là ñư c v nghĩa.
T ñ i Hoàn, Linh ñ n gi , tri u chính ñ nát vì quá khoan r ng.
Nay Thi u khoan quá, mà ông thì nghiêm ñ ñưa vào quy c , th là ñư c v
chính tr .
Viên Thi u ngoài khoan hòa, mà trong nghi k , l i dùng toàn nh ng ngư i thân
thích. Ông thì ngoài gi n d , trong sáng su t, dùng ngư i toàn là nhân tài, th là
ñư c v ñ lư ng.
Thi u nhi u mưu mà ít quy t ñoán. Ông ñư c mưu hay là làm ngay, th là ñư c
v mưu lư c.
Thi u hi u danh. Ông thì l y b ng th c ñãi ngư i, th là ñư c v ñ c.
Thi u nghĩ ch g n, quên ch xa. Ông thì nghĩ ñâu cũng kh p, th là ñư c v
nhân.



Thi u hay nghe gièm pha, ng v c ngư i. Ông thì không tin nh ng ñ a sàm
n nh, th là ñư c v s sáng su t.
Thi u ph i trái h ñ . Ông thì phép t c phân minh, th là ñư c v văn.
Thi u thích hư trương thanh th , nhưng không bi t cách dùng binh. Ông thì l y ít
ñánh ñư c nhi u, dùng binh như th n, th là ñư c v võ.
Ông có mư i ñi u ñư c y, ñánh th ng Thi u có khó gì.
Tháo cư i nói r ng:
- Ông nói th ! Tôi sau có ñ ñư c mư i ñi u y.
Tuân Úc nói:
- Quách Ph ng Hi u k mư i ñi u ñư c c a ông và mư i ñi u thua c a Viên
Thi u, qu là h p ý tôi l m. Quân Thi u dù nhi u cũng không ñáng s .
Gia l i nói:
- Nay tôi xin l i hi n m t k : L B T Châu là m t m i lo trong lòng. Nay
Thi u lên m t B c ñ ñánh Công Tôn To n. Ta nhân h n ñi xa hãy ñánh L B
trư c, quét s ch cõi ðông Nam ñã, r i s ñánh Viên Thi u sau. Th là hơn c . N u
ta ñang ñánh Viên Thi u. L B th a cơ xâm ph m H a Ðô, thì l i h i to.
Tào Tháo cho là ph i, bèn bàn vi c kéo quân sang ðông ñánh L B .
Tuân Úc nói:
- Hãy sai ngư i sang h n v i Lưu B , ñ i xem v báo th nào, b y gi ta s kh i
binh.
Tháo nghe l i, m t m t ñưa thư cho Lưu B , m t m t h u ñãi s Viên Thi u, tâu
cho Thi u làm ð i Tư ng Quân Thái Úy, và ðô ð c c b n châu: Ký, Thanh, U,
Tĩnh, l i ñưa m t thư nói r ng: ông c sang ñánh Công Tôn To n, tôi s giúp ông.
Thi u ñư c thư m ng l m, li n sai ti n quân ñánh Công Tôn To n.
- T Châu, m i l n y n h i tân khách, cha con Tr n Khuê c c l c ca t ng L B .
Tr n Cung không b ng lòng, nhân lúc v ng nói v i L B r ng:
- Cha con Tr n Khuê ngoài m t n nh tư ng quân, nhưng thâm hi m khó lư ng
ñư c. Tư ng quân ph i gi gìn cho khéo.
B gi n m ng r ng:
- Ngươi vô c gièm pha, mu n h i ngư i t t hay sao?
Cung tr lui ra than r ng:
- L i trung ch ng nghe. Lũ ta s m c n n c .
Cung mu n b L B ñi nơi khác, nhưng không n , l i s ngư i ta chê cư i, c
ngày bu n r u, không vui.
M t hôm Cung ñem vài mươi quân k ñi săn Ti u Bái ñ gi i trí, ch t g p trên
ñư ng cái quan m t ngư i cư i ng a tr m phóng ng a lên trư c.
Cung có b ng nghi, b ngay vây săn, ñem quân ch y ñư ng t t ñu i k p, h i
r ng:
- Ngươi là s gi c a ai?
Ngư i cư i ng a bi t Cung là b h L B , s lúng túng không nói ñư c.



Cung sai khám trong mình, b t ñư c m t phong m t thư c a Lưu B tr l i Tào
Tháo.
Cung l p t c lôi c ngư i l n thư l i trình L B , B h i ngư i mang thư, ngư i
mang thư thưa: Tào th a tư ng sai tôi mang thư ñưa ñ n Lưu D Châu, nay ñư c
thư tr l i, tôi không bi t trong thư nói gì.
B m thư ra xem, thư nói r ng:
- Tôi vâng l i minh công, mu n tr L B , ngày ñêm v n ph i lưu tâm. Ng t tôi
binh m n tư ng ít chưa dám khinh ñ ng. N u Th a Tư ng c t quân sang ñánh tôi
xin làm ti n khu. Nay xin s p binh s a giáp ñ ñ i m nh ngài.
L B xem xong gi n l m, li n sai ñem chém s gi , r i sai Tr n Cung, Tang Bá
k t liên v i gi c Thái Sơn là Tôn Quan, Ngô Ðôn, Doãn L và Xương Hi, sang phía
ðông ñánh các qu n Sơn Ðông, Duy n Châu.
B sai Cao Thu n, Trương Liêu ñánh Bái Thành, b t Lưu B ; sai T ng Hi n,
Ng y T c sang phía tây ñánh Nh Nam, Dĩnh Xuyên; B thì th ng lĩnh trung quân
ñ c u ng ba m t.
Cao Thu n d n quân t T Châu s p ñ n Ti u Bái, có ngư i vào báo v i Lưu B .
Lưu B h p ngay các quan l i bàn.
Tôn Càn nói:
- Trư c h t nên cáo c p ngay v i Tào Tháo ñã.
Lưu B h i:
- Ai sang H a Ðô bây gi ?
- Dư i th m có m t ngư i bư c ra xin ñi, h i ra thì là ngư i cùng làng v i Lưu
B , tên là Gi n Ung, t là Hi n Hòa, hi n ñương làm M c Tân.
Huy n Ð c l p t c vi t thư gi ao cho Ung, sai ph i c p t c ñi cho mau ñ n H a
Ðô c p c u.
M t m t chu n b khí c gi thành. Lưu B gi c a Nam, Tôn Càn gi c a Tây,
Quan Công gi c a B c, Trương Phi gi c a ðông; l i sai My Chúc và em là My
Phương gi trung quân.
Nguyên My Chúc có em gái g cho Lưu B làm v th , b i th Lưu B m i sai
gi trung quân ñ trông nom v con.
Khi quân Cao Thu n ñ n, Huy n Ð c ñ ng trên ñ ch lâu h i r ng:
- Ta cùng Ph ng Tiên không hi m khích gì, c sao d n quân ñ n ñây?
Thu n nói:
- Ngươi k t liên v i Tào Tháo, quy t h i ch ta, nay vi c ñã ti t l , sao không
ch u trói ngay!
Thu n nói xong v y quân vào thành, Huy n Ð c ñóng c a không ra.
Hôm sau Trương Liêu d n quân ñánh c a B c.
Quan Công ñ ng trên thành b o Trương Liêu r ng:
- Tôi trông ông nghi bi u cũng không ph i ngư i thư ng, sao l i khu t thân theo
gi c?
Trương Liêu nghe nói, cúi ñ u xu ng, ch ng nói gì c .



Vân Trư ng bi t r ng ngư i y có khí trung nghĩa, không n nói quá, và cũng
không ra ñánh.
Liêu d n quân lui ñ n c a ðông.
Trương Phi ra ñánh.
Có ngư i báo v i Quan Công, Quan Công v i vàng ra c a ðông xem thì th y
Trương Phi v a ra thành thì Trương Liêu ñã lui quân.
Phi mu n ñu i theo, Quan Công g i l i b o vào thành.
Phi nói:
- H n s mà ch y làm sao không ñu i?
Quan Công nói:
- Võ ngh ngư i y ch ng kém gì hai anh em ta ñâu. Vì anh ñã l y l i ph i b o
y, nên y có b ng h i không ñánh nhau v i ta ñó.
Phi t y không ra ñánh n a ch sai quân sĩ c gi l y thành.
Gi n Ung ñ n H a Ðô, vào ra m t Tào Tháo, k h t ñ u ñuôi.
Tháo h p mưu sĩ l i ñ bàn, nói r ng:
- Nay ta mu n sang ñánh L B , ch ng lo gì Viên Thi u ch n nách, nhưng ch s
Lưu Bi u v i Trương Tú chúng ch c ñ ng sau ñánh t p h u.
Tuân Du nói:
- Hai ngư i y m i thua, chưa dám khinh ñ ng. L B kiêu dũng l m, n u ñ
cho h n k t liên ñư c v i Viên Thu t, tung hoành bên vùng Hoài, T thì khó lòng
tr ñư c.
Quách Gia nói:
- Nay nhân h n m i làm ph n, b ng quân chưa ai ph c, ta nên ñánh ngay ñi.
Tháo l p t c sai H H u Ðôn, H H u Uyên, Lã Ki n lĩnh năm v n quân ñi
trư c. T mình th ng ñ i quân l n lư t kéo ñi sau.
Gi n Ung cũng theo v .
Có thám mã báo v i Cao Thu n.
Thu n báo v L B .
H u Thành, Hách Manh, Tào Tính d n hơn ba trăm quân k ti p ng.
Cao Thu n, sai ra ñón Tháo ngoài Bái Thành ba mươi d m.
L B t d n ñ i quân ñ n ti p ng sau.
Lưu B trong thành Ti u Bái th y Cao Thu n lui quân, bi t r ng quân Tào ñã
ñ n, ch ñ Tôn Càn gi thành; My Chúc, My Phương gi nhà, mình thì ñem Quan,
Trương ra ngoài thành, chia ñư ng ñóng tr i, ti p ng Tào Tháo.
H H u Ðôn d n quân ñi lên, v a g p ngay Cao Thu n kéo quân ñ n, l p t c vác
giáo cư i ng a ra thách ñánh.
Cao Thu n l i ñ ch.
Hai bên ñánh nhau b n năm mươi hi p.
Cao Thu n ch ng ñ không n i, thua ch y v tr n.
Ðôn t ng a ñu i theo.
Thu n ch y vòng quanh tr n.



Ðôn không tha cũng ch y vòng quanh ñu i.
Tào Tín ñ ng trong tr n trông th y hai ngư i ñu i nhau ng m giương cung ñ t
tên, nhìn th c ñích xác, b n m t phát trúng ngay m t bên t H H u Ðôn.
Ðôn kêu to m t ti ng, l y tay rút mũi tên ra, không ng c con ngươi cũng b t ra.
Ðôn nói r ng: Tình cha huy t m không nên b , r i ñút con ngươi vào m m nu t
ch ng, l i c m giáo t ng a xông vào ñánh Tào Tín.
Tín chưa k p ñ phòng b Ðôn ñ n ñâm m t nhát vào gi a m t, ch t ngã quay
xu ng.
Quân sĩ hai bên trông th y ai cũng khi p ñ m.
Ðôn gi t ñư c Tín r i quay ng a v .
Cao Thu n t ñ ng sau ñu i l i v y quân kéo ùa c lên.
Quân bên Tào thua.
H H u Uyên h v anh ch y thoát.
Lã Ki n, Lý Ði n rút b i quân v T B c ñóng tr i.
Cao Thu n ñư c tr n y r i quay v ñánh Lưu B .
Gi a lúc y ñ i quân L B cũng ñ n.
B cùng Trương Liêu, Cao Thu n chia quân làm ba ñư ng ti n ñánh...
Th m i bi t r ng:
Mãnh tư ng nu t ngươi tuy ñánh gi i,
Tiên phong trúng ñ n khó lâu b n?
Chưa bi t Huy n Ð c chuy n này ra làm sao, xem ñ n h i sau s rõ.
H i 19
Ðánh H Bì, Tào Tháo dùng k ,
L u B ch Môn, L B vong thân
L B c Trương Liêu, Cao Thu n ñi ñánh Vân Trư ng, còn L B ñ ch v i
Trương Phi, Huy n Ð c thì tr chi n cho hai em . L B ñánh th c hai mũí dùi,
Quan Trương ph i né tránh Huy n Ð c ch y v
Bái Thành, L B rư t theo. C a thành v i m ñón Huy n Ð c, nào ng L B
d n quân như bay xông th ng vào thành. Huy n Ð c v i ch y ra c a Tây, b c v
con gia quy n.
L B ra l nh chiêu an.
Mê Trư c nói :
- Vi c này do Tào Tháo ch không ph i Huy n Ð c.
L B tr l i :
- , ta v i Huy n Ð c là ch b n cũ , sao n làm h i gia quy n ngu i . Nói r i
cho ñưa gia quy n Huy n Ð c v T Châu. L i khi n Trương Liêu, Cao Thu n l i
gi Ti u Bái, còn mình thì qua Di n Châu và San Ðông.
Lúc này , Quan Trương ph i vào núi mà n. Còn Huy n Ð c ñang ch y nghe
m t ngư i kêu, té ra Tôn Càng.
Tôn Càng khuyên v ñ u Tào Tháo.



Huy n Ð c y theo và lên ñư ng ngay. D c ñư ng ñói khát, ñư c dân chúng ñem
l v t ñãi ñ ng.
Ít lâu sau, th y trư c m t b i bay mù tr i. Té ra là quân c a Tào Tháo.
Huy n Ð c d t Tôn Càng vào ra m t, ñư c Tào Tháo ân c n ñón nh n.
Khi binh Tào ñ n T B c thì có H H u Huyên ngh inh ñón , Huyên k vi c H
H u Ðôn b tên trúng m t hi n còn n m dư ng b nh.
Tào Tháo cho ñưa Ðôn v H a ñô. M t khác sai quân ñi dò tin, ñư c bi t L B
cùng Tr n Cung , Tang Bá ñang hoành hành Di n Châu.
Tháo li n sai Tào Nhơn ñánh m t Ti u Bái còn Huy n Ð c cùng mình hi p nhau
ñi ñánh L B .
D c ñư ng, Tháo ñánh tan ñ o quân ăn cư p núi Thái San.
L B lúc này ñă v T Châu hay tin li n cùng Tr n Ðăng ñi ñánh Ti u Bái, sai
Tr n Khuê l i gi T Châu.
Khuê d n r ng :
- Nên nh vi c Tào Công y thác .
Ðăng nói :
- Vi c bên ngoài xin c m c con, ch ng nào L B ch y v thì cha ñ ng cho h n
vào, con ñã có k .
Sau ñó Tr n Ðăng vào nói v i L B :
- T Châu nay b n m t ñ u th ñ ch. V y nên d i b t lương v H Bì.
B khen ph i và cho luôn gia quy n sang H Bì ñ an tâm hơn.
Sau ñó B cùng Tr n Ðăng ñi c u Ti u Quang.
N a ñư ng, Tr n Ðăng xin ñi trư c ñ dò ñ ng tĩnh.
T i Ti u Quang, Tr n Cung rư c Ðăng vào, Ðăng nói d i :
- Ôn H u trách các ông sao không ti n t i mà ch c th . Th nào các ông cũng
b qu ñó .
Tr n Cung nói :
- Tôi th y binh Tào ñang m nh, nh ông thưa l i Chúa Công ch nên c th mà
thôi .
Tr n Ðăng gi v g t ñ u. Sau ñó, Ðăng lên m t thành nghe ngóng, th y binh
Tào ñã t i, bèn b n xu ng m t mũi tên có mang theo b c m t thư.
Hôm sau, Ðăng t gi Tr n Cung v thưa v i L B :
- Chúa Công nên mang binh g p t i ti p ng Tr n Cung .
B g t ñ u và d n khi c n, Tr n Cung hãy n i h a lên làm hi u.
Sau ñó Ðăng l i t i b o Tr n Cung :
- T Châu ñang nguy kh n, ông ph i mau v c u .
Cung li n d n quân ñi ngay, Tr n Ðăng li n n i h a làm hi u. Ðêm y vì t i tr i
hai ñ o binh Tr n Cung và L B l m tư ng nhau là ñ ch, ñánh nhau ch t h i vô s .
Sau ñó hai ngư i nh n ra nhau, m i bi t ñ u m c mưu Tr n Ðăng c , li n kéo ñi T
Châu.
Ð n c a thành thì tên trên b n xu ng.



Mê Trư c nói xu ng :
- Mi ño t thành c a ta thì nay ph i tr , ñ ng vô n a.
B li n cùng Tr n Cung ñ nh sang Ti u Bái thì n a ñư ng ñã g p Trương Liêu
và Cao Thu n cũng kéo binh v .
Thì ra Trương Liêu b Tr n Ðăng g t b o L B b vây T Châu nên kéo quân
ñi c u.
L B hét lên như s m, th gi t Tr n Ðăng m i thôi.
Sau chót l i kéo quân ñi Ti u Bái cũng ñã th y ph t ph i lá c Tào Tháo r i.
L B ch i m ng Tr n Ðăng, Ðăng trên ñáp :
- Ta là tôi nhà H n, ñâu là tôi c a mi .
L B xông t i ñánh thành, g p Trương Phi.
Cao Thu n ra ñ ch v i Trương Phi, không l i, L B ra ti p tay thì b n phía l i
có binh Tào ñ ñ n.
L B ch y v hư ng Ðông, binh Tào ñu i theo.
B ng có m t tư ng ra ch n ñư ng. Thì ra là Vân Trư ng.
Ðàng sau thì Trương Phi s p t i, L B không dám ñánh, ch y g p v H Bì.
H u Thành ra ti p ñón, rư c vào thành.
Nói v Quan Công và Trương Phi d t nhau v ra m t Huy n Ð c, ba anh em
m ng m ng t i t i. X y có Mê Trư c báo tin cho Huy n Ð c bi t c gia quy n v n
ñư c bình an. K ñó, cha con Tr n Khuê vào ra m t Tào Tháo, Tháo truy n m ti c
khao thư ng h t m i ngư i.
Sau ñó kéo ñi ñánh H Bì.
Trình D c thưa :
- Nay L B ch còn m t H Bì này n u áp b c y l m, y v v i Viên Thu t thì
thành m t h u h a. V chăng b n Tang Bá, Tôn Quang San Ðông cũng chưa bình
ñ nh ñư c. V y thì ph i c m t tư ng gi i ngăn ch n ñư ng t t Hoài Nam khi n
L B không ti p xúc v i Viên Thu t m i ñư c .
Tháo li n nh Huy n Ð c ñi ngăn ch n ñư ng Hoài Nam.
Huy n Ð c ñ Mê Tru c và Gi ng Ung l i T Châu, còn mình v i Quan,
Trương và Tôn Càng kéo quân ra ñi.
Chính Tào Tháo kéo ñ i binh ñi ñánh H Bì.
L B H Bì th y lương th c ñ y ñ , l i có sông V Th y hi m tr thì an lòng
c th .
Tr n Cung b o :
- Quân Tào m i ñ n, nên nhân cơ h i dánh cho m t tr n .
B nói :
- Quân ta v a thua, nên cho dư ng s c. Ch binh nó kéo ñ n ñây, ta ñánh cũng
không mu n. V l i chúng khó mà qua ñư c sông V Th y.
Khi Tào Tháo l p tr i xong, li n cho quân t i trư c thành nhi c m ng.
Tr n Cung lúc ñó ñ ng c nh L B nói r ng :



- Th ng Tào Tháo này qu là ñ a gi an hùng . Nói r i b n m t mũi tên, trúng
ngay vào cây l ng vàng che ñ u Tào Tháo. Tháo t c l m, truy n ñánh thành g p .
Tr n Cung khuyên L B r ng binh Tào lâu thì th nào cũng h t lương, v y B
nên mang quân ra m t nơi ngoài thành, còn trong thành c m c Tr n Cung gi .
Tháo ñánh thành thì L B ñánh b c h u, như v y làm sao mà Tháo l y ñư c
thành.
L B khen k r t hay. Nói r i s p s a ra ñi.
V là Nghiêm th h i :
- Ch ng hay phu quân ñi ñâu ?
B ñem mưu k cua Tr n Cung ra nói, Nghiêm th bu n r u ñáp :
- R i thành có b gì thì thi p bi t trông c y vào ai .
L B l i dùng d ng trong khi Tr n Cung gi c ñi g p vì nghe tin Tào Tháo s p
h t lương mà ch n ñư ng lương, thì th nào Tháo cũng thua.
L B vào nói chuy n v i Ðiêu Thuy n thì Ðiêu Thuy n cũng nói như Nghi m
Th , âu cũng là s L B s p h t v y. T ñó B không ñi ñâu n a, c c ngày u ng
rư u v i thê cùng thi p.
Tr n Cung th y v y than r ng :
- T i này ñ n ch t không có ñ t mà chôn .
H a T vào thưa v i L B :
- Xưa kia Tư ng Quân còn l i h a làm suôi v i Viên Thu t. Nay nên nh Viên
Thu t ñánh b c h u mà
gi i nguy .
B li n vi t thư cho H a T mang ñi. L i sai Trương Liêu và Hích M nh d n
binh ñ ñưa ñư ng.
Ðêm y, thoát ra kh i tr i Huy n Ð c.
Huy n Ð c khi hay tin thì ñã mu n, Hích M nh thì ñi theo b o h H a T còn
Trương Liêu thì quay v thành, ch t g p Vân Trư ng.
Hai bên chưa k p gi ao phong thì Cao Thu n xông ra ñưa Trương Liêu vào
thành.
Còn H a T khi ñ n Th Xuân, ra m t Viên Thu t mà ñưa thư.
Viên Thu t xem r i b o :
- Ngày trư c L B gi t s tuy t tình suôi gia, nay còn biên thư làm gì ?
H a T thưa :
- Ph ng Tiên trư c chót nghe l m ñ a n nh, nay th t lòng ăn năn .
Thu t l i nói :
- N u không ch u binh Tào vây, ñ i nào B g con gái cho con ta . Sau khi suy
nghĩ h i lâu Viên Thu t quy t ñ nh :
- Mu n ta ñem binh ñi c u thì hãy ñưa con gái c a y ñ n ñây trư c ñã.
H a T ñành mang l i nói y tr v .
L B nói :
- Làm sao mà ñưa ñi ñư c bây gi ?



H a Ty nói :
- V a r i quân Tào b t ñư c Hích M nh, mưu cơ c a mình ñã l . V y phi
Tư ng Quân thì ch ng ai mang n i ti u thư ñi. B nghe theo, sai quân d n s n m t
chi c ti u xa, r i d n Trương Liêu cùng Cao Thu n ñi theo h t ng. Sang canh hai,
L B kêu con gái ta, l y l a n t k quanh mình, l y giáp che phía ngoài r i ñai
con sau lưng, c m kích lên ng a. C ñoàn ra kh i thành, t c thì ti ng pháo n
vang, Quan Công , Trương Phi cùng xông ra kêu :
- L B ch ch y .
L B ch mong tìm ñư ng mà ñi thì Huy n Ð c cũng l i d n binh kéo t i.
L B tuy s c m nh vô ñ ch nhưng s con b thương nên không dám xông pha.
Lúc ñó l i thêm H a Ch , T Quang m m kéo t i .
L B ñành ph i rút vào thành. T ñó, L B càng thêm bu n b c, c ngày ch
u ng rư u làm khuây.
Tào Tháo ñánh mãi H Bì mà không ñư c, ch t nghe tin Thái Thú Hà N i là
Trương Dương mu n ñem binh ñi c u L B nhưng b phó tư ng là Dương Vu gi t
ñi.
Sau ñó Tào Tháo bàn vói các tư ng :
- Nay B c có Viên Thi u, Ðông có Lưu Bi u, Trương Tú , thành H Bì vây mãi
không ăn thua, ý ta mu n lui v H a ñô, ph ng có nên chăng ?
Quách Gia hi n k :
- Ngăn nư c con sông Nghi, con sông Tú, th nào cũng xong .
Tào Tháo c m ng, khi n quân ngăn ngay nư c hai con sông y, r i d t các
tư ng lên ch cao xem nư c ch y ñ vào thành H Bì .
Ch ng bao lâu, ch còn c a Ðông thành là khô ráo, ba c a kia ng p h t.
Quân vào báo L B nói :
- Ta có ng a Xích Th , ch y ñư c trên nư c lo gì. Nói r i l i u ng rư u.
Ngày kia ch t soi gương th y mình vì t u s c mà g y gu c bèn ra l nh c m
rư u, h ai u ng thì chém ñ u .
Trong lúc y có H u Thành m t m t s ng a nay tìm l i ñư c m ng l m, ñ t
m t ít ru u ñ ăn m ng. Nhưng s L B nên H u Thành c m m t bình ru u ñ n
dâng L B mà r ng :
- Tôi m ng tìm ñư c ng a, mu n ñ t chút ru u ñ m ng nhưng s có l nh c a
Tư ng Công nên mang bình rư u này t i ñ xin phép.
L B c gi n truy n quân mang ra ehém. Các tư ng ñ xô l i ngăn c n, L B
m i thôi, nhưng b t H u Thành ch u m t trăm roi. Quân lính th y v y l i càng chán
n n.
Ng y Th c nói :
- Nu c ng p châu thành, b n ta không bi t s ng ch t th nào mà sao L B c
ñi m nhiên như không. T ng Hi n nói :
- Tôi mu n b thành mà ñi, anh thì sao ?
Ng y Th c nói :



- Chi b ng ta nên qua ñ u Tào Công là hơn .
H u Thành nói :
- Hai ông có ý dâng thành ñ u Tào Công thì ph n tôi ăn tr m con ng a Xích
Th .
Thương ngh xong, ñêm y H u Thành d t ng a Xích Th ñi v hư ng Ðông,
Ng y Th c m c a cho ñi. H u Thành mang ng a sang dâng Tào Tháo và nói ý
Ng y Th c ,T ng Hi n mu n dâng thành và s d ng c tr ng làm hi u, Tào Tháo
m ng l m, ñ c quân phá thành.
L B tìm ng a thì ng a ñă b m t, li n xách kích ñi b n m t thành ch ng gi ,
t i t i binh Tào m i lui.
L B trong mình ñã m t, li n lên l u thiu thiu ng .
T ng Hi n li n ăn c p cây kích trư c, ch L B ng say l y dây c t luôn L B
vào gh .
L B th c d y, kên t h u, nhưng ch ng có ai.
Trên thành c tr ng d ng lên, binh Tào ùa vào như nư c.
T ng Hi n quăng cây kích c a L B xu ng làm tin.
Trương Li u, Cao Thu n , Tr n Cung ñ u b b t.
Tào Tháo, Huy n Ð c vào thành, lên ng i trên l u B ch Môn.
Các ngu i b b t ñư c ñưa t i.
L B tuy m nh, nhưng kêu lên :
- Trói ch t quá, xin n i b t .
Tào Tháo ñáp :
- Trói hùm ph i trói cho ch c ch .
B nhìn th y b n T ng Hi n ñ ng g n ñ y , li n b o :
- Ta ñãi không b c, sao n ph n ta ?
T ng Hi n ñáp :
- Ch ng nghe l i tư ng sĩ, ch nghe v con, không b c là gì ?
Khi d n Cao Thu n t i, Tào Tháo h i han, Thu n không thèm ñáp, t c th i b
chém.
Tr n Cung b d n ñ n .
Tào Tháo h i :
- Lâu nay Công Ðài có m nh gi i không ?
Tr n Cung b o :
- Ngươi th t là k tâm thu t x o trá nên ta m i b ngươi ñó .
Tào Tháo l i h i :
- Th L B thì sao ?
Cung ñáp :
- B vô mưu nhưng không qu trá như ngươi ñâu .
Tào Tháo l i h i :
- Bây gi ông tính sao ñây ?
Tr n Cung hét l n :



- Ch còn cái ch t, sao c h i mãi ?
Tháo l i nói :
- Ông ch t ñã ñành, nhưng v con ông tính sao ?
Tr n Cung ñáp :
- L y hi u tr thiên h thì không gi t m ngư i. L y nhân tr thiên h thì không
gi t v con ngư i. Ðó là vi c c a ngươi , tùy ngươi ñ i x . Nói xong Tr n Cung ñi
th ng t i pháp trư ng.
Tào Tháo làm b ñi theo, r i than van, r i khóc lóc, l i nói to v i quân sĩ :
- Các ngươi ph i ñem gia quy n Công Ðài v H a ñô mà c p du ng .
Tr n Cung cũng ch ng quay l i, ñi th ng t i ch ch u chém.
Ai n y ñ u sa nư c m t, Tào Tháo truy n ph i khâm li m t t .
Trong khi Tào Tháo theo ti n Tr n Cung thì L B nói vói Huy n Ð c :
- Sao ông ch ng m t l i nói giúp nhau .
Huy n Ð c g t ñ u .
Khi Tào Tháo tr l i, L B nói :
- Tha cho tôi ông làm chánh, tôi làm phó thì ñ nh thiên h có khó gì.
Tào Tháo quay l i h i ý ki n Huy n Ð c.
Huy n Ð c nói :
- Ngài có còn nh chuy n Ðinh Ki n Dương và Ð ng Trác không ?
L B hét lên :
- Th ng kia th t ch ng có tín nghĩa gì h t !
Tháo sai quân mang L B ñi.
L B còn nói to :
- Th ng tai l n kia, mi quên chuy n b n kích nơi viên môn r i sao ?
X y có ngư i nói l n :
- Ch t thì ch u ch t còn nói làm gì ?
Ðó là Trương Liêu .
Ngoài kia , L B ñã b quân sĩ th t c ch t , r i ñem bêu ñ u .
Tào Tháo h i Trương Liêu :
- Ai ñó như quen m t ?
Trương Liêu ñáp :
- Ph i B c Dương , ta ti c r ng l a chưa thiêu ch t tên gi an hùng như mi .
Tào Tháo rút gươm ra toan chém .
H i 20
Tào Tháo Ra Săn Ru ng H a Ði n
Ð ng Th a Vâng Chi u Trong N i Các
Nh c l i, Tào Tháo rút ki m toan chém Trương Liêu thì Huy n Ð c n m tay kéo
l i, còn Vân Trư ng quỳ trư c m t khuyên can.
Huy n Ð c nói:
- Ngư i này có m t t m lòng son s t, r t nên lưu d ng.



Vân Trư ng l i nói:
- Tôi v n bi t Văn Vi n là ngư i trung nghĩa, nên tôi nguy n ñem tánh m ng ra
ñ b o ñ m.
Tào Tháo v t ngay ki m xu ng ñ t, cư i ha h nói:
- Ta cũng bi t Văn Vi n là ngư i trung nghĩa, nên ñùa chơi ñ y thôi!
R i li n t tay c i trói và c i áo mình m c cho Trương Liêu, l i m i ng i trên.
Trương Liêu c m vì m ý nên ch u ñ u hàng.
Tào Tháo phong cho Trương Liêu làm Trung Lang tư ng, ban tư c Quan N i
H u, r i sai chiêu an Tang Bá.
B y gi , Tang Bá nghe L B ñã ch t, Trương Liêu ñã hàng nên d n quân b n
b ñ n quy hàng.
Tháo thư ng cho r t h u.
Tang Bá l i d ñư c Tôn Quan, Ngô Ðôn, Doãn L t i hàng.
Ch còn Xương Hy chưa quy thu n.
Tào Tháo phong Tang Bá làm Lang gia tư ng, b n Tôn Quan cũng ñ u ñư c
quan ch c và ñư c l nh ñóng gi vùng duyên h i các châu Thanh, T .
Tào Tháo truy n ñem gia quy n L B v H a ñô, phong tư c cho các tư ng sĩ
m i quy hàng, m ti c khao thư ng ba quân.
K ñó truy n l nh nh tr i ban sư.
Khi ñi qua ñ t T châu, bá tánh ñ u th p hương quỳ thưa:
- Xin ñ Lưu S quân l i tr n nh m ñ t T châu.
Tào Tháo nói:
- Huy n Ð c có công r t l n, v y ñ v tri u lãnh tư c r i s tr ra cũng ch ng
mu n.
Trăm h bái t , Tháo li n g i Xa K tư ng quân là Xa Tr mà gi ao cho quy n
lãnh T Châu.
Quân v ñ n H a Xương, Tháo phong thư ng cho các tư ng sĩ xu t chinh, lưu
Huy n Ð c trong tư ng ph , ngh ngơi trong m t cái nhà sát bên trái.
Hôm sau, Hi n Ð thi t tri u. Tháo tâu rõ quân công c a Huy n Ð c, Huy n
Ð c ch nh t tri u ph c l y trư c ñan trì. Vua tuyên tri u lên ñi n h i:
- T tiên c a khanh là ai?
Huy n Ð c tâu:
- Th n là h u du c a Trung Sơn Tĩnh Vương, huy n tôn c a Hi u C nh Hoàng
Ð , cháu Lưu Hùng, con Lưu Ho ng.
Vua li n truy n n i giám ñem quy n Tôn t c th ph ra xem, r i sai quan Tông
Chánh Khanh tuyên ñ c lên như sau:
Hi u C nh Hoàng Ð sinh mư i b n ngư i con trai. Ngư i con th b y là Trung
Sơn Tĩnh Vương Lưu Th ng; Lưu Th ng sinh ra L c Thành Ðình H u Lưu Trinh;
Trinh sinh Bái H u Lưu Ngang; ngang sinh Chương H u Lưu L c; L c sinh Nghi
Th y H u Lưu Luy n; Luy n sinh Khâm Dương H u Lưu Anh; Anh sinh An Qu c
H u Lưu Ki n; Ki n sinh Qu ng Lăng H u Lưu Ai; Ai sinh Gi ao Th y H u Lưu



Hi n; Hi n sinh T p H u Lưu Thư; Thư sinh Kỳ Dương H u Lưu Ngh ; Ngh
sinh Lưu Tr ch H u Lưu T t; T t sinh Dĩnh Xuyên H u Lưu Ð t; Ð t sinh Phong
Linh H u Lưu B t Nghi; B t Nghi sinh T Xuyên H u Lưu Hu ; Hu sinh Ðông
qu n Ph m l nh Lưu Hùng; Hùng sinh Lưu Ho ng; Ho ng sinh Lưu B .
Vua so trong th ph thì Huy n Ð c thu c vai chú c a vua, m t r ng h n h ,
bèn m i vào trong Thiên ñi n l y l chú cháu mà ñãi Huy n Ð c.
Hi n Ð nghĩ th m trong lòng r ng:
- Tào Tháo l ng quy n không k Tr m ra gì. Nay Tr m có ñư c ngư i chú anh
hùng là Tr m có k giúp r i!
Bèn phong cho Huy n Ð c làm T tư ng quân, tư c Nghi Thành Ðình H u, và
bày y n ti c kho n ñãi.
Y n m xong, Huy n Ð c t ơn lui ra.
T ñó m i ngư i ñ u g i Huy n Ð c là Lưu Hoàng thúc.
Tào Tháo v ñ n ph , b n Tuân Húc cùng mưu sĩ ñ n ra m t và nói:
- Thiên t nhìn Lưu B là chú, e không l i cho Minh công.
Tào Tháo l i nói:
- Tuy Thiên t ñã nhìn h n là Hoàng thúc, song ta l i dùng chi u vua sai khi n
h n, h n càng ph i t ra h t lòng ph c tùng. Hu ng chi nay ta ñ h n t i H a Ðô,
ti ng tuy g n vua, kỳ th t là n m trong tay ta, ta còn s gì?
Tào Tháo l i nói:
- Hi n nay ta ch s có Dương Bưu là ch thân thích v i Viên Thu t. N u h n
làm n i ng cho hai anh em h Viên thì h i này ch ng ph i nh . Ta ph i nên tr g p
ñi m i ñư c.
Li n ng m sai ngư i vu cáo cho Dương Bưu là tư thông v i Viên Thu t r i b t
Dương Bưu và gi ao cho Mãn S ng x tr .
Lúc y có Thái Thú qu n B c h i là Kh ng Dung còn l i H a ðô m i khuyên
can Tháo:
- Nhà Dương công ñã b n ñ i có thanh ñ c, nay há vì chuy n h Viên mà b t t i
cho ñành. Hu ng chi Dương công ngày trư c b o t u mà rư c Th a Tư ng v kinh,
nay sao l i làm ñi u b t nghĩa như v y, ch ng s tri u th n chê cư i Th a Tư ng
hay sao?
Tháo nói:
- y là l nh c a tri u ñình, ch ta có can chi
Dung nói:
- Th thì gi s xưa kia Văn Thành Vương gi t Thi u Công, ph ng Châu Công
cũng nói mình không bi t ñư c chăng?
Tào Tháo b t ñ c dĩ ph i tha ch t cho Dương Bưu, nhưng cách quan ch c ñu i
v quê quán.
Quan Ngh Lang là Tri u Ng n gi n Tào Tháo chuyên quy n, li n làm s tâu v i
vua h ch t i r ng:
- Tào Tháo không có m nh vua mà dám t ti n b t quan ñ i th n.



Tào Tháo căm t c, li n b t Tri u Ng n gi t ñi.
T ñó, bá quan ñ u s hãi, im hơi l ng ti ng.
M t hôm mưu sĩ Trình D c nói v i Tào Tháo:
- Thanh th c a Minh công ngày càng m nh. Sao không nhân lúc này mà mưu
vi c vương bá ñi?
Tào Tháo có v suy nghĩ, nói:
- Ta xem vây cánh c a tri u ñình còn m nh l m, ñ ta m i Thiên t ñi săn ñ dò
thêm ñ ng t nh th nào.
Bèn l a ch n ng a hay, chó săn t t, d b ñ cung tên.
T p h p quân lính ngoài thành xong r i, Tháo vào rư c Thiên t ñi săn.
Hi n Ð phán:
- Vi c săn b n Tr m e không ph i là chánh ñ o?
Tháo tâu:
- Nh ng Ð vương ngày xưa v n thư ng săn b n b n mùa: Xuân là sưu, H là
miêu, Thu là ti n, Ðông là thú, ra ch gi ao ngo i ñ bi u dương uy vũ v i thiên h .
Nay ñang lúc b n b nhi u nhương, chính nên mư n vi c săn b n ñ gi ng võ.
Hi n Ð không dám không nghe, bèn lên ng a Tiêu dao, ñeo B u ñi u cung,
mang Kim phê ti n ng giá xu t hành. Huy n Ð c cùng Quan, Trương cũng mang
cung d t tên, trong mình l ng y m tâm kính, tay c m binh khí, d n vài ch c quân k
theo vua ra H a ði n.
Tào Tháo thì cư i ng a Phi ði n, kéo mư i v n tinh binh, ñưa Thiên t ñi săn.
Hôm y, quân sĩ bao vây m t vòng săn chu vi dài hơn hai trăm d m.
Tháo cư i ng a ñi sát c nh vua, s t l i có m t ñ u ng a, ñ ng sau là các tùy
tư ng tâm phúc c a Tháo, còn bá quan văn võ ñi xa xa phía sau, không dám ti n
g n.
Khi vua rong ng a t i H a ði n, vua th y Huy n Ð c d t ng a ñ ng ñón bên
ñư ng, li n phán:
- Hôm nay Tr m mu n xem tài b n Hoàng thúc ñây.
Huy n Ð c lãnh m ng, lên ng a ñi theo.
Khi ñ n g n m t b i r m, b ng có m t con th ch y v t ra.
Huy n Ð c li n b n m t mũi tên, t c thì trúng ngay con th y.
Vua h t s c khen ng i.
R i t i cái gò ñ t, l i th y m t con hươu l n t ñám cây gai r m r p nh y ra.
Vua giương cung b n luôn ba mũi tên mà không trúng, bèn ngo nh l i b o Tháo:
- Khanh hãy b n ñi!
Tào Tháo xin vua cho mư n cung ng c v i tên vàng, r i b n m t phát trúng
ngay mình hươu.
Hươu ngã lăn xu ng ñám c .
Các quan, các tư ng v i ch y ñ n xem th y kim phê ti n, ng là c a vua b n,
ñ u nh y nhót reo m ng, hư ng v phía vua mà tung hô v n tu .



B ng Tháo thúc ng a s n lên, ñ ng ch n trư c m t vua ñ ñón l y nh ng l i
chúc t ng y.
H t th y bá quan, chư tư ng, ai n y ñ u th t s c...
Nhưng m t ti ng gi t m nh giây cương v ng lên ñâu ñó, và m t ánh ñao lóe lên!
Thì ra Vân Trư ng sau lưng Huy n Ð c ñã t c gi n xung thiên, m t phư ng
qu t lên, c p mày t m d ng ngư c, lăm lăm cây ñ i ñao, gi c ng a s n ra ñ chém
Tháo!
Huy n Ð c th y th , h t ho ng xua tay ñ o m t ra hi u ngăn l i.
Vân Trư ng th y anh như th , nên không dám ra tay.
Huy n Ð c bèn ñ n trư c m t Tháo, nghiêng mình m ng r ng:
- X thu t c a Th a tư ng th n di u vô cùng, ít ai sánh k p.
Tào Tháo cư i l n, nói:
- y là nh h ng phúc c a c a Thiên t ñó.
R i quay ng a l i vái m ng vua, nhưng v n l ñi không dâng tr cây cung kh m
ng c, mà ñeo luôn bên mình.
Vòng săn ñã d p, ti c y n ñư c m ra gi a r ng.
Y n m xong, vua tr v H a ðô.
M i ngư i ñ u v nhà.
Vân Trư ng li n h i Huy n Ð c:
- Tào t c khi quân ph m thư ng như v y, em mu n gi t ñi ñ tr h i cho nư c,
sao anh l i c n em?
Huy n Ð c gi ng gi i r ng:
- Ném chu t s b ñ quý. Tháo nó sát bên vua, ch chênh l ch m t ñ u ng a.
V l i, b h c a nó h v kh p chung quanh. Em vì cơn gi n nh t th i mà khi xu t
b o ñ ng, n u vi c không thành, l i t n thương ñ n Thiên t , có ph i t i l n ñ v
ñ u chúng ta không?
Vân Trư ng băn khoăn nói:
- N u ch ng gi t ñ a ph n ngh ch y, t ñ tai h a v sau.
Huy n Ð c khuyên gi i:
- Vi c ñó ph i ñ i tùy th i. Hãy nên gi kín ñi u ñó, ch có h ra.
Nói v Hi n Ð khi v cung trong lòng bu n b c, khóc v i Ph c Hoàng h u
r ng:
- Tr m t ngày lên ngôi ñã g p nhi u b n gi an hùng áp ch ñ ñi u. Trư c h t là
cái v Ð ng Trác, sau ñ n cái lo n Lý Thôi, Quách Dĩ, nh ng n i kh mà k thư ng
nhân chưa ph i ch u, Tr m v i ái khanh ñã ph i tr i r i. Sau này ñư c Tào Tháo,
nh ng tư ng là b y tôi rư ng c t, không ng nó chuyên l ng qu c quy n, t ti n tác
oai tác phúc. M i khi Tr m th y m t nó, không khác gì b chông gai ñâm sau lưng!
Cho t i hôm nay, gi ch vi trư ng mà nó dám ñ ng ch n trư c m t Tr m ñ ñón
l y l i chúc t ng. Th t là khi quân ph m thư ng h t ch nói. S m t i t nó có âm
mưu soán ngh ch. V ch ng ta chưa bi t s ng ch t lúc nào?
Ph c h u bu n bã tâu:



- C tri u công khanh hư ng l c nhà Hán mà không l y có m t ngư i c u ñư c
qu c n n hay sao?
Ph c h u nói chưa d t l i, b ng có ngư i ngoài c a bư c vào tâu:
- B h và Hoàng h u ch lo. Th n xin c m t ngư i có th tr ñư c h a l n ñó.
Vua xem l i thì ngư i y chính là cha c a Ph c Hoàng h u, tên là Ph c Hoàn.
Vua g t l , h i:
- Qu c trư ng cũng bi t rõ Tào t c l ng quy n ư?
Ph c Hoàn tâu:
- Vi c b n hươu H a Ði n, ai mà không bi t. Ng t vì trong tri u ñ y d y
nh ng h hàng và b h c a Tào t c c . N u không tìm ñư c ngư i qu c thích thì
khó tr gi c giúp B h n a? Lão th n không có binh quy n, khó mà làm ñư c vi c
này.
Vua h i:
- Th vi c y thì Qu c trư ng d y nên phó thác cho ai?
Ph c Hoàn tâu:
- Có quan Xa K tư ng quân là Qu c c u Ð ng Th a. B h có th phó thác
ñư c ñ y.
Hi n Ð nói:
- Ð ng Qu c c u ñã t ng c u n n nư c. Tr m bi t rõ l m. Nên tìm vào ñây mà
cùng bàn vi c l n.
Ph c Hoàn li c m t nhìn b n phía r i l i nói:
- Nh ng ngư i t h u c a B h ñ u là tâm phúc c a Tào t c. N u s vi c ti t l
thì tai v không nh .
Vua h i:
- V y thì bi t làm sao cho ñư c?
Hoàn tâu r ng:
- Th n có m t k này: B h hãy sai may m t cái áo bào và m t ñai ng c ñái,
m t ban cho Ð ng Th a. Trư c khi ban, hãy l ng m t t m t chi u vào bên trong
ñai áo. V ñ n nhà, th y chi u ch , t Qu c c u ngày ñêm lo li u k sách. Như th
thì qu th n cũng không bi t ñư c.
Vua khen ph i. Ph c Hoàn li n t t i lui ra. Vua bèn t c n ñ u ngón tay út, l y
máu mà vi t m t t m t chi u, l i sai Ph c Hoàng h u khâu ñính t chi u vào bên
trong l p g m tía, r i g p l i, t tay l ng vào ñai áo y. Xong ñâu ñó, sai n i s ñi
tri u Ð ng Th a.
Ð ng Th a vào cung bái ki n xong, vua phán:
- Ðêm qua, Tr m và Hoàng h u cùng nhau nh c l i nh ng ngày kh c c Bá
lăng, Hoàng hà, nh t i công l n c a Qu c c u, nên nay tìm vào y l o v y.
Ð ng Th a li n cúi l y t ơn.
Hi n Ð d n Ð ng Th a ra kh i ñi n, qua nhà Thái mi u, r i trèo lên gác Công
th n.
Vào trong gác, vua thân ñ t hương làm l .



L xong, d t Ð ng Th a l i xem ng m nghía các b c chân dung.
Trư c h t, nhìn vào b c tư ng Hán Cao T chính gi a, vua h i Ð ng Th a:
- Cao T Hoàng Ð nhà ta kh i thân t ñ t nào? M nghi p ra sao nh ?
Ð ng Th a kinh l , tâu:
- Muôn tâu, B h phán h i th th n ñ y ch ? Vi c ñ c Cao T sao B h l i
không bi t? Cao Hoàng xu t thân t m t v Ðình trư ng trên sông T , c m ba thư c
gươm, chém r n kh i nghĩa, tung hoành b n b , ba năm di t T n, năm năm phá S
mà ñư c thiên h , l p nên cơ nghi p muôn ñ i.
Hi n Ð th dài than:
- T tiên ta anh hùng như th mà con cháu hèn y u th này. Th t ñáng bu n
thay!
R i vua ch hai b c tư ng hai bên h i:
- Ðây có ph i là Lưu H u Trương Lương và T n H u Tiêu Hà không?
Ð ng Th a tâu:
- Chính ph i. Ð c Cao T khi khai cơ sáng nghi p ñư c là nh công ñ c hai v
này.
Vua quay l i th y t h u ñ ng cách khá xa, li n h gi ng b o nh Ð ng Th a:
- Khanh cũng nên c g ng như hai v này mà ñ ng bên mình Tr m nhé!
Ð ng Th a nghe phán, áy náy tâu:
- H th n không chút công lao, ñâu dám sánh như th .
Vua an i:
- Tr m nh cái công khanh c u giá Tây Ðô, chưa phút nào quên mà ch ng có
chút gì ñ ban cho.
R i tr vào chi c ñai ng c áo bào ñang m c:
- V y khanh hãy m c l y chi c áo c a Tr m ñây, th t l y chi c ñai này, thì lúc
nào cũng th y như bên mình c a Tr m v y.
Th a cúi ñ u l y t .
Vua bèn c i áo bào, ñai ng c trao cho Th a mà ân c n d n dò:
- Khanh v nhà, hãy xem xét l i cho c n th n. Ch ph lòng Tr m nhé!
Th a hi u ý, bèn m c áo, th t ñai c n th n, r i bái t xu ng gác.
Nhưng s m ñã có k ñi báo Tháo r ng:
- Vua cùng Ð ng Th a lên Công Th n Các nói chuy n gì y...
Tháo v i vào tri u xem.
B y gi Th a xu ng kh i gác, v a ra t i c a hoàng cung thì g p Tháo ñi t i.
Th a v i tìm l i tránh m t, nhưng ñã mu n và cũng ch ng có l i nào, ñành ñ ng
d p ra bên ñư ng, ch p tay thi l .
Tháo h i:
- Qu c c u ñi ñâu ñó v y?
Th a nói:
- B m, tôi v a ñư c Thiên t tuyên tri u vào, ban cho áo g m, ñai ng c ñây .
Tháo h i:



- Vì sao mà ñư c ban?
Th a nói:
- Thiên t nh ñ n công tôi c u giá nơi Tây Ðô ngày trư c nên ban cho th này.
Tháo nói:
- M ng c ñái cho ta coi.
Th a bi t trong c m bào và ng c ñái t có m t chi u, s Tháo bi t ñư c nên c
dè d t không mu n m .
Tào Tháo li n n t k t h u l t h t ra.
Tháo c m xem k ñ n n a canh gi , r i nói:
- Qu cái ñai ng c r t quí!
R i l i truy n:
- C i luôn áo bào ra ta xem.
Ð ng Th a trong lòng s hãi ch ng dám trái l i, ph i c i áo dâng lên.
Tào Tháo c m l y giơ lên soi qua ánh n ng, xem k t ng ly t ng tí.
Xem xong x tay m c luôn vào mình, th t lưng ñai ng c r i quay l i h i t h u:
- Dài ng n ra sao?
T h u thưa:
- B m, v a v n l m .
Tào Tháo quay l i nói v i Ð ng Th a:
- Qu c c u hãy cho l i ta c m bào và ng c ñái này ñư c không?
Ð ng Th a th t kinh li n nói:
- Ơn Thánh thư ng ñã ban cho tôi, l nào tôi l i dám cho ngư i khác.
Tào Tháo l i h i:
- Qu c c u mà lãnh c m bào và ng c ñái này ch ng bi t có mưu k chi không?
Ð ng Th a th ra, m t mày bi n s c, li n nói gư ng:
- Tôi ñâu dám nghĩ vi c y, n u Th a tư ng có mu n thì tôi xin như ng l i cho.
Tào Tháo nói:
- Ông ch u ơn vua, tôi ñâu dám có tham v ng như v y, y là tôi mu n nói th
ông chơi ñó thôi.
Nói r i li n c i áo ñưa tr cho Ð ng Th a.
Ð ng Th a hú vía v i vã cúi ñ u ra v .
Ðêm y, Ð ng Th a v ñ n dinh, ng i m t mình trong thư phòng, ñem áo bào ra
xem xét k càng.
Nhưng l t ñi, l t tr l i mãi, dò tìm r t t m mà t nh không th y gì c .
Th a trong lòng bu n bã, nghĩ b ng:
- Thiên t cho ta c m bào, ng c ñái l i khi n ta v coi cho k lư ng, ch ng ph i
không có vi c gì, sao nay ta tìm ch ng th y d u tích gì, là nghĩa làm sao?
Nghĩ r i li n ñ ng c ñái nơi gh l t qua l t l i tìm ki m, nhưng cũng ch th y
màu ng c lung linh óng ánh, có ch m hình con r ng nh bò trong ñám hoa, bên
trong may g m tía làm lót, ñư ng kim m i ch vuông v n, th ng ngay. Và cũng
ch ng có d u v t gì khác l .



Th a nghi ho c trong lòng, l i ñ t lên án thư dán m t vào mà tìm ñi, xét l i. Tìm
tòi gi lâu, m i m t quá, v a n m xu ng gh ngh , thì b ng cây ñèn trên án ch p
ch n, ng c b c cháy thành hoa, r i hoa ñèn n cái tách , b n r t xu ng ñai áo l a
bén vào l n lót.
Th a v i vàng l y tay ph i ñi, thì ñã cháy th ng m t ñám nh , l ra m t t m l a
tr ng, bên trong th p thoáng có v t máu.
Th a v i vã l y dao c t ra xem, th y m t t m t chi u do chính Thiên t vi t
b ng máu.
Chi u r ng:
Tr m nghe, trong ñ o l n nhân luân thì cha con làm tr ng, trong ph n tôn ti thì
vua tôi làm tr ng. G n ñây gi c Tháo l ng quy n, d i hi p Quân ph , kéo bè k t
ñ ng, làm b i ho i Tri u cương, m i vi c s c phong, thư ng ph t ñ u không do
Tr m làm ch . Tr m ngày ñêm lo l ng, s thiên h nguy ñ n nơi m t. Khanh là ñ i
th n c a nư c, là ngư i chí thân v i Tr m, nên ghi nh công ơn ñ c Cao Hoàng xưa
kia sáng nghi p gi an nan. Hãy c h p nh ng li t sĩ trung nghĩa lư ng toàn, gi t h t
gi an ñ ng, ph c an xã t c, thì tông mi u nhà Hán may l m. C n ngón tay l y máu,
Tr m vi t chi u này trao cho khanh. Khanh ph i th n tr ng, lo tính cho k , ch ph
ý Tr m.
Năm Ki n An th tư, mùa xuân, tháng ba. Nay chi u.
Ð ng Th a ñ c xong thì nư c m t trào tuôn lai láng. Lòng s u ñau, su t ñêm
ch p m t không yên.
R ng ngày ng i d y, l i ñ n thư phòng, ñem t chi u ra ñ c ñi, ñ c l i ñôi ba
l n, tìm mãi không có mưu chi ñ tr Tào Tháo li n ñ t chi u lên án.
Nghĩ mãi m t óc, b t giác g c xu ng gh ng thi p lúc nào không hay.
B y gi có quan Th lang Vương T Ph c ñ n chơi.
Ngư i canh c a bi t rõ là b n thi t c a Ð ng Th a, không dám ngăn tr .
T Ph c ñi th ng vào thư vi n, th y Ð ng Th a n m ph c trên gh mê m t, tay
áo ñè lên m t t m l a tr ng ñ l ra m t ch Tr m .
T Ph c nghi ng li n rút tr m xem.
Xem xong gi u vào tay áo mình, r i ñánh th c Ð ng Th a d y:
- Qu c c u! Qu c c u! Sao yên tâm ng k th !
Ð ng Th a d y không th y t chi u ñâu thì h n bay vía l c, tay chân run l p
c p.
T Ph c nói:
- A, ông mu n gi t Tào Công h ? Tôi ph i ñi xu t thú m i xong!
Ð ng Th a v a khóc v a nói:
- T Ph c ơi! N u ông làm th thì nhà Hán h ng m t!
Nhưng T Ph c nói:
- y là tôi nói chơi ñó, cha con tôi ñ u ăn l c nhà Hán l nào tôi l i không có
lòng ngay. Tôi nguy n giúp s c v i ông, cùng di t tr ñ a qu c t c.
Th a lau nư c m t, nói:



- Ông có lòng như th , th t là ñ i h nh cho nư c.
T Ph c n m tay Ð ng Th a nói:
- Thôi, bây gi chúng ta hãy cùng vào nhà kín l p t nghĩa tr ng li u l y ba h
mà báo ơn vua.
Th a c m ng, l y ra m t b c l a tr ng, vi t m y l i nghĩa tr ng cam k t, r i ký
tên, ghi t c a mình vào trư c tiên.
T Ph c cũng c m bút ký tên, ghi t vào theo.
Ký xong, T Ph c nói:
- Tư ng quân Ngô T Lan là ch chí thân v i tôi. Có th m i cùng mưu vi c
ñư c.
Ð ng Th a nói:
- Ð i th n ñ y tri u, ch có Trư ng Th y Hi u Úy Sùng T p v i Ngh Lang Ngô
Th c là ch gan ru t v i tôi, t có th cùng chúng ta lo vi c này.
Ðang bàn b c, tên gia ñ ng vào báo:
- B m, có Sùng Hi u Úy và Ngô Ngh Lang t i thăm.
Th a nghe tin m ng r nói:
- Ðây là tr i giúp ta!
Nhưng Ð ng Th a khuyên T Ph c hãy t m tránh vào sau bình phong, Th a ra
ñón ti p hai ngư i vào thư vi n.
Trà nư c xong, Sùng T p nói:
- Cái vi c ñi săn H a Ði n v a qua, ông có t c gi n không?
Ð ng Th a gi v nói:
- Gi n tuy có gi n, nhưng làm gì ñư c?
Ngô Th c gi n d nói:
- Ta th gi t th ng gi c y. Ti c r ng không có ai giúp ta m t tay!
Sùng T p hăng hái:
- Vì nư c tr h i, d u ch t ti c gì thân!
B ng Vương T Ph c t sau bình phong bư c ra d a:
- Rõ ràng nhé! Hai ngư i ñã manh tâm mưu sát Tào Th a tư ng, ta ph i ñi xu t
thú k o v l n! Có Ð ng Qu c c u làm ch ng cho ta ñây r i.
Sùng T p càng gi n d , m ng:
- Trung th n không s ch t! Chúng ta ch t ñi làm ma nhà Hán ch s ng ñ a
tòng dua n nh th ng qu c t c như mày sao?
Ð ng Th a b t cư i, li n lên ti ng:
- Thôi ñi. Chính hai chúng tôi cũng lo làm vi c y, ñang mu n g p hai ông ñây.
Vương Th lang nói ñùa ñ y!
Nói r i, Th a rút m t t m t chi u trong tay áo ñưa ra cho hai ngư i xem.
Hai ngư i ñ c t huy t chi u mà tuôn tràn su i l .
Ð ng Th a l i ñem t nghĩa tr ng ra m i ký tên vào.
T Ph c nói:
- Hai ông hãy ng i ñây lát n a nhé. Ð tôi ñi m i Ngô T Lan ñ n luôn.



Nói r i T Ph c ra ñi.
Ði chưa bao lâu ñã m i ñư c Ngô T Lan ñ n ra m t m i ngư i.
R i cũng ñ c chi u và ký tên vào nghĩa tr ng.
Ký xong Ð ng Th a m i t t c vào h u ñư ng u ng rư u.
Ðang ñàm ñ o, b ng l i có tin báo:
- Thái Thú Tây Lương Mã Ð ng ñ n thăm.
Ð ng Th a truy n cho Môn l i:
- Bây ra xin l i r ng ta ñang b nh không th ti p ki n ñư c.
Môn l i vâng l i ra báo như th . Mã Ð ng n i gi n nói:
- Th là làm sao? M i hôm qua ta ñ ng ngoài c a Ðông Hoa, chính m t ta th y
rõ ràng h n m c áo g m th t ñai ng c ñi ra, bây gi kêu ñau n ng? Ta không ph i
vô s mà t i ñây. Sao l i c tuy t không ti p?
Ngư i canh c a l i ch y vào k rõ l i l và s gi n d c a Mã Ð ng.
Ð ng Th a li n ñ ng d y nói:
- Các ông ñ i ch c lát ñ tôi ra xem.
Ð ng Th a ñón m i Mã Ð ng vào s nh ñư ng. Chào h i an t a xong.
Ð ng trách:
- Tôi m i vào ch u nh n m nh, s p ph i ñi xa, nên t i ñây t giã nhau, sao Qu c
c u l i mu n lánh m t?
Ð ng Th a nói:
- Thân hèn ñau b nh b t ng , không ra ñón ti p ñư c. Th t có t i v i S quân.
Mã Ð ng nhìn th ng vào m t Ð ng Th a nói:
- V m t tươi t nh h n h th kia, sao g i là ñau?
Ð ng Th a ch ng bi t tr l i sao n a. Ð ng rũ áo ñ ng ph t d y th dài m t cái,
r i v a bư c xu ng th m v a nói:
- Nh ng h ng này không ph i m t c u nư c!
Ð ng Th a nghe nói xúc ñ ng, níu tay gi l i h i:
- Ông b o ai là ngư i không ñáng m t c u nư c?
Mã Ð ng nghi n răng nói:
- Cái vi c b n hươu H a Ði n, tôi còn t c u t gan, ñ y ph i ñây! Ông là ngư i
thân thích c a nhà vua mà cũng ñ m chìm trong t u s c, không nghĩ k ñánh gi c.
Như th ñâu ph i ngư i phò n n c u nguy cho nhà Hán?
V n còn s Mã Ð ng l a d i mình, Th a gi b kinh hãi nói:
- Tào Th a tư ng là ñ i th n rư ng c t c a nư c, c tri u ñình trông c y vào, sao
ông ăn nói như th ?
Ð ng ñùng ñùng n i gi n m ng:
- Ð n ngươi cũng cho th ng gi c Tào là ngư i t t n a à?
Th a nói:
- ñây tai vách m ch r ng, xin ông nói nho nh ch ...
Ð ng càng gi n, m ng l n hơn n a:
- Thôi, ñ tham s ng s ch t! Không ñáng cùng lu n bàn vi c l n!



M ng r i, l i toan ñ ng d y. Th a bi t Ð ng là ngư i trung nghĩa, li n b o:
- Ông hãy nguôi gi n. Tôi m i ông vào ñây xem cái này...
Ð ng Th a d n Ð ng vào thư phòng, ñem t chi u ra xem.
Mã Ð ng ñ c xong n khí xung thiên, tóc râu d ng ngư c, tr n m t nhíu mày,
răng c n ch t môi, máu ch y ñ y mi ng! Ðo n b o Ð ng Th a:
- Khi nào ông ra tay, tôi s ñem h t binh mã Tây Lương v ti p ng ngay!
Ð ng Th a m i Mã Ð ng vào h i ki n v i b n ngư i kia, r i l y t nghĩa tr ng
b o Ð ng ký vào.
Ð ng t c thì chích máu hòa rư u cùng m i ngư i u ng mà th :
- Chúng ta th cùng ch t, quy t không ph l i ư c!
Th xong, Mã Ð ng tr vào năm ngư i kia nói:
- N u ñư c ñ mư i ngư i như th này làm th p nghĩa t ñ i s ph i thành.
Ð ng Th a nói:
- K sĩ trung nghĩa lúc này khó mà ñư c nhi u. N u mưu vi c v i k không ra gì
e mang h i.
B y gi Ð ng nghĩ cách tìm thêm ngư i, li n b o Th a l y cu n s Uyên hàng
l t (ghi tên các tri u th n) ra xem xét. Khi xem t i tên nh ng ngư i tôn th t h
Lưu.
Ð ng b ng ñ p tay xu ng bàn nói:
- Ðây r i! Sao ta không bàn vi c v i ngư i này?
M i ngư i cũng v i h i:
- Ai? Ngư i nào th ?
Mã Ð ng không ng n ng i, tr tay vào s , ñ c tên ngư i y lên...
Ðó chính là:
Ðã hay Qu c thích vâng minh chi u,
L i có Hoàng thân giúp Hán tri u.
H i 21
Tào Tháo U ng Rư u Lu n Anh Hùng
Vân Trư ng L a Mưu Gi t Xa Tr
Nh c l i, Ð ng Th a và các b n h i Mã Ð ng:
- Ông mu n r thêm ngư i nào?
Ð ng tr tay vào quy n Uyên hàng, l t (1), nói:
- Hi n có quan M c D Châu là Lưu Huy n Ð c ñây. Sao ta không m i cùng
mưu vi c?
Ð ng Th a phân vân nói:
- Ngư i y tuy là Hoàng Thúc, nhưng hi n ñang nh v , giúp r p Tào Tháo, sao
ch u làm vi c này?
Mã Ð ng nói:
- B a hôm ñi săn, gi a ch n vi trư ng, lúc Tào Tháo ñón l y l i chúc t ng, tôi
th y rõ Quan Vân Trư ng sau lưng Huy n Ð c ñã giơ ñao lên, toan chém Tháo,



và Huy n Ð c ñã ñưa m t ngăn l i. Ðó không ph i Huy n Ð c không mu n gi t
Tháo, ch vì ng i nanh vu t Tháo quá nhi u, e s c không n i ñ y thôi. Ông c th
m i xem. Tôi tin ch c Huy n Ð c ph i hư ng ng.
Ngô Th c nói:
- Vi c ñó không nên v i quá. Hãy thong th bàn l i xem.
Bàn b c xong, gi i tán, ai v nhà n y.
Ðêm hôm sau, Ð ng Th a ng m ñem t chi u trong mình, ñi trong ñêm t i ñen
m t, l n t i công quán Huy n Ð c t m trú.
Ngư i canh c a vào báo, Huy n Ð c ra ñón m i vào các gác nh an t a. Quan,
Trương ñ ng h u bên c nh.
Huy n Ð c h i:
- Qu c c u ñang ñêm t i ñây, t có vi c gì?
Th a th l :
- Ban ngày cư i ng a t i thăm, s Tháo sinh nghi, nên ph i g p nhau lúc ñêm t i
này.
Huy n Ð c sai l y rư u ra m i. Th a nói:
- Hôm trư c, gi a ch vòng săn, Vân Trư ng mu n gi t Tháo. Tư ng quân l i
ñưa m t l c ñ u can ngăn, là th nào?
Huy n Ð c s hãi, v i h i ch a:
- Ai b o v i ngài như th ?
Th a qu quy t nói:
- Ph i, m i ngư i ñ u không th y, ch riêng tôi nhìn rõ mà thôi?
Huy n Ð c không th d u di m ñư c n a, bèn nói:
- Qu th t xá ñ th y Tháo ti m l , vư t Vua, nên b t giác n i gi n như th .
Th a l y tay che m t, khóc r ng:
- N u th n t tri u ñình ai cũng ñư c như Vân Trư ng thì lo gì thiên h ch ng
yên n.
Huy n Ð c s chính Tháo sai Th a ñ n dò thám mình, nên gi t ng nói:
- Tào Th a tư ng tr nư c gi i như th , sao ngài l i nói thiên h không yên?
Th a bi n s c m t, ñ ng d y trách r ng:
- Th y ông là v Hoàng thúc nhà Hán, tôi m i moi gan phơi ph i ñ ông hay. Sao
ông n gi d i th ?
Huy n Ð c bi n b ch:
- S Qu c c u có mưu l a nên tôi th lòng ñó thôi.
Th a bèn rút t Y ñái chi u ñưa cho xem.
Huy n Ð c xem xong, lòng ñau như xé, căm gi n không nén n i!
Th a l i ñưa ra t Nghĩa tr ng .
Huy n Ð c th y ñã có 6 ngư i ký tên là:
1. Xa K Tư ng Quân Ð ng Th a
2. Công B Th Lang Vương T Ph c
3. Trư ng Th y Hi u Úy Sùng T p



4. Ngh Lang Ngô Th c
5. Chiêu Tín Tư ng Quân Ngô T Lan
6. Tây Lương Thái Thú Mã Ð ng
Huy n Ð c bèn nói:
- Ông ñã mang chi u ñánh gi c, B này dám không ñem s c khuy n mã ra giúp
sao!
Th a t ơn và m i ký tên vào.
Huy n Ð c bèn ghi thêm vào Nghĩa tr ng m y ch : T tư ng quân Lưu B . Ký
tên r i, trao l i cho Th a.
Th a nói:
- Hãy thong th ñ tìm thêm ba ngư i n a cho ñ Th p nghĩa mà tr qu c t c.
Huy n Ð c căn d n r ng:
- Ph n nên t t . Ch khinh xu t mà ti t l u!
R i bàn b c mãi t i canh năm, Th a m i cáo v .
V ph n Huy n Ð c v n ñ phòng vi c Tháo có th mưu h i, nên thư ng ra
vư n sau tr ng rau, t tay x i ñ t tư i cây, làm k gi ngây gi d i.
Quan, Trương th y th , h i r ng:
- Huynh trư ng sao không lưu tâm t i vi c l n thiên h , l i ñi làm cái vi c nh
m n c a k t m thư ng th này?
Huy n Ð c ch tr l i v n t t:
- Vi c này hai em không th bi t ñư c.
Quan, Trương không dám h i n a.
R i m t ngày kia, Quan, Trương ñ u ñi v ng, ch còn m t mình Huy n Ð c
nhà, ñang tư i rau ngoài vư n, b ng th y H a Ch , Trương Liêu d n vài ch c tên
quân ñi th ng vào báo r ng:
- Th a Tư ng sai chúng tôi m i S quân ñ n ngay!
Huy n Ð c trong lòng kinh hãi, v i h i:
- Có vi c gì mà kh n c p th ?
H a Ch nói:
- Không bi t là vi c gì. Ch th y sai chúng tôi ñ n m i.
Huy n Ð c ñành ph i theo hai tư ng vào Ph ra m t Tháo.
V a th y m t Huy n Ð c, Tháo ñã cư i, h i:
- H m! Ông nhà lo toan vi c l n ghê nh ?
Huy n Ð c nghe qua, m t tái như gà c t ti t! Nhưng Tháo ñã n m l y tay d t
th ng vào h u viên, h i r ng:
- Huy n Ð c h c làm vư n có khó không?
B y gi Huy n Ð c m i hi u ra, bèn ung dung ñáp:
- Vì ch ng có vi c gì làm, nên bày trò tiêu khi n ñ y .
Tháo tr tay lên nh ng cây mai xanh t t nói:
- V a r i, nhân ng m r ng mai, th y ñ u cành qu xanh ñâm mơn m n, b ng
xúc c m nh l i năm qua, khi ñem quân ñi ñánh Trương Tú. Hôm y gi a ñư ng h t



nư c u ng, tư ng sĩ ñ u khát cháy c , ta b ng nghĩ ra m t k , bèn l y roi ng a tr
b a v phía trư c mà nói l n: Kìa! Trư c m t chúng ta có r ng mai ñ y qu ñ y!
Quân sĩ nghe nói t i qu mai, ñ u thèm a nư c mi ng. Th là ai n y ñ khát. Nay
th y mai tươi phô qu ng t, không th không thư ng th c. Nhân l i m i c t ñư c ít
rư u, nên m i S quân t i ti u ñình cùng u ng cho vui.
Tâm th n Huy n Ð c ñã yên ñ nh, bèn thong dong theo Tháo vào ti u ñình, th y
ñã bày s n vò chén; nh ng qu mai tươi mơn m n ñ t trong ñĩa gi mâm, bên c nh
là m t vò rư u m i c t thơm tho.
Hai ngư i ng i xu ng, cùng nhau nâng chén kh khà thư ng th c.
Rư u ñư c n a ch ng, b ng trên không mây kéo ñen k t, s p ñ cơn mưa.
Ngư i ñ ng h u dư i th m tr tay lên không nói:
- Có r ng l y nư c!
Tháo cùng Huy n Ð c ra v n lan can nhìn xem.
Tháo h i:
- S quân có rõ phép bi n hóa c a r ng chăng?
Huy n Ð c thưa:
- B m, chưa hi u th nào c !
Tháo ñang s n h ng rư u, thao thao nói:
- Con R ng bi n hóa có khi to, khi nh , lúc bay cao, lúc n kín. Khi vươn mình
to l n thì cu n mây, phun mù. Khi thu hình nh bé ñ tàng hình n tích. Lên cao thì
bay lư n kh p vũ tr . T m n thì chìm l ng dư i ba ñào. Nay ñang ti t xuân, r ng
th a th i mà bi n hóa, cũng như con ngư i g p khi ñ c chí, tung hoành. Con r ng
trong loài v t cũng ví như ngư i anh hùng trong ñám ngư i. S quân t ng l ch
duy t h h i, chơi kh p b n phương, t rõ nh ng ai là anh hùng th i nay? Xin nói
cho bi t?
Huy n Ð c thong th nói:
- B này m t th t, làm sao nh n bi t anh hùng?
Tháo nói:
- Thôi! Xin ñ ng quá khiêm như th !
Huy n Ð c nói:
- B vô tài thi n h c, t lâu s ng trong tăm t i, nay nh ơn Th a Tư ng, B ñư c
vào tri u làm quan. Qu th t ch ng bi t nh ng ai là anh hùng trong thiên h ...
Tháo g ng h i:
- Dù không bi t m t ñi n a, cũng có nghe ti ng ch ?
B y gi , Huy n Ð c m i làm b suy nghĩ, r i k ra:
- Kìa như Viên Thu t Hoài Nam, binh nhi u lương ñ , chi m c m t phương,
có th g i là anh hùng?
Tháo cư i nói:
- H n ch là b xương khô trong m ! S m t i r i ta b t s ng cho mà xem!
Huy n Ð c l i nói:



- Th thì Viên Thi u Hà B c kia, nhà b n ñ i làm ñ n Tam công, quan l i tay
chân, cùng môn h ñ y d y kh p nơi, nay chi m Ký châu như h c nh t phương,
văn quan võ tư ng r t nhi u, có th g i là anh hùng?
Tháo l i cư i n a:
- Viên Thi u m t béo mà gan non, háo mưu mà vô ñoán, gánh vi c l n thì ti c
thân, th y l i nh l i quên m nh, không ph i là anh hùng!
Huy n Ð c l i suy nghĩ giây lát r i nói:
- Có ngư i kia n i ti ng là m t trong Tám tay tài tu n , uy tr n chín châu: ñó là
Lưu C nh Thăng, có th g i là anh hùng?
Tháo l c ñ u:
- Lưu Bi u ch có hư danh, không có th c tài. Ðâu ph i là anh hùng!
Huy n Ð c nói:
- Th thì có ngư i này ñang ñ huy t khí hăng hái, trí dũng kiêm toàn, hi n làm
lãnh t toàn cõi Gi ang Ðông: như Tôn Bá Phù ñã ñáng m t anh hùng v y.
Tháo v n chưa ch u:
- Tôn Sách nh ti ng c a cha mà ñư c th . Chưa ph i là anh hùng!
Huy n Ð c nói:
- Th thì Lưu Quý Ng c Ích châu có th g i là anh hùng chăng?
Tháo nói:
- Lưu Chương tuy là giòng Tôn Th t, nhưng ch làm con chó gi nhà mà thôi!
Anh hùng gì?
Huy n Ð c nói:
- V y còn nh ng ngư i như Trương Tú, Trương L , Hàn To i... thì th nào?
Tháo v tay cư i ha h :
- Chao ôi! Cái lũ ti u nhân lúc nhúc y, ñ m x a ñ n làm gì!
Huy n Ð c k t thúc:
- V y thì ngoài nh ng ngư i v a k , B ch ng bi t có ai n a.
Tháo dõng d c nói:
- Ngư i anh hùng y à? Ph i là ngư i nuôi chí l n trong tim óc, l i ph i có mưu
cao k gi i, có tài bao tàng c máy vũ tr trong lòng, có chí nu i tr i m a ñ t, y
m i ñáng m t anh hùng ch ?
Huy n Ð c h i:
- Ai là ngư i ñư c như th ?
Tháo ch ng úp m gì n a, tr tay sang Huy n Ð c, r i l i tr v ng c mình mà
nói th ng ra r ng:
- Anh hùng trong thiên h ngày nay, ch có S quân v i... Tháo này thôi!
Huy n Ð c nghe qua, gi t n y mình lên! Ðôi ñũa c m trên tay b t giác rơi xu ng
ñ t!
May thay, lúc y tr i s p ñ mưa, v a v n có ti ng s m n ran!...
Huy n Ð c m i t t cúi xu ng, v a lư m ñôi ñũa v a nói r ng:
- Oai tr i to th t! V a nghe m t ti ng, ñã ñ n n i này...



Tháo cư i h i:
- Trư ng phu mà cũng s s m à?
Huy n Ð c nghiêm trang nói:
- Ð n Thánh nhân xưa kia, nghe s m r n gió thét cũng còn bi n s c m t n a là
tôi!
Th là Huy n Ð c k p th i thác ra chuy n s s m mà che ñ y ñư c cái s th c
c a mình.
Tháo thì cho r ng Huy n Ð c còn t m thư ng, t ñó không nghi ng n a.
Ngư i sau có thơ khen Huy n Ð c r ng:
Gư ng vào hang c p t m nương thân,
L m t anh hùng, ñũa r t lăn!
V i vã b y ra trò s s m,
Tùy cơ ng bi n l như th n.
Cơn mưa v a d t, b ng th y hai ngư i xông xáo vào h u viên, tay c m b o ki m
lăm lăm, ch y s ng s c th ng t i ti u ñình. T h u không sao c n n i.
Tháo nhìn ra m i bi n là Quan Vân Trư ng và Trương Phi.
Nguyên lai, hôm y, Quan, Trương ra ngoài thành săn b n.
Khi tr v nghe tin Huy n Ð c b H a Ch , Trương Liêu m i ñi r i, thì c m t
m ch ch y th ng vào Tư ng ph , l i nghe nói Huy n Ð c ñang h u viên, s x y
ra chuy n gì chăng, nên xung ñ t b t k mà vào kỳ ñư c.
B y gi th y rõ Huy n Ð c ñang ng i ñ i m v i Tháo, hai ông m i yên tâm,
bèn ch ng gươm ñ ng l i.
Tháo h i:
- Hai ngư i ñ n ñây làm gì?
Vân Trư ng thưa:
- B m, nghe Th a tư ng cùng gia huynh u ng rư u, nên chúng tôi t i xin múa
ki m cho ti c thêm vui.
Tháo cư i nói:
- Ðây ñâu ph i ti c H ng môn mà c n ñ n H ng Trang, H ng Bá? (2)
Huy n Ð c cũng cư i. Tháo bèn g i quân h u:
- Hãy l y rư u cho hai Phàn Khoái u ng, ñ hú vía!
Quan, Trương bái t . Ch c lát ti c tan, Huy n Ð c cái bi t tr v .
Vân Trư ng nói:
- Huynh trư ng làm hai em s h t h n!
Huy n Ð c ñem chuy n ñánh rơi ñũa thu t l i cho hai em nghe.
Quan, Trương cùng h i:
- Như v y là ý th nào?
Huy n Ð c nói:
- Ta s dĩ h c vi c làm vư n, là mu n cho Tháo coi thư ng anh không có chí
l n. Không ng Tháo l i nh n anh làm anh hùng, nên anh gi t mình ñ n n i ñánh
rơi ñũa. Anh s Tháo sinh nghi, v i mư n chuy n s s m ñ che ñ y...



Quan, Trương cùng bái ph c:
- Huynh trư ng th t là cao ki n!
Hôm sau, Tháo l i m i Huy n Ð c vào u ng rư u n a. Ðang u ng b ng có tin
báo:
- Mãn S ng ñi thám thính Viên Thi u ñã tr v .
Tháo cho g i ngay vào h i. Mãn S ng nói:
- Công Tôn To n ñã b Viên Thi u di t r i!
Huy n Ð c gi t mình, v i h i:
- Ð u ñuôi ra sao? Mong ông k cho nghe?
S ng thu t l i r ng:
- To n ñánh nhau v i Thi u, g p b t l i, m i ñ p lũy cao bao quanh thành hình
trôn c. Bên trên thì xây l u cao mư i trư ng, g i là l u D ch kinh, tr 30 v n h c
g o, làm k c gi lâu dài. Quân sĩ kéo ra kéo vào b t th n. N u x y có toán nào b
quân Thi u vây, các tư ng xin ra c u thì To n g t ñi mà r ng: N u c c u như th ,
thì sau này m i khi ra tr n, k nào cũng trông ñ i ñư c c u, không ai ch u t chi n
n a. Nói r i c b m c. Vì th , m i khi quân Thi u ñ n ñánh, quân To n ñ u hàng
r t nhi u. To n cô th , m i sai ngư i mang thư v ñây c u c u v i Th a tư ng.
Không ng gi a ñư ng s gi b quân Thi u b t ñư c. To n l i ñưa thư qua Trương
Yên, ng m h n ñ t l a làm hi u, trong ñánh ra, ngoài ñánh vào. Nhưng ngư i ñưa
thư cũng b Viên Thi u b t n t. Thi u bèn nhân k trong thư, ñ t l a ngoài thành
l a d To n. To n kéo quân ra ñánh thì b ph c binh b n m t b vây. Quân hao t n
m t quá n a, To n ph i rút vào thành c th . Sau ñó, Thi u ng m sai quân ñào
ñư ng h m... d n d n vào th ng bên dư i l u To n r i chui lên phóng h a. To n
không còn ñư ng ch y, li n ñem v con ra gi t trư c, r i treo c t t . Thây c nhà
b l a cháy thành than. Hi n Thi u ñã thu h t quân c a To n, thanh th r t l n. Em
Thi u là Viên Thu t Hoài Nam kiêu xa quá ñ , không thương quân dân, b h làm
ph n r t nhi u. Thu t ñã ph i sai ngư i qua nói v i Thi u, xin như ng l i Ð hi u.
Thi u ñòi l y n ng c, Thu t ñã h a t mình mang t i n p. Hi n Thu t ñã r i Hoài
Nam ñ qua Hà b c. N u hai anh em y hi p s c thì ta khó mà tr ñư c. Xin Th a
tư ng tính g p ñi m i xong.
Nghe tin Công Tôn To n ñã ch t, Huy n Ð c nh t i công ơn ti n c mình ngày
trư c, lòng b i h i thương c m. L i không bi t Tri u T Long ra sao, lưu l c v
ñâu, lòng càng áy náy không yên, nhân nghĩ th m r ng:
- Nay mình không th a cơ h i, tìm k thoát thân, thì bi t ñ i t i bao gi ?
Bèn ñ ng d y nói v i Tháo:
- Viên Thu t n u ch y sang v i Thi u, t ph i qua l i T châu. Xin cho B m t
ñ o binh kéo ñi tri t ñư ng, có th b t ñư c Thu t!
Tháo cư i nói:
- Ðư c r i. Ngày mai tôi s tâu Thiên t , cho ông kh i binh.
Hôm sau, Huy n Ð c vào ch u Vua. Tháo sai Huy n Ð c t ng ñ c 5 v n binh
mã kéo ñi ñánh Viên Thu t.



Tháo l i sai hai tư ng Chu Linh, L Chiêu cùng ñi.
Huy n Ð c bái bi t Vua. Hi n Ð a l ti n ñưa.
Huy n Ð c v i vã v nhà tr , su t ñêm s a so n quân khí yên cương, ñeo n
Tư ng quân, thôi thúc tư ng sĩ lên ñư ng g p rút.
Ð ng Th a gi c ng a theo ra ngoài trư ng ñình mư i d m ti n ñưa.
Huy n Ð c d n Th a:
- Xin Qu c c u yên tâm. Tôi ñi chuy n này th nào cũng báo ñư c ân m nh.
Th a nói:
- Ông nên lưu tâm. Ch ph lòng Thiên t .
Hai ngư i chia tay.
Quan, Trương ng i trên ng a h i anh:
- Huynh trư ng xu t chinh l n này, sao có v v i vàng th ?
Huy n Ð c nói:
- Ta ñang như chim trong l ng, như cá trong lư i. Ta ñi chuy n này cũng như cá
ra bi n c , chim lư n tr i xanh, không còn b ràng bu c gì n a!
R i sai Quan, Trương thúc gi c Chu Linh, L Chiêu kéo quân ñi g p.
B y gi Trình D c và Quách Gia ñi ki m gi o ti n lương tr v H a Ðô, nghe
tin Tháo ñã sai Huy n Ð c ti n binh ra T châu, thì v i vã vào can r ng:
- Th a tư ng sai Lưu B kéo quân ñi làm gì th ?
Tháo nói:
- Sai ñi ch n ñư ng Viên Thu t.
Trình D c nói:
- H i B còn làm D châu M c, chúng tôi xin gi t ñi, Th a tư ng ñã không
nghe. Nay l i gi ao cho binh mã, chính là th r ng ra bi n, th h v r ng r i! Sau
này mu n tr , còn làm sao ñư c n a?
Quách Gia cũng nói:
- Th a tư ng dù không mu n gi t B , cũng không nên sai ñi như th . C nhân có
câu: M t ngày th k ñ ch, ñ m i lo muôn ñ i . Xin Th a tư ng xét l i.
Tháo nghe l i, bèn sai H a Ch ñem năm trăm quân khinh k ñu i theo, g i
Huy n Ð c tr l i.
H a Ch l p t c kéo quân ñi.
Huy n Ð c ñang ti n quân, b ng th y phía sau b i bay mù m t, bèn b o Quan,
Trương r ng:
- Ðây t là quân Tào ñu i theo!
Li n cho h dinh tr i, sai Quan, Trư ng c m binh khí ñ ng ch s n hai bên.
H a Ch ñ n nơi, th y binh giáp nghiêm ch nh, bèn xu ng ng a vào dinh ra m t
Huy n Ð c.
Huy n Ð c h i:
- Ông ñ n ñây làm gì?
Ch nói:
- Vâng l nh Th a Tư ng, m i Tư ng quân tr v , có vi c c n thương ngh .



Huy n Ð c nghiêm ngh nói:
- Tư ng bên ngoài, có khi m nh Vua cũng không theo. Hơn n a, ta ñã vào
ch u Thiên t , l i có quân m nh c a Th a tư ng r i, không còn ph i bàn gì n a.
Ông hãy mau tr v , b m l i v i Th a tư ng dùm ta như th .
H a Ch nghĩ th m:
- T trư c, Th a tư ng v n chơi thân v i y l m. Nay Th a tư ng cũng không h
b o ta ñ n ñây ñ ñánh nhau... Chi b ng c tr v b m l i như th , xem ý Th a
tư ng sao ñã.
Nghĩ v y, Ch bèn t bi t, kéo quân v ra m t Tháo, thu t l i nh ng l i Huy n
Ð c ñã nói.
Tháo do d chưa quy t ñ nh ra sao, thì Trình D c, Quách Gia cùng nói:
- Lưu B không ch u h i binh, ñ bi t lòng sinh bi n r i ñ y.
Nhưng Tháo g t ñi mà r ng:
- Ta ñã sai Chu Linh, L Chiêu ñi kèm, như v y y v t t ñã dám có lòng kia khác.
Hu ng chi chính ta sai ñi, còn h i ti c th c m c làm gì?
Bèn không tính chuy n ñu i theo Huy n Ð c n a.
Ngư i sau có thơ lu n Huy n Ð c r ng:
Gi c ng a xua quân, v i ru i rong,
Chi u vua cài áo, kh c ghi lòng.
Hùm tung cũi s t, v non hi m,
R ng vư t ao tù t i bi n Ðông.
B y gi Mã Ð ng th y Huy n Ð c ñã ñi kh i, l i nghe tin biên c nh c p báo,
cũng v i lên ñư ng v Tây Lương. Huy n Ð c ñem quân t i T châu.
Th s Xa Tr ra ñón. Y n ti c xong, b n Tôn Càn, My Trúc cùng ñ n ra m t.
Huy n Ð c v ph thăm gia ñình.
M t m t sai ngư i ñi thám thính xem Viên Thu t ñâu?
Thám t v báo r ng:
- Viên Thu t xa x thái quá, b n Lôi B c, Tr n Lan ph i b Thu t kéo quân ra
Tung sơn r i. Thanh th ñã m t, Thu t vi t thư xin như ng Ð hi u cho Viên Thi u.
Thi u ra l nh tri u Thu t ñ n.
Thu t thu th p quân mã v i nh ng ñ ng d ng trong cung c m ra ñi, hi n ñã
g n t i ñ a ph n T châu.
Huy n Ð c nghe tin Thu t s p ñ n, bèn d n Quan, Trương cùng Chu Linh, L
Chiêu v i 5 v n quân kéo ñi ch n ñánh. Ði chưa bao lâu ñã g p ngay K Linh.
Trương Phi ch ng nói n a l i, vung xà mâu t i ñánh li n.
Ðánh chưa h t 10 hi p, Phi ñã thét lên m t ti ng như s m, ñâm Linh ch t lăn
xu ng chân ng a.
Quân Linh thua ch y tơi b i.
R i Viên Thu t t d n quân t i.
Huy n Ð c chia binh ba ñư ng: Chu Linh, L Chiêu ñi bên t , Quan, Trương ñi
bên h u, Huy n Ð c lĩnh quân ñi gi a.



Th y m t Viên Thu t, Huy n Ð c d ng ng a dư i c m ng l n:
- Tên ph n t c b t ñ o kia! Nay ta vâng chi u t i ñánh mày, mày hãy khoanh tay
ch u hàng ngay ñi, m i mong kh i t i ch t!
Viên Thu t m ng l i:
- Th ng d t chi u, ñóng dép sao dám khinh ta?
R i ph t c v y quân ñánh sang.
Huy n Ð c t m lui trung quân, d ñ ch tràn sang, ñ cho hai ñ o hai bên ñánh
k p l i, chém gi t quân Thu t m t tr n kh ng khi p, thây n m ñ y n i, máu ch y
thành ngòi. Quân tàn b i b tr n ñi vô s .
Thu t l i b Lôi B c, Tr n Lan t trong núi ñ ra cư p h t lương th o ti n b c,
ñang mu n tr v Hoài Nam thì b n gi c cư p l i t i ñánh t p h u cho m t tr n
n a, ñành ph i ñóng l i Gi ang Ðình, ki m ñi m th y ch còn hơn m t ngàn quân,
mà ñ u là nh ng ngư i già y u.
B y gi ñang ti t tr i ñang nóng n c, lương th c h t c , ch còn ñ 30 h c g o
m ch, ñem phân phát cho quân sĩ. Ngư i nhà Thu t ph i nh n ăn.
Nhi u k ñói l mà ch t.
Thu t ñói b ng, toan ăn cơm, nhưng vì quen mi ng nh ng cao lương m v , nên
cơm g o x u không th nào nu t ñư c, m i g i nhà b p l y m t ñ nh p cho ñ
khát.
Nhà b p nói:
- Ch có... máu, ch làm gì có m t?
Nghe l i nói cay chua, Thu t ñang ng i trên giư ng, kêu r ng lên m t ti ng, ngã
quay xu ng ñ t, th ra ñ n m t ñ u máu r i ch t! B y gi là năm Ki n An th 6,
tháng tư.
Hán m t binh ñao n i b n phương,
Ngu như Viên Thu t dám xưng cu ng.
N i nhà, ch ng gi l Công Tư ng,
Cư p nư c, xây li u nghi p Ð Vương.
Gi i thích... s m truy n, xưng ng v n,
Tin mê n ng c, c khoa trương.
Quân tan, lương h t, ñòi chi m t,
Th huy t n m co, rõ... ch t ñư ng!
Thu t ch t r i, cháu là Viên D n ñem linh c u cùng v con Thu t ch y v Lư Gi
ang, nhưng b T C u ñón ñư ng gi t h t c nhà.
C u cư p l y n ng c, ñưa v H a Ðô, dâng Tào Tháo.
Tháo m ng l m, phong cho C u làm Thái Thú Cao lăng.
Th là Truy n qu c ng c t v tay Tháo.
Huy n Ð c nghe tin Viên Thu t ñã ch t, bèn vi t bi u tâu v tri u ñình.
L i vi t thư trình v i Tháo, sai Chu Linh, L Chiêu mang v H a Ðô, nhưng lưu
s binh mã c a hai tư ng l i, ñ gi T châu.



M t m t thân ra ngoài thành, ñi chiêu d nh ng nhân dân th t tán tr v an cư
l c nghi p.
Chu Linh, L Chiêu v H a ñô ra m t Tháo, nói rõ Huy n Ð c gi h t binh mã
l i.
Tháo n i gi n, toan chém hai ngư i. Tuân Húc can r ng:
- Quy n Lưu B . Hai tư ng không th làm gì ñư c!
Tháo m i tha cho hai tư ng. Húc l i bày k :
- Th a tư ng nên vi t thư riêng g i cho Xa Tr , d n l a b p mà tr ñi.
Tháo y k , ng m sai ngư i qua T châu g p Xa Tr , truy n quân ch .
Tr m i Tr n Ðăng t i m t bàn vi c gi t Huy n Ð c, Ðăng nói:
- Vi c này d l m. Hi n Lưu B ñang ra ngoài thành an dân, ch m y ngày n a y
tr v . Tư ng quân c cho quân sĩ ph c bên thành, g n hai bên c a, r i gi t ng ra
ñón ti p. Ð i khi t i g n, c chém cho m t ñao. Tôi ñ ng trên m t thành s sai b n
xu ng ñám h u quân c a y. Th là xong vi c l n.
Xa Tr nghe l i, s a so n.
Tr n Ðăng v nhà k rõ ñ u ñuôi cho cha nghe.
Tr n Khuê b t Ðăng ph i ñi báo trư c cho Huy n Ð c bi t.
Ðăng vâng l i cha, phi ng a ñi báo.
Ra kh i thành ñư c m t quãng thì g p Quan, Trương. Ðăng li n báo rõ tình hình
như th ...
S là Huy n Ð c ñã tr v , nhưng còn ñi sau. Quan, Trương v trư c.
Trương Phi nghe rõ âm mưu, hăm h ñòi ñánh thành ngày.
Vân Trư ng c n l i:
- Không ñư c! Nó ph c binh c a thành rình ta, n u ñ n t m c mưu. Ta có k
này, có th gi t Xa Tr .
Ðêm nay, th a lúc t i tr i, ta gi làm quân Tào m i kéo ñ n T châu, l a Xa Tr
ra ñón mà ñánh úp, gi t ngay ñi là xong.
Trương Phi y k làm ngay.
Nguyên s quân b h c a Quan, Trương lúc b y gi v n s n c hi u c a Tào
Tháo. Áo giáp cũng m t ki u y. Vào canh ba ñêm ñó, kéo t i g n thành, kêu m
c a.
Quân trên thành h i:
- Quân mã c a ai?
Dư i thành tr l i:
- Ðây là binh mã c a Trương Văn Vi n ñư c Tào Th a tư ng sai t i.
Quân báo cho Xa Tr . Tr v i m i Tr n Ðăng t i bàn r ng:
- Không ra ñón thì s Th a tư ng nghi. Ra ñón l i s b l a. Bi t làm sao?
Nói r i, Tr lên m t thành ñáp r ng:
- Ðêm t i quá, không rõ th c hư th nào. Hãy t m ñóng bên ngoài, ñ i sáng mai
s h i ki n!
Dư i thành kêu:



- Quân có vi c cơ m t. N u ñ ch m s Lưu B bi t. M c a mau!
Xa Tr còn dùng d ng chưa quy t. Nhưng ngoài thành m t hai kêu c a g p quá,
Tr bèn m c áo giáp lên ng a, d n m t ngàn quân, m c a thành kéo ra. Ra kh i
c u treo, g i l n:
- Văn Vi n ñâu?
Nhưng ánh l a sáng r c lên, ch ng th y Trương Liêu ñâu, mà ch th y m t
tư ng m t ñ râu dài, múa ñao gi c ng a s n t i quát m ng:
- Ð th t phu kia! Sao dám b y gi an k h i huynh trư ng ta?
Xa Tr kinh h n b t vía, gư ng ñánh v i Vân Trư ng chưa ñư c vài hi p ñã
quay ng a ch y v thành.
Nhưng ch y t i ñ u c u treo l i b Tr n Ðăng sai quân b n lo n tên xu ng như
mưa.
Xa Tr ñành vòng quanh thành mà ch y. Vân Trư ng ñu i sát t i, vung ngang
m t ñao, chém Tr ch t lăn, r i c t l y th c p, giơ cao lên g i quân trên thành r ng:
- Xa Tr là ñ a ph n t c, ta ñã gi t r i. Ngoài ra, ai n y ñ u vô t i. Hãy hàng ñi
cho kh i ch t!
Quân sĩ ñ u tr giáo xin hàng. Náo ñ ng ch ch c lát, r i quân dân yên n ngay.
Vân Trư ng ñem ñ u Xa Tr ñi ñón Huy n Ð c, k rõ vi c Xa Tr mưu h i nên
ph i chém ñ u.
Huy n Ð c kinh hãi mà r ng:
- N u Tào Tháo kéo ñ n thì làm th nào?
Vân Trư ng nói:
- Em v i D c Ð c s nghênh chi n!
Huy n Ð c ân h n mãi, r i vào thành T châu. Ph lão cùng trăm h ñ ng hai
bên ñư ng ñón ti p.
Huy n Ð c v ph tìm Trương Phi, thì th y Phi ñã ñem c nhà Xa Tr ra gi t
h t!
Huy n Ð c than r ng:
- Gi t m t ngư i tâm phúc c a Tháo, ñ i nào h n ch u b qua?
Nhưng Tr n Ðăng nói:
- S quân kh i lo. Tôi có m t k ñ y lui quân Tào...
Ðó chính là:
Thân cô, ñã thoát xa hang c p, M o gi i r i ñây t t khói lang.
Chú thích:
Chim Uyên, chim L c ñi có hàng, ñ ng có l i, gi ng như bá quan trong tri u
Xưa S Bá Vương H ng Vũ có m i Hán Vương Lưu Bang t i H ng Môn d
ti c.
Ti c n a ch ng, Ph m Tăng b o nh H ng Trang rút ki m ra trư c xin múa làm
vui , ñ r i th a lúc b t ng chém ch t Hán Vương.
Nhưntg H ng Bá bi t ý, mu n che ch cho Hán Vương, cũng bư c ra múa ñôi
v i Trang, r i g t Trang ra m t bên, che ñ không cho h i Hán Vương.



Sau ñó, Phàn Khoái bi t tin, ch y th ng ñ n ti c H ng Môn, c u nguy cho Hán
Vương.
H i 22
Viên, Tào Kh i Ba Quân Mã B
Quan, Trương B t Hai Tư ng Vương, Lưu
Nh c l i, Tr n Ðăng hi n k cho Huy n Ð c r ng:
- Tào Tháo ch s Viên Thi u. Hi n Thi u như con h chi m c b n châu Tinh,
U, Thanh, Ký. Quân giáp sĩ có t i m t trăm v n, văn quan võ tư ng r t nhi u, th
l c r t m nh. Sao S quân không sai ngư i sang ñó c u c u?
Huy n Ð c phân vân nói:
- Thu nay ta không qua l i v i ngư i, ph n ta m i h i em ngư i, có lý nào
ngư i l i ch u giúp ta.
Tr n Ðăng nói:
- ñây có m t ngư i thông gia v i Viên Thi u ñã ba ñ i r i, n u ñư c b c thư
c a ngư i y, t Viên Thi u không n t ch i.
Huy n Ð c h i:
- Ngư i nào th ?
Tr n Ðăng ñáp:
- Ngư i này chính là ngư i v n ñư c S quân tr ng ñãi kính l hàng ngày ñó.
Huy n Ð c ch t nh ra:
- Là Tr nh Khanh Thành tiên sinh ph i không?
Tr n Ðăng cư i ñáp:
- Chính ph i.
Nguyên Tr nh Khanh Thành t c là Tr nh Huy n, t nh có tài và hi u h c, t ng
th nghi p Mã Dung. M i khi Mã Dung ng i gi ng bài thì buông trư ng ñ . Phía
ngoài h c trò ng i, phía trong thì ñoàn con hát h u vui. Nh ng cô h u gái thì ñ ng
hai bên. Tr nh Huy n h c v i th y su t ba năm mà luôn luôn nhìn th ng, không bao
gi nghiêng m t li c ngang m t cái. Mã Dung l y làm l , lòng khen th m. Khi thành
tài, Huy n xin ngh tr v . Mã Dung than r ng:
- H t th y h c trò c a ta, ch có m t mình Tr nh Huy n lãnh h i ñư c cái h c bí
truy n c a ta!
Trong nhà Tr nh Huy n, ai cũng bi t ch . Ð n lũ ñ y t gái cũng thông thu c
Kinh Thi. M t hôm có con h u ăn nói th t th làm trái ý Huy n, Huy n b t quỳ
dư i th m r t lâu. M t con khác ñi qua trông th y, h i ñùa b n r ng:
- Vì sao mà sa vào ch bùn l y như v y? (1)
Con h u b ph t ñám ngay:
- Ch t khi l l i, g p ph i lúc ông y ñang gi n. (2)
y, ñ i ñ n p nhà phong nhã như th . Ð i Hoàn Ð , Huy n làm quan ñ n ch c
Thư ng Thư. Sau g p lo n Th p Thư ng Th , Huy n b quan, v làm ru ng T
Châu.



Khi Huy n Ð c còn Trác qu n, ñã có h c v i Tr nh Huy n, ñ n khi làm quan
M c T châu v n thư ng ñ n nhà th nh giáo và kính l r t h u.
B y gi Huy n Ð c nh ra, m ng l m, bèn hi p v i Tr n Ðăng ñ n nhà Tr nh
Huy n nh vi t thư.
Tr nh Huy n kh ng khái nh n l i, vi t m t phong thư gi ao cho Huy n Ð c.
Huy n Ð c li n sai Tôn Càn ñi su t ñêm ñem qua Hà B c.
Viên Thi u xem thư xong, nghĩ th m:
- Huy n Ð c ñã h i em ta, l nào ta l i giúp h n, ng t vì có thư c a Tr nh
Thư ng thư, n u không ñi thì không ñư c.
Viên Thi u li n tri u t p h t các quan văn võ ñ bàn vi c hưng binh ñánh Tào
Tháo.
Mưu sĩ Ði n Phong can r ng:
- Binh chinh chi n luôn m y năm, bá tánh ñ u kh c c, kho ñ n thi u h t r i.
Nay không th kh i ñ i binh ñư c n a. Ch nên trư c sai ngư i v Kinh dâng tin
th ng tr n lên Thiên T . N u không báo ti p ñư c thì hãy dâng bi u k t i Tào Tháo
ngăn ñư ng không cho ta phò Vua. R i sau này ñem binh ra ñóng Lê Dương, tăng
thêm chi n thuy n dàn Hà N i, s a sang khí gi i, chia quân tinh nhu ñi ñóng
ch n các ch biên gi i. Như th , trong vòng ba năm, vi c l n t thành.
Mưu sĩ Th m Ph i nói:
- Không ñư c! V i tài th n võ c a Minh công, l i thêm ñ t Hà B c cư ng th nh
này thì hưng binh ñánh gi c Tào d như tr bàn tay. Vi c gì ph i ch ñ i d nh dang
ngày này qua tháng khác?
Mưu sĩ Thư Th l i nói:
- Cái sách lư c ch th ng không ph i s cư ng th nh. V l i Tào Tháo gi i thi
hành pháp l nh, quân sĩ tinh luy n, không như h ng Công Tôn To n ng i m t xó
ch u kh n. Nay n u b cái k hay báo ti p tâu công mà ñi kh i quân vô danh nghĩa,
thi t nghĩ Minh công không nên làm.
Nhưng mưu sĩ Quách Ð nói:
- Nói th là sai! Ðem binh ñánh Tào Tháo, sao g i là vô danh? Lúc này, Minh
công nên k p th i mưu ñ i nghi p. Xin th theo l i Tr nh Thư ng thư, h p cùng
Lưu B , nêu cao ñ i nghĩa, tiêu di t gi c Tào, trên h p ý tr i, dư i h p lòng dân.
Th c là cơ h i r t t t.
Th là b n mưu sĩ tranh lu n gi ng co, Viên Thi u trù tr chưa bi t quy t ñ nh ra
sao? B ng l i có hai mưu sĩ H a Du, Tuân Th m t bên ngoài bư c vào. Thi u nói:
- Hai ngư i này có nhi u ki n th c ñây. Th h i xem ch trương th nào?
Hai ngư i vào thi l xong, Thi u h i:
- Có Tr nh Thư ng thư g i thư ñ n ñây, b o ta giúp Lưu B ñánh Tào Tháo. V y
nên kh i binh hay không kh i binh?
Hai ngư i ñ ng thanh thưa:
- Minh công l y nhi u ph c ít, l y m nh ñánh y u, ñánh gi c nhà Hán ñ phò
nhà Hán. Nên kh i binh l m!



Viên Thi u cư i nói:
- L i hai ngươi nói r t h p ý ta!
Li n vi t m t phong thư phúc ñáp, sai Tôn Càn tr v trao cho Huy n Ð c, h n
chu n b s n sàng ti p ng.
Sau ñó, Viên Thi u sai Th m Ph i và Phùng K làm Th ng quân; Ði n Phong,
Tuân Th m, H a Du làm mưu sĩ, còn Nhan Lương và Văn Xú làm Tư ng quân,
kh i mư i lăm v n mã quân, mư i lăm v n b quân, c ng h t là ba mươi v n tinh
binh, nh m hư ng Lê Dương ti n phát.
Thi u phân phát xong r i, Quách Ð ti n lên nói:
- Nay Minh công l y ñ i nghĩa mà ñánh Tào Tháo. V y ph i làm h ch loan
truy n trong nhân dân, hài t i c a Tháo, làm cho rõ cái l khi n ta kh i binh, ñ cho
danh chánh ngôn thu n thì m i có thêm uy l c.
Thi u nghe l i, sai viên thư ký Tr n Lâm th o t h ch.
Nguyên Tr n Lâm t Kh ng Chương, tài văn n i ti ng. Th i Hoàn Ð ñã làm
quan Ch B , vì can ngăn Hà Ti n không ñư c, r i g p lo n Ð ng Trác, ch y lo n
lên Ký Châu, ñư c Viên Thi u dùng làm Ký Th t. B y gi Tr n Lâm vâng l nh c m
bút th o ngay m t bài h ch.
H ch văn như sau:
Thư ng nghe r ng: b c minh chúa g p nguy mà ch bi n, k trung th n lo n n
nư c mà tùng quy n. Cho nên, có ngư i phi thư ng r i sau m i có vi c phi thư ng.
Có vi c phi thư ng r i m i có công lao phi thư ng. Ngư i phi thư ng y không
ph i ai cũng có th b t chư c làm n i.
Xưa kia, nhà T n m nh g p lúc vua y u, Tri u Cao n m h t quy n bính, chuyên
ch vi c tri u ñình, t mình tác oai tác phúc. Thiên h nhi u ngư i oán h n nhưng
không ai dám nói gì. Th mà r i h n cũng ch t th m cung V ng Di, t tông mang
ti ng ô nh c, ñ ti ng x u lưu muôn ñ i.
Cho ñ n cu i ñ i bà Lã h u, hai tên S n, L c chuyên chính, bên trong gi c hai
quân, bên ngoài th ng ch hai nư c Lương, Tri u, l m quy n qu c s , quy t vi c
nơi C m ñình, dư i lăng loàn, trên suy y u, b n b ai cũng ñau lòng. Vì th Dáng
H u (3) v i Chu Hư H u (4) m i hưng binh ph n n , tru di quân ngh ch b o, tôn l p
ñ c Thái Tông (5) làm hưng th nh l i Vương ñ o, b n cõi quang minh r c r . Ðó là
cái gương l n: Ð i th n tùng quy n v y.
Ngày nay có viên Tư Không Tào Tháo làm càn. Ông nó tên Ð ng, làm Trung
Thư ng Th , ñã t ng thông v i b n T Qu n, T Hoàng làm ñi u yêu nghi t, tham
tàn càn r , t n thương phong hóa, tàn ngư c nhân dân.
Cha nói tên Tung, v n con nhà ăn mày ñư c d t v nuôi, nh có c a ti n mua l y
ch c v , xe vàng khiêng ng c ñút lót ch quy n môn, tr m c p ñ nh tư, làm nghiêng
ñ ñ qu c b o.
Ð n nó tên Tháo, con th ng tôi t , cháu tên quan ho n, nên ch ng có n t na gì,
tai quái luông tu ng, ham lo n l c, vui trong tai v c a nư c non.



M c ph (6) ñây, ñ ng th ng quân ưng dương, t o tr lũ hung ngh ch. G p h i
Ð ng Trác cư p quy n h i nư c, ñã vung gươm khua tr ng, truy n l nh ra Ðông
H , chiêu t p anh hùng, không k ngư i x u n t hèn, ch c t dùng l y vi c, nên m i
ñ Tào Tháo ñư c cùng mưu vi c, cho gi m t cánh quân, tư ng r ng chim ưng,
chó săn cũng có chút tài kh d ng.
Không ng Tháo là ñ a ngu si d t nát, ti n li u lui b y, làm t n quân mã, m t c
nhu khí ba quân. M c ph l i ph i rèn luy n l i quân binh, s a sang quân ngũ, r i
tâu xin cho nó sang Ðông qu n làm Th S Duy n châu. Thân dê ñ i l p c p, n m
ñư c quy n hành, nh ng tư ng r i nó s ñem thân khuy n mã ñ báo ñư c tr n thua
khi trư c như quân T n báo thù T n.
Th mà nó nhân ñư c th , dám làm trò l n vư t qua rào, hung hăng tàn b o,
chi m c liên miên, h i ngư i hi n, gi t ngư i ngay. Quan c Thái Thú C u Gi ang
Biên Như ng là b c anh tài tu n vĩ, thiên h ñ u bi t ti ng, nhìn ngay nói th ng,
không l i dua n nh, mà cũng b nó gi t h i, ñ u bêu ng n giáo, v con b n n di t
vong. T ñó kh p k sĩ ai ai ñ u t c gi n, nhân dân ch n ch n càng xót xa căm h n.
M t ngư i vung cánh tay, trăm h cùng hư ng ng, nên quân nó b phá T Châu,
ñ t nó m t v tay L B . Thân nó bơ vơ nơi cõi Ðông, không bi t nương t a vào
ñâu?
M c ph nghĩ ñ n nghĩa cành m nh nâng ñ nhánh m m , v cũng v n không
dung ñ ng gi c, cho nên l i giương c , m c giáp, gióng tr ng, khua chiêng ñem
quân t i c u nó và ñánh quân L B tan v , c u cho nó kh i cái n n t vong, l i
ph c h i cho nó cái ñ a v phương bá. Th thì, M c ph tuy không có công ñ c gì
v i trăm h Duy n Châu nhưng ñã làm phúc l n cho Tháo l m v y.
V sau, khi loan giá v Ðông Ðô, b lũ gi c theo cư p, b y gi Ký Châu ñang có
vi c c nh c p phía B c, M c ph chưa th r i ra ñư c, nên ñã sai quan tùng s
Trung lang T Huân ñ n truy n cho Tháo ph i vào mà s a sang ch n tôn mi u, giúp
ñ u quân. Th mà Tháo nó dám rông r làm càn, hi p vua d i giá ra ch khác. Nó
khinh nh n vương th t, làm b i ho i pháp ch , r i lo n k cương, ng i khuynh loát
c Tam ñài, chuyên ch h t c tri u chính, mu n thư ng ai m c lòng, mu n gi t ai
c nói. Yêu ai thì làm r ng t i ba ñ i, ghét ai thì gi t c ba h . Ai t t p lu n bàn thì
b chém công khai. Ai bí m t d ngh thì b gi t th m lén. Trăm quan ph i ng m
mi ng, ngư i ñi ñư ng ch ñưa m t cho nhau, không ai dám nói ti ng nào. Ch c
Thư ng Thư ch còn bi t ghi chép bu i tri u h i Công Khanh, ng i ñ ng cho có v .
Như c Thái úy Dương Bưu, tr i coi hai Ty, ñ a v nh t ph m qu c gia, thì Tháo
gư m m t căm ghét, vu oan t i tình, ñánh ñ p th m thương, tư c h t ch c quy n,
ñu i ra ñi n lý. Tháo ñã t ý làm càn, không thèm coi hi n cương ra gì n a. Văn
ngh lang Tri u Ng n, lòng trung nói th ng, nghĩa y ñáng khen, Thánh tri u nghe
h p ñ o, long nhan vui tươi, gia thư ng tư c l c. Tháo li n ganh t , mê ño t Thánh
minh, ch n l p ñư ng l i, không cho ai vào ch u Vua, r i t ti n b t Ð i th n,
không tâu mà gi t, Vua ch ng bi t gì.



L i như Lương Hi u Vương là anh em cùng m v i Ð c Tiên Ð , lăng t m tôn
quý, d u ñ n cây dâu cây t , g c bá cành tùng cũng ñáng ñư c kính tr ng thay, th
mà Tháo nó thân ñem tư ng sĩ quân lính ñ n khai quan qu t m , phơi thây gi a tr i,
cư p l y vàng b c châu báu, ñ n nay Thánh tri u còn chưa ráo l , sĩ dân v n còn
ñau lòng (7). Nó l i còn ñ t ra ch c Trung lang tư ng ñào m , ch c Hi u úy b i
vàng, ñi ñ n ñâu tàn h i ñ n ñó, d u ngư i ch t n m dư i ñáy m v n không tha,
bi t bao nhiêu hài c t b bươi móc l l gi a tr i.
Thân ngôi Tam công mà nó quen thói tr m cư p, làm nhơ c nư c, làm nh c
muôn dân, gây v ñ c ñ a cho c vong h n ngư i ch t. Chính s nó thì tinh ranh
th m kh c, ñi u lu t b y ra trói bu c kh p m t, c m b y chăng ñ y ñư ng kh p l i,
khi n ai n y giơ tay ñ ng ph i lư i, bư c chân m c ph i tròng. Cho nên dân vô t i
hai x Duy n, D ñau kh l m than, ti ng rên la th u ch n Ð Ðô r t là ai oán. Tr i
xem s sách c kim, nh ng k làm tôi tham tàn kh c li t cũng nhi u, nhưng không
k nào tai h i b ng tên Tháo ngày nay n a.
M c ph ñang b n h i t i ñ a ngo i gi an, chưa k p răn trách ñ n nó t c là còn
n n ná r ng dung, tư ng nó s s a l m, c i l i ñi chăng? Th mà nó v n lòng lang
d i sói, manh tâm gây v , mu n ñ p ñ r t rư ng, làm cho nhà Hán th cô s c y u.
Nó hãm h i ngư i trung, chính là nó mu n c ng c ñ a v ñ c tài ñ ñư c t làm ác
như con cú ñ c v y.
Trư c ñây, M c ph gióng tr ng B c chinh, tr tên gi c d Công Tôn To n, ph i
c m vòng vây m t năm tr i, Tháo nhân lúc quân gi c chưa tan, dám ng m mưu
thông v i gi c, ñưa thư h n h p, ngoài m t gi cách giúp vua, trong lòng rình toan
ñánh úp. May ñư c k ñưa thư ti t l , gi c To n b bêu ñ u, và n c ñ c c a tên
Tháo ph i r t l i, ch ng mưu ñư c ñi u b i nghĩa. Ng th là yên, ng ñâu nó l i
dám ñóng ch n Ngao thương, ngăn sông gây vi c, toan ñem ñôi càng con b ng a
ñ c n bánh Long xa!
M c ph nay ph ng oai linh nhà Hán ñi d p b n phương. Quân có kích dài trăm
v n ng n, ng a kh e nghìn ñàn, ph n khích tinh th n như tráng sĩ, s c l c t a
Hoàng, D c, Ho ch (8), vương th m nh n c ng, cung b n. Quân ñ i Tinh châu
vư t núi Thái hàng mà ñi. Binh mã Thanh Châu l i ngang sông T , Tháp mà t i (9).
Ð i quân băng qua sông Hoàng hà ñánh m t trư c, quân Kinh châu l i ti n vào ñ t
Uy n, Di p ñánh m t sau. Th m nh như s m ran c p ñu i vào gi c, thì khác gì
n i l a l n mà ñ t m c khô, d c nư c bi n c ñ tư i lò than nh ! Gi c Tháo th
nào mà ch ng b tiêu di t?
V l i nh ng quân sĩ c a Tháo có th ñánh tr n ñư c, ñ u là nh ng ngư i quê
quán hai châu U, Ký b b t bu c mà ph i theo. Ai ai cũng có b ng oán, mu n v
quê hương, a nư c m t trông v phương B c. Ngoài ra, nh ng ngư i Duy n, D
ñ u là nh ng quân sĩ c a L B , Trương Dương còn sót l i, vì b c hi p, t m th i
ñi theo, cánh quân n thù ghét cánh quân kia, s n sàng tr giáo. N u ta lên gò cao
ñánh tr ng, ph t c tr ng ñ m ñư ng cho h v hàng, t t h s b ch t i, tìm ch
sáng. Ch m t tr n thì như ñ t l ngói tan, không c n ph i ñâm chém ñ máu.



Hi n nay nhà Hán suy vi, cương duy l ng l o, Thánh tri u không có m t ngư i
nào giúp, tay chân như b trói, không th nào vùng v y ñư c. ñ t tr c thu c tri u
ñình, nh ng v gi n luy n ñ u ph i cúi ñ u x p cánh, không th trông c y vào ai.
Tuy có k sĩ trung nghĩa, nhưng b lo n th n b o ngư c hi p ch , thì còn phát tri n
khí ti t c a mình làm sao? Hơn n a, Tháo nó sai hơn b y trăm tinh binh tay chân
ngày ñêm vây kín cung khuy t, ngoài m t gi làm quân túc v , kỳ th c là gi am c m
nhà Vua.
M c ph s r ng cái m m ph n ngh ch t ñó m i lúc m t n y n thêm, lúc này
là lúc k trung th n ph i ñem gan óc báo ñ n, là cơ h i ñ các li t sĩ l p công báo
qu c. Há ch ng nên cùng h t s c ru?
Tháo nó l i hay gi thác chi u Vua, sai ñi g i binh các nơi ti p vi n. S r ng các
châu qu n xa không rõ mưu gi an, l i tư ng r ng l nh Thiên T th c mà giúp l m
k ngh ch, thì hóa ra theo gi c ph n Vua, m t h n danh nghĩa, ñ ti ng cư i cho
thiên h sau này. V y mà nh ng b c khôn ngoan t không làm như th !
Nay mai quân Tinh, U, Thanh, Ký, b n châu cùng ti n (10). Thư ñưa t i Kinh
Châu m i cùng ra binh v i Ki n Trung tư ng quân h p làm thanh th (11). Các
châu qu n hãy ch n ch nh nghĩa binh, liên l c v i nhau nơi c nh gi i, th vũ dương
uy, cùng khuông phò xã t c, th là cái công phi thư ng ñã rõ r i v y.
Ai l y ñư c th c p Tào Tháo s ñư c phong H u năm mươi v n h , thư ng ti n
năm mươi v n.
Nh ng Thiên, Tỳ, Tư ng, Hi u ai ñem quân ñ n hàng, ñ u không b h i han gì
c . Ta s n sàng m r ng ñư ng ân tín, ban thư ng tuyên dương cho ngay.
Nay làm t h ch này b cáo kh p thiên h , ñ b n phương bi t r ng Thánh tri u
ñang b cái n n câu thúc nguy c p!
Viên Thi u xem xong t h ch thì m ng l m, li n sai ngư i ñi ñưa ñ n các châu
qu n, và y t th b n ñò, treo dán kh p các c a i.
T h ch truy n lan t i H a Ðô, b y gi Tào Tháo ñang b c m gió nh c ñ u,
n m trên giư ng dư ng b nh. T h u ñem vào trình, Tháo xem xong, r n tóc rùng
mình, m hôi ra như t m, b t gi c th y h t nh c ñ u, ng i ph t d y, nh y xu ng ñ t,
quay h i Tào H ng:
- Có bi t ai làm bài h ch này không?
H ng thưa:
- Nghe ñâu Tr n Lâm ch bút.
Tháo cư i b o:
- Tài văn còn ph i có võ lư c ñi kèm n a ch ! Văn Tr n Lâm hay, nhưng võ
Viên Thi u kém thì sao?
Nói r i li n h p các mưu sĩ bàn vi c nghênh ñ ch. Kh ng Dung hay ñư c vi c y
li n ra m t Tào Tháo mà can r ng:
- Viên Thi u th l c ñang m nh, không nên ñánh v i h n, x hòa thì hay hơn.
Tuân Húc nói:
- Viên Thi u là ñ vô d ng, hà t t ph i d ng hòa?



Dung nói:
- Viên Thi u có ñ t r ng dân cư ng. B h như H a Du, Quách Ð , Th m Ph i,
Phùng K ñ u là nh ng k sĩ trí mưu. Ði n Phong, Thư Th là nh ng trung th n.
Nhan Lương, Văn Xú ñ u là nh ng võ tư ng dũng lư c quán tam quân. Ngoài ra
b n Cao Lâm, Trương Cáp, Thu n Vu Quỳnh ñ u là nh ng danh tư ng ñ i nay. Sao
b o Thi u là k vô d ng ñư c?
Húc cư i, nói:
- Quân Thi u nhi u, nhưng không ch nh. Ði n Phong tính cương mà hay ph m
thư ng. H a Du tham lam mà không có trí. Th m Ph i t chuyên mà vô mưu.
Phùng K tính qu quy t nhưng vô d ng. M y k y không th dung ñư c nhau, t
sinh n i bi n. Còn Nhan Lương, Văn Xú ch có cái s c kh e c a k th t phu, ñánh
m t tr n có th b t ñư c. Ngoài ra là nh ng b n lau nhau, lúc nhúc, d u có trăm v n
ñi n a ñáng k làm gì?
Kh ng Dung l ng thinh không nói n a. Tháo m ng r nói:
- Th t ñúng như lu n li u Tuân Văn Như c!
Li n l p t c sai Lưu Ð i làm Ti n quân, Vương Trung làm H u quân d n năm
v n binh, kéo c hi u Th a tư ng, ti n ra T châu ñánh Lưu Huy n Ð c. Nguyên
Lưu Ð i là Th s Duy n châu, sau Tháo kéo ñ n, Ð i xin hàng. Tháo phong cho
ch c Thiên tư ng. Nay cho lãnh binh cùng Vương Trung.
Còn Tháo góp h t các tư ng d n ñ i quân hơn hai mươi v n kéo ñ n Lê dương
c Viên Thi u.
Trình D c nói:
- S e Lưu Ð i, Vương Trung làm không nên vi c.
Tào Tháo nói:
- Ta cũng bi t hai tư ng y không ph i là ñ ch th c a Lưu B , nhưng hãy t m hư
trương thanh th như v y. R i sau s li u.
Bèn d n hai tư ng:
- Không ñư c khinh chi n. Ph i ñ i ta phá xong Viên Thi u thì s quay binh v
ñánh Lưu B .
Lưu Ð i, Vương Trung vâng l nh kéo ñi.
Còn Tháo cũng kéo binh ra Lê dương. Ð n nơi, quân hai bên ñóng cách nhau
ch ng tám mươi d m. Bên nào cũng ñào h m ñ p lũy ñ phòng ch không ch u
ñánh.
Hai bên c m c như th t tháng tám ñ n tháng mư i. V phía Hà b c, vì H a
Du th y Th m Ph i ñư c lãnh binh thì không thích. Thư Th cũng gi n Viên Thi u
không dùng k c a mình. Các mưu sĩ b t hòa v i nhau, nên ch ng bu n nghĩ ñ n
vi c ti n th gì. Viên Thi u nghi ho c trong lòng, cũng không bu n nghĩ t i ti n
binh n a.
Tháo dò bi t ñư c, bèn g i hàng tư ng Tang Bá, b h cũ c a L B , sai ñóng
gi m t Thanh, T ; sai Vu C m, Lý Ði n ñóng ñ n trên sông, ñ Tào Nhân t ng
ñ c ñ i quân ñóng gi Quan Ð . Tháo t mình d n m t cánh quân v H a ñô.



Nói v Lưu Ð i, Vương Trung d n năm v n quân ra ñ n T châu cách ch ng
m t trăm d m thì h tr i, hư trương c hi u Th a tư ng nơi trung quân, chưa dám
ti n binh, ch sai quân ñi nghe ngón tin t c m t tr n Hà B c.
Huy n Ð c không rõ quân Tào Tháo hư th c th nào nên cũng không dám b o
ñ ng, ch cho ngư i ñi Hà B c thám thính xem sao.
B ng Tháo sai ngư i t i truy n cho Lưu Ð i, Vương Trung ti n ñánh. Hai ngư i
h p nhau trong tr i thương ngh .
Lưu Ð i nói:
- Th a tư ng thúc gi c ñánh thành như v y ông hãy ti n binh ñi trư c!
Vương Trung thoái thác:
- Th a tư ng sai ông ñi trư c, sao ông l i n nh tôi?
Lưu Ð i nói:
- Ta là ch tư ng, l nào l i ñi trư c?
Vương Trung nói:
- V y tôi và ông cùng ti n m t lư t v y.
Lưu Ð i nói:
- Thôi, ñ ta v i ngươi b t thăm, h ai b t trúng thì ñi trư c.
Khi vò hai m nh gi y r i g p, thì Vương Trung b t ñư c thăm có ch tiên , Ð i
ñư c ch h u . Vương Trung ñành d n l y m t n a quân mã ti n ñánh T châu.
Huy n Ð c nghe binh mã Tào Tháo kéo ñ n, li n th nh Tr n Ðăng vào thương
ngh :
- Viên B n Sơ tuy ñóng binh t i Lê Dương, nhưng vì các mưu sĩ b t hòa nên
không ch u ra binh. Còn Tào Tháo lúc n y không bi t h n nơi ñâu mà nơi Lê
Dương không th y d ng c hi u c a h n, còn nơi ñây l i có, th là làm sao?
Tr n Ðăng nói:
- Tào Tháo nó qu quy t l m. Th nào h n cũng coi Hà B c là tr ng, ch c th
nào h n cũng có m t ñó. B i th , h n c ý kéo c hi u ñây ñ hư trương thanh
th . Tôi ch c Tháo không có ñây ñâu.
Huy n Ð c quay l i h i Quan, Trương:
- Hai em, ai dám ra ñó thám thính tình hình c a gi c không?
Trương Phi li n bư c ra nói:
- Em xin ñi.
Huy n Ð c nói:
- Em tính nóng n y, e r ng làm hư vi c c a anh.
Trương Phi nói:
- D u có th ng Tào Tháo ñ n n a, em cũng xin b t v ñây!
Vân Trư ng l i bư c ra nói:
- Xin ñ em ñi xem ñ ng tĩnh th nào?
Huy n Ð c nh n l i và nói:
- Vân Trư ng ñi, anh m i an d .



Vân Trư ng li n d n ba ngàn quân kéo ra kh i thành. B y gi ti t tr i m i sang
ñông, mây xám kéo u ám, hoa tuy t bay tơi b i. Ngư i ng a dàn tr n ngoài mưa
tuy t xong, Vân Trư ng c m ñao gi c ng a ra, l n ti ng g i Vương Trung ra nói
chuy n.
Trung thúc ng a ra nói:
- Th a Tư ng ñã t i ñây, sao không hàng ñi?
Vân Trư ng ñáp:
- Hãy m i Th a Tư ng ra ñây, ta có vi c c n ñàm ñ o.
Vương Trung nói:
- Th a Tư ng há ñi h mình nói chuy n v i m t ñ a th t phu kia sao?
Vân Trư ng c gi n, vung ñao t i chém. Vương Trung múa giáo ñón ñánh. Hai
ng a gi ao k , ñánh ch ng vài hi p, Vân Trư ng gi thua b ch y. Vương Trung
rư t theo. Ð n chân núi, Vân Trư ng hét lên m t ti ng quay ng a tr l i, múa ñao
chém. Trung ch ng ñ không n i, v i quay ng a ch y tr n. Vân Trư ng bèn c p
ngư c ñao tay trái, thúc ng a ñu i sát r i ñưa tay m t n m l y th c lưng, lôi xi t
Trung kh i yên ng a, b t s ng b n m ngang trên lưng ng a mà v tr n. Quân
Vương Trung b ch y tán lo n.
Vân Trư ng áp gi i Vương Trung v T Châu n p cho Huy n Ð c. Huy n Ð c
truy n k t h u d n vào và h i:
- Ngươi là ai? Làm ch c gì mà dám m o xưng là Tào Th a Tư ng?
Vương Trung run l p c p nói:
- Tôi ñâu dám man trá. Vì có l nh Th a Tư ng b t ph i hư trương thanh th ñ
làm nghi binh như v y. Qu th c Th a Tư ng không có ñây.
Huy n Ð c cư i th m, r i sai l y áo xiêm cho Vương Trung m c, l y cơm rư u
cho ăn u ng, và r i sai quân t m gi am l i, ch b t ñư c Lưu Ð i s hay.
Vân Trư ng nói:
- Em bi t ý anh mu n gi i hòa, nên c b t s ng d n v .
Huy n Ð c nói:
- Ta e D c Ð c nóng n y gi t m t Vương Trung nên không dám sai ñi. Cái h ng
ngư i như th gi t làm chi vô ích, c ñ s ng mà gi ng hòa hay hơn.
Trương Phi nghe qua, hăm h nói:
- Nh ca ñã b t ñư c Vương Trung, v y ñ em ra b t Lưu Ð i cho.
Huy n Ð c nói:
- Lưu Ð i trư c kia ñã t ng làm Th S Duy n Châu. H i ñánh Ð ng Trác H
Lao quan, h n ñư ng ñư ng là m t m t chư h u. Nay h n lãnh Ti n quân t i ñây,
không th khinh ñ ch.
Trương Phi nói:
- Cái ñ chu t nh t y, k làm gì? Em s làm như nh ca: b t s ng nó v ñây cho
kỳ ñư c.
Huy n Ð c nói:
- Ch s em h i m t m ng nó, làm l vi c l n thôi!



Trương Phi cam k t:
- N u em gi t nó, em ñ n m ng em cho ñ i ca.
Bu c lòng, Huy n Ð c phát cho Trương Phi ba ngàn quân. Trương Phi m ng r ,
li n kéo binh ra kh i thành khiêu chi n. Lưu Ð i nghe tin Vương Trung b b t, thì
s hãi ch m t m c ñóng c a tr i không ra.
Trương Phi ngày ngày ñ n trư c tr i ch i m ng, khiêu khích. Nhưng Ð i nghe
cái tên Trương Phi v i ti ng quát như s m, thì càng s rúm ngư i l i, không dám ló
ñ u ra!
Qua ba ngày r i mà Lưu Ð i v n c th , Trương Phi trong lòng bu n b c, li n
n y ra m t k , bèn truy n l nh cho quân sĩ canh hai ñêm nay ñi cư p tr i ñ ch. Ban
ngày, Trương Phi vào trư ng u ng rư u gi t ng say, tìm v ch t i quân sĩ, r i b t
m t tên lính canh, ñánh cho m t tr n th t ñau và trói trong dinh, l i nói r ng:
- Ð i ñêm nay, khi c t quân, s chém ñ u nó t c !
Nhưng sau ñó, l i bí m t b o t h u th ra. Tên quân thoát ñư c, tr n ra kh i
tr i, ch y ngay sang tr i Lưu Ð i ñ u hàng và báo:
- Trương Phi ñ nh ñêm nay ñ n cư p tr i Tư ng quân ñó.
Lưu Ð i hay ñư c tin, l i th y tên quân b ñánh ñ p tàn nh n, thương tích n ng
n , nên tin l i ngay. Ð i bèn b tr i tr ng không, ñem h t quân ra ph c bên ngoài,
ch Trương Phi ñ n cư p tr i thì vùng ra gi t.
Ðêm y, Trương Phi chi quân ba ñ o: m t ñ o ư c ch ng ba mươi ngư i vào
th ng tr i Lưu Ð i mà phóng h a, còn hai ñ o kia l n ra ph c sau tr i, c trông l a
hi u cháy mà hai m t giáp công.
Ð n canh ba, Trương Phi t d n tinh binh ñi ch n h n l i sau c a Lưu Ð i. Khi
ba mươi ngư i xông th ng vào trong tr i ñ t l a, quân ph c c a Lưu Ð i v a toan
ñánh vào thì hai cánh quân c a Trương Phi ñã ñ t i ñánh ép l i. Quân Lưu Ð i náo
lo n, không rõ quân Trương Phi nhi u ít th nào, b tr n t tán.
Ð i th y nguy, bèn d n m t ñ i quân cư p ñư ng mà ch y. Ch y th nào l i
ñ ng ngay ph i Trương Phi. Ð i toan quay ng a, nhưng Phi ñã s n t i, ch vung xà
mâu có m t hi p là b t s ng ñư c Ð i. Quân Ð i xin hàng h t, Phi sai ngư i v T
Châu trư c báo tin th ng tr n
Huy n Ð c hay ñư c tin y, m ng r b o Vân Trư ng r ng:
- Tam ñ b y lâu nay tính tình nóng n y, nay l i có mưu lư c như v y th t ta h t
lo r i.
Nói r i li n sai quân ra ngoài thành ñón rư c. Khi ñi u Lưu Ð i v , trông th y
Huy n Ð c, Trương Phi ñ c chí v nh râu lên nói:
- B y lâu nay ñ i ca chê em l mãng, nay th y th nào?
Huy n Ð c cư i ñáp:
- N u anh không nói khích, em ñâu ch u dùng mưu!
Phi sung sư ng cư i ha h , r i sai d n Lưu Ð i t i. Khi quân sĩ gi i Lưu Ð i t i,
Huy n Ð c v i xu ng ng a, ñ n m trói cho Lưu Ð i mà t r ng:
- Ti u ñ Trương Phi trót m o ph m, xin Lưu công tha t i cho!



Bèn m i vào thành, l i truy n th Vương Trung ra, cùng bày ti c th t ñãi c hai
t t .
Huy n Ð c l i nói v i hai tư ng y:
- Trư c ñây Xa Tr vì mưu h i B này, nên không th không gi t. Th a tư ng l i
ng B này b i ph n nên c hai Tư ng quân ñ n ñây v n t i. B ñã ch u ơn l n c a
Th a Tư ng, nh ng mong báo ñáp, có ñâu dám làm ph n. Mong r ng hai Tư ng
quân v H a Ðô, s l a l i phân bi n khéo léo giúp cho, thì may cho B l m.
Lưu Ð i, Vương Trung cùng nói:
- Ð i ơn sâu S quân không gi t, v y khi v c a Th a Tư ng chúng tôi xin h t
s c tìm l i phân bi n. Xin S quân c an d , chúng tôi nguy n ñem h t gia quy n ra
b o lãnh vi c y.
Huy n Ð c t ơn. Hôm sau, Huy n Ð c ñem h t binh mã c a hai tư ng ra trao
tr , r i ti n ra kh i thành.
Lưu Ð i và Vương Trung ñi chưa quá mư i d m, b ng nghe m t h i tr ng n i
lên, Trương Phi c m xà mâu ch n ngang ñư ng thét l n:
- Anh ta sao l th này? Ðã b t ñư c tư ng gi c sao l i th ?
Ti ng thét như s m khi n Lưu Ð i, Vương Trung ng i trên ng a run b n ngư i.
Trương Phi tr n m t tròn xoe, c m xà mâu s n t i, nhưng ñã có ngư i phi ng a
ñ n sau lưng kêu l n:
- Em không ñư c vô l !
Thì ra là Quan Vân Trư ng. Vương, Lưu hai tư ng m i h t s . Vân Trư ng b o
Trương Phi:
- Huynh trư ng ñã tha, sao em không tuân pháp l nh?
Trương Phi h i l i:
- L n này tha cho, ngày khác chúng l i ñ n thì sao?
Vân Trư ng ñáp:
- Ð i ñ n l n n a thì s gi t cũng chưa mu n mà!
Lưu, Vương luôn mi ng nói:
- Phen này v H a Ðô, dù Th a Tư ng gi t c ba h , chúng tôi cũng ñành ch u,
quy t không ñ n ñây n a! Xin Tư ng quân tha cho.
Trương Phi tr n m t nói l n:
- Cho c th ng Tào Tháo ñem xác t i ñây n a, ta cũng ñánh cho không còn
m nh giáp. Thôi hãy g i t m hai cái ñ u các ngươi ñó!
Lưu Ð i, Vương Trung ôm ñ u l i th i thúc ng a ch y v .
Sau ñó, Huy n Ð c ñòi chư tư ng ñ n ngh vi c. Vân Trư ng nói:
- Tào Tháo th nào cũng ñ n ñây.
Tôn Càn nói:
- T Châu là ñ t tr ng tr i, không nên lâu. Chi b ng chia binh ra ñóng Ti u Bái
và gi H Bì, làm th d c m i mong ch ng ñư c binh Tào.
Huy n Ð c nghe theo, li n sai Vân Trương ra gi H Bì, ñưa Cam, My hai v
phu nhân ra ñó. Nguyên Cam phu nhân v n ngư i Ti u Bái, còn My phu nhân là em



gái My Trúc. Tôn Càn, Gi n Ung, My Trúc, My Phương thì gi T Châu. Huy n
Ð c cùng Trương Phi ra ñóng binh nơi Ti u Bái.
Còn Lưu Ð i, Vương Trung v ñ n H a ñô ra m t Tào Tháo, nói quy t r ng:
- Lưu B không có ý b i ph n.
Tháo n i gi n li n m ng:
- Ð vô d ng, làm nh c qu c th , còn ñ chúng mày làm gì?
M ng r i, thét t h u lôi hai tư ng ra chém.
Ðó là:
Chó, l n dám tranh cùng h m nh?
Cá, tôm sao ch i ñư c r ng thiêng?
Chú thích::
Nguyên văn: H vi h nê trung? (Kinh Thi)
Nguyên văn: B c ngôn vãng t , phùng b chi n ! (Kinh Thi)
T c là Chu B t
T c là Lưu Chương
T c là Hán Văn Ð
M c ph là l i Viên Thi u t xưng
H i Tào Tháo ñi ñánh T Châu báo thù cha, có sai quân qu t m m bá tánh T
Châu, trong s này có c lăng m Lương Hi u Vương.
Trung Hoàng, H D c, và Ô Ho ch là nh ng ñ i l c sĩ th i c
Cháu c a Thi u là Cao Cán làm Th S Tinh Châu. Con trư ng c a Thi u là
Viên Ðàm ñóng gi Thanh Châu
Con th c a Thi u là Viên Hy ñóng gi U Châu
Ki n Trung tư ng quân t c là Trương Tú.
H i 23
N Danh Sĩ Lõa Thân M ng Qu c T c
Cát Thái Y ð u ð c Ch u Th m Hình
Nh c l i Tào Tháo n i gi n thét chém Lưu Ð i, Vương Trung, thì Kh ng Dung
can:
- Hai tư ng y ñâu ph i là ñ i th c a Lưu B , n u chém ñi e m t lòng tư ng sĩ.
Tào Tháo nghe l i, tha hai ngư i y, nhưng cách h t ch c tư c, r i mu n t kh i
binh ñi ñánh Huy n Ð c.
Kh ng Dung l i can:
- Hi n nay ti t ñông thiên, khí tr i ñang l nh, hãy ñ i sang xuân cũng ch ng
mu n. Nay ph i sai ngư i chiêu an b n Trương Tú và Lưu Bi u, r i s li u vi c
sang ñánh T châu.
Tào Tháo y l i, li n sai Lưu Hoa t i thuy t Trương Tú. Lưu Hoa ñ n Tương
thành ra m t Gi H trư c, k rõ th nh ñ c c a Tào Tháo.
H bèn lưu Hoa trong nhà.



Hôm sau vào ra m t Trương Tú, Gi H k l i vi c Tào Tháo sai Lưu Hoa ñ n
chiêu hàng.
Hai ngư i còn ñang bàn b c b ng l i có tin báo:
- Có s c a Viên Thi u ñ n.
Trương Tú cho m i vào.
S gi trình thư lên.
Tú xem qua, th y cũng có ý chiêu d .
Gi H l i h i s gi :
- Viên công xu t binh ñánh Tào Tháo, th ng b i ra sao?
S gi ñáp:
- G p ti t ñông l nh l o ph i t m bãi binh. Nay chúa tôi th y Tư ng quân cùng
Kinh châu Lưu C nh Thăng ñ u là qu c sĩ, nên m i sai tôi ñ n ñây ra m t.
Gi H b ng cư i r , b o s gi :
- Ngươi nên tr v g p Viên B n Sơ và nói giùm r ng: Ð n anh em máu m còn
ch ng dung ñư c nhau, nói chi chuy n bao dung qu c sĩ thiên h ?
R i xé nát lá thư ngay trư c m t, và thét ñu i s gi .
Trương Tú áy náy h i:
- Hi n Viên Thi u ñang m nh, Tào Tháo ñang y u. Nay xé thư ñu i s , n u
Thi u ñem quân ñ n thì làm th nào?
Gi H nói:
- Viên Thi u ñanh m nh song binh sĩ b t hòa, t b i tr n, chi b ng ta theo Tào
Tháo là hơn!
Trương Tú h i:
- Tào Tháo có m i thù v i ta, dung nhau sao ñư c?
Gi H ñáp:
- Theo Tào Tháo thì ñư c ba ñi u l i: Tháo vâng chi u Thiên T chinh ph t b n
phương, danh chính ngôn thu n, ñó là m t ñi u l i. Thi u ñang m nh, ta ñem s c
y u t i theo, t không coi tr ng ta. Tháo ñang y u th , ñư c ta theo t m ng, ñó là
hai ñi u l i. Tào công có chí l n như Ngũ Bá, t quên thù riêng ñ nêu cao ñ c ñ
v i b n b , ñó là ba ñi u l i. Mong Tư ng quân ñ ng nghi ng i gì n a.
Trương Tú nghe l i, sai m i Lưu Hoa ñ n th t ñãi ân c n.
Lưu Hoa h t l i ca t ng ñ c hi n c a Tào Tháo, l i nói:
- N u Th a Tư ng còn nghĩ ñ n thù xưa, thì ñâu có sai tôi ñ n ñây th nh Tư ng
quân?
Trương Tú m ng r , li n hi p v i b n Gi H theo Lưu Hoa v H a Ðô ra m t
Tào Tháo.
Tào Tháo hay ñư c tin, l p t c truy n quân sĩ m i vào.
Trương Tú l y dư i th m. Tháo v i ñ d y, c m tay an i:
- Thôi, ta có chút l i nh , ñ ng ñ b ng nhé!
R i phong Tú làm Dương Vũ tư ng quân, phong Gi H làm Ch p Kim Ngô S .
Tháo l i b o Trương Tú vi t thư d hàng Lưu Bi u.



Gi H ti n ra nói r ng:
- Lưu Ki n Thăng tánh hay k t n p nh ng ngư i danh ti ng, v y ph i ch n m t
ngư i danh sĩ n i ti ng ñ n thuy t ph c, m i có th chiêu hàng ñư c.
Tào Tháo h i Tuân Du:
- C ai ñi cho ñư c?
Tuân Du nói:
- Kh ng Văn C có th ñ m ñang ñư c vi c này.
Tào Tháo cho là ph i.
Tuân Du ra v , ñi tìm g p Kh ng Dung và nói:
- Th a tư ng hi n c n m t danh sĩ có văn tài ñ ñi thuy t hàng. Ông có th ñ m
ñang ñư c ch ?
Kh ng Dung nói:
- Hi n ñây có m t danh sĩ anh tu n là N Hành, t là Chính Bình, tài gi i g p
mư i tôi. Ngư i này ñáng m t c n th n, không nh ng ch làm s gi mà thôi, th t
x ng ñáng k bên ngai r ng. Ð tôi ti n c lên Thiên t m i ñư c.
Li n vi t bi u dâng lên Hi n Ð .
T bi u như sau:
Th n tr m nghe: Ơn c u ngũ như nư c h ng th y tràn lan b n phương, khi n
thiên h yên bình, c u kh p b n phương ñ chiêu m hi n tài. Xưa ñ c Th Tông
(1) k th ng, m mang cơ nghi p, nhìn r ng th y xa, kh p nơi k sĩ n c lòng tìm
ñ n.
Nay, B h là ñ ng Du thánh, lên n i cư t , g p v n long ñong, nhân tài ñã ít,
nh ng nhân tài m i lúc già nua. May thay! Khí thiêng sông núi ñúc k t, non Nh c
giáng th n, d nhân xu t hi n.
Th n tr m th y ñ t Bình nguyên có ngư i x sĩ h N tên Hành, t là Chính
Bình, hai mươi b n tu i, tư ch t nhân hòa, tâm linh r ng r , anh tài trác l c, h c
r ng tài cao. Thăng ñư ng xem vi c, hi u ñư c sâu xa, li c m t nhìn qua, mi ng ñã
l u thu c, tai nghe v a l t, ñã nh nh p tâm. Tính tình h p ñ o, thiên tư có th n. Kỳ
tài Ho ng Dương (2), th n trí An Th (3), n u so v i Hành, ch ng có gì l . Lòng
trung qu c m, ham ñi u thu n như soi gương, ghét ñi u ác như thù ñ ch. N t cao
thư ng Nhâm Tòa (4), ti t tháo s c son S Ngư cũng không bì k p.
Th n tr m nghĩ: Ðàn di u qu trăm con, không b ng m t con chim ng c (5) N u
có Hành ñ ng trong tri u, thì vi c sáng như gương. Tài hùng bi n thao thao, chính
khí vun vút. Gi i ñi u nghi, g m i r i, dư tài ch bi n phò nguy.
Xưa, Gi Ngh ñi tu n thu c qu c, qu trách Thi n Vu, Chung Quân (6) tr
măng mà khiên ch nư c Vi t m nh, tu i nh mà kh ng khái, ñ i trư c ng i khen.
G n ñây, Lô Túy, Nghiêm Tư ng cũng nh kỳ tài ñư c ti n c t i tòa Thư ng
thư. N Hành ñáng sánh v i kỳ tài y. N u r ng ñư c vươn t i c a tr i, giương
cánh trên sông Ngân, lên ti ng tòa T vi, t a ánh sáng r c r c u vòng... thì ñ
h p d n kh p k sĩ g n ñ i th , làm r ng uy nghiêm b n c a, khi n kh p tr i hòa



vui, t ñư c v ñ p huy hoàng. Nơi Ð th t, Hoàng cư s súc tích ñư c c a báu phi
thư ng v y. Nh ng ngư i như N Hành không th có nhi u.
Th n tr m nghĩ: Nghe b n ñàn hay như khúc Dương A, th y l i ca ñ p như thiên
Khích S , thì ngư i m tài ph i ham. Th y ng a th n Phi th , Y u ni u (7) tung gió
phi nhanh thì Lương, Nh c (8) ph i thích .
Lũ th n chăm chú lo vi c, ñâu dám quên r ng b h ñ tâm lo tìm k sĩ, t ph i
th tài. V y xin lư ng thánh cho N Hành áo v i vào ch u. N u mà ch ng ra gì, lũ
th n cam ch u t i khi quân trư c b .
Vua xem t bi u xong, gi ao cho Tào Tháo.
Tháo sai ngư i tri u N Hành t i. N Hành vào l xong, Tào Tháo l ñi không
m i ng i, N Hành ngư c m t lên than:
- Than ôi! Tr i ñ t r ng th này sao không có l y m t ngư i?
Tào Tháo nói:
- Th h ta có c m y mươi ngư i ñ u là anh hùng ñ i nay, sao ngươi nói không
có ngư i?
N Hành h i:
- Nh ng ngư i y là ai? Xin nói cho nghe?
Tào Tháo nói:
- Này là Tuân Húc, Tuân Du, Quách Gia, Trình D c... cơ thâm trí vi n, d u Tiêu
Hà, Tr n Bình cũng chưa k p. Trương Liêu, H a Ch , L ý Ði n, Nh c Ti n... s c
kho vô ñ ch, d u S m Bành, Mã Vũ cũng không b ng. Ch c Tùng s như L Ki n,
Mãng S ng; tư ng Tiên phong như Vu C m, T Ho ng ñ u l i l c hơn ngư i. H
H u Ðôn l ng danh là phúc tư ng th gi an, Tào Nhân n i ti ng là kỳ tài trong thiên
h . Sao dám nói là không ngư i?
N Hành cư i l n nói:
- Ông nói sai r i. M y nhân v t này, tôi bi t rõ l m: như Tuân Húc thì có th sai
ñi ñi u tang thăm b nh, Tuân Du có th dùng gi m canh m , Trình D c có th coi
nhà gi c a, Quách Gia có th sai ñ c văn ngâm thơ, Trương Liêu thì ñánh chuông
ñánh tr ng, H a Ch có th gi ng a chăn trâu, Nh c Ti n thì nên sai ñ c chi u ñ c
tr ng, Lý Ði n có th sai ñi truy n h ch t ng thư, Lã Ki n bi t mài dao ñúc ki m,
Mãn S ng có tài u ng rư u ăn t m, Vu C m có th sai vác g ch xây tư ng, T
Ho ng nên sai m l n gi t chó! H H u Ðôn có th g i là Tư ng quân hoàn th và
ñ n như Tào Nhân ñ t ñáng m t Thái thú vòi ti n . Ngoài ra ñ u là h ng giá áo túi
cơm, l rư u b th t h t mà thôi!
Tào Tháo v n h i:
- Còn ngươi có tài gì?
Hành nói ngay:
- Thiên văn, ñ a lý, không gì không bi t. Tam giáo, c u lưu, không gì không
tư ng. Trên có th giúp vua ñư c như Nghiêu, Thu n, dư i có th sánh v i ñ c
Kh ng, th y Nhan, há thèm ngh lu n v i b y t c t sao?
Trương Liêu nghe nói, n i gi n toan rút gươm chém Hành.



Tháo ñưa m t ngăn l i, r i nói:
- Ta ñang thi u m t ch c C L i ñ s m t i ñánh tr ng h u nh ng bu i Tri u h ,
y n hư ng. V y ngươi hãy gi ch c này.
Hành không t ch i, nh n l i ngay r i bư c ra ngoài.
Trương Liêu h i Tháo:
- Tên y ăn nói ng o m n, sao Th a Tư ng không gi t ñi?
Tháo nói:
- Vì nó v n có cái hư danh xa g n ñ n ñ i. N u gi t nó, thiên h s b o ta h p
lư ng không dung ñư c ngư i. Nó ñã c y mình tài gi i, thì ta sai làm tên ñánh tr ng
cho mà nh c!
Hôm sau, Tào Tháo m y n ti c ñ th t tân khách, r i sai N Hành ra ñánh
tr ng.
N Hành bư c ra, tên ñánh tr ng cũ b o Hành r ng:
- Ðánh tr ng thì ph i m c áo m i vào!
Hành không thèm nghe, c m c áo cũ mà vào, x n tay ñánh ba h i tr ng nh p
Ngư dương, âm ti t tuy t di u, nghe văng v ng như có ti ng ñá, ti ng vàng ngân
theo ai oán. Khách trên ti c nghe qua, không kh i bùi ngùi rơi l .
B ng t h u quát n t Hành:
- Sao không thay áo?
Hành bèn c i áo, t t qu n trư c bàn ti c, ñ ng lõa th trơ trơ như con nh ng,
ch ng che ñ y gì h t. Trên ti c, k l y tay che m t, ngư i v i vã quay ñi. B y gi
Hành m i t t cúi xu ng kéo qu n lên, s c m t th n nhiên, không h thay ñ i.
Tháo quát m ng:
- Trên ch mi u ñư ng, sao mi quá vô l ?
Hành m ng l i:
- D i trên l a dư i m i là vô l ! Ch ta ñ l c thân hình thanh b ch c a cha m
sinh ra, sao g i là vô l ñư c?
Tháo v n h i:
- Ngươi xưng là thanh b ch, th ai là nhơ b n?
Hành ñáp:
- Mày nhơ b n ch ai! Mày không th y rõ k hi n ngư i ngu là m t b n; không
ñ c Thi, Thư là mi ng b n; không nghe l i ph i là tai b n, không thông chuy n c
kim là thân b n; không dung chư h u là b ng b n; thư ng nghĩ mưu soán ngh ch là
tim b n! Như ta là danh sĩ thiên h mà mày l i dùng làm tên ñánh tr ng, thì cũng
gi ng như Dương Hóa khinh ñ c Tr ng Ni (9), Tang Thương dèm th y M nh T .
Mày mu n gây nghi p vương bá mà l i khinh ngư i th này à?
Bây gi Kh ng Dung ng i trên ti c, s Tháo gi t m t N Hành bèn khoan thai
nói:
- N Hành t i ñáng làm th ng tù không ñ ñ Minh công trông ñ n.
Tháo tr m t Hành mà b o:



- Nay ta sai ngươi ñi s qua Kinh châu, n u thuy t ñư c Lưu Bi u v hàng, s
ñư c ch c Công khanh.
Hành không ch u ñi.
Tháo b t ñóng yên ba con ng a, sai hai ngư i áp hai bên, b x c Hành lên lôi ñi.
L i b o b n văn võ tay sai ñem rư u ra c a Ðông môn t ng ti n.
Khi ra ch ngoài thành, Tuân Húc d n ñ ng b n r ng:
- Khi N Hành t i, c ng i im, ñ ng ai ñ ng d y nhé!
Hành ñ n nơi, xu ng ng a bư c vào.
B n Tuân Húc ng i l ng thinh, Hành bèn ng ngư i khóc r ng lên.
Tuân Húc h i:
- Vì sao mà khóc?
Hành nói:
- Ôi chao! Vào ch cái quan tài ngư i ch t, không khóc sao ñư c?
C b n cùng nói:
- B n ta là thây ma, thì mày là th ng cu ng qu không ñ u!
Hành ng o ngh :
- Tao là b tôi nhà Hán, không thu c ñ ng th ng Tào Man, sao l i không có ñ u.
B n chúng mu n gi t ñi, Tuân Húc v i ngăn l i:
- Ð chim s chu t ñ ng y, gi t làm gì cho b n ñao?
Hành m ng l i:
- Tao là chim chu t, còn có tính ch t ngư i. Ch t i chúng bay ch là giun d ,
sâu b h t!
B n chúng t c gi n, li n ñ ng lên gi i tán.
N Hành ñ n Kinh châu ra m t Lưu Bi u, mi ng tuy ca t ng tài ñ c mà l i v n
ng ý chê bai, châm bi m.
Lưu Bi u m t lòng nhưng không nói ra, ch sai Hành ñ n Gi ang h ñ ra m t
Hoàng T .
Có ngư i h i Bi u:
- N Hành x c láo v i c Chúa công, sao không gi t ñi?
Lưu Bi u nói:
- N Hành lăng nh c Tào Tháo bi t bao nhiêu, Tháo không gi t là s m t lòng
ngư i. Nay sai ñ n ñây, ý mu n mư n tay ta gi t giùm, ñ ta mang ti ng h i ngư i
hi n y. V y ta sai Hành sang g p Hoàng T , ñ Tháo bi t r ng ta không ph i là k
kh !
M i ngư i ñ u ph c là cao ki n.
Lúc y l i có s c a Viên Thi u sai ñ n chiêu an Lưu Bi u.
Lưu Bi u li n h i Hàn Tung:
- Hai bên ñang ñ i ñ ch, l i ñ u sai s ñ n ñây chiêu an. V y ta nên theo bên
nào?
Hàn Tung thưa:



- Nay hai bên ñang xích mích v i nhau. N u Tư ng quân mu n nên vi c l n thì
ph i c quân ñi ñánh m i mong thành công ñư c. Nay Tào Tháo gi i dùng binh,
ngư i hi n tu n v theo r t nhi u. Th t t ph i di t Viên Thi u trư c, r i kéo quân
xu ng Gi ang Ðông. Lúc b y gi e Tư ng quân không ngăn n i. Chi b ng ñem Kinh
châu này v ñ u Tháo. Tháo t tr ng ñãi Tư ng quân.
Lưu Bi u nói:
- Ngươi hãy ñ n H a Ðô xem ñ ng tĩnh th nào r i v ñây s bàn l i.
Tung nói:
- Chúa, tôi, ai có ph n n y. Nay Tung th Tư ng quân, dù b t vào ch nư c sôi,
l a b ng cũng xin vâng m nh. Nhưng Tư ng quân hãy xét mình, n u có th trên th
Thiên t , dư i thu n Tào công thì hãy sai tôi ñi. N u còn trì nghi chưa quy t, m t
khi ñ n kinh sư, Vua phong cho m t ch c quan thì Tung s thành b tôi Thiên t ,
không còn ñư c t n t y s ng ch t vì Tư ng quân n a!
Nhưng Bi u v n nói:
- Ngươi hãy c ñi m t chuy n xem th nào? Ta ñã có ch ỳ.
Tung bèn t bi t Bi u, ñ n H a ñô, vào ra m t Tháo.
Tháo phong ngay Tung làm Th Trung kiêm lĩnh Linh Lăng Thái Thú.
Tuân Húc h i nh Tháo:
- Hàn Tung t i ñây ch có ý dò ñ ng tĩnh, chưa chút công lao, sao Th a tư ng l i
phong cho ch c tr ng? N Hành ra ñi cũng chưa có tin gì v . Sao Th a Tư ng
không h i xem ñã?
Tháo nói:
- N Hành làm nh c ta thái quá, nên ta mư n tay Lưu Bi u gi t ñi. Còn h i ñ n
nó làm gì?
Bèn sai Hàn Tung tr v thuy t Lưu Bi u.
Tung v ñ n Kinh châu, ra m t Bi u, xưng t ng th nh ñ c tri u ñình và khuyên
Bi u vào ch u.
Bi u n i gi n m ng:
- ! Mày dám hai lòng như th sao?
R i toan chém.
Tung kêu l n lên r ng:
- T Tư ng quân ph tôi, ch tôi ñâu dám ph Tư ng quân!
Khoái Lương khuyên gi i:
- Lúc chưa ra ñi, Tung ñã nói trư c như th r i.
Bi u m i tha cho Tung.
B ng có ngư i vào báo:
- Hoàng T ñã chém N Hành r i.
Lưu Bi u h i:
- Vì c gì?
Ngư i y ñáp:
- Hôm y Hoàng T u ng rư u v i N Hành, c hai cùng say.



T h i Hành: Ông H a Ðô, có th y nhân v t nào ñáng k không? .
Hành ñáp: Có th ng Cu l n Kh ng Văn C v i th ng Cu nh Dương Ð c T là
t m ñư c. Ngoài hai tên y, ch ng có nhân v t nào n a!
T l i h i: Như ta ñây th nào?
Hành ñáp: Ông như v th n trong mi u, tuy hư ng ñ cúng t , mà ch ng linh
thiêng chút nào!
T ñùng ñùng n i gi n: ! Mày dám b o tao là h ng ngư i g , tư ng ñ t à!
R i sai chém ñ u. Hành ñ n ch t v n ch i Hoàng T không ng t mi ng.
Lưu Bi u nghe nói than ti c vô cùng, sai ngư i ñem chôn N Hành nơi sông Anh
vũ (10).
Hoàng T vô tài, m t thi u ngươi,
N Hành vong m ng, h n muôn ñ i.
Ð n nay qua bãi sông Anh Vũ,
Ch th y vô tình ng n nư c trôi.
Nói v Tào Tháo H a Ðô, nghe tin N Hành b h i, thì cư i r ng:
- Ð h nho múa gươm lư i! Nay lư i mình l i gi t mình nhé!
Nhân Tháo ch mãi không th y Lưu Bi u v hàng, nên mu n hưng binh v n t i.
Tuân Húc can r ng:
- Viên Thi u còn chưa tr ñư c, Lưu B chưa d p ñư c mà mu n phát binh ra
ñánh Gi ang Hán thì cũng như b cái l n, lo cái nh . Nay ph i tr cho ñư c Viên
Thi u, sau d p Lưu B ñã, mi t Gi ang Hán lo chi không tr ñư c.
Tào Tháo g t ñ u khen ph i, gác vi c ñánh Lưu Bi u l i.
Còn Ð ng Th a t ngày Huy n Ð c ñi r i, ngày ñêm cùng Vương T Ph c lo
li u và ngh k . Nhưng lo mãi mà ch ng ñư c k gì c .
Năm Ki n an th năm, g p ti t Nguyên ñán (11), các quan vào ch u m ng vua,
Ð ng Th a th y Tháo càng kiêu hãnh, hoành hành hơn trư c, thì t c gi n ñ n c m
thành b nh.
Vua hay tin qu c c u lâm b nh, li n sai ngay quan Thái y là Cát Bình ñ n ph
Ð ng Th a ch a thu c.
Quan Thái y này v n là ngư i L c Dương, h Cát tên Thái, t là X ng Bình,
ngư i ñ i v n g i ông là Cát Bình, chính là m t th y thu c n i ti ng th i y.
Cát Bình ñ n ph Ð ng Th a ñem thu c ñi u tr , s m t i không r i bên giư ng
b nh, thư ng th y Th a th ng n than dài mà không dám h i.
M t hôm, nh m ti t Nguyên tiêu (12), Bình cáo t xin v , nhưng Th a gi l i
cùng u ng rư u.
Hai bên ñ i m t i canh khuya, Th a m t m i quá, m c c áo dài mà ng .
B ng có tin báo T Ph c b n ngư i ñ n.
Th a v i ra ñón vào, Ph c h n h nói:
- Vi c l n ph i xong.
Th a h i:



- Xin nói cho tôi nghe th .
T Ph c nói:
- Lưu Bi u ñã k t liên v i Viên Thi u, hai nhà hưng binh hơn năm mươi v n,
chia thành mư i ñư ng ñánh t i.
Mã Ð ng thì h p cùng Hàn To i, kéo b y mươi hai v n quân Tây Lương t phía
B c ñánh xu ng.
Tào Tháo ñã kh i h t binh mã H a Xương, chia ñi hai ñ u nghênh ñ ch.
Hi n trong thành b tr ng.
N u chúng ta nhóm h t tôi t , gia ñinh trong nhà cũng hơn ngàn ngư i, n i ñêm
nay th a lúc trong ph Tháo có ñ i y n m ng Nguyên tiêu, ta hãy b vây b n m t,
r i xông vào gi t nó ñi là xong! Không nên b l cơ h i này!
Ð ng Th a nghe nói m ng r , li n h i h t ngư i nhà s a so n binh khí, r i m c
giáp, c m thương, lên ng a, h n h i quân N i môn, ñ cùng ti n vào Tư ng ph .
Ðêm y, vào canh m t, quân năm nhà cùng kéo vào, Ð ng Th a tay c m b o
ki m, ñi b th ng vào, th y Tháo ñang ăn y n h u ñư ng, li n thét l n:
- Tào t c! Mi ñ n ngày ph i ñ n t i!
Nói r i li n xông t i chém Tào Tháo ñ t làm hai ño n.
Th a sư ng quá, b ng... m choàng m t d y. Thì ra ñó ch là gi c m ng. Mi ng
còn lào thào m ng: Tào t c! Tào t c! chưa d t.
B y gi Cát Bình m i lay d y, h i r ng:
- Qu c c u mu n gi t Tào công ph i không?
Th a s hãi, không bi t nói sao?
Cát Bình l i nói:
- Qu c c u ñ ng s . Tôi tuy ch là m t th y lang, nhưng v n không h quên nhà
Hán. Ðã m y l n th y Qu c c u th dài não ru t, tôi chưa dám h i. V a ñây nghe
l i nói trong gi c mơ, m i bi t rõ chân tình. V y xin ch d u nhau. N u Qu c c u
dùng ñư c tôi vào vi c gì, thì d u ch t c chín h , tôi cũng không oán h n.
Th a che m t, khóc r ng:
- Ch s ông không th c lòng thôi!
Cát Bình ñưa tay lên mi ng, c n ñ t m t ngón tay mà th .
B y gi , Th a m i ñem t Y ñái chi u ra cho Bình xem r i nói:
- Nay mưu vi c chưa xong, là vì Lưu Huy n Ð c cùng Mã Th Thành ñ u ñi
kh i. Tôi vô k kh thi, lo nghĩ mà thành b nh v y.
Cát Bình nói:
- Các ông kh i c n lao tâm m t s c. Tánh m ng c a Tào t c trong tay tôi r
Th a h i mưu k th nào, Bình cho bi t:
- Tào t c v n có ch ng nh c ñ u, ñau vào t i c t t y. M i l n ñau là m i l n
tri u tôi vào b c thu c u ng. V y n u nay mai nó tri u n a, tôi ch vi c cho m t li u
ñ c dư c là nó ch t ngay. Hà t t ph i dùng ñ n binh ñao?
Ð ng Th a c m ng:
- N u ñư c như v y thì xã t c c a nhà Hán th t là nh tay ông v y.



Cát Bình cáo t ra v .
Ðêm y Th a lòng m ng r khôn cùng, li n ra vư n thư ng nguy t.
B ng g p ñ a gia nô là T n Khánh Ð ng ñang tư tình v i con th n Vân Anh,
cư i rúc rích trong bóng t i, Th a n i gi n, thét t h u b t hai ñ a ñem chém.
Nhưng Ð ng phu nhân ñ ng lòng thương h i xin tha cho chúng.
Th a n l i v m i sai ñánh m i ñ a b n ch c roi r i ñem T n Khánh Ð ng gi
am vào lãnh phòng.
Ðêm y, T n Khánh Ð ng căm t c, n a ñêm b g y khóa s t, trèo tư ng tr n ra,
r i ch y th ng t i ph Tào Tháo, xin báo vi c cơ m t.
Tháo sai g i vào nhà kín h i. Khánh Ð ng thưa:
- B m Th a tư ng, b n Vương T Ph c, Ngô T Lan, Sùng T p, Ngô Th c và
Mã Ð ng, năm ngư i thư ng vào ph c a ch con bàn kín v i nhau, ch c là mưu
h i Th a tư ng.
Con th y ch con ñem ra m t b c l a tr ng, không bi t có nh ng ch gì?
Ngày hôm qua, Cát Bình l i c n ngón tay ăn th . Chính m t con th y rõ như th .
Tào Tháo nghe qua, li n gi u Khánh Ð ng vào trong ph .
Còn Ð ng Th a th y Khánh Ð ng b tr n tư ng ñã ñi m t r i, cũng không truy
t m n a.
Hôm sau, Tào Tháo l i gi ñau ñ u, tri u Cát Bình vào ñ b c thu c.
Cát Bình nghĩ th m:
- Th ng ph n t c này t n s r i.
Bèn ng m gi t thu c ñ c bên mình, vào ph thăm b nh Tháo.
B y gi Tháo n m trên giư ng, b o Bình kê ñơn.
Bình xem qua m c, r i nói:
- B nh này u ng ch ng m t thang thì kh i.
R i b o ñem siêu thu c ra, s c ngay trư c m t Tháo.
Khi thu c ñã c n, còn m t n a, Bình m i lén b thu c ñ c vào siêu.
Ðo n rót ra bát, t tay nâh ng lên dâng Tháo.
Tháo ñoán bi t trong thu c có ñ c, c ý ch m ch p không u ng v i.
Bình gi c:
- Xin Th a Tư ng u ng nóng, cho m hôi r ra thì kh i ngay.
B ng Tháo ng i d y, nói:
- Ngươi ñã ñ c Nho thư, t hi u l nghĩa: phàm Vua có b nh u ng thu c, thì b
tôi ph i u ng trư c. Cha có b nh u ng thu c, thì con ph i n m trư c. Ngươi ñã là
tâm phúc c a ta, sao không u ng th r i hãy ñưa?
Cát Bình bi t vi c ñã b i l , li n cư i nói:
- Ai có b nh thì u ng thu c, hà t t ph i n m trư c làm gì.
Nói r i li n bưng chén thu c s n ñ n, n m l y tai Tháo d n ng a ra mà ñ vào.
Tào Tháo vung tay g t chén thu c rơi xu ng.
Thu c ñ ñ n ñâu, g ch s i b t n t n t i ñó.
Tháo chưa k p ra l nh, t h u ñã s n vào b t gi l y Bình.



Tháo nói:
- Ta có b nh gì ñâu! Th mày ñ y thôi! Mày qu có b ng h i ta r i!
Bèn g i hai mươi tên ng c t t kh e m nh, lôi Bình ra vư n sau tra kh o.
Tháo ng i trên ñình, sai trói Bình n m dư i ñ t.
S c m t Bình v n th n nhiên, không h s hãi.
Tháo cư i nói:
- Cái ng m t tên làm thu c như mày, ñâu dám h ñ c ta! c có ñ a xúi gi c.
V y hãy khai ñ a y ra, ta s tha cho mày.
Bình m ng r ng:
- Mày là th ng gi c d i Vua l a trên! C thiên h ñ u mu n gi t, riêng gì m t
mình tao?
Tháo g ng h i ba, b n l n n a.
Bình càng gi n:
- Chính ta t ý gi t mày, còn ai xúi ta n a! Nay vi c ch ng thành, ch còn m t
ch t mà thôi.
Tháo căm gi n, sai lính ng c ñánh th t ñau. Nhưng ñánh ñ p su t hai gi ñ n nát
da, xé th t, máu ch y ñ u ñ t mà Bình v n không khai.
Tháo s ñánh quá tay ch t Bình thì không còn ngư i ñ i ch ng, bèn sai ng c t t
khiên vào ch v ng, t m ñ cho ngh .
Hôm sau, Tào Tháo l i truy n bày y n ti c, r i th nh h t các ñ i th n ñ n u ng
rư u. Các quan ñ u ñ n, duy có Ð ng Th a cáo b nh không ñi.
B n Vương T Ph c thì v n s Tháo sinh nghi, nên ñ u ph i t i d .
Ăn y n h u ñư ng, rư u ñư c vài tu n, Tháo lên ti ng nói:
- Trong ti c không có gì vui. V y ta có m t ngư i có th giúp vui cho các quan,
ñ ta bày cu c này cho các quan thư ng th c.
R i g i b n ng c t t:
- Ði u ra ñây cho ta!
Ch t lát ñã th y Cát Bình c ñeo cái gông th t l n, b lính ñi u t i dư i th m.
Tháo nói:
- Các quan chưa bi t: tên này k t liên ác ñ ng, toan ph n tri u ñình, mưu h i Tào
m . Nay thi t y n m i các quan ñ n, cùng nghe l i khai v y.
D t l i li n sai quân ñánh m t tr n, Bình ñau quá ng t lăn ra ñ t.
Quân lính l y nư c phun vào m t.
Bình d n d n t nh l i, tr n m t nghi n răng m ng r ng:
- Tào t c! Không gi t ta ñi, còn ñ i t i bao gi ?
Tháo h i:
- Trư c ñã có sáu ñ a ñ ng mưu. Ð n mày n a là b y, ph i không?
Bình ch m t m c m ng l n.
B n Vương T Ph c ng i ch t ñi ng, như ng i trên bàn chông v y. Tháo l i sai
ñánh, r i l i phun nư c, Bình ng t ñi t nh l i m y l n, mà không h có ý xin khoan.
Tháo th y Bình không ch u xưng, sai d n ñi gi am l i.



Mãn ti c, các quan ñ u xin lui v h t.
Tào Tháo l i m i riêng b n T Ph c b n ngư i l i, nói r ng ñ d ... d y n.
B n Vương T Ph c, h n bay phách l c, ñành ph i l i.
Tháo b o b n ngư i:
- V n cũng không mu n gi l i làm gì, ng t vì có chuy n mu n h i: Ch ng hay
b n ông ñã cùng Ð ng Th a bàn tính vi c gì?
Vương T Ph c ch i:
- T nh không bàn tính vi c gì c .
Tháo l i h i:
- Th thì nh ng ch trong b c l a tr ng nói v vi c gì?
B n T Ph c ñ u gi kín, c ch i.
Tháo bèn sai g i T n Khánh Ð ng ra ñ i ch ng.
T Ph c h i Ð ng:
- Mày ñâu mà nhìn th y?
Khánh Ð ng nói:
- Các ông gi kín, không cho ai vào. R i sáu ngư i ng i trong nhà xúm l i vi t
ng m v i nhau. Còn ch i sao ñư c?
T Ph c b o Tháo:
- Th ng gi c này thông gi an v i th n c a Ð ng Qu c c u, b ph t t t nên thù
mà vu cho ch như th , th t không nên nghe nó.
Tháo nói:
- Cát Bình h ñ c ta, không ph i Ð ng Th a sai nó thì ai xúi?
B n T Ph c ñ u ch i không bi t, Tháo nói:
- N i trong ñêm nay hãy thú ñi, còn có th tha th . N u ñ s th c phát ra, thì
không th dung ñư c n a!
B n Vương T Ph c ñ u v n m t hai ch i r ng không có âm mưu y.
Tháo thét t h u ñem b n ngư i gi am l i.
Hôm sau, Tháo thân ñem m i ngư i ñ n th ng nhà Ð ng Th a thăm b nh.
Th a ph i ra ngh inh ti p.
Tháo h i:
- Chi u hôm qua sao Qu c c u không ñ n d y n?
Th a nói:
- Tôi vì còn b nh, không dám khinh xu t. Xin Th a tư ng lư ng th cho.
Tháo cư i mai m a:
- Ta bi t ñó là b nh qu c gia ph i không?
Th a t v ng c nhiên không hi u.
Tháo h i:
- Qu c c u ñã bi t vi c Cát Bình chưa?
Ð ng Th a ñáp r ng không, Tháo cư i nói:
- L nào Qu c c u l i không bi t!
Nói r i, thét t h u:



- Ði u nó vào ñây ñ Qu c c u xem cho ñ b nh!
Th a ch t ñi ng ngư i, ch ng còn bi t làm sao.
Phút ch c, tên ng c t t ñi u Cát Bình t i dư i th m.
Cát Bình l i gào thét lên, m ng Tháo là th ng ngh ch t c.
Tháo tr Bình b o Th a:
- Tên này khai ra b n Vương T Ph c b n ngư i. Ta ñã sai b t gi ao cho quan
Ðình úy r i. Ch còn m t ngư i chưa b t ñư c!
R i quay xu ng h i Cát Bình:
- Ai sai mày b thu c ñ c h i ta? Mau khai ra l p t c!
Bình m ng l n:
- Tr i sai ta gi t ñ a ngh ch th n ñó!
Tháo n i gi n, l i sai ñánh, kh p mình Bình không còn ch da th t nào lành n a.
Th a ng i trên trông xu ng, lòng ñau như c t.
Tháo l i h i Bình:
- Trư c kia mày có ñ mư i ngón tay, sao gi ch còn chín?
Cát Bình ñáp:
- Ta ñã c n ñi ñ th v i tr i ñ t quy t gi t th ng qu c t c là mày ñó.
Tháo sai l y dao, ghè tay Bình xu ng th m, ch t h t luôn chín ngón còn l i, r i
b o:
- Ch t h t chín ngón tay này ñ mày có s c mà th .
Bình ch i:
- Ta còn mi ng ñ nu t s ng ñư c tên ph n t c, còn lư i ñây ñ ch i vào m t tên
ph n t c.
Tháo l i truy n x o lư i! Nhưng Bình kêu lên r ng:
- Ch v i ra tay! Gi ta ñau quá r i, không ch u hình ñư c n a. Ð ta cung khai.
Hãy c i trói cho ta!
Tháo bèn sai m trói. Bình ñ ng d y, hư ng v Cung khuy t, bái l y mà tâu
v ng vua r ng:
- H th n không tr ñư c gi c cho nư c, th t là t i s tr i. Mong Thánh Hoàng
hi u th u cho lòng này.
Tháo còn căm h n, sai phân thây Cát Bình làm l nh. B y gi là năm Ki n An th
năm, tháng giêng.
S quan có thơ r ng:
Nhà Hán suy vi, khí s c tàn,
Cát Bình làm thu c c u gi ang san.
Quy t th m t d phò vua y u,
H ñ c, li u thân gi t tư ng gi an.
D u ch u c c hình, luôn m ng gi c,
Cam ñành th m t ch ng kêu than.
Hãi hùng mư i ngón tay tuôn máu,
R ng r ngàn thu m t lá gan...



Cát Bình ñã ch t.
Tháo l i g i t h u d n T n Khánh Ð ng ñ n trư c m t, r i h i Ð ng Th a:
- Qu c c u có bi t tên này không?
Th a n i gi n nói:
- Th ng ph n ch b tr n? Hãy gi t ngay nó ñi!
Tháo nói:
- Nó có công cáo giác b n mưu ph n, nay t i ñây ñ i ch ng. Ai dám gi t nó?
Th a nói:
- Khánh Ð ng là ñ a t ph n phúc, sao Th a Tư ng l i nghe l i vu cáo c a nó?
Tháo hăm d a:
- Ta ñã tra h i b n T Ph c r i. Ngươi còn ch i cãi gì n a?
Li n thét t h u b t Ð ng Th a, r i sai vào th ng phòng trong khám xét.
Ch c lát, b t ñư c t huy t chi u và t nghĩa tr ng.
Tháo xem xong, cư i nói:
- B n chu t nh t này l n gan th t.
L p t c sai b t c nhà Ð ng Th a già tr trai gái gi am l i, không ñ m t ngư i
nào ch y thoát.
Tháo h m h m v ph h i các mưu sĩ, ñưa t huy t chi u cho xem, t ý mu n
tru t ph Hi n Ð , l p vua khác.
Ðó chính là:
M y hàng chi u máu thành hư v ng!
M t b c tiên th rư c kh n nguy... chư tư ng, trù tính vi c ph vua.
Chú thích:
T c là Hán Vũ Ð
Tang Ho ng Dương, ngư i th i Hán Vũ Ð
Trương An Th , ngư i th i Tuyên Ð
Nhâm Tòa th i Ng y Văn H u
Xưa g i là chim Thư cưu .
Chung Quân, ngư i ñ i Hán Vũ Ð , ñ t T Nam, làm quan Bác Sĩ r i Gián
Ngh ð i Phu, khiên ch ñư c nư c Vi t. Khi ch t m i hơn hai mươi tu i. Ngư i
ñ i g i là Chung Ð ng (kỳ ñ ng).
Sách Lã th Xuân Thu chép r ng ng a th n Phi th m i ngày ñi v n d m. Ng a
Y u ni u m i ngày ch y m t v n tám ngàn d m.
T c là Vương Lương và Bá Nh c
Tr ng Ni t c là Kh ng T
Bãi này ñư c mang tên Anh vũ là nguyên do trong m t bu i ti c u ng rư u trên
bãi này, N Hành làm ra bài phú Anh vũ
Ngày m t tháng giêng
Ngày r m tháng giêng



H i 24
Qu c T c Hành Hung Gi t Quý Phi
Hoàng Thúc Thua Ch y Ð u Viên Thi u
Tào Tháo l y ñư c t huy t chi u, li n thương ngh v i b n mưu sĩ mu n ph
Hi n Ð , ch n ngư i có ñ c l p làm vua. Trình D c can r ng:
- Minh công ñư c oai l ng b n b y cũng nh l y danh nghĩa c a nhà Hán, nay
n u ph vua trong lúc b n b chưa bình t sanh h a l n.
Tào Tháo l i thôi. Ch sai áp gi i b n Ð ng Th a năm ngư i cùng năm nhà già
tr , trai gái ra các c a x tr m h t. C ng t t c hơn b y trăm ngư i ph i rơi ñ u.
Quan, dân trong thành ai ai trông th y ñ u sa nư c m t.
Ngư i sau có thơ than Ð ng Th a:
Chi u l ng ñai áo, g ng lo toan,
Gác v ng, vua, tôi l a tràn...
Nghĩ l i năm xưa t ng c u giá,
C m lòng ngày y ñư c ban ân.
Say mê c u nư c, mang tâm b nh,
Khao khát tr gi an, k t m ng h n...
Thiên c treo cao gương nghĩa li t,
Ngoài ra thành, b i... sá chi bàn?
L i có thơ than b n Vương T Ph c r ng:
M t t l a máu ñã ghi tên,
Quân ph tình thâm, ph i báo ñ n.
Gan s t d u tan trong ch c lát,
Lòng son r ng r ñ n thiên niên
Gi t h t gia quy n b n Ð ng Th a, Tào Tháo v n chưa h gi n.
L i ñeo gươm vào cung ñ gi t Ð ng Quý phi. Quý phi là em gái Ð ng Th a,
ñư c vua Hi n Ð thương m n, hi n ñang mang thai năm tháng.
Hôm y, vua ñang ng i trong h u cung, cùng Ph c Hoàng h u bàn kín v vi c
Ð ng Th a, lòng áy náy vì chưa ñư c tin t c gì.
B ng th y Tháo ñeo gươm ñ t ng t bư c vào, v m t h m h m.
Vua kinh hãi th t s c.
Tháo h i:
- Ð ng Th a mưu ph n, B h ñã bi t chưa?
Vua gi v h i l i:
- Ð ng Trác ñã b tru di t r i mà?
Tháo thét l n:
- Không ph i Ð ng Trác! Ð ng Th a kia mà!
Vua run s nói:
- Qu th t Tr m không bi t.
Tháo h i m a:
- M i c n ngón tay ra vi t chi u, ñã quên r i ư?



Vua không bi t tr l i ra sao n a? Tháo thét võ sĩ b t Ð ng Quý phi ñem ra.
Hi n Ð v i vàng kêu lên:
- Ð ng phi ñã có thai năm tháng. Xin Th a tư ng thương tình...
Tháo tr n m t nói:
- Không nh s tr i, t tôi ñã b h i r i! Há còn ñ ngư i con gái này l i mà
chu c h u ho n sao?
Ph c Hoàng h u cũng kêu r ng:
- Xin gi am vào lãnh cung, ñ i cho sinh n r i hãy gi t cũng chưa mu n!
Tháo không nghe, s ng ti ng g t:
- Còn mu n gi cái nòi ph n ngh ch y, ñ báo thù cho m nó sao?
B y gi , bi t s m ng ñã ñ nh, Ð ng phi s t sùi khóc r ng:
- Xin cho ñư c toàn thi th mà ch t. Ð ng b t phơi thân l th ...
Tháo m i sai ngư i ñem l a b ch t i.
Hi n Ð v a khóc v a nói v i Ð ng phi:
- Khanh xu ng Tuy n ñài, ñ ng oán Tr m nhé!
D t l i, l tuôn như mưa. Ph c h u cũng oà lên khóc l n.
Tháo n i gi n nói:
- L i còn gi trò ñàn bà tr con th n a à!
R i thét võ sĩ lôi Ð ng phi ra th t c bên ngoài cung môn.
Ngư i sau có thơ than Ð ng phi r ng:
Ð u xuân mưa móc cũng b ng không,
Li u nát, hoa rơi trư c b r ng.
Thiên t cũng ñành tuôn su t l ,
Trông theo t ng bư c qu n ôm lòng.
Gi t Ð ng phi r i, Tháo truy n b o quan Giám cung:
- T nay tr ñi, b t c ngư i ngo i thích, tôn thân nào, n u không ñư c phép ta
mà t ti n vào cung, ñ u ph i chém ñ u! Canh gi không nghiêm cũng ch u ñ ng
t i!
Sau ñó, Tháo nói v i Trình D c:
- Tuy nay ñã gi t b n Ð ng Th a r i, song còn Mã Ð ng và Lưu B cũng trong
s y, không th không di t tr .
Trình D c nói:
- Mã Ð ng hi n nay ñóng binh Tây Lương, binh th cũng m nh chưa nên ñánh
v i. Ph i v v h n r i g i chi u tri u v kinh mà gi t ñi m i ñư c. Còn Lưu B
hi n nay ñang chi m gi T Châu làm k d c thì cũng không nên ñánh. Hu ng chi
nay Viên Thi u còn ñang ñ n quân Quan ñ , có ý dòm ngó H a Ðô. Ph ng như
kéo quân sang Ðông ñ ñánh Lưu B , th t t B c u c u Thi u. Viên Thi u th a lúc
t i xâm ph m H a Ðô, ta làm sao ñương n i?
Tào Tháo áy náy nói:
- Ch ng ph i v y ñâu, Lưu B là tay nhân ki t trong thiên h . N u không tr
trư c, ñ cho h n có ñ lông, ñ cánh thì khó mà tr ñư c. Còn như Viên Thi u tuy



có nhi u binh l c song c hay hoài nghi b t quy t, hay làm h ng vi c, ch ng có
ñáng s gì?
Ðang lúc thương ngh b ng có Quách Gia ñ n, Tháo li n h i Quách Gia:
- Ta mu n hưng binh ñi dánh Lưu B , ng t còn s Viên Thi u xâm ph m H a
Ðô, ông nghĩ th nào?
Quách Gia nói:
- Viên Thi u tính ch m ch p mà hay ña nghi. Các mưu sĩ l i ghen ghét l n nhau,
n i b tranh giành nghi k nhau, không c n ph i s . Lưu B hi n ñang ch nh ñ n
binh mã, tích th o ñ n lương, quân binh chưa thu n th c, n u kéo binh ñ n ñó ñánh
m t tr n có th d p yên.
Tào Tháo c m ng li n nói:
- Chính h p ý ta!
Bèn kh i ñ i binh hai mươi v n chia làm năm ñ o ñi ñánh T Châu.
Quân t tác dò thám ñư c, báo v T Châu.
Tôn Càn T Châu l p t c qua nơi H Bì báo cho Quan Vân Trư ng rõ r i l i
qua Ti u Bái cho Huy n Ð c hay.
Huy n Ð c bàn tính v i Tôn Càn:
- Vi c này ph i ñ n c u c u Viên B n Sơ m i gi i ñư c m i nguy này!
Bèn vi t m t phong thư, sai Tôn Càn mang ñi.
Càn ñ n Hà B c vào ra m t Ði n Phong trư c, nói rõ tình hình và nh d n ti n.
Phong l p t c d n Càn vào ra m t Viên Thi u và trình thư lên.
Nhưng th y Viên Thi u hình dung ti u t y, áo mão x c x ch, Phong ng c nhiên
h i:
- Hôm nay Chúa công làm sao v y?
Viên Thi u ñáp:
- Ô hay! Ta s p ch t r i!
Ði n Phong th t kinh nói:
- Chúa công nói chi l i g th !
Viên Thi u nói:
- Ta có năm ñ a con, ch có th ng con út là ta cưng nó l m. Nay nó l i ñau gh
n ng, b nh nguy ñ n nơi. N u nó có b nào thì ta ch t m t.
Ði n Phong nói:
- Hi n Tào Tháo ñã hưng binh ñi ñánh Huy n Ð c, H a Ðô b tr ng, chúng ta
nên th a cơ h i y ñem nghĩa binh ñánh vào, trên c u ñư c Thiên t , dư i c u ñư c
muôn dân. Th t là d p may hi m có v y. Ch ch Minh công ñ nh ño t.
Viên Thi u nói:
- Ta cũng bi t cơ h i này r t t t. Ng t vì con ta ñau b nh, lòng ta ho ng h t, e
vi c không l i.
Ði n Phong h i:
- Vi c gì mà Chúa công ph i ho ng h t?
Viên Thi u ñáp:



- Trong năm ñ a con, ch có ñ a nh ñĩnh ng khác thư ng. N u không may nó
có b nào t ta cũng không s ng n i n a!
Vi n Thi u quay l i nói v i Tôn Càn:
- Ngươi hãy v nói l i v i Huy n Ð c, ta vì c y không th ra binh ñư c. N u
Huy n Ð c có b nào ñ n ñây tá túc, ta lo li u phương ti n giúp ñ cho.
Ði n Phong nghe nói, u t c ñ p cây g y xu ng ñ t kêu r ng:
- Ðư c th i cơ hi m có như th này, mà vì m y m n l c a m t ñ a con mà b
l cơ h i th t là ñáng ti c! Ðáng ti c!
Nói r i gi m chân than dài mà lui ra.
Tôn Càn th y Viên Thi u không ch u phát binh, li n ch y su t ñêm v Ti u Bái
ra m t Huy n Ð c, k rõ ñ u ñuôi. Huy n Ð c th t kinh h p h t chư tư ng thương
ngh .
Trương Phi hăng hái hi n k :
- Ð i ca ñ ng lo gì. Quân Tào Tháo xa m i ñ n, binh tư ng còn m i m t. Ta
nhân lúc chúng v a chân ư t, chân ráo ñ n ñây, hơi th chưa ñ u, c xông ngay
sang cư i tr i, t phá ñư c chúng.
Huy n Ð c nói:
- V n tư ng tam ñ ch là k dũng phu, ai ng trư c ñã bi t dùng mưu b t Lưu
Ð i, nay l i bày k này, thì cũng bi t phép dùng binh l m!
Bèn nghe l i Trương Phi, chia binh s n sàng, ñ i ñ n ñêm sang cư p tr i Tào
Tháo.
B y gi Tào Tháo kéo binh qua Ti u Bái.
Lúc ñang ti n binh, b ng có tr n gió th i t i, r i nghe ti ng n v ñánh r c ! Thì
ra cây ñ i kỳ b g y cán.
Tháo v i ra l nh cho quân sĩ t m d ng bư c, r i h p các mưu sĩ h i xem lành d
th nào.
Tuân Húc h i:
- Gió t phương nào t i? Th i g y c s c gì?
Tháo nói:
- Cu ng phong th phía Ðông Nam th i t i, ñánh g y cây giác nha kỳ (1). C
này g m xanh, ñ hai màu.
Húc nh m tính, r i ñoán:
- Ch ng ph i ñi u gì khác! H n ñêm nay t có Lưu B ñ n cư p tr i.
Tháo g t ñ u.
B ng Mao Gi i bư c vào cũng h i:
- V a r i, gió Ðông Nam th i g y lá giác nha kỳ hai ñ u xanh, ñ . Chúa công
cho r ng lành hay d ?
Tháo h i l i:
- Theo ý ông th nào?
Mao Gi i nói:
- Theo ngu ý, t là ñi m có ngư i t i cư p tr i!



Ngư i sau có thơ than Huy n Ð c r ng:
Thương thay Hoàng thúc th cô cùng,
Mu n cư p dinh Tào, kh i th công.
C ñ ch g y lìa, cơn gió bão,
Tr i già chi t a k gi an hùng?
B y gi , Tháo b o các tư ng:
- Tr i ñã báo ñi m cho ta, v y ñêm nay ta ph i ñ phòng c n m t.
Bèn chia binh ra làm chín ñ o, cho m t ñ o t i trư c ñ l p dinh tr i, còn bao
nhiêu chia ra làm mai ph c kh p tám m t.
Ðêm y, trăng khi m khi t , Huy n Ð c ñi bên t , Trương Phi ñi bên h u chia
quân ra làm hai ñư ng ti n phát.
Ch ñ mình Tôn Càn l i gi Ti u Bái.
Riêng Trương Phi b y gi l y làm ñ c k , d n toàn quân khinh k th ng ti n.
Khi ñ n trư c tr i Tào, Phi li n gi c ng a xông vào.
Nhưng ch th y ñèn ñu c leo lét, quân Tào lơ thơ thưa th t...
Còn ñang hoài nghi thì b ng m t ti ng pháo l nh n vang, b n b l a cháy bùng
lên sáng r c!
Ti ng reo hò tám m t n i lên như tr i long ñ t l ...
Phi bi t mình ñã trúng k , li n quày ng a toan thoát lui ra kh i tr i Tào, nhưng
m t Ðông ñã có Trương Liêu, phía Tây có H a Ch , chính Nam có Vu C m, chính
B c có Lý Ði n, phía Ðông Nam thì có T Ho ng, Tây Nam có Nh c Ti n, Ðông
B c có H H u Ðôn, Tây B c thì H H u Uyên tám tư ng d n quân mã ñánh p
vào.
M t mình Trương Phi t xông, h u ñ t, ñ trư c, g t sau...
Nhưng nguy hơn nưa là s quân c a Phi l i là quân th h cũ c a Tháo.
B y gi chúng th y s th nguy c p, ñ u h khí gi i ñ u hàng h t.
Phi hăng máu, l ng lên như con h d , ñang ñâm chém túi b i thì T Ho ng t i
ñánh cho m t tr n.
M t sau, Nh c Ti n l i ñu i t i.
Phi m m t ñư ng máu ra thoát vòng vây mà ch y. Ngo nh m t l i th y ch còn
hơn mươi quân k ch y theo.
Trương Phi mu n tr v Ti u Bái, nhưng ñư ng ñã b ch n m t.
Mu n sang T Châu, H Bì l i s quân Tào mai ph c ñón ñư ng.
Nghĩ không ra l i, Phi ñành trông v núi Mang Ðư ng mà ch y.
Còn Huy n Ð c khi d n quân v a ñ n tr i, toan xông qua c a ñã nghe ti ng reo
hò vang tr i.
M t cánh quân Tào n i d y sau lưng, ñánh c t ngang m t m t n a quân mã, và
ch n l i v .
R i H H u Ðôn xông ra ñón ñư ng.
Huy n Ð c v i phá vòng vây mà ch y.
H H u Uyên l i ñu i theo sau, ñánh cho m t tr n n a.



Ngo nh l i th y ch còn hơn ba mươi quân k ch y theo, toan ch y v Ti u Bái,
nhưng nhìn v phía thành trì ñã th y l a cháy r c tr i.
Huy n Ð c v i r cương, ñ nh ch y v T Châu ho c H Bì, nhưng ñã th y quân
Tào ñ ra ñ y ñ ng kh p núi ñón ch n.
Huy n Ð c th y h t c l i v , l i nh t i l i Viên Thi u d n:
- N u có b gì thì c ñ n tá túc...
Bèn nghĩ b ng:
- Nay ta ñã binh tan th cùng, chi b ng ta hãy t m qua Hà B c nương thân, r i
sau này s tính k khác.
Nghĩ r i, Huy n Ð c trông th ng hư ng Thanh châu mà ch y.
Ch y ñư c m t quãng l i g p Lý Ði n ch n ñư ng.
Huy n Ð c vùng lên thoát thân, r i c trông v phía B c mà ch y ti p.
Ba mươi quân k b Lý Ði n b t n t.
Th là ch còn trơ m t mình m t ng a ch y n n, m i ngày ph i ñi hơn ba trăm
d m.
Khi ñ n dư i thành Thanh châu, Huy n Ð c bèn kêu m c a.
Quân canh h i tên h , r i ch y vào báo v i quan Th S hay.
Nguyên quan Th S này là con trư ng c a Viên Thi u, tên là Viên Ðàm.
Ðàm v n có lòng hâm m Huy n Ð c l m, b y gi nghe tin:
- Lưu D Châu m t ngư i m t ng a ch y ñ n ngoài thành.
Viên Ðàm v i sai m c a, thân ra ñón ti p, rư c vào công ñư ng, h i tư ng t n
s th .
Huy n Ð c thu t rõ vi c b i binh và ng l i xin nương t a.
Ðàm li n m i t i nhà quán d ch ngh ngơi, r i vi t thư báo cho cha hay.
M t m t sai quân h t ng Huy n Ð c ñ n biên gi i Bình Nguyên.
Viên Thi u nghe tin, d n văn võ b h ra ngoài Nghi p Ðô ba mươi d m ngh inh
ti p.
Huy n Ð c xu ng ng a bái t .
Thi u v i vàng ñáp l , nói:
- V a qua, vì tr thơ m c b nh, không ti p vi n ñư c S quân, lòng v n áy náy
không yên. Nay hân h nh ñư c g p, th t ñã th a lòng mong ư c.
Huy n Ð c nói:
- B này là k cô cùng, ñã mu n t i nương nh dư i c a ngài t lâu, nhưng chưa
có d p. Nay b Tào Tháo ñánh phá, v con b hãm, gia ñình th t tán c r i. Lòng
nghĩ Tư ng quân r ng lư ng dung n p k sĩ b n phương, nên không ng i th n mà
t i theo. Mong Tư ng quân thu n p, th s có ngày báo ñáp.
Viên Thi u m ng r , li n th t ñãi r t h u r i ñ Huy n Ð c l i Ký châu.
Nói v Tào Tháo ñêm y l y Ti u Bái xong r i, l p t c ñ n l y T Châu.
My Trúc và Gi n Ung ngăn c n không n i ph i b thành ch y.
Tr n Ðăng bèn dâng thành cho Tào Tháo.
Tháo kéo ñ i quân vào.



V an dân chúng xong, Tào Tháo l i nhóm h t chư tư ng ñ bàn k ñi ñánh H
Bì.
Tuân Húc nói:
- Quan Vũ b o v v con c a Lưu B , t li u thân quy t gi thành y, n u ch ng
ñánh cho mau e Viên Thi u sang cư p m t.
Tào Tháo nói:
- Ta v n r t yêu Quan Vũ là nhân tài l i l c, võ ngh siêu qu n, mu n thu ph c
ñ dùng. Chi b ng nay c ngư i t i thuy t, n u y ch u hàng thì hay l m.
Quách Gia nói:
- Quan Vũ là ngư i nghĩa khí cao sâu, t không ch u hàng ñâu. C ngư i ñ n
thuy t, s b h i m t.
Nhưng m t ngư i bư c ra nói:
- Tôi v i Quan Vũ v n có quen nhau. Nay tôi xin ñi d hàng.
M i ngư i nhìn l i, thì ra Trương Liêu. Trình D c nói:
- Văn Vi n tuy quen bi t Quan Vũ, nhưng tôi xem ngư i y không th l y l i l
suông mà d ñư c. Tôi có m t k này, trư c làm cho Quan Vũ h t ñư ng ti n thoái,
r i s cho Văn Vi n ñ n d hàng. B y gi là y ph i v hàng Th a Tư ng.
Ðó chính là:
R p ñem cung m nh b m hùm d ,
So n s n m i thơm d cá ngao.
Chú thích:
C m t ng n g i là giác kỳ . C ñôi g i là môn kỳ .
H i 25
Núi Th San, Quan Công Gi ao Ba Vi c
Thành B ch Mã, Tào Tháo M Trùng Vây
Lúc y Trình D c dâng k :
- Vân Trư ng s c ñánh muôn ngư i, không dùng k khó th ng. Nay ph i sai
quân c a Lưu B m i ñ u hàng vào H Bì ra m t Quan Công, và nói d i là: Tr n
ñư c mà v , r i dùng chúng làm n i ng. L i sai ngư i khiêu chi n d h n ñ n m t
ch xa, ch n ñư ng v m i mong d h n ñư c.
Tào Tháo nghe theo k y li n sai m y mươi binh T Châu tr v H Bì ñ u
Quan Công.
Quan Công th y binh c a mình, lưu dùng ngay không nghi ng gì c .
Hôm sau, H H u Ðôn d n năm ngàn binh ñ n khiêu chi n, Quan Công không
thèm ra.
H H u Ðôn truy n quân sĩ ñ ng ngoài thành kêu Quan Công nhi c m ng c
ngày.
Quan Công t c gi n d n ba ngàn quân ra thành ñánh.
Ðánh ñư c ch ng vài mươi hi p, H H u Ðôn quày ng a b ch y.



Quan Công rư t theo ñư c ch ng hai mươi d m, s H Bì sơ th t nên quày ng a
tr l i không theo n a. Nhưng ñã mu n!
M t ti ng pháo l nh n vang.
Bên t có T Ho ng ñ ra, bên h có H a Ch ñánh ch n. Hai cánh quân bít
h n ñư ng v .
Quan Công m ñư ng máu thoát thân, nhưng hai bên cung n ñã ch c s n, b n
như mưa, không sao qua thoát.
Quay binh l i thì T Ho ng, H a Ch l i ti p chi n k ch li t.
Quan Công ráng s c ñánh vùi, hai tư ng ph i lui, r i toan d n quân v H Bì.
Nhưng H H u Ðôn l i ch n ñư ng ti p ñánh Quan Công ñánh t sáng ñ n t i,
không tìm ra ñư ng v , ñành lên chót núi Th San ñóng binh l i ñó t m ngh .
Binh c a Tào Tháo trùng trùng ñi p ñi p kéo ñ n vây ch t Th San.
Quan Công ñ ng trên núi, trông v H Bì th y trong thành ánh l a r c tr i.
Thì ra, lúc y quân trá hàng ñã m tr m c a.
Tào Tháo thân hành ñem ñ i quân ti n vào thành, sai ñ t l a, c t làm cho Quan
Công nao lòng r i ru t.
Qu nhiên, Quan Công th y l a cháy H Bì r t s hãi, m t ñêm xung sát m y
l n xu ng núi, nhưng ñ u b lo n tên t dư i b n lên không sao thoát kh i vòng vây.
Ð n lúc m sáng, l i toan xông xu ng phá vây n a, b ng th y m t ngư i c i
ng a ch y lên.
Nhìn ra m i bi t là Trương Liêu, Quan Công ñón h i:
- Ngươi là tư ng c a Tào Tháo, ñ n ñây ñánh v i ta chăng?
Trương Liêu li n b thương xu ng ñ t, bư c xu ng ng a thi l , tr l i:
- Không ph i.
Quan Công l i h i:
- Như v y thì ngươi ñ n ñây ñ giúp ta chăng?
Trương Liêu tr l i:
- Không ph i.
Quan Công l i h i:
- Như v y ngươi ñ n ñây ñ d ta chăng?
Trương Liêu nói:
- Cũng không ph i n a.
Quan Công ñang ng c nhiên chưa bi t ý ñ nh c a Trương Liêu như th nào,
Trương Liêu ñã nói:
- Vì c m nghĩ ngày trư c anh c u tôi nên tôi ñ n ñây ñem tin cho anh rõ.
Quan Công h i:
- Tin gì v y?
- Hoàng thúc hi n nay lưu l c nơi ñâu chưa rõ, còn Trương Phi ch ng bi t m t
còn. Hôm qua Tào Tháo l i l y ñư c thành H Bì r i, binh dân ñ u không b h i.
Gia quy n c a Hoàng thúc l i ñư c Tào Tháo b o v t t , nên em ñ n ñây ñưa tin.



Quan Công n i gi n hét l n:
- Ngư i l i dám ñ n ñây d ta sao? Ta thà ch t ch nh t ñ nh không ñ u hàng ai
c . Ngươi hãy l p t c v ñi, n u nói m t l i nào n a, ta chém ñ u ngay ñ y.
Trương Liêu cư i, nói:
- Anh nói như v y anh không s ngư i ta cư i hay sao? Tôi vì thiên h cư i anh,
ñ n ñây nói cho anh rõ ch ñâu dám d anh hàng.
Quan Công h i:
- Ngươi nói thiên h cư i ta vi c gì?
- Tôi bi t anh dõng l c có th a, song hi n nay th binh c a anh ñã tan v , n u
li u ch t th t là có t i.
Quan Công h i:
- Ta bình sanh không ch u nh c, nay ta ra tr n quy t ăn thua v i ñ ch, n u ch ng
may th t cơ, ta li u ch t ñ ñ n n nư c, sao l i có t i?
- N u anh li u ch t, anh s ph m ba t i.
- Là t i gì, nói th ta nghe?
Trương Liêu b t ñ u thuy t:
- Anh th nghĩ xem, Hoàng thúc hi n nay th t l c, nhưng chí c chưa ño t, th
nào cũng c n ngư i nghĩa dũng, n u sau này Hoàng thúc c n ñ n mà không có anh
t c là anh có t i th nh t. Hoàng thúc ñã phó thác gia quy n cho anh, nay anh li u
ch t ñ m t ch nương t a, không có ai b o v , y là t i th hai. Anh là m t k võ
ngh siêu qu n há l i không khuôn phò nhà Hán ñ danh muôn thu l i li u thác
như th ph ng có ích gì, ñó là t i th ba v y.
Quan Công nghe Trương Liêu nói, th dài, suy nghĩ giây lát r i h i:
- Ngươi nói ta có ba t i, v y anh b o bây gi ta ph i làm th nào?
- Nay b n phía ñ u có binh c a Tào Công, n u ch ng c e sơ th t, chi b ng hãy
t m ñ u hàng Tào Công ñ nghe ngóng tin t c c a Hoàng thúc. N u ngư i còn nơi
nào, anh s ñ n ñó tìm ngư i. Như v y, m t là b o v ñư c hai v phu nhân, hai là
ch ng ph l i ư c th ngày xưa, ba là ñ dành ñư c cái thân h u d ng này ngày sau
giúp nhà Hán. Ba ñi u y xin anh xét l i.
Quan Công nói:
- Ngươi nói ba ñi u ti n, ta l i có ba ñi u ư c. N u Th a Tư ng b ng lòng
kh ng ch u, ta s c i giáp hàng, b ng thi u m t ñi u, ta quy t li u ch t mà thôi.
- Th a Tư ng ñ lư ng l m, có ñi u chi mà ngư i ch ng ch u.
Quan Công nói:
- M t là, ta v i Hoàng thúc có th v i nhau m t lòng giúp nhà Hán, nay ta có
ñ u là ñ u Hán ñ ch ch ng ph i ñ u Tào Tháo. Hai là, xin l y b ng l c c a Hoàng
thúc c p cho nh t u c a ta, l i không m t ai ñư c bén m ng ñ n ch c a nh t u



ta. Ba là, khi nào hay ñư c tin anh ta ñâu, ta l p t c ñ n ñó, dù ñư ng xa ngàn
d m.
Trương Liêu ưng ch u, li n tr v ra m t Tào Tháo và nói:
- Quan Công ch u ñ u song b t bu c Th a Tư ng nh n ch u ba ñi u: Th nh t là
Ð u Hán ch ch ng ñ u Tào .
Tào Tháo cư i:
- Ta làm Th a Tư ng cho nhà Hán, ñ u Hán t c là ñ u ta, vi c y không can h
gì.
Trương Liêu l i nói:
- Th nhì là xin b ng l c c a Hoàng thúc c p dư ng cho nh t u c a h n, l i c m
không cho m t k nào ñư c bén m ng ñ n ch c a nh t u h n.
Tào Tháo cũng cư i, nói:
- Ta s c p cho g p hai l n b ng l c c a Hoàng thúc! Còn như vi c nghiêm c m
trong ngoài, thì gia pháp xưa nay v n th . Còn ph i nghi ng i gì n a?
Trương Liêu k ti p:
- Ði u th ba là lúc nào h n nghe ñư c Lưu B ñâu, h n ñi ngay dù cho ñư ng
xa muôn d m.
Tào Tháo ng m nghĩ m t lúc r i nói:
- Ði u y th c là khó! N u hay ñư c tin Huy n Ð c ñâu, h n ra ñi, như th ta
nuôi h n có ích gì?
Trương Liêu l i nói:
- Quan Công s dĩ trung thành v i Huy n Ð c là vì h n c m cái tình ñ i x c a
Huy n Ð c mà thôi! Nay n u Th a Tư ng ñ i ñãi v i h n cũng như Huy n Ð c thì
h n t m n ph c Th a Tư ng như ñã m n Huy n Ð c v y.
Tào Tháo suy nghĩ m t h i r i nói:
- L i Văn Vi n nói r t hay! Ta ưng thu n ba ñi u y.
Tào Tháo li n sai Trương Liêu ñ n th nh Quan Công v .
Trương Liêu li n ñ n thu t h t các vi c cho Quan Công nghe, Quan Công li n
nói:
- Tuy v y, xin Th a Tư ng hãy lui binh, ñ ta tr v thành h i ý ki n c a nh t u
ta ñã r i s ñ u hàng.
Trương Liêu v nói l i. Tào Tháo truy n lui binh hơn hai mươi d m.
Tuân Húc th t kinh, vào nói v i Tào Tháo:
- Không nên, tôi e nó trá hàng chăng?
Tào Tháo nói:
- Vân Trư ng là ngư i nghĩa khí, h n ch ng d i g t ñâu.
Quan Công d n binh v H Bì th y nhân dân ñâu ñó bình yên li n ñi th ng vào
ph ra m t nh t u.
Cam phu nhân và My phu nhan h i:
- Ch ng hay Hoàng thúc nay ch nào?
Quan Công nói:



- Chưa bi t anh y ch y v ñâu.
R i Quan Công ñem h t ñ u ñuôi vi c Tào Tháo d hàng k cho nh t u rõ, và
l i k ba ñi u ư c h n cho nh t u nghe. R i h i ý ki n.
Cam phu nhân nói:
- Hôm qua, quân Tào vào thành, chúng tôi tư ng ñã không toàn thân. Không ng
chúng không ph m ñ n cái tơ cái tóc. Không m t tên quân nào dám t i c a. Nay
thúc thúc ñã h a v i h , c vi c mà làm. Hà t t ph i h i chúng tôi là b n ñàn bà ñâu
bi t vi c l i h i trong quân binh. Song chúng tôi e ngày sau bi t ñư c tin c a Hoàng
thúc r i, Tào Tháo không cho ñi thì làm sao?
Quan Công nói:
- Vi c y em ñã có cách.
Quan Công t t lui ra, d n vài tên quân k vào ra m t Tào Tháo.
Tào Tháo b n thân ra kh i viên môn ngh inh ti p.
Quan Công xu ng ng a thi l r i nói:
- Tôi là tư ng b i binh, mong ơn ngài không gi t.
Tháo nói:
- Tôi ái m Vân Trư ng ñã lâu, nay ñư c g p nhau, th t ph tình hoài v ng.
Vân Trư ng nói:
- Tôi nh Văn Vi n xin Th a Tư ng ba ñi u, ngài ñã kh ng r i ch ?
Tào Tháo nói:
- Tôi ñã h a thì có bao gi nu t l i?
Quan Công nói:
- Sau này, n u tôi nghe tin ñ i ca tôi ñâu, dù vùi thân trong ch nư c l a, tôi
cũng ph i theo, ch ng y s t t không k p, cúi xin mi n ch p.
Tào Tháo nói:
- N u Huy n Ð c còn, ch ng ñó ông s ñi, nhưng tôi e Hoàng thúc b lo n quân
r i, xin ông an lòng th ng th nh lo li u.
Quan Công bái t .
Tào Tháo li n bày y n ti c th t ñãi.
Hôm sau, Tào Tháo li n truy n l nh thâu quân v H a Xương.
Quan Công li n th nh nh t u lên xe r i t mình ñi theo h v .
Khi quân ñi ñ n tr m d ch, Tào Tháo truy n quân ñóng l i ngh ngơi, l i truy n
Quan Công chung m t nhà v i nh t u. Ý mu n ñ cho Quan Công lo n nghĩa
quân th n.
Nhưng ñêm y, Quan Công c m ñu c ñ ng trư c c a su t ñêm canh ch ng cho
nh t u.
Tào Tháo bi t ñư c kính ph c vô cùng.
V ñ n H a Xương, Tháo truy n d n m t tư dinh cho gia quy n Huy n Ð c .
Quan Công li n phân ra hai vi n.
Phía c a trong ñ t mư i tên quân canh gi , còn Quan Công nơi nhà ngoài.
Tào Tháo l i d t Quan Công vào tri u y t ki n Hi n Ð .



Hi n Ð phong cho làm ch c Thiên Tư ng quân.
Quan Công t ơn r i lui ra.
Hôm sau, Tào Tháo l i truy n bày ti c l n th t ñãi.
Bá quan t t u ñ m t.
Tháo li n m i Quan Công ng i trên.
Ti c tan; l i sai ñem g m vóc, vàng b c và ñ trang hoàng ra t ng.
Quan Công ñem v gi ao h t l i cho nh t u.
T ñó, c cách ba ngày Tào Tháo bày m t ti c nh , b y ngày m t ti c l n kho n
ñãi Quan Công.
L i ñưa hai mươi ngư i con gái ñ p ñ n h u h .
Quan Công li n sai ñem vào cho nh t u.
C ba ngày, Quan Công vào m t l n ñ ng vòng tay nơi phía ngoài c a h i:
- Nh t u m nh chăng?
Nh t u h i thăm tin t c c a Hoàng thúc xong, r i nói:
- Thúc thúc c t ti n.
Ch ng y Quan Công m i lui ra. Tào Tháo hay ñư c vi c y khen ph c Quan
Công vô cùng.
M t hôm, Tào Tháo th y Quan Công m c chi c áo màu l c ñã b c màu, li n sai
th ph ng theo vóc c a Quan Công, l a g m t i may m t chi c c m bào r i ñem
cho Quan Công.
Quan Công lãnh l y ñem v r i m c vào trong, còn chi c áo cũ m c ngoài.
Tháo th y v y h i:
- Sao Vân Trư ng ti t ki m th ?
Vân Trư ng nói:
- Chi c áo cũ này là c a anh tôi cho. Tôi m c nó ra ngoài cũng như th y m t anh
tôi v y. Ch ng dám vì cái áo m i Th a Tư ng v a ban, mà quên cái cũ c a anh
cho! Vì th tôi m c áo m i vào trong.
Tào Tháo nghe qua khen:
- Th t là nghĩa sĩ!
Tuy ngoài mi ng nói th ch trong lòng ch ng vui.
M t hôm Quan Công ñang ng i Ph , b ng có tin báo:
- Hai v phu nhân ch ng bi t có chuy n chi mà khóc lóc n m lăn dư i ñ t.
Quan Công v i ch nh t khăn áo, vào quỳ phía ngoài c a h i:
- B m nh t u, ch ng hay có vi c gì mà bi thương như v y?
Cam phu nhân s t sùi nói:
- Ðêm hôm qua, ta n m chiêm bao th y Hoàng thúc b sa dư i h m, e ngư i ñã
ch t r i, nên ta bu n và khóc than ñó thôi.
Quan Công tìm l i khuyên gi i:
- Vi c trong m ng m không th tin ñư c. Ch ng qua là ch quá tư ng nh anh
nên m ng m như v y. Xin hai ch ch ưu s u có h i cho s c kh e.
Ðang lúc trò chuy n có quân Tào Tháo ñ n m i Quan Công ñi d y n.



Quan Công t giã nh t u r i ñ n nơi y n ñình.
Tào Tháo th y Quan Công bu n bã li n h i:
- Vân Trư ng có vi c chi ch ng ñư c vui.
Quan Công nói:
- Lâu ngày xa cách nên hai ch tôi nh anh tôi mà khóc lóc, cho nên tôi c m
ñ ng trong lòng.
Tào Tháo nghe nói li n cư i, r i ki m l i khuyên gi i cho khuây lãng, và m i
u ng rư u.
Qua vài tu n rư u, Vân Trư ng ng i nhìn tr i, tay vu t râu nói:
- S ng làm trai mà ch ng ñư c ph ng s qu c gia, b i nghĩa cùng anh, th t u ng
thay m t ñ i ngư i!
Tháo th y Vân Trư ng bu n li n khéo léo tìm câu h i cho khuây:
- Vân Trư ng có ñ m th râu ư c ñ ñư c bao nhiêu s i chăng?
Vân Trư ng nói:
- Ư c ch ng vài trăm s i. Qua ti t ñông thiên thư ng hay r ng nên ph i l y cái
túi the b c ngoài cho nó kh i r ng.
Tào Tháo li n l y g m bông may cho Vân Trư ng m t cái ñ y ñ b c râu.
Ngày n trong bu i ch u, vua th y trư c ng c Vân Trư ng có ñeo m t cái ñ y
g m, làm l h i:
- Thiên Tư ng quân ñeo cái ñ y y chi v y?
Vân Trư ng thưa:
- Râu th n dài l m nên Th a Tư ng ban cho cái ñãy ñ b c l i.
Vua b o m ra cho xem, Vân Trư ng m ra, th y chòm râu dài kh i b ng.
Vua khen:
- Ðúng là M nhi m công!
B i th Vân Trư ng có tên M nhi m công (ông râu ñ p).
M t ngày kia, Tào Tháo m i Vân Trư ng ñ n d y n, Tháo th y ng a Vân
Trư ng m m i h i duyên c .
Vân Trư ng ñáp:
- Vì ngư i tôi hơi n ng, nên c i con nào cũng chóng g y.
Tào Tháo l p t c sai quân d n ñ n m t con ng a s c ñ như than l a, hình thù
c c kỳ hùng vĩ, ch cho Vân Trư ng xem và nói:
- Vân Trư ng bi t con ng a này chăng?
Quan công xem r i nói:
- Nó là con Xích Th c a L B .
- Chính là nó ñ y.
Nói r i sai ñem yên cương ra ñóng, t ng cho Quan công, Quan công ph c l y t
ơn.
Tháo t v không b ng lòng, h i:



- Ta ñã bao phen trao t ng nào là m n , nào là vàng b c, nào là g m vóc, sao
ch ng th y Vân Trư ng vui, nay cho con ng a này mà Vân Trư ng l i t ơn h u
như v y?
Quan công nói:
- Tôi bi t con ng a quý này ngày ñi ngàn d m. Nay ñư c ơn ban, n u bi t anh
tôi ñâu, tôi có th ñi m t này là g p.
Tháo nghe qua s c t nh, b y gi m i th y h i ti c.
Quan công t t lên ng a ra v .
Ngư i sau có thơ khen: ????
Sau khi cho ng a, Tháo h i h n, bu n r u h i Trương Liêu:
- Ta ch ng h b c ñãi Vân Trư ng, sao h n c nghĩ ñ n chuy n ra ñi mãi là c
chi?
-Xin ñ tôi d h i th lòng h n coi.
Hôm sau, Liêu ñ n thăm Quan công, thi l xong, Liêu h i:
- T khi tôi ti n c anh v i Th a Tư ng, anh có ñi u gì b t như ý chăng?
Quan công ñáp:
- Tôi r t c m h u ân c a Th a Tư ng, ch ng còn thi u gì. Ch hi m thân tuy
ñây, mà lòng quá nh Hoàng thúc không phút nào quên ñư c!
- Anh nghĩ th là sai. B c trư ng phu x th ph i bi t cân nh c khinh tr ng.
Huy n Ð c ñãi anh v t t ñã h u b ng Th a Tư ng. Sao anh ch nghĩ ñ n vi c ra ñi?
Quan công nói:
- Tôi v n bi t Tào công ñãi tôi quá h u, hi m vì tôi ñã ch u ơn Hoàng thúc t
xưa, th cùng s ng ch t, không th ñ i lòng. Th nào r i tôi cũng không ñây lâu,
nhưng tôi ph i l p chút công báo ñáp Th a Tư ng ñã, r i m i ra ñi.
Trương Liêu v i h i:
- N u Huy n Ð c ñã qua ñ i thì anh v ñâu?
- Ðành theo xu ng tuy n ñài!
Liêu bi t không th nào gi n i Vân Trư ng, li n cáo t , tr v nói l i v i Tào
Tháo. Tháo tuy ch ng vui song lòng khâm ph c. Tháo nói:
- Th chúa ch ng quên căn b n, y th t là ngư i nghĩa sĩ trong thiên h .
Tuân Húc nói:
- Vân Trư ng nói s l p công r i m i ñi. V y ta ñ ng ñ h n tr ơn thì h n chưa
ñi ñư c.
Tào Tháo khen ph i. Sau ñó bá quan ai v dinh n y.
Nói v Huy n Ð c t khi v v i Viên Thi u, ngày ngày bu n b c không an.
Viên Thi u th y v y h i:
- Huy n Ð c có gì bu n b c v y?
Huy n Ð c ñáp:



- Hai em tôi lâu nay ch ng bi t tin t c, v con l i trong tay Tào t c ch ng bi t
lành d ra sao. Trên ch ng ñư c ñ n n nư c, dư i gi ch ng ñư c c a nhà l nào
l i không lo.
Viên Thi u nói:
- Nay ti t xuân hòa hư n, tôi mu n c binh ñi ñánh Tào Tháo ư c có ñư c
chăng?
Ði n Phong nghe nói li n bàn:
- Lúc trư c Tào Tháo m c ñi ñánh T châu, H a Ðô b tr ng, sao không nhân
cơ h i y mà ñánh. Nay nó ñã l y ñư c T châu r i, tư ng sĩ thêm m nh, ta ch nên
khinh ñ ng.
Viên Thi u nói:
- Ð ta nghĩ l i xem th nào!
R i h i Huy n Ð c:
- Ði n Phong khuyên ta c th , nên chăng?
Huy n Ð c nói:
- Tào Tháo là ñ a khi quân, n u Minh công không ñánh ñ giành l y ñ i nghĩa,
tôi e m t cơ h i?
Viên Thi u khen ph i, li n mu n hưng binh.
Ði n Phong l i c n n a.
Thi u t c gi n m ng:
- B n ngươi c khoe vi c văn không k gì ñ n vi c võ. Ngươi làm cho ta m t
vi c ñ i nghĩa.
Ði n Phong c c n mãi, Viên Thi u n i gi n toan ñem chém.
Huy n Ð c can r ng:
- Xin Minh công ch nóng gi n, làm h i mưu sĩ không hay.
Viên Thi u li n truy n ñem h ng c.
Thư Th th y Ði n Phong b h ng c, li n v h i h p c nhà cùng anh em h
hàng, r i ñem gia s n chia h t cho m i ngư i, d n dò như vĩnh bi t:
- Tôi theo ñ i quân ñi phen này, n u th ng uy danh l ng l y, còn như b i t
không có ñ t chôn.
C h ñ u a nư c m t ti n ñưa.
B y gi Viên Thi u sai ñ i tư ng Nhan Lương làm tiên phong ñ n ñánh thành
B ch Mã.
Thư Th l t ñ t c n ngăn:
- Nhan Lương tánh không ñư c r ng rãi, tuy có s c m nh song gánh vác vi c
l n m t mình không ñư c.
Viên Thi u ñáp:
- Ta bi t tài c a tư ng ta l m, ngươi làm sao bi t ñư c?
Quan Thái thú Ðông qu n là Lưu Giêng hay ñư c tin y li n sau ngư i v H a
Xương c p báo v i Tào Tháo.
Tào Tháo li n thương ngh hưng binh c ñ ch.



Quan Công vào trư ng ph thưa cùng Tào Tháo:
- Nghe Th a Tư ng kh i binh nên xin ñi ti n b .
Tào Tháo nói:
- Tôi chưa dám phi n ñ n Tư ng quân. V y lúc nào c n thì s nh ñ n.
Quan Công li n lui v .
Tháo li n d n binh mư i lăm v n, chia ra làm ba ñ i kéo ñi. Ði d c ñư ng l i
g p thơ c a Lưu Giêng c p báo li n li n. Tháo v i ñem năm v n quân ñi trư c ñ n
thành B ch Mã.
Khi ñ n nơi th y tư ng c a Viên Thi u là Nhan Lương bày binh b tr n, binh
giáp ñâu ñó ch nh t .
Tào Tháo khen th m, r i h i:
- Hàng tư ng sĩ có ai dám ra ñánh v i Nhan Lương chăng?
T ng Hi n bư c t i xin ñi, Tào Tháo m ng r nói:
- Ngươi là ñ i tư ng c a L B , n u ra tr n t thành công.
T ng Hi n lãnh m ng ñ thương lên ng a xông ra trư c tr n g p Nhan Lương
ñánh chưa ñ y hai hi p, Nhan Lương ñã chém T ng Hi n m t ñao rơi ñ u xu ng
ñ t.
Quân ch y v phi báo, Tào Tháo th t kinh nói:
- Nhan Lương qu là m t tay dũng tư ng, l i ñ n ch ng sai.
Ng y T c bư c ra nói:
- Nó ñã gi t b n c a tôi, v y xin cho tôi ra báo thù.
Tháo li n cho ñi. Ng y T c lên ng a xông ra trư c tr n.
Ðánh chưa ñ y hai hi p, Nhan Lương c m ñao nh m ngay ñ u Ng y T c xáng
xu ng.
Ng y T c ñ không n i nhào xu ng ng a ch t.
Tào Tháo kinh hãi nói:
- Th t là dũng tư ng ñó.
R i quay l i h i các tư ng:
- Còn ai dám ra tr n n a không?
T Ho ng bư c t i xin ñi. Tào Tháo nh n l i.
T Ho ng li n c m thương lên ng a xông ra.
Nhan Lương cũng ch ng thèm h i tên h c vi c c m ñao xông t i ñánh.
Ðánh v a ñư c mư i hi p T Ho ng cũng không ch u n i ph i quày ng a ch y
tu t vào thành.
Tào Tháo th y thi t luôn hai tư ng trong lòng bu n b c, nói:
- N u có Nhan Lương c m binh, e binh ta khó th ng ñư c.
Trình D c nói:
- Tôi xin ti n c m t ngư i t tr Nhan Lương ñư c:
Tào Tháo h i ai, Trình D c li n nói:
- N u không sai Quan Công ñi thì ch ng ai dám ñánh.
Tào Tháo nói:



- Ngư i y có h a là khi l p ñư c công r i s ñi, nay n u sai ngư i y ra tr n mà
th ng ñư c, t ngư i y không ch u .
Trình D c l i nói:
- Huy n Ð c n u còn t ñ u Viên Thi u. Ta sai Quan Công ra tr n gi t tư ng
c a Viên Thi u, th nào Viên Thi u cũng nghi mà gi t Huy n Ð c.
N u Huy n Ð c không còn, s gì Quan Công ñi n a.
Tào Tháo khen ph i v tay cư i, r i li n cho ngư i ñi th nh Quan Công ñ n.
Quan Công ti p ñư c l nh li n vào t giã hai ch . Hai v Phu nhân nói:
- Thúc thúc ñi chuy n này, nh dò la tin t c Hoàng Thúc nhé!
Quan Công vâng d r i lui ra, tay c m Thanh Long ñao, lên ng a Xích Th d n
vài ngư i tùy tùng th ng ñ n thành B ch Mã ra m t Tào Tháo.
Tào Tháo nói:
- Nhan Lương gi t luôn hai tư ng, ch ng ai dám ñánh nên ph i m i Vân Trư ng
ñ n ñây bàn ñ nh.
Quan Công nói:
- Ð tôi nhìn qua m t chút xem sao.
Tháo truy n bày rư u th t ñãi. Ðang u ng, b ng có tin báo Nhan Lương kéo
quân ra thách ñánh.
Tháo li n d n Quan Công lên núi ñ quan sát.
Tháo m i Quan Công cùng ng i, các tư ng ñ u ñ ng hai bên.
Tháo th y Nhan Lương ñã bày tr n th , c bay r p tr i, bào giáp r c r , ñao
thương sáng loáng, ngư i như r ng gươm, li n tr tay xu ng b o Quan Công:
- Tư ng quân coi, binh mã Hà B c hùng tráng th ñ y!
Quan Công kh nghiêng m t nói:
- Theo ý tôi thì ñó cũng ch như lo i th o m c có chi ph i lo.
Tháo l i tr tay l n n a nói:
- Ngư i m c áo vàng, c m ñao d ng ng a dư i ñám tàn l ng kia, chính là Nhan
Lương ñ y.
Quan Công ñưa m t nhìn qua m t chút r i b o Tháo:
- Tôi xem Nhan Lương như ñ a d ng nêu bán ñ u v y.
Tháo nói:
- Nó tài l m ñó, ch có khinh th .
Quan Công li n ñ ng d y nói:
- Tôi tuy b t tài song cũng xin ra tr n l y ñ u Nhan Lương ñem v n p cho Th a
Tư ng.
- Gi a ch n ba quân không nên nói ñùa!
Quan Công hăng hái nh y phóc lên ng a ch y th ng xu ng núi, tr n ñôi m t
ph ng, d ng c p mày t m, v t dùa quân Hà B c dư ng như sóng ngã, gió tan.
Nhan Lương ñang ñ ng dư i cây l ng, th y Quan Công ñ n v a mu n h i thì
ng a Xích Th ñã ñ n trư c m t r i. Nhan Lương chưa k p tr tay, Quan Công ñưa



lư i Thanh Long ñao chém m t ñao, Nhan Lương ngã lăn xu ng ng a. Quan Công
nh y xu ng ñ t, c t l y th c p, treo dư i c ng a, r i l i phi thân lên yên, vung ñao
ra kh i tr n, d dàng như vào ch không ngư i.
Binh tư ng Hà B c s nh n nháo c lên, chưa ñánh ñã r i lo n.
Quân Tào th a th ñánh tràn sang, chém gi t tơi b i, cư p ñư c l a ng a, khí
gi i vô s .
Quan Công phi ng a lên núi, các tư ng ñ u h t l i khen m ng.
Tào Tháo nói:
- Tư ng quân th t là th n nhân ñó.
Quan Công nói:
- Tôi ñây ñã th m vào ñâu. Em tôi là Trương D c Ð c, nơi ch n trăm muôn binh
sĩ, l y ñ u thư ng tư ng như thò tay vào túi l y ñ .
Tào Tháo nghe nói th t kinh, li n day l i d n các tư ng sĩ:
- N u sau có g p Trương D c Ð c, ch nên ñánh v i h n.
L i truy n m i ngư i l y vi t biên nơi bâu áo cho nh .
B y gi quân tàn b i c a Nhan Lương b ch y v gi a ñư ng, g p Viên Thi u
li n báo cáo:
- B m Chúa công, có m t dũng tư ng m t ñ râu dài, c m ñ o ñao c i ng a
xông vào tr n, chém m t Nhan Tư ng quân r i!
Thi u th t kinh h i:
- K nào th ?
Thư Th nói:
- M t ñ râu dài, h n là Quan Vũ, em Huy n Ð c ch ai? Thi u ñùng ñùng n i
gi n, tr m t Huy n Ð c nói:
- Em ngư i gi t m t tư ng yêu c a ta, h n các ngươi ñ ng mưu v i nhau r i!
Còn ñ ngươi làm gì n a?
M ng r i thét ñao ph lôi Huy n Ð c ra chém!
H i 26
Viên B n Sơ hao binh t n tư ng
Quan Vân Trư ng treo n tìm anh
Viên Thi u mu n chém thì Huy n Ð c ung dung nói :
- Em tôi th t l c m i ñâu, làm sao tôi bi t ? L i còn thiên h thi u gì ngư i m t
ñ râu dài mà l i nh t ñ nh bu c là em tôi ?
Viên Thi u v n tánh tình b t nh t nghe v y l i trách Thơ Th :
- N u nghe ngươi, suýt n a x ngư i vô t i r i !
B ng có m t tư ng ra trư c trư ng mà r ng :
- Tôi là b n thân Nhan Lương xin vì b n mà báo thù .
Nhìn l i thì ra Văn Xú.
Viên Thi u m ng r , c p cho mư i ngàn binh sĩ ra thành. Ð ng th i, Viên Thi u
cũng cho binh sang qua sông Huỳnh Hà.



Huy n Ð c thưa :
- Tôi mang ơn Minh Công ñã lâu, nay xin cho tôi ñi nghe ngóng tin t c .
Viên Thi u li n cho Huy n Ð c cùng Văn Xú ti n quân lên .
Huy n Ð c ñi sau, Văn Xú mang ñ i ñao lên ng a ñi trư c khiêu chi n. Lúc ñó
Quan Công ñư c Tào Tháo dâng bi u lên Vua phong ch c H n Th Ðình H u, l i
ñúc n ban cho.
Quân vào báo Viên Thi u l i sai ñ i tư ng Văn Xú t i ñánh n a, binh mã ñã
vư t Huỳnh Hà r i.
Tào Tháo li n truy n h u quân thành ti n quân, ti n quân thành h u quân mà ñi
t i phía Tây Hà.
L Ki n l y làm l sao Th a Tư ng l i cho lương th o ñi trư c, trong lòng h
nghi l m. H i thì Tào Tháo ch cư i tr .
Ði g n t i Gi ang Tân, nghe phía trên la hét m m. H i thì quân b o là ñ i quân
c a Văn Xú s p t i nơi, và quân phía trư c c a Tào Tháo ñang b r i lo n.
Tháo truy n rút h t quân lên núi ñ t t m lánh và h tr i.
Khi Văn Xú t i , Tào Tháo l i b o quân c c i giáp tháo yên ngh ngơi !
L Ki n d m chân than tr i, Tào Tháo b o :
- Ngươi c yên, ta dùng m i nh gi c ñó . Nói r i nháy Tuân Du mà cư i.
Quân Văn Xú t i, th y xe lương th o b b a bãi thì tan rã hàng ngũ mà thi nhau
tranh cư p.
Lúc ñó Tào Tháo m i n i m t l nh, bao nhiêu tinh binh mai ph c ñ ra, chém
gi t quân Viên Thi u không sao k xi t !
Văn Xú ñành ph i ch y dài.
Tào Tháo nhìn th y h i :
- Có ai ra b t Văn Xú danh tư ng Hà B c cho ta ?
T Qu ng, Trương Liêu cùng xông ra, Văn Xú l y cung b n m t mũi tên trúng
vào chóp mũi Trương Liêu, l i b n mũi n a, con ng a c a Trương Liêu qu xu ng.
May có T Qu ng ch y t i, Văn Xú ñ i ñ ch luôn và ñu i T Qu ng ph i thua ch y,
ch t m t tư ng m t ñ râu dài xu t hi n, ch n ñư ng Văn Xú mà r ng . Tư ng gi c
ch ch y !
Văn Xú quát m ng :
- Ngươi ch xem ta tr thù cho Nhan Lương ñây .
Nói r i hai bên ñánh vùi, h i lâu Văn Xú không c n i Quan Công, toan ch y thì
ñã b m t nhát thanh long ñao, ñ u bay kh i c .
Quân Hà B c ph n b gi t, ph n r t xu ng sông vô s .
Huy n Ð c lúc ñó ñi t i thì có quân báo :
- L i tư ng m t ñ râu dài gi t m t Văn Xú r i !
Huy n Ð c m ng th m ch y t i nhìn xa xa th y m t t ng ch y ñi ch y l i như
ba , l i có ph t ph i c hi u H n Th Ðình H u Quan Vân Trư ng.
Huy n Ð c th m t ơn tr i ñ t là qu th c em mình v n còn s ng .
Huy n Ð c ñ nh kêu g i thì l i th y quân Tào ào ào kéo t i nên ph i lui v .



Quách Ð và Th m Ph i v trình l i Viên Thi u :
- Ðúng là Vân Trư ng vùa chém m t ñ i tư ng Văn Xú .
Viên Thi u l i hô lôi Huy n Ð c ra chém.
Huy n Ð c kêu oan bi n b ch :
- Tào Tháo r t ghét tôi, th y tôi v i Minh Công nên sai Vân Trư ng ra gi t
Nhan Lương , Văn Xú ñ Minh Công n i gi n mà gi t tôi. Riêng Vân Trư ng không
ñư c bi t tôi ñây v y ñ tôi vi t thư, th nào em tôi cũng v v i Minh Công.
Viên Thi u c m ng, r i lui binh ñóng t i Võ Dương, không ñánh n a.
Tào Tháo cũng m t m i ch ñ H H u Ðôn gi H i Khâu, còn mình thì lui v
H a ñô.
Sau ñó Tào Tháo m i k nh ng mưu k c a mình cho L Ki n bi t, m i ngư i
ñ u khen ph c.
Tào Tháo m ti c ñãi tư ng sĩ thì l i có quân vào báo : t i Nh Nam, cư p bóc
n i d y, Tào H ng d p không n i nên ph i cho ngư i v xin cúu vi n.
Quan Công xin ñi d p b n cư p.
Tào Tháo nói :
- Tư ng Quân c n ngh ngơi, vi c này không dám phi n t i .
Quan Công l i thưa :
- Tôi không, e tôi sanh b nh.
Tào Tháo l y làm l , l i cho ñi, truy n Vu C m , Nh c T n theo làm Phó tư ng .
Tuân Úc l i r tai Tào Tháo :
- Vân Trư ng ñang có ý tìm Lưu B , ñ ng nên cho y ñi xa nhi u.
Tào Tháo b o :
- Th ng tr n này, ta không cho y ñi n a .
Còn Vân Trư ng t i Nh Nam thì quân sĩ b t ñu c hai ngư i tình nghi ñưa t i.
Quan Công nhìn l i, th t kinh, thì ra m t trong hai ngư i là Tôn Càng.
Tôn Càng, k chuy n lênh ñênh trôi n i, sau v v i Lưu Tích, và h i vì sao Quan
Công v v i Tào Tháo ?
Quan Công cũng ñem chuy n mình nói l i.
Tôn Càng ti p :
- Tôi nghe Lưu Hoàng Thúc bên Viên Thi u mà chưa có d p sang tìm .
Quan Công nói :
- N u anh tôi bên Viên Thi u thì tôi ph i ñi ngay. Hi m vì m i gi t m t hai ñ i
tư ng c a y , e r ng y không ch u .
Tôn Càng li n b o :
- V y ñ tôi ñi trư c coi tình hình th nào ñã .
Quan Công b o :
- Ðư c th y anh tôi thì muôn thác tôi cũng không ng i .
Tôn Càng ñi ngay ñêm hôm ñó .
Hôm sau, Quan Công ra tr n thì g p Cung Ð .
Quan Công h i vì sao mà b i ph n tri u ñình ?



Cung Ð tr l i :
- Ngươi m i là k b i chúa, Huy n Ð c ñang bên Viên Thi u, sao ngươi l i
theo Tào Tháo ?
Quan Công hươi ñao t i, Cung Ð l i ch y.
Ch y m t quãng. Cung Ð ngưng l i r i nói :
- Ơn Chúa cũ ông ch quên, mau t n binh, tôi ñ l i Nhũ N m cho ông .
Nói xong, b ñi m t. Quan Công li n ào quân t i chi m xong Châu Huy n, an
dân r i tr l i H a Xương.
Tào Tháo thăng thư ng và khao quân sĩ .
Sau ñó Vân Trư ng v trình hai ch tin t c Huy n Ð c.
Hai ch m ng r d n Vân Trư ng ph i hành ñ ng cho khéo.
T ñó Quan Công ñêm ngày lo k thoát thân.
Ch t có Truơng Liêu t i nói :
- Nghe anh ñư c tin c a Hoàng Thúc, tôi xin có l i m ng .
Quan Công nói :
- Ðâu ñã g p mà m ng.
Truơng Liêu l i h i :
- Anh v i Huy n Ð c và anh v i tôi khác nhau ra sao ?
Quan Công nói :
- Anh v i tôi là b u b n, Huy n Ð c v i tôi là anh em, l i thêm tình tôi chúa n a
.
Liêu h i li u Quan Công có sang Hà B c không ?
Quan Công ñáp :
- L i thưa v i Th a Tư ng trư c ñã rõ ràng minh b ch r i.
Trương Liêu v trình l i Tào Tháo, Tháo b o không lo, vì ñã có k c m chân
Quan Công r i .
Lúc ñó có ngu i vô trình có khách nh n là b n cũ t i thăm.
M i vô Quan Công chưa nh n ñư c ra ai thì khách nói là b h c a Viên Thi u
mang thư t i.
Ngư i y là Tr n Ch n, l y thư c a Huy n Ð c ñưa ra.
Quan Công xem, c m ñ ng khóc r i nói :
- Ch vì em chưa bi t anh ñâu ñó thôi ch ñâu dám quên nghĩa cũ !
Tr n Ch n gi c Quan Công nên ñi s m.
Quan Công ñáp :
-Xưa tôi ñư ng ñư ng chính chính t i ñây nay tôi ñi cũng ph i như v y. Xin ông
v thưa v i anh tôi ñ tôi
ñi t giã Tào Tháo, sau ñó ñưa nh t u c a tôi qua ngay .
Tr n Ch n lo :
- N u Tháo không cho ñi thì sao ?
Quan Công ñáp :
- Như v y thì ch t ch không ñây n a .



Sau ñó Quan Công vi t thư cho Tr n Ch n mang v .
R i sau ñó Quan Công vào y t ki n Tào Tháo.
Tào Tháo hay tin, ñã cho treo b ng 'H i t ' trư c c ng ñ lánh m t.
Quan Công m t m t c sai s m s a xe ñ phò nh t u ñi, m t m t niêm phong
h t c a c i vàng b c n tr l i Tào Tháo. Sau m y l n ñ n y t ki n Tháo ñ u g p
b ng H i ty.
Quan Công ñành vi t phong thư ñ l i và treo n Hán Th Ðình H u ngay trên
c ng, r i d n vài tên quân cũ c a mình mà theo xe hai ch .
K gi c a toan ngăn, th y Quan Công lăm lăm cây thanh long ñao nên ph i b
c a mà né, sau ñó ra l nh ñ y xe hai ch ñi trư c.
Nói v Tào Tháo còn ñang ñ c ý thì quân mang phong thư và n tín vào trình.
Tào Tháo th dài :
- Quan Công ñi m t r i !
L i có quân v báo Quan Công ch d t có vài tên quân ñi ra c a B c.
Sau l i có quân v trình bao nhiêu c a c i vàng b c Quan Công niêm phong và
ñ l i h t, c các th tỳ cho trư c ñây cũng ch ng mang theo ngư i nào c .
Ai n y, ngư i thì ng c nhiên, ngư i thì khen ng i, duy có m t tư ng ñ ng lên
xin ñi b t Quan Công , m i ngư i nhìn xem ai ; thì là Thái Dương.
H i 27
Qua i, Quan Công chém sáu tư ng
Ðưa ch , Xích Th lư t ngàn trùng
Thái Dương xưa nay th y Quan Công ñư c tr ng ñãi thì ghét l m.
Tào Tháo nói :
- Không quên chúa cũ, ñó là b c trư ng phu , các ngư i nên l y ñó làm gương .
Trình D c nói thêm :
- Ðư c Quan Công thì Viên Thi u như hùm thêm cánh , gi t ñi là ph i .
Tháo nói :
- Ta ñã h a, không nên th t tín .
L i quay sang Trương Liêu :
- Vân Trư ng ch ng ham vàng ham b c, ta th t m n y . V y ngươi ñi theo ta, g i
là ti n va và t ng va chút l v t h u va ghi nh l i sau này .
Nói r i cùng Trương Liêu ñi ngay.
Vân Trư ng ñang ñi , ch t nghe ti ng g i :
- Xin hãy ch m l i .
Quay l i nhìn thì ra Trương Liêu, Quan Công li n b o quân ñ y xe ñi trư c, còn
mình hoành ñao ñ ng l i h i :
- Văn Vi n có vi c chi v y ?
Trương Liêu nói :
- Th a Tư ng s p t i ñ ti n anh, anh nên ñ i môt chút .
Quan Công nói :



- Th a Tu ng mà mang thi t k b t tôi thì tôi cũng xin li u thác mà thôi !
Nói r i, ñ ng trên c u mà ñ i .
Phút ch c, Tào Tháo cùng vài mươi quân k ñi t i , theo sau là H a Ch , T
Qu ng, Vu C m, Lý Ði n. Tháo ra l nh cho chư tư ng d ng l i, Quan Công th y
không ai mang theo khí gi i thì m i an tâm.
Tào Tháo h i han :
- Vân Trư ng sao g p l m v y ?
Quan Công nghiêng mình thi l mà r ng :
- Tôi ñã có trình Th a Tư ng trư c r i , nay anh tôi Hà B c nên tôi xin ñi g p.
Dám mong Th a Tư ng nh l i l i h a khi xưa .
Tào Tháo nói :
- Ta mu n th tín v i thiên h , l nào quên l i ñã h a. Tuy nhiên ng i tư ng
quân d c ñư ng thi u th n nên có chút l phí ti n hành .
Nói r i cho tùy tư ng dâng vàng b c.
Quan Công thưa :
- C m nghĩa b y lâu v n còn ñ dùng, xin Th a Tư ng lưu l i mà khao tư ng sĩ .
Tháo l i nói :
- Thì ch p chi chút v t m n so v i công lao to l n b y lâu !
Quan Công thưa :
- Có chút công khó nh c , không ñáng Th a Tư ng quan tâm .
Tào Tháo nghĩ r i nói :
- Ta gi n mình phúc b c không c m ñư c Tư ng quân l i. Thôi thì có chi c c m
bào xin t ng Tư ng quân làm v t lưu ni m v y .
Nói r i sai tư ng ñ áo lên, Quan Công v n còn ng i sanh bi n nên c trên
lưng ng a l y thanh long
ñao vích áo lên ñ t ngang trên mình ng a, r i nghiêng mình t t Tào Tháo : Ð i
ơn Th a Tư ng, tôi ch ng dám quên .
T xong, gi c ng a nh m hư ng B c mà ñi t i.
Các tư ng gi n nói :
- Vân Trư ng vô l , sao không b t l i ?
Tào Tháo b o :
- Ngư i ñó m t mình, chúng ta m y ch c ngư i , có ñ phòng là vi c t nhiên.
Còn ñi u ta ñã h a thì ph i gi .
Nói r i cũng ra v .
Quan Công ñi lên, ch ng th y xe nh t u ñâu, b ng có ngư i trên núi ch y xu ng
, c ng a có ñeo m t th c p, ñ n trư c Quan Công mà thưa :
- Tôi là Liêu Hóa t nh b lưu l c ph i cư p gi t mà sinh s ng , nay ñ ng ñ ng
c a tôi b t ñư c hai v phu nhơn, sau m i hay là gia quy n c a Lưu Hoàng Thúc.
Tôi h i h n, chém ñ u nó ñ t t i .
Nói r i ñưa Quan Công lên núi và ñ y xe hai v phu nhơn ra tr .
Quan Công vòng tay xin hai ch mi n th .



Hai phu nhơn nói :
- N u ch ng có Liêu Hóa, at chúng tôi ñã b nh c r i .
Quan C ng nghe nói l y t Liêu Hóa .
Liêu Hóa có ý ñem lâu la ñi theo.
Quan Công nghĩ là cho dư ñ ng gi c Huỳnh Cân ñi theo cũng b t ti n nên ki m
l i t ch i khéo .
Quan Công l i phò nh t u mà ñi. Tr i t i, vô xóm h i thăm m t nhà ñ xin t m
ngh .
Ông ch nhà h i thăm danh tính , Quan Công nói th c. Ông già m ng r và
truy n ñ t ti c th t .
L i khi n v con m i hai v phu nhơn vào nhà trong r i nói :
- Tôi là H Hoa, có con là H Bang làm b h v i Viên Th c, Thái Thú Vĩnh
Dương . Tôi g i m t
b c thư nh Tư ng Quân ñưa cho nó thì tôi c m ơn vô cùng.
Quan Công lãnh thư r i ngh . R ng hôm sau l i phò hai ch lên ñư ng.
T i i Ðông Lãnh, tư ng tr n nh m là Kh ng Tú ra ngoài thành ñón.
Quan Công xu ng ng a ñáp l .
Kh ng Tú h i thăm ñi ñâu.
Quan Công nói ñi Hà B c ñ tìm anh.
Kh ng Tú nói :
- Viên Thi u là thù ñ ch, ch ng l Th a Tư ng ñ Tư ng quân sang ñó hay sao?
Quan Công ñáp :
- Ðúng v y, Th a Tư ng ñã h a v i tôi r i mà .
Kh ng Tú l i nói :
- V y xin cho tôi xem văn b ng .
Quan Công nói :
- Vì v i ñi không k p xin văn b ng.
Kh ng Tú l p t c tr vào thành nai n t r i nhóm binh sĩ tr l i ngoài thành mà
b o Quan Công :
- Không có văn b ng ta không ñ cho ñi, v y ngươi dám qua thành không ?
Quan Công li n hươi thanh long ñao ñánh ngay.
Kh ng Tú ñánh ñ không l i giây lát ñã b ñ u rơi xu ng ñ t.
Sau ñó, Quan Công l i phò nh t u ñ n L c Dương, quân vào báo tư ng gi i là
Hàng Phư c hay .
Hàng Phư c nhóm th h l i thương ngh .
M nh Ðang nói :
- S c như Văn Xú còn thua, hu ng h chúng ta , v y ph i dùng mưu. Tôi xin ra
ñánh r i gi thua ch y. Tư ng quân dùng cung mà lén b n thì h ñư c nó .
Bàn xong, Hàng Phư c d n M nh Ðang ra ch n ñư ng Quan Công ñ h i văn
b ng.
Quan Công nói ñi v i nên không có.



Hàng Phư c b o v y thì ph i quay tr l i.
Quan Công nói :
- Kh ng Tú ngăn ta nên b h i, nguoi cũng mu n ngăn sao ?
Hàng Phư c li n hô chư tư ng ra ñánh, t c thì M nh Ðang ra ñ i ñ ch, ñư c ba
hi p, li n b ch y. Nào hay ng a Xích Th phi như bay , mưu hay chưa th y ñâu ñã
th y m t loáng ñao, M nh Ðang ch t ñ t làm hai ño n.
Hàng Phư c núp c ng thành b n ra m t mũi tên , trúng cánh tay trái Quan
Công.
Quan Công c n tên gi t ra, máu ch y d m d , r i ñó Quan Công gi c ng a l i
ñánh Hàng Phư c.
Phư c né không k p, b ngay m t ñao ch t không k p tr i.
R i Quan Công l i ti p t c phò nh t u t i i Nghi Th y.
Tư ng gi i là Bi n H , cũng là dư ñ ng Huỳnh Cân ngày trư c, nghĩ k mai
ph c giáp binh Tr n Qu c T ñ h i Quan Công.
Bày xong k Bi n H ra nghênh ñón Quan Công.
Quan Công k vi c chém Kh ng Tá, Hàng Phư c cho Bi n H nghe.
Bi n H làm ra v c m thông r i nói :
- Sau này, tôi s thưa l i ñ Th a Tư ng rõ.
Nói xong m i Quan Công vào chùa mà th t ñãi cơm chay. Trong chùa có Ph
T nh Thi n Sư, ngư i cùng làng v i Quan Công, hay bi t mưu k Bi n H li n nói
nh cho Quan Công rõ.
Quan Công li n khi n quân tâm phúc c m khí gi i theo luôn bên mình.
Ðang ăn u ng, b ng Bi n H làm ám hi u, Quan Công li n h i :
- Tư ng quân mưu h i ta chăng ?
Bi n H c hô t h u xông t i.
Quan Công vung gươm chém ch t h t.
Bi n H b ch y quanh phương trư ng cũng b Quan Công chém m t nhát ch t.
Xong r i, Quan Công vào tìm Ph T nh t ơn .
Ph T nh nói :
- Tôi cũng b chùa này mà ñi vân du, ngày sau có d p, ta l i g p nhau .
R i Quan Công l i phò hai ch qua Vĩnh Dương.
Thái Thú Vĩnh Dương là Vương Th c là suôi gia v i Hàng Phư c, nay mưu ñ
tr thù , nên sai d n quán d ch t t , r i ñích thân ra nghênh ti p Quan Công mà nói
r ng :
- Nghe ñ i danh b y lâu, nay m i ñư c g p, th t là v n h nh kính m i Tư ng
Quân l i nơi quán d ch ngh ngơi.
Quan Công c m t , th nh hai ch ñi trư c, còn mình theo sau.
Nghĩ ngơi quán d ch xong, Vương Th c l i m i Quan Công ñi phó y n.
Quan Công ki u không ñi, Vương Th c li n cho quân mang ru u th t ñ n t n nơi
th t ñãi, m t khác, Vương Th c ra l nh cho H Bang lén ch t c i , ñ d n l a sau
quán d ch ch sang canh ba thì ñ t.



H Bang ñư c l nh nghĩ th m :
- B y lâu nghe danh Quan Công mà chưa bi t m t . Nghĩ r i lén l i g n ch
Quan Công ñang xem sách mà ngó.
Nghe ti ng ñ ng Quan Công h i ai ?
H Bang thi l r i nói :
- Tôi là H Bang tòng s t i huy n này !
Quan Công li n h i :
- Có ph i con c a H Hoa không ?
H Bang thưa ph i, Quan Công li n trao cho thư c a H Hoa.
Ð c xong H Bang th t kinh nghĩ th m : suýt n a ta h i ngư i có nghĩa khí r i !
Nghĩ r i mách l i t t c ñ u ñuôi âm mưu c a Vương Th c cho Quan Công rõ.
Quan Công c m ơn, r i m i hai ch ñi trư c, mình cũng nai n t theo sau.
H Bang l i nói c a thành ñã m , xin ñi ngay k o có h i.
Quan Công nghe l i ñi g p, giây lát quay l i th y quán d ch ñã b l a cháy ng t
tr i.
Ch t m t ñ o binh theo t i, ñi ñ u chính là Vương Th c.
Vương Th c kêu :
- Quan Công ch ch y, có ta b t ngươi ñây !
Vương Th c nói r i xông t i chém, Quan Công ñón ñ , ch m t ñao, Vương
Th c ñã b bay ñ u.
D c ñư ng, Quan Công th m c m t H Bang.
T i Hư t Châu, quân vào báo cho Lưu Diên hay, Lưu Diên ra thành ngh inh ñón.
Quan Công thi l mà r ng :
- T khi cách bi t nhau quan Thái Thú v n ñ ng m nh ch !
Lưu Diên c m ơn r i h i :
- Ch ng hay ngài ñi ñâu ?
Quan Công ñáp :
- Tôi t giã Th a Tư ng ñ ñi tìm anh tôi.
Lưu Diên l i h i :
- Huy n Thúc ñang bên Viên Thi u mà Viên Thi u là k thù, sao Th a Tư ng
l i cho anh ñi ?
Quan Công b o ñã có l i gi ao ư c trư c.
Lưu Diên l i nói :
- B h c a H H u Ðôn là Tr n Kỳ ñang gi i Huỳnh Hà, e r ng không cho
anh ñi ñâu.
Quan Công nghe xong, c ñ y xe ñi t i.
T i b n ñò Huỳnh Hà thì Tr n Kỳ t i h i :
- Ai ñó ?
Quan Công ñáp :
~Tôi là Quan Công t giã Th a tư ng ñi tìm anh tôi .
Tr n Kỳ h i có văn b ng gì không, Quan Công ñáp ñi v i nên không có.



Tr n Kỳ b o :
- Không có văn b ng thì không qua ñ ng .
Quan Công nói :
- Ngươi không nghe ta gi t các tư ng mà qua i r i sao ?
Tr n Kỳ ñáp :
- G p ta thì ngươi không làm khó ñư c ñâu , nói r i xông t i ñánh.
Quan Công vung m t ñao, Tr n Kỳ ñã r ng ñ u xu ng ñ t.
Li n ñó Quan Công l y thuy n, m i hai ch qua sông.
Kh i Huỳnh Hà thì t i ph n ñ t c a Viên Thi u.
Tính t H a ñô t i ñây Quan Công ñã ph i vư t qua năm c a i và gi t m t sáu
tư ng c a Tào Tháo. .Nghĩ t i ñó thì Quan Công ng m ngùi không vui, sau l i t
b o mình ñâu mu n th , ch ng qua là vì bó bu c mà thôi.
Còn ñang suy ñi nghĩ l i thì có m t ngư i phi ng a t i.
Quan Công v i nhìn xem thì ra là Tôn Càng.
Tôn Càng k :
- Hi n Lưu Tích ñã chi m ño t ñ t Nhũ Nam , tôi ph i ñi qua Hà B c ñ cùng
Viên Thi u bàn k phá Tào. Nào ng t i nơi m i bi t n i b bên Viên Thi u thi t là
l ng c ng, ai cũng nghi k l n nhau, quân sĩ tr thành ch nh m ng. Vì v y Huy n
Ð c ñã b Viên Thi u mà qua Nh Nam, ngư i e tư ng quân v v i Viên Thi u cho
nên sai tôi ñón ch Tu ng quân ñây .
Quan Công khi n Tôn Càng ra , m t hai v phu nhơn, Tôn Càng l i k chuy n ñã
m y l n Viên Thi u toan gi t Huy n Ð c, hai Phu nhơn nghe xong ñ u khóc lóc.
Quan Công nghe theo l i ch d n c a Tôn Càng li n quay xe hai ch ñi v hư ng
Nh Nam.
Ch t b i bay mù tr i m t ñoàn hùng binh kéo t i, ñi ñ u chính là ñ i tư ng H
H u Ðôn.
H H u Ðôn v a t i ñã kêu l n :
- Vân Trư ng ñ ng ch y n a , có Ðôn t i b t ngươi ñây !
H i 28
Chém Thái Dương, anh em ñoàn t ,
Ð n C Thành, tôi chúa an vui
H H u Ðôn d n năm trăm quân k ch y t i và nói :
- Th a l nh Th a Tư ng, ta tr n gi nơi ñây, làm sao ngươi l i xông pha chém
gi t th h c a ta như v y ?
Nói r i xông l i ñánh v i Quan Công.
Ch t có ngư i mang chi u c a Tào Tháo t i, kêu l n :
- Ch gi ao chi n v i Vân Trư ng n a !
R i ngư i ñó m chi u ñ c :
- Th a Tư ng kính m n t m lòng trung nghĩa c a Vân Trư ng, l i e d c ñư ng
b ngăn c n nên có chi u này truy n tư ng quân thâu binh .



H H u Ðôn h i :
- V y ch chuy n qua i chém tư ng, Th a Tư ng ñã rõ chưa ?
Ngư i y ñáp chưa.
T c th i H H u Ðôn nói :
- V y ta ph i b t Vân Trư ng m i ñư c !
Nói r i l i xông vào, Quan Công cũng n i gi n n t r ng :
- D ta s ngươi sao !
Hai ngư i l i ñánh vùi, ñư c ba hi p có m t tư ng phi ng a như bay t i.
Hai bên nhìn l i xem ai, thì ra Trương Liêu.
Trương Liêu kêu H H u Ðôn mà r ng :
- Th a Tư ng ñư c báo cáo vi c Quan Công chém sáu tư ng r i , nhưng vì có
l i gi ao ư c, l i vì c m nghĩa, nên Th a Tư ng truy n cho Tư ng quân ph i bãi
binh .
H H u Ðôn nói :
- Tr n Kỳ là cháu Thái Dương, v y nói làm sao ?
Trương Liêu nói :
- Anh ñ tôi khuyên gi i ch c Thái Dương s nguôi.
H H u Ðôn ñành ph i lui binh .
Trương Liêu h i Quan Công nay ñ nh ñi ñâu.
Quan Công ñáp :
- Huy n Ð c hi n không v i Viên Thi u n a nên tôi ñang ñi tìm.
Trương Liêu khuyên n u v y hãy tr l i v i Tào Tháo ñã.
Vân Trư ng ñáp :
- L nào có th như v y ñư c n a. Sau ñó hai bên giã t nhau.
Quan Công ñi h i lâu, g p cơn mưa r t l n nên ph i xin vào m t nhà g n ñó tá
túc.
M t ông già ra nghênh ti p và nói :
- Tôi là Quách Thư ng, nghe ñ i danh ñã lâu . Nói xong sai d n cơm nư c t t
kho n ñăi, l i m i hai phu nhơn an ngh trong h u ñư ng, còn Vân Trư ng và Tôn
Càng m i ngh nhà ngoài.
B ng có m t thanh niên ñi ngang qua, Quách Thư ng bu n r u nói :
- Ðó là con tôi, mà tánh tình du ñ ng, ngày ngày gi ao du v i b n th o kh u,
thi t là vô phư c cho nhà tôi . Quan Công cũng bu n lòng dùm.
Canh ba ñêm ñó, có ti ng ngư i la ng a hí.
Quan Công, Tôn Càng v i c m gươm ra xem thì thay dư i d t có m t ngư i dãy
d a, còn ñám gia binh ñang ñánh nhau v i m t toán ngư i . Thì ra con Quách
Thư ng ñem ngư i t i tr m ng a, b ng a ñá nên n m lăn ra ñó .
Quách Thư ng cũng ch y t i, r y la con không ng t và xin l i Quan Công.
Quân cư p lui r i, sáng hôm sau, Quan Công t giã Quách Thư ng cùng Tôn
Càng phò hai ch lên ñư ng .



Ði ñư c hai mươi d m, ch t g p m t t p quân sĩ m y trăm ngư i có hai tư ng
d n ñ u, m t m c chi n bào, l i có con Quách Thư ng ñi theo .
Tư ng m c chi n bào nói :
- Mu n ñi thì ñ con ng a Xích Th l i cho ta .
Quan Công h i :
- Ngươi là ai mà h ng hách làm v y ?
Tư ng kia ñáp :
- Ta là b h Trương Giác t c Ngươn Thì u ñây .
Quan Công l i b o :
- Ngươi theo Trương Giác mà không bi t Lưu , Quan , Trương là ai ?
Ngươn Thi u ñáp :
- Ta v n nghe t ngư i mà chưa g p bao gi .
Quan Công t c thì m túi râu ra, tư ng kia li n xu ng ng a mà r ng :
- Tôi l xúc ph m ñ i nhân dám xin tha th .
Quan Công h i :
- Làm sao mà ngươi nghe danh ta ?
Ngư i y ñáp :
~Trên núi Ng a Ngưu San có m t ngư i quê Qu ng Tây, tên là Châu Thương
s c m nh phi thư ng c nh c ñ n ngài luôn nên tôi m i bi t .
Quan Công nói :
- Ch n l c lâm ch ng ph i là nơi nương thân c a hào ki t, sao ch ng v theo ta .
Ngư i kia ñáp xin vâng, thì ñàng xa m t ngư i ñen thui phi ng a như gió t i d n
theo hàng ngàn lâu la , th y Quan Công thì quì xu ng mà r ng :
- Tôi nghe oai danh tư ng công b y lâu, nh ng mong ñư c theo phò tá, ng t vì
nương t a ch n sơn tr i b y lâu, e tư ng công không thâu d ng; may mà ñư c g p
tư ng công nơi ñây dám xin lư ng tình mà cho tôi ñi theo h u là may l m .
Quan Công h i han tên h .
Ngư i kia trình tên là Châu Thương.
Quan Công c m t m lòng thành kh n mà cho ñi theo .
Lúc ñó Cam phu nhân m i nói :
- Thúc thúc vì ch em tôi mà m t mình ch u khó , lúc trư c Liêu Hóa có xin theo
mà không cho, nay l i cho Châu Thương, dù sao m i vi c chúng tôi cũng hoàn toàn
xin nghe theo thúc thúc h t ?
Quan Công quay l i b o Châu Thương :
- Ch ng ph i ta vô tình, tuy nhiên m i vi c c n ñư c các t u t u c a ta ch p
thu n ñã. V y ngươi hãy t m tr l i núi, ch ta ki m ñư c anh ta r i hãy hay.
Châu Thương l i năn n :
- Thì xin cho tôi theo m t mình v y, bao nhiêu lâu la xin ñ l i cho Nguơn Thi u
h t.
Quan Công trình l i hai ch , hai ch b ng lòng, th là Châu Thương theo Quan
Công mà ñi.



D c ñư ng , Châu Thương cho bi t có m t ngôi C Thành; cách ñây vài tháng
có ngư i xưng là Trương Phi chi m c , hi n có hơn b n ngàn ngư i ng a.
Quan Công m ng r mà r ng :
- T khi l c lõng T Châu, ta ch ng rõ em ta ñâu, nay có tin này, thi t là Tr i
run r i .
Bèn cho Tôn Càng ñi thông báo Trương Phi mau xu ng ñ ñón ti p hai ch .
Nguyên Trương Phi trư c ñó có ñ n Tri Huy n C Thành mư n lương, viên này
không cho, Trương Phi gi t luôn r i ño t C Thành.
Ngày kia ñang còn ng i toan tính thì có quân báo Tôn Càng t i.
Trương Phi v i ra ñón.
Tôn Càng k chuy n Quan Công phò nh t u r i gi c Trương Phi ra nghênh ñón.
Trương Phi t c th i lên ng a mà ñi tay còn c m lăm lăm cây thương.
Tôn Càng ch ng hi u ra sao c .
Quan Công th y Trương Phi thì ñưa ñao cho Châu Thương gi r i gi c ng a
bư c t i, m ng m ng r r :
- Hi n ñ mau m c a thành ñón hai ch vào.
Ch th y Trương Phi m t tr n tròn, râu ñ ng th ng như râu c p ñ ng ñ ng sát
khí n t r ng :
- Ngươi g t huynh trư ng, ñ u Tào Tháo lãnh n công h u nay l i t i g t ta n a
chăng ?
Quan Công v i nói :
- Khoan ñã em. Vi c y khá dài, xin hãy ñón nh t u vào thành r i nh t u s k
cho em nghe .
Lúc ñó, hai v phu nhân v a k p nghe th y v i vén rèm xe mà nói :
- B tam thúc, làm gì v y ?
Trương Phi li n thưa :
- Bây gi thì hai ch h t ng i r i, ñ em gi t th ng gi c này xong r i rư c hai ch
nh p thành .
Nh v phu nhân l i h t l i năn n :
- Trư c ñây bên Tào Tháo là ñ ñ nghe tin Hoàng Thúc. Nay bi t tin thì ñi
ngay, t m thúc ch nghi ng gì .
Quan Công cũng nói theo :
- Sao em l i ng oan cho anh ?
Ch t ñàng sau Quan Công, có m t ñám binh mã kéo hi u c Tào Tháo ñi t i.
Trương Phi hét lên :
- Ðúng là mi t i ñ nh b t ta ñây !
Quan Công li n nói :
- Hi n ñ ch ta ñón ñánh tư ng kia s rõ hư th c .
Trương Phi t c th i lên thành quan sát.
Tư ng v a t i là Thái Dương trông th y Quan Công thì c gi n m ng ngay :
- Mi gi t cháu ta là Tr n Kỳ nay ta ñ n ñây b t mi ñ n m ng .



Nói r i hươi thương xông vào chém .
Quan Công cũng gi c ng a qu t thanh long ñao m t nhát, ñ u Thái Dương ñã
r ng xu ng ñ t.
Trương Phi khi ñó m i tin lòng Quan Công, m r ng c ng thành ñón hai ch và
Quan Công
vào . Ch t có quân báo cáo có ngư i phi ng a t i r t g p. Nhìn ra thì là Mê
Trư c và Mê Phương.
Mê Trư c nói :
- T ngày th t l c T Châu, ch ng nghe tin t c gì . May b a trư c có nhóm
thương khách cho bi t Tư ng Quân C Thành nên v i tìm l i .
Nói xong hai ngư i ra m t nh v Phu nhơn và Vân Trư ng.
Lúc ñó anh em m i ngõ tâm s cùng nhau, m i ñi u thông c m, ai n y ñ u rơi
l y.
Ngày sau, Vân Trư ng b o Trương Phi b o v cho hai ch C Thành, còn mình
cùng Tôn Càng ñi nghe ngóng tin Huy n Ð c Nh Nam.
T i Nh Nam thì Lưu Tích cho hay vì ñây binh lương quá ít nên Huy n Ð c
l i tr v Hà B c r i.
Quan Công nghe xong, l y làm bu n r u, Tôn Càng ñ ngh cùng sang Hà B c
bên Viên Thi u xem sao.
Hai ngư i l t ñ t tr l i C Thành báo tin, Trương Phi cũng ñòi ñi theo sang Hà
B c.
Vân Trư ng nói :
- Cái thành này r t quí, nó là ch an thân cho ta, em ph i kiên th mà ch ñ i tin
ta. Sau Quan Công ra l nh cho Châu Thương v chiêu binh mã nơi Bùi Nguơn
Thi u, sau r i ra ñư ng l n mà ch .
Châu Thương y l nh.
Quan Công li n cùng Tôn Càng qua Hà B c, Tôn Càng xin ñi trư c m t mình
nghe ngóng.
Quan Công ñ ng ý.
Tôn Càng ñi r i, Quan Công l ng th ng bư c t i m t túp nhà tranh, có ông già
bư c ra chào h i.
Quan Công k qua công vi c c a mình.
Ông già nói :
- Tôi là Quan Ð nh, có hai con ñ a l n h c văn, ñ a nh h c võ, tôi mu n cho
ñ a nh theo h u ngài có ñ ng chăng ?
Quan Công h i bao nhiêu tu i.
Quan Ð nh thưa lên mư i.
Quan Công b o :
- Tôi chưa có con, v y tôi nh n cháu làm nghĩa t ñư c không ?
Quan Ð nh m ng r kêu Quan Bình ra l y Quan Công làm cha, sau ñó Quan
Ð nh lưu Quan Công l i.



Nói v Tôn Càng ra m t Huy n Ð c.
Huy n Ð c nói :
- Gi ng Ung cũng có nơi ñây, v y ñ kêu va cùng thương ngh .
Gi ng Ung t i, Huy n Ð c h i mưu chư c ñ thoát thân.
Gi ng Ung nói :
- Mai Ngài vô xin Viên Thi u cho qua Kinh Châu ñ bàn cùng Lưu Bi u vi c
ñánh Tào, th nào y cũng cho ñi . Huy n Ð c l i m i Gi ng Ung cùng ñi .
Ung nói :
- Ngài ch lo, tôi s có cách.
Hôm sau Huy n Ð c c y như v y vào trình Viên Thi u.
Viên Thi u nói :
- Trư c ñây tôi ñã cho ông qua ñó m t l n mà Lưu Bi u ñâu có ch u xu t quân .
Huy n Ð c thưa :
- Tôi s l y tình ñ ng tông mà nói khéo, ch c l n n y Ki n Thăng s ch u .
Viên Thi u li n ưng thu n cho ñi cùng v i Tôn Càng.
Lúc ñó Viên Thi u l i nói thêm :
- Nghe tin Vân Trư ng s p qua Hà B c. Ta gi n v Nhan Lương , Văn Xú l m
phen n y không th tha y ñư c .
Huy n Ð c nói :
- Minh Công mà ñư c Vân Trư ng còn g p b i l n Nhan Lương , Văn Xú n a !
Viên Thi u li n cư i mà r ng :
- N u v y, ông hãy g i va l i ñây .
Huy n Ð c xin vâng.
Khi Huy n Ð c s p ñi thì Gi ng Ung ñ n thưa v i Viên Thi u :
- Minh Công cho tôi ñi theo canh ch ng Huy n Ð c.
Viên Thi u m ng l m, y l i.
Huy n Ð c ra kh i Hà B c li n cho Tôn Càng ñi ñón Quan Công.
Quan Công li n d t Quan Bình vào ra m t.
Anh em g p nhau n i m ng không sao k xi t.
Quan Bình ñư c g i Huy n Ð c là bác. Sau ñó Quan Công theo ñư ng l n t i
Ng a Ngưu San.
T i nơi thì th y Châu Thương d n vài tên quân b thương mách r ng có m t
tư ng m t mũi khôi ngô và m nh l m ñánh ch t Nguơn Thi u và chi m luôn san
tr i. Tôi ñánh v i y cũng không l i .
Quan Công h i :
- Tư ng ñó tên chi ?
Châu Thương ñáp không bi t, ch bi t dung m o ñ p ñ l m.
Quan Công li n cùng Huy n Ð c ñi t i chân núi.
Châu Thương li n ñ ng ra kêu lên núi mà m ng.
L p t c t trên núi, m t tư ng xách thương phi ng a xu ng.
Huy n Ð c nhìn ra Tri u T Long li n kêu lên :



- T Long, có ta ñ n tìm ñây !
T Long li n xu ng ng a quì bên ñư ng.
Huy n Ð c cùng Quan Công ñ u xu ng ng a mà m ng nhau.
T Long k là mu n tìm Huy n Ð c bên Viên Thi u, ng t vì có vài thù hi m
xa xưa v i Viên Thi u nên chưa ñi. Nay g p S Quân ñây tôi nguy n theo phò tá .
R i ñó T Long cho ñ t h t san tr i, kéo lâu la theo Huy n Ð c mà v C
Thành.
T i nơi hai v phu nhơn, Trương Phi, Mê Phương, Mê Trư c ñ u ra ngh inh ñón.
Huy n Ð c g p l i gia quy n thì vô cùng m ng r , r i ñó anh em cho làm m t
ti c l n m ng ngày ñoàn viên.
Ki m ñi m quân sĩ cũng ñư c vài ngàn.
Huy n Ð c bèn bàn vi c b C Thành qua Nh Nam chiêu binh mãi mã mà lo
vi c l n.
V Ph n Viên Thi u th y Huy n Ð c không v thì mu n hưng binh qua Nh -
Nam.
Quách B nói :
- Nay bên Gi ang Ðông , Tôn Sách oai danh l ng l y, nên hi p v i va trư c thì
có l i hơn .
H i 29
Tôn Sách b t bình gi t Vu Ki t
Tôn Quy n n i nghi p tr n Gi ang Ðông
Nói v Tôn Sách binh ròng tư ng m nh tr n gi m t cõi Gi ang Ðông .
Tào Tháo nghe tin , bu t mi ng than r ng :
- Sư t con ai ng nay l i l n m nh th . Nghĩ r i có ý ñem em gái g cho Tôn
Sách.
Tôn Sách lúc ñó dâng bi u v xin ch c Ð i Tư Mã , nhưng trư c ñã b Tào Tháo
ch i t nên hãy còn gi n, toan c binh ñánh Tào .
Thái Thú Ngô Qu n là H a Công li n báo cáo cho Tào Tháo hay, nào ng s gi
l i b binh Tôn Sách b t ñư c .
Tôn Sách m i H a Công ñ n , ném thư vào m t và m ng là ño ph n phúc. Xong
hô quân chém t c thì.
Th h H a Công có ba ngư i t ñó th báo thù cho ch .
M t bu i kia, Tôn Sách ñi săn hươu, b m t b n ba tên mai ph c b n m t mũi
tên vào gò má.
Tôn Sách rút ñư c tên ra r i xông l i chém h t b n kia, quân sĩ xem m t bi t là
b n th h c a H a Công .
Tôn Sách v , có h c trò c a Hoa Ðà t i ch a b nh.
Th y thu c nói mũi tên có t m thu c ñ c, ph i tĩnh dư ng lâu ngày m i kh i.
Còn n u c t c gi n thì khó mà qua kh i.
Tôn Sách bình sinh làm gì là mu n làm ngay, nay nghe v y thì b c l m.



Lúc ñó lai có Trương Huy n H a ñô v k l i bên ñó ai cũng khi p oai Tôn
Sách , duy có Quách Gia là không ph c.
Tôn Sách h i không ph c là th nào ?
Huy n thưa :
- Quách Gia b o Chúa Công hay nóng n y khinh vi c nh nên không ch u phòng
ng a, ít mưu k , ch là k th t phu h u dũng vô mưu.
Tôn Sách nghe v y hét to lên :
- Nó dám khinh mi t ta như v y, ta ph i ñi l y ñ u nó m i xong .
Tư ng sĩ v i can :
- Th y thu c d n ph i t nh dư ng. Chúa Công làm v y e có h i ñó .
K ñó l có Tr n Ch n t i, dâng thư c a Viên Thi u mu n hi p l c ñánh Tào.
Tôn Sách li n h p tư ng sĩ bàn chuy n xu t quân.
Trong lúc ñang bàn b c, b ng th y m i ngư i r tai nói nh v i nhau r i l n lư t
xu ng l u.
Tôn Sách h i có vi c gì v y thì t h u thưa vì có Vu Ki t chân nhân ñi qua nên
m i ngư i xu ng l y m ng.
Tôn Sách li n t a lan can nhìn xu ng, th y m t ñ o sĩ m c áo choàng tr ng, xách
cây g y ñ ng bên ñư ng, còn m i ngư i thì thi nhau ñ t hương quì l y.
Tôn Sách b t bình n t l n :
- Loài yêu ñ o mê ho c nhân dân .
R i truy n quân gi i Vu Ki t t i .
Tôn Sách m ng Vu Ki t :
- Mi dùng tà ñ o mê ho c lòng dân, t i ñáng ch t !
Vu Ki t nói :
- B n ñ o hái thu c, ch a tr cho dân, l v t không l y, sao l i b o làm mê ho c ?
Tôn Sách h i l i :
- Không l y c a dân, v y ch áo m c ñó ñâu ra ?
Nói r i toan chém. Các quan h t lòng can gián, Tôn Sách truy n hãy gi am Vu
Ki t vào ng c.
Sau ñó Tôn Sách v dinh, m là Ngô Thái Phu nhơn b o r ng :
- M nghe nói con c m tù Vu Ki t. V ñó ñư c coi như th n nhân giáng h , ch a
b nh cho dân chúng , con ñ ng làm v y mà m t nhân tâm .
Tôn Sách thưa :
- Nó dùng yêu thu t mà m dân nên con ph i tr m i ñư c.
Phu nhơn l i khuyên gi i n a. Hôm sau , Tôn Sách truy n d n Vu Ki t vào.
Nguyên tên ng c t t không ñeo gông cho Vu Ki t trong nhà gi am , khi nào b
kêu ra thì m i l y gông tra vào c Vu Ki t.
Có ngư i mách l i Tôn Sách .
Tôn Sách truy n ñánh tên ng c t t m y ch c trư ng r i b t xi ng ch t Vu Ki t
l i.
Các quan l i r nhau ký tên vào m t t b o lãnh dâng lên Tôn Sách.



Sách xem qua tên các quan r i nói :
- Các quan là các ngư i h c th c mà sao l i tin tà ñ o th này ! Ngày xưa
Trương Tân xu t quân ñ u b t l y bao ñ b t ñ u ñ th n thánh tr oai mà sau v n b
ch t.
Vi c ñó c ng ñ th c t nh m i ngư i. Nay ta tr Vu Ki t là tr mê tín trong nhân
dân, sao l i c ngăn c n ta ?
L Ph m thưa :
- Vu Ki t có tài ñ o võ, bây gi h n hán, n u y làm ñư c thì ñ cho chu c t i
Tôn Sách ñành ph i nghe theo.
Lúc ñó dân chúng xúm l i ñ coi.
Vu Ki t nói :
- Ta c u mưa có ñư c thì tánh m ng ta cũng không an !
Nói r i Vu Ki t t trói mình mà quì dư i tr i ñang n ng . Ð n gi ng , gió th i
vi vu, mây ñen v n vũ.
Tôn Sách ch t i ñó thì m ng r ng :
- Ðúng ng mà mây thì có , mưa thì không, ñúng là yêu ñ o !
R i khi n quân b Vu Ki t vào ñ ng c i ñã nhóm l a s n. L a cháy b c lên, m t
ñư ng khói x t lên không , có ti ng n vang r i thì mưa xu ng như trút.
Vu Ki t v n n m yên trên ñ ng c i ñã t t, các quan ñ Vu Ki t xu ng r i m t
lư t th y ñ u quì xu ng gi a bãi sình l y r i xưng t ng Vu Ki t, không k gì áo bào
mũ mãng l m bê b t. .
Tôn Sách th y c nh tình như v y càng thêm b t mãn mà r ng :
- Mưa hay không là do tr i sanh ra, sao các ngươi quá tin làm v y ?
Nói r i m c cho các quan l t ñ t van xin, Tôn Sách rút gươm chém m t nhát.
Vu Ki t ñ u rơi xu ng ñ t. Sau ñó l i khi n b thây Vu Ki t gi a ch mà răn
ngư i mê tín d ñoan.
Sáng hôm sau, quân vào báo thây Vu-Ki t ñã m t bi n ñâu .
Cùng lúc Tôn Sách nhìn ra c ng th y có m t ngư i ñúng là Vu Ki t .
Tôn Sách toan chém thì xây x m m t mày, té lăn xu ng ñ t.
Ngô Thái phu nhơn hay tin cho r ng con mình gi t ph i th n tiên nên m i b như
v y.
Tôn Sách t nh l i thưa cùng Phu nhơn :
- Con theo thân ph xông pha tr n m c t nh , làm gì có chuy n yêu quái. Ý con
ch mu n tr h a cho dân mà thôi .
Phu nhơn sau ñó bu n b c lui ra.
Canh ba ñêm ñó, Tôn Sách ngh ngơi trong trư ng, th y th p thoáng dưói ñèn,
nhìn ra l i là Vu Ki t. Tôn Sách hét l n :
- Bình sinh ta r t ghét ma qu , sao nguơi dám bén m ng t i hoài !
R i phóng gươm vào Vu Ki t, Vu Ki t l i bi n m t .
Vì có hi u vói m , Tôn Sách tuy ñau n ng v n g ng gư ng ra v m nh mà t i
h u Phu nhơn.



Phu nhơn h t lòng b o r ng :
- Con gi t oan nên ngư i ta báo oán, v y m ñã ñ t l t i Ng c Thanh Quán, con
ph i t i ñó l mà c u an.
Tôn Sách không dám trái l nh, t i nơi, ñ o sĩ m i ñ t hương.
Tôn-Sách ñ t, nhưng không ch u l y. B ng ñám khói t a lên có hình nhà l u, Vu
Ki t ng i trên.
Tôn Sách b ñi ra. T i c ng l i có Vu Ki t ch n l i.
Tôn Sách phóng gươm trúng ngay Vu Ki t, khi nhìn l i thì ra tên quân ñã b t Vu
Ki t ngày trư c.
Tôn Sách cho chôn c t t t .
Tôn Sách l i nói :
- Nơi n y có yêu qu tá túc, còn ñ làm chi , r i truy n ñ o sĩ ph i d n ra, r i
cho phóng h a ñ t.
L a cháy thì l i có Vu Ki t ñ ng ng i bên trong, v t i dinh cũng th y Vu Ki t
bên c ng,
Tôn Sách li n tr i ngoài thành.
Ðêm y Tôn Sách l i th y Vu Ki t hi n lên trong tr i khi n Tôn Sách quát m ng
m m.
Ngô phu nhơn th y hình d ng Tôn Sách tr nên ti u t y thì âu lo l m, Tôn Sách
khuyên gi i m là s ng ch t có s , yêu qu làm gì ñư c.
V a nói xong thì Vu Ki t l i hi n ra, Tôn Sách hét lên m t ti ng, v t thương nơi
má b xé rách, máu tuôn d m d , Tôn Sách lăn ra b t tĩnh.
H i lâu t nh l i, Tôn Sách than r ng :
- Ta ch c ch ng còn s ng ñư c bao lâu . Bèn g i em ru t là Tôn Quy n và
Trương Chiêu vào mà tr i
r ng :
- Thiên h ñang lo n, nay gi ñư c c a sông Tam Gi ang b n v ng thì s gây
ñư c cơ nghi p .
L i n m tay Trương Chiêu mà r ng :
- T B ráng giúp cho em ta .
Sau ñó trao n tín cho Tôn Quy n mà r ng :
- Như ñi u binh khi n tư ng tranh giành cùng thiên h thì em không b ng ta,
nhưng bi t dùng ngư i hi n, tr ng k tài ñ c gi v ng ñư c Gi ang Ðông thì ta
không b ng em. V y em ph i tư ng công ñ c c a cha
lsi nh l i anh mà c g ng lo li u .
Tôn Quy n khóc r i lãnh n th , Trương Chiêu cũng nư c m t ròng ròng mà h a
h t s c phò tá cho Tôn Quy n.
Tôn Sách l i thưa v i Phu nhơn :
- S con ñã h t, con ñã trao n th cho em con, d n nó ph ng dư ng m u thân
thay con .
Phu nhơn khóc. Em con còn nh quá .



Tôn sách gư ng cư i mà r ng :
- Em con th t là hơn con nhi u. Ngoài ra, vi c trong nhà, xin h i Trương Chiêu,
vi c bên ngoài thì h i Châu Du, ti c r ng Châu Du không có ñây cho con tr i l i .
R i l i kêu các em khác d n r ng :
- Các em ph i giúp ñ Tr ng Mưu, không ai ñu c sanh d tâm, n u có thì t t c
ph i tr .
M y ngư i em ñ u xin vâng.
L i g i v là Ki u phu nhơn mà r ng :
- Ta v i khanh gi a ñàng ñ t gánh, th c là chua xót Khanh l i ráng làm dâu
th o. Khi nào em gái khanh vào thăm, nh d n ngư i nói l i Châu Lang ph i g ng
phò tá em ta, ñ ng ph lòng h u ñ i c a ta xưa nay .
Nói r i Tôn Sách th h t ra mà lìa tr n !
Tôn Quy n l i khóc r ng .
Trương Chiêu ngăn l i, b o không ph i là lúc khóc, r i chia cho Tôn T nh lo
vi c c tang, rư c Tôn Quy n ra ñi n cho bá quan vào ra m t.
K ñó có tin Châu Du v a v .
Tôn Quy n c m ng nói :
- Công C n ñã v thì ta b t lo ng i .
Châu Du v khóc l y trư c linh c u Tôn Sách, Ngô Phu nhơn ñem các l i tr i
c a Tôn Sách nói l i .
Châu Du khóc l n mà r ng :
- Tôi xin l y thân khuy n mã mà ñ n ơn tri ng .
Tôn Quy n nói v i Châu Du :
- Anh ta di ngôn l i vi c trong c y T B , vi c ngoài nh Công C n . Xin Tư ng
quân giúp ta gi gìn cơ nghi p .
Châu Du xin vâng và ti n c thêm m t ngư i là L Túc, quê Ðông Xuyên, b ng
ch a kinh luân.
tu i tr , m côi cha, th m r t hi u.
Tôn Quy n nh Châu Du ñi thĩnh, L Túc bi t ti ng nhà h Tôn nên bèn theo
Châu Du ra m t Tôn
Quy n.
Tôn Quy n t ñó c ngày bàn b c cùng L Túc mà không th y m i .
L Túc bàn v i Tôn Quy n :
- Nhà H n ñã suy, Tào Tháo khó mà tr ngay . Chúa Công ph i gi Gi ang Ðông
cho ch c làm th chân v c mà nghe ngóng. Nay nên tr Huỳnh T , ñánh Lưu Bi u
chi m tr n mi t Trư ng Gi ang r i s l p hi u Ð Vuơng mà lo thâu thiên h sau
n y.
Tôn Quy n c m ng nghe theo.
L Túc l i ti n c Gia Cát C n t T Dũ v i Tôn Quy n.
Sau ñó Tôn Quy n tuy t gi ao v i Viên Thi u.
Tào Tháo khi nghe Tôn Sách m t thì toan c binh ñi cư p Gi ang Ðông.



Trương Thu n can :
- Lúc ngư i ta có tang mà ñánh thì thiên h không ai còn ph c n a .
Tào Tháo khen ph i, hôm sau l i tâu vua phong cho Tôn Quy n làm C i Kê Thái
Thú.
Tôn Quy n lên ch c l i có Trương Huy n ñ u, Trương Huy n l i ti n c thêm
C Ung.
T ñó, Tôn Quy n oai l ng Gi ang Ðông, binh hùng tu ng m nh, nhân dân m n
ph c.
Còn Viên Thi u nghe Tào Tháo k t liên v i Tôn Quy n thì ñùng ñùng d y binh
ñi ñánh Tào Tháo.
H i 30
Viên Thi u Th t Tr n T i Quan Ð
Tào Tháo Thi u Lương Cư p Ô Sào
Th y Viên Thi u t i Quan Ð , H H u Ðôn li n phi báo Tào Tháo.
Tháo l p t c c t b y v n binh, cho Tuân Úc l i gi H a ñô.
B n Sơ chia quân b n ñ o Ðông Tây Nam B c, chu vi hơn chín mnơi d m.
Thơ Th thưa v i B n Sơ :
- Binh Tào m nh nhưng lương ít, binh ta y u mà lương nhi u, xin c trì hoãn s
th ng.
Viên Thi u gi n l m nói r ng :
- Binh ta như v y mà ngươi b o là y u, hay ngươi có ý c n ta chăng ?
R i khi n gi am Thơ Th l i. .
Quân thám thính hay ñư c báo tin cho Tào Tháo .
Tháo ch cư i .
Tuân Du nói :
- Binh ta lương ít xin ñánh g p.
Tào Tháo y l i kéo binh t i tr i ñ ch.
Viên B n Sơ cũng kéo quân ra ñ i ñ ch. L i khi n Th m Ph i mai ph c ba ngàn
quân s n sàng cung tên nghe hi u thì kéo t i. Xong r i Viên Thi u ñ u ñ i kim
khôi, mình mang kim giáp ñi ra , có hai hàng tư ng ñi theo là Trương H p , Cao
Lãm, Hàng Mãnh, Thu n Vu Quỳnh .
Còn bên Tào Tháo cũng có các tư ng tùy tùng như H a Ch , Trương Liêu , T
Quáng , Lý Ði n.
Tào Tháo ch roi vào Viên Thi u mà r ng :
- Ta b o tâu v i Thiên T cho ngươi làm Ð i tư ng quân, nay sao l i ph n phúc
làm v y ?
Viên Thi u tr l i :
- Ngươi m i là ñ a gi c c a nhà H n, sao dám nói ta là b i ph n ?
Tào Tháo nói :
- Ta có chi u d p ngươi ñây !



Viên Thi u cũng nói :
- Ta cũng dâng ñái chi u mà tr b n ngươi ñây .
Bên Tào Tháo có Trương Liêu xông ra, t c thì Trương H p c n l i, ñánh năm
mươi hi p b t phân th ng b i. H a Ch phi ng a ra tr chi n thì Cao Lãm cũng ra
ñón ñánh.
Sau ñó Tào Tháo cho luôn H H u Ðôn và Tào H ng cùng xung tr n .
Tham Ph i li n phát pháo hi u binh ph c dùng tên ná b n ra tua t a , binh Tào
c không l i b Viên Thi u gi t m t tr n vô s .
Tào Tháo rút v Quan Ð .
Viên Thi u l i nghe l i Th m Ph i ñ mư i v n binh Quan Ð r i ñ p th t
nhi u núi ñ t, cho quân lên cao b n xu ng.
Quân Tào mu n xông ra ñánh nhưng b Th m Ph i ch n các y u l .
Binh sĩ v i báo v i Tào Tháo .
Lưu Hoa nói :
- Nó dùng tên thì ta dùng ñá mà tr , v y ph i làm phát th ch xa mà ñánh .
Tào Tháo cho l nh làm ba trăm c xe b n ñá.
Khi binh Viên Thi u v a b n tên thì ñá b n l i, quân Viên Thi u b ch t r t
nhi u.
Th m Ph i b o Viên Thi u :
- Bây gi ph i ñào h m qua chân núi mà vào tr i ñ ch .
Viên Thi u y theo, quân thám thính l i phi báo v i Tào Tháo.
Lưu Hoa nói :
- Nó ñánh sáng không ñư c nay tr ñánh t i ñó.
Xin Th a Tư ng cho ñào hào xung quanh tr i thì k nó vô d ng .
Qu nhiên quân Viên Thi u ñào h m l i g p ph i hào, h m không còn ích l i gì
n a.
Tào Tháo gi Quan Ð mãi thì s c quân cũng m t, Tuân Úc khuyên c g ng ít
n a mà ch cơ h i.
B ng quân b t ñư c m t tên d thám bên Viên Thi u và d n vào.
Tên n y khai ñi dò ñư ng ñ v n lương.
Tào Tháo c m ng, cho ngư i ñi cư p lương.
T Quáng xin ñi, Tháo y l i.
T Quáng li n cùng b h là S Hoán lên ñư ng.
Tào Tháo còn cho Húa Ch , Trương Liêu ñi ti p h u.
Hàng Mãnh ñang ñưa m y ngàn xe lương . Khi qua chân núi, có T Quáng ñón
ñánh, Hàng Mãnh ñánh l i. B h T Qu ng th a cơ ñ t m y xe lương, l a cháy
ng t tr i, Hàng Mãnh b ch y.
Viên Thi u trong tr i th y l a b c hư ng Tây B c ñã th t kinh, k nghe báo
lương th o ñã b cư p h t, li n sai Trương H p , Cao Lãm ñi ti p c u.
Hai tư ng v a t i l i b T Quáng , Trương Liêu, H a Ch ñánh cho m t tr n c
thua.



Viên Thi u gi n mu n chém Hàng Mãnh, các quan can gián mãi m i thôi.
K ñó sai Th m Ph i v Nghi p Ðô mà ñôn ñ c lương th o, sai Thu n Vu
Quỳnh , M c Nguơn Tân , Hàng Lư T , L Oai H ng , Tri u Hi n ra gi Ô Sào.
Thu n Vu Quỳnh tánh hay u ng ru u, t khi ra Ô Sào thì say liên miên.
Tào Tháo Quan Ð lâu ngày cũng vi t thư ñ c thúc Tuân Úc lo g p vi c ti p
t .
Tên quân mang thư l i b quân Viên Thi u b t ñư c ñem v n p H a Nhu .
H a Nhu bàn cùng Viên Thi u :
- H a ñô b tr ng ch có Tuân Úc ñó. Nay ta ñánh úp H a ñô thì gi c Tào s
h t ñ t s ng .
Viên Thi u không nghe mà r ng :
- Tào Tháo nhi u qu k l m, có th ñó là mưu m o c a h n không ch ng .
Sau Viên Thi u l i nghe l i dèm pha c a Th m Ph i mà ñu i H a Nhu ra .
H a Nhu than r ng :
- Cơ nghi p này suy r i nên khi n va ch nghe l i si m n nh mà g t b l i hay .
Than r i toan t v n.
Có ngư i ngăn l i mà r ng :
- Sao Tư ng quân l i phí b m ng mình như v y ! Th a Tư ng trư c kia ñã bi t
Tư ng Quân nay ch c không quên ñâu .
H a Nhu suy nghĩ . Sau ñó qua ñ u Tào Tháo.
Khi vào ra m t, H a Nhu nói :
- Tôi t i ñ h i thăm s c kho c a Th a Tư ng , mong Th a Tư ng ch ng i .
Tào Tháo cũng h i thăm l i :
- B y lâu nghe Tư ng Quân bên Viên Thi u, không rõ có bình an không ?
H a Nhu li n tình th c k h t chuy n mình chán ngán Viên Thi u , Tào Tháo
nghe nhưng chưa tin.
T i khi H a Nhu k l i khuyên Viên Thi u nên ñánh úp l y H a ñô mà Viên
Thi u không nghe.
Tào Tháo c kinh mà nói :
- N u h n nghe ông ch c tôi nguy r i !
Sau ñó m i tin l i H a Nhu.
H a Nhu h i :
- Th a Tư ng còn bao nhiêu lương th c ?
- Tháo nói vài ngàn xe.
H a Nhu cư i :
- Ý tôi là mu n giúp ông, sao ông l i gi u tôi ?
Tào Tháo v i ch a :
- Th c ra ch còn năm tháng lương mà thôi .
H a Nhu ñ ng d y, b ñi mà r ng :
- Ông không tin thì tôi ñây làm gì .
Tào Tháo li n kéo áo H a Nhu l i mà r ng :



- Tôi nói chơi, ch ch còn ba tháng thôi .
H a Nhu l c ñ u mà nói :
- H t nh n c r i !
Tào Tháo ho ng kinh h i làm sao mà bi t.
H a Nhu li n ñưa phong thư b t ñư c khi trư c.
Tào Tháo ng a m t lên tr i t ơn :
- Tr i còn thương ta .
Sau ñó h u ñãi H a Nhu .
H a Nhu hi n k :
- Lương th o c a Viên Thi u ñ u ch t Ô Sào do Thu n Vu Quỳnh gi , mà
Quỳnh hay u ng rư u say sưa, ông nên sai quân gi làm quân Viên Thi u mang c
hi u Trương Kỳ, ñ n v n lương r i th a cơ ñ t cư p thì ch vài ngày quân Viên
Thi u ph i thua .
Sau ñó Tào Tháo khi n Tuân Du, Gi H , Tào H ng, H a Nhu gi tr i, sai H
H u Ðôn, H H u Huyên ph c binh phía Tây, Tào Nhơn, Lý Ði n ph c binh
phía h u, Trương Liêu, H a Ch thì ñi trư c,
T Quáng, Vu Cam theo sau, Tào Tháo thì lãnh trung qnân cùng ti n ñ n Ô Sào .
Ðêm y, ngư i ng m tăm, ng a b nh c , l i kéo c hi u Viên Thi u mà ñi .
Thơ Th ñang trong ng c, th y ngoài c a trên tr i có nhi u sao t r ng, li n
xin cai ng c d n ra xem, xem r i kêu lên :
- H a t i nơi r i ! R i xin ra m t Viên Thi u .
Viên Thi u cho vào .
Thơ Th nói :
- Sao Thái B ch ñi ngư c lên ch sao Quý , sao Li u t có h a . Xin cho quân ñi
tăng cư ng Ô Sào và gi các ñư ng hi m y u k o nguy .
Viên Thi u ñang u ng rư u, nghe nói thì n i gi n m ng :
- Mi trong ng c mà còn mu n nhát ta . Nói r i sai b t b Thơ Th vào ng c.
Thơ Th than :
- Quân ta t ch t nay mai, còn xác ta cũng bi t v ñâu !
Nói v quân Tào ñi g n ñ n tr i quân Viên Thi u.
Quân bên trong h i :
- Quân nào v y ? Bên ngoài ñáp : Binh Trương Kỳ ñ n h lương .
Quân bên trong nhìn ra th y c hi u phe mình thì c ñ cho ñi .
Quân Tào vô t i tr i chính Ô Sào thì canh ñã sang tư, li n phóng h a ñ t.
Thu n Vu Quỳnh cùng b h còn ñ ng say thì ñã b câu móc té xu ng ñ t h t.
M c Ngươn Tân và Tri u Hi n b t tr n.
Tào Tháo sai n i l a, bao nhiêu kho tr i c a Viên Thi u b cháy r i .
Thu n Vu Quỳnh b b t d n vào, Tào Tháo sai c t tai c t mũi, c t lên ng a th
cho v ñ làm nh c Viên Thi u .
Còn chính Trương Kỳ ñi v n lương th c thì b Trương Liêu, H a Ch ch n ñánh
gi t ch t.



Viên Thi u nghe tin nguy kh n li n h p h t các tư ng mà th o lu n.
Trương H p bàn nên kéo g p sang Ô Sào .
Quách Ðô thì khuyên Tào Tháo m c Ô Sào nên ñem binh cư p tr i c a h n
ñang b tr ng là hơn c .
Trương H p l i nói :
- Tào Tháo qu quy t, nh nó mai ph c thì sao ?
Lúc n y Viên Thi u còn chưa hoàn h n, ch ng bi t quy t ñ nh ra sao nên c cho
Trương H p , Cao Lãm ñi cư p tr i Tào Tháo, còn Châu Cam thì ñem binh ti p c u
Ô Sào.
Châu Cam ñi ñư c n a ñư ng thì b Trương Liêu , H a Ch gi t ch t .
Trương H p, Cao Lãm ñi cư p tr i Tào qu nhiên b binh ph c c a H H u Ðôn,
Tào Nhơn, Tào H ng .
Binh Trương H p , Cao Lãm thua to ch y dài.
Vi n Thi u khi ñó ch còn hơn phân n a quân s .
Quách Ðô m t m t nói v i Viên Thi u là Trương H p , Cao Lãm có ý theo Tào
ñã lâu nên m i thua như v y, m t khác l i báo cho hai tư ng này là Viên Thi u có ý
h ih .
Hai tư ng li n sang ñ u Tào Tháo.
H H u Ðôn nói :
- H ñ u gi hay thi t, chưa bi t thì chưa nên tin .
Tào Tháo nói :
- Ta l y ân hu mà ñãi, ch c h không sanh tâm ñâu .
Nói r i cho hai ngư i v ñ u.
H a Nhu l i khuyên Tào Tháo ti n binh lên.
Tào Tháo li n sai Trương H p, Cao Lãm ñi cư p tr i.
Ðêm y binh Tào chia làm b n ñ o áp ñ n, bên Viên Thi u cũng chia quân ra ñ i
ng, ñánh t i sáng, binh
c a Viên Thi u l i hao m t phân n a.
H a Nhu l i khuyên Tào Tháo :
- Ta nên cho phao ngôn lên r ng binh ta chia làm hai, m t ñánh Nghi p Qu n,
m t ñánh Lê Dương,
quân Viên Thi u c nghe cũng ñ sanh lo n. Lúc nó lo n r i, ta ñánh r c m t
tr n s toàn th ng .
Tào Tháo nghe theo , cho quân ñ n r m lên tin trên.
Viên Thi u hay tin thì c kinh, sai Viên Thư ng ñi gi Nghi p Qu n, Tân Minh
ra c u Lê Dương.
Tào Tháo hay tin, chia ñ i binh làm tám ñ o nh t t ñánh phá doanh tr i c a
Viên Thi u.
Binh Viên Thi u không còn lòng d nào ñánh n a nên ch y tán lo n h t.
Viên Thi u b c giáp mão, d n con nh lên ng a mà ch y, ch có năm trăm
quân k ñi theo qua sông, vàng b c châu báu m t h t.



Binh Tào ñu i theo chém gi t tính ra binh Viên Thi u m t hơn tám v n, thây
n m ch t ñ t, máu ch y thành sông ! Lúc ñó quân sĩ b t Thơ Th mang n p Tào
Tháo.
Tào Tháo và Thơ Th v n có bi t nhau trư c.
Thơ Th kêu lên :
- Ta không ñ u ñâu.
Tào Tháo ñáp :
- Viên Thi u vô mưu, không nghe l i Tư ng quân nên m i mang h a , còn
Tư ng quân sao l i ch p nê làm v y, v v i ta thì ta may m n bi t ch ng nào !
Sau ñó h u ñãi Thơ Th , nào ng Thơ Th l i toan tr n v v i Viên Thi u.
Tào Tháo bèn cho ñem gi t, ñ n ch t Thơ Th v n không bi n s c m t.
Thơ Th ch t, Tào Tháo thương ti c h i lâu.
H i 31
Tào Tháo Ð i Phá Viên B n Sơ
Huy n Ð c T m Lánh Bên Lưu Bi u
Viên Thi u thua ñau m y phen v i thâu tàn quân, v Ký Châu dư ng b nh,
thư ng than vãn vì ch ng nghe l i Ði n Phong m i ra n i này. Nghĩ v y l i s x u
m t v i Ði n Phong nên ng m sai ngư i ñi gi t Ði n Phong.
Khi ñó Ði n Phong ñang trong ng c nghe Viên Thi u ñ i b i tr v thì nói
r ng :
- M ng ta h t r i !
Canh ng c l y làm l h i :
- Chúa Công mà b i thì ph i ph c tài tiên ñoán c a ông, c sao ông l i lo s ?
Ði n Phong nóí :
- Chúa Công b ng d h p hòi, th nào cũng x u h mà h i ta.
V a d t l i, qu nhiên có m t l nh t i sai gi t Ði n Phong.
Ði n Phong li n t v n.
Viên Thi u v r i, v n âu lo bu n bã, v khuyên nên l p s n ngư i k nghi p.
Viên Thi u có 3 con : l n là Vìên Ðàm gi Thanh Châu, k là Viên Hy gi U
Châu, ba là Viên Thư ng con bà v sau là Lưu Th . Ý Viên Thi u mu n b c l p
th là Viên Thư ng, m c d au Quách Ð h t s c can ngăn. Lúc ñó có Viên Ðàm và
Viên Hy d n quân v tr chi n cho cha, l p t c Viên Thi u nh p binh ñi ñánh Tào
Tháo ph c h n.
Lúc ñó Tào Tháo cũng dàn quân b sông ñ ñ i ñ ch, dân chúng mang th c
ph m t i ti p t .
Trong ñám l i có các bô lão tóc ñã b c.
Tào Tháo h i han :
- Lão trư ng niên k bao nhiêu ?
Thưa r ng :
- G n ñư c m t trăm .



Tào Tháo t l i :
-Làm kinh ñ ng t i các v , lòng ta ch ng ñư c an .
M y bô lão nói :
- Lâu nay có Ân Quì Liêu Ðông xem thiên văn nói sao Huỳnh Tinh hi n nơi
ngôi Càn Trư ng soi vào nơi này t t s có chơn nhơn d y nghi p Lương Bái.
Viên B n Sơ thâu thu n ng , nhân dân l m than. Nay Th a-Tư ng v a ra d p
m t tr n Quan Ð , di t quân c a Viên Thi u năm trăm muôn, nghĩ ra câu c a Ân
Quì ch vào Th a Tư ng xét ra r t ñúng .
Tào Tháo t t :
- Ta ñâu dám ví như lão trư ng nói !
Nói xong truy n ñem l v t ra t ng các bô lão, l i truy n quân sĩ ai cư p c a dân
s b x tr m.
Nhân dân c vùng ñ u c m ph c.
Hôm sau hai bên dàn binh b tr n.
Tào Tháo m ng Viên Thi u :
- Mi s c ñã cùng , nên ñ u hàng mau .
Viên Thi u h i các tư ng có ai ra ñánh.
Viên Thư ng li n gi c ng a ch y ra.
Tào Tháo h i t h u :
- K ñó là ai ?
T h u thưa :
- Ðó là con út Viên Thi u tên Viên Thư ng .
Tào Tháo h i ai ra ñánh, S Hoán li n xông ra, ñánh m y hi p, Viên Thư ng
ch y, S Hoán ñu i theo b Viên Thư ng b n m t phát tên trúng m t , S Hoán té
ch t.
Viên Thi u th ng tr n này r i hai bên thâu quân .
V tr i Trình D c hi n k Tào Tháo :
- Ta lui binh v mé sông, binh sĩ s ch t c ñánh ta s th ng .
Tào Tháo li n chia 5 ñ o binh :
- H H u Ðôn, Trương Liêu, Lý Ði n, Nh c T n, H H u Huyên v phía t -
chia 5 ñ o : Tào H ng, Trương H p, T Quáng, Vu C m, Cao Lãm v phía h u. L i
cho H a Ch làm tiên phuông, t t c r n r n kéo ñi mai ph c.
Tào Tháo cho H a Ch gi cư p tr i, quân Viên Thi u ñ ra m t lư t, H a Ch
d t quân ch y v m n sông .
Tào Tháo li n la l n :
- Trư c m t là ñ ch , sau lưng là sông, không li u thác mà ñánh còn ñ i bao gi !
T c thì quân Tào quay tr l i, li u ch t ñánh, binh sĩ Viên Thi u không ñ n i, m t
mình H a Ch chém mư i m y tư ng c a Viên Thi u, binh Viên Thi u ch y dài,
l i g p H H u Huyên, Cao Lãm , ch y thêm mư i d m l i g p Nh c T n, Vu C m,
m t ño n n a l i g p T Quáng, Lý Ði n, thôi thì quân Viên Thi u ph n ch t, ph n
tán l c , v ñ n tr i, k nào còn l i ñ u kinh h n táng ñ m, lo n u cơm mà ăn .



Ðang ăn l i b Trương H p, Trương Liêu cư p tr i, cha con Viên Thi u và th h
l i ch y thì g p Tào H ng, H H u Ðôn !
Viên Thi u hô l n :
- T t c hãy li u ch t m vòng vây.
Ra ñư c vòng vây, bao nhiêu binh mã thác h t, Viên Thi u ôm ba con mà khóc
ng t.
Sau ñó còn l i binh sĩ th h nào thì ra l nh lui v h t .
Sau ñó Viên Ðàm l i v Thanh Châu, Viên Hy v U Châu , Viên Thi u và Viên
Thư ng v Ký Châu .
Tào Tháo ñ i th ng khao thư ng binh sĩ th t l n, r i cho ñi d thám thì bi t cha
con Viên Thi u ai v châu n y.
B ng nghe quân v báo Lưu B ñóng binh Nh Nam, có Lưu Tích giúp vài v n
binh , ñang mu n xâm ph m H a ñô.
Tào Tháo cho Tào H ng l i, còn mình kéo quân sang Nh Nam ngăn Lưu B .
Huy n Ð c t ngày hi p v i Lưu Tích và Cung Ðô thì thanh th l ng l y, cho
Lưu Tích , Cung Ðô l i gi Nh Nam, còn thì kéo ñánh H a ñô, ñ n Như ng San
thì g p binh Tào .
Huy n Ð c chia quân ba cánh Vân Trư ng Ðông Nam , Trương Phi Tây
Nam, Huy n Ð c và Tri u Vân thì chánh Nam.
Binh Tào ñ n, Huy n Ð c kéo ra nghênh ñ ch.
Tào Tháo m ng Huy n Ð c :
- Ta ñãi ngư i làm b c thư ng tân, sao ñi ph n phúc làm v y ?
Huy n Ð c nói :
- Ơn c a ngươi ta luôn nh , song t i gi an hùng c a ngươi thì không tha th
ñư c !
Tào Tháo sai H a Ch ra, Tri u Vân ñón ñánh, chưa phân ñư c thua thì hai cánh
quân Vân Trư ng,
Trương Phi ñ ra, binh Tào m i t i nên m i m t ph i b ch y.
Huy n Ð c th ng tr n r i v dinh.
Hôm sau, Tri u Vân l i t i khiêu chi n. Binh Tào không ra.
Hơn m t tu n như v y .
Huy n Ð c chưa bi t tính sao thì có tin Cung Ðô v n lương ñã b Tào Tháo ñón
ñánh.
Trương Phi ñư c l nh ñi ti p c u.
L i có quân báo H H u Ðôn th a cơ ñánh Nh Nam, Lưu Tích không ch ng
n i ñã b tr n.
Quan Công l i ñư c l nh ñi c u Nh Nam.
Chưa ñ y m t ngày quân thám thính báo cáo v Quan Công và Trương Phi ñang
b vây ch t .
Nghe tin, Huy n Ð c mu n rút quân, l i s có quân mai ph c c a Tào Tháo.
Ð ng th i l i th y H a Ch t i khiêu chi n.



Huy n Ð c ch ng dám ra, sau ñó ch ñêm t i thoát kh i vòng vây.
Ði ñư c m t quãng, l i th y l a ñu c sáng trưng, có ti ng hô :
-Ð ng ñ Lưu B ch y thoát !
Tri u Vân thưa :
- Xin Chúa Công ch lo và ch y theo tôi . Nói r i hươi thương gi c ng a m
ñư ng.
Bên kia H a Ch , Vu Cám, Lý Ði n ào t i ñánh, Tri u Vân c v i c ba, Huy n
Ð c th a cơ ch y thoát.
G n sáng, g p quân Lưu Tích b o v gia ñình Huy n Ð c ch y t i trong có c
Tôn Càng, Gi ng Ung, Mê Phương, Mê Trư c.
Lưu Tích k chuy n H H u Ðôn quá m nh, không ch ng n i, may có Quan
Công t i nên m i ch y thoát.
Huy n Ð c l i h i Vân Tru ng ñâu, Lưu Tích khuyên nên ch y ñã r i s tính
sau.
Nói chưa d t thì m t ñ o binh Tào l i xu t hi n, nhìn ra là Trương H p.
Trương H p kêu l n :
- Lưu B ch ch y, có ta t i l y ñ u ngươi !
Lưu B ñ nh tr lui thì l i có Cao Lãm ch n ñư ng.
Huy n Ð c c kinh than r ng :
- Phen này m ng chúng ta h t r i .
Lưu Tích có rán c ñ ch, b Truơng H p chém m t ñao bay ñ u.
Ðang khi nguy kh n, x y m t tư ng xu t hi n t a thiên th n ñánh vùi v i Cao
Lãm r i chém Cao Lãm ch t t t.
Thì ra Tri u Vân xông t i c u Huy n Ð c, Trương H p ñánh không n i ph i rút
lui.
Tri u Vân th a th ng xông lên thì l i b quân Tào vây b c b n phía.
May thay lúc ñó Vân Trư ng cùng Châu Thương, Quan Bình kéo t i, ñánh m t
tr n, quân Tào b ch t vô s , thì l i v a g p Trương Phi.
Trương Phi báo Cung Ðô ñã ch t v tay H H u Ðôn r i.
T t c sau ñó h p binh l i ra m t Huy n Ð c .
Tào Tháo th y Huy n Ð c ch y m t thì cũng thâu quân.
Lúc y binh Huy n Ð c ch ng còn ñ ngàn ngư i, c qu t tan tác, Huy n Ð c
than r ng :
- Ta qu là b t tài ñ liên l y ñ n bao nhiêu ngư i !
Các tư ng sĩ ai cũng rơi l y.
Tôn Càng nói :
- H ng m t l n, ta ch ngã lòng.
Sau ñó t t c bàn sang v i Lưu Ki n Thăng Kinh Châu.
Huy n Ð c lo ng i Lưu Ki n Thăng không ch u.
Tôn Càng xin ñi trư c ñ xem tình hình.
R i ñó Tôn Càng tìm ra m t Lưu Bi u.



Lưu Bi u h i :
- Ông theo Huy n Ð c, nay t i ñây làm gì ?
Tôn Càng thưa :
- Lưu Huy n Ð c là anh hùng trong thiên h , nay vì b i binh nên có ý qua ñ u
Tôn Quy n.
Tôi can r ng còn có Chúa Công ñây cùng h , sao không tìm Chúa Công mà giúp
s c l a là ph i tìm ñâu. Huy n Ð c nghe ra cho nên sai tôi t i ñây bái y t .
Lưu Bi u li n m ng r mà r ng :
- Huy n Ð c là hàng em ta,
Ta mu n g p t lâu, nay l i có ý theo ta thì hay l m.
Thái M o nói :
- Huy n Ð c ch ng t t gì ñâu, theo L B r i l i theo Tào, v a r i quay ñ u
Viên Thi u. Nay dung n p y s m t lòng Tào Tháo.
Tôn Càng cãi l i :
- Lưu S Quân há l i ñem sánh v i L B , Viên Thi n sao ?
Nay ta lu n l i ñ ngư i v cùng Chúa Công là nghĩ ñ i s v sau, há có ph i
b n ta s ch t ñâu .
Lưu Bi u cũng b o Thái M o :
- Lòng ta ñã ch p thu n, ngươi ñ ng nói n a .
Tôn Càng v k l i, Huy n Ð c li n cùng Quan, Trương, Tri u Vân ra m t Lưu
Bi u.
Lưu Bi u ñón ti p v Kinh Châu.
Tào Tháo hay tin mu n kéo quân ñánh ngay.
Trình D c can r ng :
- Viên Thi u chưa tr xong, v y ta nên v H a ñô dư ng quân sang thu thì ñánh
l y Hà B c .
Tào Tháo y theo.
Qua năm Ki n An th tám, Tào Tháo l i bàn chuy n ñánh Viên Thi u.
Sai H H u Ðôn, Mãng Lũng tr n Nh Nam ñ Phòng Lưu Bi u, cho Tào Nhơn,
Tuân Úc gi H a ñô, còn b n thân ti n sang Quan Ð .
Nói v Viên Thi u nh quân các qu n kéo v ch nh ñ n nên ñã t m yên.
Nh c l i Viên Ðàm, Viên Hy ñem v giúp cha hơn 10 v n binh, Viên Thi u
m ng l m, toan ñánh H a Xương, nhưng Th m Ph i can binh chưa h i ph c h n,
ch nên khinh ñ ng. Còn ñang bàn thì quân v báo Tào Tháo ñã mang ñ i binh t i.
M i ngư i ñ u lo thì có Viên Thư ng, con út Viên Thi u, xin ra ngăn quân Tào.
Viên Thi u ưng thu n, Viên Thư ng li n d n ba v n binh kéo ñi.
H i 32
Viên Thư ng Tranh Dành Ð t Ký Châu
H a Nhu Ð nh K Khơi Chương Hà



Viên Thư ng t khi nghe cha mu n cho mình n i nghi p thì v a lo hai anh, l i
v a t ph nên m t mình xu t quân ra Lê Dương.
Bên Tào có Trương Liêu ra ñón ñánh, ch ng vài hi p thì Viên Thư ng ñã núng
th ch y mi t v hư ng Ký Châu .
Viên Thi u th t kinh, ói ra máu r i té lăn xu ng ñ t.
Lưu phu nhơn th y b nh tình nguy ng p nên kêu Th m Ph i, Phùng K vào th o
lu n.
Viên Thi u lúc ñó không nói ñư c n a .
Lưu Phu nhơn h i có nên l p Viên Thư ng không, Viên Thi u g t ñ u.
Th m Ph i li n làm di chúc cho Viên Thư ng, xong xuôi Viên Thi u la lên m y
ti ng , th h t ra mà ch t.
B n Th m Ph i lo vi c tang ma, Lưu phu nhơn v n tánh hay ghen b t năm ti u
thi p c a Viên Thi u ñem ra gi t h t. L i còn s vong h n xu ng âm ty g p Viên
Thi u nên sai b m m t năm ngu i n y nát như tương .
Phùng K , Th m Ph i phò Viên Thư ng lên làm Ð i Tư Mã, th ng lãnh ba quân
.
Lúc ñó Viên Ðàm U Châu h p Quách Ð , Tân Bình l i thương ngh .
Viên Ðàm nói :
- Bây gi thì bi t li u sao ?
Quách Ð nói :
- Xin hãy ñóng binh ngoài thành ch ñ ng tĩnh, Tôi xin vào trư c tham dò ñã .
Quách Ð vào Ký Châu ra m t Viên Thư ng .
Viên Thư ng b o :
- Nay ta vâng theo di chúc c a cha ta, sao anh ta chưa v ?
Qưách Ð thưa :
- Vì thân th b t an nên chưa ñi ñư c.
Viên Thư ng k ñó phong cho Viên Ðàm làm Xa K Tư ng quân, khi n Viên
Ðàm ñi ñ i ñ ch v i Tào Tháo. L i sai Phùng K ñem n tín gi ao cho Viên Ðàm.
Khi Phùng K ñem n và l nh ra quân cho Viên Ðàm thì Viên Ðàm gi n l m,
mu n chém.
Quách Ð can :
- Nay binh Tào làm d , ta hãy ñ Phùng K lưu l i ñây cho an lòng Viên
Thư ng, phá Tào xong thì ta s tranh Ký Châu cũng không mu n .
Ðàm bèn y theo .
Ð n Lê Dương , g p binh Tào Tháo, Viên Ðàm sai Uông Chiêu ra ñánh.
T Quáng ra nghênh ñ ch, m i vài hi p ñã chém ch t Uông Chiêu.
Viên Ðàm ñ i b i v c u c u Viên Thư ng .
Viên Thư ng nghĩ nên mư n binh Tào mà tr Viên Ðàm cho kh i h u h a nên
không ch u phát quân. Viên Ðàm t c quá chém luôn Phùng K r i bàn vi c hàng
Tào.
Quân thám thính v báo v i Viên Thư ng .



Viên Thư ng lo Viên Ðàm ñ u Tào nên ñành mang quân ñi ti p cho Viên Ðàm .
Hai tư ng Lư Khoán và Lư Tư ng xin ñi tiên phuông.
Viên Ðàm ñư c tin Viên Thư ng ñ n c u thì thôi ñ u Tào, ñ n binh trong thành.
Còn Viên Thư ng thì ngoài thành làm k giác.
M t ngày sau l i có Viên Hy và Cao Cán ñ n ti p ng.
Sau ñó hàng ngày hai bên ñánh nhau, bên h Viên thua luôn, bên Tào thì th ng
mãi.
Sau ñó Viên Thư ng b i m t tr n l n, ch y v Ký Châu, Viên Ðàm c th , còn
Viên Hy lo ti p vi n.
Quách Gia bàn v i Tào Tháo :
- Viên Thi u b c l p th , con cái b t hòa . Nay ta c trì hu n t kh c chúng nó
s lo tr l n nhau.
Bây gi nên qua Kinh Châu ñánh Lưu Bi u .
Tào Tháo khen ph i và kéo quân qua Kinh Châu.
Viên Thư ng nghe tin thì v t trâu bò mà ăn m ng.
Còn Viên Ðàm thì b o Quách Ð :
- Cha ta như ng l i cho em ta, th c là b t công !
Quách Ð nói :
- Mu n tr Viên Thư ng thì m i y ra ngoài thành mà phó y n r i gi t, có khó gì
.
Viên Ðàm y k , cho ngư i sang m i Viên Thư ng .
Th m Ph i bi t rõ mưu Quách Ð , bèn bày mưu cho Viên Thư ng nên nhân k
t u k mà tr Viên Ðàm. Nghe l i, Viên Thư ng li n mang quân ñi ñánh Viên
Ðàm.
Ðàm th y cơ mưu b i l thì cũng mang quân ra ñánh.
Hai anh em ñánh nhau m y ngày thì Viên Ðàm thua ch y v Bình Nguyên c
th .
Th m Ph i b o Viên Thư ng nên th a th ng kéo th ng sang Bình Nguyên mà
di t Viên Ðàm cho d t. Viên Thư ng y theo, vây ñánh Bình Nguyên th t g p.
Quách Ð li n bàn v i Viên Ðàm :
- Nay chi b ng ñ u Tào ñ Tào ñánh Viên Thư ng.
Viên Thư ng t t ph i rút thì lúc ñó ta l i lo ch ng Tào .
Viên Ðàm nghe theo và vi t thư cho Tào Tháo.
Tào Tháo ñang ñ n binh Tân Bình ñ ñánh Kinh Châu.
Lưu Bi u sai Huy n Ð c ñi ch ng c .
Ðang lúc ñó thì Tào Tháo nh n ñư c thư c a Viên Ðàm.
Trình D c thưa :
- Ðây ch ng qua là y b Viên Thư ng ñánh b i nên m i c u mình, ch y không
th c. Nay ta c lo ñánh Kinh Châu ñã .
Tuân Du nói :



- Ý ñó chưa h n là hay. Theo tôi Lưu Bi u là k không tài ng i mà bám vào ñ a
v , có chi là ñáng lo . Còn ñ t Hà B c, hai th ng con nít nó ñánh nhau, ñây là d p
Tr i cho ñ l y Ký Châu, n u ch m ñ ngư i khác l y th t u ng !
Tào Tháo khen ph i và v i Tân T vào h i.
Tân T thưa :
- H Viên làm m t lòng dân, tình hình ñi u ñúng, binh thì thua luôn, anh em b t
hòa, dù k ngu cũng bi t h Viên s b ñào th i. Nay ch có Hà B c là ñ t l n, Chúa
Công thâu ñ ng thì nghi p bá ph i nên. Còn Kinh Châu ñang nư c hòa dân thu n,
chưa ph i là lúc ñ ñ ng .
Tào Tháo khen T n T không h t l i r i ñem binh qua Ký Châu.
Huy n Ð c th y t nhiên binh Tào kéo ñi thì sanh nghi, ch ng dám ñu i theo và
cũng rút binh v ra m t Lưu Bi u.
Viên Ðàm thì d n hai tư ng L Khoán, L Tu ng ra m t Tào Tháo.
Tháo h a s g con gái cho Viên Ðàm, sau ñó Tháo m i lo ch lương th o ñ y
ñ và cho quân ñi d c theo sông T Hà, sông Kỳ Th y vào B ch Câu. L i sai Viên
Ðàm gi Bình Ngnyên, còn Tháo d n quân t i Lê Dương, cho L Khoán, L Tư ng
ñi theo ñ ñi u ñ ng.
Quách Ð bàn v i Viên Ðàm :
- Tháo h a g con gái cho Chúa Công là k c a y ch không th c b ng ñâu. Cho
L Tư ng, L Khoán
theo là mua chu c lòng dân Hà B c. Nay Chúa Công sai làm hai n Tư ng quân
ban cho anh em h L , b o h làm n i ng, ch phá xong Viên Thư ng thì kh i s .
Nào ng anh em h L ñư c n xong li n vào báo cho Tào Tháo.
Tháo c cư i mà nói :
- Vi c y ñ ta lo li u .
T ñó Tào Tháo có ý mu n gi t Viên Ðàm.
Viên Thư ng thì bàn v i Th m Ph i :
- Tào Tháo ñang ch lương , y không ñánh g p ñâu. Ta nên l p t c ñánh Viên
Ðàm trư c r i lo Tào Tháo sau thì m i yên . Nói r i cho Th m Ph i và Tr n Lâm
gi Ký Châu, còn mình ñem quân ñi Bình Nguyên.
Viên Ðàm li n thông báo ngay s th cho Tào Tháo.
Tào Tháo c cưòi khi nghe tin và nói :
- Th ng con nít thi t vô d ng. L n n y Ký Châu v tay ta r i .
Ðang bàn lu n thì H a Nhu t H a Xương v nói :
- Tình hình chín mùi r i mà Th a Tư ng không l y Ký Châu, ñ i cho Tr i ñánh
Viên Ðàm, Viên Thư ng. hay sao ?
Tào Tháo ñáp :
- Ta ñã lo li u r i .
Xong l p t c cho quân b vây Ký Châu.
Th m Ph i trong h t s c c th .



Tào Tháo cho ñ p núi ñ t cao quanh thành, dư i thì ñào h m ñ vô thành, nhưng
bên trong h t s c canh phòng c n m t. M t b a có tên Phùng L ñi tu n c a
Ðông, vì say rư u nên tr n i, b Th m Ph i m ng m n ng l i nên qua ñ u Tào
Tháo và mách Tào Tháo phía c a Ðông nhi u ñ t mà ít ñá, ñào vô thì t t thành
công.
Th m Ph i ngày ñêm c th , ch t nhìn thay ngoài thành ch ng th y ánh sáng chi
h t, ñi ñ n c a Ðông thì bi t là có k ñào h m, li n cho ñem ñá l p kín, Phùng L
ch t dư i.
Tào Tháo v ñóng quân Viên Th y.
Viên Thư ng hay tin Ký Châu b vây thì ñem quân v c u ng .
Mã Diên khuyên nên ñi ñư ng nh cho kh i ph c binh.
Quân d thám báo cho Tào Tháo bi t, Tào Tháo bèn s p ñ t xong phương k .
Viên Thư ng t i cách Ký Châu 20 d m thì ñóng tr i, và d y quân ch t c i, rơm
ñ n t i thì làm hi u cho Th m Ph i, l i sai Lý Phu gi làm binh Tào ñ n bên thành
và báo Th m Ph i nên gi cho m t ít quân
già ñ u Tào, r i khi Tào không phòng ng a thì ñánh úp, t t thành công.
Th m Ph i ñ ng ý.
Ngày hôm sau trên thành có biên ñ m y ch : Bá tánh Ký Châu ñ u hàng.
Tào Tháo nói :
- Ðây là nó thi u lương, cho bá tánh hàng ñ th a d p ñ binh ra .
Bèn cho Trương Liêu, T Quáng mai Ph c hai bên c a . Khi thành m thì dân
chúng d t nhau, c m c tr ng mà ñi ra. Khi bá tánh ra v a h t , Tào Tháo ra hi u t c
thì Trương Liêu, T Quáng xông vào ñánh, binh Th m Ph i v i lui vào thành, Tào
Tháo cho ñu i theo g p thì b m t mũi tên b n vào mão, g n l ng t i ñ u .
Tào Tháo quay v ch nh ñ n l i hàng ngũ r i kéo t i ñánh Viên Thư ng.
Viên Thư ng thua ch y, sai ñi g i Mã Diên, Trương Dĩ t i c u, nào ng hai
tư ng này ñã ñư c chiêu d v hàng Tào r i.
Viên Thư ng thua luôn, th y gi không n i h tr i ñâu cũng b ñánh thì sai
Th S D Châu là Ân Quì sang bên Tào xin hàng.
Tào Tháo gi cho, nhưng n i ñêm y cho cư p tr i Viên Thư ng.
Thư ng b c n tín, ñơn thương ñ c mã ch y vào núi tr n.
Riêng Th m Ph i c th Ký Châu r t nghiêm nên binh Tào chưa chi m ñư c.
H a Nhu hi n k nên ñào hào sâu d n nư c sông Chương Hà vào cho thành b
l t.
Tào Tháo y k .
Th m Ph i cho là quân Tào ñào không sâu thì không lo ng i nên không ñ
phòng. Nào ng ñêm y
binh Tào b i ph n g ng s c ñào sâu hơn hai trư ng, nư c Chương Hà tràn vào
thành ng p t i m y thư c. Lúc ñó quân sĩ trong thành ñ u g n ch t ñói, Tân Kỳ ra
chiêu an dân chúng ñ cùng ñ u hàng thì b Th m Ph i chém chét, li ng th c p ra
ngoài.



Th m Vinh là b n Tân Kỳ t c th i m r ng các c a thành, quân Tào tràn vào;
Th m Ph i b T Quáng b t trói gi i ra.
Tào Tháo d hàng , Th m Ph i không ch u, thà làm ma cho h Viên.
Tào Tháo ñành cho gi t nhưng thương ti c là ngu i trung nghĩa nên làm ma chay
t t .
Tào Tháo s p s a d n quân vào thành thì l i th y gi i m t ngư i t i nhìn xem là
Tr n Lâm.
Tào Tháo h i :
- Lúc trư c mi làm t h ch k t i ta hay l m, nhưng nói ta là ñ , sao l i nói ñ n
c ông bà ta làm gì .
Tr n Lâm nói :
- trên cung không bung không ñư c !
K ñó vì m n tài mà Tào Tháo không chém, l i cho làm ch c Tùng S .
Nói v con trai l n c a Tào Tháo là Tào Phi v a mưòi tám tu i.
Khi sanh Phi thì có v ng mây xanh ñ tròn như cái tàn bao ph c nhà.
Phi thông minh, gi i thơ, k x , múa gươm ñ u hay. Lúc ñó Phi cũng có m t
Ký Châu.
B a n , d o chơi vào ph Viên Thi u th y có hai ngư i ñàn bà ñang khóc thì
vung gươm toan chém. Ch t có m t lu ng hào quang ñ l i .
H i 33
Tào Phi ham s c n p Danh Th
Quách Gia tính k ñ nh Liêu Ðông
Tào Phi li n ng ng tay h i :
- Hai ngư i là ai ?
Hai ngư i thưa là Lưu Th v Viên Thi u và Danh Th v c a Viên Hy.
Tào Phi kêu Danh Th l i g n, thay m t mũi l lem l y tay áo mà lau, thay l l
m t s c ñ p mê h n.
Tào Phi li n b o Lưu Th :
- Ta là con Th a Tư ng s n lòng b o v cho các ngư i, xin ñ ng bu n !
Khi ñó Tào Tháo vào Ký Châu; t i c a thành có H a Nhu c m roi ch Tào Tháo
mà nói :
- A Man, không có ta, li u có vô ñư c c a thành n y chăng ?
Chư tư ng ñ u gi n tím m t, Tào Tháo cư i, t ng l .
Ð n ph Viên Thi u, h i có ai trong không ?
Quân thưa :
- Có Công T trong .
Tháo bư c vào, Lưu Th v i quì ra m t, Tháo cũng ñáp l , r i n t Tào Phi :
- Ai cho ngươi vào ñây ?
Lưu Th v i nói :



- Nh Công T mà chúng tôi ñư c an toàn nên ñã nguy n cho Danh Th ñây theo
h u Công T .
Tào Tháo nhìn Danh Th r i ch p nh n.
Sau ñó Tào Tháo l i vi ng m Viên Thi u, cúng t ñàng hoàng.
Ngày kia, H a Ch qua c a thành; H a Nhu l i nói :
- Không có ta, b n ngươi có vào ñư c thành này không ?
H a Ch cho luôn m t gươm r i xách ñ u Nhu vào trình Tào Tháo.
Tào Tháo làm ra v thương ti c m t h i. Sau ñó, Tháo cho rao kh p Ký Châu ñ
chiêu n p ngư i hi n. Có Thôi Ð m là ngư i hay hi n k hay cho Viên Thi u mà
Viên Thi u không ch u nghe, nay Tháo v i ra ban cho ch c Bi t Giá Tùng S .
Nói v Viên Thư ng khi ñó thì qua ñ u Viên Hy.
Còn Viên Ðàm t ngày theo Tào thì ñóng quân Bình Nguyên, ngày kia ñư c
Tào Tháo g i v Ký Châu nhưng nghi ng i l n ch n không ñi nên Tào Tháo ñ n v n
t i.
Viên Ðàm l i ch y v Nam Bì và vi t thư c u c u Lưu Bi u.
Lưu Bi u m i Huy n Ð c thương ngh .
Huy n Ð c nói :
- Anh em h Viên như v y, giúp ch m t công tôi, Tào Tháo thì hay dòm ngó
Kinh Châu, v y dư ng quân ch th i là hơn .
Lưu Bi u li n bác ñơn c u vi n c a Viên Thư ng.
Tào Tháo thì ñu i theo Viên Ðàm t i t n Nam Bì , vây thành r t ng t.
Viên Ðàm l i ra hàng n a, và cho Tân Bình ñ n nói trư c v i Tào Tháo.
Tháo m ng :
- Th ng ñó ph n ph c quá l m , r i ñu i Tân Bình v .
Quách Ð b o :
- Mai ñành cho bá tánh ñi trư c, binh theo sau, li u ch t m t phen mà gi i vây.
Hôm sau c y v y mà làm, nào ng Tào Tháo ñánh luôn, bá tánh ch t lây vô s .
Quách Ð b tên mà thác.
Tháo vào Nam Bì v an dân chúng , chém Viên Ðàm, bêu ñ u làm l nh.
Ch t có m t ngư i ôm thây Viên Ðàm mà khóc. Tra h i thì ra Vương Tu, làm
Bi t Gi Thanh Châu. Tào Tháo h i thì Vương Tu ñáp xin chôn c t cho ch là
Viên Ðàm r i ch u ch t.
Tào Tháo than r ng :
- Ð t Hà B c nhiêu ngư i gi i, ti c thay Viên Thi u không bi t dùng !
Bèn cho Vương Tu chôn c t Viên Ðàm, l i phong cho Tu làm Trung Lang
Tư ng.
Tào Tháo h i Vương Tu mu n b t Viên Hy thì làm th nào ?
Vương Tu nín thinh.
Tào Tháo l i khen mà không b t t i .



Sau ñó Tháo cho các tư ng cũ c a h Viên là Tiêu Xúc, Trương Nam, L
Khoán, L Tư ng ñánh U Châu, sai Lý Ði n, Nh c T n, Trương Yên ñánh T nh
Châu .
Sau ñó c Viên Thư ng, Viên Hy ch y qua Liêu Ðông ñ u hàng.
Th S U Châu là Ô Hoàng Xúc bàn vi c ph n h Viên mà ñ u Tào .
Hàn Thành nói :
- Chúa b i nư c suy thì làm tôi không c u ñư c ñã thi u nghĩa r i, có ñâu mà l i
ñ u hàng .
Ô Hoàng Xúc nói :
- Vi c này là vi c l n, m t ngư i không ch u cũng không sao .
Nói r i cho Hàn Thành ñi và t kéo quân sang ñ u .
Tào Tháo phong Ô Hoàng Xác làm Tr n B c tư ng quân.
Sau ñó Tháo kéo ñ i binh sang T nh Châu .
Các tư ng bàn k trá hàng.
Tào Tháo y theo cho L Khoán, L Tu ng d n quân ñ n bên thành mà kêu :
- Chúng ta là b tư ng c a Viên Thư ng nay ch y ñư c v ñây giúp C Chúa .
Tư ng gi T nh Châu là Cao Cáng cho g i vào .
Hai ngư i vào quì l y r i thưa :
- Quân Tào m i ñ n còn m i m t, ñêm nay chúng tôi xin ñi cư p tr i, t thành
công .
Cao Cáng tin l i .
Ðêm y h L ñi trư c. Cao Cáng ñi sau, t i tr i Tào thì pháo l nh n vang, Cao
Cáng bi t trúng k ñ nh lui binh thì Nh c T n, Lý Ði n ñã ño t m t thành.
Cao Cáng tìm ñư ng mà ch y .
Qua b cõi Thuy n Vu g p Vua Phiên là T Hi n vương.
Cao Cáng quì mà thưa :
- Tào Tháo tóm thâu thiên h , nay l i có ý xâm ph m quí qu c.
T Hi n Vương n t r ng :
- Tào Tháo v i ta ch ng có chuy n gì, . ngươi l i mu n xua ta vào vòng binh l a
hay sao ?
Túng th , Cao Cáng v ñ Lưu Bi u ñi n a ñư ng thì b Vương Ð m gi t, mang
th c p dâng Tào Tháo .
Tháo phong cho Vương Ð m làm Li t H u .
L y xong Tinh Châu, Tháo quay sang Liêu Tây ñ ñánh Viên Hy, Viên Thư ng .
Tào H ng thưa :
- B n chúng b i tr n luôn, xô ñ y t i cùng thì chúng ch y ra Sa M c. Ph ng như
Lưu B , Lưu Bi u th a cơ ñánh H a ñô ta quay v không k p thì làm sao ?
Quách Gia ñáp :
- Ông nói sai r i, quân Sa M c nó ñư ng sá c n tr không phòng b k . Ta
ñánh thì toàn th ng .



Tào Tháo y l i, nh m Sa M c mà ti n quân. Ðư ng trư ng v t v , Quách Gia
th b nh, Tào Tháo thương c m l m có ý quay v .
Quách Gia can và nói :
- Nay c n ti n mau n a, ch l a binh kho mang theo ít ñ , có hư ng ñ o gi i ñi
ñư ng t t thì thành công ñ n nơi .
Tào Tháo y theo và ñ Quách Gia l i dư ng b nh, l i l a Ði n Trù ,nguyên b
h c a h Viên , thông th o ñư ng l i làm hư ng ñ o.
Ði n Trù mách nên cho quân tr lui và ñi d c theo vàm Lư Long kh i truông
B c Ð u ra t i ñ t tr ng thì th y Li u Thành, ñánh úp thì toàn th ng.
Tào Tháo nghe l i, kéo binh ñi, g n t i thì quân báo có quân M c Ð t do Viên
Hy và Viên Thư ng d n ñ u ñang t p trung ñây.
Tháo lên ch cao xem, th y quân M c Ð t vô k -lu t bèn truy n l nh ñánh ngay.
Trương Liêu, Vu C m, T Quáng, H a Ch cùng ñánh, quân M c Ð t r i lo n
hàng ngũ, tư ng M c Ð t qui hàng h t.
Viên Hy, Viên Thư ng l i ch y qua Liêu Ðông.
Tr n y, Tào Tháo b t ñư c hàng ngàn ng a t t, r i rút binh v .
V t i D ch Châu, Tào Tháo nói v i tư ng sĩ :
- Lúc trư c ra quân ñư ng xa cũng là k li u, nay ñư c thành công, ñó là nh t t
c m i ngư i ñ ng lao c ng tác, kh s vô cùng ; ch m t mình ta thì có làm gì
ñư c ñâu . Nói r i m kho l y ti n b c khao thư ng tư ng sĩ ba quân, ai n y ñ u vui
m ng h d .
V t i nơi thì có tin báo Quách Gia ñã ch t, linh c u còn quàng công quán.
Tào Tháo t l , khóc nói vói chư tư ng :
- Các ông v i ta cùng m t tu i. Duy có Ph ng Hi u nh hơn c , nh ng tư ng
giúp nhau còn lâu, nào ng m i ñây mà Tr i ñã h i ta, thi t là ñau ñ n . L i có quân
dâng m t búc thư c a Quách Gia di ngôn l i khi g n ch t.
Tào Tháo xem thư r i g t ñ u, các quan ch ng hi u thư nói gì h t.
Hôm sau H H u Ðôn vào trình :
- Viên Hy, Viên Thư ng ñã ñ u Thái Thú Liêu Ðông là Công Tôn Khương .
Công Tôn Khương b y lâu v n không có ý ph c ta, xin Th a Tư ng cho tôi ñi
d p quách ?
Tào Tháo cư i :
- Các ông kh i nh c s c, Công Tôn Khương s p mang ñ u h Viên t i ñ các
ông coi !
Các tư ng cư i th m không tin.
Nói v anh em h Viên qua ñ u Công Tôn Khương.
Công Tôn Khương nhóm tư ng sĩ thương ngh .
Công Tôn Cung nói :
- Trư c ñây Viên Thi u luôn dòm ngó Liêu Ðông. Nay anh em h Viên l i có ý
nh ñ t ta mà d ng võ. Thâu n p chúng thì Liêu Ðông nguy. Chi b ng gi t ph t ñi
mà dâng Tào Tháo, y là l i nh t .



Công Tôn Khương nghe l i, cho ñao ph mai ph c r i g i anh em h Viên vào.
V a vào ñã b quân ñao ph ào ra chém c hai.
Ð u Viên Hy, Viên Thư ng ñu c b vào quách nh ñem dâng Tào Tháo.
Ngày n , Tào Tháo ñang ng i ngh thì Trương Liêu vào thưa xin cho v H a ñô
ñ phòng Lưu Bi u.
Tào Tháo th ng th nh nói :
- Ch ñ u anh em h Viên ñã .
B ng quân vào báo Công Tôn Khương cho mang ñ u h Viên ñ n dâng n p .
Chư tư ng ñ u th t kinh.
Tào Tháo cư i nói :
- Không kh i tiên ñoán c a Quách Ph ng Hi u !
Sau ñó Tào Tháo phong cho Tôn Khương ch c T tư ng quân. R i m i l y thư
c a Quách Gia cho m i ngư i xem. Thư r ng :
Hy , Thư ng ñ u Liêu Ðông. Chúa Công kh i ñi ñánh vì Công Tôn Khương thù
h Viên b y lâu, nay s gi t anh em h Viên mà c u c nh ñ n Chúa Công, xin Chúa
Công c bình tâm ch k t qu .
M i ngưòi ñ u khâm ph c Quách Gia.
Sau ñó Tháo thâu quân v Ký Châu.
B n Trình D c thưa :
- Nay m n B c ñã yên, xin lo vi c ñánh Gi ang Nam .
Tào Tháo nói :
- Ðó cũng là ý ta .
Ðêm y, Tào Tháo nhìn sao sáng trên tr i, th y Phương Nam có vương khí thì
nói :
- Chưa nên ñánh Gi ang Nam .
Ch t có m t lu ng sáng t ñ t bay lên.
Tuân Du thưa :
- Nh t ñ nh có c a báu nơi ñó.
Sai ngư i c ch y ñào thì l y ñu c m t con chim s b ng ñ ng.
Du thưa :
- M Vua Thu n mơ th y chim s vào b ng mà sanh Vua Thu n, nay Th a
Tư ng b t ñư c chim s , y là ñi m t t .
Tào Tháo c m ng, sai làm ñ n Ð ng Tư c bên sông Chương Hà, toà gi a cao
nh t g i là Ð ng Tư c, bên t g i là Ng c Long, bên h u g i là Kim Phư ng, c hai
cái c u b c vào chính gi a, làm theo ki u do Tào Th c là con nh c a Tào Tháo
phác h a.
Tháo ñ nh s vui tu i già ñây .
H i 34
Thái Phu nhơn lén nghe chuy n m t
Lưu Huy n Ð c qua v c Ðàn Khê



Tào Tháo cho Tào Phi , Tào Th c l i hoàn thành ñ n ñài, còn thì kéo c v
H a ñô.
Sáu mươi v n tàn quân c a Viên Thi u t nay tay Tào Tháo và s nghi p Viên
Thi u k như ch m d t.
Huy n Ð c thư ng ngày thương ngh v i Lưu Bi u, ngày kia có tin Tào Tháo
d p xong h Viên, kéo v H a ñô ; thanh th th c l y l ng.
Lưu Bi u h i n u Tào Tháo ñem binh t i Gi ang Nam thì ph i làm sao ?
Huy n Ð c thưa ph i sai ngay b n h tư ng ñi tr n các nơi hi m y u ñã.
Lưu Bi u ñ ng ý.
Th là Vân Trư ng ñi tr n C T Thành, Trương Phi tr n Nam Vi t, Tri u Vân
gi Tam Gi ang, còn Lưu B l i Kinh Châu.
Thái M o lén nói v i Thái phu nhơn :
- Lưa B Kinh Châu t s gieo h a .
Thái phu nhơn ñêm ñó nói v i Lưu Bi u :
- Tôi nghe nhi u ngư i lui t i v i Huy n Ð c, nay nên sai va ñi ch khác thì
hơn.
Lưu Bi u không nghe.
Qua b a sau, Lưu Bi u th y Huy n Ð c c i con ng a t t, Lưu Bi u khen, Huy n
Ð c li n dâng ngay cho Lưu Bi u .
Lưu Bi u c i v .
Khoái Vi t nói :
- Ng a có ñ m m t, Chúa Công c i s mang h i.
Hôm sau, Lưu Bi u li n tr l i ng a cho Huy n Ð c .
Huy n Ð c t ơn lãnh v .
Lưu Bi u l i sai Huy n Ð c ñi tr n nh m huy n Tân Gi .
Huy n Ð c vâng ch ñi ngay.
Tr n nh m Tân Gi , dân tình ñư c an cư l c nghi p.
Ngày kia nghe tin Tào Tháo b n vi c quân phương B c, Huy n Ð c thưa v i
Lưu Bi u nên ñánh H a Xương.
Lưu Bi u nói :
- Ta có Kinh Châu hơn 9 qu n còn ñánh H a ñô làm chi !
Huy n Ð c l i b v Tân-Gi .
M t ngày kia, có s c a Lưu Bi u m i Huy n Ðúc v h i ki n.
Huy n Ð c ñi ngay, t i nơi Lưu Bi u m i vào ăn u ng , r i nói :
- Tào Tháo ñang dư ng b nh H a ñô ý mu n dòm Kinh , Tương. Anh r t ti c
không nghe em lúc trư c.
Huy n Ð c nói :
- Cơ h i chưa ph i là h t, sau này anh ch u nghe theo thì cũng không mu n .
Lưu Bi u ch t sa l y, Huy n Ð c v i h i vì sao.
Lưu-Bi u nói :
- Anh có chuy n riêng, nhưng chưa ti n nói .



Huy n Ð c l i nói :
- Anh có gì căn b o em, dù ch t em cũng không ng i .
Lưu Bi u li n k :
- Anh có hai v . V l n là Tr n Th sanh ñ ng Lưu Kỳ. V nh là Thái Th sanh
ñ ng Lưu Tông, tánh ch t thông minh, anh mu n cho nó k nghi p mà còn trù tr
chưa quy t .
Huy n Ð c thưa :
- B c ì p th , e sanh nhi u chuy n .
Lưu Bi u l i h i :
- Em bình sanh chí c , v y ñây có d ñ nh gì chưa ?
Huy n Ð c thưa :
- Em chưa có căn b n nên ph i ch th i cơ .
Huy n Ð c thì nghĩ sao nói v y, mà Lưu Bi u thì không vui.
Th y v y Huy n Ð c gi say r i xin v .
Thái phu nhơn t tê cùng ch ng r ng :
- Lưu B có ý ño t Kinh Châu ch ch ng không. Phu quân li u mà tr va cho
s m.
Bi u không nói gì. Thái Phu nhơn tri u Thái M o vào h i .
M o nói :
- Tôi xin ñ n quán d ch tr va cho r i, sau s báo chúa công rõ.
Phu nhơn g t ñ u.
Canh ba ñêm ñó, Lưu B còn ñ c sách thì có ngư i xin vào xem ra Y T ch.
Y T ch bi t ý c a Thái M o nên báo g p cho Huy n Ð c.
Huy n Ð c nói :
- Chưa t bi t Ki n Thăng, sao mà ñi ñư c ?
Y T ch nói :
- Ch t bi t thì ông nguy r i !
Huy n Ð c nghe ra li n cùng tâm phúc lên ng a ch y mi t v Tân Gi .
Thái M o ch y t i, th y Huy n Ðưúc ñã tr n, nghĩ m t lát r i ñ bài thơ lên
vách :
Lúng túng n a ñ i
Th n v i ñ t tr i
R ng k t nơi vũng
Cũng ch ch th i
Sau ñó Thái M o m i Lưu Bi u ñ n ñ c thơ, Thái M o nói :
- Y ý ph n phúc nên l i thơ bày ra ñó .
Lưu Bi u v n chưa tin mà nói :
- Xưa nay Huy n Ð c có thi phú gì ñâu .
Thái M o li n ch y tót v thưa l i Thái phu nhơn, sau nghĩ ra trò phó y n ñ h i
Huy n Ð c.
Hôm sau Thái M o trình Lưu Bi u :



- Năm nay ñư c mùa, nên m i h t các quan Châu Qu n v th t ñãi, ñ ng th i
ñ lưu ý h ñ n nhi m v m i ngư i .
Lưu Bi u nói :
- V y cũng ñ ng, nhưng ta trong mình không kho v y nên m i Huy n Ð c ñ i
di n cho ta .
Thái M o m ng quýnh, thưa l i Thái phu nhơn r i m i Huy n Ð c qua Tương
Dương phó y n.
Huy n Ð c t khi l l i v i Lưu Bi u thì còn ân h n mãi . Nay nghe có s m i,
thì tri u hai em vào thương ngh .
Vân Trư ng nói :
- Lưu Bi u chưa h n nghi ng anh, v y anh nên ñi n u không, m i nghi kia s
thành s th c.
Truơng Phi nói :
- H i hè không t t thì ñi làm gì !
Tri u Vân thì nói :
- Tôi xin lãnh 300 quân k ñi theo b o v Chúa Công .
Huy n Ð c nói :
- Tri u Vân ñi theo thì an tâm r i .
K ñó cùng Tri u Vân ñi phó y n.
T i Tương Dương, ñã có m t các quan chín qu n, b n mươi m t châu, l i có hai
v công t Lưu Kỳ, Lưu Tông cùng tham d v i Thái M o.
Lưu Kỳ thưa :
- Cha tôi b y u nên nh chú thay m t .
Huy n Ð c nói :
- Ðúng ra Chú không dám ñ i di n như v y, nhưng Lưu Chúa Công ñã d y thì
ph i tuân l i .
B a sau, Thái M o bàn vi c cùng Khoái Vi t.
Thái M o nói :
- Lưu B có manh tâm nên ph i tr ñi m i ñư c .
Khoái Vi t e s m t lòng tin c y c a dân chúng. M o h'n ñưa m t chi u ra, Vi t
m i ñ ng ý ti n hành mưu k .
M o nói :
- Phía Ðông, ta cho Thái.Hòa ch n gi , phía Nam thì có Thái Trung, Phía B c có
Thái Huân , duy phía Tây thì không c n c ai vì có sông Ðàng Khê ngăn r i, có
cánh cũng không thoát .
Khoái Vi t nói :
- Tôi th y có Tri u Vân ñem ba trăm quân theo h v g t l m .
M o nói :
- Ð ng lo vì ta cho ph c t i năm ngàn quân bên trong r i.
Ngày y, ti c y n r t l n, Huy n Ð c t i, các quan ti p ñón ng i vào gi a, hai
công t hai bên, còn Tri u Vân thì c m guơm ñ ng sau Huy n Ð c.



Lúc y Vương Oai và Văn Sánh vào m i Tri u Vân ra d ti c v i các tư ng bên
ngoài.
Tri u Vân không ñi thì Huy n Ð c l i b o c ñi nên Tri u Vân ph i tuân l i .
Rư u vài tu n thì có Y T ch nháy Huy n Ð c.
Huy n Ð c gi v xin ra thay áo thì Y T ch b o ng m :
- Quân Thái M o mai ph c t phía, ông ñi ngay, ch có ch n ch ; Y T ch l i
d n ch y ra c a Tây, nơi y không có quân ph c.
Huy n Ð c th t kinh, ra vư n nh y tót lên ng a, theo c a Tây mà ch y.
Quân báo Thái M o, M o v i ñem quân ñu i g p.
Khi t i Ðàng Khê .
Huy n Ð c than r ng :
- Con sông n y thì h t mong qua r i !
Ðàng sau thì binh mã Thái M o m m rư t t i, Huy n Ð c phen này ch c ch t,
bèn gi c ng a ch y th ng xu ng sông, ngư i ng a ñ u ng p nư c.
Huy n Ð c b ng nhiên giơ roi th t cao r i hô l n :
- Ðích Lô ! Ðích Lô ! Kim nh t phòng ngô.
T c th i con ng a b ng nh y v t lên cao, bay tu t sang b bên kia .
Huy n Ð c nh m m t mà như ng i trên mây trên gió.
Qua ñư c b , áo xiêm còn ư t mà v n ng chiêm hao, tâm trí như ngây. Ngó
sang b bên kia, th y Thái M o và quân sĩ ñang ngơ ngơ ngác ngác.
Huy n Ð c h i vói :
- C gì mà ông c ñ nh gi t tôi như v y ?
Thái M o nói thác :
- Gi a ti c, s quân b ñi nên tôi ñi tìm ñó ch . Nói v y mà tay thì giuơng cung
s pb n.
Huy n Ð c v i ch y tu t.
Thái M o không làm gì ñư c, nói v i th h :
- Hay là có th n nhân giúp va chăng ?
Nói r i toan v thì ch t Tri u Vân d n quân K ch y t i h i l n :
- Chúa Công tôi ñâu ?
Thái M o nói :
- V a th y ñây, mà không bi t ñi ñâu r i .
H i 35
Huy n Ð c vui m ng g p n sĩ
Ðơn Phư c có d p h u anh quân
Tri u Vân li n n t Thái M o :
- Ngươi m i Chúa Công ta phó y n mà sao l i ru t theo như v y ?
Thái M o nói :
- Ðông ñ văn võ chín Qu n, ta là thư ng tư ng mà không theo b o v Lưu s
quân chăng ?



Nghe nói có lý, Tri u Vân li n bõ ñi ki m, ki m hoài không th y thì tr v Tân
Gi .
Huy n Ð c vư t Ðàng Khê thì g p m t m c ñ ng li n h i thăm ñư ng v Tân
Gi .
M c ñ ng h i :
- Ông có ph i là Huy n Ð c không ?
Huy n Ð c l l m, h i làm sao mà bi t.
Ð a tr nói :
- Th y tôi có khách là c bàn ñ n tên ông và t hình d ng m t mày .Tôi th y
gi ng nên h i v y thôi .
Huy n Ð c h i th y là ai, m c ñ ng nói :
- Tư Mã Huy, t Ð c Thái, h u là Th y Kính tiên sanh.
Huy n Ð c l i h i , th y chơi v i ai.
M c ñ ng nói :
- Chơi v i Ð c Công và Bàng Th ng ñ u Tương Dương.
Huy n Ð c h i thăm nhà, m c ñ ng ch b i cây um tùm xa xa mà nói : ñ y .
Huy n Ð c nói :
- Ta chính là Huy n Ð c , v y ñưa ta ra m t th y ngươi .
M c ñ ng ñưa v nhà thì trong ti ng ñàn văn v ng khoan thai.
B ng ti ng ñàn im , có ngư i bư c ra nói :
- Ti ng ñàn n i âm thanh khác, ch c có anh hùng lén nghe .
M c ñ ng ch nói :
- Th y Kính tiên sanh ñó .
Huy n Ð c v i thưa :
- Tôi là Huy n Ð c xin bái y t tiên sanh .
Kính h i luôn :
- Nghe ông b y lâu ôm chí c , ch ng hay nghi p l n nên chưa ?
Huy n Ð c thưa r ng v n h n ñang g p gi an nguy.
Th y Kính nói :
- Ðó là vì t h u thi u ngư i giúp ñ .
Huy n Ð c k tên Tôn Hoàng, Mê Trư c, Gi ng Ung, Quan Công, Trương Phi,
Tri u Vân.
Th y Kính ñáp :
- Quan, Trương. Tri u s c ñánh muôn ngư i nhưng thi u ngư i ñi u khi n. Tôn
Càng , Mê Tru c v. v . . . ñ u là b ch di n thơ ainh, chưa ph i là kinh luân t th .
Huy n Ð c h i ph i làm sao.
Th y Kính nói :
- ñây nhi u ngư i tài, ông nên tìm cho ra .
Huy n Ð c h i là ai và xin ñư c ch b o.
Th y Kính nói :
- Ph c Long, Ph ng S , ñư c m t trong hai v y thì an thiên h .



Huy n Ð c l i h i :
- Ph c Long, Ph ng S là ai ? Thì Th y Kính cư i, v tay mà khen : T t ! T t !
R i Th y Kính b o mai s ch d n cho. Nói r i gi Huy n Ð c ng l i.
Huy n Ð c t i canh ba cũng chưa ng ñư c, l ng nghe có ngư i nói chuy n v i
Th y Kính :
- Nghe Lưu Ki n Thăng chiêu hi n, tôi toan ñ n tìm nhưng l i e va là ngư i nhu
như c nên l i ñang tìm nơi khác .
Th y Kính ñáp :
- Tài như ông thì sao l i tìm h ng ngư i như Ki n Thăng . Có hào ki t ñây sao
ông không rõ ?
Ngư i y ñáp :
- Ph i .
Huy n Ð c nghe v y thì m ng l m.
Sáng ra Huy n Ð c bu t mi ng h i :
- Ðêm qua, tiên sinh nói chuy n v i ai th ?
Th y Kính ñáp :
- Ðó là b n tôi, hi n ñã ñi tìm minh chúa r i .
Huy n Ð c h i là ai, thì Th y Kính l i reo lên : 'T t ! t t !'.
Huy n Ð c l i năn n Th y Kính ra giúp mình.
Th y Kính nói :
- Tôi là k thích n, s có ngư i tài hơn ra giúp.
Ðang ñàm ñ o thì ti u ñ ng vào thưa có m t ñ o binh mã ~ór.
Huy n Ð c ra xem thì là Tri u Vân.
Tri u-Vân m ng r thưa :
- Tôi h i thăm mãi m i bi t Chúa Công ñây .
Huy n Ð c li n t giã Th y Kính, cùng Tri u Vân v Tân Giã.
N a ñư ng l i g p Vân Trư ng và Trương Phi kéo ñ n.
Huy n Ð c k chuy n bay ng a qua sông Ðàng Khê, m i ngư i ñ u l y làm l .
Tôn Càng nói :
- Ph i vi t thư v v này cho Ki n Thăng bi t.
Huy n Ð c li n vi t thư và cho Tôn Càng mang sang Kinh Châu.
Lưu Bi u ñ c r i g i Thái M o vào mà n ng l i khi n trách.
Trong khi t c gi n, Luu Bi u rút gươm toan chém, may có Thái phu nhơn ch y
ra xin, Thái M o m i thoát.
Lưu Bi u li n sai Lưu Kỳ sang t l i v i Huy n Ð c.
Hai chú cháu tâm s cùng nhau.
Lưu Kỳ k là Thái Phu nhơn t c m gh cũng có ý h i mình n a. Nói r i oà
khóc.
Huy n Ð c khuyên c gi tr n ñ o làm con thì n n nào cũng qua.
Sau ñó Lưu Kỳ t t chú mà v .



Huy n Ð c ti n cháu ñi xong thì g p m t ngư i b t khăn ñen, mình m c áo v i,
v a ñi v a hát :
Sơn hà ng a nghiêng
Ð n ñài mu n ñ
Trên núi ngư i hi n
Ai là minh chúa ?
Huy n Ð c nghĩ ñây h n Ph c Long hay Ph ng S . Nghĩ r i m i luôn v huy n,
h i thăm danh tánh.
Ngư i y nói :
- Tôi là Ðơn Phư c Dĩnh Thư ng v n nghe ti ng ngài nên mu n tìm ñ n phò
tá .
Huy n Ð c m ng l m, ti p ñãi vào b c thư ng tân.
Ðơn Phư c nói :
- S Quân có con ng a sát ch , c i nó s mang h a.
Huy n Ð c nói :
- Nó v a c u m ng tôi Ðàng Khê .
Ðơn Phư c nói :
-Dù v y cũng sát ch sau này. Tôi có m t phép tr ñ ng .
Huy n Ð c h i phép gì ?
Ðơn Phư c nói :
- S quân có ai là thù thì t ng cho h c i, ngư i thù y ch t r i thì cõi r t quí .
Huy n Ð c t v không b ng lòng mà r ng :
- Ch t, sao tiên sanh l i d y tôi ñi u thi u nhơn ñ c y .
Ðơn Phu c c cư i mà r ng :
- Tôi th ñó thôi !
Huy n Ð c cũng ch t hi u r i t l i, phong cho Ðơn Phư c làm quân sư.
Nói v Tào Tháo l y xong Ký Châu thì dòm ngó Kinh Châu nên sai Tào Nhơn,
Lý Ði n, d n L Khoáng, L Tư ng ra Phàn Thành dò la tin t c Kinh Châu.
L Khoáng nói v i Tào Nhơn r ng :
- Lưu B ñang chiêu binh mãi mã nơi Tân Gi , ph i lo tr y cho s m .
TàoN hơn h i tình hình binh l c Huy n Ð c ra sao, L Khoáng nói hi n nay
cũng chưa ñáng lo và xin cùng L Tư ng ra binh, mang ñ u Huy n Ð c v n p.
Tào Nhơn li n cho ñi.
L Khoáng, Lư Tư ng kéo binh ngay sang Tân Gi .
Huy n Ð c v i Ðơn Phư c vào thương ngh .
Ðơn Phu c nói :
- Ch ñ gi c l n b cõi. Nên khi n Quan Công d n binh qua phía t ñánh vào
trung l c a nó. Trương Phi bên h u ñánh h u l . còn Chúa Công d n Tri u Vân
ñánh ti n l c a nó.
Huy n Ð c y l i mà phát binh.
Gi a ñư ng, g p binh Tào kéo t i, Huy n Ð c m ng :



- Ngươi là chi mà xâm ph m b cõi c a ta ?
L -Khoáng ñáp :
- Ta là ñ i tư ng vâng m ng Th a Tưóng ñ n l y ñ u ngươi .
Tri u Vân thúc ng a ra ñánh, ñư c vài hi p thì L Khoáng ñã r ng ñ u.
L Tư ng ch ng ñ không n i , binh Tào c lo n rút lui.
Binh ph c c a Vân Trư ng l i xông ra, binh L Tư ng hao hơn phân n a.
Ch y m t quãng l i b Trương Phi hươi xà mâu chém, L Tư ng h n v âm ph .
Huy n Ð c ñ i th ng r i thâu quân v Tân Gi .
Binh thua v báo, Tào Nhơn ho ng s m i Lý Ði n ñ n th o lu n.
Lý Ði n nói :
- Binh Huy n Ð c ít mà tinh nhu c . Ph i báo cáo Th a Tư ng thì m i xong.
Tào Nhơn t c l m nói :
- Tân Gi nh th n y mà ph i c u c u Th a Tư ng, hãy coi ta mai ñây b t
chúng nó .
Lý Ði n l i can :
- Tư ng quân ñi thì Phàn Thành tr ng tr i, e r t nguy hi m .
Tào Nhơn t c gi n nói l n :
- C m binh mà c e dè s s t như v y thì nên trò tr ng gì ?
Nói r i c kéo quân ñi, Lý Ði n không can ñư c, ñành ph i ñi theo.
Ðơn Phư c bên này nói v i Huy n Ð c :
- Chúa công ch xem, th nào Tào Nhơn nó cũng t i ñây mà ñánh ta .
H i 36
Lưu B ñ nh k ño t Phàn Thành
T Th ti n c Gia Cát Lư ng
Ðang thương ngh thì có quân báo cáo Tào Nhơn ñánh Tân Gi .
Huy n Ð c h i thì Ðơn Phư c ghé tai thì th m . . . c làm như th , như th .
R i Huy n Ð c ra thành nghênh ñ ch .
Tào Nhơn xông t i thì Tri u Vân ra ñón ñánh.
Ðư c ít hi p, Tào Nhơn th y c không l i nên lui binh.
Tri u Vân rư t t i, nhưng b Lý Ði n cho b n tên ra như mưa nên Tri u Vân
cũng ph i rút v .
Tào Nhơn v tr i b o Lý Ði n :
- Gi c qu là tinh nhu , ñ mai ta bày tr n thì thì m i th ng ñư c nó .
Lý Ði n khuyên hãy nên rút v gi Phàn Thành cho ch c, sau ñó báo cáo lên
Th a Tư ng tình hình thì hơn.
Tào Nhơn không ch u, b o Lý Ði n :
- Sao ông coi thư ng binh pháp c a tôi như v y ?
Hôm sau, Tào Nhơn kéo ñ i binh t i chân núi b y binh b tr n, c xí r p tr i,
khí th m nh m l m, xông t i bên Huy n Ð c mà khiêu chi n.



Huy n Ð c lúc ñó cùng Ðơn Phư c l a ch cao nhìn xu ng xem Tào Nhơn l p
tr n.
Ðơn Phư c b o Huy n Ð c :
- Ðây là tr n B c Môn Kim T a, g m tám c a, mu n phá ph i vào c a Ðông
Nam t c c a sanh, r i ñánh qua chánh Tây m i ñ ng. Tr n n y l i h i, song Tào
Nhơn l p tr n thi u ch trì .
Huy n Ð c sai Tri u Vân ñánh vào c a Ðông Nam mà ti n t i.
Qu nhiên, binh Tào b xao ñ ng, ñ p nh u lên nhau mà ch y, ch t vô k .
Tri u Vân l i tìm c a chánh Tây mà ñánh ra y theo l i d y c a Ðơn Phư c.
Tào Nhơn th y tr n ñ b phá thì th t kinh nói v i Lý Ði n :
- Nh t ñ nh bên Huy n Ð c có ngu i tài phù tá.
Nói r i lui binh, Huy n Ð c toan rư t theo, nhưng Ðơn Phư c ngăn l i.
Binh Tào Nhơn khi ki m l i thì mư i ph n hao t i b y ph n .
Trong lúc ñó Tào Nhơn bu n bã nói v i Lý Ði n :
- Vì ch ng nghe l i ông nên m i b c s như v y .
Nói r i cùng nhau tr v Phàn Thành kêu c a thì quân trên hô l n : Phàn Thành
ñã b l y lâu r i !
Nhìn lên thì qu có Quan Vân Trư ng !
Tào Nhơn c m c ch y tu t v H a Xương.
Ði d c ñư ng h i thăm m i bi t Huy n Ð c ñang dùng Ðơn Phư c làm quân sư.
Huy n Ð c d n quân vào Phàn Thành, có quan l nh là Luu B t m i v nhà ñãi
y n.
Huy n Ð c th y có m t ngư i khôi ngô ñ ng h u thì h i thăm.
Lưu B t thưa :
- Ðó là cháu tôi tên Lưu Phong, m côi c cha l n m nên theo tôi nương t a.
Huy n Ð c bèn nói :
- Ông có kh ng cho nó làm con nuôi tôi không ?
Lưu B t m ng r vâng l i, cho Lưu Phong ra l y Huy n Ð c nh n làm cha.
Sau ñó Huy n Ð c bàn v i Ðơn Phư c ñ Tri u Vân lãnh m t ngàn quân gi
Phàn Thành, còn l i bao nhiêu kéo h t v Tân Gi .
Còn Tào Nhơn, Lý Ði n ch y v H a ñô thì tìm vào y t ki n Tào Tháo ñ t t i.
Tào Tháo b o :
- Vi c binh th ng b i l thư ng, các ngươi ch lo .
Tào Nhơn l i k s dĩ b thua là vì bên ñ ch có Ðơn Phư c làm quân sư.
Tào Tháo h i các mưu sĩ :
- Ðơn Phư c la ai ?
Trình D c cư i mà r ng :
- Th c ra ngư i y không ph i là Ðơn Phư c, mà ñích th T Th , lúc nhà ham
h c, l n lên làu thông th s , hay chơi v i Tư Mã Huy.
Tào Tháo h i :
- Tài ông so v i T Th th nào ?



Trình D c thưa :
- So v i y tôi là k b t tài !.
Tháo l i h i làm sao mà v i T Th v ñư c v i mình.
Trình D c nói :
- T Th là con chí hi u, ch còn m . Nay sai b t m y, b o bà y vi t thư g i
con v là T Th ph i vâng l i .
Tào Tháo li n cho ñi b t T m u ñưa v , ñ i ñãi r t tr ng h u r i h i han :
- Tôi nghe con bà là ngư i hào ki t trong thiên h , nay l i ñem tài phò k ph n
phúc tri u ñình là Huy n Ð c, v y xin bà vi t b c tâm thư b o T Th v ñây t t
tri u ñình s tr ng ñãi.
T m u l i h i tánh tình Lưu B ra sao ?
Tào Tháo nói :
- Nó là k ti u t t, m o nh n h nhà vua, b ngoài ra v quân t mà trong thì
lòng d ti u nhơn .
Nghe xong, T m u li n quát l n :
- Huy n Ð c là dòng dõi nhà Hán, vua cũng g i là hoàng thúc, l i là k anh
hùng, thiên h ñ u bi t ti ng, con ta phò ngư i thì l a ñáng minh chúa, còn ngươi
m i thi t là gi an th n ph n tr c ñó .
Tào Tháo ñã toan cho ñem chém thì Trình D c v i can ?
T m u dám nói l n là c u cho ñư c ch t ñ tr n nghĩa.
T m u mà ch t thì T Th s h t lòng giúp Lưu B . V l i còn T m u là còn
có cách cho T Th quay v .
Sau ñó Trình D c t nh n là b n c a T Th ñ n thăm vi ng T m u luôn luôn,
T m u c m ñ ng có vi t thư ñ c m t .
Trình D c li n b t chư c tu ng ch c a T m u vi t cho T Th m t b c thư
r ng .
T khi em con là T Khương khu t bóng theo thân ph m l i ñây vò võ m t
mình. Nay vì tin con b i ph n, ch ng l i tri u ñình, m b Th a Tư ng cho b t
mang v H a ñô. May thay có b n Trình D c b o lãnh, nay n u con quay v mau
thì m ñư c thư th ngày b t ñư c thư này, mong con nh nghĩa cù lao tr v cùng
m cho tr n hi u ñ o. M không c n vi t nhi u, vì n u con trái l i m không v ñ u
thì tánh m ng c a m cũng như ch mành tru c gió mà thôi ! .
T Th ñư c thư thì nư c m t tuôn xu ng như mưa, vào ra m t Lưu B mà r ng
:
-Tôi , ch ng ph i Ðơn Phư c mà là T Th , v n mu n d c lòng phò Chúa Công,
nhưng nay m già b Tào Tháo b t gi , m tôi l i vi t thư cho tôi nên không th
không v c u m . V y xin Chúa Công cho tôi v báo ñ n ơn m , sau này g p nhau
l i không bi t .
Huy n Ð c khóc róng mà nói :
-Tình nào cho b ng tình m con, còn làm sao mà nói n a. Xin quân sư ñ ng lo gì
cho tôi n a mà ráng tròn ch hi u .



T Th toan ñi ngay, Huy n Ð c xin hãy nán l i m t ñêm thôi.
Ðêm y Tôn Càng lén khuyên Huy n Ð c :
- Vi c binh cơ c a ta,T Th bi t h t, ch ñ va ñi.
Huy n B c nói :
- Tào Tháo gi t T m u r i , mình dùng con, ñó là mình b t nhơn. Không cho ñi
ñ tình m con không tr n, ñó là b t nghĩa . Ð ng b o ta làm ñi u qu y .
R i sau ñó Huy n Ð c và T Th chuy n trò khóc lóc t i sáng thì quân sĩ bày
ti c ti n hành.
T Th bư c ñi, Huy n Ð c ñi theo mãi r i m i ch u lên ng a.
Huy n Ð c l i d n :
- Tôi vô Phư c ch ng ñ ng tiên sanh giúp . V y v v i tân chúa, xin rán l p công
danh ñ ti ng ngàn ñ i .
T Th khóc nói :
- T i dù có bu c bên Tào cũng nguy n không bao gi giúp Tào m t mưu k
nào h t .
Nói r i T Th ra ñi, Huy n Ð c khóc trông theo mãi.
Ch t T Th quay l i d n Lưu B r ng :
- Lòng tôi r i r m, quên d n Chúa Công g n ñây có kỳ sĩ cách Tương Dương
h i mươi d m, sao Chúa Công không tìm v ñó ?
Huy n Ð c v i nh T Th th nh dùm.
T Th nói :
- B n thân Chúa Công ph i ñi c u, may ra m i ñư c.
Tài ngư i ñó ch ng khác L V ng, Trương Lương .
- So v i tiên sanh th nào ?
T Th ñáp :
- Cũng như loan so v i qu , kỳ lân mà sánh ng a hèn .
Huy n Ð c l i h i tên ho.
T Th ñáp :
- Ngư i y v n quê Lang Nha, tên Gia Cát Lư ng, t Kh ng Minh, l i có tên
hi u là Ng a Long tiên sanh .
- Có ph i Ph c Long , Ph ng S ñó không ?
T Th l i ñáp :
-Ph ng S là Bàng Th ng Tương Dương, còn ñây chính là Ph c Long Gia Cát
Kh ng Minh ñó .
Huy n Ð c m ng r khôn xi t mà r ng :
- Th mà tôi không bi t, may mà g p ñư c tiên sanh ch d n cho th c là may
m n!
Nói xong thì T Th ñã t t ra ñi.



Huy n Ð c tr v Tân Gi cùng Quan Trương s m s a l v t ñ ng ñi c u Kh ng
Minh.
T Th v a ñi v a ng i Kh ng Minh không kh ng giúp Lưu B nên v i ghé t i
thăm Kh ng Minh.
Kh ng Minh h i có vi c gì ?
T Th ñáp :
- Tôi ñã quy t phò Lưu D Châu, nhưng Tào Tháo b t gi m tôi, m tôi l i biên
thư kêu tôi v nên c c ch ng ñã ph i t giã Lưu B . Tuy nhiên tôi ñã ti n c tiên
sanh v i Lưu D Châu, vì Lưu D Châu qu là ngư i có ñ c l n. Th nào cũng tìm
t i tiên sanh bây gi , dám xin tiên sanh nh n l i là may m n cho tôi . Kh ng Minh
không vui mà ñáp :
- Ông mu n ñem tôi làm v t hy sinh hay sao ? Nói r i quay vào .
T Th cũng th n thùng mà ti p t c lên ñư ng v H a ñô tìm m cho tròn ñ o
hi u.
H i 37
Tư Mã hai l n c danh sĩ
Lưu B ba Phen t i th o lư
Hay tin T Th t i H a Xương. Tào Tháo bèn ra kh i thành mà nghênh ñón. T
Th vào t n ph bái y t r i xin ñi thăm m . Tào Tháo dò ý T Th :
- B c cao minh như tiên sinh sao th Lưu B làm v y ?
T Th nói .
- Tôi luân l c gi ang h , g p ñư c Huy n Ð c k t b n r t thân . Nay m tôi ñây
thì l i mong ơn Th a Tư ng, thi t ch ng dám quên.
Tháo nói :
- Ông thì ph ng dư ng m già, tôi l i ñư c nghe l i ông ch b o .
T Th li n t i h u m , l y khóc dư i chân.
Tù Th b m :
- Ðư c thư m , con xin v h u.
T m u ng c nhiên và n i gi n :
- Ôi thôi, mi th ñ ng minh chúa mà mi không hi u câu trung hi u khó lư ng
toàn sao ?
Tào Tháo là ñ a d i vua h i dân, Lưu B là b c nhơn ñ c, dòng dõi nhà H n.
Nay l i tin m y ch gi d i mà v ñây, thi t còn m t nào mà ngó t i ai nũa !
T Th ch l y ph c không dám ngó lên. T m u xô bàn r i bư c vào nhà trong.
T Th c quì mà ch l nh giây lát gia nhân h t hơ h t hãi ch y ra báo :
- Lão phu nhân treo c t v n r i !.
T Th th t kinh vào ñ thây m mà khóc r ng.
TàoTháo hay tin l t ñ t cho ñem l v t tr ng h u ñem t i phúng ñi u. T m u
ñư c chôn phía Nam thành H a Xưong, T Th cư tang gi m . Phàm ai có t ng
chi cũng ch ng thi t nh n.



Nói v Lưu B t i Ng a Long San c u Gia Các Lư ng, m i ra c ng ñã có quân
báo, có m t ñ o nhơn ñang ñi t i. Huy n Ð c v i vã ra rư c, té ra b n Th y Kính
tiên sanh t c Tư Mã Huy. Huy n Ð c v i rư c vào dinh và t t vì quá b n không
năng lui t i vi ng thăm ñư c. Tư Mã Huy nói :
- Tôi nghe T Th ñây nên t i thăm ngư i .
Huy n Ð c nói :
- Tào Tháo c m tù m T Th nên ngư i ph i ñi H a Xương r i .
Tư Mã Huy kêu lên :
- Th là trúng k Tào Tháo.
T m u khi nào vi t thư như v y. Ðó là thư gi , T Th không v thì m còn,
mà v thì m ch t . Huy n Ð c h i c vì sao ?
Tư Mã Huy nói :
- Bà s không ch u nh c ñâu .
Huy n Ð c ñem vi c c u Kh ng Minh h i Tư Mã Huy và dò xem tánh tình
Kh ng Minh ra sao ?
Tư Mã Huy nói :
- Ta thư ng ví mình như Qu n Nh c. Nhưng th c ra va hơn th n a, có th ví
như Khương T Nha, Trương Lương v y .
Nói r i Tư Mã Huy ra ñi, t i c ng than th m t mình :
- G p Chúa xong không g p th i. Ti c thay !
Hôm sau, Huy n Ð c cùng Quan, Trương và th h lên núi ngó xa xa có m y
nông dân v a cày v a hát. Lưu B h i m t ngư i :
- Bài ca c a ai v y ?
Ngư i kia ñáp :
- C a Ng a Long tiên sanh.
Huy n Ð c h i :
- Tiên sanh ñâu ?
Ngư i kia nói :
- Trư c m t có hòn núi Ng a Long Cang. M t bên có kho ng r ng. C vào ñó,
g p túp l u thì chính là nhà tiên sanh ñó .
Huy n Ð c d n c ñoàn ñi, xa xa phong c nh th t h u tình. Vào r ng, tìm ñư c
nhà bèn gõ c a. Ti u ñ ng ch y ra. Huy n Ð c nói :
- Ta là D Châu M c, Hoàng thúc nhà H n ñ n c u ra m t tiên sanh .
Ti u ñ ng nói :
- Th y tôi ñi t s m r i, mà cũng không bi t là ñi ñâu.
Huy n Ð c t bi t mà v và d n ti u ñ ng :
- Tiên Sanh v , xin nói dùm có Lưu B t i thăm .
Ðư c vài d m, Lưu B th y m t ông già c t cách, ñ u b t khăn tiêu diêu, mình
m c áo v i xám , c m g y lê t phía ñư ng nh ñi ra. Huy n Ð c cho là Kh ng
Minh bèn gò ng a l i cung kính mà h i :
- Tiên sanh ph i chăng là Ng a Long ?



Ngư i kia h i l i :
- Ông là Huy n Ð c chăng ?
Huy n Ð c thưa :
- Chính tôi là Lưu B !
Ngu i y nói :
- Tôi là b n c a Kh ng Minh tên là Châu Bình. Ch ng hay tư ng quân tìm t i
Ng a Long Cang có vi c chi ?
Huy n Ð c thưa :
- Lúc này thiên h ñ i lo n, dân tình l m than. Tôi c u Gia Các Kh ng Minh ñ
xin d y b o v k an bình thiên h v y .
Châu Bình nói :
- Mong d p yên lo n l c là có lòng nhơn ñó. Song t xưa t i nay, h t lo n r i
ñ n tr , tr lâu r i l i lo n, y cũng là cơ tr i. Nay thiên h thanh bình ñã lâu thì sanh
lo n, mà cái th lo n n y còn kéo dài, chưa d hưng ñư c. C thu n lòng tr i mà
tùy cơ khu x , hà t t c u c nh làm chi . Huy n Ð c thưa :
- L i tiên sanh d y th t quí báu, tuy nhiên tôi cũng trong tôn t c nhà H n, ch ng
l khoanh tay mà nhìn sao ?
Châu Bình th y mình nói cũng l l i nên nói cho xuôi r ng :
- Ch ng qua tư ng quân h i nên tôi m n phép bình lu n ñ y thôi .
D c ñư ng, Trương Phi càu nhàu :
- Kh ng Minh ch ng th y mà l i còn g p h nho nói lôi thôi quá !
Huy n Ð c v Tân Gi r i hàng ngày v n cho dò tin Kh ng Minh.
B a n ñư c tin Kh ng Minh v nhà r i, nên Huy n Ð c l t ñ t s m s a ra ñi .
Trương Phi nói :
- C u v i c nh mãi, c sai quân kêu y t i ñây là ñư c .
Huy n Ð c n t :
- C u ngư i hi n mà không theo ñ o lý y như mu n vào nhà mà c a ñóng bít.
Kh ng Minh là b c ñ i hi n mà ngươi nói v y nghe sao ñu c !
Nói r i l i cùng Quan, Trương ñi c u phen n a .
L n này nh m ti t ñông , sương sa mù m t, nư c tr ng tràn ñ ng.
Trương Phi nói :
- Tr i ñông l nh bu t, vi c binh cũng còn ph i ñình mà l i ñi tìm m t ngư i
khùng như v y !
Huy n Ð c nói :
- Ta mu n Kh ng Minh th y rõ tâm thành c a ta, còn các em rét thì c vi c ra
v , m c anh .
Trương Phi nói :
- Ch t còn ch ng s thì ñâu s rét, s là s công toi mà thôi !
Huy n Ð c la :
- Thôi thôi im ñi, c theo ta, ñ ng nói n a .



Khi t i M c Lư, b ng t trong quán bên ñư ng có ti ng ca ngâm. Huy n Ð c
d ng l i nghe thì th y m t ngư i th hai cũng v gh ca ti p.
Huy n Ð c l i ch c có Ng a Long ñây nên xu ng ng a vào ra m t , th y m t
ngư i m t tr ng râu dài, m t ngưòi tư ng m o thanh kỳ . Huy n Ð c ch p tay thưa :
- Tôi tìm Ng a Long ñ xin chư c c u dân.
Ngư i râu dài ñáp :
- Chúng tôi là b n c a Ng a Long, v này là M nh Công Oai, còn tôi là Th ch
Qu ng Nguyên.
Huy n Ð c th nh hai ngư i cùng ñi lên Ng a Long Cang. Qu ng Nguyên nói :
- B n tôi quê mùa không bi t gì t i vi c tr nư c. Xin chúc ông tìm ñư c Ng a
Long .
Huy n Ð c l i ra ñi, khi t i trư c l u thì h i thăm ñ ng t :
- Tiên sanh có nhà không ?
Ð ng t ñáp :
- Ðang ñ c sách.
Huy n Ð c rón rén ñi vào thì có ti ng ca ngâm trong v ng ra, nhìn k thì ñó là
m t thi u niên ñang nh p ñ u g i mà hát. Huy n Ð c bư c vào mà r ng :
- B n y hâm m tiên sanh ñã lâu, nay m i ñư c y t ki n, thi t là v n h nh .
Thi u niên l t ñ t ñáp l r i h i :
- Ngài có ph i là Lưu D Châu mu n tìm anh tôi chăng ?
Huy n Ð c nói :
- Tiên sanh không ph i là Ng a Long ?
Thi u niên ñáp :
- Tôi là Gia Các Quân, em c a Ng a Long. Anh c a tôi là Gia Các Càn hi n phò
tá Tôn Quy n, Kh ng Minh là anh th hai .
Huy n Ð c ñư c lưu l i u ng trà.
Gia Các Quân nói :
- Anh tôi hôm nay có vi c nên v a ñi, xin ñ khi khác v y .
Trương Phi gi c Lưu B :
- V ñi thôi, ng i ñây m t quá !
Huy n Ð c n t r i nói :
- Ph i ñ l i chi l i m i ñ ng .
Lưu B li n vi t phong thư ñ l i Kh ng Minh, thư r ng :
- B tài hèn hâm m tiên sanh ñã lâu, hai l n thăm vi ng, hai l n phư c b c
không ñư c g p. Nay H n trào nguy kh n, gi an hùng n m quy n, trăm h l m than,
mong tiên sanh l y tài L V ng, Trương Lương mà ban l i ch d n cho k này thì
th t may cho thiên h . Kính ñ thư này, xin bái y t sau.
R i Huy n Ð c t bi t ra v , t i c ng g p ông già c i l a, theo sau có m t ti u
ñ ng. Lưu B tư ng là Ng a Long, té ra là Huỳnh Th a Ng n, cha v Ng a Long
t i thăm con r . Thi l r i Huy n Ð c l i ra v . Lúc y tuy t rơi th t ñ p, Huy n
Ð c ngoái nhìn phong c nh Ng a Long Cang mà xúc ñ ng b i h i.



H i 38
Chia Thiên H , Long Trung V ch K
Ðánh Trư ng Gi ang, Tôn Th Báo Thù
Nh c l i Huy n Ð c sau hai phen ñi c u Kh ng Minh mà không ñư c, hôm y
l i s a so n ñi n a.
Quan Vân Trư ng can r ng:
- Huynh trư ng ñã hai phen ñ n kh u ñ u c u kh n, như th cũng ñã là tr ng l
thái quá r i. Có l Gia Cát Lư ng không có th c h c, ch là k hư danh, nên m i s
mà tr n tránh. Sao huynh trư ng c m m ngư i y m t cách quá ñáng v y?
Huy n Ð c nói:
- Không ph i v y ñâu. Xưa T Hoàn Công mu n g p m t k quê mùa nơi Ðông
Quách mà c n ph i ñi năm l n m i ñư c th y m t, hu ng chi ta mu n ra m t m t
b c ñ i hi n?
Trương Phi nói:
- Ð i ca lu n như th không ñúng. Sá gì m t gã nông phu mà ñ i ca g i là ñ i
hi n? L n này ñ i ca ch ng c n ph i ñi làm gì cho m t. N u h n không ch u ñ n thì
em s ch ñem m t s i giây th ng ñi trói c h n, lôi v ñây cho ñ i ca.
Huy n Ð c n t l n:
- Ð ng nói b y! Em không nghe vi c Văn Vương ñi tìm Khương T Nha sao?
R t ñ i như Văn Vương là b c chúa thánh mà còn kính tr ng ngư i hi n sĩ, hu ng
h ta ch là k tài hèn. L n này em không c n ñi n a, ñ ta v i Vân Trư ng ñi cũng
xong.
Trương Phi nói:
- Hai anh ñã ra ñi, n nào b t em ph i nhà?
Huy n Ð c nói:
- N u em mu n ñi thì không ñư c th t l .
Trương Phi ñành ph i vâng l i. R i ba anh em lên ng a, d n ñoàn tùy tùng lên
ñư ng th ng ñ n Ng a long cương.
Khi còn cách th o lư ñ n a d m ñư ng, Huy n Ð c xu ng ng a ñi b .
Ðang ñi b ng g p Gia Cát Quân, Huy n Ð c v i thi l , r i h i:
- L nh huynh hôm nay có nhà không?
Quân thưa:
- Thưa có. M i v chi u hôm qua. Tư ng quân hôm nay có th h i ki n cùng gia
huynh.
D t l i, vùn v t ñi th ng.
Huy n Ð c m ng r nói:
- Phen này th t là may m n, có th g p m t tiên sinh r i.
Trương Phi gư m gư m nhìn theo Gia Cát Quân, t c gi n nói:
- Tên này vô l quá! Ðáng l h n m i mình ñ n nhà m i ph i, sao l i b ñi như
v y?
Huy n Ð c g t ñi:



- Ai cũng có công vi c n y, em ñ ng nên trách móc ngư i ta.
Ba ngư i ñ n trư c trang vi n g i c a. C u ti u ñ ng hôm n ra m c a.
Huy n Ð c nói:
- L i phi n tiên ñ ng vào báo: Có Lưu B xin bái ki n tiên sinh nhé!
Ti u ñ ng nói:
- Hôm nay tiên sinh có nhà, song ng mu n chưa d y.
Huy n Ð c nói:
- N u th thì em hãy thong th , ñ ng thông báo v i.
D t l i sai Quan, Trương ra ngoài c a ñ ng ch , còn mình thì rón rén bư c vào.
V a qua kh i ngư ng c a, Huy n Ð c ñã th y Kh ng Minh ñang n m ng a trên
giư ng ngáy pho pho.
Huy n Ð c v i ch p tay ñ ng ñ i trên th m.
Ð ng như th ñã hơn n a canh gi nhưng Kh ng Minh v n chưa d y.
Quan, Trương ñ ng ch ngoài c a ñã lâu, không th y ñ ng tĩnh gì c , li n rón
rén vào xem thì th y Huy n Ð c ñ ng ch p tay h u.
Trương Phi ñùng ñùng n i gi n, b o Quan Vân Trư ng:
- Lão này th t khi d chúng ta quá, lão th y ñ i ca ñ ng h u dư i th m, l i ng a
m t lên cao gi ñò ng không ch u d y. Thôi, ñ em ra sau n i l a ñ t chòi, xem lão
có th c d y hay không?
Vân Trư ng c n ngăn l m Trương Phi m i thôi.
Huy n Ð c nghe ti ng xì xào, quay l i th y v y v i sai hai ngư i hãy lui ra
ngoài mà ch .
B ng Kh ng Minh tr mình m t cái như s p tr d y, Huy n Ð c ñã m ng...
Nhưng r i Kh ng Minh l i quay m t vào vách ng n a.
Ð ng t th y ñã lâu quá, toan bư c ñ n ñánh th c, nhưng Huy n Ð c ngăn l i:
- y, c thong th ... ñ ng làm kinh ñ ng!
R i l i kiên nh n ñ ng ch ... Ch mãi, qua su t m t canh gi n a, Kh ng Minh
m i t nh gi c.
V a m m t ñã ngâm m y câu r ng:
M ng l n ai ngư i s m t nh ra?
Bình sinh ta v n bi t mình ta.
L u tranh no gi c, b ng con m t!
Bóng ác ngoài song ñã x tà...
Ngâm d t, quay mình l i h i ti u ñ ng:
- Có t c khách ñ n nhà chăng?
Ti u ñ ng thưa:
- Có Lưu Hoàng thúc ñ n ñây ñ ng ch th y ñã lâu.
Kh ng Minh v i ng i d y qu ti u ñ ng:
- Sao ngươi không ñánh th c ta? Ð ta còn vào thay áo ñã.
D t l i, v i ñi th ng vào nhà trong.
Ð n a gi sau, Kh ng Minh m i ch nh t khăn áo bư c ra ñón Huy n Ð c.



Huy n Ð c th y Kh ng Minh mình cao tám thư c, m t ñ p như b ch ng c, m t
sáng t sao sa, ñ u ñ i khăn x p cu n, mình khoác áo lông h c, phiêu phiên ñư ng
b mà có phong thái th n tiên.
Huy n Ð c v i thi l mà r ng:
- M t ñ a cháu hèn kém c a nhà Hán, m t k ngu phu Trác qu n, nghe ti ng
tiên sinh ñã t lâu như s m vang tai, v a ñây ñã hai l n ñ n ñây bái y t mà v n chưa
ñư c g p, nên có ghi tên hèn g i l i trên văn k . Ch ng hay tiên sinh ñoái nhìn
chưa?
Kh ng Minh nghiêng mình ñáp l , nói:
- Tôi là m t k quê mùa Nam Dương, tính lư i n t x u, ñư c Tư ng quân m y
l n chi u c , th c tôi l y làm h th n vô cùng.
Thi l xong, Kh ng Minh m i Huy n Ð c chia ngôi ch khách mà ng i ñàm
ñ o.
Lát sau, ti u ñ ng bưng trà lên, hai ngư i dùng qua vài chung, r i Kh ng Minh
nói:
- Tôi xem thư hôm n , th y ñ i ý c a Tư ng quân mu n làm vi c ñ i nghĩa,
c u dân ñ th . Song ti c r ng Lư ng này ít tu i, vô tài, ch làm nh c công Tư ng
quân ñó thôi.
Huy n Ð c ân c n nói:
- L i c a T Nguyên Tr c và Tư Mã Ð c Tháo há nói sai sao? Xin tiên sinh ch
chê B này b ti n mà d y b o cho...
Kh ng Minh l c ñ u:
- Ð c Tháo, Nguyên Tr c m i là nh ng b c cao sĩ trên ñ i, còn Lư ng ch là
m t gã nông phu có tài cán chi mà bàn vi c thiên h ? Sao Tư ng quân l i b ng c
ñ p ñ ñi tìm ñá s i như v y?
Huy n Ð c nghiêng ñ u tha thi t nói:
- Ð i trư ng phu có kỳ tài kinh bang t th , há l i s ng v t v vô ích nơi su i
hoang, r ng r m, ñ tài l n mai m t ñi chăng? Xin tiên sinh hãy thương l y sinh
linh thiên h , mà d y b o m mang cái trí ngu cho B .
Kh ng Minh kh m m cư i, h i:
- Xin cho nghe cái chí nguy n c a Tư ng quân?
Huy n Ð c bèn ng i ngay ng n lên, tr nh tr ng ñáp:
- Nay nhà Hán nghiêng ñ , b k gi an hùng chi m ño t, B này không k s c,
mu n c binh di t tr loài ph n t c, như trí thu t kém c i, không th làm ñư c vi c
nên nh tiên sinh v ch ñư ng cho, ñ c u kh n phò nguy, th t là v n h nh.
Kh ng Minh tr m tư m t lúc, r i nói:
- T khi Ð ng Trác ph n ngh ch, hào ki t n i d y kh p thiên h . Tào Tháo th
kém hơn Viên Thi u, cu i cùng th ng ñư c Viên Thi u, ñó không ph i ch nh s
tr i mà cũng nh mưu ngư i ñó. Nay Tào Tháo ñã n m trăm v n quân trong tay, l y
Thiên t ñ sai khi n chư h u. Như th , th t khó tranh giành l i ñư c. Tôn Quy n
chi m Gi ang Ðông n i nghi p ñã ba ñ i, nư c hi m tr , dân thu n ph c. V y cũng



ch nên k t làm ngo i vi n, ch không th mưu chi n. Còn Kinh châu phía B c có
sông Hán, sông Mi n; ngu n l i phía Nam ñ n t n Nam h i; m t Ðông li n v i Ngô
H i; phía Tây thì thông v i Ba Th c, chính là ñ t d ng võ. N u ch ng ph i chân
chúa thì khó mà gi ñư c. Ðó là ch tr i dành cho Tư ng quân ñó, ch nên b . Ð t
Ích châu hi m tr , ngàn d m ñ ng l y, n i ti ng là cái kho nhà tr i . Xưa vua Cao
T cũng nh vào ñó mà nên ñ nghi p. Nay Lưu Chương nhu như c, dân ñông nư c
giàu, l i ch ng bi t lo gi v ng. Nh ng k trí năng ñ u chán n n, ch mong m i
ñư c th m t ñ ng minh quân. Nay Tư ng quân là dòng d i nhà Hán, tín nghĩa sáng
r kh p b n b , l i bi t thu ph c anh hùng, c u ngư i hi n như khát nư c, n u g m
ñư c châu Kinh, châu Ích mà gi v ng th hi m, thì phía Tây hòa v i các r Nhung,
phía Nam v yên các x Di, Vi t, r i bên ngoài k t liên Tôn Quy n, bên trong s a
sang chính lý. Ch khi thiên h có bi n, hãy sai m t Thư ng tư ng kéo quân Kinh
châu lên mi n Uy n L c. Còn Tư ng quân thì thân ñem ñ i binh Ích châu ra m t
T n Xuyên. Th h i trăm h b n phương, nơi ñâu l i không ñem gi cơm, b u nư c
ra ñón Tư ng quân?
Ðó, Lư ng này vì Tư ng quân mà v ch k như th ñ y. Tư ng quân hãy lo mà
làm ñi.
R i g i ti u ñ ng ñem ra m t b c ñ a ñ , treo lên gi a nhà, Kh ng Minh tr tay
b o Huy n Ð c:
- Ðây là b n ñ năm mươi b n huy n Tây Xuyên. Tư ng quân mu n d ng
nghi p Ð thì phía B c ph i như ng cho Tào Tháo chi m thiên th i. Phía Nam
như ng cho Tôn Quy n chi m l y ñ a l i. Còn Tư ng quân ph i chi m l y nhân
hòa. V y trư c ph i l y Kinh châu làm nhà, sau l y Tây Xuyên mà khai cơ nghi p,
t o thành cái th chân v c r i sau m i mưu ñ ñ n cái ñ t Trung nguyên.
Huy n Ð c nghe nói, ñ ng d y cung kính xá m t cái và t r ng:
- L i vàng ng c c a tiên sinh ñã m mang óc ngu t i, khi n B như r ñư c mây
mù, trông th y tr i xanh. Ng t vì Lưu C nh Thăng Kinh châu và Lưu Qu Ng c
Tây Xuyên ñ u là ngư i trong tôn t c nhà Hán, B n nào thâu ño t cho ñành?
Kh ng Minh nói:
- Ðêm qua, tôi xem thiên tư ng th y Lưu Bi u ch ng còn s ng bao lâu n a, còn
Lưu Chương không ph i là ngư i n i nghi p, cơ nghi p này ngày sau t cũng v tay
Tư ng quân.
Huy n Ð c cúi ñ u bái t .
Th là ch qua m t câu chuy n ng n ng i y, ñ th y Kh ng Minh chưa ra kh i
l u tranh mà ñã dư bi t Thiên h chia ba sau này. Th t là b t kỳ tài quán th , v n c
ch có m t không hai v y.
D châu ñang lúc v n gieo neo,
May g p danh nhân dư i mái l u.
Thiên h chia ba, r i s th y,
Tiên sinh cư i tr b n ñ treo.



Huy n Ð c ng l i bái th nh Kh ng Minh:
- B này tuy danh hèn ñ c m ng, xin tiên sinh ch n , xu t sơn giúp cho, B này
nguy n ch p tay nghe theo l i ch d y.
Kh ng Minh t t :
- Lư ng này ñã vui ngh cày cu c, lư i bi ng vi c ñ i t lâu. Th t không th
vâng l i Tư ng quân ñư c.
Huy n Ð c ng n ngào năn n :
- N u tiên sinh không ra giúp thì thiên h bi t ch ng nào m i êm m ñư c và
sinh linh còn trông mong ai c u v t n a?
D t l i, l tuôn ư t ñ m c tay áo.
Kh ng Minh th y lòng c a Huy n Ð c qu th t chân thành, bèn nh n l i:
- Tư ng quân có lòng ñoái tư ng thì tôi xin nguy n ñem h t s c hèn này mà báo
ñáp ân tình.
Huy n Ð c vui m ng khôn xi t, li n g i Quan, Trương vào bái ki n và dâng l
v t, vàng l a.
Kh ng Minh t ch i không nh n.
Huy n Ð c nói:
- Ðây không ph i là l ra m t ñ i hi n. Ch g i là m t chút v t m n ñ t t m
lòng c a B này thôi.
Kh ng Minh th y không th t ch i ñư c, sai ti u ñ ng ñem l v t vào trong.
Th r i Huy n Ð c cùng m i ngư i ng l i trong th o trang m t ñêm.
Sáng hôm sau, Gia Cát Quân tr v , Kh ng Minh d n:
- Anh ch u ơn Lưu Hoàng Thúc ba l n h c , không th không ra giúp. Em hãy
nhà chăm lo cày ru ng, ch ñ ru ng r y hoang r m nhé. M t ngày kia thành công
r i, anh s tr v ñây nương t a.
Thân chưa bay nh y, tính lui r i,
Ngày khác thành công, h n nh l i.
B i Chúa nghiêng lòng ñem phó thác,
Tr n ti n gió l nh, ánh sao rơi...
L i có bài thơ c phong như sau:
Cao Hoàng vung ki m th n ba thư c,
R n tr ng Mang ñư ng ñ máu loang.
Di t S , bình T n, xây xã t c,
Hai trăm năm l , d t tri u cương.
L c dương, Quang Vũ k ngai r ng,
Truy n ñ n Hoàn, Linh l i l long.
Hi n Ð d i ñô v huy n H a,
B n phương hào ki t n i như ong!
Chuyên quy n Tào Tháo ñư c thiên th i,
M nghi p, Tôn Quy n cũng v ng nơi.



Huy n c riêng mình không ñ t ñ ng,
Nương thân Tân Dã t m th i thôi...
Nam Dương Gia Cát n tài danh,
B ng ch a kinh luân v i giáp binh.
T Th ra ñi, v a ti n c ,
Lưu Quân ba lư t ñ n l u tranh!
Tiên sinh hăm b y tu i ñương xuân,
Thu x p c m thư, gi ru ng vư n.
Tây Th c, Kinh châu tr i s n ñ ...
Cho ngư i m r ng túi kinh luân.
M t l i ñ u lư i, n i ba ñào,
Muôn k tung ra, s m sét gào!
R ng cu n, h v n yên b n cõi,
Muôn ñ i ai d sánh tài cao?
R i sau ñó, Huy n Ð c, Quan, Trương t bi t Gia Cát Quân, r i cùng Kh ng
Minh tr v Tân Dã.
T ngày ñư c Kh ng Minh, Huy n Ð c kính tr ng như b c th y, ăn cùng mâm,
ng cùng giư ng, su t ngày bàn lu n vi c thiên h .
M t hôm, Kh ng Minh nói:
- Nghe Tào Tháo ñào ao Huy n Vũ K châu ñ luy n t p th y quân, t ñã có
b ng xâm ph m Gi ang Nam r i. V y thì Chúa công cũng nên cho ngư i sang sông
dò xem hư th t ra sao?
Huy n Ð c theo l i, sai quân sang ñ t Gi ang Ðông d la.
Nh c l i Tôn Quy n t ngày th a k s nghi p c a Tôn Sách, gi v ng Gi ang
Ðông, r ng lòng thâu n p hi n sĩ, m quán nghênh tân Ngô H i, sai C Ung và
Trương Hoành túc tr c ñón ti p tân khác b n phương.
Luôn m y năm, c ngư i này ti n c ngư i kia, ngư i kia l i ti n c ngư i n ,
s mưu sĩ t t u m i lúc m t ñông.
B y gi ñã ñư c thêm Hám Tr ch t Ð c Thu n C i Kê, Nghiêm Tu n t là
Man Tài ngư i Bành thành, Ti t T ng t là Kính Văn Bái huy n, Trình B nh t là
Ð c Khu ngư i Nh Nam, Châu Hoàn t là Hưu M c Ngô qu n, L c Tích t là
Công K Hoài Nam, Trương Ôn t là Hu Th ngư i ñ t Ngô, Lăng Th ng t là
Công Tr c C i Kê, Ngô Xán t là Kh ng Hưu Ô Trình...
Nh ng ngư i này kh p nơi kéo v Gi ang Ðông, ñư c Tôn Quy n kính l h u
ñãi.
Sau ñó, l i còn có thêm m y tư ng gi i n a ñ n phò như L Mông t là T
Minh ngư i Nh Dương, L c T n t là Bá Ngôn Ngô qu n, T Th nh t là Văn
Hư ng ngư i Lang gia, Phan Cương t là Văn Khuê Ðông qu n, Ðinh Ph ng t là
Th a Uyên Lư Gi ang...
Văn th n võ tư ng ñ u h p s c phò tá, cho nên Gi ang Ðông b y gi m i ñư c
ti ng là nhi u nhân tài.



Năm Ki n An th b y, Tào Tháo phá xong Viên Thi u xong, thanh th càng
ngày càng l y l ng, binh hùng tư ng m nh không sao k h t.
Tào Tháo l i sai s qua Gi ang Ðông b o Tôn Quy n ñem con vào tri u tùy giá.
Tôn Quy n do d mãi, chưa bi t nên x trí th nào?
Ngô Thái phu nhân cho ñòi Trương Chiêu và Châu Du vào thương ngh , bàn tính
Trương Chiêu nói:
- Tào Tháo khi n Chúa công cho con vào tri u tùy giá t c là l i khiên ch chư
h u ñó. Nhưng n u Chúa công không tuân theo thì Tháo s hưng binh sang ñánh Gi
ang Ðông. V i khí th c a Tào Tháo hi n nay, chúng ta c sao l i!
Châu Du nói:
- Chúa công th a k nghi p c a cha anh ñ l i g m sáu qu n, binh tinh lương ñ ,
tư ng sĩ h t lòng theo m nh l nh, có gì b c bách mà ph i ñưa con vào làm tin nơi
x ngư i? H ñưa con sang t c là ph i liên hòa v i Tháo, m i khi Tháo ra hi u l nh
gì cũng ph i nghe theo. Ph ng như Tháo l i tri u Chúa công vào ch u, ch ng l
Chúa công không tuân. Như th thì ta t l y dây bu c mình r i. Chi b ng c ñ
thong th , xem h gi trò gì r i s dùng k mà ñ i phó.
Ngô Thái phu nhân khen:
- L i Châu Du nói r t ph i.
Tôn Quy n nghe theo, li n t khư c s gi , không ch u g i con mình vào tri u.
Tào Tháo b t bình, có ñánh Gi ang Nam t ñó, ng t vì phía B c chưa yên, nên
chưa th xu t quân Nam chinh ñư c.
Năm Ki n An th tám, vào tháng mư i m t, Tôn Quy n l i d n binh sang ñánh
Hoàng T .
Hai bên gi ao chi n trên sông Ð i gi ang (1). Quân Hoàng T thua ch y.
M t b tư ng c a Quy n là Lăng Tháo phóng thuy n nh ñi trư c, ñánh ñu i t i
H kh u, b b tư ng c a T là Cam Ninh b n m t mũi tên mà ch t.
Con c a Lăng Tháo là Lăng Th ng, b y gi m i mư i lăm tu i, rán s c ño t
thuy n cư p thây cha ñem v .
Quy n th y xu t sư không l i nên bãi chi n, t m thu quân v Ðông Ngô.
B y gi có ngư i em trai Quy n là Tôn D c làm quan Thái Thú qu n Ðan
Dương.
D c v n tánh cương cư ng nóng n y, l i hay u ng rư u.
M i khi say, thư ng ñánh ñ p quân sĩ tàn nh n.
Viên Ð c tư ng Ðan Dương là Qui Lãm cùng viên Qu n th a là Ðái Viên có
b ng mưu sát D c.
Hai ngư i m i k t thông v i ngư i tùy tùng c a D c là Biên H ng ñ sát h i
D c.
Hôm y, chư tư ng cùng các v huy n l nh v h i h p ñông ñ t i Ðan Dương.
Tôn D c cho bày y n ti c th t ñãi. V c a D c là T th xinh ñ p và thông
minh, r t gi i v khoa bói D ch.



B y gi nàng gieo th m t qu , th y tư ng r t x u, li n khuyên ch ng ñ ng ra
ti p khách.
Nhưng D c không nghe, c ñi cùng các quan ra công ñư ng ch t a bu i ti c.
Ð n chi u, ti c m i tan, Biên H ng ng m gi u con dao trong mình theo chân
D c ra c a, b t thình lình rút dao ñâm D c ch t ngay t i ch .
Qui Lãm, Ðái Viên li n ñ t i cho Biên H ng, sai quân lôi ra ch chém ñ u.
R i hai tên th a th cư p c a c i và th thi p c a Tôn D c.
Qui Lãm th y T th nhan s c di m l , ñ ng lòng d c, li n b o nàng:
- Ta ñã báo thù ch ng cho nàng xong, v y nàng hãy v v i ta, n u cãi l i, ta e
tánh m ng nàng khó toàn.
T th khóc lóc nói:
- Ch ng thi p m i ch t, chưa ti n theo Tư ng quân ngay. Xin ñ i ñ n t i ba
mươi này, thi p cúng tr ph c xong, r i chúng ta s thành thân cũng chưa mu n.
Qui Lãm nghe nói, sung sư ng ưng l i, lui ra ch ñ i.
T th li n bí m t tri u hai viên tư ng tâm phúc c a D c là Tôn Cao và Phó Anh
vào ph mà khóc lóc r ng:
- Lúc tiên phu còn s ng thư ng ca t ng hai ngư i là b c trung nghĩa. Nay hai tên
gi c Ðái, Qui mưu sát ch , l i ñ t i cho Biên H ng, cư p h t c a c i, tôi t mà chia
nhau. Qui Lãm còn cư ng b c, b t tôi ph i làm h u thi p cho nó. Tôi ñành ph i gi
t ng ưng l i cho yên lòng nó. V y hai Tư ng quân m t m t sai ngư i báo tin cho
Ngô H u bi t, m t m t l p mưu k ñ tr hai th ng ph n t c y, ñ r a thù nh c
này, thì ngư i ch t ñư c ng m cư i, mà k s ng ñ i ơn muôn thu .
D t l i, T th l i cúi ñ u l y hai l y. Tôn Cao, Phó Anh v i tr l , ñôi m t
ngư i nào cũng ñ m l .
Hai ngư i nói:
- Chúng tôi mang ơn tri ng c a Ph quan r t nhi u, nay Ph quan b t c th n
hãm h i, mà chúng tôi chưa th ch t theo là còn mu n l p k báo thù cho ch . Gi
phu nhân sai khi n, chúng tôi há dám không h t s c?
D t l i, hai ngư i vi t m t thư, sai ngư i tâm phúc ñem c p báo v i Tôn Quy n.
Qua ñ n ñêm ba mươi, T th sai Tôn, Phó hai tư ng ph c s n trong màn the nơi
phòng kín.
Ðo n bày l t ch ng ngoài nhà th .
T ch ng xong, T th trút b h t ñ hi u ph c, vào phòng riêng t m g i nư c
hương, trang ñi m th t l ng l y, cư i nói tươi vui.
Qui Lãm hay tin, sung sư ng như m c trong b ng.
Ð n ñêm, T th cho con h u ra m i Lãm vào ph , bày ti c gi a nhà chu c rư u.
Khi Lãm ñã say, T th dìu vào phòng the.
Qui Lãm sung sư ng mê m n, vì s p ñư c cùng ngư i ñ p thành thân, l i ñã
n ng hơi men, ch ch choáng theo vào.
V a bư c vào phòng, T th thét l n:
- Tôn, Phó hai Tư ng quân ñâu?



T c thì hai tư ng t sau màn nh y ra ch n ñư ng, làm cho Qui Lãm không còn
ñư ng ch y, luýnh quýnh b Phó Anh chém m t ñao nhào xu ng ñ t.
Tôn Cao v i b i thêm m t nhát n a, ch t ngay.
Xong, T th sai hai ngư i núp vào bên c a, khi n con h u ñi m i Ðái Viên vào
d ti c. Viên v a bư c vào ph , v a bư c lên nhà, cũng b Phó Anh và Tôn Cao
chém t i, ch t li n t i ch , không k p kêu la m t ti ng.
Gi t xong hai tên ph n ngh ch, Phó Anh và Tôn Cao sai quân ñi b t và gi t h t
già tr thân thu c c a hai tên Qui Lãm và Ðái Viên cùng dư ñ ng c a chúng.
Thù ch ng ñã tr , T th m c ñ tang ph c, c t l y th c p c a hai tên gi c ñem
ra trư c bàn th t ch ng.
Qua ngày hôm sau, Tôn Quy n ñích thân ñem binh mã ñ n Ðan Dương, th y em
dâu ñã gi t ñư c hai tên gi c Ðái, Qui, m ng r vô cùng, li n phong Tôn Cao và
Phó Anh làm Nha Môn tư ng, ñóng gi Ðan Dương, và ñón T th v nhà dư ng
lão.
Kh p Gi ang Ðông, ai nghe tin này cũng ph i ch c lư i khen T th là ngư i ti t
li t.
Ngư i sau có thơ khen nàng r ng:
Tài ñ c g m hai tuy t giá trong,
Tru di ngh ch t c, r a h n ch ng.
Tôi hèn bó g i, tôi trung ch t,
Thua h n Ðông Ngô m t má h ng.
B y gi kh p Ðông Ngô, các nhóm gi c c , gi c núi ñ u b d p tan.
Trong sông Ð i Gi ang có dư b y ngàn chi n thuy n.
Tôn Quy n li n bái Châu Du làm Ð i Ðô Ð c, th ng lãnh quân mã th y l c Gi
ang Ðông.
Tháng mư i, năm Ki n An th mư i hai, vào ti t Ðông, m ru t c a Tôn Quy n
là Ngô Thái phu nhân lâm b nh n ng, li n ñòi Châu Du và Trương Chiêu v nói:
- Ta v n ngư i ñ t Ngô, cha m m t s m, nên theo em trai là Ngô C nh sang
Vi t Trung. Sau v làm dâu h Tôn, sinh ñư c b n trai. Con trư ng là Sách, lúc
mang thai ta n m mơ th y nu t m t trăng vào b ng. Con th hai là Quy n, lúc hoài
thai l i th y nu t m t tr i vào b ng. B c sư ñã nói r ng m ng th y nh t nguy t nh p
hoài t sinh quý t ... Không may Sách m t s m, ñem cơ nghi p Gi ang Ðông gi ao
phó cho Quy n. V y n u ta có thác ñi, hai tư ng ph i g ng h t s c phò tá Quy n gi
gìn s nghi p c a cha anh ñ l i.
Ðo n, Ngô Thái phu nhân quay qua nói v i Tôn Quy n:
- Con ph i ñãi T B v i Công C n như th y con v y, không ñư c khinh thư ng
nhé! Em gái c a m cùng k t hôn v i cha con thì con cũng ph i coi như m ru t c a
con v y. Ð a em gái c a con, con ph i nuôi d y h t lòng, r i l a nơi x ng ñáng, kén
ngư i gi ai t mà g ch ng cho em.



Hơi nói y u d n, Ngô Thái phu nhân c ngoi ñ u lên quan sát m i v t l n cu i
cùng, r i ngã ngư i ra, nh m m t t t th . Tôn Quy n ôm m khóc than m t h i,
ño n sai các quan lo vi c tang ch ...
Qua năm sau, nh m ti t xuân, Tôn Quy n thương ngh mu n kéo quân ñi ñánh
Hoàng T .
Trương Chiêu can:
- Chúa công còn trong tang ch , không nên ñ ng binh.
Nhưng Châu Du nói:
- Báo thù r a h n, c n gì ph i ñ i h t tang!
Tôn Quy n còn ñang do d chưa quy t ñ nh, ch t có quan B c Bình Ðô Úy L
Mông v xin ra m t, r i thưa:
- Tôi tr n th c a sông Long Thu, ngày v a qua b ng th y b tư ng c a
Hoàng T là Cam Ninh d n quân t i xin hàng. Tôi ñã dò la k lư ng ñư c bi t r ng
Ninh t là Hưng Bá, ngư i Lâm Gi ang thu c Ba qu n. Ngư i thông hi u v kinh
s , có s c m nh hơn ngư i, tính l i thích lãng du, thư ng chiêu t p b n du ñ ng,
lưng ñeo chuông ñ ng, tung hoành kh p thiên h . Ai ai nghe ti ng chuông ñ u kinh
hãi ù té b ch y tr n. Ninh còn l y g m Tây Xuyên làm bu m thuy n, vì th ngư i
ta g i là gi c bu m g m . V sau, Ninh h i h n vi c làm c a mình nên c i tà quy
chánh, d n th h ñ n ñ u Lưu Bi u. Th y Bi u không làm n i vi c l n, Ninh mu n
sang theo Ðông Ngô ta, nhưng l i b Hoàng T gi l i H Kh u. Trư c ñây, quân
ta ti n ñánh, T ñã nh Cam Ninh m i gi ñư c thành. V sau, T l i b c ñãi Ninh.
Viên Ðô Ð c là Tô Phi ñã hai, ba l n ti n c Ninh ñ Hoàng T tr ng d ng. Nhưng
Hoàng T nói: H n là m t tên cư p sông, tr ng d ng làm gì! Do ñó, Cam Ninh oán
gi n Hoàng T . Tô Phi bi t ñư c, li n bày ti c rư u m i Cam Ninh dùng, và nói:
Tôi ñã m y l n ti n c , nhưng Chúa công không tr ng d ng. Ngày tháng thoi ñưa,
ñ i ngư i m y ch c... ông nên tính r ng mưu xa là hơn. Nay tôi c ông làm ch c
Trư ng Ng c huy n ñ ti n cho ông hành ñ ng, mu n hay ñi thì tùy ... Nh th
Cam Ninh m i thoát ñư c H Kh u, mu n sang hàng Gi ang Ðông ngay, nhưng còn
s Gi ang Ðông thù v vi c mình ñã gi t Lăng Tháo c u Hoàng T ngày trư c. Tôi
có nói: Chúa công tôi mong ngư i hi n như khát nư c, không oán h n ñâu. V l i,
khi lâm tr n ai cũng ph i h t lòng vì ch , có gì ñáng oán ông ñâu? Ninh vui m ng
h n h kéo quân qua sông ch bái ki n. V y xin Chúa công ñ nh ño t.
Tôn Quy n m ng r nói:
- N u ta có Cam Hưng Bá giúp s c, t phá ñư c Hoàng T .
D t l i, sai L Mông d n Cam Ninh vào. Ninh tham bái xong, Quy n nói:
- Hưng Bá ñ n ñây, ta m ng vô h n, ñâu còn nghĩ ñ n chuy n cũ? Xin ñ ng nghi
ng gì c , và xin Tư ng quân ch giáo cho k sách phá Hoàng T .
Ninh thưa:
- Nay v n Hán ñ n ngày tàn, th nào Tào Tháo cũng cư p ngôi. Ð t Nam kinh
Tháo không th ñ yên ng i ngó. Lưu Bi u thì không bi t tính xa, con cái l i ngu
hèn, làm sao gi n i s nghi p. Minh công nên s m kh c ph c Kinh châu, n u ch m



e Tháo tính trư c m t. Nay trư c hãy phá Hoàng T . T ñã già y u, l i ch bi t tham
l i, vơ vét c a dân, làm cho lòng dân vô cùng oán h n. Ðã v y, chi n c l i không
s a sang, quân sĩ không k lu t. N u Minh công mà t i ñánh, t th như tr tre. Phá
Hoàng T r i, gióng tr ng kéo quân qua phía Tây chi m l y c a S quan mà mưu
ñ Ba Th c. Ðư c v y, nghi p bá t thành.
Tôn Quy n nói:
- Th t là l i vàng ng c, làm cho ta sáng m t lên.
Li n sai Châu Du làm Ð i Ðô Ð c, qu n th h t th y binh và b binh, L Mông
làm Ti n b tiên phong, dt và Cam Ninh làm Phó tư ng, còn Tôn Quy n thì th ng
lãnh ñ i quân mư i v n kéo ñ n ñánh Hoàng T .
Quân t tác dò bi t, phi báo v Gi ang H (2).
Hoàng T v i nhóm h t các tư ng thương ngh r i phong Tô Phi làm Ð i tư ng,
Tr n T u và Ð ng Long làm Tiên phong, r i kéo h t binh mã Gi ang H ra nghênh
ñ ch.
Tr n T u, Ð ng Long m i tư ng ñi u khi n m i ñ i chi n thuy n t i ñóng ch n
nơi c a sông Mi n.
Trên thuy n chu n b hơn ngàn cung b n n c ng, l i l y giây ch c l n bu c các
thuy n l i v i nhau v ng ch c trên m t nư c.
Khi nghe quân Ðông Ngô ñ n, nghe trên thuy n Gi ang H gióng lên m t h i
tr ng, r i cung n b n ra lo n x .
Thuy n c a Ðông Ngô không dám ti n, ph i lui v m y d m ñ n quân trên sông
Trư ng gi ang.
Cam Ninh th y v y, nói v i dt:
- S th ñ n nư c này không ti n cũng không xong.
Li n ch n hơn m t trăm thuy n nh , m i chi c ch hơn năm mươi quân tinh
tráng, thì hai mươi tay chèo thuy n, còn ba mươi ngư i ñ u m c giáp s t, tay c m
ñao bén.
Hi u l nh truy n ra, t t c chi n thuy n nh t t xông sang, không k tên ñá, c
phóng sát vào thuy n ñ ch, chém ñ t nh ng chi c dây ch c c a thuy n ñ ch.
Th là thuy n Gi ang H quay ngang mũi l i, tan rã.
Cam Ninh vươn mình phóng qua thuy n Ð ng Long, chém Ð ng Long m t ñao
ch t ngay.
Tr n T u th y th th t kinh, quay thuy n b ch y.
L Mông th y v y nh y qua m t chi c thuy n nh , t tay chèo lái v t ñ n, xông
th ng vào ñoàn thuy n ñ ch mà phóng h a.
Tr n T u v i nh y lên b t u thoát. L Mông li u m ng nh y lên theo, ñu i sát
ñ n nơi, chém T u m t nhát ngang lưng ch t luôn.
Khi Tô Phi d n quân ñ n b sông ti p ng, thì quân Ðông Ngô ñã kéo lên b
c r i, không sao ñ ch n i.



Quân Hoàng T thua ch y, Tô Phi h t ho ng thúc ng a b ch y, b ng g p ngay
ñ i tư ng Ðông Ngô là Phan Chương. Hai ng a gi ao ñ u vài hi p thì Phi b
Chương b t s ng ñem xu ng thuy n, ñi u v n p cho Tôn Quy n.
Tôn Quy n khi n quân ñem Tô Phi gi am vào cũi, ch b t ñư c Hoàng T r i s
gi t m t th .
R i thôi thúc ba quân, không k ngày ñêm, h t s c ñánh phá H Kh u.
Ðó là:
Tư ng ngu ch ng d ng tay bu m g m ,
Thuy n chi n tan hoang ñ t ch c ràng .
Chú Thích:
Ð i gi ang, Trư ng gi ang, Thanh gi ang, Dương t gi ang ch là m t con sông
Gi ang v y.
Gi ang H t c ñ t Vũ Xương ngày nay, là m t ñ a ñi m chi n lư c vô cùng quan
tr ng, cho nên th i nào có chi n tranh, c a H Kh u cũng v n là ch chi n trư ng
gay go.
H i 39
Thành Kinh Châu, Lưu Phong C u K
Ð i Bác V ng, Gia Cát D ng Binh
Nh c l i Tôn Quy n ñ c thúc quân tư ng công phá H Kh u, Hoàng T binh
thua tư ng thi t, li u th ñ ch không n i, li n b thành Gi ang H , tr n ch y v phía
Kinh châu.
Nhưng Cam Ninh ñã ñoán ch c T s ch y như th nên ph c binh ch s n ngoài
c a Ðông.
Qu nhiên Hoàng T v a d n m y mươi quân k t trong c a ch y v t ra...
Ch y ñư c m t ño n thì có ti ng hò reo n i lên vang d y.
Cam Ninh s n ra ñón ñư ng.
Hoàng T ng i trên ng a b o Cam Ninh:
- Trư c ñây ta chưa h b c ñãi ngươi, sao ngươi n tâm ph n phúc?
Cam Ninh m ng r ng:
- Trư c ñây Gi ang H , ta ñã l p bi t bao nhiêu chi n công, th mà ngươi
không th y lòng trung li t c a ta, coi ta như m t k cư p sông, th thì ngươi b o ta
th ngươi làm sao?
Hoàng T bi t có năn n cũng không xong, li n qu t ng a b ch y.
Cam Ninh li n r quân sĩ ra, ch y xông lên trư c, ñu i b t ñ n kỳ cùng.
Ðang ñu i, b ng ñ ng sau có ti ng reo hò n i lên, có m t tư ng d n vài mươi tên
quân k xông ñ n.
Xem l i, tư ng ñó là Trình Ph .
Cam Ninh s Trình Ph cư p m t công mình, li n rút tên b n Hoàng T m t
phát.
Hoàng T trúng tên ngã lăn xu ng ng a.



Cam Ninh m ng r v i ch y ñ n c t l y th c p, quay ng a l i cùng Trình Ph
h p binh làm m t, kéo v ra m t Tôn Quy n.
Tôn Quy n sai b th c p Hoàng T vào trong m t chi c h p ñem v Gi ang
Ðông bày trư c bàn th t cha.
K ñó, Tôn Quy n tr ng thư ng ba quân, thăng ch c Cam Ninh làm Ðô Úy, r i
h p các tư ng bàn tính, có ý mu n chia quân gi thành Gi ang H .
Trương Chiêu can:
- M t cái thành trơ tr i này không th nào gi n i ñâu, chi b ng kéo quân v Gi
ang Ðông ngh ngơi. Hoàng T b gi t, th nào Lưu Bi u cũng kéo quân sang ñánh
báo thù, ch ng y ta l y binh kh e m nh mà c v i binh m t m i thì t t th ng.
Tôn Quy n nghe theo, bèn b Gi ang H rút v Gi ang Ðông.
Lúc b y gi , Tô Phi ñang b gi am trong xe tù, ng m sai ngư i ñ n báo v i Cam
Ninh, nh c u m ng.
Cam Ninh ñư c tin, nói ngay:
- Ch ng c n Tô Tư ng quân c u kh n, ta cũng ph i lo. Ðâu dám quên ân nhân?
Khi ñ i quân v ñ n Ngô H i, Tôn Quy n sai ñem Tô Phi ra chém, Cam Ninh
vào l y, khóc lóc nói:
- Trư c kia n u tôi không ñư c Tô Phi che ch thì ñã nát th t tan xương r i, nay
ñ u còn ñư c vâng l nh dư i c Tư ng quân n a. T i Tô Phi ñáng ch t, nhưng nghĩ
ñ n ân tình ngày trư c, tôi xin n p h t ch c tư c ñ chu c t i cho Tô Phi.
Tôn Quy n nói:
- Tô Phi ñã làm ơn cho Tư ng quân thì ta cũng vì Tư ng quân mà tha ch t cho
Tô Phi. Nhưng tha ch t cho h n r i h n b tr n thì sao?
Cam Ninh nói:
- Tô Phi không b gi t, mang ơn Chúa công r t tr ng, l nào còn b tr n. N u Tô
Phi tr n, tôi xin dâng ñ u tôi ñ ñ n t i.
Tôn Quy n li n tha Tô Phi, ch ñem ñ u c a Hoàng T bày trư c bàn th cha mà
t .
T xong, l i bày ti c m i các quan văn v ñ n ăn m ng.
Ðang lúc tôi chúa ñang ăn u ng vui v , b ng có m t ngư i ng i nơi hàng bên võ
tư ng khóc r ng lên, r i ñ ng d y tu t ki m lăm lăm, s n t i chém Cam Ninh.
Cam Ninh v i ñưa chi c gh ñang ng i lên ñ .
Tôn Quy n ng c nhiên, xem l i thì ngư i toan chém Cam Ninh là Lăng Th ng.
Vì trư c ñây, Cam Ninh ñã b n ch t cha Lăng Th ng là Lăng Tháo nơi Gi ang
H , nay g p nhau, Lăng Th ng không th cùng v i k thù ng i chung m t mâm
ñư c, nên mu n báo thù.
Tôn Quy n l p t c ngăn l i, khuyên gi i luôn mi ng, và b o Lăng Th ng r ng:
- Ngày trư c Hưng Bá b n thân ph khanh b i l ai vì ch n y , không th không
h t lòng. Nay hai ngư i ñã thành anh em m t nhà r i, còn gi c u h n làm chi?
Thôi, trăm vi c các khanh hãy vì ta mà xóa b ñi cho.
Lăng Th ng r p ñ u xu ng ñ t khóc l n nói:



- Thù cha không chung ñ i tr i, l nào l i không báo!
Tôn Quy n cùng các quan ai n y khuyên gi i h t l i, nhưng Lăng Th ng v n c
tr ng tr ng ñôi m t nhìn Cam Ninh như mu n banh gan xé th t.
Tôn Quy n không bi t làm sao, ngay hôm y c p cho Cam Ninh năm ngàn quân,
m t trăm chi n thuy n, sai ra tr n gi H kh u, ñ h i ñ ng ch m v i Lăng Th ng.
Cam Ninh bái t , lãnh binh ra ñi.
Tôn Quy n l i gia phong Lăng Th ng làm ch c Th a Li t Ðô Úy ñ ph d .
Th ng ñành nu t h n t ơn.
T ñó Ðông Ngô ñóng thêm r t nhi u chi n thuy n, chia quân tu n hành kh p
các m t sông.
Tôn Quy n l i sai Tôn Tĩnh d n m t ñ o binh tr n gi Ngô H i, còn mình ñem
ñ i binh tr v Sài Tang.
B y gi , Huy n Ð c cho ngư i qua Gi ang Ðông d thám, và ñư c tin:
- Ðông Ngô ñã d p yên Hoàng T , hi n có Châu Du t p luy n th y quân nơi Ba
Dương h , còn Tôn Quy n thì tr v Sài Tang r i.
Huy n Ð c m i Kh ng Minh ñ n thương ngh .
Ðang lúc bàn b c, b ng có s gi c a Lưu Bi u sang m i Huy n Ð c v Kinh
Châu ngh s .
Kh ng Minh nói:
- Ch c là Gi ang Ðông ñánh phá Hoàng T , nên Lưu C nh Thăng m i Chúa
công ñ n ñ bàn k sách tr thù.
Vi c này tôi ph i ñi v i Chúa công ñ tùy cơ ng bi n...
Tôi ñã có k r i.
Huy n Ð c nghe theo l i, ñ Quan Vân Trư ng l i gi Tân Giã, sai Trương
Phi ñem năm trăm quân k , cùng ñ n Kinh châu.
D c ñư ng, Huy n Ð c ng i trên ng a h i Kh ng Minh:
- Nay sang y t ki n C nh Thăng nên ñ i ñáp làm sao?
Kh ng Minh nói:
- Trư c h t ph i tr n t vi c phó h i Tương Dương, và xin nh k , n u Lưu Bi u
sai Chúa công sang ñánh Gi ang Ðông thì ch nên ñi, ch nên trì hoãn, b o là v Tân
Giã ch nh ñ n binh mã ñã.
Huy n Ð c theo l i. Ð n Kinh châu, Huy n Ð c ñ Trương Phi ñóng quân
ngoài thành, r i cùng Kh ng Minh vào ra m t Lưu Bi u.
Thi l xong, Huy n Ð c ph c dư i th m t t i vi c phó h i Tương Dương.
Lưu Bi u v i m i Huy n Ð c lên ng i và nói:
- Ta ñã rõ bi t vi c hi n ñ b mưu h i. Ngay lúc y ñã truy n chém ñ u Thái
M o ñ hi n t hi n ñ , nhưng vì nhi u ngư i kêu xin nên m i t m tha cho. Mong
hi n ñ ñ ng bu n trách ta nhé!
Huy n Ð c nói:
- Vi c y không có quan h gì ñ n Thái Tư ng quân. Có l do nh ng k dư i tay
làm b y ñó thôi.



Lưu Bi u nói:
- Nay Gi ang H th t th , Hoàng T b h i, nên ta m i hi n ñ ñ n ñây cùng ta
bàn k báo thù.
Huy n Ð c nói:
- Ch vì Hoàng T nóng tánh, không bi t dùng ngư i nên m i sanh ra vi c y.
Nay ta hưng binh ñánh Gi ang Ðông, là Tào Tháo kéo quân ñ n xâm ph m Kinh
châu thì th nào?
Lưu Bi u phân vân m t lúc r i nói:
- Nay ta tu i già s c y u, không ñ m ñương n i công vi c, hi n ñ ñ n ñây lo
vi c v i ta... Khi ta ch t ñi, hi n ñ thay ta mà tr n gi Kinh châu.
Huy n Ð c nói:
- Sao hi n huynh l i nói như th ? B này tài hèn s c m n, ñâu dám ñ m ñương
vi c l n.
Kh ng Minh ng i g n Huy n Ð c v i ñ o m t ra hi u b o Huy n Ð c nên nh n
l y.
Huy n Ð c không bi t nghĩ sao, nói ch a l i r ng:
- Xin hi n huynh hãy khoan tâm, ñ ti u ñ nghĩ m t k cho v n toàn.
Nói r i t bi t bư c ra, tr v quán d ch.
Kh ng Minh h i Huy n Ð c:
- V a r i Lưu C nh Thăng mu n ñem Kinh châu gi ao phó cho Chúa công, sao
Chúa công l i t ch i.
Huy n c nói:
- Lưu C nh Thăng h u ñãi ta t lâu, ta n nào nhân lúc C nh Thăng suy y u mà
cư p ñ t cho ñành.
Kh ng Minh than:
- Chúa công quá nhân t !
Hai ngư i ñang trò chuy n thì có tin báo:
- Công t Lưu Kỳ ñ n thăm.
Huy n Ð c ñón vào. Thi l xong, Lưu Kỳ khóc lóc nói:
- Ngày nay, k m u quy t tình không dung. Tính m ng cháu ch treo trong s m
t i! Xin thúc ph thương tình c u m ng ti u ñi t.
Huy n Ð c th dài than:
- Ðó là vi c riêng c a cháu. Cháu h i như v y thì ta bi t làm sao ñư c!
Th y Kh ng Minh ng i bên c nh ch m m cư i, Huy n Ð c li n h i k .
Kh ng Minh v i t ch i:
- Ðó là vi c riêng c a nhà Công t , Lư ng ñâu dám d vào.
Lưu Kỳ khóc sư t mư t. Huy n Ð c ti n Lưu Kỳ ra ngoài c a, và d n nh :
- Ngày mai ta sai Kh ng Minh ñ n ñáp l , cháu c làm như th ... như th ... thì
Kh ng Minh s có mưu giúp cho.
Lưu Kỳ vui m ng bái l y Huy n Ð c r i ra v .



Hôm sau, Huy n Ð c gi ñau b ng, sai Kh ng Minh thay m t mình ñ n nhà Lưu
Kỳ ñáp l .
Kh ng Minh vâng l i tìm ñ n nhà riêng c a Lưu Kỳ ra m t.
Lưu Kỳ m i vào h u ñư ng.
Trà nư c xong, Lưu Kỳ ng l i:
- Kỳ này b k m u không dung, xin tiên sinh d y cho m t l i c u m ng.
Kh ng Minh l c ñ u, nghiêm s c m t nói:
- Lư ng là ngư i khách t m trú ñây, ñâu dám can d vào vi c c t nh c c a k
khác? N u ti t l u tai v không nh ...
Nói xong ñ ng d y xin cáo t . Lưu Kỳ v i nói:
- Ðã ñư c gót ng c chi u c , k ngu này quá hân h n, ñâu dám th ơ b m t cơ
h i vàng ng c.
R i Lưu Kỳ nh t ñ nh c m Kh ng Minh l i cho ñư c, m i vào h u ñư ng
u ng rư u.
U ng ñư c vài chén, Lưu Kỳ l i kh n kho n năn n :
- K ti n h này ñang b k m u mưu h i, mong tiên sinh d y cho m t l i ñ c u
tánh m ng, ơn ñ c y xin tr n ñ i ghi d .
Kh ng Minh v n l c ñ u:
- Vi c y tôi quy t không dám bàn ñ n.
D t l i, l i toan ñ ng d y t bi t. Lưu Kỳ v i níu l i nói:
- Thôi, tiên sinh ñã không bày b o, Kỳ này ch ng dám này nhưng vi c gì l i v i
vàng như th ?
Kh ng Minh m i ng i nán l i chút n a.
B ng Lưu Kỳ nói:
- Vãn sinh may m n ñư c b sách c hay l m, m i tiên sinh xem qua m t chút.
Nói r i m i Kh ng Minh lên m t cái l u nh .
V a trèo lên ñ n nơi, Kh ng Minh h i:
- B sách y ñâu thưa Công t ?
Lưu Kỳ ph c l y khóc n c n nói:
- K m u tôi s p ra tay, m ng tôi ch còn trong s m t i, tiên sinh n nào không
d y m t l i c u nguy.
Kh ng Minh sa s m nét m t, ñ ng ph t d y bư c ra, toan xu ng kh i l u, nhưng
thang gác ñã b l y m t r i.
Lưu Kỳ l i nói như van lơn:
- Vãn sinh c u xin lương k mà tiên sinh s ti t l nên không ch d y. Hi n gi
thang gác ñã l y r i, nơi ñây ch còn có m t mình tiên sinh và Kỳ tôi mà thôi. Trên
không ñ n tr i, dư i không ñ n ñ t. Mi ng tiên sinh nói ra, tai Kỳ nghe riêng l y.
Còn ai bi t n a? Xin tiên sinh ch ng i mà d y b o cho...
Kh ng Minh v n vùng v ng không ch u, nói:
- Xin Công t nên nh r ng: Ngư i dưng không chia r tình thân c a k khác.
Tôi làm sao mà bày mưu cho Công t ñư c.



Th y c u kh n mãi v n không ñư c, Lưu Kỳ v a khóc v a nói:
- Tiên sinh quy t ch ng ch u d y b o, m ng này t ch ng gi ñư c. Thôi, thà Kỳ
này ch t trư c m t tiên sinh cho xong.
D t l i, rút ki m t t .
Kh ng Minh v i gi ng l y ki m nói:
- Tôi ñã có k này, Công t ñ ng nóng tính.
Lưu Kỳ m ng r h i:
- K gì, xin tiên sinh d y b o cho?
B y gi Kh ng Minh m i nói:
- Công t há không nh chuy n Thân Sinh v i Trùng Nhĩ khi xưa? Thân Sinh
bên trong thì ch t, Trùng Nhĩ ngoài mà ñư c an toàn... Nay Hoàng T v a b phá
Gi ang H , thi u ngư i tr n gi , sao Công t không xin lãnh binh ra ñóng Gi
ang H ? Ra ñ y t tránh ñư c tai v .
Lưu Kỳ vui m ng, l y hai l y t ơn, r i g i ngư i nhà ñem thang t i b c vào,
ti n Kh ng Minh xu ng l u.
Kh ng Minh t bi t, tr v g p Huy n Ð c k rõ vi c y. Huy n Ð c r t m ng.
Hôm sau, Lưu Kỳ xin cha cho ra tr n ñóng Gi ang H , Lưu Bi u do d không
quy t, li n m i Huy n Ð c vào bàn.
Huy n Ð c nói:
- Gi ang H là nơi tr ng ñ a, không th gi ao cho ngư i ngoài ñư c. N u Công t
ra tr n ñóng thì còn gì tín nhi m hơn. Thôi thì các m t Ðông Nam cha con huynh
cáng ñáng l y, còn m t Tây B c thì ñã có ñ ñây.
Lưu Bi u nghe l i và h i thêm:
- G n ñây nghe Tào Tháo ñào ao Huy n Vũ Nghi p qu n, luy n binh t có ý
ñánh Gi ang Nam. V y chúng ta ph i ñ phòng m i ñư c.
Huy n Ð c nói:
- Ti u ñ ñã bi t vi c y r i, xin hi n huynh c an tâm, ñ ñ lo li u.
Huy n Ð c t gi ra v . Lưu Bi u sai Lưu Kỳ lãnh ba ngàn quân ra ñóng nơi Gi
ang H .
Nh c l i Tào Tháo t khi d p yên phương B c r i, li n bãi b ch c Tam Công,
l y ch c Th a Tư ng c a mình kiêm nhi m luôn ba tòa y.
L i phong cho Mao Gi i làm Ðông Tào Duy n, phong cho Thôi Di m làm Tây
Tào Duy n, Tư Mã Ý làm Văn H c Duy n.
Nguyên Tư Mã Ý t là Tr ng Ð t, ngư i ñ t Ôn, thu c qu n Hà N i, là cháu n i
quan Thái Thú Dĩnh châu Tư Mã Tu n, là con quan Kinh tri u doãn Tư Mã Phòng,
và là em quan Ch B Tư Mã Lãng.
Các văn quan ñ u ñông ñ , và r t có kh năng. Tào Tháo l i h p các võ tư ng
bàn chuy n Nam chinh.
H H u Ðôn bư c ra nói:
- G n ñây, nghe Lưu B Tân Giã ngày ngày thao luy n quân sĩ, mưu tính gây
v v sau. V y ph i tr Lưu B trư c ñã.



Tào Tháo nói:
- Lưu B tuy là k anh hùng, nhưng th l c không có là bao, tr h n trư c cũng
ph i.
Li n sai H H u Ðôn làm Ðô Ð c; Vu C m, Lý Ði n, H H u Lan, Hàn H o làm
Phó tư ng, qu n th mư i v n tinh binh, kéo th ng ñ n ñ i Bác V ng ñ ti n ñánh
huy n Tân Dã.
Tuân Húc can:
- Lưu B là tay anh hùng, nay l i m i ñư c Gia Cát Lư ng theo phò làm Quân
sư, chúng ta không nên khinh ñ ch.
H H u Ðôn nói:
- Lưu B ch là lũ chu t nh t, nay chui ch này, mai tr n ch kia, quân sĩ có bao
mà s . Tôi quy t b t s ng Lưu B ñem v n p cho Th a Tư ng.
T Th nói:
- Tư ng quân ch coi thư ng Lưu B . Nay Lưu B có thêm Gia Cát Lư ng thì
ch ng khác nào h thêm cánh v y.
Tào Tháo h i:
- Gia Cát Lư ng là ngư i như th nào?
T Th nói:
- Lư ng tên ch là Kh ng Minh, ñ o hi u là Ng a Long tiên sinh, có tài ngang
tr i d c ñ t, có cơ mưu qu kh c th n kinh, th t là m t kỳ sĩ trên ñ i nay, không th
coi thư ng ñư c.
Tào Tháo h i:
- Kh ng Minh so v i tài c a ông thì sao?
T Th nói:
- Tôi ñâu dám sánh v i Kh ng Minh. Tôi ch như con ñom ñóm l p lòe, Kh ng
Minh ch ng khác m t trăng gi a ñêm r m v y.
H H u Ðôn hăng hái nói:
- Sao Nguyên Tr c l i quá nhún mình, ñ cao ngư i khác như v y? Gia Cát
Lư ng như ñ c rác, có gì ñáng s ? Tôi ch ñánh m t tr n là b t s ng Lưu B , trói
tay Gia Cát Lư ng! N u không làm ñư c, xin n p th c p dư i trư ng mà t t i v i
Th a tư ng.
Tào Tháo nói:
- Ðư c r i. Khanh hãy mau mau báo tin th ng tr n v cho ta yên lòng.
Th là H H u Ðôn t bi t Tào Tháo, hăm h kéo quân lên ñư ng.
Nh c l i t ngày ñư c Kh ng Minh làm Quân sư, Huy n Ð c r t m ng r , l sư
phó mà ñãi.
Quan, Trương th y th nên không b ng lòng, thư ng nói:
- Kh ng Minh tu i tr , tài h c ñư c bao nhiêu mà huynh trư ng quá tr ng v ng
như v y? V l i, t ngày ra kh i l u tranh ñ n nay, Kh ng Minh cũng chưa làm
ñư c ñi u gì tài gi i mà?
Huy n Ð c nói:



- Anh ñư c Kh ng Minh cũng như cá g p nư c . Hai em ñ ng nói nhi u n a.
Quan, Trương nghe nói, l ng l ng lui ra, nhưng lòng v n không ph c Kh ng
Minh.
M t hôm, có ngư i ñem ñ n bi u cho Huy n Ð c m t cái ñuôi con tê ngưu.
Huy n Ð c t tay ñem ra ñan m t cái mũ.
Kh ng Minh bư c vào th y th , li n nghiêm s c m t h i:
- Minh công ch tr ng ñ n v t quý này mà không còn nghĩ ñ n chuy n xa xôi
n a hay sao?
Huy n Ð c v i v t cái mũ ñi, r i t r ng:
- Ta t m l y vi c ñan mũ ñ b t n i lo l ng trong lòng ñ y thôi.
Kh ng Minh h i:
- Minh công lư ng s c mình v i Tào Tháo thì th nào?
Huy n Ð c nói:
- Ta t bi t còn kém xa.
Kh ng Minh nói:
- Quân s c a Minh công hi n nay ch ñư c vài ngàn, n u Tào Tháo ñem quân
ñ n ñánh thì làm sao ñ s c nghênh ñ ch?
Huy n Ð c th dài:
- Ðó chính là m i lo hi n nay c a ta.
Kh ng Minh nói:
- Th thì ph i m thêm dân binh ngay ñi. Lư ng xin ra s c luy n t p ñ có th
ñem ch ng gi c ñư c.
Huy n Ð c nói:
- Ta cũng có nghĩ ñ n chuy n y, nhưng ch s thì gi quá ít, không ñ ñ luy n
dân binh thành thu c.
Kh ng Minh nói:
- Chúa công ch lo. Nh ng binh sĩ này không c n tài ñánh gi c m y, mà ch c n
ch y cho th t gi i.
Huy n Ð c m m cư i, theo l i Kh ng Minh chiêu m m t s dân binh ñ ba
ngàn ngư i, gi ao cho Kh ng Minh s m t i h t s c lo luy n t p theo tr n pháp.
Ch ng bao lâu, có tin báo:
- H H u Ðôn kéo quân ñ n ñánh, ñang th ng ti n v hư ng Tân Giã.
Trương Phi nghe tin, b o Vân Trư ng:
- Chuy n này c ñ Kh ng Minh ñánh trư c, xem h n nghênh ñ ch như th nào?
Hai tư ng ñang trò chuy n thì có tin Huy n Ð c g i vào.
Huy n Ð c nói v i Quan, Trương:
- H H u Ðôn kéo binh mư i v n ñ n ñánh Tân Giã, hai em có mưu k gì
chăng?
Trương Phi h i l i:
- Sao ñ i ca không sai nư c ra nghênh ñ ch?
Huy n Ð c cau mày:



- Trí lư c thì nh Kh ng Minh, dũng lư c thì c y có hai em! Ð ng phân bì như
v y.
Quan, Trương không dám nói n a, l ng l ng lui ra.
Huy n Ð c l i m i Kh ng Minh vào thương ngh . Kh ng Minh nói:
- Ch s hai tư ng Quan, Trương không ch u nghe l nh c a tôi thôi. N u Chúa
công mu n ñ tôi hành binh thì ph i ban cho tôi n ki m m i ñư c.
Huy n Ð c l y n ki m trao cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh li n t t p chư tư ng l i truy n l nh.
Trương Phi nói v i Vân Trư ng:
- Anh em ta c ñ n ñó nghe l nh, xem h n ñi u khi n ra sao?
Các tư ng h p m t ñông ñ , Kh ng Minh h l nh:
- Bên trái ñ i Bác V ng có trái núi D Sơn, bên ph i có khu r ng An Lâm, hai
nơi ñó là ch mai ph c quân r t t t. Vân Trư ng hãy d n m t ngàn quân ñ n ph c
dư i núi D Sơn. Khi ñ ch t i, im l ng ñ cho chúng ñi qua. Nh ng xe n ng ch
quân nhu, lương th o t ñi phía sau. H th y m t Nam có l a cháy, l p t c th quân
xông ra ñánh và ñ t h t lương th o y. D c Ð c thì d n m t ngàn quân ñ n phía sau
r ng An Lâm, mai ph c trong hang núi. H th y phía Nam có ánh l a b c cháy, l p
t c kéo binh ñ n ñ i Bác V ng, phóng h a ñ t lương th o quân ñ ch ñ y. Quan
Bình, Lưu Phong hãy d n năm trăm quân, d b nh ng ñ d n h a, ra phía sau ñ i
Bác V ng, chia hai n núp, ñ i ñ n canh m t khi gi c kéo t i, n i l a ñ t r ng lau!
L i ph i sai ngư i ñ n Phàn Thành g i Tri u Vân v , cho ñi tiên phong, không c n
ñánh l y ñư c, ch c n ñánh l y thua. Còn Chúa công thì l nh m t ñ o quân làm h u
vi n. Các tư ng nên theo k , ch nên sơ xu t.
Nghe xong, Vân Trư ng h i:
- Chúng tôi ñ u ph i ñi ngh inh ñ ch. V y ch ng hay Quân sư làm vi c gì?
Kh ng Minh ñi m nhiên ñáp:
- Ta ch ng i gi huy n thành này.
Trương Phi cư i ha h nói:
- Chúng tôi ñ u ph i lăng lưng vào ch chém gi t, còn Quân sư thì ng i nhà,
thung dung d a?
Kh ng Minh giơ gươm lên, l n ti ng nói:
- n ki m ñây, n u ai sai l nh, ta s chém ñ u.
Huy n Ð c nói xen vào:
- Há không hi u r ng:
- Ngư i ng i bày mưu trong màn trư ng mà có th quy t th ng ngoài ngàn
d m sao? Hai em không ñư c trái l nh!
Trương Phi cư i nh t, không mu n nói.
Vân Trư ng b o:
- Chúng ta th xem cái k c a th ng h nho này có ng nghi m hay không r i s
v ch t v n h n cũng chưa mu n.
Th là hai ngư i kéo quân ñi.



Còn các tư ng cũng chưa hi u thao lư c c a Kh ng Minh như th nào, nên tuy
vâng l nh song ai n y lòng ñ y nghi ho c.
Kh ng Minh b o Huy n Ð c:
- Hôm nay Chúa công nên d n binh ñ n chân ñ i Bác V ng mà ñóng. S m t i
ngày mai, t quân ñ ch cũng ñ n. Chúa công nên b tr i mà ch y. H th y l a cháy
thì l p t c quay binh l i ñánh. Tôi cùng v i Mê Trư c, Mê Phương lãnh năm trăm
quân gi huy n. Tôn Cành , Gi n Ung thì lo chu n b ti c m ng công và s p s n s
sách ghi công lao cho tư ng sĩ.
Kh ng Minh ñi u bát ñâu ñ y xong xuôi, t gi Huy n Ð c vào trong.
Còn Huy n Ð c tuy lòng còn áy náy, song v n d n binh ñ n chân ñ i Bác V ng
h tr i.
B y gi H H u Ðôn v i b n Vu C m, Lý Ði n d n binh ñ n g n Bác V ng,
li n chia quân làm hai, m t làm ti n b , m t ñi h u t p và b o v lương th c.
Lúc này nh m vào ti t thu, tr i trong trăng t , gió th i vèo vèo.
B ng th y phía trư c b i bay ng t tr i.
H H u Ðôn l p t c dàn quân ra s n sàng, và h i quan Hư ng ñ o:
- Ðây là nơi nào?
Quan Hư ng ñ o thưa:
- Trư c m t kia là ñ i Bác V ng, m t sau là c a sông La Xuyên.
H H u Ðôn sai Vu C m, Lý Ði n sau ñi u khi n quân sĩ, còn mình thì gi c
ng a t i trư c ch ñ ch. T c thì trong ñám b i mù, có m t ñ i binh mã kéo ñ n.
H H u Ðôn nhìn qua, ng a m t lên tr i cư i ng t. Chư tư ng th y v y, ng c
nhiên h i:
- Tư ng quân cư i vi c gì th ?
H H u Ðôn ñáp:
- Ta cư i là cư i cho T Nguyên Tr c lúc trư c m t Th a Tư ng dám khoe:
- Gia Cát Lư ng là m t ngư i có tài như ngư i nhà tr i!
Nay xem h n d ng binh, ñem binh mã th kia cho làm ti n b tiên phong ñ ñ i
ñ ch v i ta, như v y ch ng khác nào ñem b y dê ra ch ng ch i v i h báo. L i h a
c a ta trư c m t Th a Tư ng là s b t s ng Lưu B và Gia Cát Lư ng ñem v n p,
thì nay qu là thành công m mãn.
D t l i, li n gi c ng a xông t i. Tri u Vân th y quân Tào tràn ñ n, cũng gi c
ng a xông ra.
H H u Ðôn ch vào m t Tri u Vân mà m ng r ng:
- Chúng bây theo Lưu B thì ch ng khác gì nh ng cô h n ñi theo qu s mà thôi.
Tri u Vân n i gi n, gi c ng a vung thương ñâm t i. Hai ng a qu n nhau ch ng
hai hi p, Tri u Vân gi thua b ch y. H H u Ðôn gi c ng a ñu i theo.
Tri u Vân ch y ñư c hơn mư i d m, quay l i ñánh n a.
Ðánh qua vài hi p l i b ch y.
Hàn H o th y th , gi c ng a t i trư c can H H u Ðôn:
- Tri u Vân có v d ñ ch! S có mai ph c ñ y.



H H u Ðôn ñang hăng máu, nói:
- Cái th quân mã như c rác th kia thì d u có mai ph c mư i m t, ta cũng
không s .
R i không nghe l i Hàn H o, H H u Ðôn xua quân ñu i th ng ñ n ñ i Bác
V ng.
B ng m t ti ng pháo n vang, Huy n Ð c t d n quân ra ñánh, ti p ng Tri u
Vân.
H H u Ðôn th y th , cư i ha h , quay l i nói v i Hàn H o:
- Ðó, quân mai ph c th ñó ch gì? Chi u nay ta ph i vào thành Tân Giã cho kỳ
ñư c. N u không, ta th không ngh quân.
Huy n Ð c và Tri u Vân gi c quân xông vào xáp chi n.
Hai bên ñánh ñư c ba hi p, Huy n Ð c ra l nh rút lui, r i cùng Tri u Vân ch y
mi t.
Lúc này tr i ñã t i, mây ph m t mù che khu t bóng trăng.
Bu i chi u gió ñã n i, ñ n ñêm gió càng th i m nh...
H H u Ðôn ch m t m c c m ñ u, c m c c vi c gi c quân ñu i theo.
Vu C m, Lý Ði n ñi sau, ch y ñ n m t ch h p, lau lách m c um tùm, lòng nghi
ho c.
Lý Ði n nói:
- H khinh ñ ch là thua. Phía Nam ñư ng quá ch t h p, b sông sát chân núi,
r ng r m lau cao th này, n u ñ ch dùng h a công thì bi t li u làm sao?
Vu C m t nh ng , khen r ng:
- L i ông nói r t ñúng, tôi ph i ch y ñ n trư c nói v i Ðô Ð c, còn ông thì l p
t c truy n d ng binh l i.
Lý Ði n bèn gò cương ng a tr l i hô l n:
- Ð o binh sau ch có v i l m.
Lúc này ngư i ng a ñang ch y cu n cu n, nghe kêu d ng l i làm sao ñư c?
Còn Vu C m thì gi c ng a ñ n trư c kêu l n:
- Ti n quân Ðô Ð c xin hãy d ng binh ngay!
H H u Ðôn ñang thúc quân ch y g p, b ng nghe g i, r i th y Vu C m ñ ng
sau ch y t i, li n h i vì c gì?
Vu C m nói:
- M t Nam kia ñư ng h p, sông núi sát nhau, lau cao r ng r m, xin Ðô Ð c ñ
phòng ñ ch dùng h a công.
H H u Ðôn lúc này gi t mình t nh ng , v i quay ng a h l nh cho quân sĩ d ng
l i.
Nhưng v a d t l i thì ñã nghe ti ng kêu la l n ti ng reo hò vang d y, phía sau
ánh l a bùng lên sáng r c.
R ng lau b t l a, r i lan ñ n hai bên ñư ng.
Và ch trong ch c lát, b n phương tám hư ng l a b c cháy ng p tr i.



Lúc này, tr i l i gió l nh, l a b c cháy càng nhi u, quân Tào th t kinh, hàng ngũ
ho ng lo n, ngư i ng a ñ p nh u lên nhau, ch t vô s k .
B y gi Tri u Vân m i quay ng a l i ñánh úp.
H H u Ðôn xông khói ñ p l a ch y tr n.
M t sau, Lý Ði n th y ti n quân lâm nguy, v i b ch y vào thành Bác V ng.
Ch y ñư c m t lúc, l i th y trư c m t b ng hi n ra m t ñ o quân ch n l i ñánh,
viên tư ng ñi ñ u là Quan Vân Trư ng.
Lý Ði n túng th , ph i v t ng a xông vào xáp chi n cư p ñư ng mà ch y.
Vu C m th y các xe lương b cháy h t, l a cháy ng p tr i, v i r vào ngõ t c
ch y tr n.
H H u Lan, Hàn H o xông ng a t i c u xe lương thì g p ph i Trương Phi.
Hai bên ñánh nhau m i ñư c vài hi p, Trương Phi ñã ñâm H H u Lan m t xà
mâu nhào lăn xu ng ng a ch t t t.
Hàn H o th t kinh cư p ñư ng ch y m t.
Quân Tân Dã ñánh ñu i mãi t i sáng, gi t quân Tào thây n m ñ y ñ ng, máu
ch y thành sông.
Ngư i sau có thơ khen Kh ng Minh như sau:
Bác V ng ra tay d ng h a công,
Ðàn cao ñi u khi n d như không.
Binh Tào m t tr n tan h n vía,
Ra kh i l u tranh l p ñ u công.
H H u Ðôn thua m t tr n th m b i, m i thu th p ít tàn quân, ch y v H a
Xương.
Kh ng Minh ñ c th ng thu quân, Quan Vân Trư ng và Trương Phi b o nhau:
- Kh ng Minh th t là b c anh ki t!
Hai ngư i v a ñi v a bàn tán v i nhau chưa ñ y vài d m thì ñã th y trư c m t
c bay ph t ph i.
Mê Trư c, Mê Phương d n m t toán quân ñ y m t c xe nh t i.
Trên xe có m t ngư i ng i ch m ch , hai ngư i nhìn k , thì ra ñó là Kh ng
Minh.
Quan, Trương li n xu ng ng a, s p l y trư c xe, t ý bái ph c mưu cao v a
th ng tr n.
M t lúc sau, Huy n Ð c, Tri u Vân, Lưu Phong, Quan Bình cùng kéo ñ n, t
t p chư quân, ñem nh ng xe lương cư p ñư c chia thư ng cho tư ng sĩ, r i ban sư
v huy n thành.
Nhân dân trăm h Tân Giã ñ xô ra ñư ng l y m ng th ng tr n và nói:
- Sinh m ng chúng tôi ñư c b o toàn là nh S quân ñư c ngư i hi n phò tá.
Kh ng Minh v ñ n huy n, nói v i Huy n Ð c:
- Tuy H H u Ðôn ñã thua ch y, nhưng Tào Tháo t t kéo ñ i quân ñ n.
Huy n Ð c h i:
- Như v y ph i tính th nào?



Kh ng Minh nói:
- Tôi có m t k ñ ñ i phó v i quân Tào.
Ðó chính là:
Phá gi c còn chưa yên vó ng a,
Ngăn thù ñã s n li u mưu cao.
H i 40
Thành Kinh Châu, phu nhơn mu n hi n
Nơi Tân Gi , Gia Cát l a thiêu
Kh ng Minh nói :
- Ð t n y tôi ñã nói v i Chúa Công không d ng võ ñư c. Ta ph i có Kinh Châu
thì m i xong .
Huy n Ð c l c ñ u :
- Tôi th ơn Lưu Bi u ñã nhi u, sao mà dòm ngó ñ t c a y cho ñư c ?
Kh ng Minh nói :
- Chúa Công còn băn khoăn ñi u nàv thì v sau h i không k p n a .
Huy n Ð c v n không nghe, Kh ng Minh ñành t m gác v n ñ qua m t bên.
Còn H H u Ðôn t i H a ñô thì t trói mình t t i v i Tào Tháo :
- Tôi b Kh ng Minh ñánh h a công b thua, nay xin v th t i .
Tào Tháo b o :
-Ngươi là tư ng lão thành mà sao còn m c k h a công ?
H H u Ðôn thưa thi t vì không nghe l i Vu C m, Lý Ði n nên m i ra n i nay.
Tào Tháo li n thư ng cho hai tư ng và tha cho H H u Ðôn.
Xong r i Tào Tháo ñi m 50 v n binh hùng, ñ o th nh t gi ao cho Tào Nhơn ,
Tào H ng, ñ o th hai gi ao cho Trương H p , Trương Liêu, ñ o th ba gi ao cho
H Hâu Ðôn , H H u Huyên, ñ o th tư gi ao cho Lý Ði n, Vu C m, còn chính
mình th ng lãnh ñ o binh th năm. Ch c ti n b tiên phuông thì giao cho H a Ch .
Kh ng Dung nói v i Tào Tháo :
- Theo ý tôi, nên hu n hu n, vì Lưu B cũng như Tôn Quy n ñ u là k ñ ch ñáng
xem xét cho k r i hãy ñánh . Nào ng Tào Tháo s p c t quân, nghe can thì n i tr n
lôi ñình, truy n mang Kh ng Dung ra chém l p t c , âu cũng là Kh ng Dung ñã t n
s r i v y.
Sau ñó cho Tuân Úc l i gi H a ñô, còn ñ i binh r n r n kéo ñi.
T i Kinh Châu, Luu Bi u ñau n ng, e khó s ng nên m i Huy n Ð c t i nói :
- Anh có thác r i, em ph i gi l y Kinh Châu m i ñ ng .
Huy n Ð c thưa :
- Em s lo giúp cháu, ch không dám nghĩ v y .
Ðang bàn tán thì có tin c p báo ñ i quân Tào Tháo kéo t i.
Huy n Ð c xin v Tân Gi ngay ñ lo ñ i ñ ch còn Lưu Bi u thì v i làm di chúc
cho con l n là Lưu Kỳ. Thái phu nhơn v i Thái M o t i bàn k .



Còn Lưu Kỳ nghe tin cha tr b nh n ng thì kéo quân v thăm, nào ng Thái M o
ñóng ch t c ng thành, không cho vào, b o r ng Lưu Bi u ra l nh cho Lưu Kỳ tr l i
Gi ang H l p t c.
Lưu Kỳ ñành lui v , còn Lưu Bi u ch con mãi, không th y v thì th h t ra mà
thác .
Thái Phu nhơn làm di chúc gi cho con mình là Lưu Tôn lên k , sau r i phát
tang.
Lưu Tôn m i mư i b n, nói v i t h u r ng :
- Ta còn quá nh , ph ng chú ta, anh ta ñem binh v h ch t i thì ta bi t làm sao .
Nói r i t v không thi t tha gì t i vi c n i nghi p c .
Thái phu nhơn c gi n nên Lưu Tôn ñành ph i nghe m .
Lúc dó có Lý Khuê ra v ch ng ñ i vi c l p con th , tru t con c , nên b Thái
M o gi t h i.
Thái.M o tôn Lưu Tôn lên xong r i, giòng h Thái thi nhau mà chuyên quy n
Kinh Châu.
Lúc ñó có tin Tào Tháo d n binh g n t i Tương Dương, Lưu Tôn h p các tư ng
thương ngh .
Tào Truy n là Phó T n nói :
- Tôi th y c n ph i lo ch ng Tào, l i c n ph i lo ñ i công t Lưu Kỳ n a , vì v y
tôi có k này là ñâu ñó êm h t : ñó là ñem Kinh , Tương chín qu n mà ñ u Tào thì
ñ a v ch c còn mà Lưu Kỳ ch ng làm gì ñư c.
Lưu Tôn tuy nh nhưng r t khí khái kêu lên :
- S nghi p cha ta ñ l i m t lúc mà ñem cho ngư i sao ?
Khoái Vi t cũng ép :
- L i Phó T n nói là ph i, ch i vào Tào Tháo như ñem tr ng ch i ñá, ñ u là hơn
.
Lưu Tôn v n không ch u mà r ng :
- Nh c ñó e c thiên h chê cư i !
Thái Phu nhơn trong nghe lóng lúc này bư c ra b o Lưu, Tôn :
- L i các tu ng bàn là chánh ñáng, sao các con ch ng nghe theo e h i không k p
!
Lưu Tôn ñành b m b ng vi t hàng thư cho T ng Trung ñi s mang qua bên Tào.
Tào Tháo Huy n Thành xem thư r i m ng r , truy n cho Lưu Tôn mau t i ra
m t.
T ng Trung lãnh m ng ra v , qua sông thì x y g p Quan Công.
Quan Công bi t T ng Trung nên g n hõi m i vi c Kinh Châu, T ng Trung ñ i
ñáp loanh quanh khi n Vân Trư ng n i gi n.
T ng Trung khi p vía khai ra s th c .
Vân Trư ng l p t c gi i T ng Trung v cho Huy n Ð c .
Huy n Ð c nghe chuy n khóc ròng.
Trương Phi nói :



- Ð n nư c này thì ph i di t h Thái, tr Lưu Tôn mà l y Kinh , Tương r i m i
lo c Tào ñư c .
Huy n Ð c b o ñ bàn v i Kh ng Minh ñã, sau ñó tha t i cho T ng Trung.
X y có Y T ch vào thưa :
- B n Thái M o ph n phúc, tôi vâng l nh công t Lưu Kỳ v th o lu n cùng
Ngài v vi c v n t i b n chúng .
Huy n Ð c li n ñem chuy n Lưu Tôn vi t thư dâng Kinh , Tương cho Y T ch
hay.
Y T ch nói :
- V y xin Ngài gi ñi ñi u tang mà tr di t b n chúng m i xong .
Kh ng Minh khen l i ñó r t ph i.
Huy n Ð c c khóc mà không ch u, sau nói r ng :
- Ta nên d n lánh qua Phàn Thành mà ch xem s vi c ñã .
Kh ng Minh cũng ñành ph i nghe theo.
Lúc ñó l i có tin c p báo ñ i quân Tào Tháo ñã ti n t i Bác V ng r i.
Kh ng Minh nói :
- L n trư c, tôi ch dùng m t m i l a mà binh c a H H u Ðôn ph i tan tành.
L n này tôi cho chúng m c mưu n a.
Xin Chúa Công cho bá tánh di cư sang Phàn Thành ngay.
Sau ñó Kh ng Minh cho Quan Công d n ngàn binh ñi mai ph c phía b sông
B ch Hà. M i tên quân mang s n m t bao cát ñ khi có l nh thì ngăn nư c sông.
Khi quân Tào t i ñi qua thì x nư c cho nư c cu n ch y xu ng. L i khi n Trương
Phi mai ph c Bác Lăng và d n :
- Ch ñó nư c c n, h quân Tào băng qua thì xông ra mà ñánh .
khi n Tri u Vân chia quân ba m t, Ðông , Tây , Nam, ch a phía B c cho quân
Tào ch y. H có hi u l a thì m i xông ra m t B c mà ñánh.
L i truy n cho quân mang ñ d n l a ñ s n trong nhà bá tánh sau khi bá tánh ñã
di cư sang Phàn Thành r i. L i sai Mê Trư c, Mê Phương ch y ñi ch y l i làm nghi
binh.
Sau ñó Huy n Ð c cùng Kh ng Minh lên l u cao u ng rư u.
Tiên Phuông , Tào Nhơn, Tào H ng kéo t i Tân Gi th y chân núi có hai ñ o
quân c a Mê Trư c, Mê Phương thì ñ n binh l i. H a Ch cũng không ti n lên. Sau
khi xem xét, Tào Nhơn cho là nghi binh nên
truy n ti n lên.
Ði sâu vào r ng ch ng có ai, x y nhìn lên cao th y Huy n Ð c ñang u ng rư u
v i Kh ng Minh !
H a Ch xông lên b t thì g ñá lăn xu ng nên không lên ñư c.
Còn Tào Nhơn th ng ti n chi m Tân Gi , thay c a thành m r ng bèn vô thành
thì th y bá tánh b ñi h t r i. Lúc y t t c ñ u m i m t và n u cơm ăn ñ ngh ngơi.
B ng ñêm ñó, có l a cháy phía sau, chưa nh n ñ nh rõ l i có tin báo l a cháy
kh p ba phía còn l i.



Tào Nhơn th t kinh ch y ra thì th y c vùng l a cháy ngút tr i.
Quân Tào thi nhau ch y tr n, ch t không bi t bao nhiêu.
Tào Nhơn, Tào H ng ñang tìm ñư ng thoát thân thì g p quân c a Tri u Vân ùa
ra gi t, ñang lúc nguy c p thì quân d thám cho hay phía B c không có quân mai
Ph c nên quân Tào ñ ùa sang phía B c mà ch œy .
Ch y m t qu ng, Tào Nhơn ki m ñi m binh mã th y hao phân n a, Ph n còn l i
thì cháy qu n cháy áo thi t là th m thương. Ch y m t h i n a l i có con sông trư c
m t, nhưng nư c c n nên quân Tào không lo n a, d ng quân l i ngh và qua sông
sau .
Quan Công ph c mé trên, thay quân Tào ñã t i, bèn cho quân x nư c xu ng,
thôi thì nư c ch y xu ng như thác v b , quân Tào l i m t phen ch t trôi vô s .
Tào Nhơn , Tào H ng d n tàn binh tr n ch y, b ng ñâu pháo l nh n vang,
Trương D c Ð c c m xà mâu ch n ñư ng kêu :
- Tào Nhơn, Tào H ng, mau ñ th c p l i !
H i 41
Huy n Ð c ñưa bá tánh sang sông
Tri u Vân li u ch t c u minh chúa
Trương Phi g p ngay H a Ch .
H a Ch ch ng còn hơi s c ñâu mà ñánh, tìm ñư ng tr n ch y.
Sau ñó Huy n Ð c, Kh ng Minh và các tư ng th ng t i Phàn Thành.
Tào Nhơn d n ñám b i binh v ra m t Tào Tháo.
Tào Tháo t c gi n Kh ng Minh l m, kéo ñ i binh t i ngay Tân Gi ñ báo thù.
M t khác chia quân x ñư ng băng núi mà t i g p Phàn Thành.
Lưu Hoa nói :
- Mu n ñ ng lòng dân, xin Th a Tư ng chiêu d Lưu B trư c ñã. Y không ch u
thì ta m i ñánh .
Tào Tháo cho là ph i, bèn sai T Th ñi d Lưu B .
T Th ñi r i, Lưu Hoa h i t i sao l i sai T Th ?
Tào Tháo cư i nói :
- Ai ñi thì Lưu B cũng không hàng ñâu. Còn T Th th nào cũng tr v .
Khi T Th t i thì Huy n Ð c và Kh ng Minh ra ti p rư c .
Huy n Ð c c m ñ ng k h t n i lòng luy n ti c.
T Th nói :
- Tào Tháo sai tôi ñi chiêu d là l y ti ng v i thiên h mà thôi . Th c ra nó ñã
chia binh tám ñ i ñ di t Phàn Thành, theo tôi nên rút thì hơn .
T Th xin v , Huy n Ð c gi mãi không ñư c.
T Th nói :
- Tôi su t ñ i quy t không giúp mưu k gì cho Tào Tháo. Còn S quân ñã có
Kh ng Minh thì cũng ñ an tâm r i .
T Th v trình v i Tào Tháo là ý Huy n Ð c không mu n hàng.



Tào Tháo không e ng i n a, truy n l nh t n binh.
T Th ñi r i, Kh ng Minh b o Huy n Ð c ph i b Phàn Thành mà qua Tương
Dương.
Huy n Ð c li n truy n rao ai mu n ñi theo thì ñi ai mu n l i thì .
Dân chúng m t lòng xin ñi theo, r i ñó k cõng m ngư i d t cha ào ào xu ng
thuy n.
Huy n Ð c khóc mà r ng :
- Vì ta mà kh lây bao ngư i.
T i Tương Dương Huy n Ð c kêu Lưu Tôn :
- Xin cho trăm h vào nương t a, chú không dám có ý gì khác .
Lưu Tôn không ch u. Thái M o l i sai b n tên xu ng, bá tánh ngoài kêu la than
khóc.
Lúc ñó trong thành có Ng y Diên d n m y trăm quân lên d ch l u mà la l n :
- Thái M o là k ph n qu c. S quân là ngư i nhân ñ c, các ngươi nên m c a
thành mau .
C a thành li n m , Ng y Diên kêu vào thì Thái M o xông t i.
Hai bên ñánh nhau, c thành náo lo n.
Huy n Ð c than :
- Mu n c u dân mà té ra h i dân. Bi t v y thì t i ñây làm chi !
Kh ng Minh nói :
- Gi ang Lăng là nơi hi m tr , ta hãy qua Gi ang Lăng ñã .
Huy n Ð c nghe l i, tư ng sĩ, bá tánh l i l c t c ñi theo.
Còn Ng y Diên sau ñó b sang Trư ng Sa n n p .
Huy n Ð c ñưa bá tánh ñi, ông già bà c con nít ch m ch p, m i ngày ñư c ít
d m ñư ng, chư tư ng có ngư i lo :
- Tào Tháo th a th chi m Phàn Thành nên quân nó ñang hăng, ñu i th t g p,
xin Chúa Công lưu bá tánh l i mà mang quân t i Gi ang Lăng cho k p .
Huy n Ð c nói :
- Bá tánh t ý theo ta vì m n ñ c, nay l i ch y tháo thân, b bá tánh l i cho mũi
tên hòn ñ n sao ?
Ta th cùng ch t v i bá tánh .
Bá tánh nghe th y r t ñ i c m ñ ng r i c như v y mà d t nhau ch y.
Kh ng Minh b o ph i c p báo cho Lưu Kỳ mang thuy n t i Gi ang Lăng.
Huy n Ð c li n sai Vân Trư ng, Tôn Càng ñi c u c u, l i khi n Trương Phi ñi
ño n h u, còn gia quy n thì ñư c T Long b o v .
Vào Phàn Thành, Tào Tháo kêu Lưu Tôn ñ n y t ki n.
Vương Oai lén nói v i Lưu Tôn nay nhân lúc Tào Tháo không ñ phòng thì nên
th nh h n vào Tương Dương r i ph c binh mà gi t.
Lưu Tôn ñ nh nghe theo thì Thái.M o nói :
- Vương Oai là ñ ph n t c, xúi công t làm trái lòng Tr i ñó !
R i ñó Thái M o và Trương Doãn sang ra m t ngay Tào Tháo.



Tháo Phong cho Thái M o làm Tr n Nam, H u Ðô Ð c, Trương Doãn làm Tr
Thu n H u.
L i b o Thái M o v nói v i Lưu Tôn s tâu Thiên T cho làm chúa Kinh
Châu.
Tuân Du kh b o Tào Tháo :
- Hai tư ng ñó là phư ng gi an n nh, phong chi tư c l n như v y ?
Tháo ch cư i không ñáp. . .
Qua hôm sau, Thái phu nhơn và Lưu Tôn ñem n tín ñ n n p Tào Tháo.
Tháo v v an i hai m con, sau ñó ñóng quân bên ngoài thành Tương Dương,
bá tánh nghe l i Thái
M o th p hương mà ñón rư c Tào Tháo.
Sau ñó Tháo ñư c rư t tr ng th vào thành, ñóng ph chánh, phong Khoái
Vi t làm Thái Thú Gi ang Lăng, sau phong cho Lưu Tôn làm Thái Thú Thanh Châu
và b o ph i ñi ngay.
Hai m con v i lãnh m ng ra ñi.
Tào Tháo sau ñó g i Vu C m t i b o ph i d n quân k ñu i theo gi t c hai m
con Lưu Tôn ñ tr h u h a.
Vu C m ñi li n, g p Thái phu nhơn và Lưu Tôn thì gi t luôn, mang th c p v
n p.
Vu C m ñư c tr ng thư ag.
Bình xong Tương Dương, Tuân Du thưa v i Tào Tháo :
- Lưu B hi n Gi ang Lăng, nên tr y ngay .
L i có tin Lưu B d t bá tánh ñi ch ng ñư c mau, Tào Tháo l p t c ñi m năm
ngàn binh k ñu i theo.
Huy n Ð c khi ñó ch tin Vân Trư ng mãi, bèn b o Kh ng Minh :
- Lưu Kỳ trư c th ân quân sư, nay quân sư ñích thân ñi ch c m i xong .
Kh ng Minh lãnh m ng ñi ngay.
Hôm ñó, Huy n Ð c nhìn ra th y b i bay mù tr i, gió th i r t l n.
Gi ng Ung thưa :
- Ðây là ñi m r t x u, n i ñêm nay, Chúa Công ph i b bá tánh mà ch y m i
ñư c .
Huy n Ð c m i nghe ñã khóc, sau h i Gi ng Ung :
- Ðây là ñâu ?
Gi ng Ung thưa :
- Ðây là Dương Dương, phía trư c là núi C nh San .
Huy n Ð c truy n lên núi h tr i.
Lúc ñó gió l nh căm căm, bá tánh kêu khóc, b ng n a ñêm l i có quân reo vang
l ng t phía. R i binh Tào kéo t i, Huy n Ð c ñư c Trương Phi ñưa ch y thoát ra
kh i vòng vây.
T i sáng, nhìn l i còn có ngót trăm k binh, còn thì Tri u Vân, Gi ng Ung, Mê
Phương, Mê Trư c cùng trăm h l c m t h t.



Còn ñang lo s thì Mê Phương, m t còn b c m mũi tên, ch y t i kêu l n :
- Tri u Vân ñ u Tào r i !
Huy n Ð c không tin.
Trương Phi nói :
- Ð em qua lai xem sao . Nói r i h m h m xách xà mâu d n vài quân k ñi
ngay.
M i t i c u Trư ng B n ngó xa xa ñã th y binh Tào ñông như ki n, gươm giáo
c xí như r ng.
Trương Phi v t nghĩ ra k hay, bèn l y m y cành cây c t vào ñuôi ng a, r i ñánh
cho ng a ch y ñi ch y
l i b i bay mù tr i mù ñ t. Sau ñó gi ao cho hai tên quân c i còn mình thì hoành
thương ñ ng trên c u mà ch .
Còn Tri u Vân thì l c m t Huy n Ð c, hai Phu nhơn cũng ch ng th y ñâu, thì
nghĩ r ng :
- Chúa Công gi ao phó gia quy n cho ta, nay còn m t mũi nào v . Nghĩ r i xông
xáo ñi tìm, nơi nào cũng nghe trăm h kêu khóc như ri, xác ch t thì ng n ngang nào
dân nào lính.
Tri u Vân ñang ch y thì thay Gi ng Ung n m trên m t ñ t li n h i :
- Hai v phu nhơn ñâu ?
Gi ng Ung ñáp :
- Hai Phu nhơn b ng A Ð u ch y v i m t nhóm bá tánh. Tôi b thương, l i m t
ng a nên ph i n m ñây . T Long li n ki m m t con ng a cho Gi ng Ung, r i b o
hai tên quân ñưa Gi ng Ung mà tìm ñư ng ch y. L i d n Gi ng Ung :
- N u g p Chúa Công, xin thưa dùm là tôi ñang tìm A Ð u và nh v phu nhơn.
Nói r i ch y v phía c u Trư ng B n.
B ng g p m t tên quân b h c a Huy n Ð c thưa r ng Cam phu nhơn b tóc
xõa ñang ch y v hư ng Nam. R i l i m t ñoàn bá tánh ch y qua, T Long cũng
h i thăm thì may thay có Cam Phu nhơn trong.
T Long l t ñ t xu ng ng a t i ñ r i nói :
- Ð ch m u b n n, th t là l i tôi .
Cam phu nhơn nói :
- Ta v i Mê phu nhơn cùng ch y, thì quân Tào ñánh t i, ch em th t l c, ch ng rõ
Mê phu nhơn có làm sao không ?
Còn ñang h i han thì th y m t ñ o binh ùa t i, có m t tư ng b trói nhìn xem là
Mê Trư c, còn viên ñ i tư ng ñi ñ u là Tào Nhơn.
Tri u Vân hét lên r i gi c ng a ra ñánh.
Tào Nhơn cũng h t s c ñánh, nhưng không l i nên ph i rút lui, Tri u Vân th a
th c u ñư c Mê Trư c . Tri u Vân li n m i Cam phu nhơn cùng Mê Trư c v phía
c u thì th y Trương Phi ñang s ng s ng ñ ng trên ñó.
Trương Phi thét :
- B T Long, sao dám ph n anh ta !



Tri u Vân ñáp :
- Tôi v a tìm ñư c m t v phu nhơn, sao l i nói là ph n ?
R i Tri u Vân h i l i :
- Chúa Công ñâu ?
Trương Phi ñáp :
- ñàng kia, cũng ch ng xa l m .
Tri u Vân li n b o Mê Trư c gi gìn Cam phu nhơn, còn mình quay l i tìm Mê
phu nhơn và A Ð u.
Ðang c m ñ u ch y tìm thì g p tư ng Tào là H H u Ân, tùy tư ng c a Tào
Tháo có mang cây gươm quí là Thanh H ng ki m.
Tri u Vân ñánh li n, gi t ñư c H H u Ân, ño t báu ki m r i l i ch y.
Có ngư i mách :
- Mê phu nhơn b thương, b ng con ng i b c tư ng phía trư c .
Tri u Vân v i vã ch y l i qu nhiên th y Mê phu nhơn ñang ng i b ng con mà
khóc .
Tri u Vân l i g n quì thưa :
- Ð ch m u như v y, th t là t i c a Vân này .
Mê phu nhơn g t nư c m t nói :
- Tôi b thương n ng l m, khó s ng, xin tư ng quân ñoái tư ng t i phu quân tôi
mà giúp cho m ng A Ð u ñư c an toàn .
Tri u Vân m i phu nhơn ráng ng i lên ng a ñ mình ch y theo ñ .
Phu nhơn g t ñi mà r ng :
- Tôi xin gi ao A Ð u cho tư ng quân.
Tri u Vân v a ñ thì phu nhơn nhãy ngay xu ng gi ng mà thác.
Tri u Vân v a khóc, v a ñ y vách tư ng ñ xu ng che l p mi ng gi ng l i. R i
c t A Ð u vào ngư i r i lên ng a phóng ñi, g p tư ng Tào là Yên Minh, Tri u Vân
ñâm ch t r i l i ch y.
M t ñ o binh ñâu xông ra, d n ñ u là Trương H p.
Ðang ñánh thì Trương H p b ch y.
Tri u Vân rư t theo thì m m t ti ng, c ngư i l n ng a b sa xu ng h m.
B ng dư i h m có m t ñ o hào quang v t lên, ñưa Tri u Vân ra kh i h m .
Trương H p th t kinh nên không dám theo.
Tri u Vân l i g p m t ñ o binh Tào khác, li n hươi thương mà ñánh t i t p,
ñánh t i dâu thì binh Tào ch t dãn ra t i ñó.
Tri u Vân thoát ra kh i vòng vây.
Tào Tháo trên C nh San th y v y h i quân sĩ :
- Tư ng gi c bên kia tên chi ?
Tào H ng nghe v y h i l n :
- Này tư ng c a Lưu B tên chi ñó ?
Tri u Vân nghe h i thì ñáp :
- Ta là Thư ng Sơn Tri u T Long .



Tào H ng nghe r i trình Tào Tháo.
Tào Tháo khen :
- Thi t là anh hùng h o hán !
Lúc y thì Tri u Vân thoát ra ñư c trùng vây, áo bào nhu m ñ máu.
Ði m t quãng g p hai tư ng, k c m ñ i ph , ngư i hươi h a kích.
Ðó là Chung T n và Chung Thân.
Tri u Vân ch ng nói ñánh ngay, gi t ñư c c hai r i ch y t i c u.
Trương Phi nói :
- Ch y mau, ñ tôi gi c u cho .
Tính ra tr n này, Tri u Vân chém năm mươi viên tư ng l n nh c a bên Tào.
H i 42
Trương D c Ð c ð i Náo C u Trư ng B n
Lưu D Châu Thua Ch y C a Hán Tân
L i nói Trung T n, Trung Thân ch n ñư ng Tri u Vân. Vân hoa giáo ñâm, T n
giơ búa ñ .
Hai ng a gi ao nhau, chưa ñư c ba hi p, T n b Vân ñâm m t nhát giáo ngã
nhào, r i Vân cư p ñư ng ch y.
Trung Thân vác kích ñu i theo, s p ñ n sau lưng, ng n kích ch còn cách mnh
Tri u Vân có vài t c.
Vân quay ñ u ng a l i, thì hai ngư i ch m vào nhau.
Vân tay trái l y giáo g t h a kích, tay ph i rút gươm báu ra, chém m t nhát,
Thân ñ t phăng n a mũ và n a m t.
Trung Thân ch t lăn xu ng ng a, quân lính ch y tan c .
Tri u Vân thoát ñư c, ch y v c u Trư ng B n; l i nghe th y ñàng sau có ti ng
reo, thì là Văn Sính d n quân ñu i t i. Vân ñ n ñ u c u thì ngư i ng a ñã m i m t,
v n th y Trương Phi cư i ng a ñ ng trên c u, li n kêu to:
- D c Ð c c u ta v i!
Phi nói:
- T Long c ch y cho mau, còn quân ñu i ñ m c ta ch ng c .
Vân t ng a qua c u, ñi ñư c hơn hai mươi d m, thì g p Huy n Ð c cùng m i
ngư i ñương ngh dư i g c cây.
Vân xu ng ng a th p xu ng ñ t khóc.
Huy n Ð c cũng khóc.
Vân th h n h n, nói:
- T i Vân ch t v n l n cũng còn nh . My phu nhân vì b thương n ng, không
ch u lên ng a, nên gieo mình xu ng gi ng t v n. Vân ph i ñ p ñ b c tư ng ñ t ñ
l p gi ng ñi. B ng mang công t , mình phá vòng vây, nh h ng phúc c a chúa
công, may m n thoát n n. V a nãy công t còn oe oe trong b c, bây gi không
th y ñ ng ñ y gì n a, hay là th nào r i ñây...
Vân v i c i b c ra xem, thì A Ð u v n ng say, Vân m ng r nói:



- May quá, công t không vi c g!
R i hai tay nâng ñưa cho Huy n Ð c.
Huy n Ð c ñ l y A Ð u, r i ném ph ch xu ng ñ t, nói:
- Vì ngươi, su t n a ta m t m t viên ñ i tư ng!
Tri u Vân v i vàng cúi xu ng ñ t ôm l y A Ð u, khóc l y, nói:
- Vân dù gan óc l y ñ t, cũng không ñ báo ñư c!
H thiêng vùng v y trong quân Tháo,
R ng nh n m trong b c T Long
Trung y l y gì yên i ñư c,
Ném con thu l y b ng anh hùng
L i nói, Vân Sính ñem quân ñu i theo Tri u Vân ñ n c u Trư ng B n, thì g p
Trương Phi, râu hùm v nh ngư c, hai m t tr n tr ng, tay c m xà mâu, cư i ng a
ñ ng s ng trên c u.
L i th y sau r ng mé Ðông c u b i bay mù m t, Sính tư ng có quân ph c,
d ng ngay ng a l i, không dám ti n n a. M t lát, Tào Nhân, Lý Ði n, H H u Ðôn,
H H u Uyên, Nh c Ti n, Trương Kiên, H a Ch lũ lư t kéo ñ n.
Trương Phi v n c tr n m t, c m ngang ng n mâu ñ ng s ng trên c u.
Tư ng Tào th y v y, ai cũng s là m o Kh ng Minh không dám ti n g n n a và
bày thành th tr n.
Các tư ng Tào ñ ng dàn hàng ch nh t bên Tây c u, r i sai ngư i phi ng a
báo v i Tào Tháo.
Tháo nghe tin cũng l t ñ t lên ng a ch y ñ n.
Trương Phi tr n m t tròn xoe trông th y h u quân có tán vóc vàng, mao, vi t,
tinh, kỳ: ñoán bi t là Tào Tháo hoài nghi nên ñ n xem, Phi bèn thét lên m t ti ng
c c to r ng:
- Ta là Trương D c Ð c nư c Yên ñây! Ai dám cùng ta quy t m t tr n t chi n
nào?
Ti ng Phi to như ti ng s m, quân Tào nghe th y run c m c p.
Tào Tháo v i sai c p tàn tán xu ng, ngo nh l i b o t h u:
- Bây gi ta m i nh l i Vân Trư ng nói khi trư c r ng Trương D c Ð c
trong ñám quân trăm v n, l y ñ u thư ng tư ng như thò tay vào túi l y ñ v t. Nay
g p D c Ð c, không nên khinh ñ ch.
Nói chưa d t l i, Trương Phi l i tr n m t quát m t ti ng n a:
- Trương D c Ð c ngư i nư c Yên ñây! Ai dám cùng ta quy t m t tr n t chi n
nào?
Tào Tháo th y Trương Phi kiêu dũng như th , có ý mu n lui.
Trương Phi th y sau tr n Tào hơi r c r ch, l i vác mâu quát to:
- Ðánh cũng không ñánh, lui cũng ch ng lui, là c làm sao?
Phi quát chưa d t ti ng, H H u Ki t bên c nh Tào Tháo khi p s quá, ñ t
ru t và gan, ngã nhào xu ng ng a.



Tháo li n quay ng a ch y.
Quân tư ng Tháo th y v y cũng nh m phía Tây ch y c .
Th t là: a con nít mi ng còn hơi s a ch u làm sao ñư c ti ng s m sét; k ti u
phu m y u sao ch u n i ti ng g m c a h báo?
Lúc y, ngư i v t giáo, k r t mũ, không bi t bao nhiêu mà k .
Ngư i như nư c trào, ng a như núi l , quân lính giày xéo lên nhau.
Trư ng B n c u này sát khí sinh,
Ngang mâu, ch ng ng a, m t long lanh.
Bên tai m t ti ng vang như s m,
Khi p vía quân Tào v i rút nhanh.
Tào Tháo s oai Trương Phi, t ng a v Tây, mũ trâm rơi c , ñ u tóc rũ rư i.
Trương Liêu, H a Ch ph i ch y lên gi l y giây cương.
Trương Liêu th y Tào Tháo r ng r i, h t vía bèn nói r ng:
- Th a Tư ng ñ ng s , Trương Phi ch có m t mình thôi! Gi ta quay binh l i
ñánh, ch c b t ñư c Lưu B .
Tháo b y gi m i hoàn h n, sai ngay Trương Liêu, H a Ch tr l i c u Trư ng
B n xem ra sao.
Nói v Trương Phi th y quân Tào xô nhau ch y c , không dám ñu i theo, li n
truy n cho hai mươi tên k mã ñương t ng a sau r ng, c i nh ng cành cây bu c
ñuôi ng a ra, ch t phá c u ñi, r i v ra m t Huy n Ð c, thu t l i vi c ch t c u.
Huy n Ð c nói:
- Em ta dũng c m thì dũng c m th c, nhưng ti c vì mưu m o kém.
Phi h i sao, Huy n Ð c nói:
- Tào Tháo khôn l m, em ch t c u ñi, t t h n s p ñem quân ñu i ñ n bây gi .
Phi nói:
- Tôi quát m y ti ng, ñ y lui h n m y d m, ñâu còn dám quay ñ u l i?
Huy n Ð c nói:
- Giá em ñ nguyên cái c u, thì h n tư ng có quân mai ph c t t không dám sang.
Nay ch t c u ñi, h n bi t mnh ít quân s hãi, t t h n ñu i theo. Mà quân h n hàng
trăm v n, d u có qua sông Trư ng Gi ang, sông Hàn Th y thì l y ngư i mà l p cũng
ñư c, m t cái c u gãy có coi ra mùi gì?
Nói xong, l p t c d n c b n theo ñư ng nh ñi t t ra Hán Tân theo l i Mi n
Dương.
Trương Liêu, H a Ch ñi dò xem tin t c c u Trư ng B n, v báo r ng:
- Trương Phi ñã ch t c u và ñi r i.
Tháo nói:
- N u h n ch t c u t c là có s r i.
Bèn truy n ngay l nh, sai m t v n quân d ng ba nh p c u n i, ñ n ñêm hôm y
ph i xong.
Lý Ði n nói:



- Tôi s ñó là mưu Gia Cát Lư ng chăng, không nên khinh ti n.
Tháo nói:
- Trương Phi là m t ñ a dũng phu, có mưu m o gì mà s !
Bèn truy n l nh h a t c ti n quân.
Huy n Ð c ñi g n ñ n Hán Tân, b ng th y phía sau b i bay mù m t, tr ng ñánh
vang tr i, ti ng reo d y ñ t, li n nói:
- Trư c m t có sông to ngăn tr , sau lưng có quân ñu i theo, làm th nào bây
gi ?
V i vàng sai Tri u Vân chu n b c ñ ch.
Tào Tháo truy n l nh trong quân r ng:
- Nay Lưu B như cá trong ch u, như h trong cũi, n u không b t s ng lúc này th
khác nào th cá xu ng bi n, ñu i h v r ng, các tư ng n n c s c!
Quân tư ng nghe v y, ai cũng ra s c ñu i ri t.
B ng sau núi ti ng tr ng n i lên, m t ñ i quân mã kéo ra, g i to lên r ng:
- Ta ñ i ñây ñã lâu r i!
Tư ng ñi ñ u là Vân Trư ng, tay vác ñao thanh long, cư i ng a xích th , sang
Gi ang H mư n ñư c m t v n quân mã, v ñ n n a ñư ng dò bi t ñư c tin ñánh
nhau Ðương Dương, Trư ng B n, nên t ñư ng y ñánh l i.
Tào Tháo trông th y Vân Trư ng, l p t c d ng ng a, ngo nh l i b o các tư ng
r ng:
- L i m c m o Gia Cát Lư ng r i!
Li n c p t c truy n l nh ñ i quân rút lui.
Vân Trư ng ñu i theo hơn mư i d m, r i tr l i b o v b n Huy n Ð c ñ n Hán
Tân.
T i nơi, th y bè ñã tr c s n r i, Vân Trư ng m i Huy n Ð c, Cam phu nhân và
A Ð u xu ng ng i yên n dư i thuy n.
Vân Trư ng h i r ng:
- Ch hai sao không có ñây?
Huy n Ð c bèn thu t l i chuy n Ðương Dương. Vân Trư ng than r ng:
- Khi trư c săn H a Ði n, n u theo ý tôi, bây gi ñâu có tai h a này!
Huy n Ð c nói:
- Ta bi t v y, nhưng lúc ñó ném chu t s v ñ quý ñó thôi.
Còn ñương trò chuy n, b ng th y trên b phía Nam tr ng tr n thùng thùng,
thuy n bè như ki n, thu n bu m xuôi gió ñương vùn v t kéo ñ n.
Huy n Ð c gi t mình. Khi thuy n l i g n, th y m t tư ng m c bào tr ng, giáp
b c, ñ ng trên mũi thuy n lên ti ng h i r ng:
- Thúc ph lâu nay m nh kh e ch ? Cháu th t có t i to!
Trông ra thì là Lưu Kỳ.
Kỳ sang thuy n khóc l y nói:
- Ðư c tin thúc ph b kh n v i Tào Tháo, nên cháu ñem quân l i ti p ng.
Huy n Ð c m ng l m. Hai bên h i quân làm m t r i phóng thuy n ñi.



Ðương ñi, b ng l i th y phía Tây Nam có m t ñ i chi n thuy n x p hàng ch
nh t theo gió lư t t i.
Lưu Kỳ gi t mnh nói:
- Quân Gi ang H cháu ñã huy ñ ng h t ñ n ñây r i, nay l i có chi n thuy n ñ n
ch n ñư ng, n u không là quân Tào Tháo t t là quân Gi ang Ðông thôi, làm th nào
bây gi .
Huy n Ð c ra mũi thuy n ñ ng trông thì th y m t ngư i khăn lư t, áo bào ng i
mũi thuy n, té ra là Kh ng Minh, có Tôn Càn ñ ng sau lưng.
Huy n Ð c v i m i sang thuy n, h i sao l i ñ n ñây.
Kh ng Minh nói:
- Lư ng ñ n Gi ang H trư c h t sai Vân Trư ng v Hán Tân ñ lên b ti p ng.
Tôi cũng ñoán Tào Tháo th nào cũng ñu i theo, chúa công th không ñi v Gi ang
Lăng là gì, t t th nào cũng tìm ñư ng t t v Hán Tân; nên tôi m i công t ñ n
trư c ñ ti p ng, còn tôi thì ra H Kh u ñem h t quân l i ñây giúp ñ .
Huy n Ð c m ng r , h i quân làm m t, r i bàn k phá Tào Tháo.
Kh ng Minh nói:
Thành H Kh u hi m tr , l i nhi u lương th o có th gi ñư c lâu. Xin chúa
công hãy ñ n ñóng ñ n ñó. Công t v ngay Gi ang H , thu x p chi n thuy n, s m
s a khí gi i làm th dóc, m i có th ch ng c ñư c Tào Tháo. N u v c Gi ang
H , thì cô th l m!
Lưu Kỳ nói:
- Quân sư d y r t ph i, nhưng tôi l i mu n m i thúc ph hãy t m ñ n Gi ang H ,
thu x p quân mã ñâu ñó ñã, r i s v H Kh u cũng v a.
Huy n Ð c nói:
- Cháu nói cũng ph i!
R i sai ngay Vân Trư ng lĩnh năm ngàn quân ñ n gi H Kh u; Huy n Ð c,
Kh ng Minh và Lưu Kỳ cùng sang Gi ang H .
Hãy nói, Tào Tháo g p Vân Trư ng ch n m t ñư ng, nghi có quân ph c, không
dám ñu i theo; l i s ñư ng th y b Huy n Ð c cư p m t Gi ang Lăng trư c, nên
c p t c kéo quân ñ n Gi ang Lăng.
Quan th trung là Ð ng Nghĩa và quan bi t giá là Lưu Tiên ñã bi t h t vi c
Tương Dương r i, li u không ñ ch n i v i Tào Tháo, bèn d n quân dân Kinh Châu
ra hàng.
Tào Tháo vào thành yên dân xong, tha cho Hàn Tung b gi am và phong cho làm
Ð i H ng Lô.
Các quan viên ñ u ñư c phong thư ng c . Tào Tháo bàn v i các tư ng r ng:
- Nay Lưu B ñã sang Gi ang H , s h n c u k t v i Ðông Ngô, thì càng khó tr ,
ph i tìm k tr ngay ñi m i ñư c.
Tuân Du nói:



- Nay nên huy ñ ng ñ i quân ñ ra oai r i sai ngư i ñưa h ch ñ n Gi ang Ðông,
m i Tôn Quy n h i săn Gi ang H , cùng b t Lưu B , chia s Kinh Châu và k t
ñ ng minh vĩnh vi n v i nhau.
Tôn Quy n t t s hãi l i hàng, thì vi c c a ta ch c thành công.
Tháo nghe k y, l p t c ra h ch sai s sang Gi ang Ðông, m t m t ñi m quân
mã, quân b và quân th y, c th y tám mươi ba v n, l i nói thăng lên nh ng m t
trăm v n quân: th y, l c ñ u ti n, quân thuy n quân k cùng ñi, theo d c b sông
Trư ng Gi ang kéo ñ n: phía Tây n i li n v i ñ t Kinh Giáp, phía Ðông ti p giáp
Kỳ Hoàng, doanh tr i n i nhau dài hơn ba trăm d m.
Nói v Gi ang Ðông, Tôn Quy n ñương ñóng quân qu n Sài Tang, ñư c tin ñ i
quân Tào Tháo ñ n Tương Dương. Lưu Tôn ñã ra hàng, mà quân Tào l i s m khuya
ñi g p ñư ng ñ n l y Gi ang Lăng.
Quy n bèn h p các mưu sĩ l i bàn k phòng th .
L Túc nói:
- Kinh Châu ti p giáp nư c ta, gi ang sơn hi m tr , nhân dân giàu có, n u chi m
ñư c ñ t y th ñ ñ xây nghi p ñ vương. Nay Lưu Bi u m i ch t, Lưu B m i
thua, tôi xin ph ng m nh sang Gi ang H vi ng tang, nhân ti n b o Lưu B ph d
các tư ng c a Lưu Bi u, ñ ng tâm hi p l c v i ta ñ phá Tào Tháo, n u B vui lòng
nghe theo thì vi c l n ph i xong.
Quy n ñ ng ý, l p t c sai L Túc ñem l v t sang Gi ang H vi ng tang.
L i nói Huy n Ð c ñ n Gi ang H cùng v i Kh ng Minh và Lưu Kỳ bàn vi c.
Kh ng Minh nói:
- Tào Tháo th to l m, khó lòng ñ ch n i, không b ng ta sang nh Tôn Quy n
Gi ang Ðông ñ làm ng vi n. Nam, B c hai bên gi mi ng v i nhau, ta gi a ki m
l i, có gì mà ch ng ñư c.
- Gi ang Ðông l m mưu th n gi i, nhìn xa th y r ng, sao h ch u dung n p ta!
Kh ng Minh cư i ñáp r ng:
- Nay Tào Tháo dàn quân trăn v n, chi m c Gi ang Hán; t t nhiên Gi ang Ðông
ph i cho ngư i l i ñây dò xem hư th c th nào? Như c b ng có s ñ n, tôi xin
mư n m t cánh bu m thu n gió ñ n th ng Gi ang Ðông, ch ba t c lư i ñ làm cho
hai quân Nam B c thôn tính l n nhau. N u quân Nam ñư c, ta cùng ñánh Tào Tháo,
l y ñ t Kinh Châu. N u quân B c ñư c, ta th a th tính l y Gi ang Nam cũng nên.
Huy n Ð c nói:
- K y r t hay, nhưng làm th nào khi n cho Gi ang Ðông sai ngư i ñ n ñây
ñư c?
V a nói d t l i, có tin báo r ng:
- Tôn Quy n Gi ang Ðông sai L Túc l i vi ng tang, thuy n ñã ghé b .
Kh ng Minh cư i, nói:
- Vi c to ch c xong!
R i h i luôn Lưu Kỳ:
- Ngày trư c Tôn Sách m t, Tương Dương có sai ngư i sang vi ng không?



Kỳ ñáp:
- Gi ang Ðông v i nhà tôi có t thù, ñâu có ñi l i hi u h ?
Kh ng Minh nói:
- Th th ì L Túc ñ n ñây, không ph i ñ vi ng tang mà là ñ dò xét tình hình ta
ñó thôi.
L i b o v i Huy n Ð c r ng:
- H L Túc h i ñ n vi c ñ ng tĩnh c a Tào Tháo thì chúa công c m t m c nói
không bi t. H h i ñ n hai ba l n, thì b y gi chúa công b o h n h i Gia Cát Lư ng.
Bàn ñ nh xong xuôi bèn sai ngư i ra ñón L Túc vào.
Túc vào vi ng tang xong, Lưu Kỳ nh n ñ phúng r i m i Túc ñ n g p Huy n
Ð c.
Huy n Ð c rư c vào nhà trong u ng rư u, Túc nói:
- Lâu nay, nghe th y ñ i danh hoàng thúc, nhưng chưa có d p nào ñư c bái ki n,
nay ñư c g p, th c là hân h nh. M i ñây, Hoàng Thúc ñánh nhau v i Tào Tháo, t t
bi t rõ tình hình. Dám h i quân Tào ư c ñư c ñ bao nhiêu?
Huy n Ð c ñáp:
- Tôi binh m n tư ng ít, Tháo ñ n là ch y, còn bi t gì ñ n tình hình bên y th
nào.
Túc nói:
- Tôi nghe Hoàng Thúc dùng mưu c a Kh ng Minh, hai phen ñánh h a công làm
cho Tào Tháo kinh h n l c phách, sao Hoàng Thúc l i b o không bi t?
Huy n Ð c nói:
- H a chăng h i Kh ng Minh thì m i bi t ñư c rõ.
Túc nói:
- Kh ng Minh ñâu, xin cho ñư c g p m t chút.
Huy n Ð c sai m i Kh ng Minh ra. Túc vái chào, r i h i:
- Xưa nay v n m tài ñ c tiên sinh, chưa ñư c bái ki n bao gi . Nay may m n
ñư c g p, xin cho bi t vi c an nguy ngày nay.
Kh ng Minh nói:
- Mưu gi an c a Tào Tháo, tôi ñã bi t c , ch gi n s c mình chưa ñ , nên còn
t m lánh ñó thôi.
Lúc l i h i:
- Hoàng Thúc nay ñ nh ñây hay ñi ñâu?
Kh ng Minh ñáp:
- S quân tôi có quen thái thú Ngô Th n Thương Ngô, nay s p sang ñó ñ nh .
Túc nói:
- Ngô Th n lương khan binh ít, gi mình còn ch ng n i, cho ai nh ñư c?
Kh ng Minh nói:
- Ch y tôi cũng bi t không lâu ñư c, nay hãy nương t m, r i s li u k khác.
Túc nói:



- Tôn tư ng quân tôi hùng c sáu qu n, binh gi i lương nhi u, l i kính hi n
tr ng sĩ, anh hùng mi n Gi ang Ðông nhi u ngư i quy ph c. Nay xin hi n ông m t
k . Chi b ng tiên sinh sai ngư i tâm phúc sang liên k t v i Ðông Ngô ñ cùng mưu
toan vi c l n.
Kh ng Minh nói:
- Lưu s quân cùng v i Tôn tư ng quân xưa nay không ñư c quen nhau, s u ng
m t l i. V l i, không có ai là tâm phúc có th sai ñi ñư c.
Túc nói:
- L nh huynh Gia Cát C n hi n ñương làm tham mưu Gi ang Ðông, ñêm ngày
mong ñư c g p tiên sinh. Tôi tuy không có tài, xin cùng tiên sinh vào ra m t Tôn
tư ng quân ñ bàn vi c l n.
Huy n Ð c nói:
- Kh ng Minh là th y ta, r i ra m t lúc không xong, ñi th nào ñư c?
Túc c nài ba b n l n, Huy n Ð c c gi v không nghe.
Kh ng Minh nói:
- Vi c ñã kíp r i, tôi xin ph ng m nh ñi m t chuy n.
Huy n Ð c b y gi m i ñ ng ý.
L Túc ñ ng d y t bi t Huy n Ð c, Lưu Kỳ, r i cùng v i Kh ng Minh lên
thuy n ñ n qu n Sài Tang.
y là:
Ch b i con thuy n Gia Cát ch y
Khi n cho tư ng sĩ gi c Tào tan.
Chưa bi t Kh ng Minh ñi chuy n này ra th nào, xem ñ n h i sau s rõ.
H i 43
Gia Cát Lư ng Tr Tài Hùng Bi n
L T Kính Ra S c Lu n Bàn
L Túc t bi t Huy n Ð c và Lưu Kỳ r i d n Kh ng Minh qua Sài Tang.
Khi xu ng thuy n, hai ngư i ñàm ñ o m t h i, L Túc li n d n nh Kh ng
Minh:
- Khi tiên sinh ra m t Tôn tư ng quân, xin ch nói thi t quân Tào Tháo có nhi u
nhé!
Kh ng Minh g t ñ u nói:
- T Kính ch lo, tôi s có l i ñ i ñáp.
Khi ñ n Sài Tang, L Túc li n m i Kh ng Minh lên quán d ch t m ngh , r i vào
trư c ra m t Tôn Quy n.
Lúc y Tôn Quy n ñang nhóm h t các tư ng ñ thương ngh , nghe L Túc v
li n tri u vào h i:
- T Kính qua Gi ang H thăm dò th nào?
- L Túc nói:
- Tôi ñã bi t qua ñ i lư c, xin ñ th ng th nh s b m Chúa công nghe.



- Tôn Quy n l i trao h ch văn cho L Túc xem và nói:
- Tào Tháo m i sai s ñem h ch văn này qua ñây, b o ta hi p binh săn b n nơi Gi
ang H ñ b t Lưu B r i chia ñ t Kinh, Tương ra mà chi m c . Ý ta chưa quy t.
- Túc ñ l y t h ch, th y ñ i khái như sau:
Ta vâng m nh Thiên t ñi ñánh k có t i. C mao tr xu ng mi n Nam, Lưu
Tông ph i b ch y, quân dân Kinh, Tương ñ u theo gió quy hàng. Nay ta th ng xu t
trăm v n quân, ngàn viên thư ng tư ng, mu n cùng Tư ng quân qua Gi ang H h i
binh cùng ñánh Lưu B , chia ñôi ñ t ñai, k t hòa hi u mãi mãi. Xin ch nghi ng ,
kíp g i h i âm phúc ñáp...
- Túc xem xong r i h i l i:
- Ý Chúa công th nào?
- Tôn Quy n nói:
- Ý ta chưa quy t
- Trương Chiêu ti n lên nói:
- Tào Tháo xua binh trăm v n, l i l y danh nghĩa Thiên t chinh ph t b n
phương. Ta ch ng c thì danh không thu n. V l i Chúa công có th c v i Tào
Tháo ñư c là nh có sông Trư ng Gi ang hi m y u. Nay Tào Tháo ñã chi m Kinh
châu, thì cái hi m c a sông Trư ng gi ang Tháo ñã chia m t c a ta m t n a, vì th
ta ch ng nên ñánh. Theo ngu ý không gì b ng hi p binh v i h n ñ r i chia ñ t. Ðó
là k v n toàn...
- Các mưu sĩ ñ ng thanh nói:
- L i T B nói r t ph i.
Tôn Quy n c làm thinh tr m ngâm không nói.
Trương Chiêu l i nói ti p:
- Chúa công ch có nghi ng i, n u hàng Tào Tháo thì Ðông Ngô ñư c an, sáu
qu n ñ t Gi ang Nam cũng ñ u gi ñư c.
- Tôn Quy n cũng c ng i tr m ngâm không ñáp.
Sau ñó, Tôn Quy n ñ ng d y vào nhà trong.
L Túc bư c theo.
Tôn Quy n hi u ý li n quay l i h i L Túc:
- Ý c a khanh như th nào?
- L Túc nói:
- L i m i ngư i v a bàn ñó, th c làm h ng vi c c a Chúa công. Các ngư i y
hàng là ph i, nhưng Chúa công thì không th nào hàng ñư c.
- Tôn Quy n h i:
- Vì c gì v y?
- L Túc nghiêm trang ñáp:
- Như b n Túc này mà hàng Tháo, v n ñư c làm quan, th nào Tháo l i ch ng
ban cho m i ngư i m t ch c Châu, Qu n ho c tương ñương. Nhưng Tư ng quân
mà hàng Tháo thì... ôi, còn bi t v ñâu? Ngôi ch ng qua ñ n phong H u. Xe b t quá
ñư c m t c , ng a b t quá ñư c m t con, quân h u nhi u l m ñư c năm b y tên.



Như th ph ng còn quay m t hư ng Nam mà xưng Cô , xưng Qu ñư c chăng? L i
m i ngư i nói ra ñ u là v k . Ai cũng ch bi t có thân h , v con h mà thôi... Th t
không nên nghe! Tư ng quân nên s m lo k l n m i ñư c.
- Tôn Quy n nghe xong than:
- Ngh lu n c a m i ngư i qu làm cho ta h t trông c y. T Kính nói ra k l n,
chính h p lòng ta. Th t là Tr i ñem T Kính ban cho ta v y. Ng t binh Tào Tháo ñã
ñư c binh c a Viên Thi u, l i m i th ng Kinh châu, ta e khó c ñ ch v i h n.
- L Túc thưa:
- Tôi ñ n Gi ang H , có ñưa ñư c ngư i em c a Gia Cát C n v ñây. Chúa công
nên m i vào h i xem, ñ bi t rõ hư th c c a quân Tào.
- Tôn Quy n nghe nói m ng r h i:
- Ng a Long tiên sinh có ñây sao?
- L Túc ñáp:
- Hi n còn nơi quán d ch.
- Tôn Quy n nói:
- Hôm nay tr i ñã t i, khoan ra m t ñã. Ngày mai h p h t các tư ng văn võ r i
m i h n vào ñ cho h n th y nhân v t ñ t Gi ang Ðông ta, sau ñó s lên công
ñư ng bàn vi c.
- L Túc vâng m nh lui ra.
Hôm sau L Túc ñ n quán d ch m i Kh ng Minh r i l i ân c n d n nh :
- Tiên sinh vào ra m t Chúa tôi, xin ch nói binh Tào nhi u m nh nhé!
- Kh ng Minh cư i nói:
- Ch ng ñó tôi s tùy cơ ng bi n.
- Khi L Túc ñưa Kh ng Minh ñ n trư c trư ng, ñã th y b n Trương Chiêu, C
Ung ng i cùng m t ñám văn võ hơn hai mươi ngư i, áo mão r c r .
Kh ng Minh li n ra m t t ng ngư i, h i thăm tên h xong, l i ng i nơi khách v .
- B n Trương Chiêu th y Kh ng Minh tư ng m o ñoan trang, có m t v th m
l ng, bi t ngay là ngư i du thuy t, li n ki m l i gh o trư c:
- Tôi là b n sĩ phu hèn m t bên Ðông Ngô có nghe tiên sinh ñã lâu, n m trên
cao là ch n Long Trung, thư ng sánh mình như Qu n Tr ng, Nh c Ngh . Ði u ñó
có qu v y chăng?
- Kh ng Minh m m cư i ñáp:
- Ðó ch là câu ví t m thư ng h i Lư ng này còn nh tu i.
- Trương Chiêu l i nói:
- M i ñây tôi có nghe Lưu D Châu ñi c u tiên sinh ba phen nơi th o lư, m i hân
h nh ñư c tiên sinh ra giúp, coi như cá g p nư c , nh ng tư ng ra tay m t chút là
quét s ch ñ t Kinh châu. Nay Kinh châu phút ch c b ng v tay Tào Tháo! Ch ng
hi u ch ki n tiên sinh th nào?
- Kh ng Minh th m nghĩ:
- Trương Chiêu là m t tay mưu sĩ th nh t c a Tôn Quy n, n u trư c ch ng
ph c ñư c h n thì làm sao nói cho Tôn Quy n nghe ñư c.



- Li n ñáp:
- Ta coi vi c l y ñ t Hán thư ng như tr tay, ng t vì Chúa ta là ngư i nhân
nghĩa, ch ng n ño t cơ nghi p c a ngư i ñ ng tông, nên khư c t không ch u. Lưu
Tông là ñ a tr thơ, nghe l i xi m n nh lén ñ u Tào Tháo, nên Tào Tháo m i l ng
hành như v y. Nay Chúa ta ñóng binh nơi Gi ang H còn nhi u k hay, nh ng k
t m thư ng không sao hi u ñư c.
- Trương Chiêu l i nói:
- N u v y, l i nói v i vi c làm không ñi ñôi v i nhau. Tiên sinh thư ng ví như
Qu n Tr ng v i Nh c Ngh . Qu n Tr ng làm Tư ng qu c nư c T , giúp Hoàn
Công ñánh d p thiên h d ng nên nghi p bá. Còn Nh c Ngh giúp nư c Yên là m t
nư c nh y u, mà h ñư c T hơn b y mươi thành. Hai ngư i y m i th t là có chân
tài t th . Ch như tiên sinh c trong ch n th o lư cư i trăng ng o gió, ôm g i ngâm
thơ. Nay ra phò Lưu D Châu thì lúc chưa có tiên sinh v n còn tung hoành trong
thiên h , chi m c ñư c thành trì. Nay ñư c tiên sinh, ngư i ngư i trông c y, nh ng
tư ng hùm ñ thêm cánh, t quét s ch binh Tào không có ch ñ t mà , ai cũng
trông ñ i tiên sinh s quét s ch mây mù trên tr i cao ñ th y rõ ánh sáng c a m t
tr i, m t trăng. Ng ñâu, Lưu D Châu ñư c tiên sinh r i, binh Tào v a kéo ra ñã
quăng thương b giáp ch y dài, trên ch ng giúp ñư c Lưu Bi u cho an dân th ,
dư i ch ng giúp ñư c k m côi gi gìn cương th , l i b Tân dã ch y qua Phàn
Thành, thua nơi Tương Dương ch y qua H Kh u, không còn ch ñ t dung thân. y
là lúc Lưu D Châu ñã ñư c tiên sinh r i sao l i không b ng lúc trư c v y? Qu n
Tr ng, Nh c Ngh có như th sao? L i tôi nói ngay xin tiên sinh ch ch p.
- Kh ng Minh nghe nói cư i ng t ñáp:
- Chim b ng bay muôn d m, b y chim s há hi u ñư c cái chí hay sao? Vi c l n
g p nguy nan cũng ví như ngư i ñau b nh n ng, trư c ph i dùng nư c cháo loãng
cho ăn, r i hòa thu c cho u ng. Ð i ch ng ph t ng ñi u hòa, cơ th t m yên m i
dám dùng cá th t t m b , l y thu c m nh cho u ng, thì căn b nh m i d t. N u
ch ng ch m nh, c ñ thu c m nh vào thì e khó s ng. Chúa tôi là Lưu D Châu
lúc b i binh nơi Nh Nam qua Lưu Bi u, binh không ñ y m t ngàn, tư ng ch có
Quan, Trương, Tri u mà thôi, y rõ là b nh ñang lúc ng t nghèo ñó. Thành Tân dã
là ch r ng núi h p hòi, nhân dân r t ít, lương th c không ñ , Lưu D Châu b t quá
là t m dung thân, há ñi gi ch y làm gì? Trong lúc binh giáp không ñ , lương th c
không có, thành quách không b n mà ñ t ñư c binh gi c nơi Bác V ng, dùng nư c
nh n chìm quân ñ ch nơi B ch Hà, làm cho b n H H u Ðôn và Tào Nhân tan h n
v m t. Xét như Qu n Tr ng và Nh c Ngh d ng binh cũng không ñư c như v y.
Ð n như Lưu Tông ñ u Tào Tháo, Lưu D Châu cũng ch ng hay, l i cũng ch ng n
nhân lúc lo n mà ño t cơ nghi p c a ñ ng tông, y là ngư i ñ i nhân ñ i nghĩa ñó.
L i lúc kéo binh ñi nơi Tương dương cũng vì quy n luy n bá tánh ch ng n b , nên
ngày ñi ch mư i d m, ñ b o v bá tánh y cũng là vi c ñ i nghĩa ñó. Ít không ñ ch
n i nhi u, thua ñư c, ñư c thua cũng là chuy n thư ng. Như xưa kia, ñ c Cao
Hoàng thua luôn H ng Vũ bao nhiêu tr n, mà sau nơi Cai H ñánh m t tr n nên



công y ch ng ph i là mưu hay c a Hàn Tín hay sao? Mà Hàn Tín phò Cao T ñã
lâu, nào ñã m y khi th th ng? Th m i bi t nh ng k ch mưu ñ u xét ñ n qu c
gia ñ i k ch ch ng ph i nhìn vào m t chút vi c nh ñ t ñ c khinh ngư i. Khi
yên bình ng i bàn to lu n l n thì không ai bì k p, khi lâm cơn ng bi n th ì trăm
ñi u không có m t ñi u hay, y m i b ngư i ta cư i chê.
- Kh ng Minh nói luôn m t thôi như th , khi n cho Trương Chiêu tái m t không
có m t l i ñáp l i.
Cũng trong ñám y có m t ngư i ng ti ng nói:
- Tào Tháo ñóng binh trăm v n, chi n tư ng ngàn viên, mu n ñ n nu t ñ t Gi
ang H , ông th y th nào?
- Kh ng Minh xem l i ngư i y là Ngu Phiên, li n ñáp:
- Tào Tháo thu ñư c nh ng quân ong b y ki n c a Viên Thi u, cư p ñư c
nh ng binh ô h p c a Lưu Bi u, thì d u có m y trăm v n cũng không ñáng s .
- Ngu Phiên cư i l t nói:
- Binh b i nơi Tương Dương, th cùng nơi H Kh u, nay ph i khúm núm ñi c u
ngư i ta mà còn nói là không s , th t là l i khoe khoang và khinh ngư i ñó.
- Kh ng Minh nói:
- Lưu D Châu v i vài ngàn quân nhân nghĩa ñ ch sao l i trăm v n quân b o
tàn? Nay ph i lui v gi H Kh u là ñ ñ i th i cơ. Ch như Gi ang Ðông binh
hùng tư ng m nh l i thêm có sông Trư ng Gi ang hi m tr mà h còn khuyên chúa
h ñ u gi c, không nghĩ ñ n vi c thiên h chê cư i, y m i là ñáng chán! C xem
th thì qu Lưu D Châu không s binh Tào v y.
- Ngu Phiên ñ i l i không ñư c. Trong ñám y l i có ngư i lên ti ng h i:
- Tiên sinh mu n b t chư c Tô T n, Trương Nghi, ñem ba t c lư i sang du
thuy t Ðông Ngô sao?
- M i ngư i nhìn l i, thì ra B Ch t (tên t là T Sơn). Kh ng Minh m m cư i:
- T Sơn ch coi Tô T n, Trương Nghi ñ u là bi n sĩ, mà không bi t Tô, Trương
chính là nh ng ngư i hào ki t, h t lòng vì xã t c: Tô T n ñeo Tư ng n sáu nư c,
Trương Nghi hai phen phò chúa nên nghi p l n. Hai ngư i như th không th ñem
sánh v i h ng s m nh hi p y u, tr n ñao tránh gươm như v y ñâu? Các ông m i
nghe Tào Tháo bày l i d i trá ñã s xin ñ u. V y mà dám cư i Tô T n và Trương
Nghi sao?
- B Ch t làm thinh. B ng có m t ngư i ng ti ng h i n a:
- Tiên sinh cho Tào Tháo là ngư i th nào?
- Kh ng Minh quay l i th y Ti t T ng, li n ñáp:
- Tào Tháo là ñ a gi c c a nhà Hán, còn ph i h i gì n a?
- Ti t T ng nói:
- L i nói ñó sai r i. Nhà Hán truy n xu ng t i nay ñã hơn b n trăm năm, s tr i
ñã g n h t, nay Tào công ñã có trong tay hai ph n ba thiên h . Lưu D Châu ch ng
bi t th i tr i, ý mu n cư ng tranh, cũng như l y tr ng ch i ñá, l nào ch ng b i?
- Kh ng Minh vùng nói l n:



- Ti t Kính Văn sao l i nói l i không cha, không chúa như v y? Phàm làm ngư i
ñ ng trên tr i ñ t, ph i l y trung hi u làm g c l p thân. Ông ñã làm tôi nhà Hán,
th y có k trái ñ o th n t như th , thì ph i th v i lòng, tìm k tru di t nó ñi, m i là
ñúng ñ o làm tôi ch ? Như Tào Tháo, t tông ñ i ñ i ăn l c Hán, mà ch ng lo báo
ñ n l i mưu ñ soán ngh ch, thiên h ñ u oán h n, ông l i cho là thiên s . Th t rõ
ràng là ngư i không chúa không cha, xin ñ ng nói n a.
- Ti t T ng th n ñ m t, ng i câm mi ng h n.
- Ch t có ngư i c t ti ng v n h i:
- Tào Tháo tuy hi p Thiên t , sai khi n chư h u, nhưng cũng là dòng dõi c a
Tư ng qu c Tào Tham. Còn Lưu D Châu t xưng là dòng dõi Trung Sơn Tĩnh
Vương mà ch ng có gì làm b ng c ! Hi n m t trông th y, ch là m t k d t chi u,
ñóng giày thì có ñ chi mà tranh v i Tào Tháo?
- Kh ng Minh xem l i, ngư i y là L c Tích, li n cư i ha h :
- Ông có ph i là L c Lang ăn c p quít c a Viên Thu t lúc n ñó không? (1). Xin
ng i l i ñ tôi nói m t l i. Tào Tháo là dòng dõi c a Tào Tung, th thì ñ i ñ i ph i
làm tôi nhà Hán. Nay nó l i chuyên quy n, rõ ràng là không chúa không cha, ch ng
nh ng trái v i tri u ñình mà c v i dòng h n a. Như v y Tào Tháo ch ng nh ng là
tôi loàn c a nhà Hán, mà còn là con gi c c a h Tào n a. Còn Lưu D Châu ñư ng
ñư ng thu c dòng vương th t, chính Ð c Ðương Kim Hoàng Ð , tra vào Hoàng t c
th ph mà g i là Hoàng thúc, ban cho danh tư c rành rành, sao ông l i b o là
không căn c ? V l i, Ð c Cao T cũng xu t thân là m t viên Ðình trư ng, sau l i
ñư c thiên h , tư ng cái vi c d t chi u, ñóng giày không ph i là hèn m t v y. Cái
ki n th c c a ông th t là tu ng tr con, không ñáng ñàm lu n v i b c cao sĩ.
- L c Tích ngh n h ng không nói ñư c n a. K có m t ngư i ñ ng d y nói:
- Nh ng l i Kh ng Minh v a nói ra, ch ng qua là cư ng t ño n lý, ch không
ph i là l i lu n chánh y u. Nhưng thôi, hà t t ph i cãi vã làm gì. Ð tôi h i Kh ng
Minh m t câu: ch ng hay tiên sinh bình nh t chuyên nghiên c u kinh ñi n gì?
- Kh ng Minh xem ra là Nghiêm Tu n li n ñáp:
- Phàm nói ra mà tìm t bài, l a t câu, y là h c trò d t, nào ph i ngư i giúp
nư c. Còn như ông Y Doãn cày ru ng nơi ñ t S n, ông T Nha câu cá nơi sông V ,
v i nh ng ông Trương Lương, Tr n Bình, C nh Cam, H ng Vũ ñ u là nh ng ngư i
bi t t th an bang, tùy cơ ng bi n, v y ai bi t h ñã dùng kinh ñi n gì? Hay là b t
chư c b n thư sinh m t tr ng, m i bi t ñua ñòi vi c bút nghiên ñã khua môi u n
lư i, múa văn gi n m c, v y ñâu ph i là ngư i tài.
- Nghiêm Tu n x u h làm thinh. L i có ngư i nói:
- Ông ưa lý lu n theo th i s mà thôi, chưa ch c là ngư i có h c cao, e b h c trò
nh cư i.
- Kh ng Minh bi t ngư i y là Trình B nh (t là Ð c Khu), v n ngư i x Nh
Nam, nên nói:
- Trong Nho giáo cũng có chia ra hai h ng: quân t nho và ti u nhân nho. Quân
t nho là k bi t phò vua, giúp nư c, thương dân, ưa chánh ghét tà, lo cho ngày nay



mà còn ph i ñ danh thơm cho h u th . Còn ti u nhân nho là k lo giàu lo nghèo,
lúc xuân xanh ưa làm thơ, khi già c xem cho h t sách vi t ra ñ t mình là ngư i
lưu loát, ch trong lòng không ñư c m t k . Như Dương Hùng là ngư i có danh
trong làng văn, l i h mình th Vương Mãng ch ng kh i có ngày ph i gieo ñ u t
l u cao xu ng ñ t mà ch t, ñó g i là ti u nhân nho. Th h i: dù ñi ít bư c làm ñư c
bài thơ, hay là m t ngày làm ñư c muôn bài cũng ch ng ít l i g ì?
- Trình B nh ngh n l i, ñ i l i không ñư c.
- Ai n y th y Kh ng Minh ñ i ñáp như nư c ch y, m i ngư i ñ u th t s c.
- Lúc y có Trương Ôn và L c Th ng còn mu n h i n a, b ng t ngoài có m t
võ tư ng ch y vào, nói l n như quát lên:
- Kh ng Minh là b c kỳ tài trong thiên h , các ông l i dùng mi ng lư i v n n n
như v y sao g i là gi l . Nay ñ i binh c a Tào Tháo ñã ñ n, các ông không lo k
ch ng ngăn, c ng i ñ u kh u v i nhau như v y ích gì?
M i ngư i xem l i, m i bi t ngư i y là Hoàng Cái (t là Công Phúc), v n quê
Linh Lăng, hi n ñang làm ch c Lương Quan t i Ðông Ngô.
- Trách b n mưu sĩ xong, Hoàng Cái b o Kh ng Minh:
- Tôi thi t nghĩ: Nhi u l i mà không có ích l i ch ng b ng làm thinh không nói .
Sao ông không l y l i kim th ch lu n bàn v i Chúa tôi, l i bi n b ch làm chi v i
m y ngư i y?
- Kh ng Minh nói:
- M y ngư i y không bi t th i v , c theo v n n n, tôi không th không ñáp.
- Sau ñó, Hoàng Cái và L Túc d t Kh ng Minh vào trong, b ng g p Gia Cát
C n.
Kh ng Minh v a thi l , Gia Cát C n ñã h i:
- Hi n ñ ñã qua ñ n Gi ang Ðông, sao không ñ n thăm anh v y?
- Kh ng Minh nói:
- Em ñã phò Lưu D Châu r i, ph i lo vi c công trư c, r i sau m i ñ n vi c tư.
Nay m i ñ n ñây, vi c công chưa xong, ch ng dám nghĩ ñ n vi c tư, xin anh mi n
ch p.
- Gia Cát C n nói:
- N u v y, hi n ñ ra m t Ngô H u, vi c xong r i ñ n nhà chuy n vãn cùng anh.
- C n d n r i li n ñi ra ngoài.
- L Túc l i d n Kh ng Minh:
- Nh ng ñi u tôi d n dò, mong tiên sinh ch quên.
- Kh ng Minh cũng g t ñ u. Vào ñ n nơi, Tôn Quy n bư c ra ngh inh ti p r t ân
c n cung kính, l i m i Kh ng Minh lên ng i trên, còn các quan ñ ng hai bên h u.
L Túc cũng ñ ng m t bên Kh ng Minh nghe lu n ñàm câu chuy n.
- Kh ng Minh li c nhìn s c di n Tôn Quy n, m t xanh râu ñ , tư ng m o ñư ng
ñư ng, nghĩ th m:
- Ngư i này ph i l y l i l nói khích ch không th nói khéo ñư c!
T h u dâng trà nư c xong, Tôn Quy n nói v i Kh ng Minh:



- Thư ng nghe T Kính khen tài túc h , nên cô mu n g p m t song chưa có k p,
nay ñư c g p ñây, th t là ñi u may m n.
- Kh ng Minh nói:
- Lư ng là ngư i trí m n, tài hèn, có ñ chi mà Tư ng quân d y th .
- Tôn Quy n nói:
- Túc h giúp Lưu D Châu ñánh v i Tào Tháo nơi Tân Dã, ch ng bi t binh
tư ng c a Tào Tháo hư th c như th nào?
- Kh ng Minh ñáp:
- Lưu D Châu binh ít tư ng thi u, v l i Tân Dã thành nh , không lương thì
làm sao ch ng c cho l i.
- Tôn Quy n h i:
- Binh Tào c ng h t ư c ñư c bao nhiêu?
- Kh ng Minh ñáp:
- Binh b , binh k , và binh th y ư c ch ng ñ hơn trăm v n.
- Tôn Quy n nói:
- Có ph i là d i chăng?
- Kh ng Minh ñáp:
- Không ph i tôi d i ñâu. Tào Tháo t lúc Duy n châu ñã có s n quân Thanh
châu hơn hai mươi v n, khi ñánh ñư c Viên Thi u r i l i ñư c thêm năm, sáu mươi
v n. Còn thêm binh m i m Trung nguyên ñư c ba, b n mươi v n. Nay l i ñư c
binh Kinh châu hai, ba mươi v n n a. C th mà tính thì ít ra Tháo có trên 150 v n
binh. Tôi nói như v y là nói ít ñi, vì s làm cho tư ng sĩ Gi ang Ðông n n lòng ñó
thôi.
- L Túc th y Kh ng Minh nói như v y th t kinh, li n ñ ng m t bên nháy nhó.
Kh ng Minh gi v không th y.
- Tôn Quy n l i h i n a:
- B h , chi n tư ng c a Tào Tháo ñư c bao nhiêu?
- Kh ng Minh nói:
- Nh ng k sĩ túc trí ña mưu v i chi n tư ng quen xung tr n ư c ch ng trên vài
ngàn ngư i.
- Tôn Quy n l i h i:
- Nay Tào Tháo l y ñư c Kinh châu r i, li u còn mưu tính gì xa n a không?
- Kh ng Minh nói:
- Nay h n ñóng tr i dài theo mé sông, s m s a chi n thuy n, n u ch ng mu n l y
Gi ang Ðông thì ñi l y x nào?
- Tôn Quy n l i h i:
- N u h n có tóm thâu Gi ang Ðông thì ph i ñánh hay không ñánh, xin túc h
quy t ñ nh giùm cho ta.
- Kh ng Minh nói:
- Lư ng có m t l i mu n nói, nhưng s Tư ng quân không ch u nghe mà thôi...
- Tôn Quy n nói:



- Xin c cho nghe l i cao ki n?
- Kh ng Minh nói:
- Trư c ñây, thiên h ñ i lo n, l nh tôn l y nơi Gi ang Ðông, còn Lưu D Châu
t chúng nơi Hán Nam ñ tranh thiên h v i Tào Tháo. Nay Tào Tháo ñã tr ñư c
ñ i n n, ñâu ñó ñã bình. M i ñây l i l y ñư c Kinh châu oai danh rúng ñ ng, d u ai
có chí anh hùng ñi n a cũng không có ñ t d ng võ, nên Lưu D Châu m i lánh ra
H Kh u. V y còn m t Tư ng quân, xin hãy nên xét l i l c lư ng c a mình. N u
dùng ñư c binh Ngô-Vi t ch ng nhau v i Trung qu c, thì ph i tuy t gi ao ngay.
B ng li u th không kham thì thôi c nghe theo l i các mưu sĩ mà b giáp, b
thương quay m t v hư ng B c, ñ u hàng ph t ñi cho r i.
- Tôn Quy n lúng túng chưa bi t ñáp ra sao, Kh ng Minh l i nói ti p:
- Tư ng quân b ngoài gi i ti ng ph c tùng, nhưng bên trong còn nghi k , toan
tính nư c ñôi. Vi c ñã c p bách mà không d t khoát, thì h a ñ n không bi t ngày
nào ñó.
- Tôn Quy n th y Kh ng Minh bi t ñư c ý mình, th t kinh nói:
- N u như túc h nói thì sao Lưu D Châu không hàng Tào ñi cho r i, còn ch ng
c l i làm chi?
- Kh ng Minh nói:
- Xưa Ði n Hoành là m t tay tráng sĩ nư c T , v y mà còn gi nghĩa ch ng ch u
nh c thay, hu ng chi nay Lưu D Châu là dòng vương th t, ti ng anh hùng l ng l y
trên ñ i, hi n sĩ xa g n ñ u trông ngóng, d u vi c không thành cũng là t i s tr i,
ñâu bao gi ch u nh c ñ u hàng ñ a gi c.
- Tôn Quy n nghe Kh ng Minh nói l i y, b t giác sa s m nét m t, vùng ñ ng
d y b ñi vào. Các quan ñ u m m cư i, b ra v h t.
- L Túc trách Kh ng Minh:
- Tiên sinh sao l i nói như v y, may là Chúa tôi có ñ c khoan h ng ñ lư ng,
không qu trách ngay trư c m t. L i tiên sinh nói ñó thi t là khinh b c Chúa tôi.
- Kh ng Minh li n ngư c m t lên cư i nói:
- Sao mà ñ lư ng h p hòi quá v y? Tôi có k phá Tào, t i ngư i ch ng h i nên
tôi không nói.
- L Túc nói:
- N u tiên sinh có k hay, tôi ph i vào th nh Chúa công ra ñây ñàm ñ o m i
xong.
- Kh ng Minh nói:
- Ta coi trăm v n quân Tào không khác gì ñàn ki n. Ta ch ra tay m t cái là
chúng tan như cám!
- L Túc nghe nói th , l p t c vào h u ñư ng xin b m Tôn Quy n.
B y gi Tôn Quy n còn ñang t c gi n chưa nguôi, th y L Túc ñi vào li n b o:
- Gia Cát Lư ng th t b y! Y coi thư ng ta quá l m!
- L Túc nói:



- Tôi cũng trách Lư ng như th , thì y l i cư i Chúa công h p lư ng dung ngư i,
ch k phá Tào y v n có s n, nhưng không ch u khinh xu t mà nói ra ñ y thôi. Sao
Chúa công không ng l i mà h i?
- Tôn Quy n nghe nói, h t c gi n, vui m ng lên ngay:
- Thì ra Kh ng Minh v n có k hay, nên m i nói khích ta như th . Vì ta nông n i
ch t lát hi u l m, su t n a h ng m t vi c l n.
R i l p t c cùng L Túc tr ra m i Kh ng Minh ng i l i ñàm ngh .
- Tôn Quy n t l i r ng:
- V a r i l m o ph m uy nghiêm, xin tiên sinh th l i!
- Kh ng Minh nói:
- Lư ng nói năng th t th xin Tư ng quân th cho.
- Tôn Quy n m i Kh ng Minh tr vào h u ñư ng bày ti c rư u th t ñãi. U ng
ñư c vài tu n, Tôn Quy n li n h i:
- Tào Tháo bình sinh ch s có L B , Viên Thi u, Viên Thu t, Lưu Bi u, Lưu
D châu v i cô mà thôi. Nay m y tay hùng lư c kia ñã b di t, ch còn l i D châu
và Cô Gia. Cô Gia há l i ñi hàng nó hay sao? Ý Cô Gia ñã quy t, n u ch ng có Lưu
D Châu, thì ai mà c n i Tào Tháo. Ng t vì Lưu D Châu m i b thua ñây, ch ng
hay còn ñ s c lo n n n y không?
- Kh ng Minh nói:
- Lưu D Châu tuy m i thua tr n th t, nhưng Quan Vân Trư ng còn ñang xu t
lãnh hơn hai muôn binh hùng, Lưu Kỳ còn ñang th ng lãnh chi n thuy n Gi ang
H không kém m t v n ngư i. Binh Tào tuy ñông, nhưng xa m i ñ n ñã quá m t
m i. Như m i ñây, vì c ñu i theo Lưu D Châu mà quân khinh k m t ngày m t
ñêm ph i ch y t i ba trăm d m. Như th , dù quân tinh tráng t i ñâu cũng ph i suy
y u, khác nào cây cung c ng b giương quá s c ñã o n, ñem b n b c l a căn cũng
khó th ng. V l i quân mi n B c lâu nay chuyên v ñư ng b , không thi n ngh
ñánh ñư ng th y thì cũng không ñáng lo. Còn quân dân Kinh châu theo Tháo, ch ng
qua vì b c bách ch ng ph i th c tâm ñâu. Nay n u Tư ng quân th t quy t tình ñ ng
tâm hi p l c v i Lưu D Châu, t phá binh Tào như chơi. Khi binh Tào Tháo lui
r i. Ðông Ngô v i Kinh châu ch ng nh ng tr thành th m nh, l i t o thành cái hình
Thiên h chia ba chân v c ! Cái cơ thành b i chính lúc này. Ch còn ñ i Tư ng
quân quy t ñ nh.
- Tôn Quy n m ng r nói:
- L i tiên sinh nói ñó như v ch m chông gai, ý ta ñã quy t ch ng còn nghi ng .
Ngay ngày hôm nay ph i bàn vi c kh i binh, chung s c di t Tào Tháo.
- Nói r i sai L Túc ñem ý y truy n d cho kh p văn quan võ tư ng hay, và ñưa
Kh ng Minh v quán d ch ngh ngơi.
- Trương Chiêu nghe Tôn Quy n mu n ñem binh ñi ñánh Tào Tháo, bàn v i các
mưu sĩ r ng:
- Chúa công ñã trúng k Gia Cát Lư ng r i!
- Li n d t nhau ñ n ra m t Tôn Quy n nói:



- Chúng tôi nghe Chúa công s p hưng binh gi ao chi n v i Tào Tháo, nên xin có
m y l i b m b ch: Chúa công sánh v i Viên Thi u th nào? Viên Thi u binh hùng
tư ng m nh, thanh th vang l ng, còn thua thay, hu ng chi Tào Tháo nay ñem c
trăm v n quân ñánh mi n Nam. Chúng ta khinh ñ ch sao ñư c? N u nghe l i Gia
Cát Lư ng mà h t t p dùng binh, ch ng khác nào l y b i khô ch a l a v y!
- Tôn Quy n th y các mưu sĩ can ngăn, ch ng nói gì. C Ung cũng nói:
- Lưu B b Tào Tháo ñánh b i, nên mu n mư n binh l c Gi ang Ðông ta ñ
ch ng ñ ñ y. Chúa công l nào ñ cho ngư i ta l i d ng như th ? Xin nghe l i T
B là hơn.
- Tôn Quy n v n tr m ngâm không nói, ng n ng chưa quy t ra sao?
- B n Trương Chiêu ra kh i, L Túc l i vào ra m t Tôn Quy n và nói:
- V a r i b n T B l i can Chúa công ñ ng ñ ng binh, c ý khuyên hàng như
th , th t là b n b tôi ch lo gi thân xác b o toàn v con, mưu k v k ñã rành
rành, xin Chúa công ch nghe h .
- Tôn Quy n v n ñăm ñăm suy nghĩ. L Túc l i gi c:
- N u Chúa công còn dùng d ng, t hư vi c l n.
Tôn Quy n nói:
- Thôi khanh hãy t m lui ra, ñ ta suy tính th t k càng ñã.
- L Túc lui ra. B y gi các quan ñang t h p bàn tán. Các v õ tư ng có nh ng
ngư i mu n chi n, còn b n quan văn ñ u mu n hàng, thành ra tranh lu n n ào
ch ng ñi ñ n ñâu c .
- Tôn Quy n tr vào cung, nghĩ ng i nhi u quá, ng i ñ ng ch ng an, ăn ng
không ñư c, ph ph c c ngư i mà v n chưa bi t quy t ñ nh ra sao?
- Ngô Qu c Thái th y v y li n h i:
- Con có vi c chi, coi b lo l ng quá v y?
- Tôn Quy n nói:
- Nay Tào Tháo ñ n binh nơi Gi ang Hán, có dòm ngó Gi ang Nam, con h i
các quan văn võ thì k khuyên hàng, ngư i khuyên ñánh, ý ki n không ñ ng.
- Ngô Qu c Thái h i:
- V y ý con th nào?
- Tôn Quy n thưa:
- Ý con chưa quy t. Ðánh thì s binh ít ñánh không l i, mà hàng thì l i e Tào
Tháo ch ng dung. Vì th còn do d chưa quy t...
- Ngô Qu c Thái nói:
- M y l i d n dò c a anh con khi lâm chung, con quên r i sao?
- Tôn Quy n nghe nh c như rư u say m i t nh, như th c gi c sau cơn mơ.
- Ðó chính là:
Nh l i Qu c m u khi lâm bi t
Cho ñư c Chu lang l p chi n công
Chú thích:



H i y, Viên Thu t Hoài Nam m riêng m t ti c dành cho tr con các gia ñình
có ti ng, ñ t tên là ti c Ti u Diên.
L c Tích ñ n d , vì ăn c p m y qu quít ñem v cho m , mà ñư c ghi tên vào
cu n Nh th p t hi u .
H i 44
Kh ng Minh Dùng Trí Khích Châu Du
Tôn Quy n Quy t Chí ðánh Tào Tháo
Nh c l i Ngô Qu c Thái th y Tôn Quy n lo nghĩ phân vân, thì b o r ng:
- Khi m con s p m t có d n r ng lúc Bá Phù lâm chung ñã tr i trăn: Vi c trong
không quy t thì h i T B , vi c ngoài phân vân thì h i Công C n. Sao nay con
không g i Công C n v mà h i?
Tôn Quy n nghe Ngô Qu c thái nói xong, m ng r tươi t nh ngay, li n nói:
- Con vì b n trí nên ñã quên l i di chúc, n u ch ng có m nh c l i, con ñã làm
sai r i.
Tôn Quy n l p t c vi t thư ñ n Ba dương h m i Châu Du v thương ngh .
Châu Du ngày y ñang t i Ba Dương H t p luy n th y binh, b ng nghe có tin
ñ i quân Tào Tháo ñã ñ n Hán Thư ng, Du bèn v i vã lên ñư ng ñi su t ñêm v Sài
Tang ñ bàn vi c quân cơ.
Thành ra s gi chưa k p ñi tri u thì Du ñã v ñ n nơi.
L Túc v n là b n thân thi t v i Du, nghe tin Du v nên l t ñ t tìm ñ n g p
trư c, và ñem ñ u ñuôi m i vi c thu t l i m t lư t cho Du nghe.
Du nói:
- T Kính ch lo, tôi ñã có ch trương r i. Bây gi vi c c n kíp là m i ngay Gia
Cát Lư ng t i tương ki n.
L Túc l p t c lên ng a ñi m i.
Châu Du v a ngh ngơi ñư c ch c lát thì có tin báo:
- Trương Chiêu, C Ung, Trương Hoành, B Ch t b n ngư i ñ n thăm.
Du ñón vào nhà m i ng i. Thăm h i hàn huyên xong, Trương Chiêu h i:
- Ðô Ð c có hay vi c l i h i ñ t Gi ang Ðông ta chăng?
Châu Du gi t ng ñáp:
- Chưa hay!
- Hi n Tào Tháo xua binh hơn trăm v n, ñóng t i Hán Gi ang, l i sai ngư i ñem
h ch qua m i Chúa công ta h i săn Gi ang H . Tuy là có ý thôn tính ñ y, nhưng
chưa t l hành ñ ng gì. Chúng tôi ñây ñ u khuyên Chúa công nên nh n hàng ñi, ñ
tránh tai v cho Gi ang Ðông. Không ng L T Kính l i qua Giang H d t ngay
quân sư c a Lưu B là Gia Cát Lư ng v ñây. Vì Lư ng có ý mu n r a h n cho ch
nên ñem ba t c lư i du thuy t, nói khích Chúa công, mà T Kính v n ch p mê chưa
t nh! Chúa công hi n ch còn ñ i Ðô Ð c v ñây quy t ñoán vi c này.
Châu Du h i:



- Các ông ý ki n có ñ ng nhau chăng?
B n Trương Chiêu ñáp:
- Chúng tôi ñã bàn k , và ñ ng ý ki n.
Châu Du nói:
- Ý tôi cũng mu n hàng Tào ñã lâu! Thôi, xin các ông c an lòng v ngh . Sáng
mai vào ra m t Chúa công, ta s quy t ngh .
B n Trương Chiêu ñi r i, ti p ñ n có b n Trình Ph , Hoàng Cái, Hàn Ðương
cùng các võ tư ng l i vào thăm.
Du ñón vào, ng l i thăm h i xong, Trình Ph nói:
- Ðô Ð c có hay ñ t Gi ang Ðông nay mai s v tay ngư i khác không?
Châu Du cũng gi v ñáp:
- Chưa hay!
Trình Ph nói:
- Chúng tôi t khi theo Tôn Tư ng quân m cơ l p nghi p, l n nh tr i trăm
chi n tr n, n m gai n m m t, vào sinh ra t m i có ñư c sáu qu n này. Nay Chúa
công l i nghe l i các mưu sĩ mu n ñem ñ t Gi ang Ðông mà hàng Tào Tháo. Ðó là
m i h n ngàn ki p, cái nh c muôn ñ i. Chúng tôi thà ch t còn hơn ch u nh c. Mong
Ðô Ð c hãy khuyên Chúa công kh i binh. Chúng tôi th quy t t chi n.
Châu Du h i:
- Ý ki n các tư ng có ñ ng nhau chăng?
Hoàng Cái hăng hái ñ ng d y, v ng c ñáp:
- Ð u này có th ch t, th quy t ch ng hàng Tào!
Các tư ng cũng ñ u nói m t lư t:
- Thà ch t ch không hàng!
Du nói:
- Ðư c r i. Ý ta cũng quy t chi n m t phen v i Tào Tháo, ch có lý nào l i hàng
tên gi c y ñư c. Thôi xin các ông v ngh . Ngày mai ta vào y t ki n Chúa công, s
có ngh quy t...
B n Trình Ph ra v chưa ñư c bao lâu, l i ñ n b n Gia Cát C n, L Ph m và
b n văn quan vào thăm.
Du ñón vào, chào h i xong, Gia Cát C n nói:
- Xá ñ Gia Cát Lư ng t Hán Thư ng sang ñây, ng l i Lưu D châu mu n k t
liên v i Ðông Ngô cùng ñánh Tào Tháo, các quan văn v thương ngh chưa xong.
Vì s gi là xá ñ , nên C n không dám d bàn. Ch ch Ðô Ð c v quy t ñ nh...
Châu Du h i:
- Còn ý ông thì sao?
Gia Cát C n nói:
- Hòa thì d yên, chi n thì khó gi .
Châu Du cư i nói:
- Ta ñã có ch trương, ngày mai chúng ta ñ ng vào ñô ñư ng r i s ngh ñ nh.



B n C n t bi t lui ra, thì b n L Mông, Cam Ninh l i kéo m t ñoàn vào y t
ki n.
Du ti p ñón, r i cũng h i v vi c y.
Ngư i mu n ñánh, k l i mu n hàng... tranh lu n ch ng quy t.
Châu Du nói:
- Các ông b t t t ph i nói nhi u. Ngày mai cùng ñ n ñô ñư ng, chúng ta s bàn
ñ nh.
M y ngư i ra v r i, Châu Du c chúm chím cư i mãi. Qua chi u t i l i có quân
vào báo:
- Có L T Kính d n Gia Cát Lư ng ñ n ra m t.
Châu Du l p t c ra rư c vào. Thi l xong, chi ngôi ch khách mà ng i, L Túc
h i Châu Du trư c:
- Nay Tào Tháo xua binh xâm l n cõi Nam, m t là ñánh, hai là hòa, hai l y
Chúa công chưa quy t, còn ñ ñ i Tư ng quân, v y Tư ng quân ý ki n th nào?
Châu Du nói:
- Tào Tháo l y danh nghĩa Thiên t mà xu t sư, ta kháng c thì trái l . V chăng
th quân Tào quá m nh, ta ñánh thì d thua, hàng thì yên n, ý tôi ñã quy t, ngày
mai tôi vào ra m t Chúa công xin sai s ñi c u hàng.
L Túc s ng s t, li n h i:
- L i Tư ng quân nói sai r i. Cơ nghi p ñ t Gi ang Ðông ñã tr i qua ba ñ i, nay
trong m t phút l i b cho ngư i khác sao? Tôn Bá Phù khi ch t có phó thác cho
Tư ng quân. Nay chính là lúc trông c y vào Tư ng quân ra tay b o toàn qu c th
như nương t a vào núi Thái sơn. Sao Tư ng quân l i nghe theo b n dung phu hèn
y u mà làm như v y?
Châu Du nói:
- Sinh linh sáu qu n ñ t Gi ang Ðông này có t i tình gì, n u kh i binh t làm
cho bá tánh ñ thán. R i sau này l i quy t i cho m t mình ta. Vì th ta mu n c u
hòa cho an bá tánh.
L Túc nói:
- Không ph i v y ñâu. L y cái vi c anh hùng c a Tư ng quân, và cái vi c hi m
tr c a ñ t Gi ang Ðông này, c ng v i s binh hùng lương ñ thì binh Tào ch c gì
ñã xâm ph m ñư c b cõi mà n n lòng như v y?
Th là hai bên tranh lu n k ch li t. Kh ng Minh th y th ch khoanh tay ng i
cư i. Châu Du th y v y h i:
- Sao tiên sinh l i cư i?
Kh ng Minh ñáp:
- Nào Lư ng dám cư i ai ñâu! Lư ng ch cư i T Kính không bi t ñư c th i th
ñó thôi.
L Túc h i:
- Sao tiên sinh b o tôi không hi u th i th ?
Kh ng Minh nói:



- Công C n mu n ñ u Tào Tháo, y là ph i l .
Châu Du nói:
- Kh ng Minh là b c sĩ th c th i v , ñ ng ý ki n v i ta là ph i.
L Túc nén gi n nói:
- Tiên sinh sao l i nói như th ?
Kh ng Minh nói:
- Tào Tháo dùng binh hay l m, ai dám c v i nó. Ngày trư c có L B , Viên
Thi u, Viên Thu t, Lưu Bi u m i c ñư c. Nay nh ng ngư i y ñã ch t r i, trong
thiên h còn ai n a ñâu? Ch còn mình Lưu D Châu không bi t th i v , mi n
cư ng tranh ch i, nay cô thân nơi Gi ang H , chưa bi t s ng ch t ra sao. N u Tư ng
quân thi t k hàng Tào thì b o t n ñư c v con, không m t giàu sang. Còn v n nư c
có ñ i d i ra sao, c phó m c cho s tr i! Mình có thi t gì mà ti c?
L Túc ñùng ñùng n i gi n, m ng Kh ng Minh:
- Ngươi ñ nh xúi Chúa công ta u n g i ch u nh c v i th ng qu c t c Tào Tháo
à?
Kh ng Minh v n th n nhiên nhưng không, b ng dõng d c nói:
- Lư ng này có m t k , ch ng nh c công d t dê khiêng rư u, dâng ñ t và n p n
xin hàng, cũng kh i ph i ñem thân qua sông bái y t Tào Tháo. Ch sai vài tên quân
quèn, chèo m t chi c thuy n con, ñưa hai ngư i qua cho Tào Tháo. Tào Tháo ñư c
hai ngư i y r i, trăm v n quân cũng ñ u bó giáp, h c mà lui v h t.
Châu Du ng c nhiên h i:
- Dùng hai ngư i nào mà lui binh Tào ñư c như th ?
Kh ng Minh còn văn hoa nói thêm:
- Ð t Gi ang Ðông m t hai ngư i y, t như cây l n r ng ñi hai chi c lá, kho ñ y
b t ñi hai h t thóc. Còn Tào Tháo ñư c hai ngư i y thì coi quý như ngàn vàng,
sung sư ng vô cùng, t lui binh.
Châu Du càng l y làm l , l i h i:
- Nhưng ph i dùng hai ngư i nào?
Kh ng Minh khoan thai nói:
- Lúc Lư ng này còn Long Trung, có nghe Tào Tháo l p m t cái ñài mé
sông Chương Hà, g i là ñài Ð ng Tư c. Ðài y c c kỳ tráng l . Tháo sai trang
hoàng tô ñi m l ng l y, r i tuy n nhi u gái ñ p trong thiên h ñ ñưa v ñ y. V l i,
Tào Tháo là ñ a háo s c, nghe nói bên Gi ang Ðông này có Ki u công nào ñó sinh
ñ ng hai ngư i con gái, cô ch là Ð i Ki u, cô em là Ti u Ki u, c hai ñ u có dung
nhan chim sa cá l n v i v y u ñi u nguy t th n hoa như ng. Nên Tào Tháo th
r ng: Ta m t là d p an b n bi n, l p nên Ð nghi p. Hai là l y ñư c hai nàng Ki u
bên Gi ang Ðông ñem v ñ vào ñài Ð ng Tư c, dùng vui lúc tu i già, d u có thác
ta cũng ch ng h n. Nay Tào Tháo tuy d n binh trăm v n, lư m lư m như c p g m,
mu n nu t Gi ang Ðông, ch th t ra ch vì hai ngư i con gái y mà thôi. Sao Tư ng
quân ch ng ñi tìm Ki u công, b ra ngàn lư ng vàng, mua l y hai ngư i con gái y,



r i ñem sang sông n p cho Tào Tháo. Tháo ñư c hai m n y, t h hê vui sư ng
mà rút quân l p t c. Ðó là cái k Ph m Lãi dâng Tây Thi , nên làm ngay ñi thôi!
Châu Du nghe qua, tái m t, v n h i:
- Tào Tháo mu n ñư c hai nàng Ki u, v y có gì làm b ng ch ng?
Kh ng Minh nói:
- Con trai nh c a Tào Tháo là Tào Th c t là T Ki n, có tài h bút thành văn.
Khi xây xong ñài Ð ng Tư c, Tào Tháo có sai làm m t bài phú g i là Ð ng Tư c
ñài phú. Trong bài phú y, ý h n mu n làm Thiên t , l i th b t hai nàng Ki u.
Châu Du h i:
- Tiên sinh có nh bài phú y không?
Kh ng Minh ñáp:
- Vì l i văn r t hoa m , tôi ñ c th y cũng thích, nên ñã thu c lòng.
Châu Du li n nói:
- Xin tiên sinh ñ c th xem nào.
Kh ng Minh li n h ng gi ng ñ c bài Ð ng tư c ñài phú m t thôi như sau:
Noi gương ñ c Thánh quân sáng r ,
Lên ñài cao h n h m ng tình.
Xưa kia Thái Thú hòa mình,
Chăn dân ñem l i thái bình nơi nơi.
D ng lên gi a lưng tr i bát ngát,
M t ñài cao uy khí hiên ngang.
Tr p trùng m t v m quang,
Gác cao, h r ng nhìn sang hư ng Ðoài.
Giòng Chương th y ch y dài u n khúc,
Dư i vùng cây hoa qu t t tươi.
Hai bên s ng s ng hai ñài,
Ng c long, kim phư ng sáng ng i ánh dương.
Tìm hai Ki u phương Nam v s ng,
Vui cùng nhau gi c m ng h i xuân.
Trên cao nhìn xu ng cõi tr n,
Ð ñô m y l p, mây t ng bao quanh.
M ng th y c nh hùng anh t h p,
Nh tích xưa, uy dũng Văn Vương.
Ðài cao, ng n gió ñưa hương,
Muôn chim chào ñón, gió sương chan hòa.
C nh ñ p t m t tòa cung ñi n,
Phúc nhà may ng hi n v sau.
Huy hoàng vũ tr nhi m màu,
H t lòng cung kính, nguy n c u th nhân.
Noi T n, T n nghĩ mình hưng th nh,
Phò Thánh minh cùng sánh công lao.



Ð p như hoa g m, tr i sao,
Ơn sâu nhu n th m, ñ c cao xa ñ n.
Phò tán ñ ng chí tôn gìn gi ,
Xây thái bình th nh tr muôn nơi.
Phép tr i không v ñ i ñ i,
Âm dương chi u r i, nơi nơi an hòa.
Tôn quý y truy n xa mãi mãi,
V n trư ng t n mãi v i chúa Xuân.
Long kỳ ng bu i an nhàn,
Ho c khi v i vã, xe loan tr v .
Ơn giáo hóa tràn tr b n bi n,
Vui m ng thay qu c thái, dân an.
Ðài cao mãi mãi hiên ngang,
Ði m tô kim c son vàng th m tươi.
Bài phú này th c ra ñã b Kh ng Minh s a ñ i câu th b y. Nguyên văn câu này
c a Tào Th c là:
B c hai c u Ðông, Tây n i l i,
Như c u v ng sáng chói không gi an...
Nhưng Kh ng Minh mu n ch c t c Châu Du nên ñã ñã ñ i ra là:
Tìm hai Ki u phương Nam v s ng,
Vui cùng nhau gi c m ng h i xuân...
Châu Du nghe xong bài phú, ñùng ñùng n i gi n, ñ ng ph t d y tr tay v phía
B c, nghi n răng tr n m t m ng l n:
- Th ng gi c già dám khinh ta như th à! Ta th gi t nó!
Kh ng Minh làm b ñ ng d y can:
- Xin ngày ñ ng nóng gi n. Xưa m i Ðơn Vu m y phen x m l n b cõi, Thiên t
nhà Hán còn ph i ñem công chúa mà hòa thân thay, hu ng chi nay ch có hai ngư i
con gái c a dân gi an, giá ñáng là bao nhiêu mà ti c như v y?
Châu Du u t nói:
- Ông có nhi u ch chưa hi u, Ð i Ki u là chính ph i c a Tôn Bá Phù tư ng
quân, còn Ti u Ki u chính là v c a tôi ñ y!
Kh ng Minh gi b s hãi, v i ch p tay nói:
- Qu tình Lư ng không bi t! Trót m mi ng nói càn, t i th t ñáng ch t! Ðáng
ch t!
Châu Du căm gan tím ru t, nghi n răng nói:
- Ta th không ñ i tr i chung v i th ng Tào t c!
Kh ng Minh còn c khích thêm m t câu:
- Vi c này ph i nghĩ cho chính ñã. Ch nóng n y mà h i v sau.
Châu Du hăng máu lên, nói:
- Ta vâng l i Bá Phù ký thác, l nào ñi u n mình hàng gi c Tháo! Nh ng l i ta
nói h i nãy là ñ th ý nhau ñ y ch ! Ngay t lúc r i Ba Dương H v ñây, ta ñã có



ch trương B c ph t r i. D u dao búa k ñ u, ta quy t không ñ i chí. Mong tiên
sinh giúp cho m t tay, cùng phá gi c Tháo.
Kh ng Minh lòng vui như m c , li n nói:
- N u như Ðô Ð c ñã quy t lòng, tôi nguy n ra s c khuy n mã, s m t i bày mưu
dư i trư ng ñ tr Tào t c.
Châu Du nói:
- Ngày mai vào y t ki n Chúa công, l p t c thương ngh vi c kh i binh v n t i
Tào Tháo.
Kh ng Minh và L Túc ñ u t t Châu Du mà lui ra, r i chia tay nhau v .
Hôm sau, tr i v a h ng sáng, Tôn Quy n thăng ñư ng t t p các quan văn võ.
Bên t có b n quan văn Trương Chiêu hơn ba mươi ngư i s p hàng. Bên h u có b n
võ tư ng Trình Ph , Hoàng Cái, cũng trên ba mươi ngư i, ai n y ñ u áo mũ ch nh
t , gươm ñeo s ng so ng, theo th t mà ñ ng.
Ðư c m t lát, Châu Du vào bái ki n.
Tôn Quy n h i thăm y l o m y l i xong, Châu Du li n h i:
- V a r i, nghe Tào Tháo ñem quân ñóng nơi Hán Thư ng, l i sai ngư i ñem
h ch sang ñây chiêu d . Ch ng hay tôn ý c a Chúa công như th nào?
Tôn Quy n nói:
- Văn võ ngh k không ñ ng, còn ta thì chưa quy t nên m i m i Tư ng quân v
ñây ñ thương ngh .
Nói r i Tôn Quy n li n ñưa t h ch cho Châu Du xem.
Châu Du ñ c xong, r i cư i nh t, nói:
- Tào t c coi Gi ang Ðông không ngư i sao mà dám vô l làm nh c chúng ta th
này?
Tôn Quy n h i:
- Ý khanh th nào?
Châu Du h i l i:
- Chúa công ñã thương ngh v i các quan văn võ chưa?
Tôn Quy n nói:
- Có, nhưng k thì khuyên hàng, ngư i l i khuyên ñánh, ta chưa bi t nên th nào,
nên ph i ch Công C n v quy t ñ nh cho.
Châu Du nét m t hơi gi n nói:
- Ai khuyên Chúa công hàng?
Tôn Quy n nói:
- B n Trương T B ñ u m t ý khuyên th .
Châu Du quay l i v n h i Trương Chiêu:
- Xin cho nghe cái lý lu n ch hàng ra sao?
- Tào Tháo hi p Thiên t ñ ñánh d p b n phương, ñ ng m t chút là l y danh
nghĩa tri u ñnh. M i ñây, Tào Tháo l i chi m ñư c Kinh châu, oai th l ng l y. Gi
ang Ðông ta ch trông c y sông Trư ng gi ang ñ ch ng Tháo. Nay Tháo ñã có trăm



ngàn chi n thuy n, hai m t th y l c cùng ti n, ta ch ng sao n i? Chi b ng hãy c
c u hàng, r i sau s tính k .
Châu Du nói như m ng vào m c Trương Chiêu:
- y là l i lu n c a b n h nho ñó. Ð t Gi ang Ðông k nghi p ñã ba ñ i r i, l
nào không ñánh m t tr n l i dâng cho k khác?
Tôn Quy n h i:
- Như v y ý khanh như th nào?
Châu Du nói:
- Chúa công ñ ng lo. Tào Tháo tuy mang danh nghĩa Hán tư ng, nhưng kỳ th c
là Hán t c. V i hùng tài th n võ, Chúa công n i nghi p c a cha anh, có s n ñ t Gi
ang Ðông binh tinh lương ñ , ñáng lý còn ph i vùng v y d c ngang thiên h , tr tàn
di t b o cho xã t c n a, l nào l i hàng gi c bao gi ? V l i, Tháo ñem quân ñ n
ñây, ñã ph m nhi u ñi u k c a nhà binh. Nh t là phía B c chưa yên, Mã Ð ng,
Hàn To i ñang ch cơ h i ñ ñánh úp H a Ðô, Tào Tháo l i quên m i lo y, kéo ñi
Nam chinh lâu ngày, ñó làm m t ñi u k . Binh B c không quen th y chi n, Tào
Tháo l i b yên cương xu ng thuy n khai chi n v i Ðông Ngô, ñó là hai ñi u k .
Nay l i ñ n ti t ñông l nh l o, ng a thi u c ăn, y là ba ñi u k . Lùa h t sĩ t t bên
Trung qu c sang ñây, l n l i sông h , b t ph c th y th , b nh t t s phát sinh truy n
nhi m, ñó là b n ñi u k . Binh Tào ch u b n ñi u k như v y, d u có m nh ñ n ñâu
cũng không ñáng lo. Lúc này chính là cơ h i ñ Chúa công b t s ng Tào Tháo. Du
này quy t vì Chúa công, xin d n ít v n quân ti n ñóng nơi H Kh u mà phá tan quân
gi c.
Tôn Quy n nghe xong, vùng ñ ng d y, l n ti ng nói:
- Tào Tháo là ñ a ngh ch th n, mu n ph b nhà Hán ñ t l p t l u, nhưng còn
s có hai nhà h Viên, L B , Lưu Bi u, và Cô Gia này, nên nó chưa dám. Nay m y
tay hùng lư c kia ñã m t, ch còn m t mình Cô Gia. Cô Gia th không cùng ñ ng
trên ñ i v i tên gi c Tháo. Khanh nói nên ñánh, r t h p ý Cô Gia. Th t là tr i ñã
ñem khanh mà ban cho Cô Gia v y.
Châu Du nói:
- Tôi nguy n vì Chúa công, quy t m t tr n huy t chi n v i gi c ñ b o v b cõi,
dù muôn thác cũng không n . Ch s Chúa công còn h nghi chưa quy t mà thôi.
T c thì Tôn Quy n rút thanh b o ki m ñang ñeo, chém s t m t góc cái bàn trư c
m t, nói:
- T nay n u ai có ý mu n hàng Tào Tháo thì như cái bàn này!
Nói r i trao cho Châu Du thanh gươm y, l i phong cho Châu Du làm Ð i Ðô
Ð c, Trình Ph làm Phó Ðô Ð c, L Túc làm Tham Quân Hi u Úy, còn các văn
quan võ tư ng, ai mà ch ng tuân theo hi u l nh, c dùng gươm y mà chém ñi h t.
Châu Du th lãnh gươm r i li n quay l i nói v i các tư ng:
- Nay ta vâng l nh Chúa công xu t quân ñánh Tào, ngày mai các tư ng ph i t
t u ñ m t t i hành dinh ngoài b sông ñ nghe l nh. N u ai trái l nh ho c sơ sót,
c chi u theo b y ñi u c m l nh v i năm mươi b n t i t hình trong ñó mà thi hành.



Nói r i Châu Du li n t t Tôn Quy n, ra kh i Tư ng ph , còn các quan văn võ
cũng ñ u làm thinh, ai v dinh n y.
Châu Du v dinh sai ngư i m i Kh ng Minh ñ n bàn vi c.
Kh ng Minh v a ñ n nơi, Du h i:
- Hôm nay cu c công ngh t i Tư ng ph ñã xong. Xin tiên sinh giúp cho k
sách phá Tào Tháo.
Kh ng Minh nói:
- Trong lòng Tôn Tư ng quân còn chưa yên, thì chưa th quy t ñ nh mưu k gì
bây gi ñư c.
Châu Du h i:
- Th nào là lòng chưa yên?
Kh ng Minh ñáp:
- Lòng Tôn Tư ng quân còn ng i binh Tào nhi u, binh mình ít, nên s ñ ch
không l i. V y Ðô Ð c hãy vào ph , nói rõ quân s c a Tào Tháo cho h t nghi ng ,
thì vi c l n m i thành ñư c.
Châu Du nói:
- L i tiên sinh r t ph i. Tôi ph i vào nói l i m i xong.
Li n vào ra m t Tôn Quy n trong lúc ñêm khuya. Tôn Quy n h i:
- Công C n có vi c chi c n l i vào lúc này?
Châu Du nói:
- Ngày mai xu t binh ñánh Tào Tháo, Chúa công có ñi u gì nghi ng i không?
Tôn Quy n th c thà ñáp:
- Ta ch lo m t ñi u là binh s ta kém hơn Tào Tháo, e ñánh không l i. Ngoài ra
không còn ñi u chi nghi ng i n a.
Châu Du m m cư i nói:
- Th t qu như l i tôi d ñoán. B i Chúa công th y h ch văn c a Tào Tháo nói
binh b , binh th y c a h n hơn trăm v n, nên Chúa công c nghi ng i mãi trong
lòng. N u xét ra cho ñúng, bên Trung qu c, h n ñem qua ñ mư i lăm v n mà thôi,
nhưng vì ñi xa quá nhi u, nay binh ñó ñã m t m i h t s c l c. Còn binh Viên Thi u
ñư c b y, tám v n là cùng, nhưng chúng chưa th t hàng ph c. Xét hai ñi u y, dù
binh Tào có nhi u ñi chăng n a cũng không ñáng s . Ta xu t năm v n binh cũng dư
s c th th ng. Xin Chúa công an d .
Tôn Quy n v vào lưng Châu Du mà nói:
- L i Ðô Ð c th t ñáng ngàn vàng, nay ta ñã h t lo ng i r i. B n T B vô mưu,
làm cho ta th t v ng quá. Duy có khanh và T Kính là ñ ng tân v i ta thôi. V y
khanh hãy cùng v i T Kính, Trình Ph c phát binh ti n trư c ngay ñi. Ta s ñem
quân mã ti p vi n và t i nhi u lương th o t i làm h u ng cho khanh. N u như ti n
quân c a khanh g p ñi u gì b t như ý thì ñã có ta. Ta quy t li u thân t chi n v i
Tào t c m t phen cho h n h t khinh d .
Châu Du t t lui v và th m nghĩ:



- Gia Cát Lư ng bi t t n ñáy lòng Ngô H u, tài trí l i hơn ta, sau này t là m i
nguy cho Gi ang Ðông. Chi b ng ta gi t quách h n ñi thì hay hơn.
Nghĩ r i ngay ñêm y Châu Du li n cho ngư i m i L Túc ñ n và nói:
- Ta xem Gia Cát Lư ng là ngư i tài năng xu t chúng, n u ñ h n t sau này có
h i cho Ðông Ngô. Chi b ng gi t quách h n ñi ñ kh i sanh h u ho n.
L Túc nói:
- Không nên ñâu. Binh Tào chưa tr ñư c, nay Ðô Ð c l i ñòi gi t hi n sĩ thì có
khác gì mình t ch t cánh tay?
Châu Du do d :
- Nhưng ñ h n giúp Lưu B , t gây h u ho n cho Gi ang Ðông.
L Túc v i nói:
- Tôi có m t k t chinh ph c Kh ng Minh v giúp ông Ngô ñư c.
Châu Du h i:
- K y như th nào?
L Túc nói:
- Nay Ðông Ngô có Gia Cát C n là anh c a h n, ñang lãnh ch c Tham mưu. V y
ph i sai Gia Cát C n ñ n ñó dùng tình c t nh c mà d h n v giúp cho chúng ta thì
hay hơn.
Châu Du nói:
- N u k y thành công thì hay l m.
Sáng hôm sau, Châu Du t i hành dinh, bư c lên ng i cao trên trư ng trung quân,
quân ñao ph ñ ng dàn hàng hai bên. Các quan văn võ t t u dư i trư ng nghe
l nh.
B y gi ch có Trình Ph vì l n tu i hơn Châu Du mà ph i dư i quy n Du nên
trong lòng b t bình, hôm y cáo b nh không ñ n, sai con trư ng là Trình Tư ñi thay.
Châu Du h l nh cho chư tư ng:
- Quân pháp không k tình thân, chư tư ng ai ph i gi b n ph n n y. Hi n nay
Tào Tháo l ng quy n quá Ð ng Trác ngày trư c, gi am c m Thiên t H a Xương,
kéo b o quân t i b cõi. Nay ta vâng m nh chinh ph t, các tư ng ph i c g ng
quy t chi n. Ð i quân ñ n ñâu, không ñư c nhi u dân, thư ng công ph t t i, nh t
nh t ñ u ph i công minh, không ñư c tư v ai c .
Châu Du truy n l nh xong r i li n sai Hàn Ðương, Hoàng Cái làm Ti n b tiên
phong, th ng lãnh b n b chi n thuy n, nh neo ngay hôm y, kéo ñ n Tam gi ang
kh u h tr i trư c ñ ch tư ng l nh.
L i sai Tư ng Khâm, Châu Thái lãnh ñ i th hai.
Lăng Th ng, Phan Chương lãnh ñ i th ba.
Thái S T , L Mông lãnh ñ i th tư.
L c T n, Ð ng T p lãnh ñ i th năm.
Lã Ph m, Chu Tr làm T phương tu n c nh s , ñi ñ c thúc quan quân kh p sáu
qu n.
Quân th y l c cùng ti n, h n ngày h i h p ñông ñ .



Ði u khi n xong r i, các tư ng ai lo ph n n y, v s m s a chi n thuy n và quân
c ñ lên ñư ng.
Trình Tư v nhà thu t l i cho cha bi t:
- Châu Ðô Ð c ñi u ñ ng binh tư ng ñúng phép t c như th .
Trình Ph nghe qua, gi t mình nói:
- Trư c nay ta v n coi Châu lang là k thư sinh nhu như c, không th làm ch
tư ng, th mà nay bi t ñi u bát như v y th t gi i thay! Th t ñáng tài ñ i tư ng, l
nào ta ch ng ph c tùng?
Li n thân hành t i dinh t t i. Châu Du cũng khiêm t n t l i.
Hôm sau, Châu Du cho m i Gia Cát C n t i, nói:
- L nh ñ Kh ng Minh th t có tài ñ vương ñ nh bá, sao l i khu t thân ñi th
Lưu B , th t là ñáng ti c! May thay, nay ñã t i Gi ang Ðông, v y mu n phi n ông
t i thuy t d cho l nh ñ b Lưu B , v th Ðông Ngô. Như th Chúa công ñư c
ngư i tài phò tá, mà anh em ông ñư c s m t i g n nhau, há ch ng hay l m ru? Xin
ông ñi giúp cho vi c này.
Gia Cát C n nói:
- T khi C n này ñ n Gi ang Ðông, h vì chưa l p ñư c chút công. Nay Ðô Ð c
ñã sai khi n, há dám không h t s c?
Gia Cát C n nói r i li n t gi Châu Du, lên ng a ñi th ng ñ n quán d ch tìm
g p Kh ng Minh.
Kh ng Minh hay ñư c tin, rư c vào khóc l y. Anh em v a hàn huyên m y câu,
C n ñã rưng rưng nư c m t, s t s t khóc, h i r ng:
- Em bi t vi c Bá Di, Thúc T chăng?
Kh ng Minh th m nghĩ:
- Ðây ch c là Châu Du sai anh ta ñi d ta ñây!
Nghĩ r i li n ñáp:
- Thưa anh, Di, T là hai ngư i hi n xưa.
Gia Cát C n l i nói:
- Bá Di, Thúc T tuy ph i ch t ñói dư i núi Th Dương mà anh em không n lìa
nhau. Nay anh em ta cùng ru t c t ra, cùng chung s a m , mà m i ngư i l i th m t
chúa, cách bi t ñôi nơi, s m t t không ñư c th y m t nhau, sánh v i Bá Di, Thúc T
thì ch ng h l m sao?
Kh ng Minh ñáp:
- L i anh nói ñó là tình, còn vi c em gi ñây là nghĩa. Anh v i em ñ u là tôi c a
nhà Hán. Nay Lưu Hoàng thúc là con cháu tôn th t, n u anh b ñư c Ðông Ngô v
làm tôi Hoàng thúc, thì trông lên không h th n là k b tôi nhà Hán, mà trông l i
thì anh em chúng ta s ñư c g n gũi nhau, tình nghĩa v n toàn c hai. Ch ng hay ý
anh ra sao?
Gia Cát C n ngao ngán nghĩ th m:
- Ta ñ n d h n, té ra ta l i b h n d !



Ðành ng i im, ch ng bi t nói sau n a. Lát sau, C n ñ ng d y t bi t, v g p
Châu Du, c th t thà k l i nh ng l i Kh ng Minh ñã nói.
Châu Du h i:
- Ý ông như th nào?
C n thưa:
- Tôi th ơn Tôn Tư ng quân r t h u, l ñâu l i b i ph n?
Châu Du nói:
- Ông có lòng trung th chúa như th là hay l m r i. Thôi, ch ng phi n ông ph i
khó nh c n a. Ta ñã có k thu ph c Kh ng Minh...
Ðó chính là:
Trí v i trí, d b hòa h p,
Tài g p tài, khó n i dung nhau.
H i 45
C a Tam Gi ang, Tào Tháo th t tr n
Qu n Anh H i, Tương Cán m c mưu
Trong lòng Châu Du càng mu n tr Kh ng Minh.
T i ngày sau phát binh, Tôn Quy n nói :
- Ta s theo ngay sau phòng khi ti p ng .
Châu Du m i Kh ng Minh cùng ñi theo.
T i H Kh u, Châu Du h tr i cách Tam Gi ang năm sáu ch c dăm.
Kh ng Minh xin cho dư i thuy n, Châu Du chu n y.
Ngày sau , Châu Du nói v i Kh ng Minh :
- Xưa binh Tào ít, nhưng bi t ño t lương Ô Sào nên th ng Viên Thi u binh
ñông. Nay lương c a Tào ñ Tú Di San, tôi mu n nh tiên sanh cùng Quan,
Trương, Tri u ñi ñ t lương c a nó .
Kh ng Minh bi t ñây là k nó mu n gi t mình, song v n nh n ñ còn tùy cơ sau
này .
Kh ng Minh ñi r i, L Túc h i Châu Du vì sao c Kh ng Minh ñi cư p lương ?
Châu Du nói :
- Ta mu n nh tay Tào Tháo gi t dùm Kh ng Minh ñ tr h u h a .
L Túc t i xem ý t Kh ng Minh ra sao, thì th y Kh ng Minh ch ng lo gì c , l i
còn nói :
- B n tôi ñánh th y, ñánh b , ñánh xe ñ u thành th o, không như các ông ch
gi i ñánh th y mà thôi .
L Túc v k v i Châu Du, Châu Du n i nóng mà r ng :
- Ð ta ñi th Kh ng Minh cho y bi t tài ta !
L Túc l i ñi nói v i Kh ng Minh .
Kh ng Minh b o :
- Lúc này ch có Ngô H u. . . và Lưu S Quân m i ñ ch ñư c Tào Tháo, sao có
m t chút Công C n ñã ganh t như v y ? R i nói thêm :



- Tào Tháo gi lương k l m, ai ñi cư p d b nó vây b t .
L Túc l i ñi nói v i Châu Du.
Châu Du d m chơn kêu :
- Ki n th c Kh ng Minh hơn ta nhi u, không tr ñư c va thì ta nguy l n .
L Túc khuyên :
- Lúc này hãy l y qu c s làm tr ng, v Kh ng Minh xin ñ v sau cũng không
mu n .
Châu Du cho là ph i.
Còn Huy n Ð c mong tin Kh ng Minh ch ng th y, x y quân v báo bên Gi ang
Nam c xí gươm ñao hàng hàng l p l p, Huy n Ð c bi t là Ðông Ngô s p ñánh
nhau v i Tào Tháo, li n khi n Mê Trư c
ñi dò la tin t c.
Mê Trư c sang Gi ang Nam, ra m t Châu Du trình l v t.
Châu Du m i trà xong xuôi, Mê Trư c h i thăm tin Kh ng Minh.
Châu Du nói :
- Kh ng Minh ñang lo mưu k v i tôi, xin cho nán ít lâu s v . Còn tôi cũng
muon g p hoàng thúc ñ cùng bàn lu n, ng t vì c m quân ch ng b cho ñi ñu c.
V y xin nh ông c m t hoàng thúc dùm tôi và m i hoàng thúc qua phó y n thì may
cho tôi l m .
Mê Trư c v thưa, Huy n Ð c li n sai l y thuy n ñ ñi Gi ang Nam ngay hôm
ñó.
Vân Trư ng nói :
- Châu Du ña mưu túc k , sao huynh trư ng v i ñi v y ?
Huy n Ð c nói :
- Ta k t liên v i Ðông Ngô, ñánh Tào. N u c nghi k nhau như th làm sao mà
nên vi c l n .
Vân Trư ng và Trương Phi xin ñi theo .
Huy n Ð c ch cho Vân Trư ng ñi mà thôi, lưu Trương Phi, Tri u Vân l i gi
Ng c Huy n.
Huy n Ð c t i b n, quân vào thông báo Châu Du là Huy n Ð c ch ñi m t chi c
thuy n nh thôi.
Châu Du nghĩ th m :
- M ng Huy n Ð c s p h t r i . Li n truy n cho ñao ph mai ph c, r i m i
Huy n Ð c vào.
Huy n Ð c cùng Vân Trư ng và hai mươi lính h u vào ra m t Châu Du .
Châu Du l t ñ t m i Huy n Ð c ng i trên cao.
Huy n Ð c t t nói :
- Tu ng quân danh vang b n b , tôi ñâu dám !
Hai bên bèn phân ngôi ch khách mà ng i, Châu Du truy n d n ti c y n linh
ñình th t ñãi .



Kh ng Minh ñang mé sông, nghe tin Huy n Ð c t i c kinh ch y vào xem
ñ ng tĩnh, th y m t Châu Du có sát khí, hai bên th p thoáng quân mai ph c, lo s
không bi t làm sao ch t nhìn sau lưng Huy n Ð c
th y có Vân Trư ng thì bao nhiêu n i lo tiêu tan h t.
Kh ng Minh tr ra mé sông ch .
Châu Du còn ñang m i m c Huy n Ð c, ch t th y m t ngư i ñ y hào khí , oai
phuông l m li t ñ ng sau Huy n Ð c thì h i ai ?
Hny n Ð c nói :
- Ðó là em tôi tên Vân Trư ng .
Châu Du h i :
- Ph i ñó là ngư i ñã chém Nhan Lương, Văn Xú không ?
Huy n Ð c thưa ph i, Châu Du toát m hôi như t m, v i ñ i s c di n ñưa chén
rư u m i Vân Trư ng u ng. Lúc ñó Huy n Ð c xin g p Kh ng Minh .
Châu Du nói ñ phá binh Tào xong ñã, Huy n Ð c nghe thôi không h i n a.
Vân Trư ng nháy m t ra hi u, Huy n Ð c hi u ý li n cáo t v .
Châu Du th y mưu k không xong nên cũng không lưu Huy n Ð c l i.
T i mé sông, Huy n Ð c ch t th y Kh ng Minh ñ i trong thuy n.
Kh ng Minh k cho Huy n Ð c rõ tai n n vùa thoát kh i.
Huy n Ð c c s và m i Kh ng Minh nên cùng v thì hơn.
Kh ng Minh thưa :
- Tôi ch n hang hùm, nhưng m nh v ng như bàn th ch.
Chúa Công c v , ngày hai mươi tháng ch p Chúa Công sai Tri u Vân ñem
thuy n lá nh sông Nam Ng n, tôi ch ñó, xin ch quên. Chúa Công hãy trông
ch ng, lúc có gió Ðông n i lên là tôi v ñó .
Huy n Ð c ñành ra v v i Vân Trư ng. Gi a ñư ng th y m t ñoàn thuy n
ngư c l i, trên m t chi c th y có Trương Phi ñ ng c m xà mâu lư t sóng t i rư c.
Anh em g p nhau m ng r vô cùng.
Bên này Châu Du nói v i L Túc :
- S dĩ không th gi t Huy n Ð c là vì có h tư ng Vân Trư ng ñ ng bên, thôi
ch d p khác v y .
L Túc cũng c kinh.
Lúc ñó có s Tào Tháo sai t i, dâng thư ngoài ñ :
H n ñ i Th a Tư ng truy n Châu Ðô Ð c m coi thì xé thơ , r i truy n chém
luôn s Tào ñ th oai .
Sau ñó phong Cam-Nmh làm Tiên phuông, Hàng Ðương làm T d c, Trương
Khâm làm H u d c, còn b n thân th ng lãnh chư tư ng ñi sau ti p ng.
Tào Tháo hay tin Châu Du xé thư, chém s thì cho g i b n Thái M o, Trương
Doãn kéo quân ti n b ñi ngay, b n thân d n ñ o chi n thuy n ñi Tam Gi ang kh u .
V a t i ñã th y bên th y tr i c a Ðông Ngô xao ñ ng, Cam Ninh c i thuy n
xông ra .



Bên này em Thái M o là Thái Huân lư t t i ñã b Cam Ninh b n m t mũi tên
nhào xu ng nư c.
R i hai ñ o quân Trương Khâm, Hàng Ðương kéo hai ngã bao vây binh Tào,
quân Tào không quen
th y chi n té nhào xu ng nư c r t nhi u .
Gi a lúc ñó ñ i quân Châu Du lư t t i, binh Tào ñ i b i, thuy n ñ m, quân ch t
không k xi t.
Tào Tháo v i cho thâu binh, ki m ñi m th y hao phân n a thì b o b n Thái M o
:
- Ðó là các ngươi không h t lòng ñánh gi c !
Thái M o v i thưa :
- Xin cho tôi l p th y tr i luy n quân sĩ thì không còn lo gì binh Ngô .
Tào Tháo bèn Phong Thái M o làm Ðô Ð c .
Thái M o l p hai mươi b n th y tr i, t p luy n quân binh ñêm ñó khói l a mù
tròi, còn tr i trên b cũng ch y dài 300 d m.
Châu Du nghe tin cũng ra xem, lòng khen th m r i h i . Bên Tào ai t p luy n
th y quân n y ?
Các tư ng thưa :
- Thái M o và Trương Doãn, tư ng Kinh Châu v ñ u Tào Tháo d o n .
Châu Du nghĩ :
- Ph i làm sao tr ñư c hai ngu i này m i xong.
Ðang thám thính thì quân Tào tên b n qua như mưa , Châu Du li n quay v .
Bên kia quân báo v i Tào Tháo là có Châu Du t i d thám.
Tào Tháo bèn h i tư ng sĩ l i thương ngh .
Tương Cán bư c ra nói :
- Tôi là b n chí thân c a Châu Du, xin ñ tôi qua dó dùng l i hơn l thi t thuy t
va v ñ u Th a Tư ng .
Táo Tháo m ng r :
- T D c kéo h n v ñây ñư c, ta ch ng bao gi quên ơn .
Tương Cán li n sang tr i Châu Du, nh m lúc Châu Du ñang ng i trong trư ng
v i t h u.
Châu Du hay tin nói v i chư tu ng :
- Thuy t khách ñã t i, ph i làm như v y . . như v y . .
Các tư ng lãnh m ng xong, Châu Du li n ra nghênh ñón Tương Cán. Hai ngư i
h i han s c kh e l n nhau, xong Châu Du nói :
- T D c sang làm thuy t khách cho Tào Tháo chăng ?
Tương Cán nói :
- Cách bi t nhau quá lâu, m i h i ng c sao ñã gán cho tôi làm thuy t khách ?
Châu Du cư i nói :
- Ch ng qua tôi l ng ti ng ñ n ca mà ñoán v y thôi.
Tương Cán làm v gi n toan v , Châu Du níu áo mà b o :



- Thì l i ñây chơi, vi c gì g p v y ?
R i g i chư tư ng vào ch Tương Cán nói :
- Ðây là b n c tri c a ta, hôm nay g p nhau, ch nói chuy n vui.
Thái S T gi l y gươm này h ai nói chuy n th i th binh ñao thì chém ngay
t c kh c .
Thái S T lãnh gươm y l nh.
Châu Du li n truy n. d n ti c rư u u ng v i Tương Cán.
U ng n a ch ng, Châu Du ñ ng d y, hai hàng c n tư ng cũng v i ñ ng lên, khí
th xem thi t là hùng dũng.
Châu Du d t Tương Cán ñi d o ngoài tr i, Tương Cán thay lương th o ñ y d y
như núi.
R i l i ăn ti c, Tương Cán toan xin thôi thì Châu Du n m tay b o :
- Tri k ơi lâu m i g p nhau, t i nay hãy ng cùng trư ng v i ta cho th a lòng
khao khát .
Tương Cán không t ch i ñư c. N m m t lúc nghe Châu Du ngáy ñ u ñ u, có
v say không bi t gì . Tương Cán thì không sao ch p m t ñư c, nhìn trên án, có m t
b binh thơ. Rón rén ñ n coi thì th y dư i sách có thư t , ch t th y m t b c ñ :
- Thái M o, Trương Doãn èan phong .
Tương Cán run lên b n b t, v i m thư xem, thư r ng :
B n tôí th c ra không ch tâm hàng Tào, mà là dùng mưu g t cho nó m t tr n
thua li ng si ng. Nay b n tôi l i còn g t nh t h t b n chúng vào th y tr i, ch d p
t i ñây s ñem ñ u Tào Tháo sang n p Ðô Ð c. S có tin sang ti p, xin Ðô Ð c an
tâm .
Trong khi ñó Châu Du th nh tho ng l i nói mê :
- T D c, T D c, cho ta xem cái ñ u Tào Tháo nào .
Tương Cán v i l y b c thư gi u trong mình. Sáng hôm sau, t bi t Châu Du v
th t s m.
Ra m t Tào Tháo, Tương Cán nói :
- Châu Du cao kỳ, không th dùng l i d ñư c. Nhưng tôi b t ñư c thư này bù
vào. Nói r i l y b c thư ra trình Tào Tháo.
Tào Tháo xem xong, t c gi n li n v i Thái M o, Trương Doãn vào ch m t hét :
- Ta ch các ngươi t p luy n xong thì m ng ta không còn n a . R i không nghe
l i hai ngư i phân gi i, Tào Tháo thét quân mang ra chém l p t c.
Chém tư ng xong, Tào Tháo suy nghĩ, d m chân than :
- Ta m c mưu Châu Du r i !
Ðo n, phong Mao Gi i và Vu C m thay th Thái M o, Trương Doãn.
Quân thám thính v báo các tin trên cho Châu Du hay, Châu Du c m ng.
L Túc khen :
- Ðô Ð c có tài bi n hóa như v y còn lo gì gi c Tào .
Châu Du l i khi n L Túc ñi thăm dò xem Kh ng Minh có bi t gì không.



H i 46
Dùng Chư c L , Kh ng Minh Mư n Ti n
Dâng K M t, Hoàng Cái Ch u ðòn
Nh c l i, L Túc vâng l nh Châu Du ñi th ng xu ng thuy n Kh ng Minh ñ dò
ýt .
Kh ng Minh li n rư c lên thuy n cùng nhau ng i trò chuy n
L Túc nói:
- Luôn m y hôm b n vi c quân v , nên không ñ n thăm tiên sinh ñ nghe l i d y
b o.
Kh ng Minh nói:
- Chính Lư ng cũng chưa k p ñ n m ng Ðô Ð c ñ y.
L Túc h i:
- M ng v chuy n chi?
Kh ng Minh nói:
- Thôi ñây, chính Công C n sai tiên sinh ñ n ñây d th coi Lư ng có bi t hay
không, sao mà còn d u nhau?
Nhưng vi c y thì ñáng m ng l m.
L Túc nghe nói gi t mình s ng s t h i lâu m i h i:
- Vì ñâu mà tiên sinh bi t ñư c?
Kh ng Minh m m cư i:
- K y ch l a ñư c Tư ng Cán mà thôi, còn Tào Tháo tuy l m trong ch c lát,
song cũng t nh ng l i ngay, nhưng ngoài mi ng v n không ch u nh n là mình trúng
k . Nay Thái M o, Trương Doãn ñã ch t, Gi ang Ðông ñã trút ñư c m i lo r i. Như
v y thì sao l i không ăn m ng? Tào Tháo l i sai Vu C m, Mao Gi i làm Th y sư
Ðô Ð c, t hai tay y ch làm u ng m ng m y v n th y quân c a Tào Tháo mà thôi.
L Túc nghe qua li n ng n ngư i, m mi ng không ra, ñành ki m vài l i ch ng
ñ , nói chuy n h i lâu r i cáo t ra v .
Kh ng Minh l i d n:
- Khi v trư c m t Công C n, xin T Kính ch nói Lư ng bi t rõ vi c này t
trư c nhé! K o r i Công C n l i ñem lòng ng ghét, ki m chuy n h i Lư ng ñ y.
L Túc g t ñ u xin nh . Nhưng khi v g p Châu Du, Túc l i ñem h t s th t k
ra.
Châu Du kinh hãi nói:
- Ngư i này th t không nên ñ , ta quy t gi t h n ñi m i xong.
L Túc can:
- N u gi t Kh ng Minh, e r ng b Tào Tháo cư i cho.
Châu Du nói:
- Không sao! Ta s l y vi c công ñ o gi t h n, khi n h n ch t mà không th oán
ta...
L Túc h i:
- Dùng công ñ o như th nào mà gi t ñư c y?



Châu Du m m cư i:
- T Kính ñ ng h i n a. Ngày mai s th y...
Hôm sau, Châu Du tri u t p các tư ng dư i trư ng, r i sai quân th nh Kh ng
Minh ñ n bàn vi c.
Kh ng Minh h n h ñ n li n.
Khi m i ngư i ng i yên ñâu ñ y, Châu Du li n h i Kh ng Minh:
- Nay ñã g n ngày gi ao chi n v i binh Tào. V y trên m t nư c c n l y binh khí
nào làm tr ng?
Kh ng Minh ñáp:
- Ðánh nhau trên sông l n, c n l y cung tên làm chính.
Châu Du nói:
- L i tiên sinh r t h p ý ta. Ng t vì hi n nay trong quân b thi u tên dùng. V y
phi n tiên sinh ñ ng ra ñ c xu t vi c làm tên ch ng gi c. ây cũng là vi c công, xin
tiên sinh ch t ch i.
Kh ng Minh nói:
- Ðô Ð c ñã phó thác, tôi ñâu dám t nan. V y ch ng hay c n bao nhiêu tên,
trong th i h n bao nhiêu ngày?
Châu Du nói:
- Ch ng mư i v n mũi tên, trong ch ng mư i hôm, li u ñư c chăng?
Kh ng Minh ñáp:
- Binh Tào g n ñ n nay mai, n u ñ i trong mư i ngày thì hư vi c l n m t.
Châu Du h i:
- V y tiên sinh li u ch ng m y hôm thì xong?
Kh ng Minh ñáp:
- Trong ba hôm, s ñem n p mư i v n mũi tên cho Ðô Ð c.
Châu Du nghiêm trang nói:
- Gi a ch n ba quân, xin tiên sinh ch ng nên nói chơi.
Kh ng Minh nói:
- Tôi ñâu dám nói chơi v i Ðô Ð c, n u không tin xin c l y Quân l nh tr ng.
Trong ba ngày n u không xong, tôi xin ch u t i.
Châu Du c m ng, li n g i quan Quân Chánh Tư ñem gi y bút t i ñ Kh ng
Minh làm t Quân l nh tr ng trư c m t chư tư ng, r i bày rư u th t ñãi, và nói:
- Ch ng vi c binh rãnh r i, tôi s t ơn khó nh c c a ngài.
Kh ng Minh nói:
- Hôm nay không k p, ñ ngày mai s kh i s . Qua ngày th ba, Ðô Ð c sai năm
trăm quân xu ng dư i mé sông ch tên mang v ...
Kh ng Minh u ng vài chén r i t bi t lui v .
L Túc ngơ ngác h i Châu Du:
- Y nói d i chăng?
Châu Du nói:



- Rõ ràng là h n t mu n tìm cái ch t. Ta có b c bách gì h n ñâu? Nay h n ñã
làm Quân l nh tr ng trư c m t chư tư ng, dù hai chân h n có m c cánh mà bay
cũng ch ng kh i phen này. Ta ch vi c d n b n lính th c ý làm ch m, v t li u thì
không cung c p ñ , t h n ph i sai h n. B y gi b t y ra tr t i, còn cãi làm sao? Bây
gi thì T Kính hãy t i dò xem h n hành ñ ng th nào, r i v cho ta bi t...
L Túc lãnh m ng ñ n thăm Kh ng Minh.
Kh ng Minh trách ngay:
- Tôi ñã d n T Kính gi u dùm ñ ng nói th t v i Công C n, s Công C n ganh
t mà h i tôi. Ai ng T Kính không gi cho. Qu nhiên hôm nay x y ra cơ s .
Trong vòng ba ngày, tôi làm sao ch k p mư i v n mũi tên? Thôi, T Kính ñành
ph i c u ta v y.
L Túc th dài nói:
- T i ông chu c l y h a vào mình, tôi c u làm sao ñư c?
Kh ng Minh nói:
- Thôi thì T Kính giúp dùm tôi cho mư n hai mươi chi c thuy n, m i chi c có
ch ng ba mươi quân sĩ, trên thuy n dùng v i xanh làm màn che xung quanh, l i bó
c v i rơm cho nhi u, tôi s có chư c hay.
L Túc không bi t Kh ng Minh mu n làm gì, li n h i:
- Sao tiên sinh không lo vi c làm tên cho ñ , l i nghĩ vi c gì th ?
Kh ng Minh nói:
- Trong ba ngày, tôi s có mư i v n thì thôi ch . Xin T Kính nh k m t ñi u
là ñ ng nói gì v i Công C n nhé. N u Công C n bi t rõ, thì chư c c a tôi s h ng
ngay.
L Túc nh n l i, nhưng v n không hi u Kh ng Minh ñ nh làm gì? R i v ra m t
Châu Du.
Châu Du h i:
- Kh ng Minh ñã ñ c quân sĩ làm tên chưa?
L Túc nói:
- Th y h n c ng i u ng rư u c ngày, l i nói r ng không c n dùng ñ n tre g ,
lông chim, sơn nh a, hay v t li u gì c ... c nói r ng: S có cách làm xong vi c.
Châu Du cư i nói:
- Cái ch t ñã k m t bên mà không lo. Ð quá ba ngày r i s coi h n phúc b m
ra sao?
Còn L Túc thì ñem nh ng ngư i thân tín ñi l a hai mươi chi n thuy n nhanh và
nh , m i thuy n c t ñ t hơn ba mươi ngư i chèo ch ng, l i căng v i xanh, bu c bó
c , m i ñ s p s n ñ y ñ ñ Kh ng Minh ñi u d ng.
Qua ngày th nh t, ch ng th y Kh ng Minh hành ñ ng chi h t.
Ð n ngày th hai, Châu Du l i sai L Túc ñ n ñ thăm dò hư thi t.
L Túc ñ n th y Kh ng Minh ñang ng i u ng rư u.
L Túc cũng v báo l i v i Châu Du.
Châu Du ch cư i, không bi t như th nào?



D n ngày th ba, vào ñ u canh tư, Kh ng Minh b ng bí m t cho m i L Túc ñ n
u ng rư u.
L Túc th t kinh h i Kh ng Minh:
- Công vi c ñã g p r i, sao tiên sinh c ng i u ng rư u mãi như v y?
Kh ng Minh nói:
- U ng vài chén cho vui r i s ñi l y tên cũng ch ng mu n.
L Túc h i:
- Ði l y ñâu?
Kh ng Minh cư i:
- T Kính ñ ng h i n a. C ra ñi r i s th y...
Sau ñó, l i sai ngư i l y dây ch c dài, bu c hai mươi chi c thuy n li n l i v i
nhau, r i b o quân nh m b phía B c th ng t i.
Ðêm y, sương mù xu ng m t tr i.
Trên m t nư c Trư ng Gi ang sương l i càng dày ñ c hơn n a, giáp m t không
trông th y nhau.
Kh ng Minh thúc ñoàn thuy n lư t t i th ng t i phía B c, như ti n vào ch mù
m t vô t n v y.
Ngư i xưa có bài phú Sương mù Trư ng gi ang như sau:
Sông Trư ng gi ang vĩ ñ i thay!
Mân nga (1) muôn d m tr i Tây b t ngu n.
Quanh co sóng nư c trào tuôn,
Xu ng Tam Ngô ñ ñ d n v Ðông.
B c phương trút chín c a sông,
Thêm trăm nhánh nh , nư c cùng ra khơi.
Sóng dân ñã tr i ngàn ñ i,
R ng thiêng u n khúc khi r i Th y cung.
Cá kình trăm trư ng v y vùng,
Thu ng lu ng ba mi ng, ngô công chín ñ u.
Muôn loài th y t c ñâu ñâu,
Cùng v t h p, dòng sâu th a tình.
Qu th n càn rõ oai linh,
Anh hùng cát c , nương mình nơi ñây.
B n phương binh l a tơi b i,
Âm dương h n lo n, ñêm ngày khôn phân.
Tr i xanh xanh ng t m y t ng,
B ng ñâu cu n cu n, sương dâng m t mùng.
D u thuy n trư c m t khó trông,
Ch nghe chiêng tr ng ñùng ñùng bên tai.
M t m t lúc sơ khai,
Núi Nam h báo nép vai n hình.
D n d n ñông ñ c như mành,



Buông chìm ñáy nư c, nghê, kình hôn mê...
Cu i cùng tr i ñ t li n k ,
Sương dày như th th i kỳ H n mang.
H n mang vô t n không gi an,
Kình, nghê v t nư c sóng tràn nh p nhô.
Gi o long s i b t ñáy sâu,
Sương d y quy n nư c, ñ c ng u núi sông.
Như r ng mơ ñ p ñ y sông,
Như hơi khói rư u ñang ñông gi a vò.
M t mùng m t c i hư vô,
Phía Ðông trùm kín b n b Sài tang.
Phía Nam trông l i ng ngàng,
Còn ñâu H kh u, núi ngàn nh p nhô?
Chi n thuy n ngàn chi c th y ñâu?
Sóng rung mu n nu t thuy n câu gi a giòng.
Ch còn m t kh i mông lung,
R ng ñông b ng hóa hoàng hôn b t ng .
Tr i li n v i nư c ñ c l ,
D u tài Ð i Vũ (2) khôn dò nông sâu.
M m o o m t màu,
Nhn ra m t thư c, d h u th y chi?
Sóng im nh phép B ng Di (3),
Nh th n Bình H (4) d b l p công.
Cá rùa chìm l m ñáy sông,
Chim muông n tích bi t tung h t r i.
B ng lai tiên ñ o cách v i,
Sương vây kín c c a Tr i ng t ngư.
Ðùng ñùng kéo t i như mưa,
Cu n tròn như th mây thưa tr n d y.
Ð c xà d n nơi ñây,
Khí sinh chư ng l b nh lây n ng n .
Ch a ñ y yêu qu g m ghê,
Rình ch gieo h a b t kỳ cho dân.
i quan gió l ng b t th n,
Ngư i thư ng trúng b nh, ñ i nhân c m hoài.
Vo tròn m t kh i ñ t tr i,
Sương gây h n lo n như th i H ng hoang...
Ð u canh năm ñêm y, ti n sát ñ n th y tr i c a Tào Tháo, Kh ng Minh sai th y
th dàn ngang ñoàn thuy n ra, ñ u bên Ðông, ñuôi bên Tây, r i ñánh tr ng vang
tr i, hò reo m ĩ.
L Túc s hãi nói:



- N u binh Tào kéo ra thì li u làm sao?
Kh ng Minh cư i ñáp:
- Tôi li u tr i ñang sương mù, Tào Tháo ch ng dám ra, chúng ta c vi c u ng
rư u chơi cho vui. Ð i tan sương hãy v .
B y gi , Tào Tháo ñang trong tr i, ch t nghe tr ng ñánh, quân reo vang d y
ngoài sông, thì gi t mình.
R i hai tư ng Mao Gi i, Vu C m l t ñ t ch y vào c p báo.
Tào Tháo bèn truy n l nh:
- Sương mù m m t, chúng b t th n kéo ñ n, t có ph c binh, không nên khinh
mà ra ñánh. Ph i truy n quân sĩ dùng cung n b n cho nhi u.
Hai tư ng vâng l nh lui ra. Tào Tháo l i sai ngư i th ng lên tr i b ñòi Trương
Liêu và T Ho ng, m i ngư i ph i ñem ba ngàn quân cung tên s n sàng b n giúp.
B y gi Vu C m, Mao Gi i s Nam quân ñánh r n vào th y tr i, ñã huy ñ ng
th y quân dàn ra trư c mà b n như mưa. Ch c lát, quân trên tr i b l i kéo ñ n giúp
s c.
Th là hai quân th y b hơn m t v n ngư i c nh m ra m t sông, ch có ti ng
reo hò mà b n lo n x !
Ai n y gi ang th ng cánh, hì hà hì h c b n tên như mưa rào.
Kh ng Minh ñ i m t lát, l i ra l nh cho ñoàn thuy n tr mình, ñ u quay v Tây,
ñuôi l n v Ðông, r i s n g n mãi vào tr i Tào, ñưa hông bên kia ra... ch u b n! L i
sai ñánh tr ng m nh liên h i, hò thét d d i hơn n a.
Quân Tào càng ho ng s , càng b n nhanh, b n lo n b i ph n.
Cho ñ n khi m t tr i lên cao, sương m ng r i tan d n, Kh ng Minh li n truy n
quân lui thuy n ra xa l p t c.
B y gi , hai b c thành c trên hai mươi chi c thuy n ñã c m chi chít nh ng tên
như lông chim.
Quân Tào xem l i thì ch th y ch ng hai ch c chi c thuy n toàn là rơm v i c .
Vu C m t c gi n mu n ñu i theo, nhưng lúc ñó thuy n c a Kh ng Minh ñi ñã
lư t theo ñà nư c ch y v như bay, cách xa hơn hai mươi d m, không tài nào ñu i
k p n a.
Kh ng Minh l i sai h t th y quân sĩ trong thuy n hô l n lên m t lo t r ng:
- T ơn Th a Tư ng ñã t ng tên.
Tào Tháo nghe quân báo l i, t c gi n vô cùng.
Còn Kh ng Minh thu thuy n v ñ n b n, b o L Túc:
- Trên m i chi c thuy n ư c ch ng năm, sáu ngàn mũi tên. Th t là bên Gi ang
Ðông ch ng nh c s c tí nào mà có hơn mư i v n mũi tên. Nay mai ñem b n tr l i
quân Tào thì ch ng ti n l i l m ư?
L Túc t m t c khen:
- Tiên sinh th t là th n nhân ñó! Làm sao l i bi t trư c ñêm nay có sương mù
l n?
Kh ng Minh nói:



- Làm tư ng mà không bi t xem thiên văn, không thông ñ a lý, không có thu t
l , không bi t âm dương, không th o binh thư, không bi t tr n ñ , không rõ binh
th ... ñó là tư ng d . Trư c ba ngày, Lư ng này coi khí tư ng và ñã ñoán bi t ñêm
nay có sương mù dày ñ c, nên m i dám ch u m t th i h n g p như v y. Ch Công
C n cho ta mư i ngày ñ làm tên, mà th thuy n bê tr , v t li u không c p ñ , thì
m y tháng cũng không xong! Rõ ràng Công C n mu n giáng cho ta cái t i phong
lưu v mi ng, c ý gi t ta, nhưng làm sao h i ta ñư c? S m nh ta t i tr i!
L Túc h t lòng bái ph c. Lúc thuy n v ñ n b n, thì ñã th y năm trăm quân l c
lư ng c a Châu Du ñ n nơi mé sông ñ ch tên v .
Kh ng Minh li n ch tay xu ng thuy n b o:
- Chúng bây xu ng ñó nh tên ñem v n p cho Ðô Ð c.
Ba quân tuân l nh, xu ng thuy n nh h t, c ng c th y hơn mư i v n, r i ch v
n p cho Châu Du.
L Túc l i tr v ra m t Châu Du, và thu t l i vi c Kh ng Minh ñi l y tên bên
Tào Tháo cho Châu Du nghe.
Châu Du kinh ng c, ngư c m t than:
- Gia Cát Lư ng th t là th n cơ di u toán, ta th t không b ng!
Trư ng gi ang sương ñ c, ñ t tr i m ,
Giáp m t khôn nhìn, t a gi c mơ.
Tên b n như mưa vào chi n h m,
Chu lang ñã ph c Kh ng Minh chưa?
Sau ñó, Kh ng Minh l i vào trư ng ra m t Châu Du.
Châu Du v i vã ra rư c vào và nói:
- Tiên sinh toán li u như th n, ai cũng kính ph c.
Kh ng Minh nói:
- Cái qu k nh m n y, có gì là l ?
Châu Du l i m i Kh ng Minh vào ng i cùng u ng rư u r i nói:
- Hôm qua Chúa công tôi sai s t i thúc gi c ti n binh. Nhưng Du chưa có k gì
l . Mong tiên sinh d y b o cho?
Kh ng Minh nói:
- Lư ng là k t m thư ng, làm gì có di u k ?
Châu Du ng m nghĩ... r i h gi ng b o:
- Hôm trư c, tôi quan sát th y tr i c a quân Tào, th y th t là nghiêm ch nh ñúng
phép, không d mà phá ñư c. Tôi có nghĩ ñư c m t k mà không bi t có nên dùng
chăng? Xin tiên sinh quy t ñ nh dùm cho...
Kh ng Minh v i nói:
- y, Ðô Ð c ñ ng nói v i. Ta hãy cùng vi t vào bàn tay r i giơ ra xem th coi
có h p ý nhau chăng?
Châu Du m ng r , li n b o ñem nghiên bút ra, r i m ng m vi t vào lòng bàn tay
mình, r i ñưa bút cho Kh ng Minh. Kh ng Minh cũng bí m t vi t m t ch vào tay



mình. Xong r i, hai ngư i cùng nhích l i g n, xòe tay ra cho nhau xem, b t giác
cùng cư i ha h .
Thì ra cái ch trong lòng bàn tay Châu Du là ch h a , và Kh ng Minh cũng ñã
vi t vào tay mình m t ch h a .
Châu Du ñ c ý cư i ng t, nói:
- Ý ki n c a hai ta ñã gi ng nhau, không còn ng i gì n a, v y xin ch ti t l nhé.
Kh ng Minh nói:
- Vi c công t i h tr ng c a hai nhà, l nào ñ ti t l ? Lúc tôi còn Tân Dã ñã
dùng l a ñ t binh Tào ñã hai phen, song ñ n nay nó v n chưa ñ phòng. Ðô Ð c c
dùng cho h t s c là ph i ñư c.
U ng rư u xong, hai bên chia tay. Các tư ng th y th , ch ng hi u là mưu ñ nh
vi c gì?
Nói v Tào Tháo, t ngày m t m t lúc mư i lăm, mư i sáu v n mũi tên, lòng
bu n r u vô cùng.
Tuân Du dâng k r ng:
- Bên Ðông Ngô có Gia Cát Lư ng và Châu Du, hai ngư i h p trí b y mưu, th c
khó ñánh g p cho ñư c. V y ph i sai ngư i qua Ðông Ngô trá hàng ñ làm n i ng,
ñ thông báo tin t c ch c ch n v , r i m i mong phá gi c ñư c.
Tào Tháo nói:
- L i y r t hay, ngươi li u th xem trong quân ñây, ai có th làm k y ñư c?
Tuân Du nói:
- Thái M o b gi t, mà anh em h Thái còn ñây c . Hi n có Thái Trung, Thái
Hòa là hai anh em h c a M o ñang làm Phó tư ng. Th a tư ng nên th nh hai ngư i
ñ n h u ñãi, và sai ñ n trá hàng, t ñ ch không nghi ng gì.
Tào Tháo y k , ngay ñêm y bí m t truy n ñòi Thái Trung, Thái Hòa vào trư ng
an i, d n dò:
- Hai anh em ngươi hãy d n ch ng m t ít binh sĩ sang Ðông Ngô trá hàng, dò la
ñ ng tĩnh, k có tin gì thì cho ngư i m t báo v . Sau khi vi c thành, s ñư c tr ng
thư ng r t l n. Ch có hai lòng nhé!
Hai ngư i b m:
- V con, quy n thu c chúng tôi ñ u Kinh châu c , ñâu dám hai lòng? Xin
Th a Tư ng ñ ng ng . Hai chúng tôi quy t chém ñ u Châu Du, Gia Cát Lư ng v
dâng n p dư i trư ng.
Tháo thư ng cho r t h u. Hôm sau, hai ngư i ñem năm trăm quân v i vài chi c
thuy n, thu n bu m xuôi gió, lư t sang b phía Nam.
Hôm y, Châu Du ñang h p chư tư ng ngh k kh i binh, b ng có quân vào báo:
- Thuy n bên Gi ang b c có hai ngư i ñ u xưng là em c a Thái M o là Thái
Trung và Thái Hòa ñ n xin ñ u hàng.
Châu Du truy n quân ñòi vào.
Hai ngư i vào ñ n nơi khóc l y nói:



- Anh tôi là Thái M o ch ng có t i chi, mà Tào Tháo n gi t ñi. Hai chúng tôi
mu n báo thù cho anh, xin t i bái hàng, mong ñư c Ðô Ð c thu dùng. Chúng tôi
tình nguy n ñi ti n b .
Châu Du m ng ra m t, li n tr ng thư ng hai ngư i, r i sai Cam Ninh d n hai
ngư i y theo làm Tiên phong.
Hai ngư i l y t và nghĩ th m:
- Châu Du ñã trúng k ta.
Châu Du l i lén ñòi Cam Ninh ñ n d n nh :
- Hai tên y không ñem v con theo, t c là không th c b ng ñ u hàng, t là Tào
Tháo sai ñ n ñây trá hàng. Nay ta mu n nhân k nó làm k mình , ñ cho chúng
thông báo tin t c. Ngươi ph i ân c n ñ i ñãi chúng nó cho t t , và cũng ph i ñ
phòng chúng nó th t c n th n. Ð i ñ n ngày xu t quân r i s chém ñ u hai ñ a làm
l t c . Ngươi ph i lưu tâm c n m t, ch ñ l vi c...
Cam Ninh lãnh m ng lui ra. L Túc vào nói v i Châu Du:
- Thái Trung và Thái Hòa hàng ñây là d i trá, ch có thâu d ng.
Châu Du n t:
- Chúng nó b Tào Tháo gi t anh, nên ñ n ñây hàng ta ñ lo k báo c u, còn d i
trá vào ñâu! T Kính c ña nghi như th , còn dung k sĩ thiên h sao ñư c?
L Túc l ng thinh lui ra, r i qua nói v i Kh ng Minh.
Kh ng Minh ch cư i không ñáp.
L Túc h i:
- C chi tiên sinh không nói, l i cư i như v y?
Kh ng Minh nói:
- Tôi cư i T Kính không rõ k c a Công C n. Sông Trư ng gi ang r ng l n
mênh mông, ñôi b xa cách, quân t tác khó ñi l i, nên Tào Tháo sai hai tư ng y
gi hàng ñ dò tr m vi c quân c a ta. Công C n ñã tương k t u k , ñ cho chúng
nó thông báo tin t c... theo ý mình. Vi c binh càng l a d i ñư c nhi u thì càng hay.
y là mưu c a Công C n ñó.
Ch ng y, L Túc m i bi t mình l m.
M t ñêm kia, Châu Du ñang ng i trong trư ng, b ng th y Hoàng Cái vào ra m t.
Châu Du h i:
- Công Phúc ñêm hôm ñ n ñây ch c có mưu k hay d y ta chăng?
Hoàng Cái ñáp:
- H ñông mình ít, c sao cho l i. Sao không dùng l a ñ t chúng nó cho r i?
Châu Du li n h i:
- Ai d y ông dâng k y?
Hoàng Cái ñáp:
- Xu t ý t tôi, ch ng ai d y c .
Châu Du nói:
- Ta mu n làm k y nên ñ b n Thái Trung, Thái Hòa ñây thông tin t c, ng t
vì ch ng có ngư i nào làm k trá hàng cho ta.



Hoàng Cái hăng hái nói:
- Tôi xin ch u làm k y cho.
Châu Du nói:
- N u ch ng ch u ñòn thì làm sao cho Tháo tin ñư c?
Hoàng Cái nói:
- Tôi mang ơn h Tôn r t h u, dù phơi gan tr i m t cũng ch ng s n.
Châu Du nghe nói, li n ch p tay c m t và nói:
- N u ông ch u làm cái k kh nh c y, thì v n phúc cho Gi ang Ðông!
Hoàng Cái nói:
- Tôi dù ph i ch t cũng không ti c thân.
Bèn t bi t lui ra.
Hôm sau, Châu Du n i tr ng nhóm h t chư tư ng dư i trư ng.
Kh ng Minh cũng có m t. Châu Du truy n r ng:
- Nay Tào Tháo kéo binh hơn trăm v n, l p th y tr i kiên c , ñóng dàn su t ba
trăm d m. Ta li u th chưa phá ñư c nên truy n cho chư tư ng và binh sĩ, m i
ngư i ph i nh n lãnh m t s lương ñ dùng trong ba tháng ñ ngăn ch ng quân
gi c...
Nói chưa d t l i, b ng Hoàng Cái bư c ra l n ti ng nói:
- Ch nói là ba tháng, d u cho s m lương th o ñ ba mươi tháng ñi n a cũng
không làm ñư c vi c gì. N u li u phá n i thì n i trong tháng này ph i phá ngay ñi.
N u không ñư c th , thì ch còn cách là nghe theo Trương T B , bó gươm c i
giáp, ngo nh m t v hư ng B c mà xin hàng.
Châu Du m t bi n s c, ñùng ñùng n i gi n m ng:
- Ta vâng l nh Chúa công, ñ c quân phá Tào. K nào dám nói ñ n vi c ñ u hàng
thì chém ñ u. Nay lúc quân hai bên ñang ñ i ñ ch, sao nguơi dám buông l i nói như
v y, làm n n lòng quân như th ? N u không chém ñ u ngươi thì làm sao răn ñư c
quân tư ng?
M ng r i, thét t h u lôi Hoàng Cái ñem chém.
Hoàng Cái gi n d , cũng vùng lên m ng r ng:
- Tao t ngày theo Phá L Tư ng quân (5), tung hoành kh p mi n Ðông Nam
thiên h này ñã tr i ba ñ i. Mãi ñ n nay m i th y cái m t mày ch !
Châu Du vô cùng gi n d , thét chém l p t c.
Cam Ninh th y th bư c t i can:
- Công Phúc là v c u th n Ðông Ngô. Xin Ðô Ð c khoan th cho.
Châu Du m ng luôn:
- Ngươi dám lôi thôi, làm lo n quân pháp c a ta à?
L p t c sai t hãu l y roi ñánh ñu i Cam Ninh lo n x .
Các quan ph i quỳ c xu ng mà xin r ng:
- T i Hoàng Cái ñáng lý ph i ch t. Nhưng lúc này gi t tư ng, e b t l i cho ba
quân. Xin Ðô Ð c t m tha cho, c ghi l y t i. Ð i phá xong quân Tào, b y gi hãy
tr cũng chưa mu n.



Châu Du còn căm gi n, chưa ch u tha. Các quan ph i h t l i van lơn mãi, Du
m i nói:
- N u ta ch ng v m t các quan, t ñ u ngươi ñã r ng r i! Nay hãy t m g i cái
ñ u ñó. Tuy t i ch t ñư c tha, song t i s ng khó tha.
D t l i, truy n t h u qu t Hoàng Cái xu ng ñánh m t trăm roi.
Các quan l i lăn vào xin tha.
Du n i gi n, xô ñ cái án xu ng ñ t, ñu i các quan ra, r i thét ñánh Hoàng Cái
l p t c.
Quân sĩ ñem Hoàng Cái l t h t áo mão, ñánh ñ n th t nát máu văng, ch t ñi s ng
l i m y l n. Khi t h u ñánh ñư c năm mươi roi, các quan l i lăn vào h t s c van
xin, Du m i ch u thôi.
Châu Du tr m t Hoàng Cái mà m ng:
- Ngươi dám coi thư ng ta à? Hãy g i l i năm mươi roi ñ y, n u còn tái ph m s
tr hai t i nh p m t.
M ng r i vùng v ng lui vào trư ng. Các quan ñ Hoàng Cái d y, th y th t da
tan nát, máu me ñ m ñìa. Khi ñư c dìu v tr i, Hoàng Cái ng t ñi m y l n. Các
tư ng ñ n h i thăm, ai cũng a nư c m t.
V ph n L Túc cũng ñ n thăm, r i ñi th ng ñ n g p Kh ng Minh, r i nói như
trách r ng:
- Hôm Công C n n i gi n tr ng ph t Hoàng Công Phúc. B n chúng tôi là b h ,
ch ng ai dám can nhi u ñã ñành... Ch như tiên sinh là khách mà sao c khoanh tay
ng i nhìn, không nói giúp m t l i?
Kh ng Minh cư i nói:
- Th ra T Kính v n d i ta!
L Túc ng c nhiên nói:
- Túc này t ngày ñưa tiên sinh qua sông v ñây, chưa h d i trá ho c d u gi m
nhau chuy n gì. Sao nay tiên sinh l i nói th ?
Kh ng Minh nói:
- T Kính há l i không bi t vi c ñánh ñ p Hoàng Công Phúc tàn nh n hôm nay,
chính là m o c a Công C n ư?
Còn b o ta can thi p vào làm gì?
Ch ng ñó L Túc m i bi t.
Kh ng Minh l i nói:
- N u ch ng dùng kh nh c k thì g t sao ñư c Tào Tháo? Nay mai t Công C n
sai Hoàng Công Phúc ñi trá hàng, l i thêm Thái Trung, Thái Hòa m t báo v n a, gì
mà Tháo ch ng tin! Nhưng xin nh cho r ng khi v g p Công C n, T Kính ch có
nói Lư ng ñã bi t trư c cái mưu này nhé! C nói r ng: Lư ng oán trách Ðô Ð c
quá kh t nghi t...
L Túc t bi t, v ra m t Châu Du. Du m i ra t n sau trư ng nói chuy n.
L Túc nghĩ th m:



- Kh ng Minh là k anh tài ñáng ph c, nay hai bên ñánh nhau chưa yên, Công
C n l i c c tình h i m ng, v y ta ph i gi u cho yên chuy n
Nghĩ r i, L Túc h i Châu Du:
- Sao hôm nay Ðô Ð c tr ng ph t Công Phúc n ng n th ?
Công C n h i:
- Chư tư ng có ai oán gi n ta không?
L Túc ñáp:
- Có nhi u ngư i ch ng an lòng.
Châu Du h i:
- Còn ý Gia Cát Lư ng thì th nào?
L Túc nói:
- H n than trách Ðô Ð c là ngư i quá kh c khe và b c tình.
Châu Du thích chí, cư i l n nói:
- Phen này ta m i che m t ñư c h n.
L Túc h i:
- Th là nghĩa làm sao?
Châu Du ñáp:
- T Kính chưa rõ. Hôm nay ta ñánh Hoàng Công Phúc m t tr n th t ñau, ñó là
vì ta mu n dùng m o sai y ñi trá hàng, nên làm kh nh c k ñó. Như v y m i g t
ñư c Tào Tháo ch . R i ta s th a d p mà ñánh h a công, t th th ng.
L Túc ch u ph c Kh ng Minh là ngư i cao ki n.
Nói v Hoàng Cái b ñòn v n m trong trư ng ñư c các tư ng l n lư t ñ n thăm.
Hoàng Cái ch ng nói ch ng r ng, ch th dài mà thôi. B ng có ngư i vào báo:
- Có quan Tham mưu Hám Tr ch ñ n thăm.
Hoàng Cái cho m i vào bên giư ng, r i ñu i h t t h u ra ngoài. Sau vài l i
thăm b nh, Hám Tr ch h i:
- Tư ng quân có m i thù gì v i Ðô Ð c chăng?
Hoàng Cái ñáp:
- Không!
Hám Tr ch li n nói:
- N u v y tr n ñòn hôm nay ph i chăng là k kh nh c?
Hoàng Cái v i h i:
- Sao ông l i bi t?
Hám Tr ch nói:
- Tôi xem ñi u b Ðô Ð c mà ñoán bi t tám, chín ph n...
Hoàng Cái nói:
- Tôi th ơn c a Ngô h u ba ñ i r t n ng, không bi tl y chi ñ n ñáp, nên nay tôi
nguy n dâng k y phá binh Tào. Xương th t tuy ñau ñ n mà v n không ti c h n.
Nay xem trong quân, ch ng có ngư i nào ñáng là tâm phúc, ch có m t mình ông là
ngư i trung nghĩa rõ r t mà thôi, nên tôi m i dám t th t chuy n này.
Hám Tr ch nói:



- Ông nói th có nghĩa là mu n tôi ñem thư trá hàng ñưa cho Tào Tháo ch gì?
Hoàng Cái ân c n nói:
- Qu th t lòng tôi như th ! Ch ng bi t ông có vui lòng không?
Hám Tr ch kh ng khái nh n l i.
Ðó chính là:
Dũng tư ng li u mình mong báo Chúa,
Mưu th n vì nư c bi u ñ ng tâm.
Chú thích:
Mân nga là là tên m y dãy núi cao trung tâm Châu Á.
Vua Vũ nhà H có công tr n n H ng th y c u dân.
B ng Di là tên m t v th n
Bình H là tên m t v th n
T c là Tôn Kiên.
H i 47
Hám Tr ch vì b n dâng hàng thư
Bàng Th ng khéo l p k Liên Hoàn
Huỳnh Cái v n bi t Hám Tr ch là ngư i trung kiên , l i có tài ăn nói nên m i
nh vi c .
Hám Tr ch l nh thư xong gi d ng thuy n chài sang b phía B c .
Quân Tào b t ñư c d n vào g p Tào Tháo .Tào Tháo quát m ng :
- Ph i chăng Châu Du sai ngươi sang d thám ?
Hám Tr ch ung dung ñáp :
- Tôi là quan Tham Mưu bên Ðông Ngô tên Hám Tr ch t i qui hàng .
Tào Tháo hét l n :
- Mi khinh thư ng ta và ng o m n quá !
Hám Tr ch nói :
- Th m i bi t thiên h ñ n sai . C u hi n ñâu có thái ñ nlư th kia !
Lúc ñó Tào Tháo m i ñ i gi ng :
- Hai bên ñang thù ñ ch, l nào ta không g ng h i .
Hám Tr ch thưa :
- Huỳnh Công Phúc là ñ i tư ng phò Ngô ñã ñư c ba trào, công nghi p r t l n,
nay vì nói l m t l i mà Châu Du ñánh kh o ch t ñi s ng l i gi a m t ba quân, nên
có ý mu n ñ u ph c Th a Tưóng , là ngưòi có ñ c l n .
Tào Tháo h i xem thư, xem xong, Tào Tháo quát :
- Ðây là kh nh c k . R i thét quân lôi Hám Tr ch ra chém.
Hám Tr ch ch ng h s hãi, l i còn cư i ng t .
Tào Tháo h i còn cư i n i gì !
Hám Tr ch nói :
- Ta không cư i ngươi, ch cư i cho Huỳnh Cái l m ngươi ?
Tào Tháo b o :



- Th nào là l m ta . Hàng thư không có ghi rõ ngày gi ra hàng, làm sao tin
ñư c?
Hám Tr ch ñáp :
- Th thì ngươi nên thâu binh v cho s m k o Châu Du b t ñ ng nguy m t .
Tào Tháo l i nói :
- Cho ngươi gi i thích, n u không l t tai ph i ch u ch t, n u nói có lý ta dung
n p ngay !
Hám Tr ch nói :
- Ngư i ta ñã có câu : lén mà ph n ch thì ch h n ngày gi . Ngươi không th o
cơ mưu, lai không tin ngư i hi n, qu là thua Châu Du t i nơi ñó .
Tào Tháo li n ñ i gi n làm vui, t i c i trói r i nói :
- Xin ngài mi n th .
Hám Tr ch nói :
- Tôi v i Huỳnh Cái trông minh chúa như con trông m v y .
Tào Tháo m ng l m, h a s tâu v tri u ñình tr ng thư ng .
B ng có tên quân vào dâng m t thư, Tào Tháo ñ c qua, nét m t hân hoan.
Hám Tr ch ñoán là thư c a Thái Trung, Thái Hòa .
Tào Tháo d n Hám Tr ch :
- Tiên sanh tr v bên ñó nói v i Công Phúc khi nào sang hàng thì m t báo cho
ta mang thuy n t i ñón.
Hám Tr ch v k l i cho Huỳnh Cái nghe.
Huỳnh Cái c m ng c m ơn Hám Tr ch mãi.
R i sau ñó, Hám Tr ch qua tr i Cam Ninh, nói :
- B a trư c ông can Châu Du l i b g t ñi, thi t là ñáng t c !
Cam Ninh ñáp :
- Thi t là nh c cho tôi, bây gi ch ng mu n ngó ai nơi Gi ang Ðông này n a ,
nói r i ñ p bàn gh om sòm.
Hám Tr ch làm b k tai Cam Ninh nói nh .
Cam Ninh cúi ñ u làm thinh .
Thái Trung , Thái Hòa ñ ng g n ñó li n d h i :
- Tư ng quân b t bình l m sao ?
Hám Tr ch nói :
-Chúng ta ñang có vi c r i r m , các ngươi bi t gì mà bàn ?
Thái Trung h i :
- Có ph i vi c ñ u Tào không ?
Cam Ninh v i rút gươm ra nói :
- Vi c này ñ l r i, ta ph i gi t ngươi m i ñư c .
Thái Trung v i vã nói :
- Ch , ch , tôi là b h Th a Tư ng ñây mà !
Cam Ninh gi ñò m ng r .
Thái Trung, Thái Hòa k l :



- Vi c Huỳnh Cái, chúng tôi ñã báo cáo lên Th a Tư ng r i .
Hám Tr ch nói :
- Tôi cũng ñã dâng thư Công Phúc cho Th a Tư ng và Th a Tư ng có nh n l i
v i Cam Ninh Bá cùng qua ñ u m t th .
R i c b n ngư i ăn u ng vui v . Sau ñó Thái Trung. Thái Hòa vi t m t thư cho
Tào Tháo.
V ph n Hám Tr ch cũng biên thư cho Tào Tháo khi nào Huỳnh Cái qua ñ u thì
mũi thuy n s c m c xanh làm hi u .
Tào Tháo lúc này chưa h n ñã tin nên nhóm tưóng sĩ l i thương ngh và h i :
- Có ai dám qua bên ñó xem s th ra sao không ?
Tương Cán xin ñi.
Tào Tháo nh n l i, Tương Cán bèn qua th y tr i Ðông Ngô.
Châu Du ñư c tin c m ng, khi n quân sĩ m i vào .
Trông th y Tương Cán, Châu Du n t :
-Ta tư ng tình b ng h u mà anh l y thơ c a tôi ñ cho h ng vi c. Ðang lý không
dung tha, mà ñ ngươi nơi trung quân e l chuy n. R i truy n cho Tương Cán
ph i ra cái mi u dư i chân núi phía Tây.
R i Châu Du cho m i Bàng Th ng ñ n thương ngh .
Bàng Th ng t Sĩ Nguyên ngày y có L Túc t i m i g p Châu Du thì theo ñi.
Châu Du nghênh ti p vào tr i r i h i k phá Tào.
Bàng Th ng nói :
- Ph i dùng h a công , nhưng mà thuy n chúng nó r i r c, khó mà ñ t h t. Nay
ph i dùng k liên hư n khi n cho Tào Tháo ráp các thuy n l i v i nhau thì ñ i thành
công .
Sau ñó nói v i Châu Du :
- Tôi giúp ông phen này, nhưng ông ph i làm như th ... như th ... Châu Du c
m ng, bái t .
Bàng Th ng ki u ra v .
Ðêm y, Tương Cán ng i bu n trong am, th y trăng ñ p ñi ra ngoài, ch t nghe
ti ng ngư i ñ c sách.
T i g n th y có ngư i ñang xem binh thơ trư c ñèn, trên vách treo thanh gươm.
Tương Cán li n vào ra m t, h i thăm danh tánh.
Ngư i kia ñáp :
- Tôi là Bàng Th ng, t Sĩ Nguyên .
Tương Cán m ng r :
- Té ra Ph ng S tiên sanh. Nghe ñ i danh ñã lâu, c sao l i n như v y ?
Bàng Th ng nói :
- Châu Du h m mình, không coi ai ra gì nên tôi lánh ñây !
Tương Cán nói :
- Th a Tư ng m danh tiên sanh ñã lâu, nay tiên sanh theo tôi v giúp, thi t là
v n h nh. Tôi tuy b t tài cũng xin ti n c



tiên sanh l p t c .
Bàng Th ng nói :
- N u v y ta nên ñi ngay .
Tương Cán li n cùng Bàng Th ng tìm thuy n tr l i tr i Tào.
T i nơi, Tương Cán trình Tào Tháo m i chuy n, Tào Tháo li n m i Bàng Th ng
vào h u ñãi.
Sau ñó ñưa Bàng Th ng ñi xem các nơi r i h i k phá Ngô.
Bàng Th ng nói :
- Tôi xem ra quân sĩ ph n l n m ñau vì không quen sóng gió. Bây gi Th a
Tư ng ph i cho l y ñinh l n ñóng các thuy n l i v i nhau, r i dùng dây xích bu c,
như th thuy n cũng như trên b , quân sĩ h t lo ñau y u .
Tào Tháo y k , l i b c ván trên cho quân sĩ ñi l i, ai n y ñ u m ng r .
Sau ñó Bàng Th ng xin v i Tào Tháo cho tr v Gi ang Ðông xem xét tình hình.
Tào Tháo c m ng nói :
- Tiên sanh ñi thì còn gì hơn. Nói r i truy n c p ngay thuy n cho Bàng Th ng.
Bàng Th ng s p xu ng thuy n b ng có m t ngư i v vai kéo l i nói :
- B n ngươi ác ñ c quá, ñã dùng kh nh c k , r i trá hàng thư, nay l i liên hu n
k ñ t n di t ngư i ta hay sao ?
Bàng Th ng th t kinh, quay l i nhìn.
H i 49
Ðàn Th t tinh c u gió phương Nam
C a Tam Gi ang l a thiêu quân B c
Các tư ng v c Châu Du v dinh, m t m t kêu lương y , m t khác báo ngay cho
Tôn Quy n.
L Túc nói :
- Gi c còn c trăm v n mà Ðô Ð c b nh th này, thi t ñáng lo ! M i ngư i ñ u
băn khoăn lo s .
L Túc t i thăm Kh ng Minh nói v b nh c a Châu Du.
Kh ng Minh nói :
- B nh Ðô Ð c tôi có thu c ch a ñ ng . L Túc v i vã d t Kh ng Minh ñi ngay.
Vào t i nơi, th y Châu Du l y m n trùm c ñ u l i.
H i thăm b nh tình, Châu Du ñáp : Ðau trong tâm nên hóa hôn mê .
Kh ng Minh nói :
- Cũng như tr i mưa gió b t thư ng, ai mà li u ñư c trư c .
Nghe câu ñó, Châu Du l i rên r .
Kh ng Minh nói ti p :
- Ph i làm cho thu n khí trư c r i m i ch a b nh sau .
Châu Du h i mu n khí thu n thì ph i làm sao?
Kh ng Minh ñáp :
- Tôi có cách . Nói ño n truy n cho t h u lui ra h t r i vi t trên gi y b n câu :



Ðánh Tào M nh Ð c,
Ph i dùng h a công,
M i s ch ng thi u,
Thi u vì gió Ðông.
Vi t xong, khoát màn trao cho Châu Du.
Châu Du ñ c r i th t kinh, thú th c :
- Qu tình như v y, tiên sanh có cách nào giúp chăng ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ngày trư c , có b c d nhơn d y tôi cách hú gió c u mưa. V y Ðô Ð c hãy
truy n xây ngay m t ñài th t tinh chân
núi Nam Bình, cao b y trư ng, chia ba t ng, có hai trăm quân c m c phư n, tôi
s c u gió luôn ba ngày ba ñêm ñ giúp Ðô Ð c phá Tào ñư c chăng ?
Châu Du nói ch xin gió m t ngày là ñũ.
Kh ng Minh nói :
- Ngày Giáp Tý tháng mư i m t, t c là ngày hai rnươi, gió s b t ñ u , ngày
Bính D n t c hai mươi hai, gió h t, v y
ñ chăng ?
Châu Du ng i ngay lên như h t c ñau .
L p t c Châu Du sai c t ñài như l i Kh ng Minh d n, xong r i gi ao cho Kh ng
Minh hai trăm quân sĩ c m c quay theo các
phương hư ng. Chính gi a có cái ñàn ñ Kh ng Minh lên c u gió .
Ngày Giáp Tý, Kh ng Minh t m g i s ch s , m c áo ñ o, ñi chân không lên ñàn,
l i d n L Túc mau v v i Châu Du ñ lo vi c quân binh.
Sau ñó Kh ng Minh truy n không ai ñư c r i ch ñ ng c a mình, không ñư c
nói, không ñư c s hãi, ai trái l nh s b chém. R i m t ngày Kh ng Minh lên ñàn
th p nhang, làm phép c u ba l n, v n chưa có gió.
Châu Du ñã phân công ñâu ñ y cho các tư ng, ch ra l nh là ti n quân li n.
L i báo Tôn Quy n xin chu n b ñ i quân ñi sau ti p ng,
Huỳnh Cái thì s p ñ t xong m y ch c h a thuy n ñ y rơm và c khô có t m d u
d n l a. Cam Ninh, Hám Tr ch theo dõi Thái Trung , Thái Hòa nh t c nh t ñ ng.
Ngoài ra binh sĩ ñ u ch nh t như m t b máy, ch ch ra tay.
Lúc y binh Tôn Quy n cũng h tr i cách ñó hai mươi d m.
Chi u t i hôm ñó, v n im lìm không m t chút gió. Sang canh hai b ng nhiên gió
ñâu vù vù th i ñ n, r i ch ch c lát gió Ðông Nam th i t i ào ào.
Châu Du v a m ng v a s bèn sai Ðinh Ph ng, T Th nh ñi ngay t i núi Nam
Bình ñ l y ñ u Kh ng Minh. T i nơi th y
quân sĩ ai n y còn ñ ng im, ñèn n n sáng choang, duy Kh ng Minh ñã bi n m t.
Còn ñang ngơ ngác thì có ngư i nói ñã th y Kh ng Minh xu ng thuy n t lâu r i .
T Th nh v i l y thuy n rư t theo, rư t th t xa m i th y Kh ng Minh t m t
thuy n mé trư c nói v ng l i :



- Tư ng quân v nói dùm v i Ðô Ð c là ráng dùng binh cho th n t c, sau này s
có ngày g p l i .
Nhìn c nh Kh ng Minh th y có m t dũng tư ng là Tri u T Long nên T Th nh
không dám ñu i n a, quay v thu t l i v i Châu Du.
Châu Du ñành nu t h n, lo ñi u binh.
Trư c h t cho Cam Ninh d n Thái Trung ñ n r ng Ô Lâm, ch ñ n lương c a
Tào Tháo, n i l a làm hi u. Thái Hòa thì gi l i dư i trư ng. Cho Thái S T d n
m y ngàn binh t i Huỳnh Châu ñ ch n binh ti p ng c a Tào Tháo t Hi p Phi
qua. Sai L Mông ñi theo ti p ng cho Cam Ninh, truy n Lăng Th ng ñem quân t i
Di Lăng, h thay Ô Lâm có l a là ph i t i tăng vi n. Ð ng T p ñi ngã H n Xuyên
ñánh vào tr i Tào. Phan Chương theo sau ti p ng cho Ð ng T p. L i loan báo h
có c h ng là binh Ngô H u ñã t i. Huỳnh Cái thì s m s a xong h a thuy n r i sai
ngư i lén sang bên Tào dâng thư cho Tào Tháo h n ñêm nay sang hàng.
Châu Du có Trình Ph ñi theo ng i trên soái thuy n ch huy, có Ðinh Ph ng và
T Th nh h v hai bên. L Túc l i gi tr i.
Huy n Ð c H Kh u dang mong ch Kh ng Minh ch t có quân báo :
- Gió Ðông Nam th i và m t chi c thuy n ñang lư t mau t i H Kh u .
Huy n Ð c lên ñ ch lâu xem thì qu là Kh ng Minh ñã v , bèn ra mé sông ti p
ñón.
Kh ng Minh nói :
- Trư c kia tôi ñã d n s a so n binh mã và chi n thuy n, ch ng hay có chưa ?
Huy n Ð c ñáp có.
Kh ng Minh bèn truy n :
- T Long ñem binh mai ph c r ng Ô Lâm, ch Tào Tháo ch y qua mà ñánh.
D c Ð c thì d n binh qua sông ch n ng Di Lăng, ch mai có mưa, khi t nh binh
Tào s t i ñó th i cơm thì ùa ra mà gi t.
Mê Trư c, Mê Phương và Lưu Phong d n th y binh ñi thuy n nh theo d c sông
b t b i binh và thâu khí gi i .
Kh ng Minh nói v i Lưu Kỳ :
- Còn công t ph i ñón Ng n Kh u, h binh Tào ch y qua thì ráng b t cho h t
ñ dùng sau này .
Sau ñó l i m i Huy n Ð c :
- Chúa công nên t i Phàn Kh u ñêm nay coi Châu Du hành binh .
Vân Trư ng không ñư c c t c vào m t vi c gì, t c l m, trách c Kh ng Minh.
Kh ng Minh nói :
- Có m t ch th c quan tr ng ñ nh dành cho tư ng quân, ñó là ng Huê Dung,
th nào Tào Tháo cũng ch y qua, nhưng tôi e tư ng quân s tha h n nên không dám
sai ñi.
Vân Trư ng nói :
- Tôi ñã chém Nhan Lương, Văn Xú ñ tr ơn Tào Tháo r i, bây gi há l i tha
cho h n hay sao ?



Kh ng Minh b o ph i làm t cam ñoan.
Vân Trư ng làm ngay r i ñưa cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh d n :
- Vân Trư ng ph i ñ i mé ti u l , ch n cho núi cao ñ t l a lên ng i ch .
Vân Trư ng h i :
- Có h a làm sao nó dám t i ?
Kh ng Minh ñáp :
- Làm v y m i g t n i Tào Tháo.Th y l a thì nó cho là nghi binh mà thôi nên s
ti n vào ti u l không sai .
Vân Trư ng li n d n Quan Bình và Châu Thương ñi.
Huy n Ð c nhà h i Kh ng minh :
- T i sao l i sai Vân Trư ng ñi, vì em tôi kh ng khái, l i không quên ơn bao gi
l tha Tào Tháo thì sao ?
Kh ng Minh ñáp :
- Tôi cũng bi t th , v l i s Tào Tháo chưa h t, nên c Vân Trư ng ñi là ñ lưu
chút nhơn tình v i Tào tháo ñó thôi .
Sau ñó hai ngư i cùng nhau ñi xem Châu Du d ng binh.
Nói v Tào Tháo ñêm ñó ñang ch Huỳnh Cái t i hàng b ng Trình D c vào thưa
:
- Có gió Ðông th i, dám xin Th a Tư ng ñ phòng .
Tào Tháo nói :
- Ch c ch m t lát thôi, ng i chi.
B ng có quân vào dâng thư Huỳnh Cái, xin h n canh ba, h có chi n thuy n c m
c xanh, y là thuy n Huỳnh Cái t i hàng. Tào Tháo c m ng.
Tr i v a t i, Châu Du kêu Thái Hòa n t :
- T i ngươi trá hàng, ta s ñem ra t c .
Thái Hoà ch i cãi không xong, b d n ra c t c chém m t ñao, ñ u rơi xu ng ñ t
.
Ðo n Châu Du truy n l nh ti n quân. Sóng gió ñang m nh Châu Du t trung
quân nhìn th y ñ i chi n thuy n c a mình lư t như bay, ñ c chí vô cùng.
Còn Tào Tháo nghe quân báo có chi n thuy n Ðông Ngô c m c xanh, m ng r
nói :
- Huỳnh Cái ñã t i !
Thuy n t i g n, Trình D c nhìn ra có v kh nghi nên trình l i Tào Tháo .
Tào Tháo cho Văn Sánh ra ch n xem sao. Văn Sánh nhãy xu ng thuy n chi n,
d n m t trăm thuy n nh xông ra, kêu l n :
- L nh Th a Tư ng, thuy n kia d ng l i !
Nói v a d t, m t mũi tên ñã c m ph p vào tay trái, Văn Sách té nhào vào trong
thuy n.
Thuy n v i v quay l i thì chi n thuy n Gi ang Nam ñã lư t t i g n th y tr i
Tào Tháo.



Huỳnh Cái giơ ñao lên, t c th i hàng trăm thuy n, ñ u n i l a m t lư t, nh m
th y tr i Tào Tháo vèo vèo lư t t i !
Gió càng m nh, l a càng d , giây lát kh p th y tr i Tào Tháo ñ u b c cháy,
sông Trư ng Gi ang chói ñ ánh l a, khói b c mù m t t i chân tr i. Tr i trên b c a
Tào Tháo cũng b cháy luôn .
Tào Tháo ñang b Huỳnh Cái rư t b t thì may có Trương Liêu t i b o v ch y
tu t lên b .
Huỳnh Cái nh y theo, Trương Liêu li n b n l i m t mũi tên .
H i 50
Gia Cát Lư ng khéo tính Huê Dung
Vân Trư ng vì nghĩa tha Tào Tháo
Huỳnh Cái ñu i theo b Trương Liêu b n m t mũi tên trúng vai r t xu ng sông.
May nh có Hàng Ðương vút t i c u ñư c Huỳnh Cái ñưa ngay v Gi ang Ðông,
r i quay l i tr n ñ a hi p v i Trương Khâm
ñánh mé t . Châu Th i cùng Tr n Võ t n công mé h u, c m t phía Ðông Xích
Bích l a cháy ngút tr i, ti ng la d y nư c.
L i thêm Châu Du d n Trình Ph , T Th nh, Ðinh Ph ng áp t i gi t quân Tào
không sao k xi t, ti ng b i quân kêu khóc th m thi t, bao nhiêu tr i quân c a Tào
Tháo tiêu tan theo làn khói Trư ng Gi ang.
Trên b thì Cam Ninh ñánh vào tr i Tào, v a vào t i nơi Thái Trung b ngay m t
ñao ch t t t. T c th i Cam Ninh n i h a, ph c binh c a L Mông li n t i ti p ng,
t t c doanh tr i Tào Tháo trên b cũng ra tro. L i thêm cánh quân Ð ng T p và
Phan Chương kéo ra ch n ñư ng, quân Tào ch y ñ p lên nhau ch t vô s .
Tào Tháo có Trương Liêu b o v cùng hơn trăm quân k ch y ñư c ra ngoài.
Nhìn b n phía, phía nào cũng có l a.
Trương Liêu b o Tào Tháo :
- Xin Th a Tư ng ch y ra phía Ô Lâm, hi n không có l a, may ra thoát ñ ng.
V a ch y t i ñã thay L Mông xu t hi n, Trương Liêu v i ra c ñ ch cho Tào Tháo
ch y.
Tào Tháo ch y m t quãng l i g p Lăng Th ng .
Tào Tháo s hãi r ng r i, may thay có T Quáng k p ch y t i hươi thương ñánh
v i Lăng Th ng.
Tào Tháo , li n nh m hư ng núi phía B c mà ch y thì g p hai tư ng c a mình là
Mã Diên, Trương Kh i thua tr n cũng v a ch y t i ñó. T t c li n h p l i mà ti n,
v a ñi m t quãng l i b Cam Ninh xông ra c n ñư ng.
Mã Diên toan ch ng c , b Cam Ninh chém m t ñao bay ñ u, Trương Kh i xông
l i cũng b Cam Ninh chém n t.
Tào Tháo lúc này ch còn trông mong ñ o quân ti p c u t Hi p Phi, có bi t ñâu
ñư ng Hi p Phi ñã b Tôn Quy n ch n r i. Tôn Quy n l i sai L c T n n i l a,
Thái S T t c th i r c binh ñánh t i.



Tào Tháo v i v chay sang ng Di Lăng thì g p Trương H p v a b ñ i b i ch y
t i.
Tào Tháo nhìn ánh l a xa xa h i t h u :
- Ðây là nơi nào ?
Quân sĩ thưa :
- Phía Tây là Ô Lâm, phía B c Ngh Ðô .
B ng Tào Tháo cư i lên sang s c mà r ng :
- Châu Du , Kh ng Minh ít trí, ch nó mai ph c ñây thì mình nguy .
Nói v a d t l i thì tr ng chiêng vang d y, m t tư ng kéo binh ra n t l n :
- Có ta là Tri u T Long ch ngươi ñây ñã lâu.
T Quáng và Trương H p xông ñ n c ñ ch cho Tào Tháo ch y.
Tào Tháo thoát n n lúc tr i v a sáng, mưa ñ xu ng như trút.
Quân sĩ th y ñ u v a rét v a ñói, s p s a n u cơm thì có H a Ch , Lý Ði n
ñâu ch y t i Tào Tháo c m ng.
L i ch y m t quãng, Tào Tháo h i :
- Ðây là ñâu ?
Quân sĩ thưa :
- M t bên Nam Di Lăng có ñư ng l n, m t bên B c Di Lang có ñư ng núi nh .
Tào Tháo truy n theo Nam Di Lang mà ñi.
T i H Lô kh u, quân sĩ ch t d c ñư ng ñã nhi u, Tào Tháo li n cho d ng l i
ngh r i bày lương th c, n i niêu ra n u cơm, ng a thì cho ñi ăn c , y giáp thì ñem
phơi phong.
Tào Tháo ng i dư i g c cây b ng b t cư i dài.
Chư tư ng nói :
- Lúc nãy Th a Tư ng cư i thì có Tri u T Long, bây gi ch ng hi u Th a
Tư ng cư i là ý gì ?
Tào Tháo ñáp :
- Ta là ñ ch thì ñã cho mai ph c m t ñ o quân ñây, ch ng ñánh cũng th ng .
T c th i ti ng quân l i vang d y, có ti ng n t :
- Tào Tháo ch ch y !
Nhìn ra là Trương Phi, Tào Tháo h n vía bay lên mây xanh, H a Ch v i nh y
ng a không yên ra ñánh.
Tào Tháo th a cơ l i ch y tu t. Các tư ng cũng ch y theo, áo mão ngư i nào
ngư i n y tan tành xơ xác.
Ðang ch y l i có quân báo :
- Trư c m t có hai ñàng, ñàng l n thì xa hơn may ch c d m, ñàng nh là Huê
Dung ñ o, khó ñi l m.
Tào Tháo lên cao nhìn, th y phía Huê Dung ñ o có khói lên, li n truy n quân c
phía ñó mà ñi.
Chư Tư ng can :
- Có khói l a là có quân mai ph c !



Tào Tháo nói :
- Binh pháp ph i hư hư th c th c, Gia Cát Lư ng ña mưu nên ñ t l a ñ ta
không ñi n o Huê Dung, kỳ th c y ph c binh ñàng l n, ñ i nào ta m c mưu y .
Các tư ng khen là Th a Tư ng cao ki n.
Ði vào Huê Dung ñ o, ngư i ng a ñ u m t le lư i, ch ng còn ra hàng ngũ nào
h t, k cháy râu, ngư i ph ng m t trông th t th m thương !
Ði m t lát t i ch hơi b ng ph ng , Tào Tháo nhìn l i ba quân than r ng :
- Ði mươi ba mươi v n, v còn trăm quân b nh ho n . Tr i ơi có th u !
Ði ít d m n a, m i ngư i l i nghe Tào Tháo bu t mi ng cư i hì hì !
Chư tư ng l i th t kinh, không hi u sao Th a Tư ng l i cư i.
Lúc nãy cư i thì g p Trương Phi, nay không bi t còn thiên lôi th n tư ng nào
n a?
Tào Tháo nói :
- Gia Cát , Châu Du ngu quá, chúng nó mà ph c m t ñ o binh ñây thì ta ch
còn nư c xu ng ng a xin hàng .
V a d t. ti ng pháo n vang, m t tư ng m t ñ râu dài c m thanh long ñao xông
ra ch n ñư ng.
M i ngư i nhìn nhau ñ ng ch t trân , Tào Tháo gi c :
- Xu ng ng a h t !
Các tư ng xin li u ñánh m t tr n.
Tào Tháo hét :
- Ta truy n h mã t t c , r i nói nh v i m i ngư i :
- Vân Trư ng là h tư ng, chúng ta ñ u h t hơi s c r i, ñánh thì b gi t, b b t
h t, chi b ng ñ ta dùng l i hơn l thi t gi i bày cùng y . Y là ngư i luôn luôn tr ng
nghĩa, trư c kia ta ñã h u ñãi y, l nào y ch ng còn chút tình sao ?
Nói r i xu ng ng a, bư c t i g n Vân Trư ng vái mà h i :
- Lâu không ñ ng g p, tư ng quân v n m nh gi i ?
Vân Trư ng hét lên :
- Không có chuy n gì nói c . Ta vâng l nh quân sư ch ñây, hãy giơ tay ch u trói
!
Tào Tháo kh n kho n xin :
- Tôi ñã th cùng l c t n, mong Vân Trư ng nghĩ t i ngày trư c mà v tình chút
nào .
Vân Trư ng nói :
- Th a Tư ng qu ñãi tôi r t h u. Song chém Nhan Lương tr m Văn Xú cũng ñ
ñ n ñáp r i. Nay không th nghĩ tình riêng mà b phép công ñư c !
Tào Tháo l i tha thi t k l :
- Nhưng còn qua ngũ quan, tr m l c tư ng c a tôi thì sao ? V y mà tôi m t d
không oán, l i ch y theo giã bi t h u mong t ng l v t l phí ñi ñư ng. Tư ng quân
há quên chuy n Du Công Chi Tư ñu i theo T Tr c Nhu T th i xuân thu sao ?



Hôm nay, tôi hoàn toàn là b i tư ng xin ñư c c u an vào phút cu i cùng, Vân
Trư ng là b c ñ i tư ng khoan dung há không m t chút ni m tình ư ?
Vân Trư ng suy nghĩ, th y vi c Tào Tháo k ra không ph i là không ñúng, nhìn
binh Tào ngư i nào ngư i n y như mu n b t khóc thì Vân Trư ng ñ ng lòng b o
quân dang ra.
Tào Tháo c m ng, kéo c ñoàn v a ch y qua kh i, b ng Vân Trư ng hét lên
m t ti ng, bao nhiêu binh Tào ñ u quì xu ng van xin.
Vân Trư ng l i càng không n , nhìn ra b n cũ c a mình là Trương Liêu cũng tơi
t ch y t i, Vân Trư ng ñ ng tình c c u thâm gi ao, than dài m t ti ng tha cho ñi
h t!
Tào Tháo v ñ n Nam Qu n ch còn hai mươi b y quân k , ñư c Tào Nhơn ra
rư c.
Tào Tháo than :
- Ta ñã ng không còn nhìn th y ngươi n a ! R i v H a ñô, ñưa m t c m nang
cho Tào Nhơn l i gi Nam Qu n, d n khi nguy c p hãy m ra xem.
Sau ñó d n Tào Nhơn ph i qu n lãnh luôn Kinh Châu, H H u Ðôn coi Tương
Dương, Trương Liêu, Nh c T n, Lý Ði n cai qu n Hi p Phi.
Nói v Vân Trư ng tr v , th y ai cũng thâu ñư c lương th o khí gi i, b t ñư c
hàng binh, duy có mình chăng có chi.
V a th y Vân Trư ng, Kh ng Minh tay c m chén rư u bư c t i chúc :
- M ng Tư ng quân l p ñu c công ñ u, tr nguy cho thiên h .
Vân Trư ng làm thinh, Kh ng Minh nói :
- Hay là tôi ñoán sai, Tào Tháo không ch y ñư ng dó ?
Vân trư ng li n thưa :
- Tôi xin v ch u thác !
Kh ng Minh h i vì sao ?
Vân Trư ng nói :
-Tào Tháo có ch y qua, song tôi ñã ñ cho va ch y thoát m t r i !
Kh ng Minh l i h i :
- Có b t ñư c ai khác không ?
Vân Trư ng thưa :
- Chúng ch y qua ñư c h t .
Kh ng Minh n t l n :
- V y là Vân Trư ng vì ơn nghĩa Tào Tháo mà tha h t cho b n nó r i. Nhưng ta
có t cam ñoan ñây, c y theo mà x . Ðo n, hô t h u d n Vân Trư ng ñi chém.
H i 51
Tào Nhơn h n chi n binh Gi ang Ðông
Kh ng Minh ch c t c Châu Công C n
Th y kh ng Minh sai chém Quan Vân Trư ng, Huy n Ð c l t ñ t nói :



- Xin quân sư th tình ba anh em chúng tôi ñã k t nghĩa cùng nhau mà ghi t i
Vân Trư ng vào s ñ y ñoái công chu c t i . Kh ng Minh ch p thu n.
Châu Du toàn th ng r i trình lên Tôn Quy n.
Khí gi i, hàng binh thâu ñư c cho ñưa h t v nư c, r i l i kéo quân ñánh Nam
Qu n.
Ðang thương ngh thì có tin Huy n Ð c sai Tôn Càng mang l v t t i t ơn .
Châu Du m ng r ti p nh n r i h i :
- Lưu s quân hi n ñâu?
Tôn Càng nói :
- D i xu ng Du Gi ang kh u r i .
Châu Du c kinh, r i nói v i Tôn Càng :
- Ông c v , tôi s c ngư i sang ñáp t sau .
Tôn Càng ñi r i, L Túc h i :
- Làm sao h i n y Ðô Ð c có v th t kinh như v y ?
Châu Du nói :
- Ta hao binh t n tư ng ñ l y Nam Qu n nay Huy n Ð c ñóng Du Gi ang
Kh u, là có ý cư p Nam Qu n trư c.
V y ta ph i g p va phen này, không xong thì s gi t va luôn !.
Nói r i s p s a thân qua Du Gi ang Kh u, L Túc cũng ñi theo.
Bên này Huy n Ð c ch t ñư c tin Châu Du t i thì h i Kh ng Minh nên ñ i ñáp
th nào.
Kh ng Minh d n c làm ...như th như th .
Chi n thuy n ñư c t p trung l i , quân sĩ ñâu ñó ñ u túc tr c ch nh t . R i Tri u
Vân ñư c l nh d n quân k ra ñón .
Châu Du li c th y binh mã Huy n Ð c m nh m , trong lòng ñâm lo ng i .
Huy n Ð c cùng Kh ng Minh ra rư c Châu Du vào trư ng , r i b y ti c y n linh
ñình th t ñ i .
Ðang ăn, Châu Du h i :
- S quân d i binh t i ñây ph i chăng mu n l y Nam Qu n ?
Huy n Ð c nói :
- Ðâu dám v y. Ch ng nào Ðô Ð c không l y , tôi m i l y .
Châu Du ñáp :
- Nay Nam Qu n n m trong tay Ðông Ngô, l nào không l y .
Huy n Ð c nói :
- Tào Tháo hi n cho Tào Nhơn gi Nam Qu n, y s c m nh ch ng kém hùm beo,
Tào Tháo th nào cũng có mưu k ñ l i
cho y, ch e Ðô Ð c chưa ch c l y ñu c Nam Qu n .
Châu Du li n nói :
- N u tôi không l y ñư c s xin như ng S quân.
R i y n ti c tan Châu Du , L Túc t bi t ra v .
Huy n Ð c h i Kh ng Minh :



-Quân sư d n sao, tôi nói v y nhưng thi t nghĩ mình chưa có m t t c ñ t dung
thân, mà ñ Châu Du l y n t Nam Qu n thì b m t d p may hi m có.
Kh ng Minh ñáp :
- Tôi ñã có cách m i chúa công vào Nam Qu n, xin ñ ng quá lo.
Bên này L Túc cũng trách Châu Du sao l i h a cho Huy n Ð c làm gì .
Châu Du cư i nói :
- Ta kh y móng tay cũng l y xong Nam Qu n, nói v y ñ l y lòng y ñó thôi . R i
h i các tư ng ai mu n ñi l y Nam Qu n. Trương Khâm xin ñi. Châu Du ch p thu n,
l i cho T Thanh , Ðinh ph ng làm phó tư ng, Còn mình d n ñ i quân theo sau
ti p ng .
Tào Nhơn ñư c tin binh Ngô t i ra l nh c th .
Ngưu Kim nói :
- Tôi xin lãnh năm trăm binh ròng ñánh th m t tr n xem sao, ch ng l gi c t i
không ai ñánh !.
Tào Nhơn nh n l i. Ngưu Kim ra tr n ñánh Ðinh Ph ng.
Ðinh Ph ng gi thua l a Ngưu Kim vào vòng vây c a Trương Khâm.
Tào Nhơn th y Ngưu Kim nguy kh n li n d n tinh binh ra c u, ñánh nh u m t
tr n, Tào Nhơn r t m nh nên Trương Khâm
thua v phi báo Châu Du.
Cam Ninh nói :
- Tôi xin lãnh năm ngàn quân ñánh m t Di Lang, sau ñó Ðô Ð c hãy ñánh th ng
vào Nam Qu n .
Châu Du khen ph i.
Bên này Tào Nhơn do thám ñư c tin trên li n cho Tào Thu n, Ngưu Kim qua Di
Lăng ti p ng Tào H ng.
Khi Cam Ninh t i thì bên Tào H ng kéo ra ñ i ñ ch, nhưng Cam Ninh quá
m nh. Bên Tào H ng thua ch y, Cam Ninh ño t luôn thành Di Lăng.
Tào H ng dang ch y g p quân c a Ngưu Kim và Tào Thu n, t c th i quay lai
vây kín l y Cam Ninh trong thành Di Lăng. Quân v c p báo, Châu Du cho Lăng
Th ng l i, còn thì kéo h t qua Di Lăng. L i sai L Mông ch c cây l p ñư ng
thông t Nam Di Lăng t i Nam Qu n ñ ch n binh Tào thua ch y .
Bên này Tào Hàng th y Châu Du t i, c p báo v i Tào Nhơn, trong thành Cam
Ninh th y Châu Du t i li n ñánh ùa ra, Tào H ng thua ch y, t i ch có cây ch n l i
ph i b c ng a mà ch y b , tr n này L Mông ño t ñư c m y trăm con ng a t t v
dâng cho Châu Du.
Châu Du l i kéo quân sang Nam Qu n, g p Tào Nhơn, hai bên ñánh vùi t i t i
mói thâu binh.
V dinh Tào H ng ch t nh t i c m nang c a Tào Tháo d n khi nguy c p m ra
xem . Xem r i cư i ñ c chí.
Hôm sau, Tào Nhơn cho quân mang cung tên mai ph c s n trong thành, roi m
toang b n c a thành ra khiêu chi n.



Châu Du ra ñánh, Tào Nhơn ch y dài, Châu Du ch c binh Tào ch y h t nên cho
quân ti n chi m thành.
Tr n Ki u trên ñ ch lâu th y binh Ngô vào thành, bèn n i hi u l nh, quân mai
ph c nh t t b n tên ra như mưa.
Châu Du v i vã rút quân thì ñã b m t mũi tên trúng nách té nhào xu ng ng a.
Ðinh Ph ng c u ñư c Châu Du v tr i, binh Ngô ch t thôi vô s .
Châu Du b ñau b c ăn u ng, lương y nói vì tên có t m thu c ñ c c n ph i ñi u
tr , ch nên t c gi n mà nguy hi m ñ n tánh m ng.
Trình Ph sau ñó không cho ra quân n a, m c d u Ngưu Kim hàng ngày c t i
kêu tên Châu Du m ng.
Các tư ng không ai thưa l i Châu Du.
M t b a Ngưu Kim l i ñ n la m ng, Châu Du nghe, bèn kêu :
- Ta ñã gi ao quy n cho Trình Ð c Mưu, sao ñ gi c h n láo v y ?
Trình Ph nói :
- Vì lương y có l i d n nên không dám ñ Ðô Ð c hay .
Châu Du li n vùng ng i d y nói :
-Chúng ta ñ u làm tư ng, ñ i ñ i hư ng l c nư c, d u da ng a b c thây thì cũng
là ñi u vinh d , há c vì m t chút b nh c a ta mà ng i yên t t c sao ? Nói r i
truy n mang giáp tr t i, m c vào, c m binh khí lên ng a d n m y trăm quân k
xông ra c ng thành.
Bên này Tào Nhơn ñang c i ng a qua l i, c m roi ch tr , kêu tên Châu Du
m ng.
Châu Du gi c ng a x c t i kêu Tào Nhơn :
- B Tào Nhơn, mi nhìn l i xem ta có ph i Châu Du không ?
Tào Nhơn không ñánh, c cho quân kêu tên Châu Du m ng, Châu Du t c gi n
hét lên m t ti ng, máu trào ra mi ng, té xu ng ng a ch t gi c. Các tư ng c kinh
v i ñ Châu Du rút v .
Vào tr i, Châu Du nói v i Trình Ph :
- Ta làm v y g t cho Tào Nhơn trúng k ñó thôi . Bây gi ph i cho phao ngôn
lên r ng ta ñã ch t r i, th nào quân Tào cũng th a cơ ñ n cư p tr i, tư ng quân nên
mai ph c s n mà ñánh cho chúng nó m t tr n .
Trình Ph c y th mà làm. Nghe tin Châu Du ch t, Tào Nhơn c m ng, T i ñêm
y s a so n cho quân ñi cư p tr i
Ngưu Kim ñi tiên phuông, Tào Nhơn lãnh trung quân, Tào H ng , Tào Thu n ñi
h u t p, còn Tr n Ki u lãnh ít binh l i gi thành.
Quân Tào v a kéo vào tr i Châu Du, ch ng th y m t ai, v i vã rút lui . Nào ng
pháo l nh n vang.
Hàng Ðương , Trương Khâm, Châu Th i , Phan Chương, Ðinh Ph ng ,T
Th nh, Tr n Võ, L Mông b n phương ñ ra dánh, binh Tào ñ i b i thi nhau ch y
tr n.



Ch y g n t i Nam Qu n l i b Lăng Th ng ch n ñánh, Tào H ng , Tào Nhơn
cu n vó ch y dài .
Châu Du c th ng, xua binh qua l y Nam Qu n.
Ai ng t i nơi trên thành ñã th y c hi u r n ràng m t tư ng nói l n :
- Xin Ðô Ð c mi n ch p , có tôi là Tri u T Long vâng l nh quân sư chi m
thành này ñã lâu .
Châu Du c gi n, l p t c cho phá thành , trên thành b n xu ng như mưa, Châu
Du ph i thâu binh r i truy n cho Lăng Th ng mang quân ñi l y Tương Dương, Cam
Ninh t i ñánh Kinh Châu .
Ðang lúc ra quân b ng có tin c p báo :
- Kh ng Minh ñã g t binh Kinh Châu ph i sang c u Nam Qu n r i lén cho
Trương Phi chi m ño t Kinh Châu .
R i l i có tin :
- H H u Ðôn Tương Dương cũng b Kh ng Minh l a, gi binh phù sai ñi c u
Tào Nhơn, th a cơ cho Vân Trư ng ñánh úp Tương Dương r i .
Châu Du nghe tin sét ñánh hét lên m t ti ng té nhào xu ng ñ t.
H i 52
Kh ng Minh t ch i khéo T Kính
Tri u Vân k gi i ño t Qu Dương
Nghe Nam Qu n, Kinh Châu, Tương Dương ñ u b Kh ng Minh ño t tay trên,
Châu Du té xu ng ng t x u. Chư tư ng h t lòng khuyên can .
Châu Du nói :
- V y là công ta ñánh Tào Tháo u ng quá ?
Ch t L Túc t i, Châu Du nói :
- Ông ph i c giúp tôi ño t l i Nam Qu n .
L Túc nói :
- Nay ta v i Tào Tháo còn ñang ch ng nhau, ta ñánh Hi p Phì cũng chưa th ng
l i, v y nên t m hư n v i Lưu B .
L Túc l i nói :
- Ðô Ð c b t gi n, tôi xin qua h i lý bên Huy n Ð c xem h nói ra sao ñã .
Châu Du nghe l i, L Túc li n qua Nam Qu n ra m t Huy n Ð c, l i nghe nói
Huy n Ð c ñang Kinh Châu . L Túc li n sang ñó.
Kh ng Minh hay tin cho m toang c a thành nghênh ñón L Túc.
Huy n Ð c phân ngôi ch khách xong, L Túc nói :
- Ngô H u và Công C n sai tôi qua thưa v i Hoàng Thúc : Trư c ñây Tào Tháo
có ý ñánh Hoàng Thúc, v y mà binh Gi ang Ðông ñã ñánh lui binh Tào, ñáng l
Kinh Châu v tay Ðông Ngô. Nay Hoàng Thúc dùng mưu l y Kinh Châu, ng i
không th l i, e không ph i l chăng ?
Kh ng Minh ñáp :



- T Kính là b c chính ñ i quang minh sao l i nghĩ sai v y. Kinh Châu v n là
c a Lưu Ki n Thăng, nay Ki n Thăng ñã m t, song còn có con. Chúa công tôi là
chú giúp cho cháu là con Ki n Thăng, v y không ph i ñ o hay sao ?
L Túc l i nói :
- Lưu Kỳ ñâu có ñây mà ñ th a. Y bên Gi ang H cơ mà .
T c th i Kh g Minh th nh Lưu Kỳ ra, Lưu Kỳ thưa v i L Túc :
- Tôi vì còn ñau, không làm l ñư c, xin T Kính b qua cho.
L Túc s ng s t ñáp l , sau l i nói v i Kh ng Minh :
- Nói d i , n u mà công t không th thì Kinh Châu v ai ?
Kh ng Minh ñáp :
- Lúc ñó s hay .
L Túc nói thêm :
- Lúc ñó ph i tr v Ðông Ngô .
Kh ng Minh ñáp :
- T Kính nói ph i l m .
R i truy n bày y n ti c th t ñãi.
L Túc ñành tr v , thu t l i v i Châu Du r i nói :
- Lưu Kỳ háo s c, ñau y u luôn luôn, xin Ðô Ð c ch lo .
Sau ñó Châu Du v Sài Tang dư ng b nh.
Huy n Ð c khi y ñang thương ngh k lâu dài cùng chư tư ng.
Lưu T ch nói :
- Có ba ngư i h Mã : Mã T c, Mã Thư ng và Mã Lương là ngư i tài vùng
này, Chúa Công nên dùng .
Huy n Ð c li n m i Mã Lương t i h i ý ki n.
Mã Lương nói :
-Kinh Tương ñ u là mũi gi c, gi gìn khó khăn. V y nên ñánh l y Võ Lăng,
Trư ng Sa , Qu Dương, Linh Lăng mà thâu tr ti n lương, m i l p k lâu dài ñ ng.
Nên l y Linh Lăng, Võ Lăng trư c, sau t i Qu Dương r i Trư ng Sa .
Huy n Ð c bèn lưu Mã Lương l i, phong ch c Tùng S .
Hôm sau Huy n Ð c cho Lưu Kỳ v Tương Dương, g i Vân Trư ng v Kinh
Châu, r i ñi ñánh Linh Lăng, c Trương Phi làm tiên phuông, Tri u Vân ñi h u t p.
Thái thú Linh lăng là Lưu Ð nghe Huy n Ð c t i, bàn v i con là Lưu Hi n.
Lưu Hi n thưa :
- Ta có Hình Ð o Vinh là thư ng tư ng s c m nh vô ñ ch, lo gì gi c .
Lưu Ð li n c p cho Ð o Vinh năm muôn binh cùng Lưu Hi n ñi ngăn ch ng.
Nghe tin Huy n Ð c v a t i , Ð o Vinh bèn c m cây búa n ng ngàn cân ra tr n
m ng Huy n Ð c . Kh ng Minh li n xu t hi n b o Ð o Vinh :
- Có ta là Kh ng Minh ñây , binh Tào trăm v n ta dùng k nh ñánh tan tành,
hu ng chi ngươi . V y nên hàng s m là hơn .
Ð o Vinh l i m ng :
- Ðánh Tào là tài c a Châu Du ch ngươi có tài cán chi ?



Kh ng Minh li n cho lui xe vào trong tr n .
Ð o Vinh rư t t i, g p Trương Phi ñánh nh u . Tuy m nh nhưng ñánh lâu Ð o
Vinh cũng núng th li n lui , v a ch y l i g p Tri u Vân .
Ð o Vinh ñánh m y hi p li u nguy ñ n tánh m ng nên xin hàng .
Kh ng Minh khuyên Huy n Ð c cho hàng và sai v d Lưu Ð .
Lưu Ð bàn v i con , r i m c a thành ñ u hàng .
Huy n Ð c l i cho Lưu Ð làm Thái Thú như trư c.
Sau ñó Huy n Ð c h i có ai mu n ñi ñánh Qu Dương ?
Tri u Vân xin ñi , Trương Phi cũng dành ñi , không ai nh n ai c .
Kh ng Minh bèn cho rút thăm . Tri u Vân trúng thăm ñi trư c . Trương Phi v n
còn t c t i .
Thái Thú Qu Dương là Tri u Ph m nghe có Tri u Vân t i, bèn h i chư tư ng
l i thương ngh .
Hai tư ng Tr n ng và Bào Long xin cho ra ñánh m t phen .
Tri u Ph m cho ñi .
Tr n ng ra ñánh trư c , ñâm m t thương . Tri u Vân ñ th t m nh .
Tr n ng la lên :
- Qu Tri u Vân l i h i ! R i gi c ng a ch y v .
Tri u Vân ñu i theo giơ tay b t s ng , truy n quân trói l i .
Sau ñó Tri u Vân tha cho Tr n ng b o v khuyên Tri u Ph m ra hàng .
Tri u Ph m nói :
- Huy n Ð c có Kh ng Minh giúp ñ như th n , thêm Tri u Vân anh hùng vô
ñ ch , thôi thì hàng cho sanh linh kh i ñ máu .
Nói r i sai Tr n ng rư c Tri u Vân vào thành .
Tri u Vân bèn chiêu an bá tánh .
Tri u Ph m cho b y ti c khao quân , l i nói v i Tri u Vân :
- Tôi v i tư ng quân cùng m t h , m t x , nay mu n k t làm anh em , tư ng
quân ch p nh n chăng ?
Tri u Vân m ng r , so tu i thì Tri u Vân còn hơn m y tháng nên làm anh .
Ðang ăn u ng vui v , b ng có m t ngư i con gái ra h u rư u , Tri u Vân h i là
ai .
Tri u Ph m nói :
- Ðó là ch dâu góa c a tôi .
Tri u Vân li n l y l mà cư x .
Tri u Ph m l i nói :
- Ý ch dâu tôi mu n tái giá , nhưng ch n ngư i văn võ song toàn vang danh b n
b , l i ph i cùng h v i chúng tôi . Nay có anh là ñ các ñi u nói trên , nên tôi m i
dám ng l i .
Tri u Vân nghe ñi u ngang trái , c gi n , cho trói ngay Tri u Ph m l i r i m i
Huy n Ð c vào thành . Tri u Vân k h t m i chuy n cho Huy n Ð c và Kh ng
Minh nghe .



Kh ng Minh nói :
- Làm th oan cho Tri u Ph m quá !
Huy n Ð c cũng khuyên :
- Ðó ñâu ph i là vi c x u !
Tri u Vân v n l c ñ u :
- Y ñã k t nghĩa v i tôi , thì ch y cũng như ch tôi . Và ngư i ñàn bà kia nóng
lòng tái giá, tôi cũng không ưa !
Huy n Ð c không ép n a , nhưng tha cho Tri u Ph m và c làm Thái Thú như
cũ .
K ñó Huy n Ð c h i các tư ng h i :
- Ai ñi ñánh võ Lăng ?
Trương Phi hăm h xin ñi .
Huy n Ð c b o :
- Ðư c ! Nhưng em ph i làm quân l nh tr ng ta m i cho ñi .
Trương Phi ch u li n ...
H i 53
Vân Trư ng th lão tư ng Huỳnh Trung
Tôn Quy n ñ i chi n v i Văn Vi n
Thái thú Võ lăng là Kiêm Tuy n nghe Trương Phi t i li n ñi m ba quân, mang
theo các tư ng xu t thành ñ i ñ ch .
Cùng Chi v i can :
- Lưu B là Hoàng thúc , Trương Phi là h tư ng , t i ñây thì ta nên hàng là hơn .
Kiêm Tuy n n t Cùng Chi lui ra r i kéo quân xu t tr n .
Trương Phi hét l n :
-Có ta là Trương Phi , sao không xu ng ng a ñ u hàng .
Quân sĩ nghe hét run l p c p .
Kiêm Tuy n th t kinh quay ñ u ch y v thành .
L p t c trên thành tên b n xu ng như mưa , Cùng Chi t trên m t thành nói l n :
- Ngươi trái m nh tr i nên m i không nghe ta .
Lúc ñó Kiêm Tuy n ñã b m y mũi tên té xu ng ng a thác .
Cùng Chi ñón Trương Phi vào thành .
Trương Phi li n sai báo tin cho Huy n Ð c .
Huy n Ð c và Kh ng Minh c m ng phong cho Cùng Chi làm Thái Thú .
Còn Trư ng Sa , Vân Trư ng xin ñi l y .
Kh ng Minh nói :
- Tư ng quân ph i ñem nhiêu quân theo m i ñư c , vì Trư ng Sa có lão tư ng
Huỳnh Trung n i danh thao lư c , tư ng quân ph i c n th n m i ñư c .
Vân Trư ng không nghe l i Kh ng Minh , ch ñem theo vài trăm quân k ti n
th ng t i Trư ng Sa .
Kh ng Minh bèn m i Huy n Ð c d n quân theo ti p ng Vân Trư ng .



Thái Thú Trư ng Sa là Hàng Huyên v n nóng tánh , hay chém gi t ñánh ñ p nên
lòng ngư i không ph c , nghe Vân Trư ng t i ñánh , li n kêu Huỳnh Trung vào
thương ngh .
Huỳnh Trung nói :
- Chúa công ch lo , m t cây ñao và cây cung c a tôi cũng ñũ lui ngàn tên tư ng
gi c .
Lúc ñó l i có Dương L nh ñ ng lên thưa :
- Kh i ph i phi n t i lão tư ng , xin cho tôi ra l y ñ u tư ng gi c mang v .
Hàng Huyên li n c p cho ba ngàn quân ra ñánh .
Hai bên sáp tr n , m i ñư c vài hi p , Dương L nh ñã b m t nhát Thanh Long
ñao té xu ng ng a thác .
Huỳnh Trung l p t c xông ra .
Vân Trư ng ngư c nhìn th y m t lão tư ng, ñoán là Huỳnh Trung, bèn h i :
-Ngươi có ph i là Huỳnh Trung không ?
Huỳnh Trung ñáp :
- Ðã bi t danh ta, sao còn ch ng c ?
Vân Trư ng li n xông vào ñánh, ñánh dư trăm hi p, b t phân th ng b i, hai bên
bèn thâu quân v .
Ðêm ñó, Vân Trư ng không ng ñư c, ngh th m :
- Huỳnh Trung dũng lư c l m, ta ph i dùng k chém trái m i xong !
Hôm sau, hai bên l i cùng nhau ra ñ i ñ ch.
L i ñánh hơn trăm hi p, không phân th ng b i, Vân Trư ng li n chém m t ñao
r i ch y , Huỳnh Trung gi c ng a ñu i theo, Vân Trư ng s p s a vung ñao chém
trái, b ng dưng con ng a Huỳnh Trung qu
chân ném ch xu ng ñ t.
Vân Trư ng ngưng tay l i nói :
- Tha cho ngươi, mau v l y ng a khác ra ñánh n a .
Huỳnh Trung li n ñ ng d y ch y tu t v thành.
Hàng Huyên th y Vân Trư ng võ dõng l m, ñâm lo .
- Mai tôi ra tr n l i .
Ðêm ñó Huỳnh Trung không ng ñư c, nghĩ ngày mai ph i dùng tên thì m i h
ñư c Vân Trư ng.
Song l i t nghĩ : Vân Trư ng là ngư i nghĩa khí như v y, tha cho ta b a qua , ta
làm sao ám h i cho ñành ?
Hôm sau hai bên l i ra gi ao chi n, ñánh vùi m t h i, Huỳnh Trung b ch y, Vân
Trư ng th a th rư t theo, Huỳnh Trung không n b n nên ch b n giây không. Vân
Trư ng né, không th y tên ñâu c , cho là
Huỳnh Trung b n kém li n rư t n a. L n này Huỳnh Trung l y tên th t, nhưng
nh m vào gi i mũ Vân Trư ng mà b n.
Vân Trư ng b tên trúng gi a gi i mũ, th t kinh nghĩ r ng :



- Lão tư ng là tay thi n x nhưng c ý tr ơn ta ñây .
Hàng Huyên th y Huỳnh Trung ñánh m y ngày không xong, b n tên cũng không
ăn thua gì thì n i gi n thét quân sĩ lôi Huỳnh Trung ra chém.
B ng có m t ngư i v i nói :
- Ch có chém , nhìn ra là Ng y Diên (Ng y Diên không g p Huy n Ð c nên
ph i t m theo Hàng Huyên)
R i b t ng Ng y Diên chém Hàng Huyên m t ñao, ñ u rơi xu ng ñ t.
Ðư c tin Hàng Huyên ch t, bá tánh c m ng, Ng y Diên li n cho m c a thành
rư c Vân Trư ng vào ñ u hàng Huy n Ð c.
Huy n Ð c và Kh ng Minh t i nơi. Vân Trư ng ñem chuy n Huỳnh Trung ra k
.
Huy n Ð c li n ñích thân t i nhà h i han, lúc ñó Huỳnh Trung m i ch u ñ u
ph c.
Vân Trư ng l i ñưa Ng y Diên ra m t Huy n Ð c.
Kh ng Minh li n hét ñao ph ñem Ng y Diên ñi chém, Huy n Ð c c kinh ngăn
l i.
Kh ng Minh nói :
- Cái xương c t sau ót ngư i này cho bi t là nó phò chúa r i l i ph n chúa, ch
ñ có h i.
Huy n Ð c nói :
- Quân sư làm v y còn ai theo v v i ta n a.
Kh ng Minh ñành ph i tha cho Ng y Diên.
Huỳnh Trung ti n c cháu Lưu Bi u là Lưu Bàng hi n trong qu n, Huy n Ð c
bèn phong cho Bàng làm Trư ng Sa thái thú.
V v bá tánh xong. Huy n Ð c mang quân v Kinh Châu.
Nói v Châu Du Sài Tang dư ng b nh, sai Cam Ninh gi Ba Lăng, Lăng
Th ng gi Hán Dương, l i cho chu n b chi n thuy n ñ y ñũ, còn bao nhiêu tư ng
sĩ khi n Trình Ph ñi u ñ ng qua Hi p Phì.
Tôn Quy n t khi th ng tr n Xích Bích, ñánh Hi p phì ñã lâu song b t phân
th ng b i. Ngày kia nghe Trình Ph t i ti p ng, m ng l m cho khao thư ng ba
quân. L i có tin L Túc t i.
Tôn Quy n ñích thân mang quân ra nghênh ti p, ai ai cũng l y làm l và khen
Tôn Quy n tr ng ñãi hi n sĩ.
Tôn Quy n h i nh L Túc :
- Khanh có h d không ?
L Túc thưa :
- Chưa, ch khi nào chúa công ñư c c thiên h , ñ i ân ñ c g m thâu, chín châu,
d ng xong ñ nghi p, cho tên tôi cũng ñư c ghi vào thanh s thì lúc ñó tôi m i h
d !
Chúa tôi ñ c chí cùng c ư i l n, vào ăn u ng vui v , bàn chuy n ñánh Hi p Phì.
X y có quân báo :



- Trương Liêu sai ngư i t i h chi n thư , Tôn Quy n nói l n :
- Th này thì nó khinh ta quá . Ðo n truy n cho quân sĩ ăn u ng no nê, ch sang
canh năm thì t t c ph i chu n b . T i gi thìn, binh mã ñã chĩnh t giàn tr n, Tôn
Quy n ñ u ñ i kim khôi, mình mang kim giáp, c m thương lên ng a, bên h u có
T ng Khiêm; bên t có Gi Huê h v .
Bên Tào cũng n i hi u l nh, Trương Liêu ti n ra trư c tr n, hai bên có Lý Ði n
và Nh c Ti n.
Trương Liêu toan ti n ñ n ñánh Tôn Quy n thì Thái S T ra ch n l i, hai bên
ñánh dư trăm hi p không
phân hơn thua.
Nh c Ti n , Lý Ði n nói v i nhau :
- Ð ng gi a m c k im giáp là Tôn Quy n, c b t cho ñư c y mà r a h n . Nói r i
cùng xông l i thì b T ng Khiêm, Gi Huê ch n ñánh.
T ng Khiêm ñánh vùi v i Nh c Ti n, bên ñao bên kích ñ u g y c .
Hai bên c m cán mà ñánh.
T ng Khiêm gi t ñư c cây thương c a m t tên quân rư t theo li n.
Nh c Ti n trông thay b n m t phát tên, T ng Khiêm té nhào xu ng ng a.
Thái S T nghe có ngư i té ng a li n ch y l i, Trương Liêu th a th cho quân
ñu i theo g n b t k p Tôn Quy n thì Trình Ph ra t i k p b o v cho Tôn Quy n,
Trương Liêu bèn rút v Hi p Phì.
V tr i, Tôn Quy n c khóc mãi v cái ch t c a T ng Khiêm.
Quan Trư ng s khuyên r ng :
- T ng Khiêm ch t là v n v i t qu c , duy có chúa công c y m nh khinh ñ ch,
ñích thân ra tr n ; vi c ñó không ph i là vi c c a chúa công, cho nên chúa công ñã
gây cái ch t cho T ng Khiêm. T nay xin chúa công ph i t b o tr ng m i ñư c.
Tôn Quy n nói :
- T h u , ta xin ch a t i khinh xu t này .
Thái S T vào thưa :
- Trong th h tôi có tên Qua Ð nh , anh em v i tên gi ng a cho Trương Liêu ,
ñêm nay tên gi ng a s ñ t l a làm hi u , tôi s ñi cư p tr i , có b n chúng làm n i
ng .
Gia Cát C n khuyên nên c n th n , ch c tin .
Còn Tôn Quy n nôn nóng báo thù cho T ng Khiêm bèn c p quân ngay cho Thái
S T .
Nói v Qua Ð nh và tên gi ng a qu có toa r p v i nhau ñ gi t Trương Liêu
nên ñem vi c trình v i Thái S T r i ch ti n hành m i vi c ,
Còn Trương Liêu v n ña mưu , tuy v a th ng ban ngày , nhưng ñêm ñó truy n
cho quân không ñư c c i giáp , lo ñ phòng gi c cư p tr i .
Ðêm v a khuya , b ng h u tr i có l a cháy và ti ng la ph n vang d i .
Trương Liêu ra l nh không ai ñư c h y , h ai l n x n là chém . R i nói :
-Không l nào toàn quân làm ph n , ph i có k ch mưu , ráng tìm cho ra .



Phút ch c qu nhiên Lý Ði n b t ñư c Qua Ð nh và tên gi ng a b b t quã tang
ñang ñ t l a .
Trương Liêu l i nói :
- Nó ñ t l a làm hi u ñ binh Ngô cư p tr i ñó .
Nói r i cho m c a thành , ph c binh t phía .
Bên ngoài Thái S T tư ng b n n i ng bên trong ñã thành công nên xông vào
trư c .
Nào ng pháo n liên h i , tên b n như mưa , Thái S T b trúng m y phát tên
trên lưng may có L c T n và Ð ng T p kéo binh t i c u mang v .
Trương Chiêu khuyên Tôn Quy n nên t m bãi binh . Tôn Quy n nghe theo rút
v Nhu n Châu . T i nơi thì Thái S T tr b nh n ng .
Trương Chiêu và các quan t i thăm .
Thái S T than th :
- Làm trai sanh ph i th i lo n , chí chưa to i , chưa thành , t i sao m nh l i ng n
như v y !
Than r i m t , tính ra Thái S T ñư c b n mươi hai tu i .
Tôn Quy n hay tin v t mình thương ti c , cho mang xác lên t n núi C c Sơn mai
táng . L i ñem con Thái S T là Thái T Hoàng làm con nuôi .
Huy n Ð c và Kh ng Minh ñang Kinh Châu, hay tin Tôn Quy n thua Hi p
Phì , Thái S T ñã ch t . Cùng lúc l i có tin d :
- Công t Lưu Kỳ ñã thác .
Huy n Ð c thương c m l m h i Kh ng Minh :
- Bây gi c ai t i lo vi c chôn c t ?
Kh ng Minh ñáp nên nh Vân Trư ng.
Vân Trư ng ñi r i Huy n Ð c l i h i Kh ng Minh :
- Ðông Ngô bây gi sai ngư i t i ñòi Kinh Châu thì làm sao ?
Kh ng Minh ñáp :
- Xin chúa công c ñ tôi ñ i ñáp, ñ ng lo .
Qu nhiên vài hôm có quân báo :
- Ðông Ngô c L Túc qua ñi u tang , ñang ñ ng ch ngoài thành .
H i 54
Trư c c a Ph t , Qu c Thái ñư c r
Em Tôn Quy n , HoàngTh úc nên duyên
Kh ng Minh v i vàng ra ñón rư c L Túc , pha trà m i .
L Túc nói :
- Nghe tin công t Lưu Kỳ qua ñ i, Chúa công tôi v i c tôi sang ñi u tang và
phân ưu cùng Hoàng thúc. Huy n Ð c h t l i t ơn.
L Túc nói ti p :
- Theo l i ư c cũ, ch c nay là lúc Hoàng thúc gi ao Kinh Châu l i cho Chúa
công tôi .



Huy n Ð c ch ng bi t ñáp sao thì ch t Kh ng Minh bi n s c m t mà nói :
- T Kính cao minh sao không rõ ñ c Cao Hoàng chém r n kh i nghĩa truy n
ñư c t i nay thì b gi an
hùng lũng ño n, chư h u chi m m i ngư i m t nơi . Như Ngô H u v n th c
không có công ñ c v i tri u ñình mà th hùng m nh chi m tám mươi m t Châu
sáu Qu n cũng chưa v a lòng . Chúa công tôi , chú c a thiên t nay l i không có
m nh ñ t dung thân ư ? V l i Ki n Thăng là anh, Chúa công tôi là em có n i
nghi p cũng không quá ñáng .
Thiên h cho t i nay là c a h Lưu, giòng giõi Cao Hoàng, nhà H n nay v n còn
mà chúa tôi h Lưu không ñư c m t ph n ñ t sao ? Hu ng chi tr n Xích Bích, Chúa
công tôi cũng tham d khó nh c ch ñâu ph i riêng mình Ðông Ngô ? N u tôi
không c u ñư c gió, làm sao Công C n ñ i th ng ? Chúa công tôi không ñáp l i T
Kính là nghĩ T Kính ñã hi u cho như v y .
L Túc nói :
- L i Tiên sanh không ñúng lý mà l i h i cho tôi.
Kh ng Minh h i :
- Vì sao v y ?
L Túc ñáp :
- Trư c ñây tôi không ñ Công C n ñánh Kinh Châu là vì tin nơi l i h a c a
Hoàng Thúc, nay tôi nói làm sao v i Công C n .
Kh ng Minh nói :
- Xin T Kính c nói dùm như l i tôi v a thưa ñó .
L Túc nói :
- N u vì v y mà gây vi c binh ñao gi a hai bên , ch ng ñ thiên h cư i chăng ?
Kh ng Minh ñáp :
- Nói th c v i T Kính. Tào Tháo m o danh Thiên t trong tav có c trăm v n
hùng binh mà tôi không s thì Châu Long tôi cũng không ng i . Còn T Kính có s
v ph n ngài , Chúa tôi s n sàng làm gi y mư n ñ Kinh Châu , khi nào có ñ t khác
s tr l i Ðông Ngô, như v y T Kính vui lòng chăng ?
L Túc nghe cũng xuôi tai, ñành ch p nh n.
Huy n Ð c li n làm gi y , ký tên ñ y ñ ngư i b o lãnh là Kh ng Minh và L
Túc .
L Túc v Sài Tang ra m t Châu Du trình văn thư nói trên.
Châu Du kêu tr i , nói r ng :
- L Túc m c mưu h r i , bi t bao gi h m i l y ñ t nào mà tr Kinh Châu ?
Gi y này ch vô ích mà thôi , ngoài ra chính túc h cũng ký b o lãnh vào ñây, v y
chúa công b t t i thì nói làm sao ?
L Túc v n chân th t, nghĩ Lưu B là Hoàng thúc ký tên ñàng hoàng, mình b o
lãnh thì có làm sao, nay nghe Châu Du nói v y, h i :
- Ch ng l Lưu B l a tôi sao ?
Châu Du l i nói :



- T Kính tr ng nghĩa quá, Kh ng Minh mưu sâu, lương tâm h khác lương tâm
T Kính ch !
Th y L Túc lo xanh c m t, Châu Du thương h i b o :
- Thôi ñ ta ki m k khác .
Ít ngày sau quân báo bên Kinh Châu có tang, quân sĩ ñ u d ng c tr ng. H i ra
m i bi t là Cam phu nhơn, v Huy n Ð c ch t.
Châu Du nói :
- K thành r i !
L Túc h i k ra sao, Châu Du ñáp :
- Lưu B m t v , còn Chúa công ta có em gái võ ngh tinh thông, ít ai bì k p.
Nay bày v i Chúa công cho ngư i ñi làm mai, g t cho Lưu B qua làm r , t i Nam
T ta ph c quân gi t luôn, ho c b t va ñ ñ i
Kinh Châu .
L Túc lãnh m ng v trình Tôn Quy n, Tôn Quy n y k , l i h i nên cho ai ñi.
L Túc thưa :
- Cho L Ph m ñi thì xong vi c.
Tôn Quy n kêu L Ph m ñ n b o :
- Ta có em gái mu n g cho Lưu B ñ k t thêm tình thân mà di t Tào Tháo. V y
ngươi ph i ñi m t phen .
L Ph m lãnh m ng ñi li n.
Huy n Ð c ñêm ngày bu n bã nh Cam phu nhơn . Ngày n nghe bên Ðông
Ngô cho L Ph m t i vi ng.
Kh ng Minh cư i :
- Ðây l i là k Châu Du. V y Chúa công c ti p, tôi s nghe sau bình phong.
H y nói gì, chúa công c thu n, sau ñó tôi s th o lu n v i chúa công.
Huy n Ð c li n m i L Ph m vào, u ng trà nói chuy n.
Sau khi hàn huyên. L Ph m g i chuy n :
- Tôi nghe phu nhơn t th , l i bi t m t ch r t x ng ñáng nên t i ñ nh làm mai .
Huy n Ð c nói :
- Tôi ñã n a ñ i r i, còn mong gì chuy n ch p n i n a ?
L Ph m l i nói :
- Ngư i không có v , cũng như nhà mà không sư n. Chúa công tôi nay có m t
em gái, v a có tài v a có s c, n u hai nhà mà nên duyên T n T n v i nhau, lo chi
vi c l n không xong !
Huy n Ð c h i :
- Ngô H u có bi t vi c này chăng ?
L Ph m nói :
- N u không thưa trư c v i Ngô H u tôi ñâu dám t i ñây .
Huy n Ð c nghĩ r i ñáp :
- V y mai tôi xin tr l i .
L Ph m v quán d ch nghĩ .



Kh ng Minh nói v i Huy n Ð c :
- Tôi v a gieo ñư c m t qu t t lành, v y Chúa công nên b ng lòng .
Sau l i cho Tôn Càng t i ñính ư c r i s ch n ngày ñ Huy n Ð c qua k t thân.
Huy n Ð c nói :
- Tôi t nhiên dem thân vào nơi nguy hi m sao ?
Kh ng Minh thưa :
- Nhân k Châu Du, tôi s thi hành k c a tôi, em gái Ngô H u v v i Chúa công
mà Kinh Châu v n gi ñư c .
Sau ñó Huy n Ð c cho Tôn Càng theo L Ph m sang ra m t Tôn Quy n.
Tôn Càng vào y t ki n Tôn Quy n, Tôn Quy n nói :
- Ta mu n g em cho Huy n Ð c ch không có chi khác .
Tôn Càng bái l y tr v Kinh Châu thưa v i Huy n Ð c :
- Ngô H u ch Chúa công qua k t thân .
Huy n Ð c giùng giàng chưa dám ñi, Kh ng Minh nói :
- Tôi ñã có ba k sách, nhưng c n có T Long ñi theo m i ñư c . Bèn kêu T
Long t i d n :
- Ba cái c m nang này, sang Ðông Ngô, c theo th t mà làm .
Xong ñó Kh ng Minh cho ngư i qua Ðông Ngô n p sính l .
Lúc y nh m ti t ñông, Huy n Ð c cho d n mư i chi c thuy n r i kh i hành
cùng Tôn Càng, Tri u Vân. Vi c Kinh Châu gi ao cho Kh ng Minh.
T i Nam T , theo l i d n, Tri u Vân m c m nang th nh t.
Xem xong li n d n quân sĩ ph i làm . . . như v y, như v y . . .
Sau ñó T Long m i Huy n Ð c t i ra m t Ki u Qu c Lão.
Qu c Lão là cha c a Nh Ki u nay tu i ñã cao.
Huy n Ð c mang l v t ra m t Qu c Lão k ñ u ñuôi câu chuy n. Còn quân
theo h u Huy n Ð c thì
ñi kh p nơi trong thành nói lên vi c Huy n Ð c sang làm r bên Ðông Ngô, giây
lát dân chúng kh p nơi ñ u bi t.
Tôn Quy n sai L Ph m ñón rư c Huy n Ð c vào quán d ch .
Ki u Qu c Lão vào ra m t Ngô Qu c Thái ñ m ng.
Qu c Thái gi t mình nói :
- Tôi có hay bi t gì vi c này ñâu. R i sai quân ñi dò h i.
Quân v báo :
- Qu có như v y, hi n có t i m y trăm tên quân theo Huy n Ð c ñang ñi kh p
thành mua l v t s m
s a l thành hôn .
Qu c Tháì cho v i Tôn Quy n t i, khóc mà nói :
- Thi t mi coi thư ng ta quá. Ch ch ta khi lâm chung có d n mi nh ng gì, mi
còn nh không ?
Tôn Quy n là con chí hi u nên thưa ngay :
- M có ñi u chi xin c d y b o, sao l i âu s u làm v y ?



Qu c Thái nói :
- Sao mi ñem em g cho Huy n Ð c mà không trình ta rõ ?
Tôn Quy n thưa :
- Vì sao mà m hay ?
Qu c Thái nói :
- C thành này, ai mà ch ng bi t !
Tôn Quy n l t ñ t trình :
- Thưa m , ñây là k Châu Du g t Huy n Ð c qua gi l i ñ ñòi Kinh Châu. Ch
ñâu có cư i g gì ñâu.
Qu c Thái n i tr n lôi ñình :
- Ôi Ðô Ð c sáu Qu n, tám mươi m t Châu mà không l y ñư c Kinh Châu, l i
ph i ñ con gái ta ra làm
nh c , ví như có gi t ñư c Lưu B thì con gái ta cũng ph i mang ti ng góa ch ng
.
Sau này còn ai dám l y !
Nói r i l i v t v than khóc . Tôn Quy n ch t ñi ng không nói ñư c m t l i,
Qu c Thái c kêu tên Châu Du m ng nhi c .
Ki u Qu c Lão khuyên :
- Vi c ñã t i nư c này , g ph t cho xong .
Tôn Quy n nói :
- Tôi e Huy n Ð c tu i tác không x ng ?
Ki u Qu c Lão nói :
- Huy n Ð c là anh ki t trong thiên h , r như v y khá lám ch !
Qu c Thái nói :
- Ta chưa bi t m t . V y mai m i y ñ n chùa Cam L ñ ta coi th . Không v a ý
ta thì m c các ngươi mu n làm chi thì làm, còn v a ý ta thì ph i tuân l nh ta g cư i
h n hoi .
Tôn Quy n vâng l i, g i L Ph m s p ñ t theo l i Qu c Thái d n .
L Ph m nói :
- Ta c ph c quân s n, Qu c Thái không v a ý thì gi t Huy n Ð c luôn .
Tôn Quy n y l i, cho Gi Huê ph c quân s n .
Hôm sau Ngô Qu c Thái cùng Ki u Qu c Lão t i chùa Cam L , ng i t i phương
trư ng ch .
Tôn Quy n cũng d t b n mưu sĩ t i, còn L Ph m ñi th nh Huy n Ð c.
Tri u Vân li n d n binh nai n t ch nh t theo sau Huy n Ð c, còn Huy n Ð c
m c c m bào lên ng a t i Chùa Cam L .
T i nơi, Tôn Quy n th y Huy n Ð c dung m o khác thư ng trong lòng cũng
ph c. Hai ngư i d t nhau vào chào Qu c Thái .
Qu c Thái nhìn k r i b o Ki u Qu c Lão :
-Ðáng r ta l m .
R i li n truy n bày ti c thi t ñ i Huy n Ð c .



Khi ñang ăn, Tri u Vân l y m t nháy Huy n Ð c, Huy n Ð c li n t i trư c m t
Qu c Thái quỳ xu ng khóc thưa r ng :
- N u Qu c Thái mu n gi t tôi, xin gi t ngay cho r i !
Qu c Thái ng c nhiên h i :
- Sao l i nói v ?
Huy n Ð c thưa :
- V y bao nhiêu quân ph c nơi ñây ñ làm gì ?
Qu c Thái c gi n, h i Tôn Quy n.
Tôn Quy n ñ cho L Ph m, L Ph m l i ñ cho Gi Huê , t t c b Qu c Thái
qu m ng l i th i bư c ra .
Mãn ti c, v t i quán d ch, Tôn Càng nói :
- Bây gi chúa công nên năn n Ki u Qu c Lão giúp vi c thành hôn cho s m .
Huy n Ð c li n ñ n nh Ki u Qu c Lão, Qu c Lão g t ñ u.
Qu c Lão sau ñó ñ n trình v i Ngô Qu c Thái :
- Huy n Ð c xin ñư c s m thành hôn vì lâu e có ngư i hãm h i chăng .
Qu c Thái n t :
- Con r ta, ai mà dám h i ! R i cho Huy n Ð c d n vào thư vi n c a Qu c Thái
ch ngày làm l . Huy n Ð c xin cho Tri u Vân theo mình, Qu c Thái chu n y.
Ít ngày sau, Qu c Thái ñ ng ra cho phép Tôn phu nhơn và Huy n Ð c hi p c n.
Trăm quan ñ u d ti c y n say sưa vui v .
Lúc ñó v a vô phòng, th y gươm giáo sáng qu c, Huy n Ð c ho ng kinh ...
H i 55
Lưu Huy n Ð c nói khích phu nhơn
Gia Cát Lư ng ch c gi n Công C n
Huy n Ð c không dám vô , l i h i m qu n gia là duyên c gì .
M qu n gia thưa :
- Phu nhơn ưa ñánh gươm ñ coi .
Huy n Ð c nói :
- Tôi không thích coi ñ u gươm, ghê quá, nói v i phu nhơn xin d p ñi .
M qu n gia c th thưa l i, phu nhơn cư i, r i khi n d p h t.
Ðêm y Huy n Ð c cùng phu nhơn ñ ng phòng , ân ái m n n ng k sao cho xi t
.
T ñó Qu c Thái cũng chìu chu ng Huy n Ð c , y n ti c không ng t .
Tôn Quy n báo cho Châu Du hay :
- Gi mà hóa thi t r i , nay m ta l i cưng chi u y , bi t tính làm sao ?
Châu Du cũng b t ng a ngư i ra , nhưng không ch u thua, nghĩ ñư c m t k n a
vi t thư cho Tôn Quy n.
Tôn Quy n g i Trương Chiêu t i nói :
- Châu Du nay l i nhân k cũ mà l p k m i , sai d ng lâu ñài cho tráng l , m
n h u h cho xinh ñ p , ñàn ca cho hay, th là Huy n Ð c s u mê , không nghĩ gì



khác n a, ta s l y l i Kinh Châu d dàng . Trương Chiêu khen k hay r i th a l nh
Tôn Quy n, ñ c thúc ngay vi c k trên.
Khi ñ n ñài hoa m ñã xây xong, th tỳ ca n ñ y ñ . Tôn Quy n li n cho em
gái và Huy n Ð c t i .
Ngô Qu c Thái cũng vui lòng th y r con hòa thu n v i nhau.
Qu nhiên Huy n Ð c t ñó ñâm ra ñêm ngày mê t u s c ch ng còn bàn b c gì
ñ n ñ i s , dĩ chí không nghĩ t i vi c tr v Kinh Châu n a .
Tri u Vân ít khi g p Huy n Ð c c ngày ngày c i ng a t p cung cho qua ngày .
th m thoát ñã cu i năm , ch t nh kỳ h n, l i m c m nang c a Kh ng Minh ra
xem. Xem xong , t i ph xin vào y t ki n Huy n Ð c . T Long làm ra v lo âu t
ngoài ñi vào thưa r ng :
- V a ñư c tin Tào Tháo ñem năm mươi muôn binh ñi Kinh Châu, tình hình r t
nguy .
Huy n Ð c c kinh nói :
- Ð ta bàn g p v i phu nhơn . Nói r i vào tìm Tôn phu nhơn, m t ñ hoe ch t
khóc. Phu nhân h i có vi c chi.
Huy n Ð c m i nói :
- Vì tôi ñây ñã lâu , nay g n t t Nguyên Ðán , nh quê nhà nên bu n b .
Phu nhơn nói :
- Xin ñ ng gi u, tôi bi t r i . Tri u Vân v a báo tin Kinh Châu nguy ng p nên
phu quân lo mà bu n ch gì ?
Huy n Ð c nói :
- Phu nhơn ñã rõ tôi xin nói thi t không v e m t Kinh Châu , mà v b phu nhơn
lòng tôi không ñành .
Phu nhơn nói :
- Phu quân ñi ñâu thì thi p ñi theo ñó có chi ph i lo nghĩ .
Huy n Ð c nói :
- Ngô H u và Qu c Thái ch ng thu n thì làm sao ?
Phu nhơn nói :
- V y mai chúng ta vào l y m , nói thác là xin ra mé sông ñ cúng v ng t tiên,
xong r i chúng ta tr n luôn .
Huy n Ð c quì ngay xu ng mà r ng :
-Ơn c a phu nhơn, làm sao tôi quên ñ ng . R i kêu Tri u Vân ra l nh mai ch
mé sông ñ cùng tr v .
Hôm sau nh m ngày Nguyên Ðán v ch ng Huy n Ð c vào l y t Qu c Thái,
xin ra mé sông t l .
Qu c Thái nói :
- Vi c y nên l m r i cho ñi .
C hai li n ra hi p v i Tri u Vân t bi t Nam T ñi th t g p.
Hôm sau có quân báo v i Tôn Quy n :
- V ch ng Huy n Ð c ñã tr n ñi, Tôn Quy n li n h p các mưu sĩ l i .



Trương Chiêu nói :
- Ph i ñu i g p mà gi t cho ñư c Lưu B .
Tôn Quy n li n cho Tr n Võ và Phan Chương ñi ngay .
Trình Ph nói :
- E hai tư ng y ch ng dám trái l nh Qu n chúa .
Tôn Quy n li n rút gươm báu c a mình trao cho Trương Khâm và Châu Th i mà
r ng :
- Các ngư i lãnh gươm này, n u c n c gi t em ta, b t Huy n Ð c v ñây .
Hai tư ng lãnh gươm ñi li n.
Nói v Huy n Ð c v g n t i Sài Tang thì có ti ng quân reo phía sau . Tri u Vân
lùi l i phía sau ñ ngăn. Cũng lúc ñó ñàng trư c cũng có m t ñ o binh c n ñư ng.
Hai tư ng Ðinh Ph ng và T Th nh n t l n :
- Vâng l nh Ðô Ð c, ta ch l y th c p Huy n Ð c ñã lâu .
Tri u Vân th y tình hình nguy k ch li n m c m nang chót dâng cho Huy n Ð c.
Huy n Ð c xem r i ti n l i trư c xe Phu nhơn mà khóc r ng :
- Trư c ñây Ngô H u ñem Phu nhơn g cho tôi, ch là mu n g t tôi qua ñ ám
h i . V y mà tôi v n qua là vì bi t Phu nhơn có chí khí c a b c ñ i trư ng phu, th
nào cũng ch ng n b tôi . Nay Ngô H u và Châu Du cho binh mai ph c b n m t,
tôi ch còn trông Phu Nhơn gi i cái nguy này . Còn n u Phu Nhơn ch ng ñoái tình,
tôi xin thác ngay trư c m t Phu nhơn . Nói r i toan ñâm c t t .
Phu nhơn ngăn l i, nét m t h m h m, cho ñ y xe t i trư c Ðinh Ph ng, T
Th nh n t r ng :
- Hai ngươi làm ph n hay sao ?
Hai tư ng v i vã xu ng ng a làm l . Phu nhơn l i nói :
- Hay cho Châu Du. Ðông Ngô ta x h u v i h n, ch ng ta l i là Hoàng Thúc mà
nó dám cho ñón ñư ng như v y sao ? Nói r i cùng Huy n Ð c c ñi t i .
Hai tư ng ch ng bi t làm sao, v i ch y v báo v i Châu Du.
Lúc ñó, ñ o quân ñu i phía sau ñã g n t i, phu nhơn b o Huy n Ð c ñi trư c,
còn mình ñ ng l i ch Phan Chương và Tr n Võ.
Hai ngư i v a t i, phu nhơn l i m ng :
- M ta cho phép v ch ng ta v Kinh Châu dù anh ta là Ngô H u cũng không
trái ý ñư c. V y b n các ngươi t i ñây ñ nh gi t ta sao ?
Hai ngư i nói v i nhau :
- B nào cũng là chuy n anh em ngư i ta, trên có Qu c Thái, dư i có Ngô H u
mà Ngô H u là con chí hi u ñâu dám trái ý Qu c Thái, chi b ng lui là hơn .
Phu nhơn lúc ñó l i khi n ñ y xe ñi mau .
B ng có Trương Khâm và Châu Th i x c t i h i :
- Huy n Ð c ñi ñâu ?
Tr n Võ, Phan Chương ñáp :
- Qu n chúa ñã b o v cho y nên chúng tôi không dám ngăn c n .
Châu Th i nói :



- Ta có gươm l nh ñây, mau rư t theo m i k p .
R i l i sai ngư i báo Châu Du cho ch n ñư ng th y, hai tư ng d n binh ch y
theo .
Lúc ñó Huy n Ð c ñi ñã g n t i ñ a ph n nhà thì có sông ch y qua mênh mông
mà không có thuy n bè nào c . Còn ñang tìm thuy n b ng m t ñ o quân ch y t i,
b i bay mù m t.
Huy n Ð c than :
- L n này e không kh i thác ? Ti ng quân la hét l i g n thì may thay dư i sông
m t ñoàn thuy n v a lư t t i, trên có Kh ng Minh !
Kh ng Minh thưa :
- Chúng tôi ch Chúa công ñã lâu .
Huy n Ð c, phu nhơn và m i ngư i xu ng thuy n r i thì b n tư ng c a Ngô
H u cũng v a ch y t i, trên b tên b n xu ng như mưa, nhưng thuy n ñã vư t xa
r i.
Gi a lúc còn ñang vui v ch t ñâu chi n thuy n Ðông Ngô xu t hi n vô s , có
Châu Du gi a, m t bên Huỳnh Cái, m t bên Hàng Ðương, thuy n lư t như tên.
Kh ng Minh cho quân b thuy n ch y lên b .
Châu Du t i ñó, t c quá, cũng b t th y quân c a mình lên ch y b , ch có tư ng
là có ng a c i thôi . Châu Du ñu i trư c, c b n Huỳnh Cái ch y theo sau .
Ðư c m t quãng, Châu Du h i : Ðây là ñâu ?
Quân sĩ thưa :
- Ðây là b cõi Huỳnh Châu .
Châu Du ra l nh ñu i g p. B ng nghe chiêng tr ng vang d y, m t tư ng m t ñ
râu dài c i ng a xích th xông ra ch n ñư ng.
Châu Du trông th y Vân Trư ng, bi t ñánh không l i nên cho l nh rút lui .
Vân Trư ng ñu i theo, r i binh Ngô l i b Huỳnh Trung, Ng y Diên t ñâu ñánh
xáp l i .
Châu Du ñ i b i kéo nhau tr v .
H i 56
Tào Tháo m h i ñ n Ð ng Tư c
Kh ng Minh ch c ch t Châu Công C n
Châu Du b thua rút v quân sĩ thi t h i r t nhi u , v ñ n Sài Tang, lòng t c gi n
vô cùng té x u xu ng ñ t. Các tư ng h t lòng khuyên gi i, Châu Du cho Trương
Chiêu v tư ng trình lên Tôn Quy n.
Tôn Quy n cũng gi n l m mu n cho Trình Ph ñi ñánh báo thù ngay, Trương
Chiêu can :
- Ta hãy cho quân sĩ nghĩ ngơi ñã , v l i Tào Tháo cũng ñang có m t Ð ng
Tư c ñài thì ta cũng ph i ñ phòng.
C Ung nói :



- Tào Tháo mà bi t ñư c ta và Huy n Ð c ñang lo ñánh nhau càng thêm khó
khăn cho ta chi b ng che m t nó b ng cách c ngư i v kinh ñô xin phong cho Lưu
B làm chúa Kinh Châu. Như v y nó cho ta và Lưu B thân thi t v i nhau t t
không dám xâm ph m Gi ang Nam. Th ng th nh ta s tính l y l i Kinh Châu sau .
Tôn Quy n khen ph i r i cho Hoa Hâm ñem bi u v H a ñô .
Năm Ki n An th mu i lăm, ñ n Ð ng Tư c xây xong.
Tào Tháo truy n m ti c ăn m ng , ñ n s ng s ng trên b sông Chương Hà ,
chính gi a là Ð ng Tư c ñài cao hơn mư i trư ng , phía t Ngoa Long ñài, phía
h u là Kim Ph ng ñài .
Tào Tháo m c c m bào , ñeo ng c ñ i ng i trên cao, các tư ng chia hai ñ o
thanh y và h ng y dàn hai bên.
Tào Tháo cho l p b ng h ng tâm, truy n r ng ai b n trúng s ñư c thư ng m t
áo c m bào.
L p t c bên ñ o h ng y, Tào H u xông ra b n m t mũi trúng h ng tâm, quân sĩ
reo hò thì bên ñ i thanh y, Văn Sánh xông ra hô l n :
-Hãy ñ áo cho ta , d t l i b n m t phát trúng ngay h ng tâm .
Văn Sánh toan dành áo, b ng Tào H ng giương cung cho ng a ch y , quay mình
ra sau b n m t mũi vào gi a h ng tâm. R i Trương H p b n cũng trúng, T Quáng
trong lòng r n ràng không yên li n b n ñ t s i dây treo c m bào ñ toan dành áo.
H a Ch không ch u l i tranh nhau v i T Quáng .
Th là m i ngư i giành gi t áo c m bào .Áo c m bào tan nát t ng m nh.
Tào Tháo c cư i mà r ng :
- Các tư ng d ng tranh nhau làm , ñó là ta th tài thiên x c a các tư ng ñ y thôi
!.
Nói r i thư ng m i ngư i m t cây g m t t.
Sau ñó m i ngư i vào ti c ăn u ng say sưa c ngày.
Ðang vui chơi , b ng có quân báo :
- S Ðông Ngô xin vào y t ki n. Hoa Hâm vào trình .
Tào Tháo hay tin Tôn Quy n gã em gái cho Lưu B , l i xin cho Lưu B làm chúa
Kinh Châu thì r ng r i tay chân .
Tào Tháo b o Trình D c :
- Lưu B mà ñư c Kinh Châu như r ng g p nư c r t ñáng lo .
Trình D c thưa :
- Tôn Quy n gã em là d ng k , nhưng k b t thành . Nay mu n ñánh Kinh Châu
l i s ta th a d p ñánh Gi ang Nam nên m i làm ra v thân thi t v i Lưu B ñ d a
ta ñó. Nay tôi có m t k làm cho hai bên càng h n thù hơn r i sau ta s tính .
Tào tháo h i k gì ?
Trình D c thưa :
- Th a Tư ng nên phong cho Châu Du làm Nam Qu n Thái Thú , Trình Ph làm
H Gi ang Thái Thú hai ngư i có ch c mà không có ñ t t t s tìm cách ñánh Lưu B
.



Tào Tháo v tay m ng, g i Hoa Hâm vào th t ñãi và lưu H a ñô tr ng d ng ,
sai ngư i mang s c phong t i cho Châu Du và Trình Ph .
Qu nhiên Châu Du nóng lòng sai L Túc ñi ñòi Kinh Châu l n n a.
Huy n Ð c ñang lo thao luy n binh mã , ngày kia nghe tin L Túc t i.
Kh ng Minh bàn v i Huy n Ð c :
- V a r i Tào Tháo phong Châu Du làm Nam Qu n Thái Thú nên L Túc ch ng
qua là ñ ñòi Kinh Châu. H va ñòi Chúa công c khóc r ng lên , tôi s ra khuyên
gi i .
L Túc vào thưa :
- Tôi vâng l nh Ngô H u t i ñây v vi c Kinh Châu , nay hai nư c cũng như m t
nhà, v y thi t nghĩ nên tr cho s m .
Huy n Ð c li n khóc th m thi t.
L Túc càng h i, Huy n Ð c càng khóc khóc r ng lên.
Ch t Kh ng Minh bư c ra nói v i L Túc :
- Lúc trư c Chúa tôi mư n Kinh Châu có h a lúc nào l y ñư c ñ t s tr Kinh
Châu l i. Ðó là Chúa tôi nh m Tây Xuyên. Ng t vì xét k Lưu Chương tr n Ích
Châu cũng là em c a chúa tôi, cùng là c t nh c H n trào. N u c ñánh Tây Xuyên,
ch ng hóa ra anh em ñánh nhau , mà tr l i Kinh Châu thì chúa tôi không còn ñ t
dung thân. Không tr , m t lòng Ngô H u là anh v . Tình th nan phai nên chúa tôi
m i khóc .
L Túc v n khoan nhơn, th y tình c nh Huy n Ð c như v y nên ki u t v thưa
v i Châu Du.
Châu Du kêu tr i nói :
- Xưa kia Lưu B v i Lưu Bi u mà y còn manh tâm ño t Kinh Châu thì Lưu
Chương ăn nh m gì ? Tôi l i có m t k , phi n T Kính ñi phen n a, sang nói v i
Luu B :
- Huy n Ð c không ti n l y Tây Xuyên, xin ñ Ðông Ngô l y cho r i , coi Tây
Xuyên như c a h i môn, lúc ñó Lưu B ph i tr Kinh Châu l i. Th c ra là ta mư n
danh th thôi, ch khi ñi ñánh Tây Xuyên ta s mư n ñư ng Kinh Châu . Lưu B
không t ch i ñ c , s ph i khao quân ta là khác . Th a cơ, ta s gi t Lưu B , ño t
Kinh.Châu.
Nghe xong L Túc c m ng bèn tr qua Kinh Châu l n n a.
Kh ng Minh hay L Túc ñ n , bàn v i Huy n Ð c :
- Y chưa có thì gi v trình v i Ngô H u, l t ñ t sang ñây ngay là l i thi hành k
c a Châu Du . V y c m i y vào xem sao ?
Huy n Ð c cho m i .
L Túc vào thưa :
- Ngô H u có nhi u th nh tình v i Hoàng Thúc nên s cho quân ñi ñánh Tây
Xuyên ñ cho Hoàng Thúc làm c a h i môn, ch ng ñó s ñòi Kinh Châu l i .
Kh ng Minh khen :
- Ngô H u thi t là t t !



L Túc lui ra .
Huy n Ð c h i, Kh ng Minh ñáp :
- Châu Du mư n danh ñánh Tây Xuyên. nhưng chính là nh m Kinh Châu. H
chúa công ra thành khao quân, nó s nhân d p b t chúa công và ñánh b t ng khi n
ta tr tay không k p .
Huy n Ð c lo s , Kh ng Minh thưa :
- Xin chúa công ch lo, nh t ñ nh Châu Du l i th t b i phen n a !.
Ðo n Kh ng Minh kêu Tri u Vân l i d n :
- C làm . . . như v y, như v y .
Còn L Túc v k l i v i Châu Du là Huy n Ð c và Kh ng Minh không nghi k
gì h t .
Châu Du m ng l m, nói :
- Phen này h trúng k ta r i .
Bèn sai L Túc v trình Tôn Quy n cho Trình Ph ñem binh ti p ng .
Châu Du khi ñó v t thương ñã g n lành, sai Cam Ninh d n năm ngàn quân ñi
tiên phuông, L Mông , Lăng Th ng ñi h u t p còn b n thân cùng Ðinh Ph ng, T
Th nh lãnh trung quân, th y l c r n r qua Kinh Châu.
Khi binh g n t i H i Kh u, Châu Du h i quân bên Kinh Châu ñã sai ai ra nghênh
ti p chưa, quân báo có Mê Trư c xin ra m t.
Châu Du truy n vào .
Mê Trư c thưa :
- Chúa tôi ñã s p s a xong r i, hi n ñang trư c thành ch Ðô Ð c .
Châu Du li n gi c quân t i mãi ch ng th y ai c .
G n t i Kinh Châu, quân v báo cũng ch ng th y ngư i nào, trên thành ch d ng
hai cây c tr ng l n.
Châu Du li n cho quân r i thuy n lên b , d n b n Cam Ninh , T Th nh ñ n g n
thành coi.
Thình lình trên thành gươm giáo v t d ng lên m t lư t, Tri u Vân t trên nói
xu ng :
- Quân sư tôi ñã rõ k c a Ðô Ð c mu n ñánh úp Kinh Châu nên cho tôi ñây
gi .
L i có quân v báo :
- Quan Công, Trương Phi, Huỳnh Trung , Ng y Diên ñang d n b n ñ o hùng
binh s p t i nơi.
Châu Du nghe v y hét to m t ti ng, nhào lăn xu ng ng a, v t thương g n kh i
l i b xé rách.
H i 57
Gia Cát Lư ng khóc vi ng Châu Du
Bàng Sĩ Nguyên chung lo vi c nư c
Châu Du ñư c v c xu ng thuy n, t h u l i trình :



- Lưu B ñang u ng rư u trên núi v i Kh ng Minh .
Châu Du càng b c t c, b ng có tin Tôn Du vâng l nh Ngô H u ñã ñem ba v n
binh ròng t i ti p ng .
Châu Du li n quy t tâm ñánh l y Tây Xuyên.
Thuy n ñi t i Ba Kh u b ng g p chi n thuy n Lưu Phong, Quan Bình xu t hi n.
Châu Du ra l nh ti n ñánh, ch t nghe báo có thư c a Kh ng Minh g i t i.
Thơ t d o xa nhau Sài Tang lúc nào tôi cũng mong nh Ðô Ð c, nay nghe tin
Ðô Ð c ñ nh ñi ñánh Tây Xuyên. nghĩ r ng Lưu Chương không ph i d ñánh vì Ích
Châu hi m tr dân m nh , l i e r ng Tào Tháo nhơn d p ñó mà ñánh Gi ang Nam
báo thù trong lúc Ðô Ð c v ng m t nên tôi không n ng i xem c nh ñó, dám mong
túc h nghĩ l i.
Châu Du xem r i, nghe trong mình m t m i li n truy n t h u gi y m c vi t g i
Ngô H u m t b c thơ , xong g i h t chư tư ng l i g n nói , tôi không ph i không
h t mình vì nư c ñ b o ơn Ngô Chúa, ng t vì tôi ñây e m nh tôi s p d t , ñành nh
các ông ph i h t s c khuông phò Ngô Chúa cho nên nghi p c . D n r i ng t ñi h i
lâu. Các tư ng xúm l i lay g i, Châu Du ch t t nh hét vang m t ti ng :
- Tr i sanh Du, sao còn sanh Lư ng ? R i th hơi cu i cùng.
Thương thay Công C n m t lòng vì nư c, vì Chúa, nay thác ñi m i ñư c ba
mươi sáu tu i .
Các tư ng cho phát tang t i Ba Kh u, r i cho ngư i mang thơ c a Châu Du v
dâng Tôn Quy n.
Ngô H u khóc lóc th m thi t, bèn c L Túc làm Ðô Ð c, m t khác cho ñem
linh c u Châu Du v kinh mai táng.
Ðêm y Kh ng Minh ñang xem thiên văn, th y m t ngôi sao tư ng m nh sa
xu ng ñ t, nói r ng :
- Châu Du ch t r i !
Sáng hôm sau, qu thi t có tin ñưa t i.
Huy n Ð c h i :
- Bây gi ai th Châu Du ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ch c L T Kính .
Sau ñó Kh ng Minh l i thưa :
- Xin cho tôi qua bên Ðông Ngô ñi u tang. May ra l i tìm ñư c ngư i hi n ñ v
giúp Chúa công .
Huy n Ð c t lo ng i, Kh ng Minh nh t ñ nh xin ñi . Huy n Ð c ph i ch p
thu n và cho Tri u Vân cùng năm trăm binh ñi theo.
Kh ng Minh ñi th ng t i Ba Kh u, nghe linh c u Châu Du ñã ñưa v Sài Tang.
Kh ng Minh li n ñi sang Sài Tang, d c ñư ng hay L Túc ñã ñư c c làm Ðô
Ð c thay th Châu Du.



L Túc thi t l ti p ñón Kh ng Minh, còn các tư ng Ðông Ngô ai n y hăm h
mu n gi t Kh ng Minh ñ báo thù cho Châu Du, nhưng th y có Tri u Vân nên chưa
dám.
Sau khi b y l v t, ñ t hương ñàn, Kh ng Minh quì xu ng trư c linh sàng Châu
Du ñ c bài t ñi u như sau :
Thương ôi Công C n, làm sao s m khu t,
Ðành l s tr i, ai ai cũng xót
Lư ng tôi t i ñây , kính dâng ly rư u
Anh Có linh thiêng xin v ch ng giám
Nh xưa ñi h c , chơi v i Bá Phù
Như ng cơm s áo , m t lòng thương nhau
Nh anh còn tr , chí c ngàn trùng
V y vùng m t cõi , ñ c l p Gi ang Ðông
Quy n cao ch c tr ng , tr n gi Ba Kh u
Khi p oai Lưu Bi u , ñ p d Ngô H u
Di n m o như ng c , Ti u Ki u ñ p ñôi
R tôi nhà H n , h i ñư c m y ngư i ?
Anh hùng cái th , ch ng kh ng qui Tào
Tr i xanh v cánh ñ i bàng bay cao
Phong tư c t cách , Tương Cán ng ngàng
H t ñư ng thuy t khách , nói cư i như không
Thương anh l ng l y , văn võ kiêm toàn
H a công m t tr n , Xích Bích l ng vang
Làm sao s m khu t , ai h i Chu Lang
Lư ng tôi ñau xót , huy t l hai hàng
S ng ñũ trung nghĩa , m t ñư c th nh thơi
Tu i th ba ch c , danh lưu muôn ñ i
Lòng tôi b i r i , v n m i tơ vò
Tâm n y l a ñ t , ru t héo gan khô
Gi ang Ðông tang tóc , ba quân bàng hoàng
Chúa th i tuôn l , b n th i khóc than
Lư ng tôi nh ng tính nương t a vào nhau
Giúp Lưu phò H n , cùng Ngô phá Tào
Gây th d c , s m hôm bàn mưu
Lư ng tôi kém c i , mong trông c y nhi u
Nào ng Công C n ! , s m khu t t ñây
Mênh mang chánh khí , tr i th m ñ t d y
Anh linh ch ng dám , r thương lòng n y
T nay tri k ,bi t ng cùng ai ?
Thương ôi , có thiêng , xin v thư ng hư ng....



Kh ng Minh ngh n ngào mãi m i ñ c h t , ñ c xong g c m t xu ng ñ t khóc lóc
như mưa , th m thương vô cùng , ñ u tóc r rư i , mu n cho các tư ng ñang t c
gi n mu n ăn tươi nu t s ng Kh ng Minh cũng ph i nói v i nhau :
- Ngư i ta c nói Công C n v i Kh ng Minh b t hòa , nhưng nay xem như v y ,
thì có l là thiên h xét sai .
L Túc cũng nghĩ trong b ng :
- Kh ng Minh bi thi t như v y , lòng d ch c t t , ch ng qua Công c n h p lư ng
nên mình h i mình ñ y thôi !
Phúng ñi u xong xuôi. Kh ng Minh ñư c bên Ðông Ngô th t ñãi t t .
Mãn ti c Kh ng Minh xin v , t i b sông , ch t có ngư i sau v vai nói :
- Ngươi ch c Công C n t c mà ch t , l i còn sang ñi u tang, d khinh Ðông Ngô
không có ngư i bi t hay sao ?
Kh ng Minh th t kinh, nhìn l i là Ph ng S tiên sanh bèn d t nhau xu ng thuy n
trò chuy n . Sau ñó Kh ng Minh d n Bàng Th ng khi nào không v i Ðông Ngô
n a , xin sang Kinh Châu cùng phò Huy n Ð c .
Bàng Th ng g t ñ u, hai ngư i chia tay .
M t hôm L Túc vào trình v i Tôn Quy n :
- Tôi xin ti n c ngư i kh dĩ giúp chúa công gây d ng nên nghi p l n xin chúa
công cho thĩnh v .
Tôn Quy n h i ai .
L Túc thưa :
- Ngư i y h Bàng tên Th ng t Sĩ Nguyên t c Ph ng S tiên sanh .
Tôn Quy n l p t c cho L Túc m i Bàng Th ng t i .
Làm l ra m t xong , Tôn Quy n th y Bàng Th ng hình dung x u xí có ý ch ng
v a lòng.
Sau m t h i ñàm lu n Tôn Quy n h i tài c a tiên sanh so v i Công C n th nào
?
Bàng Th ng ñáp :
- Cái h c c a tôi so v i Công C n khác nhau xa .
Ngô H u xưa nay quí m n Châu Du cái gì cũng cho Châu Du là nh t , nay nghe
Bàng Th ng khinh tài Châu Du như v y trong lòng không ñ p, nói r ng :
- Tiên sanh hãy t m lui khi nào c n tôi s tri u th nh .
Bàng Th ng th dài lui ra. Sau ñó Bàng Th ng l ng l qua Kinh Châu tìm sang
Huy n Ð c .
Huy n Ð c nghe Ph ng S tiên sanh t i , c m ng , m i vào l p t c. Nào ng
Huy n Ð c cũng như Tôn Quy n th y Bàng Th ng trán v , mũi h ch , tư ng m o
không ñ p có v không vui . Trư c kia, Kh ng Minh ñã vi t s n m t b c thư ti n c
Bàng Th ng cho Huy n Ð c . Bàng Th ng mang theo, nhưng không ñưa ra ñ xem
Huy n Ð c là ngư i th nào.
Ðàm lu n m t h i Huy n Ð c nói :



- Huy n Lôi Dương cách ñây trăm d m ch c tri huy n còn khuy t , c m phi n
tiên sanh lãnh ch c dùm cho , sau này s hay .
Bàng Th ng th y Huy n Ð c ñ i x nh t nh o như v y , lúc ñó Kh ng Minh l i
ñi v ng, nên cũng c t i huy n Lôi Dương xem sao .
T i huy n, nhìn qua công vi c, r i Bàng Th ng không làm gì h t , c ngày u ng
rư u r i ng .
S vi c t i tai Huy n Ð c . Huy n Ð c gi n l m, cho Tôn Càng , Trương Phi ñi
tra xét các huy n và t i Lôi Dương trư c.
T i nơi , nha l i ñ u ra ñón ti p, Trương Phi h i :
-Quan huy n sao l i v ng m t ?
M i ngư i thưa :
- Quan b ph m i vi c, su t ngày u ng rư u ng vùi . Hi n ñang say nên không
bi t có thư ng quan t i .
Hôm sau, Trương Phi cho kêu Bàng Th ng t i .
Bàng Th ng ăn m c x c x ch ñi t i .
Trương Phi n t :
- Sao huynh trư ng ta ñi gi ao huy n cho m t ngư i bê b i th này !
Bàng Th ng cư i nh t :
- Huy n nh như l mũi, tư ng quân c l i xem tôi làm vi c .
Nói r i khi n nha l i ôm t i h sơ ch t ñ ng c hàng trăm ngày, tay phê, m t li c
ñ c, mi ng phân x , m i vi c ch nháy m t ñã xong, ñâu ñó phân minh, m i ngư i
có m t ñ u bái ph c.
Xong vi c, Bàng Th ng nói :
- Nào tôi có gì bê tr , Tào Tháo Tôn Quy n tôi còn xem như trong lòng bàn tay,
sá gì vi c m t huy n như th n y .
Trương Phi th y th , bi t Bàng Th ng là b c kỳ tài, l t ñ t t l i . Thì Bàng
Th ng m i ñưa thư ti n c c a Kh ng Minh ra.
Trương Phi xin v trư c r i ñưa thư cho Huy n Ð c xem.
Lúc ñó Kh ng Minh cũng v a v t i, l t ñ t nói :
- Ph ng S còn hơn tôi g p b i, xin Chúa công mau tr ng d ng .
Huy n Ð c li n th nh Bàng Th ng v , phong ch c phó quân sư, lòng m ng r
nói :
- Ta có ñ c Ph c Long, Ph ng S , nhà H n t hưng l i ñư c ?
Nói v Tào Tháo H a ñô ban ngày lo thao luy n binh mã, ñư c tin Huy n Ð c
ñang có Ph c Long, Ph ng S giúp s c, mưu liên k t v i Ðông Ngô, ñánh lên phía
B c.
Tào Tháo bàn v i các tư ng nên ñánh ñâu trư c ?
Tuân Du nói :
- Nhân Châu Du m i thác, nên ñánh Tôn Quy n trư c.
Tào Tháo nói :
- Ta hãy lo vi c g n là b n Mã Ð ng ñã .



Tuân Du hi n k :
- Th a Tư ng nên phong Mã Ð ng làm Chinh Nam tư ng quân, khi n y ñi ñánh
Tôn Quy n, xong d y v ñây tr ñi là xong . Tào Tháo y k thi hành.
Nguyên Mã Ð ng dòng dõi Mã Vi n, có nhi u công lao, l i k t nghĩa v i Hàng
To i, ngày y b ng nh n ñư c chi u, g i con l n Mã Siêu t i bàn :
- Xưa cha ñã mu n hi p v i Huy n Ð c tr Tào Tháo, nhưng Huy n Ð c b i
luôn, tít t n Kinh Châu, nên chưa k t liên ñư c. Nay Tào Tháo l i cho ngư i t i
phong ch c cho cha, v y li u làm sao ?
Mã Siêu thưa :
- B gì Tào Tháo cũng l y l nh c a thiên t , không nghe thì mang ti ng ngh ch
trào ñình. Chi b ng c v ñó xem r i tùy cơ li u ñ nh .
Mã Ð ng li n cho Mã Siêu l i lo b o th Tây Lương, ch ñem Mã Hưu, Mã
Thi t và Mã Ð i theo v H a ñô.
G n t i Hoa , Mã Ð ng ñ n binh l i .
Tào Tháo hay tin d n Huỳnh Khê r ng :
- Ngươi t i khao quân Mã Ð ng r i b o mai b ki n , ta s c p thêm binh mã cho
ñi ñánh phương Nam. Huỳnh Khê lãnh m ng ñ n nơi, Mã Ð ng m i vào d ti c.
Ti c n a ch ng, Huỳnh Khê b ng khóc r ng lên r ng :
- Cha tôi ch t vì n n Lý Thôi, Quách Dĩ nay l i g p tên Tào t c này n a .
Mã Ð ng cho là Tào Tháo sai ngư i th mình, v i nói :
- Sao ông l i lo n ngôn như v y ?
Huỳnh Khê h i :
- Ông quên ñái chi u thiên t r i sao ?
Mã Ð ng thay Huỳnh Khê t thi t tình, cũng t tâm s cho b n rõ . Hai ngư i
u g rư u m ng ñ n t i Huỳnh Khê v say rư u, nói h t cho ti u thi p Lý Xuân
Hương nghe .
Xuân Hương v n ngo i tình v i Miêu Tr ch, mà Miêu Tr ch ch mong có cơ h i
tr kh Huỳnh Khê nên v i báo cáo v i Tào Tháo .
Tào Tháo kêu H a Ch và Tào H ng d n làm như v y, như v y .
Huỳnh Khê l p t c b b t. Còn Mã Ð ng kéo t i bên thành, th y m t ñ o c ñ
huy hi u Th a Tư ng, ñ nh b t ng xông lên gi t Tào Tháo, nào ng Tào H ng,
H a Ch , H H u Huyên xông ra vây ñánh.
Mã Thi t b tên thác , Mã Hưu và Mã Ð ng ñ u b b t.
Tào Tháo cho Huỳnh Khê, Miêu Tr ch cùng vào ñ i chúng v i Mã Ð ng, r i
ñem chém h t.
Miêu Tr ch kêu oan, Tào Tháo b o :
- Ngươi vì m t con ñàn bà mà làm liên l y nhi u ngư i, t i th t ñáng chém !
Ch có Mã Ð i ngoài thành, ch y thoát v Tây Lương báo tin cho Mã Siêu .
H i 58
Báo ph thù, Mã Siêu kh i binh



Tào M nh Ð c c t râu b áo
Sau khi gi t Mã Ð ng. Tào Tháo tính ñi ñánh Gi ang Nam, b ng nghe tin Lưu B
ñang chu n b l y Tây Xuyên g p.
Tào Tháo c s , Trình D c nói :
- N u Lưu B mu n ñánh Tây Xuyên thì Th a Tư ng cho binh ra h p v i binh
Hi p Phì mà t n công Gi ang Ðông, Tôn Quy n s c u vi n Lưu B , Lưu B ñi ti p
c u còn ñâu binh mà ñánh Tây Xuyên. N u Lưu B không ti p vi n, ta l i càng có
l i.
Tào Tháo y theo, kéo quân ñánh Gi ang Nam.
Tôn Quy n hay tin li n thương ngh v i các tư ng.
- Xin Chúa công b o L Túc yêu c u Huy n Ð c hi p l c ch ng Tào.
Huy n Ð c không t ch i L Túc ñâu .
L Túc li n ñư c l nh mang thư qua Huy n Ð c c u c u.
Ðư c thư Huy n Ð c m i Kh ng Minh t i.
Kh ng Minh nói :
- S ch ng ph i ñi u binh Gi ang Nam mà cũng kh i ñi u binh Kinh Châu . T
nhiên Tào Tháo không dám dòm ngó Gi ang Nam n a .
Huy n Ð c li n ñáp thư , ñ i ý nói n u Tào Tháo ñánh , Huy n Ð c s ti p vi n
ngay .
L Túc ñi r i , Kh ng Minh nói v i Huy n Ð c :
- Tào Tháo v a gi t Mã Ð ng , nay Chúa công vi t thơ liên k t v i Mã Siêu , r i
b o y ñánh Tào Tháo báo thù cha thì Tào Tháo không dám ñánh Gi ang Nam n a .
Huy n Ð c li n cho ngư i mang thư t i Mã Siêu .
Ngày n , Mã Siêu ñang thương ngh v i các tư ng , ch t có Mã Ð i ho ng h t
v thưa :
- Chú và em ñ u b Tào Tháo gi t r i .
Mã siêu h i h t ñ u ñuôi , ch ng nghe xong té lăn xu ng ñ t mà khóc . Các
tư ng v c lên khuyên gi i , b ng nghe có thơ c a Huy n Ð c .
Mã Siêu cho ñem ngay vào xem , trong thơ nói Mã Siêu c ñánh Tào Tháo m t
h u , còn m t ti n Huy n Ð c s tr l c tr ñ a gi an th n .
Mã Siêu li n cho kh i binh ngay . L i ñư c tin thái thú Tây Lương là Hàng To i
m i t i có vi c c n .
Mã Siêu li n ch y t i, Hàng To i nói :
- Tào Tháo vi t m t thư b o chú b t cháu n p cho nó s ñư c tr ng thư ng .
Mã Siêu bi n s c m t , Hàng To i ti p :
- Cha cháu và chú ñã t ng k t nghĩa anh em , chú lòng d nào nghe theo b n tàn
ác ñó . Ðo n Hàng To i hi p binh v i Mã Siêu , c ng hơn hai mươi v n cùng ñi
ñánh Tào Tháo .



Thái Thú Trư ng An là Chung Do m t m t lo ch ng gi m t m t phi báo cho
Tào Tháo . Quân Mã Siêu và Hàng To i vây kín Trư ng An t i mư i ngày v n chưa
phá n i . Mã Siêu li n ñ nh k , r i lui binh.
Chung Do cho ñi thám thính , qu binh Tây Lương ñã lui t i năm mươi d m .
Th a d p Chung Do cho m c a thành ñi gánh c i l y nư c.
Ngày sau binh Tây Lương kéo t i , Chung Do bèn ñóng c a thành l i . Em
Chung Do là Chung T n gi c a thành phía Ðông t i canh ba, b ng th y có l a
cháy . Chung T n v i ñi ch a h a, b ng g p tư ng c a Mã Siêu là Bàng Ð c chém
m t ñao rơi ñ u. Bàng Ð c m luôn c ng thành cho Mã Siêu tràn vào . Chung Do
b thành ch y tr n v i Ð ng Quan .
Tào Tháo hay tin m t Trư ng An , không c binh ñánh Gi ang Nam n a , cho T
Quáng , Tào H ng g p t i c u i Ð ng Quan, d n r ng :
- Trong mư i ngày mà m t i thì b chém. Quá mư i ngày m i m t thì ñư c vô
t i . Hai tư ng l nh binh ñi ngay . T i Ð ng Quan c th , không ra ñánh .
Mã Siêu cho ch i m ng om sòm, Tào H ng t c l m mu n ra . T Quáng ngăn
l i . T i ngày th chín, Tào H ng nhìn th y quân Mã Siêu ñ u b ng a ng i chơi ,
ñùa gi n r i ng . Tào H ng m c a thành ñánh ra, binh Tây Lương ch y h t , Tào
H ng rư t theo .
T Quáng v i ñu i theo ñ ngăn l i, song không k p.
B ng ti ng hét sau lưng vang lên , Mã Ð i ñã ñem quân t i. Tào H ng chưa k p
ñánh thì Mã Siêu, Bàng Ð c l i xu t hi n , Tào H ng ch y m t m ch v H a ñô báo
cáo v i Tào Tháo . T Quáng cũng b thành Ð ng Quan ch y theo.
Tào Tháo gi n l m , h i ñ u ñuôi , bi t t i Tào H ng li n thét quân ñem chém .
Tào Nhơn xin r ng :
- Tào H ng còn ít tu i nên háo th ng , xin tha cho y m t phen ñ y l y công
chu c t i .
Tào Tháo bèn tha r i kéo quân t i Ð ng Nam h tr i.
Mă Siêu cũng kéo quân r i kh i thành, l p tr i ñ i ñ ch.
Tào Tháo xu t tr n, nhìn th y Mã Siêu là m t trang anh tu n, hào hoa ñ p ñ ,
bào tr ng giáp tr ng , hai tư ng là Mã Ð i, Bàng Ð c oai phong l m li t, quân sĩ
Tây Lương ñ u cư ng tráng, trong lòng khen th m.
Mã Siêu th y Tào Tháo xu t tr n, ch i m ng Tào Tháo và hươi thương t i chém.
Vu C m v i ra ñón ñ , ñánh m t h i không l i, b ch . Trương H p ra ñánh
ti p cũng thua luôn.
Lý T ng xông ra, b ngay Mã Siêu chém m t thương ch t t t.
Binh Tào c s , ñua nhau ch y tán lo n, còn Bàng Ð c và Mã Ð i thì c tìm Tào
Tháo b t.
Tào Tháo ñang ch y nghe có ti ng reo :
- Ngưòi m c h ng bào là Tào Tháo .
Tào Tháo li n v t b ngay h ng bào.
Li n có ti ng kêu l n :



- Th ng râu dài là Tào Tháo , Tháo th t kinh l y gươm c t b chùm râu ch y
tr n.
L i có ti ng la :
- Tào Tháo v a c t râu, th ng nào c t râu là Tào Tháo.
Tào Tháo l y ngay lá c nh bao kín c c mà ch y. Ch y m t quãng, v a quay
nhìn l i thì th y Mã Siêu ñu i t i. Tào Tháo li n ch y quanh m t g c cây ñ i th ,
Mã Siêu giơ thương phóng thi t m nh, nhưng không trúng Tào Tháo, c m ph p vào
thân cây , ch ng rút ñư c mũi thương ra, Tào Tháo ñã tr n thoát mà không sao tìm
th y !
T ñó, Tào Tháo lo c th , không ra ñánh n a. Ngày kia ñang trong doanh tr i,
có quân vào báo quân Tây Lương l i thêm ti p vi n n a. Tào Tháo b t cư i vang,
tư ng sĩ ai cũng l y làm l vì sao ñ ch tăng cư ng mà Th a Tư ng l i cư i ?
M t hôm T Quáng thưa :
-G n ñây có sông B Phan Tân, ñ ch không phòng ng gì nơi ñó, v y xin cho
quân mai ph c r i Th a Tư ng t phía B c ñánh xu ng, phía dư i ñánh lên, ch c ta
s th ng .
Tào Tháo li n c T Quáng, Châu Linh, Tào H ng y k thi hành.
Quân d thám li n báo v i Mã Siêu .
Mã Siêu nghĩ :
- Nó s m thuy n bè như ñánh phía B c , ch c chúng có mưu ñánh phía sau, v y
ta ph c quân mé sông ñ phòng .
Hàng To i bàn r ng :
- Theo chú , ch nó qua sông n a ch ng hãy ñánh .
Tào Tháo chia binh ba ñ o qua sông. Ðang qua b ng quân Mã Siêu ào ra ñánh,
ti ng quân la inh i .
H a Ch v i ch y t i cõng Tào Tháo sang thuy n mình ch y .
Mã Siêu li n b n tên theo, H a Ch l y yên ng a che cho Tào Tháo.
L n l n thuy n H a Ch thoát ñư c sang b phía B c.
Quân sĩ ñưa Tào Tháo vào tr i, Tào Tháo than :
- Thi u chút n a ta ch t vì th ng con nít ñó .
Mã Siêu v k l i chuy n b t h t Tào Tháo .
Hàng To i nói :
- Tư ng c u Tào Tháo ñó là H a Ch , cháu có g p nó ph i nên c n th n .
Mã Siêu bàn :
- Theo cháu, ta nên gi ch t b sông không cho Tào Tháo qua, còn chú và Bàng
Ð c nên mang m t ñ o quân d c theo bò sông ñánh t i không cho y ngh ngơi .
Nào ng Tào Tháo ñã cho ñào h m b sông Bàng Ð c b r t ngay xu ng h m,
may c s c nh y lên ñư c thì Hàng To i l i b vây . Bên Tây Lương ráng ñánh m i
ch y thoát, nhưng ch t m t hai tư ng là Trình Ngân và Trương Hoành.
Ðêm ñó, cho là Tào Tháo m i th ng, không ñ phòng, Mâ Siêu ng ý mu n ñi
cư p tr i .



Hàng To i ñ ng ý, ñem quân theo sau ñ ti p ng.
Bên ñó Tào Tháo bi t trư c mưu ñ ñó nên cho quân mai ph c xung quanh b
tr ng doanh tr i chính gi a .
H i 59
C m Mã Siêu ñ i chi n H a Ch
Th ng Tây Lương, Tào Tháo dương danh
N a ñêm Thanh Ngh vâng l nh Mã Siêu d n quân vào t i Trung quân, th y tr i
b tr ng, v i vã rút lui b ng m t tieng pháo n vang, quân Tào ùa ra vây b c, Thanh
Ngh b H H u Huyên chém m t ñao
ch t t t. Mã Siêu ñem binh t i c u ng, hai bên ñánh vùi t i sáng m i thâu quân.
Ngày ngày Mã Siêu b trí ñánh liên ti p, không ñ binh Tào ngh ngơi.
Tuân Du bàn v i Tào Tháo ph i l y cát dư i sông ñ p lũy c th .
Bên Tây Lương hay tin l i tìm cách làm cho nư c sông sao ñ ng, quân Tào ñ p
cát t i ñâu b nư c trôi kéo xu ng.
Tào Tháo t c b c, nhân m t ñêm tr i t i như m c, huy ñ ng h t quân sĩ ra ñ p
cát, ch n i ñêm ñó ñã ñ p xong lũy cát. Mã Siêu thay v y c kinh, bèn t i tr i Tào
khiêu chi n .
H a Ch xin ra ñánh Tào Tháo ch p thu n .
Mã Siêu ñang khiêu chi n , th y m t tư ng ñ ch xông ra, m t như ánh l a, dáng
ñi u hung d , hét vang như s m :
- Ta là H a Ch ñây, th ng con nít kia mau ñ u hàng cho kh i ch t .
Mã Siêu cũng hô l n :
- Ta quy t b t con hùm này v làm th t khao quân . Hai bên ñánh c trăm hi p
không phân hơn thua. H a Ch li n ch y v , c i b giáp, tr n trùng tr c ra ñánh ti p
, ñánh trăm hi p n a H a Ch v t ñao r i gi t cây ñao Mã Siêu. Cây ñao g y ñôi,
m i ngư i c m m t n a ñánh n a.
Bên này Tào H ng, H H u Huyên ra ñánh tr l c, bên kia Bàng Ð c , Mã Ð i
cũng ùa ra. Hai bên ñánh lo n, H a Ch b trúng hai mũi tên ph i ch y , quân Tây
Lương rư t theo, quân Tào ñ i b i.
Hàng ngày hai bên ti p t c ñánh nhau, khi th ng khi b i ,chưa d t khoát.
M t hôm có quân vào báo Tào Tháo :
- Hàng To i t i khiêu chi n .
Tào Tháo li n ñích thân ra tr n.
G p Hàng To i, Tào Tháo h i thăm :
- Tôi v i thân ph ông ngày xưa cùng ñ khoa Hi u Liêm, tôi lúc nào cũng coi
ngư i như cha chú, ông v i tôi l i cùng làm quan v i nhau. Ch ng hay ông bao
nhiêu tu i .
R i Tào Tháo h i liên ti p chuy n n chuy n kia, Hàng To i m c tr l i hoài,
Tào Tháo h i han mãi, ch ng ñánh gì h t thâu quân v tr i.
Th y Hàng To i v , Mã Siêu h i :



- T i sao chú ch ng ñánh gì , mà l i nói chuy n v i Tào Tháo hoài v y ?
Hàng To i nói :
- Ta mu n ñánh mà nó c nh c l i chuy n cũ, làm ta cũng b c quá !
T ñó Mã Siêu nghi k , Hàng To i bi t th , song chưa th gi i n i ng v c
ñư c.
Tào Tháo v b o Gi H :
- Tôi không ñánh mà c g i chuy n ra thì có ý cho Mã Siêu nghi ng chú nó.
Gi H bày thêm k :
- Nên vi t m t lá thư, ch thì ñ ch , ch thì bôi ñen, g i cho Hàng To i. R i
cho Mã Siêu bi t, th nào h n cũng ñòi xem. Th y v y h n càng nghi ng Hàng
To i thêm .
Tào Tháo y k làm .
Hôm ñó, Hàng To i nh n ñư c thư Tào Tháo g i t i, bèn m ra xem, th y loang
l bôi ñen ch này ch n . Mã Siêu nghe báo v i ch y t i ñòi xem thư, Hàng To i
bi t là k c a Tào Tháo dùng d ng mãi m i ch u ñưa ra. Mã Siêu th y bôi b nhi u
ch , nghi ng l m, nói r ng :
- Chú mưu mô gì v i Tào Tháo ñây, thôi thì gi t ngay cháu còn hơn !
Ðo n Hàng To i b o :
- Ð mai chú ra tr n, quy t m t phen s ng ch t v i nó cho cháu bi t lòng ngay
d th ng c a chú .
Hôm sau, Hàng To i ra tr n, Tào 'I'háo lánh m t, l i sai Tào Nhơn ch y ra trư c
tr n nói l n :
- Th a Tư ng d n tư ng quân nh ng l i b a qua ñó, xin ch có sai h n . Nói
xong thì lui binh l p t c.
Hàng To i ñành tr v , Mã Siêu gi n l m.
Dương Thu khuyên Hàng To i :
- Vi c c p bách l m , không có cách nào hơn là ph i ñ u Tào .
Hàng To i nói :
- Ta ñã k t nghĩa v i Mă Ð ng , l ñâu l i làm chuy n ñó ñư c .
Dương Thu l i nói :
- Nư c ñã t i chân, e không kh i tai h a .
Hàng To i s Mã Siêu gi t, ñành nghe l i vi t thư hàng Tào Tháo.
Tào Tháo m ng r phong Hàng To i làm Tây Lương Thái Thú.
Mã Siêu hay tin l p t c d n Bàng Ð c, Mã Ð i t i dinh Hàng To i.
Mã Siêu chém trúng tay Hàng To i, tay t r t xu ng ñ t.
Các tư ng Hàng To i xông vào ñánh, ch ng Mã Siêu d p xong thì Hàng To i ñã
ñư c th h mang ñi.
Lúc ñó, quân Tào kéo t i ñánh, hàng ngũ bên Mã Siêu h n lo n, Mã Siêu nh
Bàng Ð c và Mã Ð i h v , ch y thoát kh i vòng vây.
Tào Tháo thâu ñư c i, phong Hàng To i ch c Thái Thú như cũ.
Sau ñó Tào Tháo cho H H u Ðôn gi Trư ng An, r i kéo binh v H a ñô.



Vua Hi n Ð ra kh i thành ngh inh ti p , t ñó oai danh Tào Tháo vang l ng b n
phương.
Nói v Trương L , Thái Thú H n Trung, cũng hùng c m t phương mà lo d ng
nghi p. Ngày n nghe tin Tào Tháo c th ng Tây Lương, bèn h p chư tư ng l i
thương ngh .
Trương L nói :
- Phá ñư c Mã Siêu r i, ch c nay mai Tào Tháo s dòm ngó H n Trung, v y
ph i làm sao ?
Ðiên B thưa :
- Bây gi m t là ñánh H a ñô, hai là ñánh Ích Châu. Lưu Chương th y u, n u
ñư c Ích Châu, th l c ta m nh thì Tào Tháo không dám dòm ngó n a.
Trương L suy nghĩ r i ñ ng ý là nên ñánh Ích Châu.
Ích Châu, có quan Châu M c là Lưu Chương tánh tình tr ng nghĩa nhưng
bi ng nhác, là con Lưu Yên, có c u thù gi t m và em c a Trương L . Nghe tin
Trương L qua ñánh li n nhóm chư tư ng l i thương ngh .
Ðang bàn lu n b ng có m t ngư i ñ ng lên , hăm h nói :
-Tôi tuy b t tài, nhưng ch dùng ba t c lư i cũng ñ làm Trương L không dám
dòm ngó b c i c a ta n a .
H i 60
Trương Tòng ñi s g p Dương Tu
Bàng Th ng ngh k l y Tây Th c
Ngư i ñó là Trương Tòng, tư ng m o x u xí, nhưng có lài ăn nói lưu loát.
Lưu Chương h i làm cách chi ?
Trương Tòng thưa :
- Tào Tháo hi n oai danh b n c i, Chúa công nên cho ngư i qua c ng hi n ñ
th n ph c y . L i khuy n d y ñi ñánh H n Trung mà di t Trương L , thì Trương
L không dám xâm ph m t i ta n a .
Lưu Chương li n cho Trương Tòng ñi s .
Trương Tòng mang theo c b n ñ Tây Xuyên.
T i H a Ðô, Trương Tòng v ngh quán d ch ch xin ra m t Tào Tháo . Ch
t i ba ngày v n chưa ñư c vào y t ki n .
Ngày th tư, ñư c v i vào , v a th y Trương Tòng, Tào Tháo quát :
- Thư ng năm, Chúa ngươi không ch u c ng l là có ý chi v y ?
Trương Tòng tâu :
- Vì ñư ng sá xa xôi, th o kh u qu y nhi u, nên chưa ñi c ng l ñư c .
Tào Tháo l i n t :
- Cư ng kh u ta ñã d p h t, sao l i ki m c nói láo ?
Trương Tòng ung dung ñáp :
- Tôn Quy n, Lưu B , Trương L v n còn, ñâu có d p h t .
Tào Thao gi n, x c áo, b vào trong.



Ngoài này , có ngư i trách Trương Tòng :
- Làm s gì mà nói ngang ngư c, n u Th a Tư ng không khoan dung, ch c
ngươi nguy r i !
Trương Tòng nói :
- Sao t l i a dua v i th y như v y ?
B h Tào Tháo là Dương Tu h i :
- x ngươi không có ai dua, v y ngươi th nói lên xem ñây ai a dua ?
Trương Tòng ñáp :
- Nhi u l m, Tôi ch s thi u mà thôi .
Dương Tu h i thăm v nhơn v t ñ t Th c ra sao, Trương Tòng ñáp :
- Văn thì như Trương Như, võ thì như Mã Vi n, thiên ñ a bói toán như Quân
Bình, y dư c như Tr ng Ki n, ñ m không k xi t !
Dương Tu h i ti p :
- Ông gi ch c v chi trong trào ?
-Tôi hi n gi ch c Bi t Gi . Còn ông xem ra tài năng ch ng thi u , sao s i làm
th h cho Th a Tư ng mà không phò Thiên T ?
Dương Tu nói :
- Ông xa , làm sao mà bi t ñ ng tài Th a Tư ng ?
Nói ño n, l y cu n M nh Ð c Tân Thơ ñưa Trương Tòng xem.
Trương Tòng gi qua r i nói :
- ñ t Th c tôi , tr nít cũng bi t sách này , là vì c a vô danh t ñ i chi n qu c.
Th a Tư ng ch so n theo, ch ng có chi c a Th a Tư ng c . Nói r i ñ c làu làu,
Dương Tu th t kinh li n vào trong thưa v i Tào Tháo :
- Sao h i nãy Th a Tư ng l i khinh khi Trương Tòng như v y ?
Tào Tháo b o :
- H n ch là lo i cu ng sĩ mà thôi .
Dương Tu nói :
- Tôi g i chuy n, th y y hi u r ng bi t nhi u mà l i nói th ng. Thùa Tư ng nên
lưu l i mà dùng .
Tào Tháo b o :
- Mai ta s thao di n binh mã, ông ñưa nó t i xem r i ta s li u .
Sáng hôm sau, Tào Tháo ñi m binh, quân ñông như ki n, gươm dáo như r ng,
c xí r p tr i , chiêng tr ng vang tr i .
Tào Tháo h i Trương Tòng có th y v y bao gi chưa ?
- Chưa t ng th y, vì nư c tôi, ch l y nhơn nghĩa mà giáo hóa dân thôi .
Tào Tháo hét lên :
- Ð h nho, mi coi ta là ñ b t nhơn b t nghĩa hay sao ? R i truy n ñem Trương
Tòng ra pháp trưòng x tr m. Các tư ng xúm vào can. Y ñi c ng l mà ta gi t ñi thì
còn ai dám ñ u hàng sau này .



Trương Tòng ñư c tha, v nơi quán d ch nghĩ ng i r i b ñi , tính ñ u Huy n
Ð c.
Ði ñư c m t ño n ñư ng b ng g p m t ñ i tư ng , chính là Tri u Vân, xu ng
ng a thi l mà r ng :
- Ngài có ph i là Trương Bi t Gi ñó chăng ?
- Ph i .
Tri u Vân thưa :
- Chúa công tôi sai mang c rư u th t t i Ð i Phu dùng .
Trương Tòng ti p và nghĩ trong b ng ;
- Qu Huy n Ð c ìà ngư i chu ng hi n ñãi sĩ .
Sau ñó ñi vào b cõi Kinh Châu thì l i có Vân Trư ng ra ñón.
C ba ngư i cùng v quán d ch ngh ngơi .
Hôm sau, l i ti p t c lên ñư ng v Kinh Châu ch t th y m t ñoàn ngư i ng a t
xa ti n l i : ñó là Huy n Ð c cùng Ng a Long và Ph ng S ñi rư c.
Trương Tòng v i vã xu ng ng a thi l .
Sau ñó m i v phân ngôi ch khách. U ng ñư c tu n trà thì Huy n Ð c nói :
- Nghe tin Ð i phu H a ñô v nên tôi v i ñi ñón rư c.
Trương Tòng h i chuy n Kinh Châu, Huy n Ð c nói :
- Tôi là r Ðông Ngô nên t m quy n mà thôi .
- Ngài là dòng dõi nhà H n có chi m ñ t cũng là chuy n nh , d u cho có lên
ngôi chánh th ng ñi n a cũng không có chi là trái l .
Huy n Ð c t ơn mà r ng :
- Ông nói quá, tôi ñâu dám v y !
Trương Tòng th y Huy n Ð c thi t thà nhơn nghĩa nên mu n giúp ñ bèn bày
k :
- Kinh Châu là mũi gi c, Ngài nên l y Ích Châu thì m i gây d ng ñ ng cơ
nghi p .
Huy n Ð c nói :
- Lưu Chương cùng h , l nào ñi giành nhau như v y ?
- G p ñ ng Ngài là b c Minh chúa, ch ng l tôi phơi gan tr i m t. Lưu Chương
nhu như c khó gi ñ ng Ích Châu . Ngài không l y e v tay ngư i khác .
Huy n Ð c h i k , Trương Tòng li n l y b n ñ mang theo , dâng cho Huy n
Ð c mà r ng :
- T t c ñ a hình ñ a v t Ích Châu trong ñó.
Huy n Ð c ñón xem, qu b n ñ minh b ch rõ ràng.
Trương Tòng l i d n :
- Tôi có hai ngư i b n là Pháp Chánh và M nh Ð t . N u có xin Chúa Công c
th th ngh lu n cùng h . Nói r i t bi t .



V t i nơi, Trương Tòng ghé thăm Pháp Chánh. Hai ngư i ñ ng ý giúp Lưu
Hoàng Thúc.
Giây lát l i có M nh Ð t t i, V a cư i v a nói :
- Tôi bi t hai ông nói chuy n gì r i ?
Pháp Chánh h i vi c gì ?
M nh Ð t nói :
-Vi c dâng Ích Châu cho Huy n Ð c , R i ti p :
- Tôi th y vi c ñó r t x ng ñáng .
C ba cư i vui v .
Hôm sau, Trương Tòng ra m t Lưu Chương, Lưu Chương h i v Tào Tháo .
Trương Tòng g t ñi r ng :
- Tôi có m t k làm cho Tào Tháo và Trương L ch ng dám dòm ngó b cõi ta
n a.
Trương Tòng nói ti p :
- Huy n Ð c cùng h v i Chúa Công, t tr n Xích Bích ñ n nay, quân Tào v n
còn khi p vía, v y Chúa Công nên c u thân v i y , dùng làm ngo i vi n, Trương L
s ph i lui .
Lưu Chương h i :
- Có th sai ai ñi vi c này ?
- M nh Ð t và Pháp Chánh ñi ñư c .
Lưu Chương li n cho Pháp Chánh mang l v t ñi trư c, còn M nh Ð t ñi rư c
Huy n Ð c vào Tây Xuyên.
Huỳnh Quy n v i can ngăn :
- N u v y, Tây Xuyên này s m t vào tay Huy n Ð c. Y t i ñây, ta ti p ñãi như
c p dư i thì không ñư c , ñãi theo thư ng khách, thì l nào m t nư c hai vua. Xin
chém Trương Tòng m i vi c m i an. R i ñào hào sâu, ñ p lũy cao, lo gì Tào Tháo,
Trương L ñánh !
Lưu Chương không nghe, c gi c Pháp Chánh ñi.
Vương Lũy ra can ngăn :
- Trương L như b nh ngoài da, còn rư c Huy n Ð c vào ñây, qu là h a tâm
phúc. Xin Chúa Công nghĩ l i .
Lưu Chương quát lui, ño n c khi n Pháp Chánh và M nh Ð t ñi.
Huy n Ð c nh n ñư c thư Lưu Chương m i t i cùng lo vi c ñánh Trương L ,
m ng l m , nhưng ng n ng i nói v i Pháp Chánh :
-Lưu Chương cùng h , ta không n ño t Ích Châu.
Pháp Chánh nói :
-Lưu Chương không ph i là ngư i c a th i cu c.
Huy n Ð c xin ñ nghĩ k ñã.
Bàng Th ng t i hôm ñó lu n bàn cùng Huy n Ð c :



- Ích Châu ñ t hi m, dân m nh , nay có b n Trương Tòng giúp ñ ch nên b l
cơ h i .
Huy n Ð c l i bàn v i Kh ng Minh r i cùng x p ñ t : Huy n Ð c, Bàng Th ng,
Huỳnh Trung , Ng y Diên ñi Ích Châu , còn Kh ng Minh, Vân Trư ng, Trương Phi,
Tri u Vân l i gi Kinh Châu .
Lúc ñó nh m mùa ñông, Huy n Ð c kéo hơn năm v n quân vào Tây Xuyên , thì
có M nh Ð t ñem binh ra ñón rư c .
Lưu Chương hay tin cũng xe giá lên ñư ng. ch t Huỳnh Huy n níu can xe n a :
- Chúa công ơi, tôi e có ñi u không lành ñó .
Lưu Chương g t ñi :
- Huy n Ð c là anh em v i ta, làm gì có ñi u d . Xe t i ng môn l i có Vương
Lũy t treo ngư c bên ñư ng mà dâng gián chương c n ngăn Lưu Chương, trong có
nói n u Lưu Chương không nghe s c t dây t t .
Lưu Chương v t b không nghe , t c thì Vương Lũy kêu lên m t ti ng, ñ t dây
trên cao r t xu ng ch t .
Huy n Ð c Vào Tây Xuyên, ra nghiêm l nh :
-K nào l y c a dân , chi u ngay quân pháp tr t i .
T i B i Thành, Pháp Chánh nói v i Bàng Th ng :
- Trương Tòng d n là ph i tính ngay, ch có ch n ch .
B i Thành cách Thành Ðô hơn ba trăm d m, Lưu Chương và Huy n Ð c g p
nhau, tâm tình c bu i, cùng vào d y n, r i ai v tr i n y .
Lưu Chương v nghĩ b ng :
- Huy n Ð c qu là ngư i nhơn nghĩa, v y mà bao ngư i c quá lo xa .
Còn Huy n Ð c v nói v i Bàng Th ng :
- M i vào ñ t Th c, ta không nên làm ñi u gì th t ñ c .
L p t c c b n Bàng Th ng, Pháp Chánh ñem m t thư c a Trương Tòng ra trình
và ñ ng thanh yêu c u Huy n Ð c n m ngay l y cơ h i, và cũng là thu n theo l
tr i n a .
Huy n Ð c c m t m c nói :
- Ta không th làm ñi u b t nhơn v i Lưu Chương ñ ng .
Bàng Th ng l i cùng Pháp Chánh h t l i khuyên nh .
H i 61
Gi a sông, T Long ño t A Ð u
Tôn Quy n hòa hoãn v i Tào Man
Bàng Th ng và Pháp Chánh ñ u khuyên nh Huy n Ð c nên s m tr Lưu
Chương, nhưng Huy n Ð c nói :
- Ta m i vào nhà ngư i mà làm chuy n ác ñ c như v y không nên !
Hôm sau, d y n, Huy n Ð c và Lưu Chương tâm s v i nhau thân m t l m.
Ðang ti c rư u, Bàng Th ng và Pháp Chánh nói ng m v i nhau là c ra tay, không
ch n ch n a. . .



T c th i Ng y Diên ñư c l nh lên công ñư ng múa gươm giúp vui . Ánh gươm
ñưa loang loáng, thì có tư ng c a Lưu Chương là Trương Nhi m cũng rút ki m ra
mà nói :
- Múa ki m ph i có ñôi m i ñũ .
R i nh y vào quay múa trư c ti c. Lưu Phong cũng nh y vào ti p, th là m y
tư ng Th c như Lưu H i, Lãnh Bào cũng ñ u c m binh xông vào múa tít.
Huy n Ð c gi t mình quát l n :
- Anh em ta g p nhau, ñâu có ph i ti c H ng Môn , ai n y b gươm xu ng ?
Lưu Chương cũng quát b n h tư ng c a mình
M i ngư i ñành ph i tuân l i .
Huy n Ð c l i t tay rót m i m i ngư i m t chén rư u ti c kéo dài t i t i .
V dinh , Huy n Ð c trách mãi Bàng Th ng, còn Lưu Chương cũng v b n Lưu
H i:
- Anh ta không có lòng d nào ñâu !
Ch t có tin báo Trương L xâm ph m i Hà Manh, Lưu Chương yêu c u Huy n
Ð c ñi c ñ ch.
Huy n Ð c l p t c nghe theo .
Huy n Ð c ñi r i, Lưu Chương nghe l i các tư ng nói mãi ph i c Dương Hoài
và Cao Bái ñi tr n Phù Th y quan, ño n Lưu Chương v thành ñô .
T i Hà Manh quan, Huy n Ð c gi quân lu t r t nghiêm ñ l y lòng dân . Tin
này bay t i Ðông Ngô .
Tôn Quy n li n h p các quan l i bàn tính.
C Ung bài k :
- Nhân lúc này ta nên sai quân ch n c a ngõ Tây Xuyên , c t ñư ng v c a Lưu
B , r i c binh ñánh l y l i Kinh Châu .
Tôn Quy n khen n c n
B ng Ngô Qu c Thái t sau bình phong bư c ra quát l n :
- Ð a nào bày mưu d nh gi t con gái ta ? Phu nhân m ng ti p :
- Ð i tao có m n con gái gã cho Lưu B , nay ñ ng binh thì tánh m ng con ta ra
sao ?
Tôn Quy n ch bi t ch p tay vâng vâng d d . . .
R i cho các quan lui h t, Qu c Thái cũng gi n d lui vào .
Tôn Quy n m t mình bu n bã, th dài . . . ch t Trương Chiêu h i :
- Chúa công lo vi c gì th ?
Tôn Quy n ñáp :
- Vi c v a r i ñó !
Trương Chiêu hi n k :
- Xin chúa công cho ngư i tâm phúc qua Kinh Châu ñưa thư riêng cho Qu n
chúa nói thác là Qu c Thái b ñau n ng kêu Qu n Chúa b ng A Ð u v thăm. Ta s
dùng A Ð u ññ ñ i l y Kinh Châu v y.
Tôn Quy n v tay khen là di u k r i nói :



- Ta có k tâm phúc dư i trư ng, gan lì và kín ñáo, h Chu tên Thi n, sai ñi t
nên vi c .
- Vi c c n r t kín, xin cho ñi ngay .
Th là Chu Thi n ñư c trao m t thư, ñem theo năm trăm quân ăn m c l i khách
buôn, dùng năm thuy n l n v i thông hành gi mà ñi . T i nơi Thi n vào thành, nh
môn l i thông báo riêng v i Tôn phu nhơn.
Phu nhơn cho vào, xem thư r i khóc, h i han s tình. . . Thi n b m :
- Ch ng may Qu c Thái lâm b nh hi m nghèo, ch mong ñư c g p Phu nhơn và
xem m t A Ð u m t chút .
Phu nhơn g t l mà r ng :
- Phu quân ta ñi v ng, v y ñ ta m i Quân sư t i nói r i hãy ñi .
Thi n nói :
- Vi c kh n c p, n u Quân sư không quy t ñ nh ñư c, l i b o ch l nh Hoàng
Thúc e không k p m t !
Phu nhơn l i nói :
- N u ta c t ti n ñi, có gì ngăn tr không ?
Thi n trình kh :
- Thuy n ñã ch s n bên . Xin phu nhơn c lên xe m c tôi lo li u .
Phu nhân ph n s Qu c Thái lâm nguy e không g p m t, ph n s có ai trông
th y nên v i vàng b ng A Ð u lên xe, theo sau có kho ng m y ch c ngư i h u .
Th ng t i b sông, li n xu ng ngay thuy n v Ngô .
Lúc trong ph hay tin thì Phu nhân ñã t i Sa Ð uu Tr n , Chu Thi n s p nh
neo, b ng có ti ng kêu l n : - Khoan cho tôi ti n Phu nhân ñã !
Té ra Tri u Vân ñi tu n v , hay tin v i phi ng a như gió, d c b sông ñu i theo .
Chu Thi n la :
- Ngươi là ai mà dám c n Ch M u như v y ? Nói r i thuy n nh neo, bu m
thu n gió, thuy n ñi vùn v t.
Tri u Vân men sông ñu i theo hơn mư i d m ch t th y chi c thuy n chài bên
l ch nư c, li n nh y xu ng, trên thuy n ch có hai ngư i chèo, c ñu i theo thuy n
Phu nhân.
Chu Thi n sai b n tên như mưa, Vân múa tít cây giáo , bao nhiêu tên ñ u b g t
rơi, khi cách thuy n Phu nhơn l i m t trư ng, quân Ngô c m dáo dài ñâm túi b i.
Tri u Vân li n rút gươm báu Thanh cang ch t ñ t h t dáo mác r i nh y v t sang.
Quân Ngô lui h t. Tri u Vân xông vào khoang, phu nhơn li n m ng l n :
- Sao ngươi dám vô l !
Vân thưa :
- Ch m u ñi ñâu, sao không cho quân sư bi t v i ?
Phu nhơn nói :
-Thân m u ta ñau, ta v i v thăm, không k p báo tin .
Vân l i nói :



- Sao ch m u l i ñem theo c ti u ch ?
Phu nhơn ñáp :
- Ti u ch là con ta, sao ngươi l i can thi p vào vi c nhà ta ?
Tri u Vân l i nói :
- Xin ñ ti u ch l i r i phu nhơn hãy ñi .
Phu nhơn n i gi n, thét th n xông vào, Vân g t m t cái , th n té h t . Vân li n
gi ng l y A Ð u t trong lòng phu nhơn r i ra ñ ng mũi thuy n . Phu nhơn l i thét
th n xông t i . Tri u Vân không dám làm d , s trái ñ o làm tôi, mà mu n nhãy
xu ng bơi thì tay l i b ng A Ð u !
Trong khi y Chu Thi n c cho chèo thuy n ñi như tên baœy .
Gi a lúc ñó , b ng có m t ñoàn thuy n t trong b n ñ ra, dàn hàng ch nh t ,
trên thuy n tr ng ñánh r m r m . Tri u Vân c kinh b ng b o d phen này ch c ch t
v tay Ðông Ngô ! Ch t v ñ i tư ng ng i trên thuy n chính gi aa hét l n như s m :
- T u t u ph i ñ cháu l i m i ñi ñư c !
Thì ra Trương Phi nghe tin phu nhơn v Ngô v i ghé c a Du Gi ang chèo thuy n
ra ngăn ch n v a k p thuy n Gi ang Ðông ñi t i .
Lúc ñó Trương Phi ñã c m gươm nhãy sang thuy n c a phu nhân, chém m t
nhát, Chu Thi n ñ u rơi kh i c .
Phu nhơn quát :
- Thúc thúc sao vô l ?
Trương Phi cũng nói l n :
- T u t u ñi không thèm báo anh tôi m t l i, th m i là vô l !
Phu nhơn u t c :
- M ta ñau mà thúc thúc ngăn c n, thôi thì ta gieo ñ u ñây mà ch t cho r i !
Trương Phi và Tri u Vân cũng không dám làm quá, ph n ñã giành ñư c A Ð u r i ,
nên ñ ng thanh thưa :
- Xin phu nhơn c ñi, n u còn nghĩ t i anh tôi thì nên s m tr v .
D t l i nh y v i sang thuy n Kinh Châu , trên tay Tri u Vân v n còn b ng A
Ð u m c cho ñoàn thuy n c a Tôn phu nhơn ti p t c v Ngô .
Hai tư ng dành ñư c A Ð u ñang quay thuy n v thì th y ñ i ñ i chi n thuy n
Kinh Châu có Kh ng Minh d n ñ u ào t i th y ño t ñư c A Ð u, m ng r t t c
ñ u quay tr v Kh ng Minh li n vi t thư báo tin Huy n Ð c rõ u
Tôn phu nhơn v t i Ngô k l i m i chuy n, Tôn Quy n n i gi n mà r ng :
- Em ñã v ñây , t ñây ch ng còn tình nghĩa gì v i h n a , thù này ph i tr m i
xong . B ng l i có tin Tào Tháo ñang chu n b binh mã ñ ñánh báo thù tr n Xích
Bích !
Th là Tôn Quy n l i cùng các quan xoay ra vi c c Tào. L i có tin báo :
- Quan Trương S Trương Hoành v a t tr n, có thư ñ l i chúa công .
Quy n xem thư, trong có câu : Sông núi M t Lăng có linh khí ñ vương, xin
chúa công ra ñ y mà l p nghi p muôn ñ i . . .
Tôn Quy n nh nư c m t mà r ng :



- T Cương khi s p m t còn ñ l i l i vàng cho ta, l nào dám trái .
L p t c sai quan quân s a sang vùng M t Lăng , ñ p thành Th ch Ð u làm kinh
ñô.
Sau ñó, Lã Mông hi n k ñ ch Tào :
- Ta nên ñ p m t cái thành nh c a sông Nhu Tu, cho quân n vào ñó ch ng
cư .
Các tư ng l y làm l , Lã Mông nói :
- Vi c binh c n ñ a l i, chi n sĩ c n ch gi thân. Ðánh không ph i lúc nào cũng
th ng, b t thình lình ñ ch t n công , có khi ch y ra b sông không k p ch nói gì t i
xu ng thuy n n a
Lúc ñó m i ngư i ñ u khen L Mông bi t tính xa .
Tôn Quy n li n cho quân, b t k ngày ñêm , ñ p cho xong thành vàm sông
Nhu Tu .
Nói v Tào Tháo H a ñô uy quy n ngày càng l n m nh. M t b a có quan
Trư ng S là Ð ng Chiêu trình r ng :
- T xưa t i nay, d u Chu Công , Lã V ng cũng chưa có ai công l n như Th a
Tư ng . Vì v y xét theo l , Th a Tư ng nên lãnh ngôi Ng y Công, gia thêm C u
Tích cho rõ ràng công ñ c kh p thiên h .
Ð ng-Chiêu v a d t l i thì quan Th Trung là Tuân Húc can r ng :
- Th a Tư ng khuông phò nhà H n , ñã tr n chí trung th n vinh hoa cũng t t b c
, v y ch c n thêm hư danh hay xa x quá ñáng, c t ñ o ñ c là hơn c .
Tào Tháo tái m t ñi, Ð ng Chiêu ti p :
- Ch có ông nghĩ v y, còn chúng tôi nghĩ khác . R i vi t bi u dâng ngay lên
Hi n Ð .
Năm Ki n An th 17 , TàoTháo ñi ñánh Gi ang Nam , b o Tuân Húc cùng ñi ,
Húc bi t Tháo có ý gi t mình bèn cáo b nh l i . M t hôm có ngư i mang m t h p
ñ ăn, b o c a Th a Tư ng ban cho Tuân Húc , m ra, thì là h p... không. Húc hi u
ý, bèn u ng thu c ñ c ch t.
Tuân V n li n trình thư cáo tang lên Tào Tháo, Tháo h i h n l m, truy phong
cho Húc làm Kính H u .
Khi quân Tào t i Nhu Du, Tào Tháo sai Tào H ng ñi tu n ti u .
Tào H ng v thưa l i :
- Su t mé sông, c c m la li t mà ch ng th y quân Ngô ñâu c !
Tháo ñích thân d n quân ñi xem, lên ch cao nhìn xu ng sông thì th y chi n
thuy n Ðông Ngô ñ i ngũ ch nh t c hi u năm s c, binh khí sáng lòa . gi a có
chi c thuy n l n nh t, che hai cái tàng vóc xanh, chính Tôn Quy n ng i ñư ng b ,
hai bên văn võ các quan ñ ng h u.
Tháo quay l i b o các quan :
- Có con mà như Tôn Tr ng Mưu kia, k cũng nên có ! Ch như con Lưu C nh
Thăng thì có khác gì con heo, con chó .



Còn ñang nhìn Tôn Quy n , t m t c khen thì ch t pháo l nh n vang, chi n
thuy n Ngô di ñ ng, r i b quân Ðông núp thành ñ t kéo ùa ra ñánh tràn vào quân
Tào. B ñánh b t ng quân Tào không sao ch ng c n i. Quân Ngô l i t dư i
thuy n ñ b lên b ti p ñánh, quân Tào li u ch t mà ch y .
Tào Tháo d n hơn ngàn k binh , ch y t i chân núi l i g p ngay m t tư ng m o
vàng , giáp vàng , m t bi c râu tía , chính là Tôn Quy n ! Tào Tháo ho ng s ch y
v , thì hai cánh quân Hàn Ðương , Chu Th i p t i may có H a Ch li u ch t h v
cho Tào Tháo m i thoát ñư c v tr i .
Canh hai ñêm ñó b ng nhiên l a cháy ng t tr i , thì ra quân Ngô l i b t th n
cư p th ng tr i l n , quân Tào l i thua , lui hơn năm mươi d m .
Tào Tháo bu n l m, c ngày m binh thơ ra xem ....X y có Trình D c t i bàn
nên t m rút lui vì Ðông Ngô ñã chu n b k càng khó ñánh l m . Tào Tháo càng
bu n b c , ngũ thiu thiu , b ng th y nư c tri u dâng như muôn ngàn ng a phi kéo
t i , gi a sông l i có m t v ng m t tr i, sáng chói c m t. Tào Tháo ng a m t lên
tr i thì còn hai v ng m t tr i n a ñ i chi u nhau . Tào Tháo còn ñang b ng thì
ch t v ng m t tr i dư i sông bay lên, sa xu ng gi a tr i binh trên núi , ti ng n như
s m!
Tào Tháo gi t mình th c gi c, thì ra v a th y chiêm bao . Lúc y bên ngoài v a
ñi m gi Ng .
Tào Tháo li n lên ng a, d n m y ch c tên quân , tìm ra phía tr i binh trên núi mà
m t tr i sa xu ng lúc chiêm bao, b ng th y m t ñoàn quân hi n ra , m t tư ng m t
bi c râu tía , l m li t ñi ñ u ñúng là Tôn Quy n .
Tôn Quy n cũng t c th i nhìn ra Tào Tháo bèn l y roi mà tr mà g i l n :
- Th a Tư ng t a hư ng Trung Nguyên , phú quý t t b c , nay còn ñ nh cư p Gi
ang Nam ta là ý làm sao ?
TàoTháo ñáp :
- Ngươi ch là ph n th n t mà ta thì có chi u m ng vua ra ñánh ñây !
Tôn Quy n cư i l n :
- Kh p thiên h ai ch ng bi t ngươi m i là k uy hi p thiên t . Ta ñánh ngươi,
chính là ñ khuôn phò xã t c v y .
Tào Tháo thét chư tư ng xông t i b t Tôn Quy n . T c th i tr ng ñâu n i lên ,
b n tư ng Ðông Ngô Hàn Ðương, Châu Th i , Phan Chương , Tr n Võ nh t lo t ñ
ra , tên b n như mưa .
Tào Tháo ñư c H a Ch h v ch y g p v tr i, Quân Ngô c th ng .
V dinh Tào Tháo nghĩ b ng , c như gi c chiêm bao thì Tôn Quy n ch ng ph i
k là k t m thư ng.
Mu n rút binh, l i s ngư i chê cư i , ñang lúc lư ng l l i nh n ñư c thư c a
Tôn Quy n g i t i.
Trong thư có ño n : . . . Th a Tư ng v i Cô cùng là th n t nhà H n , l nên báo
qu c an dân, sao l i khu y ñ ng binh ñao cho sinh linh ñau kh ? Nay ti t xuân ñã



v con nư c ñang sinh , xin Th a Tư ng hãy lui v ch ñ tr n Xích Bích l i x y ra
l n n a ...
L t sau trang thư, l i th y hai hàng ch vi t c a Tôn Quy n :
Ông mà chưa ch t
Th i tôi chưa yên !
Tào Tháo phì cư i , l y làm ñ c ý nói r ng :
- Tôn Quy n hi u rõ ta l m ! R i h l nh ban sư .
Quân Ngô cũng thâu v M t Lăng.
Trương Chiêu l i hi n k v i Tôn Quy n chi m Kinh Châu .
H i 62
i Phù Quan, Cao Dương táng m ng
Ðánh L c Thành , Hoàng Ng y ñua tranh
Trương Chiêu nói ti p :
- N u ta kéo h t quân ñi thì Tào Tháo tr l i ñánh. V y nên vi t thư cho Lưu
Chương nói r ng Lưu B mưu liên k t Ðông Ngô ñ chi m Tây Xuyên, khi n
Chương sanh nghi mà ñánh Lưu B . L i vi t thư cho Trương L xúi L ñánh Kinh
Châu, B không th c u ng hai m t, ta chi m Kinh Châu d như tr bàn tay .
Tôn Quy n li n sai s ñi hai nơi .
Nói v Huy n Ð c hay tin Tôn phu nhân ñã v Ngô, l i nghe Tào Tháo ñánh
Nhu Tu, bèn bàn v i Bàng Th ng :
- Tháo và Quy n ñánh nhau, ai th ng cũng s ñánh Kinh Châu v y ta nên làm th
nào ?
Th ng nói :
- Kh ng Minh có nhà xin chúa công ch lo . V y nên vi t thư cho Lưu Chương
nói :
- Tháo ñánh Ðông Ngô, Ngô c u c u Kinh Châu . Ngô là láng gi ng, v y ph i
c u nhau . Còn Trương L ñang lo gi mình, chưa dám xâm ph m biên gi i Th c.
Nay tôi ñem quân v Kinh Châu cùng Tôn Quy n lo phá Tháo, mong ñư c Quý
Ng c giúp ba b n v n tinh binh mư i v n h c lương... N u ñư c quân mã ti n
lương, ta s có k hay .
Huy n Ð c li n sai mang thư ñi Thành Ðô cho Lưu Chương. S qua c a Phù
Quan có Dương Hoài và Cao Bái tr n gi . C hai bi t chuy n này , Duơng Hoài
li n ñi theo s Thành ñô . Xem xong thư , chuy n
Lưu Chương h i Dương Hoài ñi theo s c a Lưu B làm gì ?
Dương Hoài thưa :
- Chính vì cái thư này Lưu B ñang lo thâu ph c nhân tâm ñ th a cơ l y ñ t c a
ta, nay l i c p cho y quân mã , ti n lương thì thi t là nguy hi m v y .
Các quan cũng can gián, Chương li n cho l a b n ngàn quân già y u và m t v n
h c g o , cho ñem t i Huy n Ð c .L i ra l nh cho Dương Hoài, Cao Bái ph i gi
v ng c a i.



Huy n Ð c n i gi n ñùng ñùng mà r ng :
-Ta hao tâm t n trí lo gi dùm nó mà nó l i ñ i x th này, làm sao cho quân sĩ
n c lòng ñư c !
Bàng Th ng b o Huy n Ð c :
- Chúa công c mãi nói chuy n nhơn nghĩa, nay sao l i n i gi n th này .
Huy n Ð c nói :
- V y làm sao bây gi ?
Bàng Th ng thưa :
- Có ba cách. Ðánh ngay Thành Ðô là thư ng k . Gi v rút v Kinh Châu hai
tư ng Dương Hoài , Cao Bái ra ti n , ta th a cơ b t l y, chi m luôn Phù Thành, ñó
là trung k . Còn h k là lui v B ch Ð
thành , r i ngày ñêm v tu t Kinh Châu, sau này s mưu ti n th .
Vi c r t g p, xin chúa công li u ñ nh ngay .
Huy n Ð c nói :
- Ta xin l a trung k .
Bèn g i thư cho Lưu Chương nói thác là quân Tào ñang kéo t i Kinh Châu nên
xin rút v ngay . . Thư t i Thành ñô, Trương Tùng tư ng th c nên ng m vi t lá thư
cho Huy n Ð c. Ch t có anh ru t là Trương Túc t i, Tùng gi u thư vào tay áo .
Trong lúc hai anh em u ng rư u , x y b c thư trong tay áo Tùng r t ra, Túc l ng
l ng nh t lên v nhà ñ c.
N i dung thư là Trương Tùng tình nguy n làm n i ng cho Huy n Ð c ti n binh
, di t Lưu Chương .
Trương Túc ho ng kinh , s liên l y li n ñem thư vào dâng lên Lưu Chương .
Lưu Chương n i tr n lôi ñình mà r ng :
- Huy n Ð c là k th t phu ! Ta tr ng ñãi mà nó ph n ta như th này !
Bèn ñem c nhà Trương Tùng ra chém h t.
Hoàng Quy n thưa v i Lưu Chương :
- Nên truy n l nh các tư ng ph i c n m t gi i, ch ñ m t tên lính Kinh Châu
vào l t .
Lưu Chương nghe l i, cho thi hành l p t c .
Huy n Ð c ñem binh quân qua Phù Thành, m i Cao Bái, Dương Hoài ra chào t
bi t. Hai tư ng bàn v i nhau m i ngư i mang m t ñao th t bén trong ngư i l a khi
ñưa ti n gi t luôn Huy n Ð c.
Bên này , Bàng Th ng bàn v i Huy n Ð c :
- N u h h n h ra m t thì ph i ñ phòng. Còn n u h không ra, ta thúc quân
ñánh thành luôn .
Huy n Ð c bèn m c áo giáp hai l p, ñeo gươm báu c n th n. Lát có tin hai v
tư ng quân ra chào t bi t. Bàng Th ng g i Hoàng Trung, Ng y Diên d n bao
nhiêu quân sĩ c a i xu ng ñ u ph i b t cho kỳ h t.
B y gi Cao, Dương ñ u ng m d t dao găm trong mình, cho mang rư u th t ñ n
trư c dinh, th y không phòng b gì, m ng l m.



Bư c vô Huy n Ð c ng i c nh Bàng Th ng , hai tư ng thưa :
- Nghe tin Hoàng thúc ban sư , chúng tôi có chút l m n ra bái ti n .
Huy n Ð c truy n :
- Ta có vi c cơ m t mu n bàn v i hai tư ng quân , v y các ngư i khác hãy lui ra
h t.
Th là quân sĩ ñi theo Cao, Dương ñành ph i lui ra ngoài .
Huy n Ð c li n hô l n :
- T , h u ñâu ! Hãy b t hai tên này cho ta .
L p t c Lưu Phong , Quan Bình xông ra b t, hai tư ng Th c không k p tr tay .
Bàng Th ng thét quân khám hai ngư i , qu nhiên th y trong mình m i ngư i
d u m t cây dao găm , li n truy n ngay quân sĩ ñem ra chém .
V s quân sĩ b t ñư c , Huy n Ð c ñ u cho rư u u ng r i tha v h t , ai n y
ñ u bái t . M t s l i tình nguy n ñưa Huy n Ð c ñi l y i . T i c ng , h kêu l n :
- Hai tư ng quân ñã v mau m c a !
Quân trong thành m toang c a , t c th i quân Kinh Châu ùa vào , không t n
gi t máu , l y ñư c Phù Quan , quân Th c ñ u hàng h t.
Lưu Chương Thành ñô nghe tin trên , than r ng :
- Không ng nay x y ra vi c ñó th t !
Bèn h i văn võ bàn lu n, Hoàng Quân thưa :
- Hãy g i quan qua ch n gi L c Huy n là con ñư ng y t h u, Lưu B không th
qua n i .
Lưu Chương bèn c Lưu H i , Lãnh Bào, Trương Nhi m, Ð ng Hi n cùng ñi .
D c ñư ng nghe nói có T Hư Thương Nhân coi s , bi t ñư c vi c s ng ch t nên
b n tư ng tìm t i h i thăm s m nh. H i thăm s m nh . H i mãi , T Hư ch ñ c
m y câu :
M t r ng , m t phư ng
Cùng vào Tây Xuyên
Phư ng sa xu ng ñ t
R ng bay lên tr i
Li u mà gìn gi
Không rơi C u Tuy n
Trương Nhi m b o c b n :
- lão già ñiên , nghe bàn làm chi vô ích .
Sau ñó b n tư ng chia nhau gi các nơi hi m y u L c huy n.
Lãnh Bào , Ð ng Hi n d ng tr i men núi trư c huy n, Lưu H i, Trương
Nhi m gi trong thành .
Huy n Ð c hay tin trên , h i ai dám ñi ñánh tr i l p công, t c th i Hoàng Trung
xin ñi .
B ng có Ng y Diên ch y ra nói l n :
- Lão tư ng nên nghĩ nhà , ñ tôi ñi cho .



Hoàng Trung n i gi n, Ng y Diên cũng không ch u rút lui , thành ra hai tư ng
tranh nhau, s p s a c m binh khí h n chi n .
Huy n Ð c la lên :
- Ta ch trông c y vào s c c a hai tư ng, nay tranh nhau m t m t m t còn sao
ñư c ?
Bàng Th ng nói :
- B t t t ph i tranh nhau, hùn Lãnh Bào, Ð ng Hi n m i ngư i gi m t tr i . V y
m i tư ng quân ñánh m t tr i . Ai chi m ñư c trư c thì lãnh công ñ u .
Th là Hoàng Trung ñánh tr i Lãnh Bào, Ng y Diên ñánh tr i Ð ng Hi n ,
Huy n Ð c l i ñích thân d n quân theo sau ti p ng .
Ng y Diên nghĩ trong b ng :
- Ta ñi th t s m, ñánh luôn tr i Lãnh Bào, xong d n quân ñánh ti p tr i Ð ng
Hi n, th là công hai nơi v tay ta c .
Th r i Ng y Diên ñi ñư ng t t t i ngay tr i Lãnh Bào cho quân dương c qu t ,
binh khí sáng lòe .
Lãnh Bào cũng ñã chu n b s n , li n n pháo l nh , quân Th c ùa ra ñón ñánh.
Ng y Diên ñang ñánh v i Lãnh Bào, b ng có hai cánh quân Th c kéo t i ñánh
hai bên hông, quân Kinh Châu c thua ch y dài thì l i g p toán quân Th c c a Ð ng
Hi n p t i .
Ng y Diên lúng túng , ng a b qu hai vó trư c, quăng Diên xu ng ñ t .
Ð ng Hi n vung dao toan chém, b ng m t mũi tên bay vù t i, Ð ng Hi n ngã
lăn xu ng ñ t.
Lãnh Bào v a xông lên c u b n, g p ngay Hoàng Trung ñánh, Lãnh Bào thua
ch y, còn Ð ng Hi n b t tr n.
Quân Th c ch y h n lo n. Sau ñó Ng y Diên m i bi t k b n cung c u mình
chính là Hoàng Trung.
Ng y Diên s t i ôm binh mai ph c, dùng câu liêm b t ñư c Lãnh Bào nên cũng
có m t chút công.
Quân Tuy Xuyên hai tr i ñ u hàng h t.
Hoàng Trung k l i s vi c Ng y Diên trái l nh lên Huy n Ð c .
Huy n Ð c toan x t i, Ng y Diên d n gi i Lãnh Bào t i, Huy n Ð c bèn tha
t i, b o ph i t ơn Hoàng Trung ñã c u m ng và truy n l nh t nay khônlg ñư c
tranh công n a .
Lãnh Bào tình nguy n ñ u hàng và xin ñi chiêu d Lưu H i, Trương Nhi m
L c Thành.
Huy n Ð c cho ñi .
V t i L c Thành, Lãnh Bào gi u h t m i chuyên, l i khoe gi t ñư c quân canh.
cư p ng a mà v .
Lưu H i th y tình th nguy ng p li n c p báo Lưu Chương .



Lưu Chương h i các quan l i thương ngh , con trư ng là Lưu Tu n xin ñi c u
ng L c Thành. M t ngư i n a xin theo giúp , ñó là Ngô Ý, em v Lưu Chương.
Ngô Ý l i ti n c hai tư ng Ngô Lan, Lôi Ð ng r i sau ñó t t c kéo t i L c Thành.
Lãnh Bào hi n k :
- Ð t này d a sông Phù Gi ang, nư c ch y xi t mà hai cái tr i l i dư i th p kia
. V y tôi xin ñi xé b sông cho nư c tràn xu ng là quân Lưu B ch t h t .
Ngô Ý y k cho thi hành .
Huy n Ð c lúc ñó gi ao cho Hoàng, Ng y gi hai tr i, còn mình v Phù Thànth.
Ch t có quân báo :
- Tôn Quy n sang k t hi u v i Trương L , và L s p mang quân qua ñánh Hà
Manh !
Ban Th ng bàn v i Huy n Ð c cho M nh Ð t và Ho c Tuân ñi tr n gi Hà
M nh.
Khi Bàng Th ng lui v quán xá, môn h báo tin :
- Có khách t i thăm.
Khách mình cao tám thư c , tóc ng n lòa xòa ch m c , áo qu n x c x t .
Th ng h i danh tánh , ngư i kia không ñáp , vào trong nhà n m chình ình lên
giư ng.
Th ng l i h i ñôi ba phen ngư i ñó b o :
- Hãy thư th !
Th ng truy n ñem rư u th t ra ñãi, ngư i ñó ăn no nê r i l i v b ng n m ng .
Th ng bèn m i Pháp Chánh t i, Chánh ñi vào, l i g n giư ng nhìn , t c th i
ngư i kia vùng d y h i l n :
- Lâu nay m nh ch
Th là hai n m tay nhau mà cư i...
H i 63
Ng a Long thương khóc Bàng Phư ng S
D c Ð c vì nghĩa tha Nghiên Nhan
Pháp Chánh li n gi i thi u v i Bàng Th ng :
- Ðó là Bàng R ng t Vĩnh Ngôn m t b c hào ki t ñ t Th c này, hi n b Lưu
Chương g t ñ u vì t i nói th ng .
Bàng Th ng v i l y l tân khách ti p ñãi .
Bàng R ng nói :
- Xin ñưa tôi vào y t ki n Lưu tư ng qnân, có vi c kh n c p !
Pháp Chánh vào thông báo, Huy n Ð c v i ch y ra chào h i .
Bang R ng thưa :
- Tư ng quân có bao nhiêu quân mã hai tr i dư i kia ?
Huy n Ð c nói th t là t t c quân c a Hoàng Trung và Ng y Diên ñ u ñóng ñ y
c .
Bàng R ngg nói :



- Ch c tư ng quân quên xem xét ñ a lý ! Hai tr i ch ñ t th p hơn m t sông
Phù Gi ang . V y n u ñ ch tháo nư c r i ch n binh hai ñ u thì toàn th s quân mã
kia s không còn ai ch y thoát .
Huy n Ð c gi t mình kinh s . R ng nói ti p :
- Tôi xem thiên văn có v ch ng lành. xin Tư ng quân nên th n tr ng.
Huy n Ð c bái t Bàng R ng r i c p báo Hoàng Trung , Ng y Diên mau ñ
phòng ñ ch có th tháo nư c.
Hai tư ng Hoàng, Ng y bèn luôn thay nhau tu n phòng. Ðêm ñó nhân lúc mưa
t Lãnh Bào bèn cho quân ñi tháo nư c .
B ng có ti ng quân hò reo , bi t là quân Kinh Châu ñã ñ phòng, Bào rút lui v
nhưng không k p b Ng y Diên, Hoàng Trung vây b t s ng Bào mang v .
Huy n Ð c cho chém Lãnh Bào, tr ng thư ng các tư ng. Ch t có m t tư ng t
Kinh Châu mang m t b c thư c a Kh ng Minh t i .
Huy n Ð c v i m ra xem , ñ i ý như sau . . . Tôi xem s Thái Ât, th y năm nay
Cương Tinh ñóng phương Tây ; xem thiên văn l i th y Thái B ch ñi vào khu L c
Thàuh, tôi e b n m ng các tư ng soái lành ít d nhi u . Kính xin chúa công h t s c
th n tr ng . ..
Huy n Ð c ñưa Bàng Th ng xem thư r i nói :
-Có l ta cũng nên v Kinh Châu bàn l i vi c này .
Bàng Th ng cho là Kh ng Minh s mình l y ñư c Tây Xuyên nên ghen tài , li n
thưa v i Huy n Ð c :
- Theo Th ng, Cương Tinh v phương Tây, ng vi c chúa công s l y ñư c Tây
Xuyên . Còn Thái B ch lâm chi u L c Thành, thì ta v a gi t Lãnh Bào, ñi m x u
ng vào ñ ch r i . Xin chúa công ch b l d p này .
Huy n Ð c li n nghe theo, cho binh ti n phát.
Hoàng , Ng y ra ñón vào tr i .
Bàng Th ng h i :
- Phía trư c kia, có m y ñư ng t i L c Thành ?
Pháp Chánh noi :
- Phía trái ñư ng l n ñưa t i c a Ðông L c Thành , phía Nam có ñư ng nh
ñưa t i c a Tây .
Bàng Th ng b o Huy n Ð c :
- Tôi xin ñem Ng y Diên ñi tiên phuông ti n theo ñư ng nh . Chúa công cùng
Hoàng Trung ti n theo ñư ng l n, hai bên cùng nh m L c Thành mà ti n .
Huy n Ð c ch t th y b n th n trong ngư i, nói r ng :
- Thôi quân sư ñ ng ñi n a ,ñêm qua ta n m mơ có v th n c m roi s t ñánh vào
tay m t ta . E r ng xu t quân hôm nay không t t .
Bàng Th ng cư i ñáp :
- Làm tư ng ra tr n, ch ng ch t cũng b xin chúa công ñ ng tin m ng m mà
kém lòng hăng hái ?
Th là Th ng ra l nh cho quân s a so n, m sáng thì lên ñư ng.



Lúc s p ñi ch t con ng a c a Th ng quáng m t té qu , h t ch té xu ng ñ t.
Huy n Ð c v i nói :
- Ra tr n mà cư i con ng a này không ñư c. Con ng a tr ng c a ta ñây thu n
th c . Quân sư nên dùng nó. Ð ta cư i con ng a c a quân sư cho .
Th ng t ơn :
- Th ng dù mu n ch t cũng không báo ñáp ñư c ơn c a chúa công .
Xong r i , hai bên chia ra hai ñư ng mà ti n quân.
Ngô ý , Lưu H i L i Thành hay tin Lãnh Bào b ch t , bèn h p nhau bàn tính.
Trương Nhi m nói :
- Phía c a Tây, có ñư ng nh r t hi m tr . Tôi xin ñem quân ra ch n còn các
ông còn gi cho ch c L c Thành . Nói r i ñem quân ñi mai ph c ngay. Qu nhiên
th y Ng y Diên kéo quân tiên phong ñi trư c. Trương Nhi m c ñ cho ñi, lát sau
th y Bàng Th ng cư i ng a tr ng ñi t i, tư ng là Lưu B .
Nhi m c m ng, ra l nh cho quân :
- H tư ng cư i ng a tr ng ñi ngang qua thì c . . . làm như th . . .
Lúc ñó, Bàng Th ng ñi vào ño n ñư ng ch t h p, hai bên núi th ng như vách,
cây c i um tùm, bèn nghi ng i h i quân :
- Ðây là ch nào ?
Quân sĩ thưa :
- Ch này là ñ i L c Phư ng .
Bàng Th ng th t kinh, ch t nghĩ :
- Ð o hi u ta là Phư ng S , ch này là ñ i L c Phư ng, thi t nguy cho ta !
Nghĩ r i truy n l nh lui quân, nhưng quá mu n, m t ti ng pháo n vang, muôn
ngàn mũi tên c ng bay xu ng, Bàng Th ng b ch t gi a ñám quân Kinh Châu k t
c ng ti n lui h t l i .
M t vài tên ch y thoát lên trư c báo tin cho Ng y Diên.
Diên vùa quay l i toan c u cũng b cung n b n xu ng như mưa, Diên bèn c
th ng l i trư c m t mà ch y v hư ng L c Thành.
Ch y m t quãng l i b Ngô Lan, Lôi Ð ng L c Thành kéo ra ñánh t i, Trương
Nhi m l i t phía sau ñu i t i, Diên h t s c ñánh cũng không thoát ñư c vòng vây ,
ñang lúc nguy kh n, ch t có ñ o quân c a Hoàng Trung kéo t i c u . Hoàng Ng y
hai m t giáp l i ñánh thì ñ i quân Huy n Ð c cũng v a t i, quân Th c thua to lui v
.
Huy n Ð c tr v i Phù Quan, l p t c h i thăm tin t c Bàng Th ng. Có tên
quân ñ i L c Phư ng ch y v thoát thưa ngay :
- Quân sư c ngư i l n ng a ñ u b tên b n ch t ñ i L c Phư ng r i .
Huy n Ð c lăn khóc th m thi t, m i ngư i ñ u khóc theo.
Sau ñó l p bàn chiêu h n t l .
L i có tin báo Trương Nhi m ñ n khiêu chi n.
Huy n Ð c không cho ai ra ñánh n a, sai Quan Bình mang m t b c thư v g p
Kinh Châu mà r ng :



- Cháu v m i Gia Cát Quân Sư cho Bác !
Nói v Kh ng Minh, h i ñó ñang ti t Th T ch, sai ñ t bàn rư u cùng các quan
y n m vui v , ch t phương Tây, m t ngôi sao l n sa xu ng , ánh sáng lóe lên t
phía.
Kh ng Minh ném ngay chén rư u mà r ng :
- Ðau ñ n thay ! Xót xa thay !
Các quan còn ñang kinh ng c, Kh ng Minh nói ti p :
- Tư ng tinh phương Tây r t xu ng, tánh m ng Bàng quân sư h ng m t r i !
Th là ti c tan. Cách vài hôm sau, Kh ng Minh ñang bàn vi c v i Vân Trư ng
thì có tin :
- Quan Bình v t i .
Quan Bình vào trình thơ c a Huy n Ð c báo tin Bàng Th ng ñã ch t.
Kh ng Minh khóc vang lên r i nói :
- Th này ta ph i tìm ngay t i chúa công m i ñư c .
Vân Trư ng h i :
- Quân sư mà ñi, ñ t Kinh Châu quan y u này ai trông gi ?
Kh ng Minh nói :
- Qua l i l trong thư, tuy không nói tên, ta cũng bi t chúa công ñ nh l a ai r i...
v y mong Vân Trư ng gánh l y tr ng trách này .
Quan Công xin nh n l i, Kh ng Minh bèn mơ ti c r i gi ao n th .
Kh ng Minh tr nh tr ng nh c :
- T t c trách nhi m l n lao g i vào tay Tư ng quân ñây .
Quan công ñáp :
- Ð i trư ng phu nh n lãnh tr ng trách, tr phi tuy t m ng m i thôi .
Kh ng Minh nghe v y, lòng ch t không vui. . . nhưng vi c ñã gi ao r i .
Kh ng Minh suy nghĩ h i lâu r i nói :
- Ta có tám ch này, tư ng qnân nh l y, t gi ñư c Kinh Châu.
Tám ch ñó là : B c c Tào Tháo, Ðông hòa Tôn Quy n .
Vân Trư ng nói :
- Tôi xin ghi t c l i Quân sư ch b o .
Bây gi Kh ng Minh th ng lãnh m t ph n binh mã, lên ñư ng ñi Tây Xuyên, sai
Trương Phi theo ñư ng Ba Châu mà t i phía Tây Thành, c Tri u Vân ñi tiên
phuông, ñem th y quân ngư c sông lên g p nhau L c Thành, Kh ng Minh cùng
Gi n Ung , Tư ng Uy n ñi sau.
Kh ng Minh l i d n Trương Phi :
- Tây Xuyên nhi u hào ki t, xin ch coi thư ng, ph i nên l y lòng dân .
Trương Phi h n h vâng l nh. Vào ñ t Th c, không h xâm ph m c a dân, r i
ti n t i Ba Qu n do thái thú Nghiêm Nhan tr n gi . Ðó m t danh tư ng, tuy già
nhưng s c ñ ch c muôn ngư i.



Nghiêm Nhan gi thành r t k , Trương Phi cho m t tên quân mang thư t i cho
Nghiêm Nhan yêu c u ñ u hàng. Lúc này Nghiêm Nhan ñã hay tin Pháp Chánh ñi
m i Lưu B vào Tây Xuyên, Nhan than r ng :
- Rư c c p vào nhà, còn mong gì nó h v cho mình .
Khi Trương Phi kéo t i , có ngư i hi n k cho Nghiêm Nhan :
- Trương Phi s c khõe l lùng . Nay ta c ñào hào cho sâu, ñáp lũy cho cao, Phi
ñánh không ñư c t t nóng gi n x tàn b o v i quân lính. Khi quân h n sanh bi n, ta
ñánh m t tr n là th ng .
Nghiêm Nhan y k cho thi hành .
B ng có tên quân Kinh Châu kêu xin m c a thành ñ ñưa thưa .
Nhan cho vào, ñ c thư xong n i gi n mà r ng :
- Th t phu vô l ! Nghiêm tư ng quân mà hàng gi c à !
R i thét quân c t mũi x o ta tên lính ñu i v , tên này v khóc lóc v i Trương
Phi .
Phi gi n ñiên ngư i, vác xà mâu lên ng a t i sát thành Ba Qu n khi u chi n.
Trên thành, tên b n xu ng , trăm mi ng la m ng om sòm, nhưng không ai ra ñ i
ñ ch .
Phi ñành nu t gi n quay v .
Hôm sau, Phi l i t i thách ñánh, b ng m t mũi tên b n trúng ngay vào ch m
mão Phi.
Phi hét lên :
- H i tên gi c già, ta th s ăn gan mi ñó ! R i ch hoài không ai ch u ra ñánh,
Phi l i l i th i quay v . Ðêm ñó Trương Phi nghĩ ng i :
- Ch i m ng hoài, ñ ch v n không ch u ra, bi t làm sao . . . Ch t nghĩ ra m t k ,
hôm sau ch cho vài ch c tên quân t i bên thành ch i m ng. Hôm sau n a, cho quân
ñi b n m t ñ n cây , phát c tìm l i mà ñi, không khiêu chi n n a.
Nghiêm Nhan th y v y cũng nghi ho c , sai ít quân ăn m c như quân Kinh Châu
lén ra ngoài thám thính . . M t b a, khi quân kéo v , Phi m ng lên m m :
- Tháng gi c già Nghiêm Nhan làm ta t c ch t m t !
T c th i có m y tên quân thưa l n :
- Chúng tôi ñã tìm ra l i t t ñ ñi kh i nơi này r i .
Phi quát th t to :
- Sao bây gi m i nói . Canh ba ñêm nay ph i nh tr i rút ñi g p .
Toán quân d thám nghe ñư c li n v báo v i Nghiêm Nhan.
Nhan nói :
- Ðoán không sai mà ! R i h l nh canh hai th i cơm, canh ba kéo ra ngoài thành
vào r ng mai ph c.
Ðêm ñó, quân Nghiêm Nhan ăn u ng no nê r i kéo ra ñư ng nh , mai ph c b n
phía.
Nghiêm Nhan xu ng ng a cùng các tỳ tư ng rình s n trong r ng .



Canh ba , qu nhiên quân Kinh Châu kéo t i, có Trương Phi d n ñ u . Theo sau
là ñoàn xe n ng n l c t c ti n.
Nghiêm Nhan ra l nh n i tr ng, quân Th c ùa xu ng cư p xe. Ðang mãi cư p ,
b ng m t cánh quân ào ào ñ t i, m t ñ i tư ng ñi ñ u chính là Trương Phi .
Nhan thúc ng a xông vào , hai bên ñánh r t hăng, Phi l a dùng th gi v h
mi ng cho Nhan s n vào chém, Phi v t né nhanh như ch p , khi n Nhan quá ñà h t
tay b ngay Trương Phi tóm ñư c dây bu c áo giáp b t s ng ! Thì ra tư ng ñi trư c
là Trương Phi gi , th m i bi t Trương Phi th c cũng bi t dùng mưu n a.
V dinh , ñao ph ñi u Nghiêm Nhan ñ n trư c m t . Trương Phi, hét l n :
- Ð i tư ng ñã t i, sao dánm ch ng c , h i tên gi c già kia !
Nhan ch ng s s t m ng l i :
- Chúng bây thi t là vô l b ng dưng xâm ph m ñ t nư c ta . Ta ch là tưóng
quân m t ñ u ch không ph i là tư ng quân ñ u ñ ch .
Phi l i quát tháo t h u mau ñem ra chém.
Nghiêm Nhan cư i :
- Tên th t phu kia, chém thì chém, vi c gì mà t c gi n ñiên r như th . Quân lính
d n Nghiêm Nhan ñi. Nhan v n ung dung tươi t nh như không. . . Trương Phi v t
ñ i gi làm vui , l t ñ t xu ng th m ñu i t h u lui ra, t tay c i trói, l y áo m c cho
Nghiêm Nhan , ñ ng i lên cao , r i cúi ñ u t r ng :
- Tôi trót m o ph m v a r i, dám mong lão tư ng quân mi n ch p. K này ñã
nghe danh ngài là b c hào ki t trên ñ i r i !
Nghiêm Nhan c m nghĩa khí mà ch u ñ u hàng.
Sau ñó Nghiêm Nhan hi n k ti n th ng t i thành ñô.
H i 64
Dùng k Kh ng Minh b t Trương Nhi m
Mư n binh Dương Ph ñánh Mã Siêu
Nghiêm Nhan nói :
- T ñây t i L c Thành, các tư ng sĩ ñ u do phu cai qu n. V y tôi xin ñi tiên
phuông d hàng các nơi này .
Trương Phi h t l i c m t .
Th là ñ n i nào, Nghiêm Nhan lên ti ng g i, các tư ng ñ u ra hàng ngay,
ch ng ph i ñánh tr n nào c .
Còn Kh ng Minh ñã có thư báo Huy n Ð c ngày vào Tây Xuyên , h n h i binh
L c Thành.
Huy n Ð c bàn v i các quan :
- Quân sư và D c Ð c ñã h n g p nhau L c Thành ñ cùng ti n t i Thành ñô.
V y ta cũng ti n binh thì v a .
Hoàng Trung thưa :
- Trương Nhi m lâu nay v n thách ñánh mà không ra, nay ch c th ơ tr nãi, v y
ta nên chia binh hai m t cư p tr i ban ñêm .



Huy n Ð c y k , ñêm ñó ñi gi a, Hoàng Trung bên t , Ng y Diên bên h u xông
vào ư p tr i, qu nhiên Trương Nhi m không ñ phòng, quân Th c thua ch y t i
L c Thành.
Trương Nhi m li n c th trong thành không ra ñánh .
Sau Huy n Ð c dùng mưu vây ñánh g p các c a Ðông, Tây, l i ñ h hai c a
Nam B c, vì hai c a này trông ra núi và sông nên không c n vây hãm . Nhưng
Trương Nhi m cũng ña mưu , không ra ñánh v i , ch cho x chi u, quân Huy n
Ð c mõi m t m i cho Ngô Lan, Lôi Ð ng ñánh t c a Nam sang c a ñông, chính
mình ñánh luôn ra c a B c d n sang c a Tây . Còn bao nhiêu quân leo lên m t
thành hò ò ò ò ò .
Lúc y ñã chi u Huy n Ð c v a toan lui v , b n phía quân Th c ùa ra ñánh,
quân Kinh Châu náo lo n, Trương Nhi m xông tr n tìm b t Huy n Ð c, nhưng
Huy n Ð c ñã ch y ñư c vào con ñư ng nh . Trương Nhi m trông th y ñu i theo .
Ðang ch y Huy n Ð c l i th y m t ñ o quân hi n ra trư c m t , than r ng :
- L n này thì nguy r i !
Ch t nhì l i th y tư ng ñi ñàu là Trương Phi . Huy n Ð c m ng r .
Nguyên Trương Phi và Nghiêm Nhan ñang ñi g n ñó ch t nghe ti ng quân vang
d y , Trương Phi gi c ng a t i xem , may g p Huy n Ð c .Anh em v a g p nhau
thì Nghiêm Nhan ñã th y Trương Nhi m ñánh t i , Nghiêm Nhan t c th i c ñ ch .
Trương Phi cũng xông vào ñánh ti p.
Trương Nhi m ñ ch không l i, ch y vào thành, rút c u treo lên.
Trương Phi lúc ñó m i thưa v i Huy n Ð c :
- Quân sư ñi ñư ng th y chưa t i . Em ñã t i trư c, th là ño t ñư c công ñ u r i
.
Trương Phi k chuy n thâu ph c ñư c Nghiêm Nhan, Huy n Ð c li n t ơn
Nghiêm Nhan r ng :
- N u không có lão tư ng quân, làm sao em tôi l p ñư c công này. Nói r i c i
ngay b giáp Tõa t ñang m c ban cho Nghiêm Nhan.
Ch t có quân ch y v báo :
- Hoàng Trung, Ng y Diên ñang ñánh v i Ngô Lan và Lôi Ð ng thì b Ngô Ý và
Lưu H i ñánh b c h u, hi n Hoàng Ng y ñang thua ch y v phía Ðông.
Huy n Ð c li n cùng Trương Phi v i mang quân ñi c u. Hai m t giáp l i Ngô
Lan và Lôi Ð ng b vây không không ra thoát, ñành qui hàng.
Huy n Ð c cho hàng r i thu quân.
Trương Nhi m m t hai tư ng, lo ng i l m.
Ngô ý và Lưu H i bàn nên li u m t tr n t chi n, m t khác cho ngư i v Thành
ñô c p báo.
Trương Nhi m bàn :
- Mai tôi ra tr n, gi thua ch y v c a B c . R i trong thành cho m t cánh quân
ñánh c t ngang quân ñ ch, t t ph i th ng .
Hôm sau, Trương Nhi m d n quân phi t c kéo ra thách ñánh.



Bên kia Trương Phi xông ra ñánh ngay ñư c hơn mư i hi p Trương Nhi m gi
thua ch y dài, Trương Phi m ng r ñu i theo, b ng Ngô Ý d n m t ñ o quân t
trong thành v t ñánh ra, ch n luôn ñư ng v c a Trương Phi .
Th là Trương Phi b vây th p ph n nguy kh n ch t có m t ñ o binh t b sông
ñánh lên.
Trương Phi nhìn thì ra Tri u T Long. Hai tư ng hùa nhau ñánh quân Th c, T
Long b t s ng ñư c Ngô Ý .
Trương Nhi m v i lui quân.
Ngô ý ñành xin hàng.
Sau ñó Huy n Ð c h i thêm Ngô Ý tình hình trong thành.
Ngô Ý nói Lưu Tuân và Lưu H i thì không ñáng ng i, ch có Trương Nhi m gan
d cơ mưu, ch nên khinh ñ ch.
Kh ng Minh li n ñi xem ñ a hình quanh tr i r i v g i Hoàng, Ng y ñ n d n :
- Phía Ðông có c u Kim Nh n, cách c u v phía Nam có ñư ng h p lau s y r m
r p có th ph c binh. V y Ng y Diên ñem quân c m trư ng thương ph c bên t h
ñ ch ch y qua thì c nh m tư ng c i ng a mà ñâm, Hoàng Trung d n quân ph c
phía h u ch dùng ñao chém chân ng a, Trương Nhi m s ch y qua ñư ng nh phía
Ðông. D c Ð c ph c s n quân nơi ñây mà b t. T Long thì ch Trương Nhi m
ch y qua c u Kim Nh n thì ch t g y ngay c u y .
Phân công xong , Kh ng Minh ñích thân ñi d ñ ch. Trương Nhi m d n Trác
Ưng ra tr n, g p Kh ng Minh li n v y dáo m t cái, quân Th c ra ñánh, Kh ng
Minh b xe lên ng a ch y qua c u . Trương Nhi m ñu i theo, m t quãng thì g p
Huy n Ð c và Nghiêm Nhan ñ ra ch n ñánh. Nhi m toan quay v thì c u ñã b
ch t g y . Nhìn b phía B c thì Tri u Vân ch n, li n ch y vào ñư ng nh thì b quân
ph c c a Ng y Diên , Hoàng Trung ñâm túi b i .
Trương Nhi m ch còn vài ch c k binh theo sau ch y v i vào ñư ng núi thì lù
lù Trương Phi hi n ra, quát m t ti ng như s m, Nhi m lu ng cu ng thì b các b
tư ng c a Phi xông l i b t s ng.
Trác ng lúc ñó cũng ñã ñ u hàng Tri u Vân r i .
Th y quân gi i Trương Nhi m vào Huy n Ð c h i :
- Các tư ng Th c khác ñã theo thiên m nh mà ñ u hàng, sao ông chưa ch u hàng
?
Nhi m ñáp :
- Trung th n nào mà l i th hai chúa !
Huy n Ð c nói :
- N u v y, ông ph i ch t !
Nhi m l i ñáp :
- N u ta hàng thì ta cũng k ph n mà thôi ! Ð ng nói gì thêm n a !
Huy n Ð c Và Kh ng Minh ñành ñ quân mang Trương Nhi m ñi chém cho
Nhi m ñư c v n toàn danh ti t.



Hôm sau b n tư ng Th c ñ hàng ñi t i L c Thành kêu l n hãy ñàu hàng cho
sinh linh kh i ch t .
Lưu H i không ch u li n b Trương D c ñ ng bên chém ch t r i m c a thành
ñ u hàng .
Lưu Tuân ch y v Thành Ðô báo tin.
Pháp Chính bàn v i Kh ng Minh :
- Nay Th c nguy l m r i . Hãy ñ tôi vi t m t lá thư cho Lưu Chương khuyên
qui hàng là hơn.
Kh ng Minh khen ph i. Pháp Chính li n vi t thư cho mang t i Lưu Chương
Thành ñô.
Lưu Chương gi n làm xé nát b c thư, m ng Pháp Chính là ñ bán chúa và ñu i
s gi ra kh i thành.
Sau ñó lưu Chương c hai tư ng Phí Quan và Lý Nghiêm ñi gi i Miên Trúc
ch n gi Thành Ðô.
L i có Ð ng Hòa dâng thư lên Lưu Chương xin c u vi n Trương L ñ phá Lưu
B.
Chương nói :
- Trương L có thù v i ta, ñ i nào ch u giúp !
Hòa thưa :
- Xin cho tôi sang vài l i hơn l thi t thì th nào Trương L cũng giúp . Chương
li n y l i . . .
Nói v Mã Siêu b y lâu nh v r Khương, l i ñư c lòng lính Khương, chi m
ñư c vùng Lũng Tây . Duy còn Ký Thành do V Khang tr n gi là chưa chi m
ñư c.
V Khang ch H H u Huyên t i c u mà không th y nên có ý mu n hàng.
Dư ng Ph can không nên, Khang không nghe c hàng dâng thành cho Siêu. Th y
th cùng, Khang m i hàng, Siêu cho là không th t lòng nên gi t ñi, l i tha cho
Dương Ph .
Dương Ph xin v thăm nhà vài tháng vì v m i ch t, xong xin tr l i giúp Mã
Siêu. Siêu b ng lòng
Ph v L ch Thành, y t ki n Quan Ph Di Tư ng quân là Khương T , anh em
con cô con c u v i Ph . Sau ñó vào bái ki n cô là m Khương T , khóc r ng :
- Mã Siêu ph n vua, gi t quan, mà anh cháu c nghi m nhiên ng i nhìn , còn ra
ñ o th n t gì n a !
M Khương T g i con vào trách :
- V s quân b h i, con cũng có l i ñó .
Dương Ph trình thêm v i cô :
- Cháu t m hàng Siêu là ch d p báo thù cho ch ñó .
Sau Ph l i nói v i T :
- Em ñã h n v i Lương Khoan. Tri u Cù r i, n u anh kh i binh thì h s làm n i
ng .



Khương T li n m i hai th ng binh Doãn Ph ng và Tri u Ngang vào bàn.
Ngang có con trai là Tri u Nguy t làm tỳ tư ng cho Mã Siêu nên Ngang có ý e ng i.
V Ngang li n khuyên ch ng :
- R a thù cho cha, cho chúa thì thân cũng ch ng ti c , n u c nghĩ ñ n con mà b
vi c l n thì tôi xin ch t ngay .
Ngang bèn quy t chí cùng kh i binh. Khương T và Dương Ph gi L ch Thành,
Doãn Ph ng, Tri u Ngang thì t i Kỳ San h tr i .
Mã Siêu hay tin t c th i lôi Tri u Nguy t ra chém, r i sai Bàng Ð c , Mã Ð i ñi
ñánh L ch Thành.
Khương T , Dương Ph m c bào trong gi c ng a ra tr n. Mã Siêu xông ngay
vào, hai bên h n chi n, Khương T , Dương ph b ch y. Mã Siêu ñu i g p, b ng
sau lưng có ti ng reo hò, Doãn Ph ng ,Tri u Ngang ñã ñem quân ñánh t i. Th là
quân Mã Siêu ñ u ñuôi không ti p ng ñư c nhau. Ðang lúc nguy kh n l i thêm H
H u Huyên ñư c l nh Tào Tháo ñem quân ñánh Mã Siêu . Mã Siêu thua to, ch y
v Ký Thành, g i m c a.
Trên thành tên b n xu ng như mưa, Lương Khoang , Tri u Cù trên m t thành
ch i m ng Mã Siêu r t tàn t r i b t v , ba con c a Siêu và hơn mư i ngư i thân
thích ra chém m t lo t. Mã Siêu ñau ñ n ch t gi c, suýt té ng a. Sau ph i cùng
Bàng Ð c , Mã Ð i ch y, kho ng canh tư t i L ch Thành. Quân gi thành l i tư ng
Khương T kéo quân li n m c a ñón. Th là Mã Siêu n i máu ñiên, g p ai gi t
n y, t i nhà Khương T thét lôi m già c a T ra chém ngay, r i thì t t c nhà Doãn
Ph ng , Tri u Ngang ñ u b Mã Siêu gi t h t, ch có v Ngang l n trong quân tr n
thoát ñư c.
Hôm sau H H u Huyên t i, Siêu l i b thành ch y g p ngay Dương Ph . C
b y anh em c a Dương Ph cùng xông l i ñánh, nhưng ñ u b Mã Siêu gi t h t.
Riêng Dương Ph v n c ñánh, sau ñư c H H u Huyên t i c u k p. Mã Siêu cùng
Bàng Ð c, Mã Ð i li n sang Hán Trung hàng Trương L , L m ng vô cùng, toan
ñem con gái g cho Siêu.
Dương Bách can :
- V con Mã Siêu ch t ch vì h n vô mưu, xin chúa công ch g mà mang h a .
L nghe l i, có ngư i mách l i Mã Siêu, Siêu gi n Dương Bách l m .
Dương Bách l i cùng anh là Dương Tùng bàn k tr Siêu.
Gi a lúc ñó Lưu Chương sai Hoàng Quy n sang c u c u Trưong L .
Quy n tìm ñ n Dương Tùng năn nĩ, nói là Lưu Chương s xin c t hai mươi châu
huy n t ơn.
Dương Tùng bèn d t Quy n vào ra m t Trương L nói chuy n Tây Xuyên và
Ðông Xuyên như răng và môi không th không giúp l n nhau, l i xin c t ñ t h u t
sau này nên L b ng lòng.
Diêm Ph can L ñ ng c u Chương, L l i phân vân thì có m t ngư i ñ ng ra
nói :



- Tôi tài hèn nhưng ch xin m t ñoàn quân b t s ng Lưu B v ñòi Lưu Chương
n p ñ t cho ta .
H i 65
Mã Siêu vây kh n Hà M nh Quan
Lưu B lãnh ch c Ích Châu M c
Ngư i v a nói là Mã Siêu, Trương L c m ng, cho Hoàng Tuy n v trư c báo
tin, r i gi ao hai v n binh cho Siêu.
Siêu cùng Mã l i ti n binh . Bàng Ð c b b nh l i Hán Trung.
L l i sai Dương Bách làm Giám Quân ñi theo Mã Siêu.
Nói v bên Huy n Ð c, Kh ng Minh bàn :
- Ph i ñánh Miên Trúc l y, chi m xong s l y ñư c Thành Ðô . R i sai Hoàng
Trung , Ng y Diên ñi ñánh. Bên Th c, Lý Nghiêm ra ñón ñánh. Hoàng Trung ñánh
v i Lý Nghiêm chưa phân th ng b i, b ng Kh ng Minh cho thu quân v và b o
Hoàng Trung :
- Lý Nghiêm võ ngh r t khá. Ngày mai ông gi thua ch y vào hang núi, ta s có
k b t ñư c .
Hôm sau hai bên l i ñánh nhau, ñư c v i hi p Hoàng Trung gi thua ch y vào
hang núi. Lý Nghiêm ñu i theo vào không th y ai, l t ñ t rút lui ñã b Ng y Diên
ch n l i ra.
R i có ti ng Kh ng Minh :
- Hàng ngay n u không s b tên n b n ch t ñ r a thù cho Bàng Th ng !
Lý Nghiêm lành ph i ñ u hàng, r i h a s d Phí Quan v hàng m t th . V sau
Phí Quan nghe l i, dâng thành Miên Trúc cho Huy n Ð c, Huy n Ð c li n bên k
l y Thành Ðô, ch t có quân báo M nh Ð t , Ho c Tu n gi i Hà Manh b Mã Siêu
ñánh phá t i nguy c p !
Kh ng Minh nói :
- Ph i nh hai tư ng Trương , Tri u m i ñ ch n i .
B y gi ch có Trương Phi trong quân, còn T Long thì chưa v nên Trương
Phi tình nguy n xin ñi ñánh.
Kh ng Minh nói khích Trương Phi :
- Có l ph i m i Vân Trư ng t i m i ch ng c ñư c .
Phi hô l n :
- Sao khinh tôi th , n u không h ñư c Mã Siêu tôi xin ch u t i theo quân l nh .
Phi li n vi t quân l nh tr ng và ñư c c làm tiên phong, Ng y Diên cũng ñư c
ñi theo.
Huy n Ð c lãnh h u ñ i ti p ng.
Quân hai bên g p nhau, Dương Bách ñánh cùng Ng y Diên, Bách thua ch y,
Ng y Diên trông th y Mã Ð i l i ng là Mã Siêu nên xông vào ñánh l i gi thua,
Diên ñu i theo b Mã Ð i quay l i b n m t mũi tên trúng tay, Diên ph i ch y v .
V a lúc ñó Trương Phi xông tên h i Mã Ð i :



- Mi là ai, nói mau r i ta m i thèm ñánh .
Ð i ñáp :
- Ta là Mã Ð i Tây Lương .
Phi h m t ti ng mà r ng :
- Ta không ñánh v i mi. Hãy v g i Mã Siêu ra có Trương D c Ð c ñang ch
h n.
Ð i t c l m xông vào ñánh, nhưng ñánh h i lâu ph i thua ch y.
Phi toan ñu i theo thì Huy n Ð c ra l nh thu quân. V tr i Huy n b c b o Phi :
- Em hay táo b o nên ta ngăn không mu n em ñu i theo Mã Ð i n a. Ch ngày
mai ñánh Mã Siêu hãy hay .
M sáng hôm sau, Mã Siêu ñã ra tr n. Huy n Ð c nhìn sang th y Mã Siêu ñ i
mão Sư T , th t ñai H Phù, bào tr ng giáp b c lóng lánh, c m gi ao gi c ng a ñi
l i ahư bay, v a c t cách l i v a thanh l ch uy nghi, Huy n Ð c khen r ng :
- C m Mã Siêu, ti ng ñ n qu không sai .
Huy n Ð c th y Mã Siêu ñang hăng c gi Trương Phi l i không cho xu ng,
ch t i quá trưa th y bên tr n ñ a Mã Siêu có ph n r i r c, m i cho Trương Phi
xu g ñánh.
Mã Siêu nh n ra Trương Phi c m giáo v y m t cái, quân lui c ra phía sau hơn
t m b n c a mũi tên. Trương Phi dàn quân xong, xông l i phía trư c Mã Siêu mà
h i:
- Mi ñã th y Trương D c Ð c nư c Yên chưa ?
Siêu ñáp :
- Như ta ñ i ñ i khanh tư ng, nào có bi t ñ a th t phu ñó là ai !
Phi ñùng ñùng n i gi n xông vào ñánh, th là hai c p gi ao tranh , rung chuy n
c núi non, quân sĩ hai bên ñ u tr n m t mà nhìn .
Ðánh c trăm hi p, chưa phân th ng b i, Huy n Ð c li n ñánh chiêng thu quân.
Hai bên v tr n ñ a ngh ch c lát r i Trương Phi v t luôn c mão, ch bu c m t
chi c khăn lên ñ u, xông ra thách Mã Siêu ñánh n a. Mã Siêu cũng hăm h nh y ra
, r i hai bên l i gi ao tranh hơn m t trăm hi p n a, hai con ng a ñ u m t l mà hai
tư ng l i càng hăng hơn trư c ! Huy n Ð c l i ñánh chiêng thu quân. Hai tư ng l i
v tr n mình ngh .
Lúc ñó ñã v chi u, Huy n Ð c nói :
- Ð sáng mai hãy ñánh ti p .
Trương Phi quy t li t :
- Gi t tôi, tôi cũng không v ñâu ! Hãy ñ t ñu c lên cho tôi ñánh.
Bên kia Mã Siêu cũng thay xong ng a, ch y ra trư c tr n kêu l n :
- Tên th t phu ñâu, có dám ñánh ñêm không ?
Phi gi t ngay con ng a c a Huy n Ð c phóng ra, giơ xà mâu hét :
- Phen này không b t ñư c mi, quy t không v tr i !
Siêu cũng hô :
- Không gi t ñư c ngư i thì ta cũng không v i n a .



Th là quân hai bên l i hò reo vang tr i d y ñ t, trăm cây ñu c ñư c ñ t lên, hai
h tư ng l i xông vào nhau tranh th m t còn m t m t , dư i ánh ñu c ch p ch n
r i l i lóe sáng , th c là m t b c tranh hùng tráng t t cùng .
Ðang ñánh Siêu nghĩ ra m t m o, li n ch y, Phi ñu i theo thì Siêu ng m rút cây
trùy ñ ng bên mình mà v t l i. Phi tuy ñu i mà v n ñ phòng nên tránh k p cây trùy
n ng c ngàn cân. Phi l i quay ng a ch y v . Siêu l i ñu i theo, b t ng Phi b n
m t phát, nhưng Siêu cũng nhanh như ch p tránh thoát.
Sau ñó hai tư ng t m buông nhau ai v tr n n y.
Hôm sau Trương Phi s p s a ra ñánh b ng có tin quân sư t i.
- C ñ Trương Phi ñánh mãi v i Mã Siêu, hai c p t h ng m t m t. Lư ng nghĩ
ñư c m t cách khi n Mã M nh kh i ph i qui thu n chúa công .
Huy n Ð c nói :
- Qu th t ta r t m n yêu Mã Siêu, làm th nào mà thâu ph c ?
Kh ng M inh nói :
- Trương L ñang mu n xưng Hán Minh vương. Mưu sĩ c a y là Dương Tùng r t
tham c a ñút. V y nên h i l Dương Tùng trư c, ñưa thư cho Trương L sau nói
r ng : ta ñánh Lưu Chương là báo thù cho Trương L ñ y. Ta s b o t u ñ phong
cho L làm Hán Minh Vương. Như v y L s g i Siêu v . Khi có linh tri t thoái,
tôi s có m o làm Siêu qui thu n.
Huy n Ð c y k thi hành. qu nhiên L g i Siêu ph i bãi binh v .
Siêu chưa ch u thì L l i sai s g i v n a. Siêu v n khăng khăng :
- Vi c chưa xong chưa v
Dương Tùng bèn b o L :
- Ý h n mu n làm ph n ñó !
L h i ph i l p k gì ?
Tùng nói :
- V y h n cho Mã Siêu n i trong m t tháng ph i chi m Tây Th c, l y ñ u Lưu
Chương, ñ y lui quân Kinh Châu. N u xong thì thư ng, không thì ta s gi t .
L nghe l i, truy n cho Mã Siêu ph i làm các vi c trên.
Lúc ñó, L l i nghe l i Dương Tùng cho Trương V ñi gi ch t quan i không
cho quân Mã Siêu v .
Siêu ti n thoái lư ng nan. . . Gi a lúc ñó Kh ng Minh toan t bi t Huy n Ð c ñ
ñi chiêu d Mã Siêu Ch t có thư c a Tri u Vân ti n c m t ngư i m i hàng tên Lý
Khôi t Ð c Ngang.
Lý Khôi tình nuy n ñi thuy t cho Siêu v hàng.
Kh ng Minh b ng lòng, Lý Khôi ñi ngay t i xin y t ki n Mã Siêu.
Nhe tên, Mã Siêu bi t Lý Khôi ñi làm bi n sĩ , li n sai hai mươi quân ñao ph
ph c s n, h hô : chém ! thì xông ra mà băm v m Lý Khôi.
Lý Khôi ñư c m i vào. Mã Siêu n t :
- Ngư i ñ n làm gì ?



Khôi ñáp :
- Làm thuy t khách .
Siêu nói :
- Th nói ta nghe. Ngh ch tai ta s th gươm .
Lý Khôi ung dung nói :
- Tư ng quân v i Tào Tháo ñang có m i thù l n, nhìn v Lũng Tây l i có h n
b m gan xé ru t.
Nay ñây, trư c m t không ñ y lui ñư c quân Kinh Châu, sau lưng không tr
n i Dương Tùng. Rõ ràng b n b không nhà, bơ vơ không chúa !
Mã Siêu nghe r i th dài.
Lý Khôi ti p :
- Lưu Hoàng Thúc là b c nhân nghĩa, còn ñ i gì không theo ngư i ñ tr thù cha
lưu danh muôn thu ?
Siêu li n b ng lòng qui thu n. Huy n Ð c ñích thân ñi ñón rư c, ñãi vào b c
thư ng tân.
Huy n Ð c kéo binh ñi ñánh Thành Ðô. Mã Siêu nói :
- Chúa công kh i m t s c. Tôi xin ñi khuyên d Lưu Chương hàng .
Huy n Ð c c m ng. Mã Siêu ñi t i Thành Ðô, m i Lưu Chương ra nói chuy n.
Siêu nói :
- Ta v n th a l nh Trương L ñi c u Ích Châu này cho ông, không ng Dương
Tùng dèm pha khi n L mưu h i ta. Nay ta theo Lưu Hoàng Thúc r i, thi t nghĩ ông
cũng nên qui hàng cho dân kh i kh . N u không nghe, ta ñánh thành li n !
Lưu Chương s quá, ngã ng t trên m t thành. Các quan xúm vào c u .
Chương t nh l i, m u máo :
- H i sao k p n a ! Thôi thì ñ u hàng ñ c u trăm h .
M i ngư i ñ u sa nư c m t. Tiêu Chu v n có tài xem thiên văn nói :
- L i chúa công thích h p ý Tr i .
Hôm sau l i có quân báo :
- Lưu Hoàng Thúc sai Gi n Ung t i .
Chương cho vào , Gi n Ung ng i xe có v ng o ngh .M t ngư i ch t tu t gươm
, m ng r ng :
- Ð ti u nhân ñ c chí , ngươi dám khinh khi m i ngư i nư c Th c này chăng ?
Gi n Ung v i v xu ng xe xin l i .
Thì ra ngư i ñó là T n B t .
Sau ñó c hai cùng vào ra m t Lưu Chương .
Gi n Ung nói rõ Huy n Ð c không có ý gì làm h i Lưu Chương c , Chương m i
vui v nh n qui hàng.
Hôm sau Lưu Chương mang n th , s sách ra kh i thành, Huy n Ð c ra ngoài
tr i ñón, a nư c m t mà r ng :
- Ch ng qua vì s v n b t ñ c dĩ mà thôi !



Hai ngư i cùng vào dinh, trăm h ngh inh ñón d c ñư ng. Các quan vào l y
m ng, duy có Hoàng Quy n, Lưu Ba không t i.
Huy n Ð c không gi n , l i còn ra l nh ai cư ph m t i hai ngư i này s b t i.
Hai ngư i này c m ñ c m i ch u qui hàng.
Sau ñó, bàn v i Kh ng Minh, Huy n Ð c phong cho Lưu Chương làm Ch n Uy
tư ng quân, ñư c ñưa h t gia quy n, gia thu c c a c i riêng sang h t Nam Qu n .
R i Huy n Ð c t lãnh ch c Ích Châu M c.
Các quan ñ u ñư c ân thư ng kh p lư t. L i sai s ñem g m vóc, vàng b c sang
Kinh Châu ban cho Vân Trư ng. L i truy n khao quân, m kho l y lương th c phân
phát cho trăm h , ru ng ñ t quanh Thành Ðô l i toan ñem phân chia cho các quan,
nhưng Tri u Vân ngăn c n b o nên tr l i cho dân, Huy n Ð c nghe theo.
Gia Cát quân sư l i ñ nh lu t tr nư c, trư c ñây Lưu Chương uy vũ không
nghiêm, nay lu t l ñư c ch n ch nh l i, các châu huy n ñ u ñư c bình ñ nh.
M t b a, ch t có Quan Bình t Kinh Châu t i trình v i Huy n Ð c :
- Ba cháu nghe ñ n Mã M nh Kh i võ ngh tuy t luân nên mu n th tài cùng
M nh Kh i, xin Bá ph cho phép .
Huy n Ð c lo ng i, bàn v i Kh ng Minh.
- Kh ng Minh nói :
- Không sao ñâu. Ð tôi phúc thư cho Vân Trư ng là m i s ñ u êm .
Nói r i vi t thư, ñưa cho Quan Bình ñem v .
Vân Trư ng m thư ra xem, ñ i ý nói :
- M nh Kh i hùng ki t th c, nhưng ch ng qua như Kính B , Bành Vi t mà thôi.
Còn như ñ s c thì có th ñ v i Trương D c Ð c, ch làm sao sánh v i ông Râu
ñ p (M Nhi m Công) ñư c ?
Vân Trư ng cư i r i x p vi c ñ nh so tài v i Mã Siêu l i.
Nói v Tôn Quy n nghe tin Huy n Ð c ñã l y Tây Xuyên bèn tri u các quan vào
bàn lu n v vi c ñòi Kinh Châu .
Trương Chiêu thưa :
- Tôi có k này khi n Huy n Ð c hai tay ph i dâng Kinh Châu lai cho Chúa
Công.
H i 66
Quan Vân Trư ng m t ñao phó h i
Ph c Hoàng H u vì nư c b mình
Trương Chiêu nói ti p :
- Hi n có anh Kh ng Minh là Gia Cát C n làm quan ñây. Chúa công c cho
b t c nhà C n h ng c r i sai C n ñi nói v i em y ñòi Lưu B tr Kinh Châu, n u
không s l y c h . Kh ng Minh vì tình máu m s ph i nói cho kỳ ñư c .
Tôn Quy n nói :
- Gia Cát C n là ngư i ñáng quí tr ng, ñ i nào ta làm vi c này !



- Thì chúa công b o C n ñây ch là m o mà thôi, t t C n s an tâm .
Lúc ñó Tôn Quy n m i gi v t ng gi am c nhà Gia Cát C n, r i vi t thư cho
C n mang vào Tây Xuyên. T i Thành Ðô, nh ngư i báo v i Huy n Ð c và Kh ng
Minh.
- Anh tôi sang là ñòi l i Kinh Châu ñ y . R i ghé tai Huy n Ð c b o c nói. . .
như v y, như v y .
Sau ñó Kh ng Minh ra ngh inh ñón Gia Các C n ñưa v công quán .
C n khóc òa lên. Kh ng Minh l t ñ t h i han.
C n nói :
- C nhà ta nguy r i, em ơi . . . R i ñem h t vi c c nhà b gi am k l i.
Kh ng Minh nói :
- Thôi anh ch lo, em s có k trao tr l i Kinh Châu.
C n m ng r , y t ki n Huy n Ð c, dâng thư Tôn Quy n lên.
Huy n Ð c xem r i n i gi n nói :
- Tôn Quy n ñã g em gái cho ta, l i nhân lúc ta ñi v ng b t v ta v , Ta s p
ñem quân ñi h i t i y thì y l i còn dám ñòi Kinh Châu n a sao ?
Kh ng Minh khóc r ng :
- C nhà tôi s ng ch t nơi tay chúa công. Xin chúa công nghĩ l i mà tr Kinh
Châu cho tôi ñư c v n tình máu m .
Huy n Ð c li n vi t thư cho Vân Trư ng d y tr l i ba qu n Trư ng Sa, Linh
Lăng và Qu Dương.
Vi t xong trao cho C n mà r ng :
Tiên sinh ñưa thư cho em ta r i l a l i mà nói. H n tánh nóng như l a, ta cũng
còn ph i s ñ y !
C n ñư c thư li n lên ñư ng sang Kinh Châu ñưa thư lên Vân Trư ng xem.
Vân Trư ng xem xong, bi n s c m t mà r ng :
- Ta k t nghĩa v i anh ta là ñ khuông phò nhà H n. Kinh Châu là ñ t H n. Dù
anh ta có thư, ta cũng không tr ñâu ?
C n nói :
- C nhà tôi ñ u b b t gi am, nay tư ng quân không tr , t t b gi t h t . Nói xong
lăn ra khóc. . .
Vân Trư ng l i nói :
- Ðây là qu k Ngô H u, l a ta sao ñư c !
Nói r i lui vào, không tiep C n n a.
C n ñành l i th i tr v trình h t m i vi c lên Tôn Quy n.
Tôn Quy n th dài mà r ng :
- T Du vì ta mà ñi l i khó nh c, v n không xong vi c ch c ñây l i là m o l a
d i c a Không Minh r i !
Sau ñó Quy n nghĩ ra m t cách là Huy n Ð c ñã tr 3 qu n thì c cho ngư i ñi
trán nh m xem sao.



M y hôm sau, các ngư i này v thưa :
- Quan Võ không cho tr n nh m và ñu i chúng t i v h t !
M y hôm sau, L Túc l i nghĩ ra m t k , trình v i Tôn Quy n :
- Nay tôi ñang ñóng binh L c Kh u, nên sai ngư i m i Vân Trư ng qua phó
h i. Y sang, tôi s dùng l i hơn l thi t b o y tr l i ñ t. N u y không nghe, tôi s
cho ñao ph ñao ra gi t luôn. Còn y không sang, tôi cũng tình nguy n ñi ñánh mà
l y cho ñư c Kinh Châu .
Quy n ch p thu n.
Túc tr v L c Khâu, g i Lã Mông, Cam Ninh vào bàn, bày ti c y n nơi Lâm Gi
ang Ðình, r i sai mang thư ñi m i Vân Trư ng.
Vân Trư ng xem thư nói ngay :
- T Kính có lòng t t, v y mai ta s sang ngay .
S gi bái t ra v . Quan Bình v i h i :
- Ch c ch ng ph i L Túc có lòng t t ñâu ! Cha ñi làm gì ?
Vân Trư ng cư i nói :
- Ta không l gì ñâu, L Túc m i ta sang là ñòi Kinh Châu ñó .Tuy nhiên , ta s
ch m t ñao, m t thuy n t i d xem. cói ai dám ñ n g n ta không ?
Mã Lương khuyên :
- Dù sao cũng xin tư ng quân t b o tr ng, ch quá khinh xu t .
Vân Trư ng m i b ng lòng dùng mư i thuy n nh , 500 quân thi n th y n bên
trong, phòng n u có hi u c c a Vân Trư ng b bên này thì hãy sang c u ng.
L Túc ñư c tin Vân Trư ng nh n l i, bèn bàn ñ nh v i Lã . N u Vân Trư ng
ñem theo nhi u quân mã thì nh t t ñ ra ñánh, n u không c y k cũ, ph c ñao ph
bàn ti c , khi ra hi u thì c nh y vào mà gi t.
Hôm sau quá gi thìn, trên sông có m t chi c thuy n xu t hi n. Th y th ch có
vài ngư i, bên trên có lá c thêu ch Quan ph t ph i . Vân Trư ng khăn xanh , áo
bào l c ng i gi a, có Chu Thương và tám chín ngư i khoanh tay ñ ng h u .
L Túc ti p ñón Vân Trư ng vào ñình , thi l xong hai bên ng i vào ti c u ng
rư u.
Rư u n a ch ng L Túc nói :
- Túc m t l i, mong Quân H u nghe cho. S là trư c ñây vi c Hoàng thúc mư n
ñ t Kinh Châu t m trú có c tôi b o lãnh v i chúa công tôi. Hoàng thúc h n l y
ñư c Tây Xuyên s tr . Nay Tây Xuyên ñã l y r i mà chưa ch u tr Kinh Châu,
ch ng là th t tín hay sao ?
Vân Trư ng cư i g t ñáp :
- Ðó là vi c qu c gia, ch ng nên bàn ti c vui này !
Túc l i thưa :
- Dĩ ch khi Hoàng thúc d y tr ba qu n, ngài cũng không tr , e như v y không
xuôi ?
Ván Trư ng ñáp :



- Tr n Ô Lâm, anh tôi xông pha c c kh , h t s c di t thù, ch ng l không cho
m nh ñ t làm công ! Té ra túc h g i tôi sang u ng rư u là ñ ñòi ñ t sao ?
L Túc l i ñem l i hơn l thi t ra nói, Vân Trư ng thoái thác :
- Ðó là vi c c a anh tôi, tôi không can d t i !
Chu Thương ñ ng h u sau lưng Vân Trư ng ñ t nhiên nói :
- Trong thiên h , ai có ñ c th i gi ! Ðâu ph i c a Ðông Ngô mà ñòi !
Vân Trư ng t c th i sa s m nét m t, gi t cây ñao trong tay Chu Thương mà
m ng Chu Thương :
- Vi c qu c gia, sao mi dám nói leo !. Cút ngay ra ngoài kia ! Th là Chu
Thương ra ngoài, ph t c làm hi u, Quan Bình bên kia sông l p t c d n mư i
chi c thuy n sang ti p ng.
Trong bàn ti c, Vân Trư ng gi v say rư u, m t tay c p ñao. M t tay n m ch t
tay L Túc t t r ng :
- Xin ña t v b a ti c vui hôm nay. Ð mai kia tôi s m i Ngài sang Kinh Châu
cùng h p ti p .
Nói r i n m tay L Túc mà ñi ra phía b sông. L Túc b t c h n vía, c ph i ñi
theo.
Lã Mông , Cam Ninh mu n xông l i s cho tánh m ng c a L Túc nên ñành
ph i bó tay.
T i thuy n, Vân Trư ng m i b tay L Túc ra, thuy n Vân Trư ng l p t c r i
b n, lư t ñi như gió, L Túc và tư ng sĩ Ðông Ngô c ngây ngư i ra mà ngó theo !
Tơn Quyen ñư c tin mưu k b t thành, toan c binh ñi ñánh Kinh Châu. Ch t có
tin Tào Tháo kh i ñ i. binh lăm le ñánh Gi ang Nam nên ch ng dám xu t quân n a.
Lúc ñó Tao Tháo H a Ðô toan ñi ñánh Gi ang Nam, nhưng có quan Tham
Quân Phó Cán ngăn c n nên t m th i bãi cu c Nam chinh , l i lo ch n ch nh vi c
nư c, m trư ng h c, ưu ñãi b n h c trò văn sĩ .
M t s các quan bàn nh u ưlu on tôn Tào Tháo lên ch c Ng y trang.
Tuân Du c8n ngăn vi c nào Tào Tháo nghe tin nói r ng :
Ch~ac lão mu n ñi theo Tuân Húc ñây. Tuân Du sau ñó phát b nh n ng r i ch t.
Tháo cho chôn c t long tr ng:
M t b a Tháo vào cung h i vua, lúc ñó ñang ng i bên Ph c H u :
- Tôn Quy n, Lưu B làm lo n, b h nghĩ sao ?
Vua ñáp : - M i vi c. ñ~ tùy Ng y công ñ nh li u .
Tháo nói :
- B h nói v y, ngưi ta ch ng cho là tôi chuyên quy n sao ?
Vua nói :
- Ng y công phò tôi thì may làm, b ng không cũng xin khoan dung.
Tháo l i lui ra.
Có k tâu vua : - G n ñây có tin Tháo muon làm Ng y vương, t ch ng bao lu s
tiém ngôi .
Vua và hoàng h u ñ u khóc. Sau ñó Ph c H u noi :



- Cha thiep có lòng muon tr Tào Tháo ñ8 lâu ~è thiep vi t thư nh ngư i lo mà
tr h n .
Bèn tri u k thân tín 18 Mnc Thu n vào sau bình phong r~oi vua và hoàng b u
ñ u khóc mà ñem vi c ra nh Thu n, Thu n d p ñau xin lãnh m ng.
Hoàng h u b n vi t thư trao cho Thu n, Thu n gi au vào trong búi tóc ñ i mão
kín r~oi t i nhà Ph c Hoàn trao thư. Ph c Hoàn ñem r i bàn v i Thu n ph i g i c
Tôn Quy n, Lưu B cùng kh i binh v~ trong ngoài cùng ñánh m i nên vi c.
Bàn xong, Ph c Hoàng li~en vi t thư phúc ñáp cho Thu n mang.
v~ trao Ph c H u, Thu n l i gi au thư vào búi tóc r~oi vào cung.
Không ng có k mách Tào Tháo, Tháo ra c a cung ch n Thu n l i h i :
~i tâu ?
- Thưa ñi tìm th y thu c cho hoàng h u .
Tháo h i : Th y ñâu ? B m t i sau
. Tháo cho l c xét kh p ngư i Thu n mà ch ng th y chi, liên cho ñi . Nào ng
m t cơn gió làm bay chi c mão Thu n ñ i. Tào Tháo cho l,h t mão xem k cũng
không có chi, bèn cho l i Thu n . Thu n ñ i mão
lên ñ u, ñ i ñi ñ i l i có v c n th n nên Tháo nghi ng cho khám trên ñ u
Thu n thì tìm ra b c thư c a Ph c Hoàn.
Tháo gi n l m, gi am Thu n l i tra kh o r i ngay ñêm ñem giáp binh vây nhà
Ph c Hoàng b t h t ba h nhà Ph c H u.
Sáng hôm sau, Tháo sai c m c ti t vào cung, thu l i n tín c a hoàng h u.
Lúc ñó có m t Hi n Ð , Hi n Ð v i h i vi c chi thì Khích L c m c Ti t tâu :
- Vâng m ng Ng y Công, thâu n tín hoàng h u .
Vua bi t vi c b i l , th t kinh h n vía. Ph c H u tr n vào sau ñi n, gi a hai l n
vách.
Lát sau Thư ng Thư l nh Hoa Hâm kéo năm trăm giáp binh vào tìm hoàng h u,
xô các c a, tìm kh p nơi, t i ch hai b c vách thì b t ñư c. Chính Hâm trúm ñ u
hoàng h u kéo ra !
Ph c H u kêu xin tha m ng ! Hoa Hâm c ñi u Ph c H u ra ngoài ñi n. Vua níu
l y H u mà khóc, Hâm gi c :
- Ng y công ñang ñ i, xin ñi mau.
Hi n Ð ñ p tay vào ng c, khóc th m thi t, r i nói v i Khích L còn ñ ng ñây :
- Khích công, trong thiên h sao l i còn có vi c th này ñư c !
T h u li n ñ vua vào cung.
Ph c H u ñư c ñưa t i trư c m t Tào Tháo, Tháo m ng :
- Ta l y lòng t t ñãi chúng mày, mà chúng mày mưu h i ta. Ta không gi t
chúng mày, chúng mày s gi t ta !
Nói r i thét t h u l y g y ñánh kỳ ch t. L i cho vào cung b t hai hoàng t do
Ph c H u sinh, ph c thu c ñ c cho ch t n t. Ba h nhà Ph c Hoàn, M c Thu n
cũng ñ u b ñưa ra ch chém, ai n y kinh hãi.
Hi n Ð thì n m li t m y ngày li n, không ăn u ng.



Tháo bèn vào cung tâu r ng :
- Xin b h ñ ng phi n, than không có lòng d nào. Con gái tr n hi n là quí nhân
c a b h , tánh tình hi n th c, lên l p làm chánh cung.
Vua ch còn bi t tuân l nh, sách l p Tào Quí Nhi m làm chánh cung hoàng h u.
Tri u th n ch bi t im l ng. Th là uy th c a Tháo ngày càng l n.
Ít ngày sau, H Hau Ðôn v t i kinh. Tháo li n bàn vi c chinh ph t , Ðôn bàn :
- Ngô Th c chưa d ñánh ngay. Nay hãy ñánh Trương L ñ chi m Hán Trung,
sau ñó ñánh Th c.
Tháo g t ñ u, cho quân ñánh Hán Trung.
H i 67
Tào Tháo d p yên ñ t Hán Trung
Trương Liêu m t tr n oai vang d y
Tào Tháo chia ba ñ i : Tiên phong có H H u Huyên, Trương H p . Tháo và các
h tư ng ñi Trung quân , h u ñ i có Tào Nhơn , H H u Ðôn áp v n lương th o.
Trương L cùng em là Trương V bàn cách ñ i phó. Sau phân binh, Trương V
cùng Dương Ngang, Dương Nh m ñi ra i Dương Bình h tr i. Trương L l i Hán
Ninh ñ c xu t lương th o.
Quân Tào kéo ñ n trư c Dương Bình Quan li n h tr i, ñêm y v a toan ngh
ngơi ch t l a cháy r n r n, hai tư ng h Dương ñã mang quân cư p tr i. Quân Tào
thua to, v thu t l i v i Tào Tháo.
Tháo toan chém H H u Huyên và Trương H p ñ nghiêm quân pháp, các tư ng
xúm vào xin nên Tháo l i tha.
Hôm sau Tao Tháo ñem theo H a Ch , T Ho ng ñi xem tr i c a Trương V ,
th y tr i th p ph n kiên c .
Ðang xem thì Dương Ngang, Dương Nh m ñ ra ñánh, tên b n như mưa. M t
mình H a Ch ñ ch v i hai tư ng.
T Ho ng h v Tháo ch y, l i g p H H u Huyên, Trương H p, th là Tào
Tháo thoát n n v tr i.
Sau ñó hai bên c m c g n hai tháng. B ng Tháo truy n lui binh.
Gi H h i :
- Ta chưa h thua, sao chúa công l i lui binh ?
Tháo nói :
- Gi c phòng b k quá ! Ta gi v lui binh cho gi c yên d r i dùng quân khinh
k ñánh ch p nhoáng m t sau thành, th nào gi c cũng ph i thua .
Sau ñó Tháo sai H H u Huyên, Trương H p, m i ngư i mang ba ngàn quân
khinh k theo ñư ng nh lén ra sau Dương Bình Quan, r i truy n ñ i binh nh tr i
lui quân.
Dương Nh m v n nghi ng i Tháo có nhi u qu k nên không dám ñu i theo .
Dương Ngang hăm h :
- Ông không ñi, tôi ñu i m t mình .



Th là Ngang kéo h t quân mã c a mình mà ñu i. Sáng ñó l i có nhi u sương
mù, ñi ñư c n a ñư ng, nhìn không rõ, Ngang ra l nh cho quân d ng l i. Lúc ñó H
H u Huyên ñã ñi ra sau Dương Bình Quan, quân gi tr i nghe vó ng a l i tư ng
Dương Ngang tr v li n m c a, th là quân Tào ùn vào, quân Hán Trung thua
ch y . Ð n khi sương tan, Dương Nh m xông l i ñánh v i H H u Huyên thì l i b
Trương H p ñánh v vào sau lưng. Còn Dương Ngang lui binh v thì th y tr i mình
b quân chi m c r i, lúng túng th nào ñ ng ngay Trương H p b H p gi t ch t.
Trương V thì b c i quan ch y v Nam Tr nh.
Trương L n i gi n, toan chém Dương Nh m. Nh m xin ñi ñái t i l p công.
L l i tha cho, Dương Nh m l i lãnh binh mã tên g n Nam Tr nh h tr i.
H H u Huyên ti n quân t i thì g p Nh m.
Nh m sai b tư ng Xương Kỳ ra ñánh, b Huyên chém ch t t t, Nh m li n xông
ra ñánh Huyên b ch y r i dùng m o ñà ñao chém qu t tr l i. Nh m ch t lăn xu ng
ñ t.
Tào Tháo li n cho kéo quân t i sát thành Nam Tr nh.
Trương L lo l m, Diêm Ph ñ ng ra ti n c Bàng Ð c ñ ch ng l i quân Tào.
Trương L s c nh ra, g i Bàng Ð c vào, thư ng r t h u, r i gi ao cho binh mã
sai ñi ñánh Tào.
Bàng Ð c vâng l nh, ra dàn tr n ñ i di n v i Tào Tháo.
Tháo v n bi t danh Bàng Ð c nên bàn v i các tư ng là nên dùng mưu mà b t .
Trương H p vâng l i ra ñánh r i thua ch y . H H u Huyên ra ñánh ti p r i cũng
thua ch y, k ñó T Ho ng ñánh m y hi p r i cũng rút lui, sau cùng H a Ch ra
ñ u r i cũng ch y n t .
Bàng Ð c th ng luôn m y tư ng Tào .
Tào Tháo l i bàn v i Gi H .
Gi H hi n k nên h i l Dương Tùng, mưu sĩ c a Trương L , ñ Trương Tùng
dèm pha cho L nghi ng Bàng Ð c, sau ñó ta l i tính .
Tháo y k , ch n m t ngư i tâm phúc, thư ng r t h u, gi ao cho m t b giáp y m
tâm b ng vàng m c lót trong ngư i ngoài m c binh ph c gi làm quân Hán Trung,
ra ch s n d c ñư ng .
Hôm sau, Tháo sai H H u Huyên, Trương H p ñi mai ph c trư c , l i cho T
Ho ng ra thách ñánh. Bàng Ð c l p t c xông ra ñánh Ho ng b ch y, Ð c ñu i
theo, quân Tào b luôn c tr i lương . Ð c
thâu ñư c, m ng l m, báo tin th ng tr n cho Trương L .
B t ng ngay ñêm ñó, tr i cháy ngùn ng t, quân Tào ñâu xông ra ñánh b t ng ,
r i thì T Ho ng, H a Ch , Trương H p , H H u Huyên ñ u xông vào cư p l i
tr i, Bàng Ð c ch còn k p nh y lên ng a hư ng v Nam Tr nh mà ch y. T i nơi,
Thành m c a cho Bàng Ð c và ít quân ch y vào, lúc này thì ngư i tâm phúc c a
Tào Tháo ñã trà tr n vào ñám quân Bàng Ð c vào ñư c thành r i ! Tên này sau ñó
l n mò ñ n ph Dương Tùng xin y t ki n. Tùng cho vào , tên này li n c i t m giáp
b ng vàng ra, ñ lên Tùng thưa r ng :



- Ng y Công ngư ng m tài ñ c c a Ngài nên có v t này làm tin kèm theo m t
b c m t thư . Nói ño n ñ thư c a Tào Tháo.
Dương Tùng ñư c c a híp m t l i, ñ c thư xong, b o tên quân r ng :
- Ngư i v b m v i Ng y công ta s có k hay và ph ng báo sau nhé !
Tên quân ra v , ngay ñêm y Dương Tùng vào y t ki n Trương L nói r ng :
- Bàng Ð c ăn c a ñút c a Tào Tháo nên ñã gi v thua tr n v a r i ?
Trương L c tin, sau ñó cho g i Bàng Ð c vào ra l nh :
- Ngày mai ph i. ra ñánh th ng Tào Tháo, n u còn thua, ta s chém ñ u !
Bàng Ð c t c b c lui ra.
Hôm sau ra ñánh, Tháo cho H a Ch ngh inh ñ ch , ñánh m t h i, H a Ch
ch y, Ð c gi c ng a ñu i theo.
T i d c núi, ch t có Tào Tháo ñ ng m t mình trên mà g i :
-Bàng L nh Danh, sao không hàng mau ?
Bàng Ð c t c th i gi c ng a lên núi b t Tào Tháo, b ng m m t ti ng c ngư i
l n ng a ñ u xa xu ng h ! Quân Tào móc Bàng Ð c lên gi i t i trư c Tào Tháo.
Tháo xu ng ng a thét quân lui ra, t tay c i trói cho Bàng Ð c .
Ð c ch t nghĩ :
- Trương L hay ña nghi, l i tàn b o, Tào Tháo thì bi t tr ng hào ki t trên ñ n .
Th là t c tình nguy n xin hàng.
Tháo li n m i Ð c lên ng a cùng mình song song v tr i .
L trông th y càng tin Dương Tùng nói ñúng !
Th là cùng ñêm y Trương L ñem c gia quy n m c a Nam, phá vòng vây
ch y v Ba Trung.
Tháo vào thành Nam Tr nh, th y kho ñ n ñư c Trương L niêm phong k càng
ñ l i ch không ñ t, thì có lòng thương h i Trương L .
Tháo cho ngư i t i Ba Trung khuyên L hàng, L cũng mu n hàng nhưng
Trương V không ch u.
Dương Tùng bèn g i m t thư cho Tháo b o c ti n ñánh, mình s làm n i ng.
T c th i Tháo ti n quân t i Ba Trung.
Trương V ra ñánh b H a Ch chém ch t.
Hay tin , Trương L chưa bi t tính sao thì Dương Tùng b o :
- Chúa công nên ñích thân ra ñánh m t tr n, tôi xin h t lòng b o v thành trì .
L nghe l i, m c a thành xu t quân. V a kéo ra chưa k p dàn tr n, h u quân t
nhiên r i lo n . L toan quay v , nhưng Dương Tùng ñã rút c u treo, không m c a
cho L vào.
Trương L không bi t tính sao, thình lình Tào Tháo xu t hi n hô l n :
- Sao không hàng ñi ?
L ñánh xu ng ng a ñ u hàng. Tháo nghĩ ñ n lúc trư c L bõ thành ch y mà
còn niêm phong kho ñ n ñ l i thì thương l m, phong cho L làm Tr n Nam tư ng
quân, b n Diêm Ph ñư c phong Li t H u, riêng Dương Tùng bán chúa c u vinh b
Tháo thét t h u lôi ra ch chém ñ au làm gương cho th n h . M i ngư i ñ u h d .



Th là Tào Tháo thâu ñư c Hán Trung.
Quan Ch B Tư Mã Ý bư c ra thưa :
- Nay Ích Châu ñã b rúng ñ ng. Xin chúa công hãy th a cơ ti n binh t s trù
ñư c Lưu B .
Tháo th dài mà r ng :
- Ðã ñư c Lũng, l i còn ñòi Th c ! Th c con ngư i kh s vì không bi t th nào
là ñ .
Nói r i cho quân nghĩ, không ñánh Th c.
Lúc y bên Tây Xuyên nghe tin Tào Tháo h Ðông Xuyên kh p nơi ñ u nh n
nháo tin r ng th nào quân Tào cũng ñánh sang.
Kh ng Minh bèn bàn v i Huy n Ð c :
- Tháo v n còn ñ quân Hi p Phì là vì còn s Tôn Quy n . Nay ta tr Ðông
Ngô ba qu n Trư ng Sa, Qu Dương, Gi ang H và sai ngư i sang du thuy t khi n
Tôn Quy n ñánh úp Hi p Phì m i gi i ñư c m i nguy này.
Y T ch li n bư c ra xin ñi.
Huy n Ð c lên trao cho l v t, sai sang Kinh Châu báo v i Vân Trư ng s th
ph i trao l i ba qu n cho Ðông Ngô, r i sau ñó t i M t Lăng ra m t Tôn Quy n.
Y T ch t i M t Lăng bèn xin vào y t ki n Tôn Quy n .
Quy n cho vào.
T ch thưa :
- Trư c ñây Gia Cát T Du sang thu ba qu n, vì quân sư chúng tôi ñi v ng nên
vi c chưa xong. Nay Vân Trư ng ñư c l nh trao tr ba qu n v Ðông Ngô r i, ba
qu n còn l i cũng ñ nh tr n t, hi m vì Tào Tháo v a l y m t Ðông Xuyên nên Vân
Trư ng chưa có ñ t dung thân. Nay Tháo b tr ng Hi p Phì, mong Quan H u kh i
binh chi m l y. Tháo b ñ ng thì chúa công tôi kh i binh ñánh l y Ðông Xuyên gi
ao cho Vân Trư ng gi , ba qu n còn l i lúc ñó xin trao tr Ðông Ngô ngay.
Quy n t m cho Y T ch lui ra ñ bàn v i các mưu sĩ.
- Ðây là Lưu B s Tháo ñánh Tây Xuyên nên l p mưu này. Tuy nhiên ta c l y
ba qu n, l i nhân lúc Tháo còn k t Hán Trung, xa xôi mà ñánh l y Hi p Phì, cũng
là m t vi c r t hay !
Quy n nghe l i, d n dò Y T ch r i cho v Tây Xuyên, sau ñó truy n L Túc ñi
thâu nh n các qu n Trư ng Sa, Gi ang H , Qu Dương, ñ t quan cai tr , ñòi Lã
Mông, Cam Ninh, Lăng Th ng v d cu c chinh chi n l y Hi p Phì.
Lã Mông hi n k :
- Hi n Hoãn Thành là nơi cung c p lúa g o cho Hi p Phì, ta nên ñánh Hoãn
Thành trư c .
Tôn Quy n khen ph i, r i cho Lã Mông, Cam Ninh ñi tiên phong Tư ng Khâm,
Phan Chương ñi h u t p, Quy n ñích thân d n các tư ng khác ñi Trung Nguyên.
Quân Ngô qua sông, chi m Hòa Châu, ti n ñ n Hoãn Thành.



Thái Thú i này là Chu Quang v i cho ngư i sông Hi p Phì c u c u. Tôn Quy n
ñ n g n thành quan sát, trên thành b n xu ng như mưa, m t mũi tên b n trúng cây
l ng che ñ u quy n.
Ð ng T p hi n k :
- Xin cho ñ p cao ngoài thành ñánh vào .
T Th nh nói :
- C dùng thang dài cũng ñư c .
Lã Mông nói :
- Như v y m t th i gi , quân Hi p Phì có th t i k p. Theo tôi, mai c ñánh th t
g p là phá ñư c thành .
Quy n y k hôm sau cho thi hành li n, quân trên thành li ng ñá xu ng m m.
Cam Ninh xông b a lên thành ñ p Chu Qu ng m t côn ngã luôn, quân Ngô ào t
vào thành , quân Tào hàng r t nhi u, Quy n chi m ñư c Hoãn Thành.
Trương Liêu d n quân ñi c u, hay tin, v i quay v Hi p Phì.
Tôn Quy n c th ng, li n bày ti c khao quân, ca t ng mãi Cam Ninh, khi n Lăng
Th ng nh l i m i thù cha, túc gi n h m h m xin ra múa ki m, ñ nh gi t Cam Ninh,
Ninh ñoán bi t bèn rút gươm ra múa.
Th y th nguy c p, Lã Mông v i m t tay c m m c , m t tay c m ñao, g t hai
ngư i ra mà r ng :
- Các ông không múa gi i b ng tôi !
Quy n l t ñ t ñ ng lên nói l n :
- Ta ñã b o lên b o hai ngư i không nên nh chuy n cũ n a, nay sao còn gây s
như v y ? Lăng Th ng ñành ph c xu ng khóc, Quy n ph i khuyên gi i mãi.
Nói v Trương Liêu Hi p Phì, m t hôm nh n ñư c m t chi c h p c a Tào
Tháo, trên vi t máy ch Gi c ñ n hãy m .
Hôm sau Tôn Quy n d n quân t i ñánh, Liêu m h p ra th y ch :
- N u Quy n ñem quân t i thì hai tư ng Trương , Lý ra ñánh, ñ Nh c tư ng
quân gi thành .
Liêu ñưa cho Lý Ði n , Nh c Ti n xem.
Liêu nói :
- Theo tôi nên ñánh m t tr n quy t li t cho v ng lòng quân ta, m i gi ñư c
thành .
Nh c Ti n bàn :
- Gi c ñông , theo tôi, c th là hơn . Lý Ði n l ng thinh.
Trương Liêu kh ng khái nói :
- Các ông c nh c như v y, tôi xin ra th m t tr n t chi n v i gi c !
D t l i, kêu t h u mang ng a t i. Lý Ði n v i nói :
- Tư ng quân ñã h t lòng như v y, Ði n này xin nghe l nh ch huy.
Trương Liêu m ng r , bèn b o Lý Ði n ngày mai ñem quân mai ph c b n
Tiêu Dao, h quân Ngô ñi qua thì ch t luôn c u Tiêu Sư.
Lý Ði n vâng l nh.



B y gi Tôn Quy n sai Lã Mông, Cam Ninh ñi tiên phong. Quy n v i Lăng
Th ng ñi gi a, các tư ng theo sau, cùng ti n t i Hi p Phì.
Hai tư ng Ngô g p ngay Nh c Ti n.
Ti n gi thua b ch y, Lã Mông, Cam Ninh ñu i theo.
Tôn Quy n cũng thúc binh qua phía B c b n Tiêu Dao.
T c th i, Trương Liêu, Lý Ði n hai bên cùng xông ra, Quy n ho ng kinh mu n
kêu Lã Mông, Cam Ninh tr l i nhưng không k p.
Lăng Th ng ch có ba trăm k binh không sao lui ñư c quân Tào, bèn kêu l n
g i Quy n :
- Chúa công mau lui qua c u Tiêu Sư !
Kêu v a d t, ph c binh Trương Liêu ào ào kéo t i. Quy n gi c ng a lên c u thì
phía Nam c u ñã b phá g y ! Quy n ch c phen này nguy ñ n tánh m ng, ch t viên
nha tư ng C c L i kêu l n :
- Xin chúa công hãy lùi l i m t quãng, r i v t h t s c mà phi qua c u !
Quy n li n lui ng a l i ba trư ng, r i ra roi qu t m nh, ng a lao t i tung gió bay
qua phía Nam c u !
L p t c T Th nh, Ð ng T p ghé thuy n l i ñón . Tr n này, ba trăm quân b h
c a Lăng Th ng ñ u b gi t h t, Th ng ch y quanh ven sông, may Tôn Quy n trông
th y, cho ghé thuy n l i c u ñư c.
Còn Lã Mông, Cam Ninh b các tư ng Tào vây kh n, li u ch t bao phen m i
thoát ñư c . M t tr n này, oai danh c a Trương Liêu vang d y !
V ñư c dinh, Quy n tr ng thư ng cho C c L i, Lăng Th ng r i thu quân v
Nhu Tu bàn k ph n công, m t m t sai ngư i v h u phương b xung thêm quân
mã.
Trương Liêu ñư c tin Quy n thâu th p thêm nhi u vi n binh cũng l p t c phi
báo Tào Tháo Hán Trung.
Tháo ñư c tin h i các mưu sĩ :
- Lúc này nên ñánh Tây Xuyên chưa ?
Lưu Hoa bàn :
- Nên c u nguy Hi p Phì r i ñánh Gi ang Nam trư c, sau hãy ñánh Th c .
Tháo li n ñem binh xu ng ñánh quân Ngô Nhu Tu.
H i 68
V i trăm quân, Cam Ninh cư p tr i
Quăng chén rư u, T T b n chơi
Nghe tin Tào Tháo t i, Tôn Quy n h p mưu sĩ bàn vi c ch ng c . Ð ng T p, T
Th nh ñư c l nh ñem năm mươi chi n thuy n mai ph c c a sông, Tr n Vũ lo tu n
ti u ñêm ngày d c b sông.
Trương Chiêu bàn nên ñánh ngay cho quân Tào b t nhu khí.
Lăng Th ng xin ba ngàn quân ra tr n. Cam Ninh v i vàng nói :
- Tôi ch xin m t trăm qu n k cũng ñ phá gi c !



Lăng Th ng tr ng m t th là hai ngư i l i dành nhau trư c m t Tôn Quy n.
Tôn Quy n bèn c t c : Lăng Th ng ñem ba ngàn quân tu n thám, h g p quân
Tào là ñánh.
Th ng lãnh m ng ñi li n, g p ngay Trương Liêu. Hai bên ñánh hơn năm mươi
hi p b t phân th ng b i.
Quy n s Th ng y u th , sai Lã Mông ñi ti p ng v tr i.
Th y Th ng v r i, Cam Ninh l i xin :
- Xin cho tôi m t trăm k binh ñi cư p tr i Tào ñêm nay. N u m t m t ngư i,
m t ng a, tôi không dám k công .
Quy n h t l i khen ng i r i l a cho m t trăm k binh th t cư ng tráng, l i ban
thêm 50 vò rư u t t, 50 cân th t ngon ñ thư ng quân.
Cam Ninh v tr i, t h p c m t trăm ngư i l i ăn u ng vui v , ai ai cũng m t
lòng xin li u ch t g ng s c . Canh hai, Cam Ninh chia cho m i ngư i m t chi c
lông ng ng tr ng c m lên chót mũ làm hi u, r i nai n t th t g n gàng, t t c ti n ñ n
tr i Tào.
T i nơi, cùng hô lên m t ti ng th là t t c m t trăm ngư i ng a lao th ng vào
tr i Tào tìm gi t Tào Tháo. Quân Tào ch t th c gi c, gi a ñêm t i ch nghe ti ng hô
r n ngư i, ti ng vó ng a liên h i kh p nơi nên t t c tr i Tào ñ u h n lo n. M t
trăm k binh Ðông Ngô tung hoành, g p ai gi t ñó, xông vào ñư c trung quân, ch
tr i Tào Tháo, nhưng các c xe l n ñ u dàn quanh h t nên không vào l t ñư c .
Lúc này quân Tào m i k p ñ t ñu c sáng trưng , n i tr ng m thì quân Cam
Ninh ñã ñánh t i tr i phía Nam r i rút l , không hao t n m t ngư i nào.
V t i tr i nhà, trăm quân ca hát vang l ng, tung hô v n tu .
Tôn Quy n h n h ra ñón, c m l y tay Cam Ninh mà v v :
- Phen n y tên gi c già ph i m t tr n táng ñ m kinh h n ! không ph i ta ñ
khanh vào nơi nguy hi m ñâu, mà chính là mu n cho ai nay ñ u bi t tài tuy t luân
c a khanh ñó !
R i quay l i b o các quan :
- Tào M nh Ð c có Trương Liêu thì ta có Cam Hưng Bá, ñ ñ i ch i r i !
Sau ñó ban cho m t ngàn t m l a, m t trăm con dao quí.
Cam Ninh nh n lãnh r i chia l i cho 100 quân.
Hôm sau, ch t có Trương Liêu ñ n khiêu chi n, Lăng Th ng tình nguy n xin ra.
Quy n ưng cho, nhưng b n thân d n Cam Ninh ñi tr chi n.
Trương Liêu ra trư c tr n t có Lý Ði n , h u có Nh c Ti n.
Lăng Th ng múa ñao ra ñánh.
Liêu sai Nh c Ti n gi ao phong.
Tào Tháo cũng ñích thân ra tr n quan sát. Tháo th y hai tư ng ñánh mãi không
phân th ng b i li n ng m sai Tào Hưu b n m t phát tên, trúng ngay con ng a c a
Lăng Th ng .
Lăng Th ng b té lăn xu ng ñ t.



Nh c Ti n v i xông th ng t i ñâm Th ng thì b ng 'phăng' m t ti ng, m t mũi
tên c m trúng ngay m t Nh c Ti n.
Ti n cũng té xu ng chân ng a.
Quân hai bên ùa ra c u ch tư ng ñem v tr i.
V t i nơi, Lăng Th ng m i bi t ngư i b n Nh c Ti n c u mình là Cam Ninh.
Lăng Th ng c m ñ ng, nguy n quên h t thù cũ, r i hai ngư i l i k t b n s ng
ch t có nhau.
Hôm sau Tào Tháo c ñ i binh năm ñư ng ti n ñánh Nhu Tu.
Quân Ngô ít hơn nên có v s hãi.
T Th nh quát l n :
- Ăn l c chúa ph i h t lòng báo ñáp. Có gì mà s ?
Nói r i d n quân ñánh th c vào ñ o quân c a Lý Ði n .
Ð ng T p dư i thuy n s p s a kéo quân lên b ti p ng T Th nh, ch t m t
cơn gió d d i làm m y chi c thuy n Ðông Ngô b l t, Ð ng T p cùng quân sĩ b
ch t ñu i c dư i sông.
Tôn Quy n hay tin T Th nh ñang li u ch t gi a r ng quân ca c a Lý Ði n, v i
thân chinh cùng Chu Thái kéo binh t i tr chi n, nào ng l i b Trương Liêu, T
Ho ng vây kín.
Tào Tháo trên cao th y Tôn Quy n ñã b vây li n sai H a Ch trên ñánh
xu ng, c t ñám quân c a Quy n ra làm hai.
Chu Thái l c m t Tôn Quy n, ñánh th c ra b sông tìm không th y, l i ñánh tr
vào, h i ñám quân nhà :
- Chúa công ñâu ?
Có tên quân ch :
- Chúa công ñang b vây kh n nơi kia !
Chu Thái l i vươn mình lăn x vào ñánh t i, g p ñư c Tôn Quy n, li n vung ñao
ñi trư c m m t ñư ng máu, chém gi t tơi b i m i ra ñư c b sông. Nhìn l i không
th y Tôn Quy n ñâu n a ! Thái l i ñánh tr vào l n n a, tìm ñư c Tôn Quy n.
Tôn Quy n nói :
- Cung n b n d y ñ c th kia, làm sao ra .
Chu Thái l i thưa :
- Xin chúa công ñi trư c, tôi ñi sau m i thoát ñư c .
Th là Quy n gi c ng a ñi trư c. Thái h v ñàng sau ,m t mình h ng ñ h t
ñao tên cho Quy n !
Ra t i b sông m i thoát n n,Thái b tên b n th u hai l n giáp, còn v t thương
thì vô k .
Lã Mông kéo th y quân t i ñón Tôn Quy n xu ng.Lúc ñó m i ch t nh t i T
Th nh hãy còn b vây trên b .
Chu Thái l i tình nguy n tr l i tr n ñ a tìm T Th nh, ai ngăn cũng không ñư c.
M t lát, Chu Thái l i c u ñư c T Th nh xu ng thuy n.



Ðang lúc quân Ðông Ngô y u th thì may thay có con r c a Tôn Sách là L c
T n kéo mư i v n tinh binh t i ti p c u cho Tôn Quy n.
L c T n l p t c ph n công quân Tào l i ch t h i vô s . Hai bên ñ u lui binh v .
Tôn Quy n nghe tin Ð ng T p ch t dư i sông, thương ti c l m, l i nghĩ ñ n
công lao c a Chu Thái nên ñ t m t ti c kho n ñãi, cùng tư ng sĩ tham d .
Gi a ti c, Tôn Quy n v a v lưng Thái v a khóc mà nói :
- Ð i khanh ñã hai phen c u m ng cho ta, thân không ti c ñ n n i kh p mình
như băm như r ch, ta nguy n c ñ i chia ng t x bùi v i khanh, vinh cùng hư ng
nh c cùng ch u !
Nói r i b o Thái vén áo lên, Quy n h i thăm t m t ng v t thương,Thái c tình
th c mà tâu b ñâm, b chém ra làm sao . . . C m i h i, Quy n l i ban cho Thái m t
chén rư u. Sau ñó Quy n l i ban cho Thái m t cái tán b ng vóc, ra vào thì che ñ u
ñ thêm ph n quí tr ng.
Trương Chiêu th y ñánh nhau v i Tào m i b t l i bèn khuyên Tôn Quy n nên
c u hòa, h a m i năm m t l n tri u c ng.
Tào Tháo th y không th ng ñư c cũng cho hòa.
Tháo ban sư v H a Ðô. Các quan l i bàn vi c tôn Tào Tháo lên làm Ng y
vương.
Năm Ki n An th 21, các quan làm bi u dâng vua Hi n Ð tán t ng công ñ c
Tào Tháo d u Y Doãn, Chu Công cũng không sánh k p. . .Hi n Ð bèn phong Tháo
làm Ng y vương, Tháo ñư c ñeo mũ mi n mư i hai d i ng c , ng i xe Kim Can sáu
ng a, t t b c hi n vinh !
Tháo xây cung Nghi p Qu n, bàn vi c l p th t .
V c Tháo là Ðinh phu nhơn không có con.
Ngư i thi p h Bi n sanh ñư c b n trai : Tào Phi, Tào Chương , Tào Th c và
Tào Hùng .
Tào Th c t T Ki n r t thông minh ñĩnh ng , có tài văn thơ nên Tháo mu n l p
làm Th T .
Gi H hi n k cho Tào Phi c làm như v y, như v y . . .
T ñó, m i khi Tháo xu t quân, Tào Th c v n làm thơ tán t ng công ñ c c a
cha, riêng Tào Phi ch cúi ñ u bái l y, gi t l s t sùi ai th y cũng c m thương y .
Lâu d n Tào Tháo nghĩ :
- Tào Th c có tài nhưng xem ra chân tình c t nh c không b ng Tào Phi , vì ñó
Tháo quy t tâm l p con trư ng là Tào Phi làm Th T .
Khi cung th t Nghi p Qu n ñư c hoàn thành nguy nga l ng l y . Tháo sai ñi
l y các gi ng kỳ hoa d th o v trong ng uy n.
L i sai s sang Ðông Ngô ñ l y cam Ôn Châu.
Tôn Quy n lúc ñó còn ñang tôn như ng Tào Tháo nên cho l a b n ch c gánh
cam h o h ng ngày ñêm ñưa v Nghi p Qu n.
B n phu gánh cam ñi lâu m t mõi, b ng g p m t ñ o sĩ hình dong c quái b o
h r ng :



- Ð b n ñ o gánh cho m t quãng .
B n phu m t quá ưng thu n li n. Th là ñ o sĩ l n lư t gánh cho m i ngư i phu
m t quãng ñư ng, r i ñưa b n phu gánh l i, th y gánh nh h n ñi .
Lúc chia tay, ñ o sĩ d n v quan coi ñoàn phu gánh cam r ng :
- N u Ng y Vương có h i, nói là có T T t c Ô Giác tiên sanh h i thăm Ngài
nhé !
V ñ n Nghi p Qu n, c m dâng lên Tháo, bóc m t trái, Tháo ng c nhiên, trong
r ng tu ch .
Tháo h i, v quan ch cam trình l i câu chuy n T T gánh h cam và g i l i h i
thăm lên Ng y Vương.
Gi a lúc y l i có quân vào b m :
- T T tiên sanh xin vào y t ki n . Tháo cho vào, v quan ch cam thưa ngay :
ñúng là ngư i này.
Tào Tháo n t :
- Sao ngươi l i l y ru t cam c a ta ?
T T l p t c l y m t trái, bóc ra v a thơm v a ng t dâng lên Tào Tháo.
Tháo cho ng i ăn cơm, T T ăn h t c m t con dê l n mà v n kêu ñói !
M t lát, T T k r ng có ba cu n Thiên Thư mu n t ng cho Tào Tháo n u Tào
Tháo ch u theo lên núi tu hành.
Tào Tháo nói :
- Ta v n có mu n v n d t, ng t vì thưa có ai thay th .
T T ñáp :
- Theo tôi lên như ng tư c v cho m t ngư i có ñ tài ñ c, ñó là Ích Châu M c
Lưu Huy n Ð c .
Tháo ñùng ñùng n i gi n :
- À ra tên này là tay sai c a Huy n Ð c.
T c th i sai lính mang T T ra ñánh ñòn. Lính ñánh th t m nh mà T T ch ng
kêu m t ti ng, l i lăn ra ng !
Tháo cho mang vào ng c, trói tay xi t chân th t k . Nhưng quân canh v a quay
ñi thì dây trói, xích s t l i ñã sút tung ra h t.
Tháo không cho ăn u ng gì luôn b y ngày, quân canh nhìn vào,th y T T l i
càng h ng hào béo t t hơn trư c.
Tháo không còn bi t cách nào tr ñư c.
M t b a, Tháo ñãi ñ i y n các quan thì T T ñi gu c g ñã lù lù hi n ra trư c
m t.
Mu n th tài T T , Tháo ñòi có món gan r ng n u canh.
T T li n v lên tư ng m t con r ng r i phát tay m t cái,b ng r ng b ng m ,
T T l y ra nguyên m t b gan tươi !
Tháo l i ñòi có bông m u ñơn gi a lúc mùa ñông.
T T li n cho bê m t cái ch u t i, phun vào m t ng m nư c t c th i tr lên hai
ñóa m u ñơn tuy t ñ p . Lúc ñó ñ u b p dâng món g i cá lên.



T T nói :
- Ph i có cá Lư sông Tùng Gi ang cách ñây ngàn d m m i ngon .
Nói r i l y c n câu ra cái ao trư c vương cung câu m t lát ñư c m y ch c con cá
Lư lên dâng Tào Tháo. Tháo cho xem xét th t k thì qu là cá Lư không sai.
T l i l y m t chén rư u trên án m i Tào Tháo u ng.
Tháo nghi ho c b o :
- Ngươi hãy u ng trư c . . .T T li n rút chi c trâm, r ch ra làm ñôi, u ng m t
n a. Còn m t n a dâng cho Tháo.
Tháo g t sang bên không dám u ng, T T li n tung chén lên không trung, hóa
thành m t con chim cưu bay vòng quanh ñi n ! Ch t nhìn th y T T ñã bi n ñâu
m t.
Tháo quát quân lính ñi tìm b t T T thì m t lúc b t ñư c m y trăm T T gi ng
h t nhau : Nghiêng M t m t , th t m t chưn mũ mày gu c g , th t là d tư ng !
Tháo sai l y máu heo, máu dê h t vào r i ñem chém.
Chém m t lúc m y trăm T T thì t các c h ng m t lu ng khí xanh bay lên, t
l i hóa ra m t T T n a.
T v y m t con h c t i, cư i lên, cư i g i xu ng r ng :
- Chu t ñ t theo c p vàng. . . gi an hùng h t ki p !( Ý nói tháng giêng năm Tí ,
Ng y vương ch t )
Gi a lúc ñó, các thây T T lóp ngóp ñ ng d y .
Các quan ñ u ôm m t ch y tr n.
Tào Tháo kinh hãi ngã xu ng ch t ng t !
H i 69
Bói Kinh D ch, Qu n L tiên tri
Ðánh gi an hùng, trung th n tu n ti t
V cung, Tào Tháo phát b nh, u ng thu c cũng không thuyên gi m H a Chi bèn
ti n c m t tay bói D ch gi i như th n tên là Qu n L , ngư i Bình Nguyên, dung
m o x u xí nhưng có tài uyên thâm, tinh thông lý s , và khoa xem tư ng .
Tháo m ng l m, cho m i Qu n L t i.
L vào cung bái y t xong.
Tháo b o xem b nh r i h i b nh th nào ?
L gieo qu nói :
- Ðây là o thu t c a T T mà thôi, cũng không ñáng ng i l m !
Tháo th y an tâm và t nhiên b nh th y b t ñi nhi u.
Tháo b o th bói ti p vi c thiên h xem sao.
Qu n L ñoán r ng :
- Vào tháng giêng năm Ki n An th 24 thì l n vàng g p c p b gãy m t chân
(sau ng vào vi c H H u Huyên b gi t núi Ð nh Quân).
Tháo h i mình s truy n ngôi ñư c bao lâu, thì Qu n L ñoán r ng :



- Trong cung ñư c an th n v , con cháu ñ i quí ( ng vào vi c Tào Phi sau lên
ngôi Hoàng ñ ).
Tháo l i b o xem tư ng.
Qu n L nói :
- Ngôi nhân ph m ñã lên t i Vinh hoa t t b c, còn c n gì ph i xem tư ng .
Tháo mu n ban quan tư c cho Qu n L .
Qu n L t t r ng :
- Tôi m ng m ng ñ c hèn, không x ng ñáng ñ làm quan .
Tháo l i b o xem tư ng cho các quan ñang hi n di n.
Qu n L Nhìn kh p lư t r i nói :
- Các v này ñ u là b y tôi ñ i tr c .
Tào Tháo l i h i thêm chi ti t, Qu n L t ch i không nói rõ.
L i b o bói xem hai nư c Ðông Ngô, Tây Th c ra sao ?
Quan L bói xong thưa r ng :
- Tôn Quy n s m t m t ñ i tư ng . Tây Th c s p xâm ph m biên cương.
Còn ñang nghi ho c, ch t có quân v báo :
- Bên Ðông Ngô, ñô ñ c L Túc tr n th L c Kh u ñã m c b nh t tr n r i .
Tháo b o sai ngư i ñi ngay thám thính Hán Trung thì m y ngày sau ngư i này
v báo, Lưu B sai Mã Siêu và Trương Phi t i ñóng quân H Bi n, có ý ñánh i nà
Tháo mu n c binh ñi ñánh Th c ngay nên l i b o Qu n L gieo qu .
L bói xong nói :
- Xin ñ i Vương ch khinh ñ ng. H a ñô s p b m t tr n h a tai kh ng khi p !
Tào Tháo tin l i, không xu t quân n a. L i sai Tào H ng ñem quân giúp H H u
Huyên, Trương H p gi Hán Trung, sai H h u Ðôn luôn tu n phòng H a Ðô
phòng s b t tr c, sai Vương T t gìn gi c n m t Hoàng Cung.
Bây gi H a Ðô có C nh K , t Quý H nh, v n quê L c Dương, chơi b i
thân m t v i quan Tư Tr c là Vi Ho ng. Th y Tháo l m quy n thì C nh K b t bình
l m, bà C nh K , t Ho ng H nh, v n
- Gi c Tháo th nào cũng cư p ngôi Vua. Ta là tôi con nhà H n, ph i tính sao
ñây ?
Vi Ho ng nói :
- Tôi có b n là Kim Vy v n có lòng di t Tào, phò H n l i chơi thân v i Vương
T t gi Hoàng Cung. Nên nh y vi c có th thành .
Hai ngư i bèn ñ n nhà Kim Vy dò la ý t th y qu th c Kim Vy có lòng trung
nghĩa bèn ñem chuy n ñ nh l p k di t Tào ra nói .
Kim Vy vui lòng hư ng ng r i nói :
- Ta nên gi t Vương T t, ño t l y ng lâm quân, phò h xa giá Thiên T r i liên
k t v i Lưu mà di t Tháo .
Kim Vy l i b y mưu thêm :



- Trư c ñây Tào tháo có gi t quan Thái y là Ki t Bình. Nay có hai con cha Ki t
Bình n náu H a Ðô này, anh là Ki t M c, em là Ki t M c. Nh h giúp s c, th
nào h cũng h t lòng .
Sau ñó Kim Vy m i Ki t M c, Ki t M c ñ n bàn r ng :
- R m tháng giêng này, có l Nguyên Tiêu, kh p nơi s treo ñèn. V y C nh K
và Vi Ho ng hãy t t p th h kéo vào dinh Vương T t, h th y l a cháy là ùa vào
gi t Vương T t ñi, tôi thì vào cung rư c Thiên T lên l u Ngũ Ph ng, tri u bá quan
ñ n d v ñánh gi c Tào.
Các anh em Ki t M c, Ki t M c thì ñánh t ngoài vào thành, phóng h a làm
hi u, ñ i Thiên T giáng chi u là ti n ra Nghi p Qu n b t Tào Tháo, ñ ng th i tri u
Lưu Hoàng Thúc v .
H n ñúng như v y mà làm, ch như Ð ng Th a khi trư c !
M i ngư i l i chích máu ăn th r i ai n y lo ph n s a so n ñ i ngày gi cùng ra
tay. C nh K , Vi Ho ng m i ngư i ñ u có m y trăm ngư i nhà d b s n khí gi i,
anh em Ki t M c cũng t t p hàng m y trăm ngư i n a, l y ti ng s p s a ñi săn
b n.
Kim Vy tìm ñ n b o Vương T t :
- Uy ñ c Ng y Vương nay bao trùm c trăm h , v y nhân ti t Nguyên Tiêu nên
cho kh p nơi treo ñèn k t hoa ñ m ng c nh thái bình.
Vương T t khen ph i, th là h i Hoa Ðăng m ra th t tưng b ng ! Chính Vương
T t cùng các Ng Lâm quân m ti c trong dinh th t vui v .
Thình lình ngoài dinh có l a cháy, T t ch y ra xem thì l a ñã b c kh p nơi, r i
ti ng hò ti ng hét chém gi t vang tr i ! Ðang lúc ñó C nh K ch y t i, b n m t phát
trúng vai Vương T t. T t ch y t i nhà Kim Vy . V Vy ch y ra m c a l i tư ng là
chàng v bèn h i l n :
- Chàng ñã b t ñư c Vương T t chưa ?
T t gi t mình. bi t là Kim Vy ch mưu, li n ch y ñi báo cáo cho Tào Hưu rõ.
Hưu li n kéo hơn ngàn ngư i ñi d p lo n Kim Vy và C nh K .
Lúc ñó kh p nơi vang lên câu hô :
- Gi t gi c Tào ñ phò nhà H n !
H H u Ðôn ñang tu n phòng quanh H a Ðô b ng th y Kinh ñô l a cháy r c
tr i li n ñem binh v c u, m t m t bao vây ngoài, m t m t xông vào c u ng Tào
Hưu.
Ðánh ñ n sáng, có tin Kim Vy và anh em h Ki t b gi t c r i. C nh K , Vi
Ho ng th cô b quân H H u Ðôn b t s ng. Th là gia quy n năm ngư i ch mưu
ñ u b b t ñem ra ch chém h t. T i lư t C nh K , Vi Ho ng b ñem ra hành hình.
K m ng ch i không ng t b quân ñao ph ñâm vào mi ng t i ch t.
Vi Ho ng thì ñ p ñ u c n lư i t v n.
Sau ñó, H H u Ðôn gi i các quan t i Nghi p Qu n ñ Tào Tháo x trí.
Tháo sai chôn m t lá c ñ bên t , m t lá c tr ng bên h u giáo trư ng r i
truy n :



- Ðêm ñó, ai ñi c u h a thì ñ ng v phía c ñ , ai nhà không ñi thì ñ ng v
phía c tr ng .
Ph n l n các quan sang ñ ng bên phía c ñ , ch có s ít ñ ng phía c tr ng. .
T c th i Tháo sai b t h t các quan phía c ñ ñem ra chém h t, Tháo gi ng
gi i :
- Các ngư i ch y ra, không ph i là ñi c u h a, mà chính là ñi giúp s c quân gi c
!
Còn s ít các quan bên phía c tr ng ñ u ñư c ban thư ng r t h u r i cho tr v
H a Ðô.
Tào Tháo l i th y l i tiên ñoán c a Qu n L là ñúng.
Nói v Tào H ng vào Hán Trung r i cho Trương H p, H H u Huyên ñi gi
Ba Tây .
Mã Siêu thì t i H Bi n r i cho Ngô Lan ñi tiên phong.
Lan g p Tào H ng, mu n t m lui nhưng nha tư ng là Nh m Quỳ gi c ñánh. M i
ñánh m y hi p, Tào H ng ñã chém ch t Nh m Quỳ, ñu i Ngô Lan thua ch y.
Mã Siêu không cho Ngô Lan ra ñánh n a, l i c th ñ ch l nh Thành ñô.
Tào H ng l i e Mã Siêu có mưu k gì cũng kéo quân tr v Nam Tr nh.
Trương H p h i Tào H ng vì sao ñang th ng l i rút binh.
Tào H ng ñáp :
- Mã Siêu không ñ ng tĩnh gì h t , ta ch c ch n có qu k . V l i trư c ñây Qu n
L có tiên ñoán Ng y Vương s thi t m t ñ i tư ng nơi này nên ta ph i th n tr ng
.
Trương H p c cư i mà r ng :
- Ð i trư ng phu ra gánh vác vi c nư c mà l i tin l i th y bói ! Tôi tuy b t tài
tình nguy n xin ñánh l y Ba Tây. Ðư c Ba Tây, ta s l y Th c ñ như tr bàn tay .
Tào H ng nói :
- Ba Tây do Trương Phi tr n gi , ñâu ph i tư ng t m thư ng !
Trương H p ñáp : .
- Ai cũng khi p Trương Phi c . Tôi thì coi y như con nít mà thôi . Tôi tình
nguy n ñánh, n u h ng vi c, xin ch u theo quân l nh .
Tào H ng bèn b o Trương H p vi t t quân l nh tr ng, xong cho Trương H p
ti n binh.
H i 70
Trương Phi l y Ng a Kh u i
Huỳnh Trung ño t Thiên Ð n san
Trương H p d n ba v n quân ñóng t i Nham C Tr i, Mông Ð u Tr i và Ð ng
Th ch Tr i.
Sau ñó l i rút h t quân ba tr i, kéo vào Ba Tây, ch ñ m t s ít phòng th .
Ðư c tin này, Trương Phi li n sai Lôi Ð ng ñ n thương ngh .
Lôi Ð ng thưa :



- Ch n Mân Trung núi non hi m tr , n u Tư ng Công ra ñánh , ñ tôi ph c binh
nơi hi m y u t b t ñư c Trương H p d dàng .
Trương Phi nghe l i, sai Lôi Ð ng v i năm ngàn quân, còn mình d n hai v n
kéo ra kh i Mân Trung, b t g p quân Trương H p kéo ñ n.
Hai bên gi ao chi n ch ng ba ch c hi p, quân Trương H p phía sau vùng lên, la
ó. Trương H p th y quân r i lo n, bèn rút quân l i.
Trương Phi rư t theo. Lôi Ð ng ngăn hai ñ u ñánh d n, Trương H p c thua,
ch y th ng v Nham C tr i dùng cung tên b n ra.
Trương Phi h l nh ñóng quân t i Nham C . R i hôm sau d n quân ra khiêu
chi n, Trương H p c c th trên núi , ñ n ñ ch, rư u chè không thèm ra.
Trương Phi t c gi n, sai Lôi Ð ng xông lên núi, Trương H p truy n quân lăn g ,
ñá xu ng, Lôi Ð ng ph i rút lui.
Trương Phi ñ y ñã năm ngày mà không l y ñư c tr i c a Trương H p thì t c
gi n l m, bèn ñóng quân dư i chân núi, u ng rư u, ch i b i.
Huy n Ð c th y th , kinh ho ng, bèn m i Kh ng Minh ñ n nói r ng :
- Sao em ta c u ng rư u c ngày nơi tr n như th ?
Kh ng Minh cư i :
- Ch c Ba Tây không có rư u ngon, còn Thành Ðô nhi u rư u ngon l m, v y
Chúa công nên ch năm ch c hũ cho Trương công u ng chơi .
Huy n Ð c nói :
- Em ta thư ng vì rư u mà hư vi c, sao quân sư còn khuy n khích nó u ng rư u
?
Kh ng Minh ñáp :
- Chúa công còn l gì D c Ð c ? Trương Phi thư ng nóng n y nhưng t i Tây
Xuyên ñã chinh ph c ñư c Nghiêm Nhan thì ñâu ph i k dõng phu. Nay Trương Phi
u ng rư u trư c tr n, l i ng i dư i núi mà ch i Trương H p th m
t t H p ph i s lui binh, b tr i mà ch y.
Huy n Ð c hi u ý, nhưng còn ng v c, bèn sai Ng y Diên d n quân ñ n giúp
cùng v i năm thùng rư u có c m cây c vàng ñ câu Ti n quân d ng m t u .
Ng y Diên ra m t Trương Phi.
Phi sai Ng y Diên và Lôi Ð ng ñem binh mai ph c hai cánh t h u, r i c ñem
rư u u ng, núi xem quân sĩ v t l n như thư ng.
Trương H p bi t tin cho Trương Phi là k khi d mình, bèn khi n tr i Mông Ð u
và tr i Ð ng Th ch d n quân thành hai ñ o mai ph c hai bên núi, còn H p ñêm y
sai quân d p c , gi u tr ng, yên l ng xu ng núi .
H p xu ng ñ n tr i Trương Phi mà không th y quân ngăn ñánh , bèn d n quân
t i trung quân, th y Phi say rư u, ng nhè. H p m ng xông t i ñâm Phi m t thương
lăn xu ng ñ t, xem k thì là hình n m b ng c .
Trương H p ho ng h n , bi t b m c mưu, rút lui l . B ng m t tràng pháo n ,
m t tư ng tr n m t tròn vo , tay c m xà mâu, hét vang . Ðó m i th c Trương Phi.



Trương H p nghênh chi n, ch binh ti p vi n. Nhưng hai ñ o trên ñã b Ng y
Diên và Lôi Ð ng ñón ñánh, th a cơ cư p tr i r i. Trong lúc gi ao chi n v i Phi,
Trương H p th y tr i mình khói lên nghi ngút, s hãi lui binh v Ng a Kh u, xin
Tào H ng ti p c u.
Tào H ng th y Trương H p vì không nghe l i mình nên ñ i b i, bèn không ch u
ti p c u, l i c sai H p ñem binh ñánh n a . H p túng th , phân binh thành hai ñ o
mai ph c nơi hi m y u, d n dò quân sĩ :
- H ta ñánh Trương Phi mà gi ñò b ch y thì chúng bây xông ra ch n nó vào
hang núi, vây l i . Ba quân vâng l nh.
Ngày y, Trương H p ra khiêu chi n, gi thua Lôi Ð ng m t tr n .
Lôi Ð ng ñu i theo ñ n chân núi b bao vây nên b H p chém rơi ñ u.
Trương Phi hay tin, kêu Ng y Diên mà r ng :
- Lôi Ð ng ch t cũng vì b k c a Trương H p nơi hang núi. V y ph i tương k
t u k . Bèn khi n Ng y Diên cho quân ñem c khô theo mai ph c. Còn Trương Phi
ñ n quân khiêu chi n.
Trương H p nghe Trương Phi ñ n, bèn nghênh chi n vài hi p r i gi thua b
ch y. Phi c rư t theo. H p d ñ n hang núi thì không th y binh ph c c a mình ñâu
h t , l i nghe ti ng quân la ó m i bi t quân binh ñã b Phi thiêu cháy. Th t kinh, H p
b ch y ñ n i Ng a Kh u c th .
Còn Trương Phi cùng Ng y Diên l y ñư c tr i, nhưng d n binh ñánh Ng a Kh u
mãi không n i. Ngày kia, Trương Phi th y m y ngư i dân trên núi xu ng, bèn sai
ngư i d d h mà h i h ñâu ñ n.
H tr l i :
- Chúng tôi dân H n Trung, ñi làm xa v , g p binh bi n, nên ph i tìm ñư ng t t
mà ñi .
Trương Phi c m ng h i :
- Phía sau núi có ñư ng vào Ng a Kh u không ?
H ñáp :
- Vào ñư c .
Sau ñó, Trương Phi sai Ng y Diên ñem binh m nh ñánh trư c tr i còn mình d n
năm trăm quân ky, d t m y ngư i dân theo ñư ng nh mà ñ n.
Trương H p ngày ñêm phòng th , b ng th y Ng y Diên ñem quân công phá, bèn
d n quân v hét phía trư c mà ngăn ñ ch. Thình lình phía sau n i l a, ti ng la ó
vang d i, H p c s , bi t y u th bèn d n quân k vư t thành l a ch y v báo Tào
H ng.
Th y Trương H ap ñ i b i, Tào H ng gi n l m, nói r ng :
- Ta ñã can gián mà ngươi không nghe, c n ng n c ñòi ñánh Trương Phi. Sao
không t t ñi v ñây làm gì ?
Nói r i, Tào H ng truy n ñem H p ñi chém .
Quách Hoài can :



- H p tuy chi n b i, song không nên chém. Trái l i, nên c p thêm cho y năm
ngàn quân ñi ñánh Hà Manh Quan, làm
cho Lưu B nao núng thì H n Trung m i yên ñư c .
Tào H ng nghe Quách Hoài bèn sai Trương H p ra Hà Manh Quan khiêu chi n.
Hoát Tu n và M nh Ð t ñóng t i ñây nghe ti ng Trương H p bèn m t m t sai
quân báo Huy n Ð c, m t khác th thành.
Huy n Ð c hay tin, bàn v i Kh ng Minh.
Minh nói :
- Ph i cho ngư i ra Ng a Kh u g i Trương Phi v , sai ra Hà Manh Quan c v i
Trương H p m i ñư c .
Nói v a d t b ng Huỳnh Trung bư c ra thưa :
- Tôi tuy b t tài, song xin ñem binh ñ n ñó l y ñ u H p .
Kh ng Minh nói :
- Lão tuy m nh, nhưng tu i ñã già, c sao l i Trương H p !
Huỳnh Trung, tóc b c d ng ñ ng, ñáp r ng :
- Tôi tuy già nhưng có th c n i cây ñao n ng ngàn cân, thì Trương H p tôi cho
là ñ ti u t t .
Kh ng Minh nói :
- N u ñi, lão tư ng ch n ai làm tiên phong ?
- Xin cho Nghiêm Nhan. N u sai s y, chúng tôi xin ch u ch t .
Kh ng Minh ñ ng ý .
Tri u Vân nói :
- Trương H p kéo binh ñánh Hà Manh Quan. Ðó là chuy n quan tr ng. N u Hà
Manh Quan m t, t t nguy cho Ích Châu, sao quân sư sai hai ông già ñi c ñ ch l n
như th ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ð ng khinh k già. H n Trung l y ñư c cũng nh hai lão ñó . Th y hai lão
tư ng kéo binh t i i, M nh Ð t và
Hoát Tu n cư i dài :
- Kh ng Minh th t kỳ, sai hai ông già ñ n ñây làm sao gi sao n i ?
Trung nhìn Nhan nói :
- Ông thay h khinh mình già, nh ch mi ng cư i kh y. Ta ph i ñánh m t tr n
cho bi t tay .
Nghiêm Nhan nói :
- Tôi xin vâng l nh tư ng quân. Sau ñó Huỳnh Trung d n binh ñ i tr n v i
Trương H p.
Th y Trung, H p cư i :
- Tu i tác th kia mà còn ñem thân ch ng l i ta sao ?
Huỳnh Trung nghiêm m t, m ng l n :



- Tên kh n kia, ta già nhưng gươm ta ñâu có già . Nói ño n hươi thương ngay
ñ u H p ñánh xu ng.
H p hươi thương ra ñ . Hai bên ñánh dư năm mươi hi p. B ng ch c, Nghiêm
Nhan kéo ra ti p ng ; H p c không l i. b ch y dài. Trung và Nhan ñu i theo, r i
thâu binh vào thành.
Nghe th y Trương H p thua tr n nũa. Tào H ng gi n l m, mu n g i v tr t i,
Quách Hoài can :
- Ch làm th , s H p b t mãn, ñ u hàng Th c thì nguy, chi b ng vi n binh cho
y ñ y c ñánh .
Tào H ng khen ph i , sai H H u Thư ng và Hàng H o ñi tr chi n.
Khi ñ n tr i , Trương H p nói :
- Có lão tư ng Huỳnh Trung, l i có Nghiêm Nhan, ta ch coi thư ng.
Hàng H o nói :
- Trư ng Sa, lão dâng h t thành trì, làm h i anh tôi . Nay là lúc tôi có cơ báo
thù . Nói xong kéo quân lên ñư ng.
M y ngày li n, Huỳnh Trung ñã d bi t m i n o, Nghiêm Nhan nói :
- G n ñây có hòn núi Thiên Ð n San, nơi Tào Tháo tích lũy lương th c. N u l y
ñư c thì t t phá ñư c H n Trung .
Huỳnh Trung ñ c ý, Nghiêm Nhan bèn m t mình d n quân ra ñi.
Còn Huỳnh Trung cũng quy t xách ñao lên ng a.
Th y Trung, Hàng H o m ng nhi c, hươi thương ñ n ñánh Trung.
Trung rán s c ñánh Hàng H o và H H u Thư ng ñư c mư i m y hi p r i ch y
dài, b c doanh tr i..C th , sau vài hi p, Trung l i ch y dài, H o và Thư ng l i
rư t theo. Th y th . Trương H p ch y theo, la l n :
- Ch khinh ñ ch ! Huỳnh Trung mà ch y dài như th , t có mưu k chi ñây.
Ð ng ñu i theo n a !
H H u Thư ng quát l n :
- Ngươi làm tư ng mà nhát gan như th thua cũng ph i . Hôm sau, hai tư ng l i
ñánh n a. V a giáp tr n, Huỳnh Trung ñã ch y dài. ñ n r t mão không hay. Hai
tư ng rư t theo sát. Huỳnh Trung ch y vào thành c th .
Hai tư ng truy n quân ñóng tr i trư c thành ngày ñêm khiêu khích Huỳnh
Trung.
Ðư c tin trên. Huy n Ð c th t kinh cho m i Kh ng Minh ñ n h i.
Kh ng Minh nói :
- y là k c a lão tư ng ñó .
Huy n Ð c nghi ng , sai Lưu Phong ñ n ti p ng.
Khi ñ n nơi , Huỳnh Trung h i Phong :
- Tư ng quân ñ n giúp hay có m c ñích gì ?
Lưu Phong tr l i :
- Cha tôi thay lão tư ng b i luôn , sai tôi ñ n ti p ng .
Huỳnh Trung cư i :



- y là k c a tôi mà ! Ðánh tr n này ch ng nh ng thu l i h t doanh tr i mà còn
chi m ñư c nhi u binh lương c a gi c n a . Nói ño n, kêu M nh Ð t l i d n :
- Ðêm nay Hoát Tu n l i gi tr i, Tư ng quân ñem binh ñi ch lương th o c a
ñ ch v .
Ðêm y, Hàng H o và H H u Thư ng th a th ng; sinh kiêu không ñ phòng
nên b Huỳnh Trung ñánh phá.
Hàng H o và H u Thư ng thua ch y chí t .
Huỳnh Trung ñánh ñ n sáng, l y l i ñư c 3 dãy tr i ñ y p lương th c.
Huỳnh Trung sai M nh Ð t ch v i, nói :
- Tôi ñ i 3 cái tr i không l y 3 tr i ñ y p lương th o có hơn không ?
Nói r i, sai quân ñu i theo n a.
Lưu Phong can r ng :
- Quân sĩ ñã m t mõi, ph i ngh ñã ch !
Huỳnh Trung tr l i :
- Không ñ n hang c p sao b t ñư c c p con ?
Nói xong, thúc ng a lư t t i .
H H u Thư ng và Hàng H o thua ch y, g p Trương H p.
H p nói :
- Núi Thiên Ð n San là nơi ch a binh lương, n u sơ th t thì H n Trung s lâm
nguy .
H H u Thư ng nói :
- M Thư ng san có chú tôi là H H u Uyên, còn Thiên Ð n San có anh tôi là
H H u Ð c thì có lo ng i ch n a .
Hàng H o nói :
- V y ta h p binh t i ñó c th thì hay hơn. Nói xong, H p v i hai tư ng kéo
binh ñen Thiên Ð n San; ra m t H H u
Ð c.
Ð c nói :
- ñây ta có hơn mư i v n binh, c n chi ti p ng ?
Trương H p nói :
- Ðã ñành, nhưng ch nên khinh ñ ch ! V a d t l i thì có tin Huỳnh Trung kéo
binh ñ n.
H H u Ð c cư i :
- Lão t c ñó mà ng i gì . Ch có dõng mãnh ch mưu k chi . Nói ño n, Hàng
H o tình nguy n xin ba ngàn binh mã ñánh v n Huỳnh Trung ñ ñ s c .
H H u Ð c thu n l i .
Huỳnh Trung d n binh ñ n ñánh.
Lưu Phong can :
- Quân sĩ ñã m t m i ch nên xu t tr n .
Trung cư i l n :
- Tư ng quân ñ ng ng i . Tr i giúp ta mà .



Th y Huỳnh Trung, Hàng H o d n binh ra ñ i ñ ch.
M i vài hi p, Huỳnh Trung ñã chém bay ñ u Hàng H o . Binh Th c th a th ng
rư t lên núi .
Trương H p và H H u Thư ng ra c . B ng nghe phía sau núi, quân hét vang,
l a cháy r c, H H u Ð c d n binh ra
ch a l a g p Nghiêm Nhan cho m t ñao, H u Ð c nhào xu ng ng a ch t lăn.
Sau ñó, Nhan xua binh ti n t i, H H u Thư ng và Trương H p ñ u b bao vây,
ph i ñánh li u, b c Thiên Ð n San ch y qua Ð nh Quân San ñ nương d a v i H
H u Uyên.
Ðư c tin th ng tr n, Huy n Ð c ñ c chí, truy n d n ti c ăn m ng.
Pháp Chánh nói v i Huy n Ð c :
- Nay ta ñã chi m ñư c Thiên Ð n San, ñánh b i Trương H p cũng nên th a cơ
ñánh l y Hán Trung. H ñư c Lư ng Xuyên thì lo gì vi c tr h a Tào Tháo . Ch
nên b l cơ h i!
Huy n Ð c và Kh ng Minh cho là ph i bèn sai Tri u Vân và Trương Phi làm
tiên phong. Còn Ð c và Minh d n 10 v n quân ñi l y Hán Trung.
Huy n Ð c kéo binh kh i Hà Manh Quan, ñóng l i cho m i Huỳnh Trung và
Nghiêm Nhan ñ n ban thư ng r t h u , nói :
- Ai n y ñ u khinh lão tư ng già, nhưng lão tư ng l i l p ñư c kỳ công. Nay
Thiên Ð n San ñã chi m ñư c, còn Ð nh Quân San cũng là nơi ch a binh lư ng ñ
cung c p cho Dương Bình, v y lão tư ng còn dám ñi chăng ?
Huỳnh Trung v ng c xin ñi .
Kh ng Minh can :
- Không ñư c. H H u Uyên là tư ng tài c a Tào Tháo, ñâu ph i k t m thư ng.
Ph i kêu Vân Trư ng v ñây m i tr ñư c .
Huỳnh Trung c gi n, nói l n :
-- Xưa Liêm Pha ñã 80 tu i mà chư h u ai n y ñ u s , không dám xâm l n nư c
Tri u, hu ng chi Huỳnh Trung này m i 70 tu i có chi mà già. N u quân sư cho ñi,
tôi s m t mình d n binh ñ n l y ñ u H H u Uyên v dâng ngài coi.
H i 71
Huỳnh Trung l y Ð i San
Tri u Vân l y Hán Th y
Kh ng Minh chi u ý, sai Pháp Chánh theo Huỳnh Trung.
Minh nói v i Huy n Ð c :
- Tôi nói khích y, có th y m i thành công. Tuy v y, Chúa công cũng ph i ñem
binh t i ti p ng m i ñư c.
Lưu Phong và M nh Ð t ñư c sai ñ n ñóng nơi hi m y u, r i rác ñ làm gi c
nghi s . Ð ng th i, Kh ng Minh sai ngư i qua H Biên trao k cho Mã Siêu, sai
Nghiêm Nhan qua Ba Tây, sai Trương Phi và Ng y Diên ñi l y Hán Trung.
Trong khi ñó, Trương H p và H u Thư ng ñ n g p H H u Uyên nói :



- Thiên Ð n San ñã m t, Hàng H o và H u Ð c t tr n. L i có tin Lưu B ñem
binh ñ n H n Trung, v y ph i tâu ngay v i Ng y Vương xin s m phát binh ch ng
c . Uyên báo Tào H ng, H ng su t ñêm v ra m t Tào Tháo.
Tháo ñư c tin bèn nghe l i Lưu Hoa, ñích thân d n b n mươi v n binh, phân ra
ba ñ o kéo ñi. Tiên phong là H H u Ðôn. Tào Tháo lãnh trung quân, Tào Hưu ñi
h u t p.
Tháo cư i ng a b ch, m c áo g m, mang ñai ng c, v i ñ nghi v t phù h u
b t.
Khi ra ñ n i Ðông Quan, ñi ngang qua khu r ng r m, Tào Tháo h i :
- Ðây là ñâu ?
T h u thưa :
- Ðây là r ng Lam Ði n, trong ñó có nàng Thái Ð m, con gái c tư ng Thái
Ung, ch ng nàng Ð ng Kỳ (Tháo quen v i Thái Ung, còn Thái Ð m trư c kia là
tư ng V Ð o Gi i, Sau quân phương B c n i lên gi t ch ng nàng và b t nàng ñem
làm v , sinh ñư c hai con. Khi B c nàng làm ñư c 18 khúc kèn r H , truy n ñ n
Trung Nguyên. Tháo c m thương, chu c l i Vua phương B c là T Hi n s Tháo
ñành ch u. Tháo g nàng cho Ð ng Kỳ).
Nh l i chuy n xưa, Tháo truy n quan quân vào nhà y . T i nơi, Ð ng Kỳ ñi
xa, ch mình Thái Ð m nhà. Nghe tin Tháo ñ n, s a so n nghênh ti p. Lúc ñ ng
trư c b c tranh bi vân, Tháo h i lai l ch, Thái Ð m k : Ðó là t m bia c a nàng Tào
Nga con ngư i lên ñ ng tên Tào Vu. Vu ch t vì u ng rư u. Th y cha ch t Nga bèn
nhãy xu ng sông ch t theo. Năm ngày sau thây n i lên ñư c v t và chôn mé sông,
sau ñư c phong t ng hi u n , ñư c d ng bia ghi kh c bài mi u r t hay . Cha thi p là
Thái Ung ñ n xem có phê vào sau t m bia 8 ch . Tháo bư c l i g n ñ c l n :
Huỳnh Quy n u ph ngo i Tôn Phi B ch .
Ð c xong h i r ng :
- Nàng hi u 8 ch y không ?
Thái Ð m ñáp :
- D , không rõ .
Tào Tháo h i chư tư ng :
- Ai hi u ñư c ?
Dương Tu ñáp :
- Tôi hi u .
Tào Tháo nhìn Dương Tu :
- Khoan , ñ ng nói !
Sau ñó t giã nàng Thái Ð m tr ra . Ði ñư c 5 d m, Tháo b o Dương Tu :
- Ngươi th nói ta nghe .
Dương Tu ñáp :
- Ðó là n ng : Huỳnh Quy n là Nhan S c chi tư, m t bên ch S c, bên kia ch
Tư thành ra ch Tuy t. u ph là Thi u N , bên ch N , thêm ch Thi u thành ra
ch Di u . Ngo i Tôn là n chi T : m t bên ch N , thêm ch T thành ra ch



H o . Phi B ch là Th ngũ Tân, bên ch Th , thêm ch Tân thành ch T . Tám
ch ráp thành : Tuy t Di u H o T .
Tháo c kinh, th m khen :
- Th t h p ý ta !
Ai n y ñ u ph c Dương Tu .
Binh ra kh i i Ð ng Quan nh m Nam Tr nh mà ti n phát.
Tào H ng thu t h t vi c c a Trương H p.
Tháo nói :
- Ðó không ph i t i H p. Vi c th ng b i là l thư ng .
H ng thưa :
- Lưu B sai Huỳnh Trung ñánh Ð nh Quân San. H H u Uyên ñư c l nh ñ i
vương ñ n c th mà không ch u ra ñánh .
Tháo nói :
- N u không ra ñánh thì nhát quá ! Nói xong, truy n H H u Uyên t n binh.
Lưu Hoa can :
- H H u Uyên tính nóng e trúng gi an k .
Tháo bèn vi t thư trao H u Uyên.
Ti p ñư c thư, Uyên ñ c :
Xưa nay Dũng, Trí thư ng ñi ñôi thì m i l i . N u m nh, ch ñánh ñư c m t
ngư i, l y Trí ñánh ñu c nhi u ngư i . Làm tư ng ph i có kinh quy n. Nay ta ñ n
Nam Tr nh là ñ xem tài c a tư ng quân. Ch làm m t tài năng c a mình !
Xem xong H u Uyên m ng r , nói v i Trương H p :
- Ng y vương ñóng t i Nam Tr nh c tr Lưu B , n u ta c th hoài sao l p ñư c
ñ i công. Chi b ng xu t tr n ñánh Huỳnh Trung xem sao .
H p nói :
- Huỳnh Trung tài trí có dư, l i có Pháp Chánh giúp. Thi t khó mà ñánh !
H u Uyên nói :
- C c th , m t mũi nào nhìn ñ i vương . Nói xong truy n l nh :
- Ai dám ra c ñ ch ?
H H u Thư ng l n ti ng :
- Tôi dám ?
H H u Uyên nói :
- Ðánh Huỳnh Trung thì nên thua, ch nên th ng. Ta có k ...
H u Thư ng vâng l nh, kéo quân kh i tr i .
Huỳnh Trung và Pháp Chánh nghe binh Tháo t núi kéo xu ng khai chi n,
Trung mu n ñi, Pháp Chánh can :
- Ta m i ñ n, chưa rõ binh tình, v y ph i ch n tư ng ra dò binh l c c a nó ñã .
Huỳnh Trung h i :
- Ai dám ra trư c ?
Tr n Th c l n ti ng :
- Có tôi !



Trung bèn khi n Th c ra sau Kh u dàn tr n.
V a gi ao chi n vài hi p, H H u Thư ng gi ch y Th c rư t theo thì b H H u
Uyên xua binh lư t t i, Th c c không n i b Uyên b t s ng , quân lính ñ u hàng
r t nhi u .
Huỳnh Trung bi t tin Tr n Th c thua, sai Pháp Chánh ñ n h i, Chánh nói :
- H u Uyên tánh nóng, nên d y mà ñánh. C cho quân ñ n sát bên thành trêu
t c nó ra ñánh, t không còn nghĩ ra k gì .
Huỳnh Trung y k Pháp Chánh.
H u Uyên mu n ra ñánh.
Trương H p can :
- y là k c a gi c !
H u Uyên gi n l m, bèn khi n H H u Thư ng ra ñánh.
Huỳnh Trung xu t tr n, ñánh chưa ñư c vài hi p ñã b t s ng ñư c H u Thư ng.
H u Uyên hay tin, khi n ngư i ñ n thương ngh ñ i Tr n Th c l y H u Thư ng.
Huỳnh Trung ư c h n ngày mai trao ñ i tù t i tr n.
Hôm sau, Trung và Uyên kéo quân b tr n. Trung d t H u Thư ng, Uyên d t
Tr n Th c. Hai ngư i ñ u không cho m c giáp c m thương, c i ng a . H i tr ng
vang lên, Th c và Thư ng c nh m ngay tr n c a mình mà ch y v .
V ñư c n a ñư ng thì H H u Thư ng trúng tên c a Huỳnh Trung. Th y th
H u Uyên gi n l m, vung thương ñ n ñánh. Huỳnh Trung m ng r ra c ñ ch. Hai
bên ñánh nhau không phân th ng b i . Th y v y, Trương H p lui quân tr
v .
H u Uyên h i thì H p ñáp :
- Tôi nghe nói có c c a quân Th c trên núi, s tư ng quân m c mưu ñ ch .
Nghe l i, H u Uyên c th không ra n a ñánh phá c ngày không th ng n i,
Huỳnh Trung cũng lui binh tr v .
Pháp Chánh nói :
- Ð tôi lên ñ nh núi ngang t m v i Ð nh Quân San xem tình hình. Lão tư ng
nên ñóng quân gi a núi . H quân sĩ
ñ ch m nh m tôi ph t c tr ng , h chúng m i m t; tôi ph t c ñ . Lúc ñó, lão
tư ng xu ng núi mà áp. Th là ta l y kh e ñánh m t v œy .
Th y Pháp Chánh dò xét binh tình, H u Uyên kéo quân vây núi Ð i San. Huỳnh
Trung v n c th gi a núi .
H u Uyên la m ng c ngày, còn Pháp Chánh c ph t c tr ng lám hi u . X
chi u, th y quân sĩ ñ ch m t m i, b thương, xu ng ng a, Pháp Chánh bèn ph t c
ñ .
Th y c hi u, Huỳnh Trung kéo binh xu ng. H u Uyên chưa k p ñ phòng thì
Huỳnh Trung ñã ñ n trư c m t, hét l n, hươi ñao chém H u Uyên thành hai ño n.
Gi t ñư c H H u Uyên, Huỳnh Trung bèn xua quân ti n m nh , binh Tào ch t
như r .



Trương H p hay tin d n quân ti p c u, nhưng b Huỳnh Trung giáng cho m t
tr n, H p b ch y v Ð nh Quân San.
M t lát sau, th y Thư ng Sơn Tri u T Long. H p th t kinh, tìm ñư ng th i
thân.
Ði ñư c m y d m, b ng có Ð T p kéo quân ñ n thưa :
- Ð nh Quân San ñã b Lưu Phong và M nh Ð t chi m r i !
H p kinh hoàng d n Ð T p ch y v Hán Th y r i sai ngươi báo tin cho Tào
Tháo .
Nghe tin H u Uyên ch t . Tháo khóc r ng m ng Huỳnh Trung r ng :
- Lão t c, ta quy t không dung ngươi .
Sau ñó, d n quân ñ n Ð nh Quân San tr thù cho H u Uyên, sai T Quáng ñi
tiên phuông.
Ð n Hán Th y, H p và Ð T p thưa :
- Ð nh Quân San ñã m t. v y nên d i lương th o qua B c San lo vi c ti n binh.
Huỳnh Trung ñem ñ u H H u Uyên v dâng . Huy n Ð c m ng r , m ti c ăn
m ng.
B ng nghe tin ñ i binh Tào Tháo ñ n báo thù cho H u Uyên và Trương H p
ñang d i lương qua B c San nơi
H n Th œy .
Kh ng Minh nói :
- Tào Tháo ñem quân t i ñây, nhưng s thi u lương th c không dám t i, n u cho
quân ñ t h t lương thì chúng ph i
tan rã hàng ngũ .
Huỳnh Trung xin lãnh m nh.
Kh ng Minh nói :
- Tháo ñâu ph i như H u Uyên. Ch nên khinh ñ ch !.
Huy n Ð c nói :
- H u Uyên tuy là Th ng Soái, nhưng h u dũng vô mưu, sao b ng Trương H p.
N u chém ñư c H p còn hơn n a .
Huỳnh Trung thưa :
- Tôi xin ñi chém tên H p cho .
Kh ng Minh nói :
- Lão tư ng ph i h p v i Tri u Vân th ng lãnh quân sĩ .
Tri u Vân và Huỳnh Trung lãnh quân ra ñi li n.
Trí u Vân h i :
- Lão tư ng h a v i chúa công ñi cư p tr i c a Tào Tháo, mà binh Tháo B c
San hơn 50 v n. V y lão tư ng li u k
sao ?
- Ta ñi trư c th coi .
Tri u Vân giành ñi trư c nhưng Huỳnh Trung nói :



- Ta là chánh tư ng , ngươi là phó tư ng, sao l i ñi trư c ñư c .
Tri u Vân nói :
- Chúng ta cùng vì chúa mà ra s c, hà t t ph i phân chánh phó ?
- V y b t thăm .
Tri u Vân ch u li n. R t cu c, Huỳnh Trung ñi trư c.
Tri u Vân bàn :
- V y ph i cho ñúng h n, n u gi y mà lão tư ng không v thì tôi ñ n ti p ng .
Huỳnh Trung ñ ng ý .
Tri u Vân v tr i d n Trương D c :
- Mai lão tư ng ñi cư p tr i Tháo ñúng ng mà không v ta ph i ñi ti p ng
ngay . Ngươi nhà lo doanh tr i .
Huỳnh Trung cũng nói v i Trương Tr :
- Mai ta ñi ñ t lương Tháo Qua canh tư , phó tư ng ph i r i kh i tr i ñ n chân
núi B c San, trư c h t ph i l y ñ u
Trương H p, sau ñ t lương .
Trương Tr vâng l nh. Huỳnh Trung kéo binh ñi trư c, Trương Tr theo sau,
qua sông Hán Th y ñ n B c San thì m t tr i ñã ló, th y lương ch t như núi, quân
canh gi r t ít, Huỳnh Trung c m ng, khi n quân lính ch t rơm quanh ñ ng lương,
ñánh ñu i quân canh r i n i l a. Nhưng b ng th y H p ñem binh t i, Trung ch n
ñánh. Tháo ñư c tin sai T Quáng ñ n ti p c u. Quáng vây Trung vào gi a, Trương
Tr v a mu n thoát thân thì g p quân c a Văn Sánh. Trương Tr l i b quân Tháo
vây phía h u, c ñánh mà không thoát ñư c.
Tri u Vân th y ñúng ng mà Huỳnh Trung không tr v d n quân ñi, g n ñ n
núi thì g p tư ng Mô Dũng Li t c n l i. Tri u Vân bèn ñâm Dũng Li t m t ñao ch t
t t. Binh Tào v ch y ! Tri u Vân th a th rư t th ng, g p m t tư ng khác tên Tiêu
Bình, bèn giáng cho m t ñao ch t li n.
Gi t tan binh Tào, Tri u Vân th ng t i núi B c San, th y Tù Quáng và Trương
H p ñang vây Huỳnh Trung, v i hươi thương như gió bão t i gi a vòng vây, ào ào
như ch không ngư i, khi n T Quáng và Trương H p th t kinh. C u Huỳnh Trung
ra r i, hai ngư i v a ñánh v a ch y. Tri u Vân t i ñâu binh Tào ch t t i ñó. Tháo
th y v y c kinh
bèn h i quân sĩ :
- Ðó là tên nào ?
T t c thưa l n :
- Thư ng Sơn Tri u T Long .
Tháo nói :
- Ðương Dương Trư ng B n, anh hùng thu xưa, nay v n còn sao ?
Nói xong, truy n l nh :
- H y t i ñâu hãy ñ phòng cho k !



Thay Trương Tr còn b vây, Tri u Vân bèn hươi thương ti n chém. Quân Tào
c kinh, không dám ra c .
Trương Tr ñư c c u d dàng. Th y Tri u Vân Ðông xông Tây ñ t, c u Huỳnh
Trung và Trương Tr quá d , Tào Tháo c gi n, bèn ñích thân rư t theo nhưng Vân
ñã v t i tr i r i.
Tri u Vân ñ n tr i, thì binh Tào cũng v a theo k p, Trương D c ra ti p, v a th y
Tào rư t theo, li n ñóng ch t c a tr i. Tri u Vân nói :
- Ð ng lo . Trư c kia nơi Ðương Dương Trương B n, ch m t mình ta còn
không ngán hu ng chi lúc này. Nói ño n, c c m thương mà ñ ng ngay trư c c a
tr i. Khi Trương H p và T Quáng ñ n, th y Tri u Vân ñ ng ñó, còn quân sĩ c xí
trong tr i v ng ng t, bèn sinh nghi không dám vào. Phía sau, Tào Tháo th y v y
cũng truy n quân rút lui.
Tri u Vân li n hươi thương ch lên, ba quân bèn n i d y, cung tên b n ra như
mưa. Binh Tào ñ p nhau mà ch y. Huỳnh Trung, Trương Tr , Tri u Vân rư t theo.
Tào c m ñ u ch y, không dám ngó l i, b ng phía trư c có quân c a Lưu Phong,
M nh Ð t. Nh Trương H p và T Quáng c u mà Tào thoát ch t. Còn Phong và
Ð t ti n ñ n B c San n i
l a ñ t binh lương c a Tào Tháo. Th y lương th o b cháy ngút tr i , Tào và
binh tư ng kéo v Nam Tr nh.
Toàn th ng Tri u Vân, Huỳnh Trung ñưa tin v cho Huyên Ð c. Ð c c m ng,
bèn cùng Kh ng Minh kéo ñ n Hán Th y.
Ð c h i quân lính v mưu k c a Tri u Vân , quân lính k h t ñ u ñuôi, Ð c
khen Vân không h t l i.
Hôm sau, ñư c tin T kéo binh ñ n Tà C c, ñánh Hán Th y, Ð c bèn chu n b
ñ i phó.
Tào khi n T Quáng ñi tr thù , nhưng có ngư i tên Tây Xuyên , t xưng thu c
h t ñư ng tình nguy n giúp Tào ñi tr thù. Ngư i ñó là Vương Bình, Tào bèn sai ñi
cùng T Quáng ñ giúp ñ .
T Quáng , Vương Bình ñi tiên phong.
Quáng sai quân sĩ ph i qua sông mà ñóng tr i.
Vương Bình can :
- Tr i ñóng bên kia sông, ñâu như mu n ch y thì sao ?
T Quáng cư i :
- Xưa Hàn Tín bày tr n, phía sau có sông, mà v n không ch t !
Vương Bình nói :
- Không ph i th :
- Xưa Hàn Tín bi t gi c vô mưu nên m i dám khinh, nay ta có th th ng Tri u
Vân ñư c không ?
T Quáng nói :
- Ta c m binh ñã n a ñ i mà còn s chúng sao ?
Nói r i ñ c quân ti n t i.



H i 72
Gia Cát Lư ng d ng mưu l y Hán Trung
Tào A Man rút quân v Tà C c
T Quáng qua sông Hán Th y ñóng tr i, không nghe Vương Bình can ngăn.
Huỳnh Trung hay tin, thưa v i Huy n Ð c xin d n quân ñánh Tào Tháo.
Ð c ch p thu n. Huỳnh Trung nói v i Tri u Vân :
- T Quáng s c m nh. Ta không thèm ñánh, ñ lúc chúng m t m i, ta ñánh
m t tr n xem s c chúng ra sao ?
Hôm sau, Quáng ñ n khiêu chi n. Quân Th c v n án binh b t ñ ng. T Quáng
h l nh b n b a vào tr i.
Huỳnh Trung cư i, nói v i Tri u Vân :
- T Quáng mu n rút binh v . V y, ñã ñ n lúc ta ra quân !
Lát sau, ñ i h u quân c a Quáng di ñ ng. Tri u Vân và Huỳnh Trung tung quân
ra. Hai bên ñánh úp l i. Quáng ñ i b i. Binh lính b ch y, té xu ng sông ch t như
r .
T Quáng c thoát ñư c thân, v trách Vương Bình :
- Sao binh ta lâm nguy, ngươi không c u ?
Bình ñáp :
- N u c u ông, tr i tôi s nguy theo. Tôi can ông, ông không nghe, còn trách gì ?
T Quáng c gi n, mu n gi t Vương Bình.
Ðêm y, Bình t c t i n i l a ñ t h t doanh tr i, r i d n quân v hàng Huy n
Ð c.
Huy n Ð c m ng, nói :
- Ta ñư c tư ng quân thì l y Hán Trung như chơi .
T Quáng v i tr v thưa v i Tào Tháo là Vương Bình làm ph n, ñ u hàng Lưu
B r i.
Tào Tháo gi n l m, ñích thân ñ n l y l i doanh tr i.
Tri u Vân s quân sĩ ít nên rút qua phía Tây sông Hán Thu ñóng tr i .
Huy n Ð c ñi quan sát ñ a th v i Kh ng Minh, r i sai Tri u Vân ñóng t i
kho ng ñ t n i lên gi a sông Hán Th y, d n k :
- H n a ñêm, nghe ti ng pháo n , thì c la ó mà không ñánh.
Tri u Vân tuân l nh. Qua hôm sau, binh Tào ñ n khiêu chi n, nhưng không th y
m t tên lính Th c, bèn lui v .
Ðêm ñ n, l i canh ba, Kh ng Minh th y tr i Tào an gi c, bèn ñ t pháo. Tri u
Vân khi n quân lính la ó. Tào th t kinh, tư ng quân Th c t i cư p tr i ; nhưng khi
kéo ra thì chàng th y gì . . . C ñêm Tào không ng mà c như th ba ñêm li n. S
hãi, Tào lui binh l i 10 d m.
Kh ng Minh cư i :
- Tào ñã sa vào qu k c a ta. Nói xong, truy n quân sĩ qua bên kia sông Hán
Th y ñóng tr i.
Th y th , Tào sinh nghi . Hôm sau, hai bên ñ u kéo binh dàn tr n.



Tào ch Huy n Ð c nói :
- Ngươi là tên ph n b n, sao dám xâm lăng Hán Trung c a ta .
Huy n Ð c nói :
- Mi là ñ a gi an th n, ñã gi t m u h u, còn t xưng là Ng y Vương, ñ ño t cơ
nghi p nhà Hán. Ta dung ngươi sao ñư c .
Hai bên gi ao chi n !
Tào ra l nh :
- Ai b t ñư c Lưu B thì ñư c làm chúa ñ t Tây Xuyên. Ba quân hô l n, xông
tr n.
Binh Th c nh m sông Hán Th y ch y dài, bõ h t binh khí, doanh tr i. Quân Tào
ñua nhau thu lư m.
Tào thâu quân l i . Chư tư ng h i Tào :
- Chúng tôi ñang c b t Lưu B , sao ñ i Vương l i lui binh .
Tào nói :
- Ta th y binh Th c ñóng tr i quay m t xu ng sông. Ðó là ñi u ñáng nghi, l i
ch y b ng a và nhi u binh khí. Ðây là hai ñi u ñáng nghi l m ñó . Nói r i truy n
l nh :
- Ph i t c t c thu binh, k nào còn ti c l y v t gì ta chém ñ u.
Tào v a lui binh thì Kh ng Minh ra hi u Huy n Ð c lãnh trung quân, Huỳnh
Trung lãnh t quân, Tri u Vân h u quân áp ñ n.
Binh Tào b ch y.
Tào truy n quân sĩ v Nam Tr nh . Ch y ñư c m t quãng thì g p Trương Phi và
Ng y Diên, l p t c kéo quân lên Nam Tr nh. Lúc Tào ch y v thì Nam Tr nh ñã m t
r i, bèn khi n quân ch y v Dương Bình .
Quân Huy n Ð c vào Nam Tr nh an dân xong, bèn h i Kh ng Minh :
- Sao Tào Tháo b i binh nhanh th .
Kh ng Minh thưa :
- Tào tuy d ng binh hay, nhưng ña nghi nên b b i. V y lên tôi ñùng nghi binh
mà ñánh nó .
Huy n Ð c nói :
- Nay Tào ñã v Dương Bình Quan thì th c a nó ñã có r i. V y ph i ñu i nó ñi
ch ?
Kh ng Minh thưa :
- Tôi ñã chu n b ! Nói xong sai Trương Phi và Ng y Diên ñi ch n ñư ng v n
lương c a Tào, khi n Huỳnh Trung và Tri u Vân ñi n i l a ñ t núi .
Tào Tháo sai quân ñi thám thính, ñư c tin báo :
- Binh Th c ñã kéo ñ n ngăn nơi hi m y u, ñ t r ng núi . Sau ñó. Tháo l i ñư c
tin :
- Trương Phi, Ng y Diên ñón ñư ng cư p lương .
Tào th t kinh sai H a Ch ñi h t ng Gi i Lương Quan.
Gi i Lương Quan ñư c H a Ch h t ng m ng r nói :



- N u không có ông theo thì lương th o s m t h t . Nói xong truy n quân l y ít
rư u th t dâng H a Ch .
H a Ch trong lúc say sưa, nói :
- Trương Phi , Ng y Diên là nh ng k b t tài, n u tôi g p t ch m t ñao là
chúng r ng ñ u .
Gi i Lương Quan nghe nói ph c lăn.
Khi qua t i Bao Châu tr i g n t i. H a Ch thúc quân ñi mau, Gi i Lương Quan
can :
- Tr i g n t i , ñư ng hi m tr , nên hoãn binh .
H a Ch c gi n :
- Ta s c c muôn ngư i, binh Th c là lũ chu t có chi ph i s .
Ði ñư c n a ñư ng, b ng có pháo n , r i th y Trương Phi xông ra. Tay c m xà
mâu, hét như s m.
H a Ch th t kinh, gi c ng a ñ n ñánh, b Trương Phi ñâm trúng b vai lăn
nhào. Quân sĩ v i khiêng H a
Ch v . Còn xe lương th c b ch y tán lo n.
Trương Phi không thèm rư t theo, ño t h t lương th c ñem v .
H a Ch ñư c Tào Tháo khi n l y thu c băng bó, r i ti n binh ñánh quân Th c.
Huy n Ð c th y Tào Tháo t i li n d n binh ra c ñ ch cùng v i Lưu Phong.
Tào th y v y m ng :
- Cái th ng bán dép, sai cái th ng con gi ra múa may. N u th ng con râu vàng
c a ta ra nó s b m nát th ng con gi c a mi .
Lưu Phong nghe nói, t c l m, xông t i ñánh m nh.
Tào sai T Quáng ra c . Phong ñánh m t h i, r i tr lui. M nh Ð t nhào t i.
M t lát sau, h u quân Tào b ng d y ñ ng. Tào nghi có binh ph c li n thâu quân.
Kh ng Minh ra l nh ñu i theo. Quân Tào Tháo ñ p lên nhau ch t như r .
Tào Tháo ch y ñ n Dương Bình Quan m i dám nghĩ yên. Binh Ph c bèn n i l a
bên phía Ðông, la ó bên phía Tây thành. Tào Tháo s quá b c Dương Bình Quan
mà ch y.
Ðang ch y g p Trương Phi ñón ñư ng, phía sau l i có Tri u Vân rư t ñ n. R i
Huỳnh Trung d n quân t Bao Châu nhào t i m t lư t.
Tào ho ng ch y, áo mão tơi b i.
Còn ñang s s t , b ng m t ñ o binh t xa kéo ñ n, Tào th t kinh :
- Binh Th c ñâu mà ñông v y ? Nhìn k thì ra binh c a Tào Chương, con th
Tào Tháo. hi u T Vân, s c m nh vô song.
Tào thư ng nói :
- Ngươi là ñ a con dõng phu, ñâu ph i ngư i tài .
Tào Chương ñáp :
- Làm trai ph i như V Khanh, Ho c Quang l p công trên yên ng a, c bo ho
thư lo i nho sĩ , ñ c sách t i ngày, làm ñư c vi c gì .



Năm Ki n An th 26 có Ô Hư n làm ph n, Tào sai Chương ñi d p gi c. D p yên
gi c, nghe tin Tào Tháo b i tr n, ñ n c u.
Tào Tháo th y Tào Chương kéo binh ñ n c m ng. nói :
- Có th ng con râu vàng c a ta ñ n thì Lưu B s ch t . Bèn khi n Tào Chương
ñóng n i Tà C c mà c ñ ch.
Huy n Ð c th y Tào Chương thì sai Lưu Phong và M nh Ð t ra c .
Lưu Phong ñánh m t vài hi p, ch ng không n i, b ch y. M nh Ð t lên ti p ng.
Ð ng sau, quân Mã Siêu, Ngô Lan ñánh m t lư t, binh Tào ñ i b i.
Ngô Lan l i g p Tào Chương. Hai bên gi ao chi n.
Tào Chương chém Ngô Lan nhào xuong ng a. Ba quân h n chi n. Tào li u th
không xong, rút binh, ñ n trú t i Tà C c, ý mu n tan binh, nhưng b Mã Siêu ngăn
ñánh. Ch ng không n i, lui không xong, b ng quân sĩ ñem dâng tô cháo có gân gà,
Tào Tháo nhân ñó như k mê s ng. L i g p H H u Ðôn t i xin kh u hi u. Tào bèn
luôn mi ng :
- Gân gà ! Gân gà !
H H u Ðôn tư ng th t, cho ba quân kh u hi u gân gà .
Khi ñó Dương Tu nghe truy n ti ng gân gà bèn truy n quân tr v . Chuy n ñ n
tai H H u Ðôn.
Ðôn th t kinh h i Tu :
- T i sao ông có ý ñó ?
Tu nói :
- Kh u hi u gân gà báo hi u Ð i Vương s tr v vì gân gà ăn thì vô v , b thì
u ng. Nay t i thì không th ng n i , mà lui thì s ngư i chê cư i . ñây vô ích, thà
rút còn hơn !
H H u Ðôn nghe nói khen th m, bèn truy n l nh lui binh.
Ðêm y Tào Tháo lo ñ n m t ng , bèn ñích thân ñi tu n t phía, ñ n tr i H u
Ðôn th y quân tình như th , bèn h i :
- T i sao l i có ý y ?
Ðôn thu t l i l i Dương Tu. Tào khâm ph c, song l i ghét nên ñòi Dương Tu
ñ n h i, Tu tr l i như th .
Tào n t l n :
- Ngươi ñã dùng l i l làm sao ñ ng ba quân , t i ñáng chém ! Nói xong truy n
chém ñ u Dương Tu.
Nguyên khi xưa, Tào còn làm th a tư ng, sai l p s hoa viên. Khi xong , Tào
vi t ch Ho t nơi c a. Không ai t ý gì ch có Dương Tu nói :
- Ch Ho t vi t ngay c a. C a là môn, thêm ch Ho t là c a r ng, Th a Tư ng
có ý chê c a hơi r ng. Th s a l i. Tào ñ n thăm, ng c nhiên h i :
- Ai bi t ñư c ý ta ?
Th ñáp :
- Quan Dương Tu . Tào Tháo nghe qua có ý ghét, song gi b vui mà khen .
Tào Tháo v n ña nghi s b thích khánh nên thư ng d n k h u :



- Lúc ng , ta hay mơ th y gi t ngư i, b n bây ch l i g n.
Ðêm kia, ñang ng , làm r t m n , tên quân lư m lên ñ p l i, Tào Tháo li n vung
gươm chém ch t, r i leo lên ng l i, khi th c gi c gi ñò quát l n :
- Ai ñã gi t k h u c n c a ta ?
M y ngư i bi t chuy n c ngay tình mà k h t, Tào khóc r ng, d y chôn c t t
t . Ai cũng tin Thao n m mơ th y gi t ngư i, duy có Dương Tu là rõ ý Tào . Ð n
khi chôn, Tu ch hòm nói :
- Không ph i Th a Tư ng chiêm bao, nhưng thi t ngươi chiêm bao mà ra . Tào
bi t th càng ghét Tu hơn.
Con th Tào là Tào Th c l i ưa Dương Tu. Nhân v Tào Tháo ñ nh l p th t .
Tào Phi nghe ñư c, lén thương ngh cùng Ngô Ch t nhưng s ngư i ngoài bi t
bèn gi u Ngô Ch t vào cái thùng l n , gi thùng ñ ng l a.
Dương Tu bi t, tâu v i Tào xin ñem quân rình b t. Phi s l u bèn bưng vô thùng
khác. Quân lính khám th y toàn l a. Tào sinh nghi Dương Tu là k gièm xi m ñ
cha con sát h i nhau, l i càng sinh ghét Tu.
Mu n th Tào Phi và Tào Th c, Tào Tháo sai hai ngư i vào b o , r i l i sai
ngư i ra c a Nghi p Thành ch n không cho vào. Phi th y v y tr v .
Tào Th c th y th ñ n h i Dương Tu.
Dương Tu nói :
- Ngài vâng l nh Ng y vương. Ai ngăn c n thì chém.
Tào Th c nghe l i ñ n c a qu g p quân c n l i, bèn nói :
- Ta vâng l nh Ng y Vương l i, sao ngươi dám c n. Nói xong chém ñi.
Tào Tháo th y v y khen Tào Th c ngoan. Nhưng khi bi t chuy n Dương Tu bày
mưu thì ghét luôn Tào Th c.
Nay, nhân v gân gà mà gi t Dương Tu ñ tư ng sĩ kh i hoang mang. Sau ñó,
truy n l nh ngày mai tan binh.
R ng ngày binh Tào Tháo v a ra kh i Tà C c thì g p quân c a Ng y Diên ñón
ñ u, bèn sai Bàng Ð c ra ñánh.
Hai tư ng ñang lâm tr n thì tr i c a Tào l a d y, có k thưa :
- Mã Siêu ñem quân ño t tr i .
Tháo ra l nh ti n t i. Ng y Diên gi v b ch y.
Tào Tháo truy n quân tr l i ñánh Mã Siêu.
Khi ñang xem hai bên gi ao chi n, b ng có ñ o binh kéo t i. Tào Tháo toan ch y
xu ng thì Ng y Diên ñã la l n :
- Hãy mau xu ng ng a . Nói xong, gi c ng a ti n t i chém ñ u Tào Tháo, Bàng
Ð c la lên :
- Ch có h i Chúa ta !
Nói xong phò Tào Tháo mà ch y.
V ñ n tr i, coi l i, Tào Tháo th y mũi tên trúng mi ng, làm gãy 2 răng c a.
Tào cho m i lương y l i ch a. Lúc ñang n m trong xe, b ng có quân báo :



- Trên núi Tà C c có l a cháy, quân Th c ñang rư t theo . Binh Tào nghe nói
th t kinh, khi p ñ m.
H i 73
Huy n Ð c lên ngôi Hán Trung Vương
Quan Vân Trư ng ñánh chi m Tương Dương qu n
Tào Tháo lui v Tà C c, Kh ng Minh bi t Tào s p b Hán Trung nên sai Mã
Siêu ñánh phá hoài. Vì th Tào lâu không ñư c. Còn ba quân thì măt h t tinh th n.
Binh Tào Tháo ch y, hai bên l a cháy, binh Mã Siêu rư t theo.
Tào h i quân ch y mau, ñ n Kinh Tri u m i an lòng.
Huy n Ð c th y Tào b Hán Trung , bèn sai Lưu Phong, M nh Ð t, Vương Bình
ñi chi m các qu n.
Các qu n nghe tin Tào b ch y li n v i ñ u hàng.
L y xong Hán Trung, ai n y ñ u vui v nên mu n tôn Huy n Ð c lên ngôi
hoàng ñ .
Kh ng Minh li n d t b n Pháp Chánh vào, thưa r ng :
- Nay Tào Tháo chuyên quy n, bá tánh không chúa, chúa công nhân ñ c tr i
kh p thiên h , nay l i ñư c c Lư ng
Xuyên, v y nên theo m nh tr i, thu n lòng ngư i mà lên ngôi hoàng ñ .
Huy n Ð c nói :
- Ta tuy là hoàng t c, song cũng là ñ o tôi con, làm th hóa ra ph n Hán chăng ?
Kh ng Minh nói :
- Nay thiên h phân tán, ai ai cũng mu n tìm minh chúa mà th . N u chúa công e
ng i như v y s ph lòng ngư i .
Chư tư ng l i thưa :
- N u Chúa công th i thác e lòng ngư i phân ly .
Kh ng Minh thưa :
- Chúa công thư ng l y nghĩa làm g c. Nay ñã có ñ t Kinh Châu và Lư ng
Xuyên thì nên xưng làm Hán Trung Vương ñã , sau s tính .
Huy n Ð c nói :
- Các ngươi mu n tôn ta làm Hán Trung Vương ; nhưng không có chi u thiên t
thì khác chi ti m ngôi. Ðây là ñi u không nên .
Kh ng Minh thưa :
- Chúa công ph i tòng quy n ch !
Trương Phi vùng kêu l n :
- Nhưng k khác h , mà còn mu n làm vua, hu ng chi ñ i ca là tông phái nhà
Hán !
Kh ng Minh l i nói :
- Xin ngài hãy tòng quy n mà t c vì Hán Trung Vương, r i hãy làm chi u dâng
lên thiên t .
Huy n Ð c t ch i mãi không ñư c ñành ph i lên ngôi.



Năm Ki n An th 24, l p ñàn Miêu Dương, nhi trư ng ñ y ñ qu n th n ñ ng
h u, H a Tr nh, Pháp Chánh th nh Huy n Ð c ñăng ñàn , dâng áo mão, ñai n xong,
Huy n Ð c xưng hi u Hán Trung Vương.
Con Huy n Ð c là Lưu Thi n (t c á Ð u) l p làm th t , phong H a Tr nh làm
Thái phó, Pháp Chánh làm Thông Thư l nh, Gia Cát Lư ng làm quân sư, Vân
Trư ng, Trương Phi , Tri u Vân, Huỳnh Trung , Mã Siêu làm ngũ h ñ i tư ng.
Phong Ng y Diên làm Hán Trung thái thú, còn kỳ dư chư tư ng ñ u lu n công,
phong tư c.
Sau khi lên ngôi, Huy n Ð c sai ngư i v H a Ðô dâng bi u chương.
Tào Tháo ñang Nghi p Quân nghe tin c gi n nói r ng :
- Cái th ng bán dép ñó mà cũng làm tr i sao ?
Li n truy n l nh ñánh Lư ng Xuyên. B ng có k can :
- Ð i vương ch nên gi n m t lúc mà làm hư vi c l n. Tôi có m t k , không c n
binh giáp mà quân Th c ph i mang h a .
Ðó là Tư Mã Ý.
Tào Tháo nói :
- Lưu B mà dám xưng vương ngang ta. Há ta ch u sao ?
Tư Mã Ý nói :
- Ð i vương m i b i binh, tư ng sĩ m t tinh th n, c binh ñánh n a e mang h i.
Tào Tháo tuy c gi n, nhưng nghĩ l i tr n v a qua thì ho ng s . Bèn nghe l i Tư
Mã Ý b vi c ñánh Lư ng Xuyên.
Lát sau, quay h i Tư Mã Ý :
- Tr ng Ð t có k chi hay ?
Tư Mã Ý nói :
- Bên Gi ang Ðông, Tôn Quy n g em cho Lưu B , r i t ý ñem v . Còn Lưu B
chi m Kinh Châu không tr . Hai bên t thù nhau . Nay Ð i vương nên ñ c Tôn
Quy n ñánh Kinh Châu t Lưu B s ñem quân Tây Xuyên v c u ng, ch ng ñó
ñ i vương l y Tây Xuyên khó gì .
Tào Tháo c m ng bèn sai Mãng Lũng qua Gi ang Ðông ra m t Tôn Quy n.
Ðư c thư c a Tào, Tôn Quy n h i Trương Chiêu .
Y thưa :
- Ng y v i Ngô không thù oán, nhưng vì nghe l i Kh ng Minh mà sinh ñánh
nhau . Nay có s Ng y sang t là mu n c u hòa.
Tôn Quy n bèn l y l tr ng mà ñãi Mãng Lũng.
Lũng thưa :
- Ngô v i Ng y v n không thù h n b i Kh ng Minh nên m i sanh hi m khích
nhau . Nay Ng y Vương sai tôi ñ n gi ao ư c v i ngài, h ngài chi m Kinh Châu thì
bên Ng y s ñánh Hán Xuyên. Ðánh ép như v y, Lưu B s th t th . Lúc ñó , l y
ñư c Kinh Châu , Hán Xuyên, hai bên chia ñôi lương th o và th không xâm ph m
nhau n a .



Tôn Quy n chưa quy t ñ nh, sai quân d n Măng Lung ra ngh t m n i quán d ch,
r i cùng chư tư ng bàn lu n.
C Ung nói :
- Tuy là thuy t k , nhưng cũng hay .
Gia Cát C n nói :
- Binh Tào m i thua nơi Hán Xuyên, mư n ta ñ tr thù, ch hai ñàng ñánh nhau
ñ chúng th l i . Vi c này chưa ch c ñã nên làm. T khi qua Kinh Châu, Huy n
Ð c ñã cư i v cho Vân Trư ng, sinh ñư c m t trai, m t gái . Nay ta ñ n xin c u
hôn cho th t . N u ch u t c Vân Trư ng có ý hòa v i Ðông Ngô, lúc ñó s hi p
binh ñánh Tào . B ng không , s cùng Tào ñánh Kinh Châu .
Tôn Quy n khen ph i bèn khi n Gia Cát C n ñ n Kinh Châu.
T i nơi, Vân Trư ng h i C n :
- T Du qua có vi c chi ?
C n ñáp :
- Tôi ñ n có ý k t gi ao hai nhà . Chúa tôi có con trai thông minh , nghe ngài có
con gái tuy t s c, nên mu n c u thân. N u ưng thu n, chúng ta s hi p nhau ñánh
Tào .
Vân Trư ng b ng n i gi n :
- Con gái ta ví như loài h , há l i g cho loài khuy n ?
Sau ñó truy n t h u ñu i C n ra .
C n v thu t l i câu chuy n.
Tôn Quyên c gi n mu n t n binh ngay .
B Ch c nói :
- Tào Tháo mu n soán Hán ñã lâu, song còn s Lưu B , nay l i thuy t chúng ta
ñi dánh Lưu B , ý mu n gây h a cho ta ñó . Hơn n a Tào Nhơn ñóng binh ñã lâu t i
Tương Dương, ñi b qua ló Kinh Châu r t d , sao h n không ñi l y, l i thuy t Chúa
công ñ ng binh ? B y nhiêu ñó ñ th y lòng h n r i . Chúa công hãy sai s qua H a
Ðô g p Tào Tháo, b o y sai Tào Nhơn ñánh Kinh Châu trư c . Vân Trư ng ch c s
t i chi m Phàn Thành. Vân Trư ng r i kh i , Chúa công sai tư ng ñi l y Kinh Châu
nào khó gì .
Tôn Quân nghe l i, sai s ñi ng ý v i Tào Tháo.
Tào c m ng bèn sai Tào Nhơn hi p cùng Ðông Ngô chi m l y Kinh Châu.
Ngày kia b ng có tin báo :
- Tào Tháo cùng Ðông Ngô ñánh Kinh Châu .
Huy n Ð c th t kinh cho m i Kh ng Minh ñ n ñ bàn lu n.
Kh ng Minh nói :
- Tôi bi t mưu y, song Ðông Ngô mưu sĩ nhi u, ch c s xúi Tào Tháo sai Tào
Nhơn t n binh trư c .
Huy n Ð c h i :
- V y ph i tính sao ?
Kh ng Minh ñáp :



- Khi n Vân Trư ng ñi l y Phàn Thành trư c ñ làm cho binh Tào v m t t t nó
ph i tan .
Huy n Ð c bèn sai Phi Thí ñ n nói v i Vân Trư ng :
- Chúa công khi n tư ng quân d n binh ñánh Phàn Thành .
Vân Trư ng bèn sai Mê Phương d n quân ñóng trư c thành Kinh Châu. Trong
lúc bàn chuy n v i Phi Thí, b ng l a phát cháy. Thì ra Mê Phương và Phó Sĩ Nhơn
m i u ng rư u nên ñ l a cháy h a pháo. Binh khí lương th o ñ u b thiêu r i.
Vân Trư ng c gi n ñòi Mê Phương và Phó Sĩ Nhơn ñen qu trách truy n ñem 2
ngư i ra chém.
Phi Thí can ngăn h t l i, Vân Trư ng m i thôi. Sau ñó, truy n hai ngư i ñem
quân tr n nơi Nam Qu n và Công An. Còn mình lãnh trung quân, M Lương và Y
T ch làm tham mưu, Liêu Hóa ñi tiên phong, Quan Bình làm phó tư ng,
t t c kéo binh ra ñi.
Khi ñ n Tương Dương, Tào Nhơn nghe báo có Vân Trư ng thì th t kinh, ý
mu n c th không ra ñánh.
Phó tư ng là Di u Ngươn nói :
- Ð i Vương gi ao ư c v i Ðông Ngô chi m Kinh Châu. Nay chưa ñánh mà Vân
Trư ng ñã ñ n. y là ý mu n n p mình cho tư ng công. T i sao Ngài l i c th ?
Mãng Lũng nói :
- Vân Trư ng ñâu ph i tay thư ng. Hãy coi ch ng !
H H u Ðôn nói :
- Nay binh gi t m i ñ n, còn m t m i, không ñánh thì ñ i ch ng nào ?
Tào Nhơn nghe theo, sai Mãng Lũng th thành còn mình ñích thân ñi ñánh Vân
Trư ng.
Hai bên b tr n xong. Liêu Hòa ra khiêu chi n, Di u Ngươi ra c ñ ch . M t lát,
Liêu Hóa gi v b ch y, Di u Ngươn l i rư t theo. Binh Kinh Châu lui l i mư i
d m. B ng phía sau có ti ng quân hét vang, Tào Nhơn th y th v i truy n lui binh
cho mau. Phía sau Lưu Hóa và Quan Bình ñánh t i. Binh Tào ñ i b i. Tào Nhơn
bi t mình ñã trúng k
v i rút v Tương Dương. Ð n gi a ñư ng thì g p Vân Trư ng ñang gò ng a
hoành ñao ch n l i.
Tào Nhơn v m t, không dám gi ao phong, c nh m Tương Dương mà ch y ri t.
Lát sau, Di u Ngươn và H H u
Ðôn kéo binh v ñ n, g p Vân Trư ng chém cho m i ngư i m t ñao ch t t t .
Binh Tào h n lo n, té nhào xu ng sông ch t như r .
Tào Nhơn lui v c th Phàn Thành . Còn Vân Trư ng chi m ñư c Tương
Dương m ti c khao quân. Gi a ti c, Tùy Quân là Vương Ph thưa r ng :
- Nay tuy chi m ñư c Tương Dương, song L Mông thư ng hay ñ ý Kinh
Châu, n u kéo binh ñi e b t ti n .



- Ta cũng ñang lo vi c y . Nói xong sai Vương Ph xây c t phòng h a ñài d c
mé sông canh gi . H th y binh Ngô kéo t i thì ñ t l a làm hi u, ta s tr v ñánh
b n chúng.
Vương Ph nói :
- Mê Phương và Phó sĩ Nhơn gi nơi y, tôi e không ch c l m. V y xin sai Tri u
L y ñ n ti p ng m i an tâm .
- Tri u L y ñang m c lo lương th o cũng là vi c tr ng. V y ngươi ch lo ng i,
hãy ráng làm ph n s y là t t r i.
Nói xong sai Quan Bình s a so n chi n thuy n qua sông ñi ñánh Phàn Thành.
Tào Nhơn lui v gi Phàn Thành bèn vi t thư báo cho Tào Tháo H a Ðô xin
thêm vi n binh.
Tào xem thư c kinh, nói v i Vu C m :
- Tương Dương m t, Phàn Thành ñang lâm nguy. Ngươi ph i ñem binh ñi ti p
c ug p.
Nói xong sai Bàng Ð c ñi tiên chuông trong ñ o quân c a Vu C m, tr c ch
Phàn Thành.
H i 74
Bàng Ð c khiêng hòm t chi n
Vân Trư ng x nư c th ng quân Tào
Tào Tháo th y Bàng Ð c xin ñi thì c m ng, bèn phong cho Vu C m làm Chinh
Nam trung quân, Bàng Ð c làm Chinh Tây Ðô tiên phuông, kéo quân ra Phàn
Thành.
Lúc y, Ð ng Hoành và Ð ng Siêu nói v i Vu C m :
- Tư ng quân ñi gi i vây cho Phan Thành, sao l i ñem ngư i y theo ?
Vu C m h i :
- Ngư i nào ?
Ð ng Hoành ñáp :
- Bàng Ð c là th h c a Mã Siêu, hi n Mã Siêu làm quan Tây Th c, anh ru t
Bàng Ð c là Bàng Chu cũng làm quan bên y, l nào y quên anh, quên chúa cũ ?
Vu C m nghe tin, v i vã vào thưa v i Tào Tháo.
Tào li n ñòi Bàng Ð c ñ n l y n l i, trao ngư i khác.
Bàng Ð c h i :
- Tôi chưa ra s c, t i sao ñ i vương l i ñ i ý v y ?
Tào Tháo ñáp :
- Không ph i tôi nghi tư ng quân, nhưng anh tư ng quân hi n bên Th c, l i
Mã Siêu hi n ñang phò Lưu B , nên
n u tư ng quân ñi thì không kh i mang ti ng v i ba quân .
Bàng Ð c nghe nói, c i h t áo mũ, khóc ñ n ch y máu m t, nói :



- Tôi mong ơn Ð i Vương mà chưa tr nghĩa. Anh tôi trư c kia vì ch dâu ngang
ngư c , tôi ñã chém ch tôi . Tình anh em ñã d t . Còn Mã Siêu t khi th t th , m i
k m t phương , tìm th m t chúa , th là nghĩa cũ ñã tuy t không còn liên tư ng gì
n a.
Tào Tháo th y Bàng Ð c có lòng trung nghĩa nên c ñ cho ñi.
Qua b a sau, Bàng Ð c ñóng chi c hòm ñ gi a nhà . Các quan l y làm l h i
thì Bàng Ð c thưa :
- Tôi qua Phàn Thành th quy t ăn thua v i Vân Trư ng. N u không gi t ñư c y,
tôi t ch t, nên s m hòm s n ñó . Bàng Ð c l i kêu v con l i mà trăn tr i áo não.
Ai n y khóc ròng.
Quân sĩ thay v y vào thưa v i Tào Tháo.
Tào Tháo m ng rú :
- Bàng Ð c trung dũng như v y, ta còn s gì .
Gi H thưa :
- Nay Bàng Ð c quy t t v i Vân Trư ng tôi l y làm lo. Quan Công là tên mưu
trí có dư, n u li u e Bàng Ð c thi t m ng .
Tào Tháo nghe ph i bèn vi t l nh ñem cho Bàng Ð c, nói r ng :
- Ch nên khinh binh. Li u ñánh ñư c thì ñánh, b ng không thì lui binh .
Bàng Ð c nh n l nh nói v i Vu C m :
- Sá gì Vân Trư ng. Ta s làm cho y danh b i m t phen .
Vu C m ñáp :
- Ð i vương là b c mưu trí. L i ngài ñáng l y làm kinh nghi m .
Bàng Ð c không nói n a, c thúc quân th ng ñ n Phàn Thành.
Vân Trư ng b ng ñư c tin báo có Vu C m và Bàng Ð c c m b y ñ o binh tinh
nhu , l i khiêng theo cái hòm, mi ng nói l i vô l , quy t t chi n v i mình thì c
gi n, tóc râu d ng lên nói :
- Oai danh ta vang l ng trong thiên h , Bàng Ð c là th ng con nít sao l i h n
xư c th .
Nói xong, khi n Quan Bình ñ n phá Phàn Thành, còn mình ñánh v i Bàng Ð c.
Quan Bình thưa :
- Xin cha ñ con ch ng v i h n. Cha như núi thái sơn ch ng v i viên s i làm chi
.
Quan Công nói :
- V y con hãy ñi trư c coi !
Th y Bàng Ð c ñem theo lá c thêu ch Nam An Bàng Ð c , theo sau là cái
hòm, Quan Bình n t l n :
- Bàng Ð c là tên kh n chúa !
Bàng Ð c quay h i quân sĩ :
- Th ng nào ñó ?
Quân sĩ thưa :
- Ðó là Quan Bình, con nuôi Quan Công .



Bàng Ð c c gi n, n t l n :
- Cút ñi ! Ta ñ n ñ l y ñ u Vân Trư ng. Ngươi ra làm gi ?
Quan Bình c gi n thúc ng a t i ñâm li u. Bàng Ð c ñánh v i Quan Bình hơn
30 hi p mà không phân th ng b i.
Hai bên v ngh . Có k vào báo, Quan Công n i gi n bèn sai Liêu Hoá ra ñánh
Phàn Thành, còn mình ñánh v i Bàng Ð c.
Bàng Ð c xông ra, hét l n :
- Ta ñ n ñ l y ñ u ngươi. S ngươi không tin, ta mang theo cái hòm ñó. N u s
ch t, hãy xu ng ng a mà ñ u hàng ! Quan Công n i gi n :
- Mi là tên ti u t t. Ta ch ti c cây thanh long ñao c a ta ph i chém ñ u ngươi .
Th t không x ng ñáng v i oai danh c a nó .
Nói d t l i , bèn vung ñao v t ng a . Hai bên ñánh nhau dư trăm hi p mà chưa
phân tháng b i. Ai nay ñ u s ng s t . Bên tr i Ng y, Vu C m s Bàng Ð c có sơ
th t bèn gióng kèn thâu binh.
Bàng Ð c v nói v i chư tư ng :
- Quan Công n i ti ng anh hùng, nay ta m i tin ñó .
Quan Công tr v tr i r i, Quan Bình nói :
- Xưa có câu : Bò con không bi t s c p . D u cha có chém ñư c y ñi n a thì y
cũng ch là ñ a vô danh .
Quan Công ñáp :
- N u không gi t ñư c y cha không h gi n. Con ñ ng nhi u l i !
Qua hôm sau, Quan Công kéo binh t i, Bàng Ð c cũng xua binh ch ng c . Hai
bên ñánh ñ n 50 hi p. Bàng Ð c gi v thua, qu t ng a ch y. Vân Trư ng gi c
ng a rư t theo.
Quan Bình th y cha bay ng a ñu i Bàng Ð c, v i nói : Bàng Ð c b n lén cha
ñ y
V a d t l i thì mũi tên găm vào cánh tay Vân Trư ng.
Quan Bình thâu binh phò Quan Công v tr i. Ð n nơi, Bình nh mũi tên ra, Qu
un Công cư i, nói :
- Con ch lo ! Cha s dùng k b t nó .
Vu C m và Bàng Ð c th y Quan Công b tên thì c m ng, nên ñ n khiêu chi n
n a. nhưng không ai ra, nghĩ r ng Quan Công ñã b thương n ng, bèn kéo quân ñ n
ñóng phía B c Phàn Thành .
Th y Vu C m r i tr i, Quan Công chưa rõ mưu gì, nhìn Phàn Thành th y c xí
l n x n, và phía B c vàm sông có quân mã trú ñóng.
M t lúc lâu, Vân Trư ng h i t hũu :
- Ðây là ñâu ?
Có ti ng thưa l n :
- D , c a Khoái Kh u .
Quan Công cư i :
- Vu C m phen này s b ta b t s ng .



Khi y nh m tháng tám, tr i mưa. Vân Trư ng sai s m s a thuy n bè.
Th y v y , Quan Bình h i :
- Ðánh gi c trên l mà s m thuy n làm gì ?
- Khoái Kh u là nơi hi m y u, cha ñă ngăn các ng sông. Nh tr i mưa l n, ta
x nư c xu g thì d u quân m nh
m y ñi n a cũng ch làm m i cho cá .
Ð o binh Ng y ñóng t i mé sông Khoái Kh u, quan ñ c tư ng là Thanh Hà th y
tr i mưa bèn nóì v i Vu C m : Ð i binh ñóng g n mé sông, ñ t th p, mưa liên miên,
tôi e nguy hi m .
Vu Cam cư i, ñáp :
- Ðó là d ng ý c a ta. Nay Vân Trư ng ñã b thương thì lo chi. Ta ñang ch y
xu t tr n .
Ðêm y tr i mưa, sông Trư ng Gi ang nư c d t dào, Bàng Ð c ñang ng i, nghe
ti ng ng a ch y r n r n, chiêng tr ng
vang r n thì th t kinh, bèn lên ng a quan sát , th y b n phía nư c tràn lan, cu n
cu n ch y, doanh tr i b ng p.
Vu C m và Bàng Ð c kéo quân tìm ch cao mà tránh nư c.
Tr i h ng sáng, Vân Trư ng xu t binh kéo c gi ng tr ng. chèo thuy n lư t t i.
Vu C m c s , ngó t phía nư c tràn ng p, không l i thoát, quân sĩ ch còn 5, 6
ngư i. Li u k tr n không n i bèn xin ñ u hàng.
Quan Công sai c i h t y giáp, b t b xu ng thuy n, r i ti p t c ñi b t Bàng Ð c.
Lúc y Bàng Ð c ñ ng trên gò cao, th y thuy n c a Vân trư ng, bi t là không
còn cách nào thoát thân bèn hô l n :
- Ngày nay là ngày ch t c a ta, song ta nh t ñ nh không ñ u hàng .
Ðánh m t hoi lâu, quân sĩ ch t h t, Bàng Ð c th y bên Kinh Châu có vài chi c
thuy n, bèn ño t thuy n tr n v Phàn Thành.
Châu Thương th y th , bơi thuy n l n t i ghìm thuy n Bàng B c xu ng nư c.
Bàng Ð c b trôi gi a giòng, Châu Thương lư t theo, b t ñư c Bàng Ð c b vào
thuy n Vân Trư ng ñưa v tr i.
V ñ n tr i, Vân Trư ng sai d n Vu C m ñ n.
Vu C m quì l y xin tha tánh m ng.
Vân Trư ng nói :
- Ta gi t mi cũng như gi t con chu t, nào can chi .
Nói xong , sai quân gi i v Kinh Châu gi am gi .
Vân Trư ng l i sai d n Bàng Ð c ñ n.
Ð c cau mày nhìn Vân Trư ng, không ch u quì.
Vân Trư ng h i :
- Anh ngươi, chúa ngươi ñ u ñ t Th c, sao ngươi không ch u ñ u cho s m ?
Bàng Ð c ñáp :
- Ta thà ch u ch t, há ph i ñ u mi .



Quan Công c gi n truy n Châu Thương ñem ra chém.
Khi Châu Thương d n ra, Quan Bình ch y theo h i Bàng b c :
- Cái hòm mi mang theo ñ ñâu ?
Bàng Ð c tr n m t không nói, Châu Thương bèn chém cho m t ñao r ng ñ u.
Nhân lúc nư c xuôi dòng, Quan Công bèn xu ng thuy n ti n ñánh Phàn Thành.
Phàn Thành nư c ng p, binh sĩ m t h t tinh th n, mu n b tr n.
Tào Nhơn th y th v i lên thành mà nói :
- Ai b thành mà tr n ta l y ñ u t c kh c .
Nói ño n, sai quân ñi l y ñ t ch n các ch nư c ng p.
Quan Công t ngày chém Bàng Ð c, b t Vu C m thì oai danh l ng l y ai nghe
cũng s .
Ngày kia, Vân Trư ng sai con là Quan Lang g i s b , công tr ng c a tư ng sĩ
v Tây Th c ñ xin thăng thư ng. Sau
ñó , ti n quân ñánh Phàn Thành.
Tào Nhơn ñ c thúc quân sĩ b an tên xu ng như mưa.
Quan Công ñang thúc binh b ng b m t mũi tên nơi cánh tay, li n ngã ng a.
H i 75
Vân Trư ng n o xương tr ñ c
L Mông áo tr ng qua sông
Tào Nhơn th y Vân Trư ng b tên thì c m ng, bèn m c a thành d n quân ra.
Quan Bình li n thúc quân c n l i, c u Vân Trư ng rư c v tr i. Vì tên t m thu c
ñ c, nên cánh tay Quan Công b tê li t.
Quan Bình thay cha b thương n ng, bèn bàn v i. chư tư ng ñưa Quan công v
Kinh Châu dư ng b nh.
Quan Công th y th m ng r ng :
- Phàn Thành nay ñã nguy ng p. Thành y ta ñã l y ñư c trư c m t r i, há vì v t
thương nh này mà lui binh sao ?
Chư tư ng th y v y, bèn ñi tìm lương y ñi u tr .
Ngày kia, b ng có ngư i ng i trên thuy n nh Gi ang Ðông ñi qua.
Quan Bình h i, ngư i y xưng là Hoa Ðà, nghe tin Vân Trư ng b thương n ng
nên tìm ñ n ch a.
Quan Bình c m ng, nói :
- Tôi nghe danh tiên sinh ñã lâu, nay l i ñích thân ñ n, ơn y ngàn ngày không
quên .
Nói ño n, m i Hoa Ðà ñ n g p Vân Trư ng.
Hoa Ðà xem v t thương nói :
- Tên có t m thu c ñ c ñã t i xương r i. Ph i tr ngay, n u ch m s nguy kh n .
Quan Công h i :
- Ph i dùng thu c chi ?
Hoa ñà nói :



- Ph i tr ng m t cây tr nơi v ng v . Tư ng công ph i ch u cho tôi c t vào cây
tr ñó, l y v i b t m t ñ kh i th y vi c tôi làm .
Vân Trư ng h i :
- Ch a cách gì mà l v y ?
Hoa Ðà nói :
- Tôi ph i lóc th t ra, c o xương cho h t ch t ñ c. N u không c t vào tr , ho c ñ
nhìn th y, ngài s không ch u n i . Vân Trư ng cư i :
- Có gì mà không ch u n i !
Nói r i li n khi n Hoa Ðà c vi c làm. Còn mình v n ng i ñánh c v i Mã
Lương.
Hoa Ðà l y dao m v t thương.
Vân Trư ng v n cư i nói như không. Máu ch y ràn r a.
Hoa Ðà thán ph c trư c khí phách can trư ng c a Quan Công.
Quan Công ñ ng ñ y nói :
- Cánh tay ñã h t ñau, co dãn ñư c. Ngài th t là b c th n y ñó .
Vân Trư ng bèn sai d n ti c ñãi Hoa Ðà, r i l i l y vàng ra t ơn .
Hoa Ðà nói :
- Tôi nghe ngài là b c trung nghĩa nên ñ n tr giúp, ñâu ph i ñ l y b c vàng .
Nói r i t giã ra v .
T ngày Vân Trư ng chém Bàng Ð c, gi am Vu C m, ai nay ñ u kinh.
Tào Nhơn sai ngư i v H a Ðô c u vi n.
Tào Tháo hay tin, nhóm tư ng sĩ l i bàn lu n.
Tư Mã ý nói :
- Vân Trư ng th ng tr n là t i Ðông Ngô chưa th t lòng v i ta. Nay, mu n
th ng, nên sai s ñ n thúc Tôn Quy n ñem binh l y Kinh Châu, kéo binh ñánh ng
sau ñ tr Vân Trư ng, r i s chia ñ t cho Gi ang Ðông, thì t nhiên gi i vây
ñư c Phàn Thành .
Tào Tháo nói :
- M t m t sai s sang Ðông Ngô, m t khác c binh ñ n Phàn Thành mà ti p c u
thì m i ñư c .
Nói d a d t thì T Quáng xin ñi.
Tào c m ng, bèn khi n T Quáng làm tư ng , L Ki n làm phó tư ng kéo quân
ñ n Phàn Thành t c t c.
Còn Tôn Quy n t ngày l i h n v i Tào, chưa dám ñ ng binh , nay nghe tin Vân
Trư ng ti n ñánh Phàn Thành, xa Kinh Châu l i ñư c thư c a Tào Tháo, li n tri u
các tư ng mà ngh bàn mưu k .
- Tào Tháo thúc ta l y Kinh Châu vì Phàn Thành ñang lâm nguy r i ; ñư c tin
Vân Trư ng b t Vu C m gi t Bàng Ð c , vì th Tào m i c u c u ta . N u ta ñem
binh hi p v i y thì ch c ñư c ; nhưng s y s tr m t .
L Mông thưa :



- D u Tào không c u c u ta, nhưng th a d p Vân Trư ng vây Phàn Thành, b
Kinh Châu, cũng nên th a cơ mà chi m l y .
Tôn Quy n khen là ph i bèn khi n L Mông làm ñô ñ c qu n th 5 v n binh,
200 ñ i phiên thuy n qua sông Trư ng Gi ang.
V a ñ n L c Kh u, Mông nghe báo :
- Vân Trư ng ñã ñ p Phong H a bài d c bò sông. H ta ñ n, quân canh s n i
l a. Vân Trư ng s t Phàn Thành v ch ng c .
Ðêm y, L Mông n m nghĩ không ra k , l i có L c T n ñ n h i :
- Sao ñô ñ c chưa xu t chinh ?
L Mông gi ñau không tr l i. L c T n bèn v báo v i Tôn Quy n.
Tôn Quy n c kinh, ñích thân ñ n L c Kh u h i thăm b nh tình.
L Mông thưa :
- Tôi ñau ch là m t mưu k . Vân Trư ng ñã c t phong h a ñài ñ làm hi u, h
ta kéo quân ñen thì n i l a, ñ quân
Phàn Thành tr v c u Kinh Châu. B i ñó, tôi l p k làm cho Vân Trư ng không
ñ phòng. Xin chúa công ch n m t k t m thư ng th tôi . Tôi s vi t thư c u thân
v i Vân Trư ng, ñ y khinh khi không ñ phòng Kinh Châu n a ; lúc ñó ta s th a
cơ t n binh m i ñư c .
Tôn Quy n m ng r , c L c T n th L Mông r i cho rao truy n là L Mông
lâm b nh không xu t quân ñư c.
L c T n l i vi t thư g i cho Vân Trư ng.
Vân Trư ng chê Tôn Quy n b t tài nên m i sai tên L c T n c m binh.
Nghĩ th , Vân Trư ng rút h t binh Kinh Châu, tăng cư ng cho vi c t n công
Phàn Thành.
Ðư c tin báo, Tôn Quy n c m ng, v i vàng cho m i L Mông ñ n bàn lu n.
L Mông thưa :
- Nay Vân Trư ng ñã kéo h t binh Kinh Châu qua Phàn Thành, y là y trúng k
c a ta r i. V y ngày mai, ph i truy n quân sĩ gi u h t binh khí, gi m c thư ng dân
buôn bán qua sông. M t khác sai m t ñ o binh cũng gi thư ng dân, ñ n mé sông
b t h t quân canh nơi phong h a ñài.
M t n a, biên thư cho Tào Tháo ph i hi p binh ñánh b c h u.
Ðêm y, L Mông hành binh theo mưu k ñã v ch. Quân canh phong h a ñài
ñ u b b t h t.
L Mông l i chiêu d chúng quân b o ñi trư c v Kinh Châu nói quân m c a
thành. Chúng quân ñư c tr ng dãi nên vui v ra di. N a ñêm thì ñ n chân thành ,
bèn kêu quân m c a. Quân canh th y ñúng là quân mình, bèn m c a thành ra, t c
thì L Mông d n ñ i binh tràn vào như nư c lũ.
Quân trong thành bõ ch y. L Mông truy n quân lính không ñư c chém gi t,
cư p bóc. L i ñem h t gia ti u c a Quan Công ñ riêng m t nhà. Ð ng th i báo cho
Tôn Quy n.



Tôn Quy n hay tin c m ng, bèn d n chư tư ng ñ n, phong cho Hàn Du ch c
Tri trung, ch p chính vi n Kinh Châu, m ng c th Vu C m tr cho Tào Tháo, r i
chiêu an trong thành.
Tôn Quy n h i L Mông :
- Còn Công An và Nam Qu n thì sao ñây ?
B ng Ngu Phiên.bư c ra thưa :
- Không c n binh l c, tôi ra u n ba t c lư i mà d Phó Sĩ Nhơn v ñ u .
Tôn Quy n h i :
- K chi hay v y ?
Ngu Phiên ñáp :
- Thu nh tôi v i Phó Sĩ Nhơn r t thân, nay tôi thuy t y, ch c y nghe l i .
Tôn Quy n bèn sai Ngu Phiên d n 500 quân tu t qua Công An.
Phó Sĩ Nhơn khi nghe Kinh Châu m t thì th t ñ m, b ng th y Ngu Phiên xin ra
m t bèn cho vào.
Ngu Phiên bèn ñem chuy n hơn thi t k cho Sĩ Nhơn nghe.
Nhơn th m nghĩ :
- Vân Trư ng gi n trách ta khi n , t là khó v i ta , chi b ng ñ u Ngô thì hơn .
Nghĩ r i bèn ch u hàng.
Ngu Phiên ñ n Sĩ Nhơn ñ n Tôn Quy n.
Tôn phong cho Nhơn ch c cũ, khi n v b o th Cung An.
L Mông thưa nh v i Tôn Quy n :
- Chưa b t ñư c Vân Trư ng mà ñ Sĩ Nhơn tr n nơi Công An e có bi n, chi
b ng sai y qua Nam Qu n chiêu d Mê
Phương v ñ u thì ñúng hơn .
Tôn Quy n nghe l i L Mông.
H i 76
T Quáng ñ i chi n Miên Th y
Vân Trư ng b i t u M ch Thành
Mê Phương nghe Kinh Châu ñã m t, còn ñang suy tính thì ñư c tin Phó Sĩ Nhơn
ñ n.
Sĩ Nhơn ñem chuy n ñ u Ngô ñ chiêu d Mê Phương.
Mê Phương nói :
- Chúng ta mang ơn H n Trung Vương r t h u, n nào l i b i ph n !
Phó Sĩ Nhơn l i d :
- Vân Trư ng lúc ra ñi có qu hai ta, n u y th ng phen này t ta không kh i t i,
chi b ng ñ u ph t là hơn .
Ðang bàn lu n, b ng có s c a Vân Trư ng t Phàn Thành ñ n cho bi t, Vân
Trư ng c n g p m t ngàn h c lương . Ð n truy n hai nơi Công An và Nam Qu n
ph i áp t i ñ n cho k p n i ñêm nay.



Còn ñang phân vân, b ng có tin báo ngoài thành L Mông ñem binh ñ n vây kín
.
Mê Phương th dài, nói v i Sĩ Nhơn :
- Thôi ! Ta ñ u hàng quách cho xong .
Phó Sĩ Nhơn bèn m c a thành d n Mê Phương ra m t Tôn Quy n.
Quy n m ng r , kéo quân vào thành chiêu an dân chúng.
Lúc y, Tào Tháo ñang H a Ðô, b ng có s Ðông Ngô ñ n báo Kinh Châu ñã
l y xong. Xin quân ñánh Phàn Thành ñ tiêu di t Vân Trư ng.
Tào Tháo m ng l m, bèn sai T Quáng ph i ñánh g p, còn phía khác kéo ñ i
binh qua Nam Thành L c Dương, ñ n trú t i Dương L c Ba, ñ ti p c u Tào Nhơn.
T Quáng tuân l nh.
Quan Bình th y T Quáng ñ n bèn d n binh ra c . Ðánh chưa ñ y ba hi p, Bình
gi thua b ch y, T Quáng rư t theo, cách ít d m, b ng phía sau l a b c cháy,
Bình bi t tr i mình b phá, thu quân v ti p c u, nhưng g p quân L Ki n chân
ñánh, khi n Quan Bình ph i b ch y v tr i trung. Còn Liêu Hóa hay tin L Mông
ñã chi m ñư c Kinh Châu thì c kinh, bèn ch y v báo Vân Trư ng.
Vân Trư ng c gi n nói :
- y là qu k c a chúng. L Mông hi n ñang ñau n ng, còn L c T n là th ng
con nít, có chi mà ng i .
V a d t l i, b ng có tin báo T Quáng ñã kéo binh ñ n.
Vân Trư ng bèn ñích thân ra tr n, m c d u còn ñang ñau. Quan Bình c n ngăn
không ñư c.
T Quáng th y Vân Trư ng bèn la l n :
- T Ngày xa cách, không ng Quan H u ñã tóc b c hoa râm. Tôi v n nh , lúc
còn v i nhau, Quan H u ñã d y d r t nhi u , ơn hay sao quên cho ñư c .
V n Trư ng ñáp :
- Ta v i Công Minh là b n chí thân. Sao hôm nay l i ñ n ñây tranh hùng ?
T Quáng không tr l i, hét l n :
- Ai dám ra b t s ng Vân Trư ng ?
Vân Trư ng ng c nhiên h i :
- Sao Công Minh l i nói như v y ?
T Quáng ñáp :
- Hôm nay là vi c qu c gia . Nói r i, li n bươi búa ñ n ñánh .
Quan Bình s Quan Công còn y u s c nên truy n gióng tr ng thâu quân.
V ñ n tr i, nghe tin L Mông ñã chi m ñư c Kinh Châu, còn Công An, Nam
Qu n thì Mê Phương và Sĩ Nhơn ñã dâng thành ñ u hàng r i .
Vân Trư ng th t kinh, hét m t ti ng th t to nhào xu ng b t t nh.
M t lát Sau t nh d y, Vân Trư ng than :
- Ph i ta nghe l i Vương Ph thì ñâu ñ n n i này .
R il ih i:
- T i sao các ñ n mé sông không n i l a ra hi u ?



Quân sĩ thưa :
- L Mông gi thuy n buôn, b t h t quân sĩ nên không còn ai n i l a .
Lúc y, Quan Ð c Lương là Tri u L y thưa :
- Xin ngài sai ngư i v Tây Th c, tin cho H n Trung Vương xin vi n binh quy t
l y l i Kinh Châu.
Quan Công tr l i :
- Anh ta ñã gi ao Kinh Châu cho ta. Nay cơ s th này, còn m t mũi nào n a .
Nói ño n m t m t sai Mã Lương, Y T ch tr v Thành Ðô c u c u ; m t khác truy n
quân nh tr i tr v Kinh Châu.
T Quáng nghe tin mai ph c su t ñêm.
Vân Trư ng không dám ñánh c th ng ñư ng v Kinh Châu.
Khi ñó Phàn Thành ñã gi i vây r i, Tào Tháo phong cho T Quáng làm Bình
Nam tư ng quân, l i gi Tương Dương v i H H u Thư ng ñ ng a binh c a
Vân Trư ng, còn Tào thì ñóng t i Mã Ba ñ nghe tin t c Kinh Châu.
Quan Công khi y trên ñư ng v Kinh Châu, ti n thoái lư ng nan, vì phía trư c
là quân Ngô, sau là quân Ng y, bèn h i Tri u L y :
- Binh c u vi n chưa ñ n, vây ph i làm sao ?
Tri u L y thưa :
- Ph i li u ñánh !
Quan Công bèn khi n t n binh , nhưng lúc này quân sĩ m t h t tinh th n, vì Kinh
Châu th t th , l i nghe tin L Mông tr ng ñ i bá tánh trong thành. Vì th ph n ñông
tr n v ñ u hàng h t.
Khi v ñ n Kinh Châu thì quân sĩ ch còn hơn 300 ngư i, Quan Công c gi n hét
l n.
Tri u L y thưa :
- L Mông ñã l p k mua lòng quân sĩ , th t khó mà ñánh, chi b ng tìm nơi ñ n
binh ñ n ñ nh lòng quân trư c khi ra tr n .
Quan Công nói :
- Kinh Châu m t, còn Công An và Nam Qu n thì quân sĩ ñ u gi c. V y ñóng
quân nơi nào ?
Tri u L y thưa :
- Ðóng nơi M ch Thành !
Quan Công y l i.
Trong lúc Quan Công bàn lu n cùng chư tư ng, Tri u L y thưa :
- Ch này g n Thư ng Dung có Lưu Phong, M nh Ð t phòng th . Theo tôi, nên
c u vi n hai nơi ñó trong lúc ch binh Tây Xuyên ñ n ti p c u .
Trong lúc bàn lu n, b ng có tin c p báo binh Ngô kéo ñ n vây thành r i .
Quan Công h i :
- Ai dám phá vòng vây ñi ñ n Thư ng Dung c u c u ?
Liêu Hóa tình nguy n ra ñi.



V a ra kh i thành, Liêu Hóa b Ðinh Ph ng chân l i, Quan Bình xông vào ñánh,
Ðinh Ph ng b ch y.
Liêu Hóa xông ra kh i vòng vây, th ng t i Thư ng Dung.
Nghe tin Quan Công b i binh, Lưu Phong và M nh Ð t ñang bàn lu n thì Liêu
Hóa ñ n.
Liêu Hóa thưa :
- Quan Công b b i , hi n ñang b vây t i M ch Thành, mà binh Tây Xuyên thì
ñ n chưa k p, nên khi n tôi ñ n xin c u c u .
Lưu Phong nói :
- Xin tư ng công hãy t m ngh , ñ tôi nghĩ k ñã .
Lưu Phong h i M nh Ð t.:
- Nay chú tôi b vây, ngài tính sao ?
M nh Ð t nói :
- Binh Ngô ñang th m nh, chín qu n Kinh Châu nay ñã v tay h r i. Duy có
M ch Thành là cho hi m y u l i thêm
Tào Tháo ñóng nơi Mã Ba. Gi như s binh c a ta San Thành mà có ñ n cũng
không c n i. V y ch nên kinh ñ ng !
Lưu Phong nói :
- Tôi bi t v y, song Quan Công là chú tôi, l nào ng i yên mà không ñi c u .
M nh Ð t cư i :
- Tư ng quân ñ ng tư ng Quan Công là chú. Tôi nghĩ chưa ch c Quan Công ñã
coi ngài là cháu. Ngài ch là con nuôi mà thôi. Lúc H n Trung vương l p thái t có
h i ý Kh ng Minh nên l p ai, Kh ng Minh cho bi t nên h i Vân Trư ng và Trương
Phi. C Vân Trư ng, Trương Phi ñ u cho là không nên l p con nuôi. Sau ñó, l i có
ý ñưa ngài ra g i nơi San Thành này. B ngài không bi t hay sao mà còn nghĩ tình
chú cháu ?
Lưu Phong nói :
- R t ph i , nhưng nên li u cách nào t ch i ?
M nh Ð t thưa :
- C nói là thành này m i chi m, lòng dân chưa an, n u kéo binh ñi, e th t th .
Lưu Phong nghe l i, r i kêu Liêu Hóa l i mà trình t s .
Liêu Hóa th t kinh la l n :
- N u th thà gi t Quan Công còn hơn ! Nói r i khóc lóc van xin.
Lưu Phong và M nh Ð t khoác tay áo, ñi vào trong.
Th y vi c không xong, Liêu Hóa lên ng a m ng nhi c hai ngư i r i ti n th ng
v Thành Ðô mà c u c u H n Trung vương.
Trong khi ñó Quan Công M ch Thành c trông binh Thư ng Dung ñ n ti p
c u mà không th y, quân sĩ còn ít, l i b thương nhi u, lương th c c n s ch, nên r t
b i r i. B ng có tin Gia Cát C n t i xin ra m t .
Sau h i trà nư c, Gia Cát C n thưa :



- Tôi vâng l nh Ngô h u ñen ñây khuy n d ngài. B y lâu Ngô h u nghe danh
Ngài nên r t ngư ng m . Nay chín qu n Kinh Châu ñã m t, ch còn thành này, Ngài
gi làm chi cho m t trí. N u Ngài nghe tôi, v v i Ngô h u thì Ngô h u s gi ao ñ t
Kinh Châu cho Ngài ñ b o t n gia quy n.
Gia Cát C n chưa d t l i, Quan Công ñã nghiêm s c m t nói :
- Vì chúa công, ta l y tình th túc mà ñ n ñáp. L nào ta b i nghĩa mà ñ u gi c.
Ng c d u có nát, ch cái s c không phai ; tre d u có cháy cũng không hư cái ti t.
Thân ta dù thác, danh ti t cũng không nhơ. Ông ch nói nhi u l i .
Gia Cát C n thưa :
- Ngô H u ch mu n k t nghĩa v i ngài ñ ñánh Tào Tháo, ch nào có ý chi .
Nói v a d t, Quan Bình ñ ng bên mu n rút gươm chém ñ u C n.
Nhưng Vân Trư ng can ngăn :
- Em c a va ñang giúp bác con Tây Th c. Con ñ ng nóng gi n làm h i ñ n
tình c t nh c c a ngư i .
Nói xong, ñu i C n ra ngoài.
Gia Cát C n h th n v thưa v i Tôn Quy n :
- Lòng Quan Công như s t ñá, khó mà d ñư c .
Tôn Quy n khen :
- Th c là b c trung th n !
L Mông thưa :
- N u y không ch u ñ u mà c th M ch Thành thì t không bao lâu lương s
c n, s m mu n cũng ph i bõ thành v Tây Th c. Tôi có m t k d u y có tài gi i
cũng khó mà thoát ñư c .
H i 77
Núi Ng c Tuy n , Quan Công hi n thánh
L c Dương thành , Tào Tháo c m th n
Tôn Quy n nghe L Mông nói thì c m ng bèn h i k gì ?
L Mông thưa :
- Phía b c M ch Thành có con ñư ng nh hi m tr , n u Vân Trư ng b thành
thì t t ph i ñi ng y. Ta nên sai Châu Nhiên ñem quân mai ph c phía B c, ñ i
Vân Trư ng ñ n thì rư t cho y qua ng Lâm Thơ. R i sai Phan Chương ñ n mai
ph c t i Lâm Thơ là nơi hi m tr thì Vân Trư ng s b b t s ng .
Quy n bèn sai ñánh phá m y c a r t ng t, ch ch a c a phía B c thôi, r i khi n
Châu Nhiên và Phan Chương thi hành k y.
Vân Trư ng M ch Thành, quân ít, lương c n, l i b quân Ngô vây ch t mà
binh c u thì không ñ n.
Quan Công bèn nói v i Vương Ph :
- Bây gi ph i li u sao ?
Vương Ph khóc mà nói :
- Tình th ñã nguy, d u cho Khương T Nha có s ng l i cũng h t k .



Tri u L y nói :
- Binh c u Thư ng Dung không ñ n, vì Lưu Phong và M nh Ð t không ch u
phát binh. V y nên b ñây mà rút v Kinh Châu .
Quan Công th y có lý bèn kéo binh vư t vòng vây tr v Tây Xuyên.
Vương Ph khóc mà nói :
- Quan H u ph i th n tr ng vì phía B c ch t h p, s có binh ph c, nên theo
ñư ng l n thì hơn .
Quan Công cũng khóc, nói v i Vương Ph :
- Hai ngư i hãy l i th thành, ñ i tin ta . Nói r i sai Quan Bình và Tri u L y
theo mình.
Quan Công ñi trư c, ñi ñư c vài ch c d m thì m t ñ o binh c a Châu Nhiên ra
ch n ñư ng.
Châu Nhiên thét l n :
- Vân Trư ng hãy ñ u ñi cho s m .
Quan Công c gi n, gi c ng a t i chém Châu Nhiên.
Châu Nhiên thua ch y dài.
Quan Công rư t theo. B ng bên phía binh ph c ñ u n i d y.
Quan Công không dám ñánh, nh m ñư ng Lâm Thơ mà ch y.
Ch y ñư c m y d m thì g p Phan Chương xông t i.
Quan Công hươi thương t i ñánh. Chương thua b ch y. Quan Công không dám
rư t theo, c ñư ng núi mà ch y.
Phía sau Quan Bình ch y t i thưa :
- Tri u L y ñã b mình !
Quan Công thương xót vô cùng. Ði ñ n Quy t Th ch, hai bên ñ u là núi, cây c i
r m r p, Quan Công ñương ch y, b ng có ti ng la hét, hai bên binh ph c ào ra, l y
câu móc gi t m nh, khi n ng a v p chân té xu ng, Quan Công ngã theo. Quan Bình
th y cha mình b b t, nhào t i c u, nhưng r t cu c cũng b b t theo.
Tr i v a sáng, Tôn Quy n nghe cha con Quan Công b b t, li n nhóm h t chư
tư ng l i bàn lu n, khi n Mã Trung d n Quan Công ñ n.
Tôn Quy n nói :
- Ta m n tài ñ c Quan H u ñã lâu, mu n k t thân, sao l i khi ta quá v y ?
Quan Công n t l n :
- Ta v i Lưu Hoàng Thúc ñã k t nghĩa v i nhau, quy t khôi ph c nhà H n. Nay
chí chưa to i mà l i b gi an k này thì có ch t cũng ch ng c n. Bây ñ ng nhi u l i .
Tôn Quy n h i các quan :
- Vân Trư ng là ngư i hào ki t trong ñ i Ta r t m n. V y có nên tr ng ñãi ñ d
y ñ u hàng .
T Hàm thưa :
- Thu trư c Tào Tháo v a ñư c y ñã phong Hàm t tư c , tam nh t ti u y n ,
th t nh t ñ i y n, mà còn gi y không ñư c. Nay, n u không tr ñi e s sinh h u h a
.



Tôn Quy n làm thinh m t lát, r i sai d n cha con Quan Công ra pháp trư ng
hành quy t.
Lúc y Quan Công ñư c 58 tu i . Ít lâu sau, con ng a Xích Th c a Vân Trư ng
cũng b ăn mà ch t theo. Còn Vương Ph M ch Thành, Ngày kia nói v i Châu
Thương r ng : ñêm hôm tôi th y Quan Công mình vay ñ y máu
v ñây, tôi mu n h i li n bi n m t. Gi t mình th c d y m i hay là chiêm bao .
Ðang chuy n trò thì ñư c tin báo binh Ngô ñem th c p c a cha con Quan Công ñ n
bên thành mà chiêu an. Vương Ph lên thành nhìn th y nhào xu ng mà ch t. Châu
Thương cũng t v n theo.
Khi y linh h n Quan Công chưa tan. Ð n m t nơi tên Kinh Môn Châu, Hư ng
Dương huy n có hòn núi tên Ng c Tuy n . trên có nhà sư Ph T nh.
Ðêm y b ng có li ng la l n :
- Tr ñ u cho ta .
Ph T ch nhìn lên th y có ngư l c i con Xích Th , tay c m thanh long ñao, ta
h u hai tư ng. Ba ngư i trên không sa xu ng núi Ng c Tuy n.
Ph T nh h i ñâu ?
H n Vân Trư ng bèn thưa :
- B ch sư c ñây là ñâu ? Xin cho bi t pháp danh ?
Ph T nh nói :
- Lão tăng tên Ph T nh , khi trư c t i i D ch Th y ñã g p Quan H u nay quên
r i sao ?
Quan Công nói :
- Trư c kia nh ngài c u, tôi v n ghi ơn, nay tôi ñã ch t. Xin ngài ch d n ñư ng
mê mu i cho tôi .
Ph T nh nói :
- Xưa trái nay ph i, nh t thi t không bàn, nhân trư c qu sau. Nay tư ng công b
L Mông làm h i ñòi tr ñ u ra ñây , th thì trư c kia Nhan Lương, Văn Xú và sáu
tư ng trong 5 i và bi t bao ñ u quân lính, thì ñòi vào ñâu ?
Quan Công t nh ra, bi n m t.
Ph T nh bi t Quan Công ñã hi n thánh và ch u phép qui y.
Tôn Quy n gi t ñư c Quan Công, l y ñư c Kinh:Châu bèn khao thư ng ba quân
và nói :
- Ý ta mu n ño t Kinh Châu ñã lâu, nhưng chưa làm ñư c nay T Minh bàn k
gi t ñư c Vân Trư ng, l y ñư c Kinh Châu , công y r t l n . Nói xong, rót rư u
thư ng cho L Mông.
L Mông ti p chén rư u, v a ñ nh u ng b ng quăng chén xu ng ñ t, Nh y t i
th p ng c Tôn Quy n, m ng l n :
- Th ng m t xanh râu ñ , v a b n chu t kia mi bi t ta chăng ?
Ai nay ñ u th t kinh. L Mông bèn xô Tôn Quy n xu ng ñ t, nh y lên ch c a
Quy n mà hét l n :
- H n Th Ðình H u Vân Trư ng là ta ñây .



Tôn Quy n c kinh, quì, l y.
L Mông li n té xu ng ñ t, h c máu mà ch t.
Sau ñó, Tôn Quy n truy n chôn c t L Mông t t và cho con là L Bá n i tư c
cha .
T ngày y, Tôn Quy n h i h p, ăn ng không yên, bèn k ñ u ñuôi câu chuy n
cho Trương Chiêu.
Chiêu thưa :
- Nay chúa công h i cha con Quan Công thì Gi ang Ðông t không kh i h a.
Huy n Ð c và Vân Trư ng k t nghĩa, th s ng ch t. Nay Ð c ñã l y h t Tây Th c.
L i có nhi u tư ng tài như Trương Tri u, Mã, Huỳnh phò tá. N u Huy n Ð c hay
tin Vân Trư ng b gi t, t kéo binh báo thù. Tôi e ñ t Gi ang Ðông s ra tro b i .
Tôn Quy n c s , nói :
- V y ph i làm sao ?
- Vi c ñã l , nay ph i làm như v y ! Ngưng m t lát, nói ti p :
- Nay Tào Tháo ng 50 v n, Huy n Ð c mu n báo thù Ðông Ngô thì ph i hòa
v i Tào. V y, nên ñem ñ u Vân Trư ng g i cho Tào; khi n Huy n Ð c hi u l m ñó
là k c a Tào, làm cho y kh i binh ñánh Ng y thì m i thoát ñư c h a cho Ðông
Ngô .
Tôn Quy n nghe theo, sai ñem th c p Vân Trư ng dâng cho Tào Tháo.
Th y ñ u Quan Công, Tào c m ng, nói :
- Vân Trư ng ñã ch t ta còn ng i gì n a .
Tư Mã ý thưa :
- Ðó là k c a Ðông Ngô, ch v i m ng.
Tào Tháo ng c nhiên .
Tư Mã Ý ti p :
- Quan Công và Huy n Ð c k t nghĩa anh em. Nay Quan Công ch t, ch c ch n
Huy n Ð c s báo thù. Ðông Ngô s h a y, nên gieo h a cho ta .
Tào Tháo nói :
Tư Mã Ý thưa :
- Ð i Vương nên sai ti n m t cái thân ngư i bàng cây hương m c, t n li m t t ,
Huy n Ð c bi t, t cho ngài là ân nhân còn Ðông Ngô m i là k thù .
Tào Tháo cư i, nói ñùa :
- Vân Trư ng v n m nh ch ! B ng ñ u Vân Trư ng tr n tròn m t, tóc râu d ng
lên.
Tào Tháo th t kinh té nhào.
Ðông Ngô l i thu t chuy n L Mông . Tào nghe , Tào c s , sai làm hình nhân,
r i theo nghi l chôn c t, l i b n thân quì l y, ñ t quan gi m , cho s v Gi ang
Ðông.
Huy n Ð c t ngày lên ngôi thì dân an, nư c th nh.



Ngày kia, Pháp Chánh thưa :
- Nay l nh phu nhân trư c ñã m t, Tôn phu nhân v Ngô, xin Chúa Thu ng hãy
l p em Ngô Ý là Ngô Th làm Vương Phi. Nàng v n xinh l i n t na. Trư c Ý ñã g
cho con trai Lưu Yên là Lưu M o, nhưng chưa cư i thì Lưu M o ch t . Vì th nàng
v n góa .
Huy n Ð c suy nghĩ m t lát r i ưng thu n , ñ t Ngô Th làm Vương Phi. Sau
sinh ñư c 2 con trai tên Lưu Vĩnh và Lưu Lý.
Ngày kia ñư c tin t Kinh Châu, Vân Trư ng ñã b t Vu C m, chém Bàng Ð c,
ñ p các phong h a ñài phòng gi c thì Huy n Ð c h t lo chuy n Kinh Châu.
Nhưng m t hôm Huy n Ð c n m th y th t gi t hoài, ñ ng ng i không yên , bèn
d y th p ñèn xem sách. M t lát, m i m t thi p ñi, b ng có lu ng gió th i ñ n l nh
mình, s c ngó ra th y m t ngư i ñ ng dư i bóng ñèn nhìn k thì th y Vân Trư ng
ñang núp ñó. Huy n Ð c h i :
- Em Kinh Châu, nay v ñây t có chuy n gì ?
Trư ng ñáp :
- Anh hãy d y binh tr thù cho em ! Nói ño n, bi n ñi m t.
Ð c gi t mình d y m i hay ñó là gi c mơ, bèn ñem chuy n h i Kh ng Minh.
Kh ng Minh thưa :
- Vì xa cách nh nhung nên chúa Công n m mơ ñ y thôi .
Huy n Ð c trong lòng nghi ho c.
Kh ng Minh c l y l i mà khuyên.
Bư c ra ngoài, Kh ng Minh g p H a T nh, T nh k chuy n Quan Công b h i .
Kh ng Minh nói nh :
- Tôi ñã bi t Vân Trư ng b gi t, L Mông l y ñư c Kinh Châu , nhưng không
dám nói s chúa công bu n .
Hai ngư i ñang chuy n trò, thì Huy n Ð c ñ n n m áo Kh ng Minh mà khóc :
- Vi c như v y mà quân sư n gi u ta !
Kh ng Minh v i quì xu ng thưa :
- y là l i ñ n ñ i, xin chúa thư ng ch lo .
Huyên Ð c nói :
- Ta v i Vân Trư ng th s ng thác bên nhau, n u x y ra như v y thì ta s ng m t
mình sao ñư c .
Ðang khuyên gi i Huy n Ð c thì Y T ch và Mã Lương vào tâu :
- Kinh Châu ñã th t th , Quan Công ñã b i binh, sai tôi v c u c u.
Huy n Ð c ñ nh phát binh thì Liêu Hóa v tâu :
- Lưu Phong, M nh Ð t không ch u phát binh, mà Quan Công ñang b bao vây
ng t .
Huy n Ð c khóc l n :
- N u v y thì em ta còn gì ?
Kh ng Minh thưa :



- Lưu Phong và M nh Ð t vô l , t i ñáng gi t . Chúa thư ng an tâm, mai tôi d y
binh l y Kinh Châu .
Hôm sau, l i có tin báo :
- Quan Công n a ñêm ch y ñ n Lâm Thơ, b tư ng Ngô b t, vì nghĩa ch ng ch u
khu t ph c nên cha con ñã b gi t .
Huy n Ð c nghe nói v a d t thì r ng lên m t tràng r i té x u.
H i 78
Ch a ch ng ñ u nh c, Hoa Ðà u ng ñ i
Trăn tr i vi c sau, Tào Tháo h t ki p
Huy n Ð c ñư c tin cha con Vân Trư ng ch t thì khóc ñ n ch y
máu m t. Kh ng Minh khuyên gi i :
- Tôi xem thiên văn th y tư ng tinh c a Vân Trư ng b sa nơi mi n Kinh S nên
tôi bi t s tr i ñã ñ nh. Nhưng s chúa công bu n nên không dám tâu .
Lúc y, Quan Hưng bư c t i khóc lóc.
Huy n Ð c th y th càng khóc to hơn r i nói :
- Ta quy t ñánh Ðông Ngô báo thù cho Vân Trư ng .
Kh ng Minh can :
- Không nên . Nay Ngô mu n ta ñánh Ng y mà Ng y cũng mu n ta ñánh Ngô.
V y xin chúa công hãy án binh b t ñ ng lo vi c c tang, ch Ngô Ng y b t hòa,
nhân ñó mà tính m i ñư c Các quan nh t lo t can gián, Huy n Ð c m i ch u ăn
u ng. R i truy n tư ng sĩ ñ ng ñ tang.
Còn Tào Tháo, t ngày chôn c t Quan Công r i trong lòng s s t, ăn ng không
yên, bèn nói v i chư tư ng :
- Ta c m quân ñã n a ñ i ngư i, chưa h bi t s s t, nay sao trong ngư i ta l i
sinh s hãi như v y ?
Các quan thưa :
- Thành cung này lâu ngày nhi u ma quái. Ð i vương nên c t cung m i .
Tào Tháo nói :
- Ta mu n l p cái ñ n kêu Ki n Th y ñi n, ng t chưa có th khéo .
Gi H thưa :
- T i L c Dương có ngư i th khéo, tên Tô Vi t .
Tào nghe l i, khi n ñòi Tô Vi t ñ n.
Tô Vi t dâng b n h a ñ . Tào Tháo l y làm ñ c chí.
Tô Vi t l i xin m t th cây th t t t ñ làm.
Gi H thưa v i Tào :
- Trư c ñây có cái làm g i là Dư t Long Ð m, ñó có m t cây cho th . Xin ñ n
v dùng thì t t l m .
Tào Tháo c m ng, cho quân ñi ñ n. Quân ñi r i v thưa :
- Cây y c ng l m, búa cưa gì cũng không ñư c .
Tào c gi n :



- Cây gì mà kỳ th ! Bèn ñích thân ñ n, l y báu ki m ra ch t, thì cây y phun
máu ư t h t mình.
Tào th t kinh lên ng a tr v .
V ñ n dinh, ñêm y Tào ng không ñư c , l i th y m t ngư i ñ u b tóc xõa,
m c áo ñen ñ n nói : ta là th n cây lê ñây. Sao mi dám ph m ñ n Th n M c c a ta.
Nay ta bi t s mi ñã mãn, nên ñ n gi t mi . Nói r i, c m gươm chém xu ng.
Tào gi t mình th c gi c m i hay là chiêm bao.
Tháo b ñau nh c m y ngày.
Trong s các quan ñ n thăm có Hoa Hâm thưa :
- Ð i vương có nghe danh th n y Hoa ñà ?
Tào ñáp :
- Ta cũng nghe danh . Nói xong cho ngư i ñi tìm.
Vài ngày sau, Hoa Ðà t i. Xem m ch xong nói v i Tào :
- Ð i vương b ch ng phong. Phong nó d n lên óc ph i b a óc ra mà n o thì m i
lành .
Tào nghe nói th t kinh, bèn h i :
- Ngươi mu n h i ta sao ?
Hoa Ðà cư i, nói :
- Xưa Vân Trư ng b mũi tên cánh tay, tôi ph i m xương mà n o, Vân
Trư ng không s gì h t .
Tào Tháo nói :
- Cánh tay khác, óc khác. B ngươi là k thân c a Vân Trư ng ñ n h i ta sao ?
Nói xong truy n gi am Hoa Ðà vào ng c, các quan can ngăn không ñư c
Lúc y có viên cai ng c tên Ngô Áp Ng c, th y Hoa Ðà thì thương .
Hoa Ðà c m nghĩa y, t ng Áp Ng c cu n sách g i là Th n Y Thơ.
Ngô Áp Ng c c m ng, lãnh v gi u ñi. Cách ít ngày Hoa Ðà ch t trong ng c,
Áp Ng c lo an táng t t r i v nhà l y sách ra ñ c.
Không ng v Ngô Áp Ng c ñã ñ t m t ch còn l i vài t .
Áp Ng c qu trách thì v nói :
- Có tài gi i như Hoa Ðà cũng ch ñ n ch t trong ng c. H c làm chi cho m t ?
Còn Tào Tháo b nh tình ngày càng n ng. M t ñêm, Tào mơ th y ba con ng a
cùng ăn m t tàu, sáng ra h i Gi H :
- Ta n m mơ th y ba con ng a cùng ăn m t tàu, nghi cha con Mã càng làm h i.
Nay Mã Ð ng ñã ch t, ñêm hôm l i mơ th y th . Lành d ra sao ?
Gi H thưa :
- Ng a cùng ăn m t tàu là l c tr i v Tào. Xin ngài ch lo.
Nghe xong, Tháo th y lòng thơ th i. L i m t ñêm, Tào b ng vùng d y. X y
nghe có ti ng kêu như xé l a. Tào ngó th y Ph c Hoàng:H u, Ð ng Th a, Ph c
Hư n , Ðông quí Phi, Hoàng t ñ ng trong ñám mây, l i nghe ti ng kêu ñòi m ng.
Tào th t kinh, rút gươm chém, b ng có ti ng vang làm s p góc dinh. Tào c s té
nhào xu ng.



Sáng sau các quan ñ n thăm, Tào nói :
- Ch c là ta ñ n s r i !
Nói xong n khí xung thiên làm cho hai m t Tào không th y ñư ng n a. Tào
li n cho m i H H u Ðôn vào, Ðôn cũng nhìn th y Ph c hoàng h u, Ð ng Th a . . .
hi n ra trong ñám mây. Ðôn c s té nhào, r i cũng b ñau luôn. Tào bèn cho th nh
các quan văn võ ñ n mà nói :
- Ta bình sanh ñánh dư trăm tr n ñ u c thoáng duy ch còn Ðông Ngô và Tây
Th c chưa tr ñư c mà thôi. Nay con l n ta là Tào Ngang ñã thác. Bi n Th sinh
ñư c Tào Phi, Tào Chương, Tào Th c và Tào Hưng. Ta ñã l p Tào Phi làm th t .
V y các khanh c phò tá h t lòng .
Tào Tháo l i sai mang ñ quí ra phân phát cho b n th thi p mà d n :
- N u ta ch t, các ngươi hãy Ð ng Tư c Ðài ngày ñêm dâng hương, ca hát cho
ñông .
L i d n Tào Phi :
- Ta ch t r i nh làm cho 72 cái m gi ng nhau, ñ ngư i sau không bi t m nào
mà khu y phá . Tr i trăn xong li n buông ti ng th dài, nư c m t ch y ròng r i t t
th .
Năm y Tào th 66 tu i.
Tào Phi nghe tin cha ch t thì d n quân ra kh i thành n m m p dư i ñ t khóc lóc
r i ngh inh linh c u vào ñ t nơi thiên ñi n. Các quan th y ñ u ñ tang. B ng có
ti ng nói l n :
- Ng y vương ñã thác r i , thì ph i l p th t lên cho an lòng thiên h ñi ch ng i
ñó khóc ñư c ích gì ?
R i các quan ñưa Tào Phi lên t c v . T t c ñ u l y m ng.
Tào Phi truy n bày diên y n ra ti p ñãi.
Ðang ăn u ng b ng có tin Tào Chương d n quân ñ n bên thành.
Tào Phi c s nói :
- Cái tháng em râu vàng c a ta ý ch ng d n binh v sinh s ch ng sai . B ng có
ngư i xin ñ ng phân gi i thi t hơn. Xem l i thì ra Gi Quì.
Tào Phi c m ng khi n Gi Quì ra ti p ñón.
H i 79
Anh ch t em , Tào Th c ph i làm thơ
Cháu b chú, Lưu Phong ñành th t i
Gi Quì ra thành ñón rư c.
Tào Chương h i :
- n th c a tiên vương ñâu ?
Gi Quì tr l i :
- Vi c ñó không ph i vi c c a Quân h u mà th c m c .
Chương l m l i theo Quì vào thành , ch t Quì h i Chương :
- Quân h u v có ý bôn tang hay ño t ngôi ?



Tào Chương ñáp :
- Ta v bôn tang ch ch ng có ý chi ?
Tào Chương cho h t quân vào thành, r i ra m t Tào Phi.
Phi c m ng. Anh em ôm nhau khóc ròng.
Sau ñó, Tào Chương l i tr v Yên Lăng .
T ñó Tào Phi an lòng, c i hi u Diên Khương nguyên niên, phong Gi H làm
Thái úy ; Hoa Hâm làm tư ng qu c ; Vương Lâm làm Ng S Ð i Phu, còn kỳ dư
ñ u ñư c thăng thư ng.
Lúc ñó, Hoa Hâm thưa :
- Yên Lăng H u ñã gi ao h t binh, còn Lâm Trì H u là Tào Th c, Tiêu Hoài H u
là Tào Hưng, c hai ñ u không v bôn tang, nên sai s ñ n ñó v n t i .
Tào Phi nghe l i.
Chưa ñ y m t ngày, s gi v thưa :
- Tào Hưng s v n t i nên ñã t v n .
Hôm sau n a, s Lâm Trì v thưa :
- Tào Th c ngày ñêm u ng rư u, làm thơ ng o m n , ch ng ch u vâng l nh, l i
nói, ngày trư c Ng y Vương mu n l p ta là th t , nhưng b n n nh th n sàm t u
nên l p anh ta ? Nay cha ta m i ch t ñư c vài ngày mà ñã ñ n v n t i. Anh em gì lũ
y.
Tào Phi c gi n, truy n b t Tào Th c và Ðinh Nghi ñem v .
Tào Phi l i d y ñem b n Ðinh Nghi chém trư c.
M Tào Phi là Bi n Th nghe Tào Hưng ñã t v n, l i nghe Tào Th c b b t thì
bu n gi n l m, bèn ra ñi n ñòi Tào Phi ra m t. Tào Phi v i vã ñ ng h u.
Bi n Th khóc :
- Con ch vì ñ a v mà h i tình c t nh c. Nay em con nó tài mà làm li u, thì
con cũng nên nghĩ ñ n m .
Tào Phi ch ng dám c i, d d lui ra.
Hoa Hâm h i :
- Ph i thái h u nói ñ ng gi t Tào T Ki n ?
Tào Phi ñáp :
- Ph i !
Hoa Hâm nói :
- Tào T Ki n là k trí dũng, không tr t sinh ñ i h a.
Tào Phi ñáp :
- M ta ch ng cho. Ta ñâu dám cư ng !
Hoa Hâm l i nói :
- Xin chúa công ñòi vào coi th ý tình ?
Tào Phi li n ñòi Tào Th c ra m t.
Phi nói :



- Ta v i ngươi ñáng l ph i gi tình c t nh c. Sao ngươi vô l th . V y ngươi
hãy ñi b y bư c n u làm ñư c bài thơ, ta s dung tha . Tào Th c ñi v a h t b y
bư c (Th t b thành thi) thì ñ c bài thơ :
N u ñ u b ng dây ñ u
Ð u trong ch o khóc
V n thi t m t g c sanh
Ð t nhau sao quá g p
Tào Phi xem thơ, ngùi ngùi rơi l . R i khi n Th c làm Ân Vương h u .
T ñó Tào Phi thay ñ i h t pháp l nh, b c Hi n Ð g p b i Tào Tháo.
Huy n Ð c th y v y nói :
- Tào Tháo ñã ch t. Tào Phi k v còn hi p ñáp Hi n Ð hơn cha y. Còn Ðông
Ngô, Tôn Quy n xưng hùng.
Ý ta mu n ñánh Ngô báo thù cho Vân Trư ng, r i d n binh v Trư ng An v n
t i.
Liêu Hóa thưa :
- Vân Trư ng ch t cũng vì Lưu Phong và M nh Ð t . Không gi t ñ làm chi !
Huy n Ð c c gi n, sai ngư i ñi b t thì Kh ng Minh can :
- Không nên v i vàng. Hãy thăng ch c cho Lưu Phong khi n qua gi Miên
Trư c, ñ chia r chúng .
Bành D ng b n thân c a M nh Ð t hay tin, vi t thư cho M nh Ð t.
Kh ng Minh bi t rõ, thưa v i Huy n Ð c.
Ð c c gi n t ng gi am Bành D ng ñ n ch t.
Còn Lưu Phong vâng l nh ñ n tr n t i Miên Trư c.
Ðêm y, M nh Ð t ñư c tin, bèn cùng Thân Th m lén qua ñ u Ng y.
Huy n Ð c hay tin, c gi n, mu n ñem binh v n t i.
Kh ng Minh can :
- Ch nên, hãy sai Lưu Phong ñi ñánh, th ng b i cũng s tr v Thành Ðô ch ng
nay s gi t ñi ñ tr h u h a .
Ð c bèn sai Lưu Phong ñ n Tương Dương h i t i Ð t.
M nh Ð t v a ra m t Tào Phi thì nghe tin Lưu Phong ñ n b t.
Tào Phi sai M nh Ð t ra d Phong v ñ u.
Lưu Phong c gi n, ch i M nh Ð t là tên ph n b i r i ñem quân ra ñánh.
Hai bên ñánh nhau ch ng ba hi p, M nh Ð t ph i b ch y v Phàn Thành c u
c u T Quáng.
T Quáng hi p binh ñánh Lưu Phong thua ch y v Thư ng Dung. V ñ n nơi,
quân trên thành b n tên xu ng như mưa, Thân Th m nói l n :
- Ta ñã ñ u Ng y r i !
Phong c s , kéo quân ra ngoài thì b T Quáng giáng cho m t tr n.
Phong thua ch y v Thành Ðô ra m t Huy n Ð c mà ch u t i.
Huy n Ð c c gi n nói :



- Ngươi ăn cơm, m c áo, ñâu ph i hình nhân sao l i nghe l i M nh Ð t là tên
ph n t c mà c t ñ t tình thâm . Nói xong khi n ñem ra chém li n.
Chém xong Lưu Phong r i, Huy n Ð c m i hay tin Lưu Phong xé thư M nh Ð t
không ch u ra hàng, nên trong lòng ăn năn vô cùng. Vì ñó mà ph i án binh b t ñ ng,
chưa tính vi c tr thù cho Vân Trư ng.
Còn Tào Phi t khi tư c v , ñã thăng thư ng văn võ bá quan, duy còn H H u
Ðôn ñau n ng mà ch t, Tào Phi bèn ñ tang và chôn c t t t .
Qua tháng chín, t i Huy n Th ch p có Ph ng Hoàng l i ngh , t i thành Lâm Tri
có Kỳ Lân xu t hi n, t i Nghi p Qu n có r ng vàng hi n ra. Ai nay ñ u cho ñi m
Ng y thay H n .
R i b n Hoa Hâm, Gi H , Lưu Di... hi p nhau vào n i ñi n tâu v i Hán Ð
như ng ngôi cho Ng y Vương Tào phi.
H i 80
Ph Hán chúa, Tào t c ño t ngôi cao
K nghi p Lưu, Hán Vương lên Ð v
Hoa Hâm và các quan văn võ ra m t Hi n Ð .
Hoa Hâm tâu :
- T ngày Ng y vương t c v , ñ c tr i b n phương, d u Ðư ng, Ngu cũng
không hơn ñư c. Nay nhà H n ñã h t r i. V y xin b h hãy theo Nghiêu Thu n mà
như ng ngôi cho Ng y Vương. y là thu n theo l tr i, h p lòng dân v y .
Hi n Ð nghe tâu thì th t kinh, h i lâu m i nói :
- Tr m nghĩ. vua Cao T kh i nghĩa, bình T n, d p S , xây d ng cơ ñ ñã 400
năm nay. Ð n tr m, tuy b t tài, song chưa có l m l i gì, há ñem nghi p T Tông mà
b ñi sao ?
Vương Lãng tâu :
- T xưa ñ n nay, có hưng t có ph . Nay nhà H n ñã h t r i. V y b h hãy lui
ñ tránh h u h a .
Hi n Ð li n b vào trong.
Qua hôm sau các quan l i ñ n, Hi n Ð không ra m t.
Tào hoàng h u h i :
- C sao b h không lâm trào ?
Hi n Ð ñáp :
- Anh c a h u mu n soán ngôi, khi n các quan ép tr m, nên tr m không dám ra .
Tào hoàng h u c gi n :
- Cha ta ơn ñ c r i kh p mà chưa h có ý soán ngh ch. Nay anh ta m i n i
nghi p mà có ý v y, y cũng t i b n tri u th n sinh ng y.
Lúc y Tào Nhơn và Tào H ng xách gươm vào th nh Hi n Ð lâm trào.
Hoa Hâm tâu :
- N u b h ch ng nghe tri u th n, t mang h u h a .
Hi n Ð c gi n :



- Ai dám gi t tr m !
Hoa Hâm hét l n :
- Thiên h ñâu cho r ng b h thi u ân ñ c nên b n phương ñ i lo n. N u không
có Ng y Vương làm sao b h còn ng i trên ngai vàng này ?
Hi n Ð th t kinh vùng ñ ng d y.
Hoa Hâm ñ ng d y níu áo, nói l n :
- Ch u hay không xin cho bi t !
Tào H ng và Tào Hưu rút gươm d a :
- Ng c t ñâu ?
Tào B t hét l n :
- Ng c t là báu c a vua. Mi dám h i v y sao ?
Tào H ng li n sai chém Tào B t.
Hi n Ð khóc ròng nói :
- Thôi ñ tr m truy n ngôi cho .
Gi H tâu :
- V y, xin b h hãy giáng chi u .
Hi n Ð núng th truy n Tr n Quân th o chi u và dâng c ng c t cho Tào Phi.
Chi u r ng :
Tr m ngôi ñã 32 năm, g p lúc nhi u nhương, nay nh Ng y Vương b o giá.
V n H n ñã h t. H n v n chuy n sang h Tào. B i l ñó, tr m như ng ngôi cho
Ng y Vương xin Ng y Vương ch t .
Tào Phi mu n lãnh chi u ngay nhưng Tư Mã Ý can nên t ch i ba phen ñ tránh
s ñàm ti u.
Tào Phi nghe theo ; r t cu c Hi n Ð ph i nài ép ñôi ba l n m i nh n.
L i khi n Hi n Ð ph i l p Th Thiên Ðài mà truy n ngôi cho minh b ch.
Ngày kia, Hi n Ð th nh Ng y Vương ñăng ñài mà truy n ngôi.
Vua bưng ng c t dâng Tào Phi.
Tào Phi lãnh n r i, dư i h t th y các quan ñ u l y m ng và nghe ñ c chi u.
Tào Phi lên ngôi l y hi u Diên Thư ng Nguyên Niên, ñ i qu c hi u là Ð i Ng y
, tôn hàm ân cho Tào Tháo là Thái t Võ Hoàng ñ .
Hoa Hâm tâu :
- Tr i không có hai m t , nư c không có hai vua, xin b h giáng ch an trí Hi n
Ð cho kh i sanh h u h a .
Tào phi nghe theo, phong Hi n Ð làm San Dương Công, ph i ñi n i ngày y.
Hi n Ð rơi l y, t t ra ñi. Quan quân ai n y ñ u thương c m.
Sau ñó Tào Phi ñáp t tr i ñ t .
V a cúi l y, trư c ñài n i cơn cu ng phong, ñèn ñu c trên ñài t t h t.
Tào Phi c s té x u. Tào Phi ñau tr n ngày hôm y không lâm trào ñư c .
Khi bình ph c Tào Phi d i ñô ñ n L c Dương và c t cung ñi n r t huy hoàng.
Tin Tào Phi ti m ngôi lan kh p nơi .
Huy n Ð c khóc ròng c ngày, m i vi c n i chính ñ u gi ao cho Kh ng Minh.



Kh ng Minh bèn thương ngh v i H a T nh r ng :
- M t ngày không có vua không yên !
H a T nh thưa :
- M i ñây có ñi m lành. Ð tinh xu t hi n nơi sao V , sao T t : y là ñi m ng
H n Trung Vương t c v Hoàng Bé, n i nghi p nhà H n .
Nghe xong, Kh ng Minh cùng H a T nh dâng bi u lên xin Huy n Ð c t c v
hoàng ñ .
Xem xong, Huy n Ð c c kinh nói :
- Chư khanh mu n ta làm k b t trung, b t hi u sao ?
Kh ng Minh tâu :
- Không ph i Tào Phi ñã soán ngôi nhà H n. Còn chúa thư ng là dòng dõi H n
trào. L nào không t c v ñ khôi ph c cho nhà H n ?
Huy n Ð c truy n :
- Ta há b t chư c b n ph n t c ! Nói r i, rũ tay áo vào trong.
Các quan khuyên gi i sao cũng không nghe.
Kh ng Minh bèn l p k lâm b nh.
Huy n Ð c ñ n thăm, Kh ng minh gi ñò n m yên, ñ n Huy n Ð c h i 2, 3 b n
m i thưa :
- Lòng tôi lo như l a ñ t t khó s ng n i !
Huy n Ð c h i :
- Lo vi c chi v y ?
Kh ng Minh ñáp :
- Tôi t Mao Lư ra giúp nư c, tr gi an, di t n nh, phò H n. Nay Tào Phi soán
ngôi nhà H n, mà ñ i vương khăng khăng không ch u t c v hoàng ñ khi n qu n
th n n n chí, t tán h t , ch ng ñó Ngô Ng y kéo binh ñ n ñánh thì ch ng sao l i ,
v y làm sao tôi kh i lo .
Huy n Ð c nói :
- Ta ch ng i thiên h d ngh .
Kh ng Minh tâu :
- Nay Ð i vương danh chánh ngôn thu n thì còn ng i gì n a .
Huy n Ð c nói :
- Thôi ñ ch quân sư m nh r i hãy tính !
Kh ng Minh bèn t t ng i ñ y mà nói :
- Chúa thư ng b ng lòng r i .
Sau ñó, m t m t sai l p ñài t i Thành Ðô, m t m t s m s a loan giá th nh H n
Trung vương ñăng ñàn t cáo thiên ñ a.
Kh ng Minh li n truy n dâng ng c t .
H n Trung vương lãnh r i, khiêm như ng ñ ng trên ñài. Phía dư i, tung tung hô
V n tu vang tr i.
Tri u bái xong, bèn c i niên hi u là Chương Võ Nguyên Niên, l p Vương phi là
Ngô th làm Hoàng h u, Lưu Thi n làm Thái t , Lưu Vinh làm L Vương, Lưu Ký



làm Lương vương, Gia Cát Lư ng làm Th a Tư ng , H a T nh làm Tư Ð ; kỳ dư
ñ u ñư c thăng thư ng.
Qua hôm sau tiên chúa lâm trào h chi u r ng :
- Tr m t k t nghĩa v i Quan, Trương nơi vư n ñào, nay không may Vân
Trư ng ñã ch t vì Ðông Ngô ám h i, n u tr m không báo thù là ph m l i th . Ý
Tr m mu n c t binh ñánh Ngô, tr thù nh ñ .
V a d t l i, Tri u Vân tâu :
- Không nên ! Không nên !
H i 81
Nóng thù anh , Trương Phi b ám h i
R a h n em, Tiên chúa kh i binh hùng
Tri u Vân can r ng :
- Qu c t c là Tào Tháo, không ph i Tôn Quy n. Nay Tào Phi soán H n, xin b
h ph i ñánh Quang Trung trư c.
Sau ñó ñánh b n ph n ngh ch. N u b h ñánh Ngô, binh ñã gi ao chi n r i khó
th i ngay ñư c.
Tiên chúa nói :
- Tôn Quy n h i em tr m, l i thêm Phó Sĩ Nhơn, Mê Phương, Phan Chương, Mã
Trung là k thù c a tr m, n u không gi t b n chúng, lòng tr m không an .
Tri u Vân tâu :
- Thù c a nhà H n là chung, c a anh em là tư. Xin hãy l y thiên h làm lòng .
Tiên chúa nói :
- Ta bi t, song thù c a ta chưa tr , thì ta không th s ng ñư c . Nói ño n, kh i
binh ñánh Ðông Ngô. M t m t sai s qua Ngu Khê mư n thêm binh Phiên, m t
khác sai Mân Trung ñ n phong cho Trương Phi làm Xa K tư ng quân; lãnh Tư Ð
Hi u Húy Tây Hương H u.
Còn Trương Phi, t khi nghe Quan Công ch t, thì khóc ñ n ch y máu m t, c
ngày u ng rư u. Quân sĩ sai l m thì ñánh ñ n ch t.
Trong lúc Trương Phi ñang m ng ch i, b ng có s ñ n.
Trương Phi ra rư c vào, nghe ñ c xong chi u ch bèn qua phía B c mà l y t ,
r i h i S r ng :
- Ngươi có nghe thiên t phát binh ñánh Ðông Ngô, tr thù cho anh ta ?
S gi thưa :
- Có nhi u ngư i bàn hãy ñi d p Ng y trư c r i s tr Ngô .
Trương Phi nói :
- Chúng ta ñã th s ng ch t. L ra ph i ñi báo thù trư c ch ?
Nói xong, cùng ñi v i S gi v Thành Ðô.
Còn Tiên chúa h ng ngày luy n t p binh mã ñ lo báo thù.
Các quan th y v y h i Th a Tư ng :



- Thiên t m i lên ngôi, l i b n thân xu t chinh như v y, ñâu ph i qu c sách.
Sao ngài không can gián ?
Kh ng Minh nói :
- Ta ñã can gián nhi u l n, nhưng thiên t không nghe . Hôm nay chúng ta cùng
ñ n can ngăn m t phen xem sao ?
Nói xong, bèn d t nhau ñ n giáo trư ng mà tâu :
- B h m i lên ngôi, l ph i phát binh ñánh Ng y, tr ñ a gi an th n, mà khôi
ph c nhà H n. Còn mu n tr thù Ðông Ngô, thì ch c n sai m t thư ng tư ng cũng
xong, hà t t b h ph i thân chinh .
Tiên chúa v a h i tâm thì Trương Phi v .
V a g p Tiên chúa, Phi bèn ôm chân mà khóc, r i nói :
- B h quên l i th vư n ñào r i sao mà không báo thù cho Quan Công ?
Tiên chúa ñáp :
- Vì có nhi u qu n th n can gián nên ta ph i nghe .
Phi tâu :
- N u v y tôi nguy n ñi m t mình. Thù này không tr ñư c, tôi s ch t không
th y m t b h .
Tiên chúa nói :
- Thôi, tr m s ñi cùng v i khanh. Hãy ñem binh mã t i Gi ang Châu, cùng hi p
binh ñánh Ðông Ngô .
Tiên chúa còn d n thêm :
- Khanh hay u ng rư u, nóng n y, ñánh ñ p quân h u, r i l i ñ h u c n m t bên
. y là ñi u b t l i . T nay nên khoan dung k dư i .
Trương Phi d d , lui ra .
Qua ngày sau, Tr n Bí ñ n tâu :
- B h ch ng nên b thân ngàn vàng lo vi c nh .
Tiên chúa ñáp :
- Ta ñã th s ng ch t v i Vân Trư ng, l nào làm ngơ .
Tr n Bí c n m m p mà can :
- N u b h không nghe, tôi s ph i th t .
Tiên vương c gi n :
- Ta m i kh i binh mà ngươi l i nói nh ng l i b t tư ng như th !
Bèn sai võ sĩ d n ra chém ñ u .
Tr n Bí nghe l nh mà m t không ñ i s c.
Th y th , ñình th n không dám can ngăn, ch có Kh ng Minh tâu :
- Vì chính nghĩa mà qu n th n can ngăn, xin B h hãy tha cho Tr n Bí .
Tiên chúa nói :
- V y, hãy gi am vào ng c . R i, Tiên vương sai Kh ng Minh phò thái t gi
Tây Th c. Mã Siêu, Mã Ð i giúp Ng y Diên gi H n Trung. Tri u Vân làm h u
ng, Huỳnh Quy n và Trình Kỳ làm tham mưu, Huỳnh Trung làm Ti n B Tiên
phong. Phùng T p, Trương Nam làm phó tư ng. . .



Binh tư ng c ng ch ng 25 v n, ch n ngày xu t chinh .
Còn Trương Phi khi ñ n Mân Trung r i truy n l nh cho Ph m Cương và Trương
Ð t ph i ch b ch kỳ b ch giáp và ñ tang Vân Trư ng ñi ñánh Ðông Ngô
Hôm sau Ph m Cương và Trương Ð t ñ n thưa :
- B ch.kỳ, b ch giáp s g p quá e không lo k p. Xin cho tri n h n !
Trương Phi c gi n n t l n :
- Ta g p ñi báo thù , ý ta mu n làm sao ph i xong ngay . Sao bây dám vi ph m
l nh ta . Nói xong, khi n quân ñem 2 ngư i ra ñám
Ph m Cương v bàn v i Trương Ð t :
- Ta ph i làm sao cho xong n i ngày mai, n u không s b gi t ch ch ng chơi .
Trương Ð t nói :
- N u ñ y gi t ta, thà ta gi t y trư c còn hơn .
Ph m Cương nói :
- Ng t vì l i g n y không ñư c .
Trương Ð t bàn :
- N u s hai ta chưa ch t thì ñêm nay ch y say rư u, ta s gi t, n u s ta ch t thì
t y không say .
Hai ngư i cùng theo y k .
Ðêm y, Phi n m trong trư ng, nóng ru t b n ch n, bèn h i b tư ng :
- Ðêm nay, sao lòng ta không ñư c an ?
B tư ng thưa :
- Ch c tư ng công lo vi c tr thù .
Phi li n khi n quân mang rư u u ng ñ n say mèm , r i ng lăn.
Ph m Cương và Trương Ð t bi t tin, c m ng, bèn ch ñ n canh hai, m i ngư i
gi u ñao trong mình, lén vào trong trư ng, nói d i quân canh là có vi c cơ m t c n
trình b m. Lúc y, Trương Phi ñang n m, m t m , râu d ng ngư c. Hai ngư i
không dám ra tay , ñ n khi Trương Phi ngáy như s m m i dám l i g n, l y dao ñâm
vào b ng.
Trương Phi hét 1 ti ng l n ch t t t. Năm y Phi ñư c 55 tu i.
Ph m Cương , Trương Ð t l y th c p Trương Phi ñem dâng Tôn Quy n.
Sau ñó, b h c a Phi là Ngô Ban, v i làm bi u chương tâu cho Tiên Chúa . R i
khi n con trai Trương Phi là Trương Bào lo t n li m, sai em là Trương Th u l i
gi Mân Trung, còn Bào v báo Tiên Chúa.
Lúc y Tiên chúa ñ nh ngày xu t binh. Còn Kh ng Minh v ñ n Thành Ðô m t
bu n rư i.
Tiên Chúa ñêm y ng cũng không yên, l i th y phía Tây B c có 1 vì sao l n sa
xu ng, bèn h i Kh ng Minh.
Kh ng Minh thưa :
- Ðó là ñi m m t ñi m t viên Thư ng Tư ng.
Tiên Chúa c s , ñêm n m ng không yên , th m nghĩ r ng :
- Tam ñ c a ta ch c không yên m ng .



Cách vài ngày thì ñư c tin Trương Phi b h i.
Tiên chúa th t kinh ñ p ñ u xu ng ñ t mà khóc ròng, r i ngã qu .
Tiên Chúa v a gư ng d y thì b ng quân vào báo :
- Có Trương Bào xin bái y t .
Trương Bào vào v a l y v a khóc tâu :
- Trương Ð t ñã gi t cha tôi, ñem th c p v ñ u Ngô r i .
Tiên chúa l i than khóc m t h i n a.
Trong lúc y có quân báo :
- Ngoài thành có m t ti u tư ng d n quân t i như ong .
Tiên Chúa nhìn l i thì th y Quan Hưng, Hưng l y m p, r i tâu :
- Nghe tin B H kéo binh ñánh Ðông Ngô cho nên cháu xin tình nguy n ñem
binh ñi theo mà báo thù cho cha .
Tiên chúa h i Trương Bào và Quan Hưng r ng :
- Hai cháu dám lãnh n Tiên phong ñi báo thù không ?
Trương Bào và Quan Hưng thưa :
- Dù mu n thách cháu cũng quy t báo thù cho cha .
Tiên chúa bèn thu n cho 2 ngư i l nh quân tiên phuông.
V a nói d t l i thì Ngô Ban kéo binh Mân Trung v , Trương Bào bèn ki m binh
mã xin n tiên phuông.
Tiên chúa ñ nh khi n ngư i ñem gi ao thì Quan Hưng can r ng :
- n tiên phuông xin ñ l i cho tôi .
Trương Bào và Quan Hưng giành nhau m t h i.
Tiên chúa th y v y, bèn cho hai ti u tư ng th tài võ ngh .
Trương Bào bèn lên ng a, c m tên khi n quân d ng m t cây c cách trăm thư c,
nh m ngay d i c mà b n m t tên, r i ti p theo 2 tên n a. C ba tên ñ u găm nơi d i
c .
Quân sĩ th y v y ñ u v tay ca ng i. Quan Hưng cư i nói :
- Có gì mà g i là hay !
Nói r i, c m cung lên, x y có b y nh n bay qua. Quan Hưng bèn nh m b n m t
mũi, con nh n li n sa xu ng.
Quân sĩ khen ng i vô cùng.
Trương Bào c gi n, nh y lên ng a, tay c m xà mâu thách th c Quan Hưng.
Quan Hưng cũng lên ng a, nói :
- Ta há s Ngư i sao ?
Tiên chúa th y v y li n kêu hai ti u tư ng l i nói :
- Ta v i cha các ngươi k t thân làm anh em, th s ng ch t bên nhau, coi nhau
như c t nh c. Như v y, chúng bây cũng như tình c t nh c. Sao l i khích nhau v y !
Trương Bào và Quan Hưng nghe r i, bèn quì xu ng l y t . Sau ñó hai ñàng th
giúp ñ nhau.
Tiên chúa h i :
- Hai ngươi, ai l n tu i hơn ?



Trương Bào thưa tôi l n hơn Quan Hưng m t tu i .
Tiên chúa li n d y Quan Hưng kêu Trương Bào b ng anh . R i gi ao n tiên
phong cho Ngô Ban và Trương Bào.
Chư tư ng, quân sĩ r m r kéo ñi.
Còn Ph m Cương và Trương Ð t ñem th c p Trương Phi ñ n dâng Tôn Quy n .
Quy n bèn thu d ng hai ngư i và nói :
- Nay Huy n Ð c ñã lên ngôi hoàng ñ , l i th ng lĩnh hàng v n quân oai th r t
m nh ñ n ñánh Ngô. Ta ph i li u sao ? Bá quan th t s c nhìn nhau.
Lúc y Gia Cát C n thưa :
- Tôi ăn l c chúa ñã lâu. Nay xin ñ n ra m t tiên chúa gi i hòa, khi n hai bên
hi p binh ñi ñánh Tào Phi. Li u ñư c chăng ?
Tôn Quy n c m ng, bèn sai C n s m s a l v t ra m t Huy n Ð c.
H i 82
Tôn Quy n hàng Ng y , ch u nh c xin C u Tích
Tiên chúa ñánh Ngô , vui v thư ng ba quân
Huy n Ð c lên binh ñ n B ch Ð thành thì d ng t i ñó.
B ng có xin báo Gia Cát C n mu n xin ra m t.
Huy n Ð c c m ch không cho vào.
Huỳnh Quy n tâu :
- Gia Cát C n là em Th a Tư ng Tây Th c, ñ n ñây t có vi c chi. Xin b h
hãy gia ân. Bi t ñâu l i ch ng g p ñi u hay ?
Tiên chúa y l i, khi n d n Gia Cát C n vào, h i :
- T Du ñ n có vi c chi ?
C n thưa :
- Trư c ñây Ngô h u có sai tôi ñ n xin c u thân v i Quan Công, nhưng Quan
Công không ch u. Khi Quan Công chi m
Tương Dương thì Tào Tháo l i g i thư qua Ngô H u khi n ñánh Kinh Châu.
Nhưng Ngô H u không ch u. Lúc y L Mông hi m khích Quan Công nên xu t
binh ñánh b a. Nay Ngô H u r t h i h n, vì t i ñó chính do L Mông gây nên. Nay
Mông ñã ch t, thù kia t phai. Còn Tôn phu nhân t ñó v n mu n v Tây Th c nên
Ngô H u sai tôi d n Tôn phu nhân v l i th các tư ng ñ u hàng và tr luôn ñ t
Kinh Châu, ñ k t thân v i Tiên chúa lo vi c ñánh Tào Phi, xây d ng nghi p Ð .
Tiên Chúa c gi n nói :
- Ðông Ngô ñã h i em ta còn ñ n ñây mà x o ngôn n a sao ?
Gia Cát C n tâu :
- B h là hoàng thúc c a H n trào, nay Tào Phi lên soán ngôi, c n ph i thanh
toán. Nhưng b h ñã quên vi c l n, l i ñ ý ñ n vi c nh là vi c báo thù cho tình
huynh ñ ?
Tiên chúa c gi n, nói l n :



- Cái thù gi t em ta là cái thù không ñ i tr i chung, sao còn nói dài l i . N u ta
không v tình Th a Tư ng thì t ngươi s m t ñ u r i. Hãy lui ra !
Th t b i, Gia Cát C n v Gi ang Ðông thưa v i Tôn Quy n t s .
Tôn Quy n c kinh nói :
- N u v y thì ñ t Gi ang Nam t m t r i .
B ng Tri u Tư bư c ra thưa :
- Tôi có k gi i nguy kia !
Tôn Quy n h i :
- Tư ng quân có k gì ?
Tri u Tư thưa :
- Chúa công truy n th o t bi u, tôi s c m ñ n Ng y chúa k rõ s vi c, khi n
Ng y ñánh H n Trung thì binh Tây Th c t ph i rút v .
Tôn Quy n c m ng bèn sai vi t bi u trao cho Tri u Tư ñem ñ n H a Xương mà
ra m t Ng y vương.
Tri u Tư ñ n H a Xương, ra m t Gi H trư c, r i hôm sau m i vào tri u ki n.
Tào Phi thay s Ðông Ngô ñ n t v khinh khi, bèn cư i mà nói :
- y là k Ðông Ngô mu n gi i nguy ñó ?
Tri u Tư vào quì l y mà tâu :
- Tôi là s Ngô H u, xin ñ n tri u c ng .
Tào Phi h i :
- Ngô H u là chúa th nào ?
Tri u Tư tâu :
- Là chúa thông minh, nhơn, trí hùng, lư c .
Tào Phi cư i ng t :
- Ðã làm ñư c gì mà dám nói như th ?
Tri u Tư tâu :
- Ngô H u bi t tr ng n p L Túc là thông. L Mông là tư ng hàng, mà tr ng
d ng là minh. Không n gi t Vu C m là nhơn. L y Kinh Câu là không ñ máu là trí.
Chi m Gi ang Ðông, oai danh h c là hùng. Khu t thân nơi b h là lư c .
Tào Phi l i h i :
- Ta mu n c t binh ñánh Ngô, li u ñư c chăng ?
Tri u Tư ñáp :
- H b h có quân chinh ph t, thì li u qu c t có binh ch ng ñ .
Tào Phi l i h i :
- Ngô s Ng y chăng ?
Tri u Tư thưa :
- Binh Giáp c trăm muôn, l i có sông Trư ng Gi ang làm bình phong thì có s
chi ai ?
Tào Phi l i h i :
- Ðông Ngô li u có ñư c m y ngư i như ngươi ?
Tri u Tư thưa :



- H ng thông minh m n ti p k có hàng trăm. Còn h ng như tôi k sao cho h t,
ch bi t l y xe mà ch , l y dây mà c t .
Tào Phi khen :
- Ði s b n phương mà không làm m t th di n c a m t nư c cũng là ngư i ít
có.
Nói r i khi n quan Thái Trư ng khanh là Hình Trinh ñem qua Ngô phong cho
Tôn Quy n làm Ngô Vương.
Tri u Tư t ơn, lui ra.
Lúc y Lưu Hoa can :
- Tôn Quy n s binh th nư c Th c ñ n c u c u, xưng th n. Theo ngu ý, nhân
cơ h i này nên mang quân ñ n ñánh Ngô. Ng y và Th c ñánh ép hai ñ u l i Ngô t
b tiêu di t. Ngô m t r i thì Th c b cô l p, b h sao không tính chư c y ?
Tào Phi nói :
- Tôn Quy n ñã ñ u ta. N u làm như v y s ngăn lòng thiên h sau này .
Lưu Hoa l i tâu :
- Tôn Quy n b t quá ch là m t chúa phiêu k tư ng quân Nam Dương H u. Nay
ñư c b h phong tư c vương, t y s có thêm vây cánh .
Tào Phi l c ñ u :
- Tr m ch ng giúp Ngô cũng không giúp Th c. C ñ hai bên h i nhau, sau hãy
tính !
Còn Tôn Quy n, ñang nghĩ k ch ng Th c thì có s gi ñ n phong Vương.
C Ung can :
- N u lãnh ch c vương, e thiên h chê cư i !
Tôn Quy n nói :
- Thu xưa Bái công cùng ch u phong v i H ng Võ. Ta ph i nương theo th i ch
.
Nói xong bèn ra thành ngh inh chi u ch .
Lúc y Hình Trinh mình là s Thiên Qu c, không ch u xu ng ng a vào thành.
Trương Chiêu c gi n :
- L không có ch nào không kính, pháp không có ch nào không nghiêm. Sao
ông t tôn v y ?
Hình Trinh bi t l i, bèn xu ng ng a vào thành v i Tôn Quy n.
B ng T Th nh khóc l n mà nói :
- Chúa ta h mình như v y, th t ñáng t c thay !
Hình Trinh th t kinh, th m nghĩ :
- Gi ang Ðông còn có nh ng ngư i tr ng Chúa như v y, Ng y t khó mà chinh
ph c .
Tôn Quy n khi y t c v Vương ñ các quan quì l y . Sau ñó sai s ñ n t ơn
Ng y Chúa.
B ng có quân báo Th c vương ñ kéo ñ i binh t i, thanh th l ng tr i. Th y
binh ñã qua kh i Vu Kh u, còn b binh ñã ñ n Thê Quy r i.



Lúc y Tôn Quy n, tuy ñư c phong Vương, nhưng Ng y Ð không ch u giúp
quân, nên ch ng bi t ph i ñ i phó ra sao. Bèn h i t h u ai có k chi.
B ng m t ti u tư ng tên Tôn Hu n nói l n :
- Tôi tuy nh , nhưng dám lãnh vài v n binh ñ n ñ y lui quân Th c.
Tôn Quy n h i :
- Cháu có k chi, nói nghe coi ?
Hu n thưa :
- Tôi có 2 tùy tư ng là Lý D và T Sanh, ñ u có s c m nh. Vì th tôi có th tr
ñư c Th c chúa .
Tôn Quy n c m ng li n c p cho Tôn Hu n 5 v n quân mã. L i cho Châu Nhiên
là tư ng giàu kinh nghi m theo giúp . Sau ñó, Tôn Hu n ñư c phong làm T Ðô
Ð c. Châu Nhiên làm H u Ðô Ð c, n i ngày y hưng binh.
Còn tư ng Th c là ngô Bang , d n quân ñ n ñâu, quân Ngô ñ u hàng ñ n ñó .
Nên m i có m y ngày mà ñã t i Nghi Ðô, l i ñư c tin báo Tôn Quy n sai Tôn Hư n
th ng lãnh binh mã ra ngăn ch ng.
Tiên chúa hay tin bèn nói :
- Tôn Quy n l i sai b n con nít ra c v i ta sao ?
Quan Hưng thưa :
- N u chúng sai th ng con nít, xin b h hãy ñ vi c ñó cho tôi .
Tiên chúa ñ ng ý.
Trương Bào cũng bư c t i tâu :
- Tôi cũng xin ñư c ñi v i Quan Hưng !
Tiên chúa nói :
- Hai cháu ñi càng t t song ph i c n th n, ch nên khinh ñ ch .
Hai ngư i bái t Tiên chúa d n quân ra ñi.
Tôn Hư n nghe tin li n kéo binh dàn tr n. Th y bên Tây Th c có hai ti u tư ng
Trương Bào c m cây xà mâu, Quan Hưng c m cây ñ i ñao, ñang hét l n :
- Tôn Hu n là th ng con nít, sao dám ch ng l i binh tr i !
Tôn Hu n bèn m ng l i :
- Cha bây là qu không ñ u. Còn chúng bây là b n con nít mà dám ñ n nói dóc,
không s ñ t ñ u sao ?
Trương Bào n i gi n x c ng a t i ñâm Tôn Hu n.
Tôn Hu n khi n T Sanh ra ñánh.
Ðánh chưa ñ y 30 hi p T Sanh thua ch y, Trương Bào ñu i theo.
Lý D bèn ra ti p ñánh Trương Bào.
Hai bên bang ñánh nhau, Ðàm Hưng th y Bào anh hùng như v y, s Lý D b i
tr n, bèn l y tên b n trúng ng a c a Bào .
Ng a hí lên m t tràng r i rút v tr i Th c.
Lý D ñu i theo ñ n tr i Th c .
Bào b té, Lý D bèn rút gươm chém, b ng m t vòi máu v t lên, ñ u D rơi xông
ñ t.



Bào nhìn l i thì ra Quan Hưng ñã rư t theo D , th a cơ l y ñ u y.
Quan Hưng chém ñ u D c u ñư c Bào, bèn d c binh chém t i.
Tôn Hu n ñ i b i.
Còn Trương Bào lên ng a khác, hi p cùng Quan Hưng ti n ñánh Hu n.
Hu n n i gi n vung ñao ra c ñ ch. Ðánh chưa ñ y 3 hi p, tay chân b n r n,
Hu n rút ch y, Bào rư t theo, T Sanh c n l i, Bào hét m t ti ng, xáng cho m t xà
mâu, Sanh ch t t t.
Binh Th c c th ng, thâu binh t p h p.
Bào không th y Hưng thì th t kinh v i ñi tìm. Ði ñư c vài d m th y Hưng tay
c m ñao, tay c p nách m t tên còn s ng tr v .
Bào c m ng h i ai ?
Hưng cư i :
- K thù c a anh ñó !
Xem l i thì ñó là Ðàm Hưng ñã b n ng a c a Bào lúc trư c.
Trương Bào c gi n, chém Ðàm Hưng r i l y máu mà t ng a. Sau ñó, vi t bi u
dâng lên tiên chúa báo tin.
Còn Tôn Hu n ñ i b i, li u ch ng không n i, bèn sai ngư i v c u c u.
Tư ng Th c là Trương Nam và Phùng T p nói v i Ngô Bang :
- Nay Tôn Hu n ñã ñ i b i, nên nhân lúc này mà cư p tr i y ñi !
Ngô Bang nói :
- Chưa nên . Tuy Hu n ñ i b i , nhưng còn Châu Nhiên qu n th chi n thuy n
chưa h h n gì, n u ta cư p tr i th nào y cũng cho quân sĩ ñ b mà ñánh b c h u.
Trư ng Nam nói :
- Vi c y không khó ! Ch c n sai Trương Bào và Quan Hưng ñem binh mai
ph c góc núi, h Châu Nhiên t i thì ào ra mà gi t h t, t là tr n th ng . Y theo k ,
Ngô Bang cùng Phùng T p và Trương Nam phân binh thành ba ñ o kéo ñ n tr i
Tôn Hu n, b n phía n i l a, binh Ngô ñ i b i, ñ p lên nhau mà ch t.
Còn Châu Nhiên ñư c tin Tôn Hu n b i binh thì th t kinh, l i nghe có l a cháy
bên tr i Tôn Hu n, mu n ñ n ti p c u ; nhưng Thôi Võ c n l i :
- Tư ng quân hãy c th th y tr i, n u không c b binh và th y binh s ra tro .
Châu Nhiên nghe l i, sai Thôi Võ ra ñi.
Thôi Võ v a qua kh i góc núi, b ng nghe còi tr ng vang d i, bên t Quan Hưng,
bên h u Trương Bào p ra ñánh úp, Thôi Võ th t kinh b ch y thì b Bào c n l i b t
s ng ñem v .
Châu Nhiên ñư c tin, v i buông thuy n xuôi theo giòng nư c hơn 50 d m m i
dám ñóng binh.
Còn Tôn Hu n, giáp y t tơi d n binh vư t l a mà ch y ri t t i Di Lăng .V a
m i vào thành thì binh c a Ngô Bang ñã rư t t i ph vây t phía.
Trong lúc ñó , Trương Bào và Quan Hưng gi i Thôi Võ v Thê Quy ra m t Tiên
chúa.



Tiên chúa c m ng, khao thư ng ba quân, r i truy n ñem Thôi Võ ra chém
quách.
T ñó, oai danh Tiên chúa l ng l y ñ t Gi ang Nam, ai nghe cũng s v m t.
Ngày kia, Tôn Quy n ñư c tin báo Tôn Hu n b i tr n, sai ngư i v c u c u thì
c s , bèn than v i qu n th n :
- Nay Tôn Hu n ñ i b i . Châu Nhiên s ph n cũng không hơn. V y ph i làm
sao ?
- Nay chư tư ng ñã qua ñ i nhi u, ch còn mươi ngư i. Xin chúa công hãy sai ñi
ngăn gi c ?
Tôn Quy n th dài :
- Ta e khó gi ñư c ?
- C sai Hàn Dương làm chánh tư ng, Châu Th i làm phó tư ng, hi p cùng
Phan Dương, Lăng Th ng Cam Ninh, ñem binh 10 v n mà c ñ ch. Ch ng nào b i
s tính k khác .
Tôn Quy n g ng gư ng y l i.
Còn Tiên chúa t ngày kh i binh, ñánh th ng liên ti p, nay ñã kéo ñ n Di Lăng
ñóng ñ n 45 tr i, liên k t 75 d m, th y Trương Bào, Quan Hưng l p ñư c nhi u
chi n công thì khen r ng :
- Nh ng tư ng theo tr m ñ u ñã già c . Nay hai cháu anh hùng như v y thì lo chi
vi c tr Tôn Quy n .
Ðang nói, b ng có tin Hàn Dương và Châu Th i ñ n ti p c u Tôn Hu n.
Tiên chúa ñang ñ nh sai Trương Bào ra c ñ ch thì có tin c p báo :
- Lão tư ng Huỳnh Trung d n quân qua ñ u Tôn Quy n r i .
H i 83
Ðánh Hào Ðình, Tiên Chúa di t quân thù
Gi Gi ang Kh u, thư sinh làm ñ i tư ng
Tiên chúa ñư c tin Huỳnh Trung tr n thì m m cư i nói :
- Huỳnh H n Thăng không ph n ñâu. B i ta nói l l i r ng m y tư ng già không
dùng ñư c n a nên Trung bu n mà ñi l p công ñó thôi .
Nói r i sai Trương Bào và Quan Hưng ñ n ti p ng. L i d n h Huỳnh Trung
l p ñư c chi n công r i thì ph i gi c y tr v . Hai tư ng tuân l nh ñi li n.
Còn Huỳnh.Trung, vì t ái nên quy t ñ n Di Lăng.
Ngô Bang , Trương Nam, Phùng T p rư c vào, h i :
- Lão tư ng ñ n có vi c chi ?
H ỳnh Trung ñáp :
- Ta theo thiên t ñ n nay l p ñã nhi u công. V y mà chúa thư ng hôm qua nói
b n già này vô d ng c . Vì th ta ñ n ñây quy t ñánh Ðông Ngô, ñ chém tư ng th
coi già hãy không già .



Ðang nói chuy n thì có tin binh Ngô ñã ñ n.
Huỳnh Trung c gi n, vùng d y, c m thương lên ng a ra ñi.
Ngô Bang li n sai Phùng T p ñi theo tr chi n.
Huỳnh Trung ra tr n, kêu Phan Chương mà ch i.
Phan Chương c gi n d n Sư T ch ra ng a.
T ch th y Trung già thì khinh khi , x c ng a ñ n chém, Trung cho m t ñao té
nhào.
Phan Chương th y th li n hươi cây Thanh long ñao c a Quan Công ñ n ñánh.
Ðánh chưa ñ y vài hi p, Phan Chương ch ng không n i, b ch y, Huỳnh Trung
th a th ng rư t theo, gi t quân Ngô ch t như r r i tr v . Ði gi a ñư ng thì g p
Trương Bào và Quan Hưng ti p vi n. Th y Huỳnh Trung ñ c th ng, Quan Hưng
thưa :
- Thiên t nghe lão tư ng xu t tr n, bèn sai chúng tôi ñ n ti p giúp. Ch ng ng
lão tư ng ñã toàn th ng .
Huỳnh Trung m m cư i .
Qua b a sau, nghe tin báo có Phan Chương ñ n, Huỳnh Trung v i vã lên ng a,
m t mình d n năm ngàn quân ra tr n ñánh v i Phan Chương.
Ðánh ñư c vài hi p, Phan Chương b ch y, Huỳnh Trung rư t theo, không ng
b Phan Chương b n m t mũi tên, Huỳnh Trung né kh i, r i l i rư t theo n a. Rư t
ñư c ch ng vài d m, x y có ti ng chiêng tr ng n i d y, hai ñ o binh mai ph c ào
t i , m t phía là Châu Th i , m t phía là Hàn Dương xông ra m t lư t. Phía trư c
Phan Chương ph vây Huỳnh Trung vào gi a.
B ng trên b su i, có m t toán b n tên xu ng như mưa.
Mã Trung nh m b n trúng vai Huỳnh Trung té nhào.
Binh Ngô th y v y c m ng, áp l i ñánh nh u.
X y nghe phía sau có ti ng la hét, hai ñ o binh c a Trương Bào và Quan Hưng
áp t i ti p ng.
Binh Ngô lo n c lên b thương mà ch y. Th là Huỳnh Trung ñư c hai ti u
tư ng c u thoát.
Tiên chúa hay tin Huỳnh Trung tr ng thương ñ n thăm và nói :
- Lão Tư ng b thương là t i tr m ñó !
Huỳnh Trung tâu :
- Tôi ăn l c chúa ñã nhi u, nay có thác cũng là ph i. Xin b h hãy thi n b o
thánh th ñ ñ s c ñánh Trung Nguyên . Nói xong t t hơi th cu i cùng.
Tiên chúa th y Huỳnh Trung ch t thì bu n r u, li n truy n chôn c t t t và
truy n r ng : Ngũ H ñ i tư ng ñã m t h t ba mà thù kia chưa tr ñư c .
Nói r i bèn d n quân ñ n th ng H Ðình h i h t chư tư ng chia làm 8 ñ o .
Ðư ng th y gi ao cho Huỳnh Quy n. Ðư ng b do Tiên chúa .
Lúc y Hàn Dương và Châu Th i ñư c tin bèn d n binh ra b tr n , r i bư c t i
kêu r ng :
- B h là chúa nư c Th c mà ra tr n làm chi, nh b ch t thì ăn năn sao k p .



Tiên chúa ñáp :
- Chúng bay là b y chó bên Ngô, sao dám h i em tr m, tr m quy t phơi thây b n
bây cho h .
Tiên chúa v a d t l i thì b tư ng c a Hàn Dương là H Tuân xông ra .
Bên này Trương Bào cũng lư t t i .
H Tuân th t kinh mu n lui binh mà ch y . Em Châu Th i là Châu Bình th y H
Tuân khi p s , bèn t i ti p ng.
Quan Hưng th y v y, xông ra ch n Châu Bình.
Châu Bình th t kinh b ch y b Quan Hưng chém cho m t ñao ñ t thành hai
ño n.
Còn H Tuân cũng b Trương Bào ñâm m t ñao té nhào .
Châu Th i và Hàn Dương li u th ch ng không n i bèn lui binh v tr i .
Tiên chúa truy n l nh, t c thì 8 ñ o binh Th c nhào t i, gi t binh Ngô ch t thôi
vô s .
Còn Cam Ninh lúc này ñang trong thuy n dư ng b nh, nghe tin Hàn Dương và
Châu Th i th t tr n, l i th y binh Th c tràn ñ n, v i vã c m thương lên ng a, b ng
g p m t t p binh Phiên do tư ng Sa Ma Kha ch huy .
Cam Ninh c s không dám ñánh , quay ng a ch y chí ch t.
Sa Ma Kha li n rút tên b n m t mũi trúng ñ u Cam Ninh.
Cam Ninh ch y ñ n g c cây ñ i th ng i ñó mà ch t.
Lúc y Tiên chúa ñang toàn th ng, ti n binh l y H Bình, r i nhóm chư tư ng
mà khao thư ng, b ng không th y Quan Hưng bèn sai Trương Bào ñi tìm.
Trong lúc ñó Quan Hưng th y Phan Chương ñang ch y, li n v i vã rư t theo .
Ch y ñư c ít d m, Phan Chương ch y vào m t hòn núi, Quan Hưng rư t theo
mà không th y y, tìm ñư ng ra cũng không ñư c.
B ng th y m t ngôi nhà nh dư i chân núi . Quan Hưng bèn gõ c a bư c vào .
M t ông già ra ti p ñón.
Vào t i nhà trong, Hưng thay có m t b c tư ng Quan Công bèn khóc r ng lên.
Ông già h i :
- T i sao ngài khóc ?
Quan Hưng thưa :
- Tư ng ñó là cha tôi . C gì ông th ?
Ông già quì l y Quan Hưng và nói :
- Trư c kia ñ t n y thu c quy n Ngài . Ngài r i nhi u ân ñ c trong dân gi an,
ñ n sau b binh Ngô h i , ngài hi n thánh , b o h bá tánh. Do ñó chúng tôi kính
m n, l p bàn th ngài .
Quan Hưng nghe nói thì khóc lóc m t h i r i s p xu ng quì l œy .
Ông già l i sai v con làm th t heo mà ñãi .
Ch ng n a ñêm, trong lúc hai ngư i ñang chuy n trò thì Phan Chương gõ c a
xin vào .
Quan Hưng c gi n rút ñao chém nh u .



Phan Chương ho ng s b ch œy .
V a t i c a thì th y m t ngư i m t ñ , m t ph ng, mày t m, râu ba chòm , ñúng
là Quan Công hi n thánh .
Phan Chương c s ch y tr l i thì Quan Hưng cho m t ñao bay ñ u.
Sau ñó Quan Hưng l y qu tim c a Chương ñ trên bàn cúng Quan Công, r i l y
ñ u lên ng a tr v .
Ra kh i núi g p Mã Trung ñang ñi tìm Phan Chương.
Th y Quan Hưng treo th c p c a Chương thì c s , hét lên m t ti ng r i xông
t i ñánh.
C hai ñ u ch ng hai hi p, Mã Trung b ch y.
B ng có ti ng pháo n , hai bên xông ra hai tư ng là Mê Phương và Phó Sĩ
Nhơn ñ n vây Quan Hưng.
Hưng phá vòng vây không n i .
Ðang nguy c p thì có Trương Bào kéo t i.
Th y Quan Hưng b vây, Bào hươi xà mâu chém nh u, binh Ngô c lo n, b
vòng vây mà ch y.
Mã Trung, Phó Sĩ Nhơn và Mê Phương th y v y bèn gi c ng a tr v tr i .
Trương Bào c u ñư c Quan Hưng.
C hai v dâng th c p Phan Chương cho tiên chúa.
Tiên Chúa c m ng.
Tr n chi n này binh Ngô b hao t n khá nhi u.
Mã Trung bèn d n Mê Phương và Phó Sĩ Nhơn ra ñóng nơi mé sông.
Ðêm y, Mê Phương nghe lóng ti ng ba quân than th :
- Chúng ta là binh c a Kinh Châu b L Mông dùng k h i chúa công. Nay Lưu
hoàng Thúc ng giá ñ n tr thù. S m mu n Ðông Ngô cũng b di t. Chi b ng c t
ñ u Mê Phương và Phó sĩ Nhơn ñem dâng cho Lưu hoàng thúc, r i v ñ u cho tr n
nghĩa .
Mê Phương nghe nói th t kinh, ñêm không ng ñư c, bèn bàn v i Phó Sĩ Nhơn :
- Lòng quân ñã sanh bi n, trư c sau gì chúng cũng n i lo n, e m ng ta khó s ng.
V chăng L Mông m i là k làm ph n. Nay ta tìm cách l y ñ u y ñem v dâng
Tiên chúa thì t là ñư c tha t i .
Phó Sĩ Nhơn can ngăn.
Mê Phương ti p l i :
- Không s ? Tiên chúa là b c nhơn ñ c, hay khoan dung. Trư c kia, chúng ta
ñ u Ngô là ñi u b t bu c, há Ngài ch p nh t sao ? Hu ng chi nay thái t A ñ u là
cháu c a ta, l nào Tiên chúa không tư ng ñ n . Bàn lu n xong, hai ngư i vào
trư ng l y ñ u Mã Trung ñem qua dinh Th c, xin dâng th c p lên Tiên chúa.
Tiên chúa c gi n, hét l n :
- Tr m lìa Thành Ðô ñ n ñây ñã lâu sao không th y bây ra hàng xin chu c t i ?
Nay th binh chúng bây ñã nguy c p m i ñ n mà ki m l i, x o ngôn v y .



Nói ño n sai Quan Hưng thi t án, Tiên chúa tay bưng th c p c a Mã Trung mà
t . R i l i ñích thân c m ñao m b ng Phó Sĩ Nhơn và Mê Phương làm l t Quan
Công.
B ng Trương Bào ch y ñ n mà khóc :
- C u nhơn c a bác con ñã di t h t, còn c u nhơn c a cha con !
Huy n Ð c nói :
- Cháu ch lo ! Bác s ñ p h t ñ t Gi ang Ðông này, b t cho ñư c hai th ng gi c
y ñ tr thù cho cháu .
Lúc y oai danh Tiên chúa l ng l y.
Tôn Quy n c s v i tri u t p chư tư ng l p mưu.
B Ch c thưa :
- Vi c ñã l , vì chúa công chém Quan Công mà không suy l i h i. Nay Tiên
chúa có gi n là gi n L Mông , Mã Trung , Phan Phương, Mê Phương và Phó Sĩ
Nhơn. Năm ngư i y nay ñã ch t c , ch còn Ph m Cương và Trương Ð t còn l i
Ðông Ngô. V y ph i b t hai ngư i ñó gi ao n p, l i g i th c p Trương Phi v cho
Th c chúa, m t m t tr ñ t Kinh Châu l i và ñưa Tôn Phu Nhơn v . R i làm bi u
c u hòa ñ cùng chung di t Ng y, thì binh Th c s lui .
Tôn Quy n nghe theo, bèn sai trói Ph m Cương và Trương Ð t, l y th c p
Trương Phi, r i truy n Trình B nh làm s dâng cho Tiên chúa.
Lúc y Tiên chúa mu n kéo binh ñi thì có s ñ n .
Tiên chúa cho vào bái ki n và nói :
- Có là tr i khi n k c u nhơn ñ n n p m ng .
Sau ñó, truy n phân thây Ph m Cương, Trương Ð t ra mà t Trương Phi.
T xong, truy n ñu i Trình B nh v .
Mã Lương tâu :
- Nay c u nhơn ñã gi t h t, Xin B h hãy nh n ñ t Kinh Châu, ñưa Tôn Phu
Nhơn v hòa h o v i Ngô ñ di t Ng y, lo mưu ñ ñ i s .
Tiên chúa nói :
- K thù muôn ñ i c a tr m là Tôn Quy n. Ph i gi t Tôn Quy n trư c r i di t
Ng y sau. Các khanh ch c n tr ?
Trình B nh h th n v tâu v i Ngô Vương :
- Th c quân không ch u gi ng hòa, quy t di t Ngô ñ tr thù cho Vân Trư ng .
Tôn Quy n c s .
B ng Hám Tr ch tâu :
- Xưa có Chu Du, nay Chu Du ñã m t thì có L Túc , L Túc m t thì có L
Mông. Nay h ñã qua ñ i c , ch còn L c T n. T n tuy là m t nho sinh song tài
năng th t siêu qu n. Xin Chúa công tr ng d ng .
- L c T n thì tài năng có chi !
C Ung tâu :



- L c T n còn tr , e chư tư ng không ph c. Mà h lòng quân không ph c thì t
sinh lo n.
Hám Tr ch thưa l n :
- N u không dùng L c Bá Ngôn thì ñ t Ngô ph i h u h r i còn chi n a là nói .
Tôn Quy n nói :
- Ta bi t L c T n là b c kỳ tài. Ý ta mu n dùng y. Các khanh ch bàn tán n a !
Nói xong truy n g i L c T n ñ n.
L c T n vào tri u bái.
Tôn Quy n nói :
- Binh Th c ñã ñ n b cõi r i, nên ta tri u khanh ñ n ñ th ng lãnh binh mà
ñánh Lưu B .
L c T n thưa :
- Văn võ ñ t Gi ang Ðông là b c kỳ c u. Còn tôi, m i t i, nh tu i, làm sao
th ng lãnh n i h ?
Tôn Quy n nói :
- Ta ñã hi u tài c a khanh. Nay ta phong cho khanh làm ñ i Ðô ñ c ñ d p gi c.
Khanh ch ch i t .
L c T n thưa :
- N u các tư ng sĩ không tuân l nh thì sao ?
Tôn Quy n bèn rút gươm trao cho L c T n mà nói :
- Thì c ch t ñ u r i tâu sau .
L c T n thưa :
- N u Ð i vương y thác, nhưng xin ñ i vương ñ ngày mai nhóm h t tư ng sĩ
l i r i s ban ki m cho tôi . Tôn Quy n nghe theo, bèn tri u quân sĩ l p ñài cao n i
ñêm, r i nhóm h t bá quan, th nh L c T n ñăng ñàn , phong làm ñô ñ c, ban b u
ki m n th .
Tôn Quy n bèn truy n :
- trong là ph n ch tr , ngoài là ph n Tư ng quân ti t ch . V y Khanh ph i
c g ng ?
L c T n ph ng m nh xong, bèn sai Ðinh Ph ng và T Th nh làm ti n b , n i
ngày y xu t chinh.
Hàn Dương và Châu Th i ñang gi i, nghe có L c T n ñ n thì th t kinh, nói
v i nhau :
- Sao Chúa Công l i sai m t tên thư sinh như v y làm ñô ñ c ?
Khi ra ñ n nơi chư tư ng có ý không ph c .
L c T n nói :
- Chúa Công sai ta th ng lãnh binh mã di t quân Th c. Vi c binh cơ thì c quân
pháp, các ông hãy th n tr ng !
Châu Th i nói :
- Hi n Di Lăng, Tôn Hu n ñang b vây. V y ñô ñ c có k chi ?
L c T n nói :



- Tôn Hu n ñư c lòng quân sĩ, thành t gi ñư c, không c n ph i c u. Ð ta phá
binh Th c, t Tôn Hu n ñư c gi i nguy. Chư tư ng ñ u cư i và lui ra .
Qua b a sau, L c T n ra l nh ñâu ñó ñ u ñóng ch t , quân mã ñ phòng nơi H i
kh u, ch không cho ra ñánh.
Chư tư ng m m cư i.
L c T n th y v y nói :
- Ta ñư c ñ i vương y thác, qu n lãnh quân binh, sao các ngươi l i khinh khi
như v y ?
Hàn Dương thưa :
- Chúng tôi ñã t ng ñánh Ðông d p B c, th mà hôm nay ñô ñ c l i truy n c
th , thì nhu khí c a chúng tôi t xưa t không còn .
L c T n nói :
- Nay ñ i vương y thác cho ta, t là ngư i ph i bi t ta. Các tư ng hãy c nghe
l nh ta, ch ñ k mà ch nh m ng ?
Các tư ng h m h c lui ra .
Còn Tiên Chúa, b t t H Ðình b li t th ng xu ng Xuyên Kh u, gom t i hơn
b n ch c doanh tr i. Ngày thì c r p tr i, ñêm thì ñèn sáng chói.
Lúc ñó có tin Ðông Ngô sai L c T n c m binh.
Tiên Chúa bèn h i chư tư ng :
- L c T n là ngư i th nào ?
Mã Lương tâu :
- Gã là m t thư sinh, song giàu mưu lư c, không thua Châu Du. Ngày trư c ñánh
l y Kinh Châu cũng nh k c a L c T n .
Tiên Chúa c gi n nói :
- Ta ph i b t th ng này ?
Mã Lương thưa :
- Y có nhi u qu k . Xin b h ph i coi ch ng !
Tiên Chúa nói :
- Cũng vì qu k y mà nó h i em ta, há ta thua th ng b ch di n sao ?
Nói r i bèn truy n binh ñánh phá các i kh u.
Hàn Dương th y binh Th c ñ n bèn phi báo cho L c T n.
T n và Dương lên ng a ra ch cao mà xem, th y xa xa quân sĩ ñông như ki n.
L c T n nói v i Hàn Dương :
- T khi Lưu B ñ n ñây, ñánh th ng m y mươi tr n. N u ta xu t binh ch ng c ,
t b t l i. Nay ti t tr i nóng b c, ta c c th thành trì, binh Th c d u mu n ñánh
cũng khó. Mà như v y t lòng quân sinh bi n, lúc y ta s tìm cách di t binh Th c .
Còn Tiên Chúa thì ngày nào cũng cho quân khiêu chi n, nhưng ch ng th y ai ra
ñánh.
L c T n truy n quân sĩ b t tai, ñ ng nghe ; r i ñích thân ñi kh p tr i khuyên chư
tư ng h t lòng c th .
Tiên Chúa th y binh Ngô b t ñ ng thì nóng lòng vô cùng.



Mã Lương tâu :
- L c T n án binh b t ñ ng, ch c y ch quân ta sinh bi n. Xin b h ñ phòng ?
Tiên Chúa nói :
- Nó s ta ñó thôi !
Nói v a d t thì Phùng T p tâu :
- Nay ñang mùa hè, quân sĩ nóng n c, ng a thi u nư c u ng. Thi t là b t ti n !
Tiên chúa truy n :
- Ngươi hãy d i tr i ñ n nơi có cây mát m , có khe su i mà ñóng quân, ch h t
mùa hè hãy t n binh !
Phùng T p tuân l nh .
Mã Lương tâu :
- Ta kéo ñi h t, th ng như binh Ngô ào ñ n thì sao ?
Tiên Chúa nói :
- Tr m sai Ngô Bang d n m t ngàn binh mai ph c trư c tr i Ngô, Tr m c m tám
ñ o, ph c nơi góc núi.
N u L c T n hay tin d i tr i t ñem quân ñ n, lúc ñó các ñ o binh ph c s ngoi
lên ch n ñư ng, s b t ñư c th ng nh y .
Các quan tâu :
- B h tr t là b c mưu k khôn lư ng !
Mã Lương tâu :
- Th a Tư ng bi t rõ các i kh u, sao b h không v b n ñ r i th nh k c a
Th a Tư ng ?
Tiên Chúa ñáp :
- Vi c nh y hà t t ph i h i Th a Tư ng .
Mã Lương tâu :
- Không nên khinh vi c nh mà không ñ phòng !
Tiên chúa nghe l i, bèn sai Mã Lương v b n ñ các tr i r i v th nh ý Kh ng
Minh.
Mã Lương ph ng m ng ñi li n.
Sau ñó Tiên Chúa d i binh ñ n ch r m r p mà tránh nóng.
Quân do thám ch y v phi báo cho Châu Th i.
Th i và Dương c m ng ra m t L c T n , thưa r ng :
- Nay Binh Th c ñ u d i tr i vào rùng núi ñ tránh n ng. V y xin Ðô Ð c hãy
th a cơ mà ñánh ñi !
H i 84
L c T n ñ t b y trăm d m tr i
Kh ng Minh bày Tám c a tr n ñ
L c T n hay tin binh Th c rút v núi thì c m ng. Ð ng quan sát T n th y xa xa
là m t ñ o binh toàn b n già y u b nh t t, l i có c ñ ch : Tiên phong Ngô Bang.
Coi m t h i, L c T n nói :



- Phía chân núi có sát khí, ch y có binh ph c. B i v y trên ñ t b ng h ñ t binh
như c ñ d ta chăng ?
Chư tư ng nghe nói ñ u cho là nhát. Qua hôm sau, Ngô Bang l i ra khiêu chi n,
ch i b i om sòm, l i c i tr n n m dài trên c , trông r t khiêu khích.
T Th nh và Ðinh Ph ng ch u không ñư c bèn thưa v i L c T n :
- Ð chúng tôi cho chúng m t tr n cho bõ ghét .
L c T n cư i :
- Ðó là qu k ñó . Coi ch ng !.
Cách ba ngày sau, L c T n d n các tư ng lên ch cao xem, th y Binh Th c l n
l n kéo t núi ra, ñ o binh c a Ngô Bang cũng không khiêu khích n a .
L c T n nói :
- Ta ngăn c n chư tư ng cũng vì l ñó .
Chư tư ng lúc ñó m i hi u tài c a T n.
T n l i nói :
- Ðã lâu binh Th c không ñư c ñánh, t sinh tr nãy . V y n i tu n này ta s toàn
th ng.
T n bèn biên thơ v tâu v i Tôn Quy n :
- Ch nay mai s phá ñư c Th c.
Tôn Quy n c m ng khen th m :
- Ðông Ngô l i tr ra d nhân như v y thì còn lo gì . Nói xong bèn d y binh ñ n
mà ti p ng.
Còn Tiên Chúa H Ðình xua quân ti p theo mé sông, thâm nh p ñ t Ngô.
Chư tư ng can ngăn.
Lưu B nói :
- Quân gi c ñã v m t. Ta c xua binh th ng ti n. Th y th các quan càng can
ngăn, Tiên Chúa m i nghe, bèn sai Huỳnh Quy n ti n qua Gi ang B c phòng binh
Ng y, còn mình kéo ñ n Gi ang Nam lo vi c ñánh t i.
Lúc y, Ng y chúa ñư c tin báo binh Th c ñóng nhi u dinh tr i d c theo mé núi.
Còn Huỳnh Quy n kéo th y binh ñóng d c sông phía B c, hàng ngày ra tu n hàng
trăm d m, không bi t có h u ý gì ?
Tào Phi cư i mà r ng :
- Lưu B g n b i r i ñó . Y ñâu hi u binh pháp, vì th m i nhè nơi r ng núi mà
ñóng tr i. N u Tôn Quy n d ng h a
công thì h t ñư ng. N i mư i ngày n a Lưu B t thua L c T n .
Nghe nói, tư ng sĩ không tin.
Tào Phi ti p l i :
- L c T n mà th ng t xua binh vào Tây Xuyên, Gi ang Nam b ngõ, ch ng ñó
ta gi ñò ñánh giúp, r i th a cơ chi m Gi ang Nam khó gì .
Nói xong, Tào Phi bèn sai Tào Nhơn d n binh ra Nhu Tu ; Tào H u d n binh ra
Ðông Kh u ; Tào Nhơn ra nơi Nam Qu n. Các ñ o binh y c chu n b ch Tào Phi
ñ n s cùng ti n l y Ðông Ngô.



V phía Th c, khi Mã Lương v dâng b n ñ cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh xem r i nói :
- Ai bày k cho chúa thư ng thì ph i l y ñ u k ñó !
Mã Lương thưa :
- Ðó là k c a chúa thư ng.
Kh ng Minh than :
- Khí th c a H n trào ñã h t r i !
Mã Lương h i thì Kh ng Minh nói :
- Ðóng binh nơi th p và hi m tr , y là vi c binh gia ñ i ky. N u ñ ch dùng h a
công thì l y chi mà gi i c u. H a s t i
ñó ! L c T n có th không ch u ra binh y cũng là vì c ñó. Ngươi hãy v g p
trình chúa công ñóng binh nơi khác .
Mã Lương thưa :
- Th ng như binh Ngô th ng r i thì sao !
Kh ng Minh ñáp :
- L c T n nó không theo ñâu.
Mã Lương h i :
- T i sao ?
Kh ng Minh ñáp :
- Vì nó s binh Ng y ñánh lòn phía sau .
Lương h i ti p :
- N u chúa thư ng b i thì bi t tính sao ?
Kh ng Minh nói :
- N u chúa thư ng mà b i t ch y qua B ch Ð Thành. Khi m i vào Tây Xuyên,
ta ñã ñ t mư i v n binh mai ph c nơi Ngũ Ph c Ph . Thôi ngươi hãy ñi ngay k o
mu n !
Mã Lương v i vã ra ñi. Còn Kh ng Minh t c t c v Thành Ðô lo vi c ti p ng.
Còn L c T n th y binh Th c không còn ñ phòng gì n a, bèn h i các tư ng mà
nói :
- Ta ñã n m h t tình ñ ch. N i ñêm nay ta s phá binh Th c. V y chư tư ng ph i
t n tâm m i ñư c .
Nói v a d t l i thì Hàn Dương và Châu Th i xin lãnh m ng ra ñi .
L c T n không ch u, bèn sai Thu n Vu Ðơn ph i ñem năm ngàn quân l y cho
ñư c tr i th tư do tư ng Phó Ð ng gi . R i ñích thân ñem binh ti p ng.
T n l i kêu hai tư ng Ðinh Ph ng và T Th nh mà nói :
- M i ngư i hãy lãnh ba ngàn quân ñen mai ph c kh i tr i năm d m. Ð i lúc
Thu n Vu Ðơn b i binh v thì ti p ng. Th y giác ch có rư t .
Ð n t i, Thu n Vu Ðơn ñ n tr i Th c, lúc y là canh ba, quân sĩ bèn gióng tr ng,
la ó mà xông vào.
Ch tr i là Phó Ð ng hay ñư c, c m binh ra c .



Vu Ðơn y u th , qu t ng a ch y dài. B ng tư ng Tri u Dung ra c n ñư ng. Vu
Ðơn m vòng vây ch y v , gi a ñư ng l i g p Sa Ma Kha cùng v i binh Phiên
xông ra. Khi g n ñ n tr i Ngô, l i xông ra hai ñ o binh, Vu Ðơn ho ng s , song ñ n
g n xem l i là hai tư ng Ngô - Ðinh Ph ng và T Th nh ñem binh ti p c u . Ba
tư ng h p nhau ñánh lui binh Th c, r i ra m t L c T n.
L c T n nói :
- y là k c a ta g t ñ xem binh l c c a Th c . Các tư ng ñ ng khen : Ðô ñ c
thi t tài ! .
L c T n nói :
- K c a ta ch có Kh ng Minh bi t ñư c. Nay y không có ñây th t tr i giúp ta
. Nói r i, sai. Châu Nhiên l y thuy n ch rơm ñ n tr i Th c. Hàn Dương ñánh b
sông phía B c, Châu Th i ñánh b Phía Nam. M i tên lính ph i mang theo m t bó
rơm, h ñ n tr i Th c thì xông vào mà ñ t. L i truy n l nh ph i c g ng ñ t r i rư t
theo ñ ch, khi nào b t ñư c Lưu B m i thôi.
Còn Tiên Chúa, ñang ng i nghĩ k ñánh Ngô, x y th y cây c trung quân ñ
xu ng, bèn h i Trình K ñi m gì v y ? Trình K tâu :
- Ðêm nay t có binh Ngô ñ n cư p ñánh .
Tiên chúa nói :
- Ðêm qua gi t h u h t, b dám ñ n n a sao ?
Ðang bàn chuy n thì có tin binh Ngô kéo ñ n r m r .
Tiên Chúa nói :
- y là k nghi binh, ch ai r c r ch .
Bèn khi n Trương Bào và Quan Hưng ñi tu n.
Qua canh m t b ng có tin báo có l a cháy trong dinh phía Gi ang B c.
Tiên Chúa chưa k p cho quân ti p c u thì l i có tin báo nơi ng dinh phía t có
l a d y, hòa v i ti ng quân sĩ la hét. Binh Th c ào ào kéo ra. Binh Ngô th a th
rư t t i gi t nh u.
Tiên chúa v i ch y kh i tr i thì g p Phùng T p. T p h i Tiên chúa ch y mau.
B ng ñ o binh do T Th nh ch huy ùa t i.
Tiên chúa c s , quay ng a v phía Tây, l i g p Ðinh Ph ng ch n l i.
Ph ng và Th nh ép hai ñ u, Tiên chúa không còn ngõ ch y.
May ñâu có Trương Bào d n quân ñ n phá vòng vây.
Nh ñó Tiên chúa thoát ñư c ñ n gi a ñư ng Tiên Chúa g p Phó Ð ng d n m t
ñ o binh ch y ñ n hi p nhau phò Tiên Chúa ch y dài.
Ðàng sau binh Ngô rư t theo ào ào. Phó Ð ng d n Tiên Chúa ch y tr n lên Mã
Y u San . V a ñ n ñ nh núi binh Ngô l i kéo t i. Trương Bào và Phó Ð ng li u
ch t gi ch hi m y u. Tiên Chúa th y dinh b cháy r i, quân sĩ b ch t thui ñen
ngh t thì ng a m t lên tr i than khóc th m thi t.
Trong khi ñó, L c T n truy n quân ñ t chân núi.
Ðang lúc tình th lâm nguy, Quan Hưng d n m t ñ o binh kéo th ng lên núi.
V a ñ n nơi. Hưng quì, tâu r ng :



- L a d y b n b , xin b h hãy mau mau qua B ch Ð Thành, r i s thâu h i
binh mã sau .
Lúc y tr i ng hoàng hôn , Quan Hưng ñi trư c, Trương Bào ñi gi a, Phó Ð ng
ñi sau, phò Tiên Chúa xu ng núi mà ch y.
Binh Ngô rư t theo .
Tiêu Chúa bèn khi n quân ñ t r ng ch n binh Ngô.
Ðang ch y b ng m t ñ o binh t mé r ng ào ñ n ch n ñư ng.
Trương Bào ra s c t xông h u ñ t.
Ðàng sau L c T n l i d n binh ào ñ n. Tình th ñang b i r i thì m t ñ o binh
ñánh nh u t i c u giá. Tiên Chúa c m ng xem l i là Tri u Vân . Ðang lúc chém
gi t binh Ngô thì Tri u Vân g p Châu Nhiên, bèn hươi thương ñâm Châu
Nhiên m t nhát té nhào. Sau ñó c u Tiên Chúa rư c v B ch Ð Thành.
Th y Tiên Chúa không ng t lo ng i cho s ph n các tư ng sĩ còn trong khói l a.
Tri u Vân tâu :
- Xin b b an tâm, tôi s d n binh tr l i c u ng.
Còn Phó Ð ng b Ðinh Ph ng vây ng t.
Ph ng d Ð ng :
- Binh Th c ñã tan rã. Tiên Chúa cũng b b t, sao ngươi không ñ u còn ñánh làm
gì ?
Phó Ð ng c gi n hét l n :
- Ta là tư ng nhà H n, thà ch t ch không ñ u gi c.
Nói r i, hươi thương quy t m vòng vây. Nhưng s c ñã ki t mà v n không thoát
ñư c , t c h c máu mà ch t.
Còn Trình K , kéo binh ñ n mé sông, binh Ngô ch y r n r n ñ n. Th y quân
ho ng s ch y tán lo n.
Trình K m t mình m t ng a, ñánh m t h i li u th không thoát, bèn rút gươm
t v n.
Lúc y, Ngô Bang và Trương Nam ñang vây nơi Di Lăng quy t b t Tôn Hu n,
nhưng th y Phùng T p nói binh Th c ñã ñ i b i, bèn quay l i ti p ng, nhưng không
ng Tôn Hu n th a th ñu i theo, l i có binh Ngô ñ n ch n l i.
Trương Nam và Phùng T p ch ng không n i ph i ch t trong ñám lo n quân.
Còn Ngô Bang may g p Tri u Vân ñ n c u k p, ñ n v B ch Ð Thành ; Manh
Vương và Sa Ma Kha cũng b h t binh mã mà ch y, b ng g p Châu Th i rư t theo .
Hai ngư i ch ng không n i nên b Châu Th i gi t ch t. Th là binh lương và quân sĩ
Tây Th c b thiêu r i.
Lúc y Tôn Phu Nhơn bên Ngô nghe tin binh Th c ñ i b i, Tiên Chúa b b t,
bèn nhìn v phía Tây mà khóc, khóc chán nhào xu ng sông t v n.
Còn L c T n th a th ng rư t binh t i Qui Châu th y trư c m t có ñám sát khí
xông cao thì quay l i nói v i chư tư ng
r ng :
- Nơi phía trư c t có mai ph c, ch v i t i . Sau ñó, sai quân ñ n thám thính.



Quân thám thính ñi h i lâu v báo không có quân mã gì c .
L c T n không tin, bèn lên ch cao xem thì sát khí càng xông cao. T n b c
mình sai quân ñi n a.
Quân v báo không th y gì h t.
Lúc y m t tr i ñã l n, sát khí càng lúc càng cao, L c T n do d không dám ti n.
Các tư ng h i :
- Binh ta ñã rư t g n binh Th c, sao Ðô ñ c còn do d ?
L c T n ñáp :
- Ta ch c nơi kia có ph c binh. N u kéo quân t i t ph i th t . Nói xong, sai k
tâm phúc ñ n ñó xem xét k l i.
K tâm phúc v tâu :
- Không th y gì h t, ch có chín mươi ñ ng ñá s p nơi mé sông thôi .
L c T n chưa h t nghi ng , bèn kêu ngư i b n x ñ n h i :
- Ai ch t ñá làm gì v y ?
Ngư i b n x thưa :
- Kh ng Minh, trư c khi vào Tây Xuyên, sai ch t ñá ñ l p th tr n.
L c T n bèn d n quân t i xem thì th y t phương ñ u có c a, T n cư i :
- Ðúng là k g t ngư i, ích gì ? Nói r i, d n quân ñi th ng t i ñó.
B ng thay cu ng phong n i d y, cát b i m t mù, l i th y quái th ch trùng trùng,
san sát như ñao ki m r t ñ i ho ng s , L c T n c kinh :
- Ta l m k c a Kh ng Minh r i ! Li n quay ng a tr l i nhưng không bi t
ñư ng nào mà ra. Ðang lo s , b ng có m t ông già ñ ng trư c ñ u ng a nói :
- Tư ng quân mu n ra kh i không ?
L c T n thưa :
- Mu n ! Ch ng hay ông là ai ? H i r i, theo ông già mà ñi không g p tr ng i
gì.
Ði ñư c m t quãng ông già nói :
- Lão là Huỳnh Th a Ng n, cha v Kh ng Minh. Lúc trư c Kh ng Minh bày
tr n này d n lão, h tư ng Ngô ñ n thì ñ ng d n l i. Nhưng ta tính thương ngư i
nên không n .
L c T n h t s c cám ơn ño n h i thêm :
- Ch ng hay tr n y là tr n gì mà l i th n di u như v y ?
Th a Ng n nói :
- Nó tên 18 Bát Tr n ñ , tráo tr 8 c a án theo bát môn ñ n giáp, nó l i h i b ng
10 v n binh .
L c T n c kinh h i ti p :
- Ch ng hay lão ông có h c tr n pháp y chăng ?
Th a Ng n nói :
- Nó bi n hóa vô cùng h c sao n i !
L c T n xu ng ng a, l y t tr v .
V ñ n tr i, L c T n nói v i tư ng sĩ :



- Kh ng Minh th t là b c th n thông, ta khó bì k p . Nói r i bèn truy n l nh
không rư t theo n a.
Chư tư ng th y v y thưa :
- Lưu B ñang b i, th tr n trong cái thành nh y. Sao ta không th a th mà
ñánh ?
L c T n cư i :
- Không ph i ta s mà lui binh. Nhưng ta s Ng y Chúa nhơn cơ h i ta trưng
binh Th c lén ñ n cư p Gi ang Ðông . Chư tư ng l i h i :
- Lúc ta b n ñánh binh Th c mà Tào Phi không ñ n ñánh. Nay ta th ng Th c, l i
s là ý gì ?
L c T n nói :
- Binh cơ hư hư th c th c, khó mà lư ng ; ta thua Ng y không ñánh ; ta th ng
Ng y l i ñánh . Ðó m i là chuy n l .
N u không tin, vài hôm s th y l nhi m m u y .
Các tư ng nghi ng cho r ng L c T n s cái th ch tr n kia, nên trong lòng
không ph c.
V a ñư c hai ngày thì có tin Tào Phi sai Tào Nhơn kéo binh ñ n ngã Nhu Tu,
Tào Hưu ngã Ðông Kh u, Tào Nhơn ngã Nam Qu n, ba ñ o kéo ñ n b cõi m t
lư t , chư tư ng c kinh h i :
- T i sao Ðô ñ c bi t trư c v y ?
L c T n nói :
- Có gì ñâu ! Lúc ta b i thì Tào bi t ta có ñ phòng. Lúc ta th ng thì th a k rư t
gi c, binh sĩ ra ngoài nư c, y là lúc Ng y th a cơ h i chi m ño t .
Chư tư ng th y ñ u khen ph c.
H i 85
Tiên Chúa di chi u g i Cô nhi
Kh ng Minh án binh c Man Qu c
Tiên Chúa ñ i b i ch y v B ch Ð Thành, ki m ñi m l i binh mã th y m t hơn
b y v n.
Tri u Vân c c th , ngày ñêm sai gi các c a thành r t ng t.
Lúc ñó Mã Lương ch y v ñem h t l i Kh ng Minh tâu v i Tiên chúa.
Tiên chúa than :
- Ph i ta s m nghe l i Th a Tư ng thì ñâu ñ n n i này. Nay tr m còn m t mũi
nào v Thành Ðô trông th y qu n th n n a . Bèn xu ng ch luôn B ch Ð Thành.
Lúc y l i có tin : Huỳnh Quy n ñ u Ng y r i !
Chư tư ng c gi n, tâu v i Tiên chúa b t h t gia quy n Huỳnh Quy n mà x
tr m.
Tiên chúa than :



- Huỳnh Quy n ñ u Ng y là t i tr m. Ð o binh B c Gi ang ch n ngh t nơi i
kh u thì có mu n v cũng h t ñư ng. Ðó là ñi u b t ñ c dĩ ch ñâu ph i Quy n ph
ta !
Nói r i bèn truy n c p b ng l c như cũ cho v con Huỳnh Quy n.
Còn Huỳnh Quy n qua ñ u Ng y, ra m t Tào Phi.
Tào Phi h i :
- Khanh ñ n ñ u tr m có gi an ý gì chăng ?
Quy n tâu :
- Tôi v n mang ơn Tiên chúa, nay b L c T n ch n ngh t, không ñư ng tr v
Th c, song ch ng l tôi ñ u Ngô, nên ph i ñ u B h . N u B h cho ñ u thì sau này
tôi còn th y m t Th c Chúa. Ðó là ñ i ân, ñâu có d nào ph n phúc. Tào Phi nghe
nói khen là b c trung li t bèn phong làm Tr n Nam tư ng quân. Huỳnh Quy n t
ch i.
Tào Phi bèn l p k phao tin :
- Th c Chúa ñã chém h t v con gia quy n Huỳnh Quy n r i .
Huỳnh Quy n nghe tin nói :
- Tôi v i Th c chúa l y lòng tin nhau. Ch c Th c chúa không n làm th !
Tào Phi càng khâm ph c.
Tào Phi l i h i Gi H :
- Nay Tr m mu n g m thâu thiên h . V y ph i ñánh Th c trư c hay Ngô trư c ?
Gi H tâu :
- Lưu B là b c anh hùng. Kh ng Minh ña mưu. Tây Th c hi m tr , khó ñánh
ñư c. Còn Tôn Quy n rõ n o hư thi t, l i có L c T n ñ n binh nơi hi m y u, khó
mà ñánh ñư c .
Tào Phi m m cư i :
- Ta ñã sai ba ñ o quân. Nhân d p Ngô th ng Th c, tư ng sĩ ham rư t gi c, Ðông
Ngô b tr ng. V y không l i d ng cơ h i ñó sao ?
Lưu Hoa tâu :
- L c T n gi i binh cơ, t y ñ phòng k .
Tào Phi nói :
- Ý ta ñã quy t. Ch bàn ngư c .
V phía Ngô có tư ng Châu Hu n, ngày kia ñư c tin Tào Nhơn ñem binh t i l y
Ti n Khê, Châu Hu n ñi ñ p, ch ñ ít quân Nhu Tu.
X y nghe tin Tào Nhơn sai tư ng Thư ng Ðiêu, Gia Cát Ki n, Vương Song qua
ñánh Nhu Tu.
Quân sĩ c s . Duy Châu Hu n bình tĩnh nói :
- Vi c th ng b i là do tư ng ñi u khi n hay d và binh gan d hay nhát ñ m, ch
không ph i t i ñông quân . Nay Ng y binh ñi xa, ngư i ng a m t m i, ta cùng chư
tư ng hãy c th mà lo k ñánh b i, dù cho Tào Phi ñ n cũng ch ng s ch Tào
Nhơn thì có xá gì .



Nói ño n, truy n d p h t c tr ng, làm như thành trì thi u kiên th ñ ñánh l a
ñ ch.
Còn tư ng Ng y là Thư ng Ðiêu th y thành trì không ñ phòng, bèn kéo quân
ri t t i. Khi ñ n g n, b ng nghe binh Ngô la m, r i Châu Hu n xông ra ñánh
Thư ng Ðiêu.
Sau vài hi p, Thư ng Ðiêu b chém bay ñ u. Binh Ng y c lo n, b gi t vô k .
Châu Hu n c th ng.
Ngày kia có tin báo : Bên Ðông Ngô ñã ñ phòng, L c T n sai L Ph m d n
binh c Tào Hưu. Gia Cát C n gi Nam Qu n c Tào Chơn, Châu Hu n ra Nhu Tu
c Tào Nhơn. Ba ñ o ñ u không ti n ñư c .
Lưu Hoa tâu :
- N u h ñã ñ phòng, ch nên t n binh, xin B h ch ng giá .
Tào Phi không nghe, c ñ c binh t i. Ra ch ng vài d m thì có quân thua các nơi
v phi báo :
- Thư ng Ðiêu b Châu Hu n gi t ch t nên lui binh. Tào Nhơn, H u Uyên ñánh
Nam Qu n cũng b L c T n d p tan tành. Tào Hưu cũng b L Ph m sát h i r i .
Tào Phi nghe tin c s , than :
- Ch vì tr m không nghe l i các Khanh nên b i binh như v y !
Nói ño n, Tào Phi d n binh v L c Dương.
T ñó Ngô, Ng y không còn hòa n a.
Trong khi ñó, Tiên chúa B ch Ð thành ñã m t năm, l i lâm b nh n ng. Ph n
thương nh em , khóc ñ n lòa hai m t.
Ðêm n , trong gi c mơ Tiên Chúa th y có 2 ngư i ñ ng h u.
Tiên Chúa n i gi n :
- Trong mình Tr m không an, truy n chúng bay ph i lui !
Hai ngư i không ch u lui. Xem k thì ra Quan Vân Trư ng và Trương Phi.
Tiên Chúa bèn h i :
- Hai em ch t r i sao còn ñ n h u anh ñư c ?
Hai ngư i tâu :
- Chúng em ñã thác, song tr i th y khi bình sanh, hai em ñ u tín nghĩa, nên ñã
phong cho chúng em làm th n. Ch ng bao lâu n a anh em ta s g p nhau.
Tiên Chúa khóc r ng r i gi t mình th c d y, kêu k t h u mà nói :
- Tr m ch ng còn s ng lâu n a !
Nói xong, sai quân v Thành Ðô th nh Th a tư ng và Lý Nghiêm ñ n B ch Ð
thành mà lãnh di m ng .
Kh ng Minh và Lý Nghiêm cùng hai con c a Tiên Chúa ñ n Vĩnh An cung bái
ki n.
Còn Thái T Lưu Thi n l i gi Thành Ðô.
Kh ng Minh th y b nh Tiên Chúa ñã nguy, bèn quỳ xu ng mà nghe d y.
Tiên chúa truy n :



- T Tr m g p Th a Tư ng ñ n nay, nh tài ba c a Th a Tư ng nên m i gây
ñư c nghi p Ð , nay vì không nghe Th a Tư ng nên b i binh. B nh tình tr m ñã
ki t nay mai t ch t, còn Thái T thì nh d i, nên ph i phó thác vi c c cho Th a
Tư ng .
Kh ng Minh tâu :
- Xin b h hãy thi u b o long th cho thiên h c y trông .
Tiên Chúa nhìn quanh th y em Mã Lương là Mã T c, bèn h i nh Kh ng Minh :
- Th a tư ng xem tài Mã T c th nào ?
Kh ng Minh tâu :
- Là b c tài năng trong ñ i v y !
Tiên Chúa nói :
- Không ñâu. Tr m th y y nói nhi u mà không làm ñư c chi !
Nói r i li n truy n l y bút làm t di chi u trao cho Kh ng Minh mà nói :
- Tr m tuy ít h c, song bi t ít nhi u ñ i lư c. Thánh nhơn thư ng nói : Chim kia
g n ch t, ti ng kêu ñáng thương . Ngư i g n thác, ti ng nói cũng lành. Ý tr m mu n
di t Tào t c phò nhà H n , không dè n a ch ng ph i lìa nhau. Th a Tư ng hãy trao
di chi u này cho Lưu Thi n. Phàm có ñi u chi ph i nh Th a Tư ng.
Kh ng Minh tâu :
- Tôi xin nguy n làm thân khuy n mã ñ ñ n ơn b h .
Tiên Chúa nói :
- Tuy tr m phó thác song còn l i tâm phúc này mu n ng cùng Th a Tư ng .
Kh ng Minh tâu :
- Xin b h c d y b o .
Tiên chúa nói :
- Tài c a khanh g p mư i l n Tào Phi, t s an bang ñ nh qu c. Như con tr m
ñáng giúp thì giúp, b ng không hãy t làm chúa mà gi Thành Ðô !
Kh ng Minh v a nghe nói d t, tay chân b n r n, khóc r ng :
- Tôi ñâu ch ng lo gi cái ti t trung quân cho ñ n ch t !
Nói ño n ñ p ñ u ñ n tóe máu.
Tiên chúa ñ Kh ng Minh d y r i nói v i Lưu Vĩnh và Lưu Kỳ :
- Bây ph i nh l i ta d n, sau khi ta qua ñ i bây ph i coi Th a Tư ng như cha.
Nói xong l i khi n 2 con l y Kh ng Minh.
R i l i phán v i qu n th n r ng :
- Các Khanh ch nên khinh l n Th a Tư ng mà ph ý tr m .
L i kêu Tri u Vân d n r ng :
- Tr m v i Khanh gi an kh có nhau t lâu, nay ph i chia r . V y Tr m g i con
tr m cho Khanh, Khanh rán phò giúp ñ kh i ph lòng tr m .
Tri u Vân tâu :
- Tôi xin làm thân trâu ng a .
Tiên Chúa l i nói v i các quan :



- Khanh ñ ng chúng quân , tr m không nói h t t ng ngư i . Xin ch ph lòng
tr m .
Nói r i li n băng hà th 63 tu i.
Sau ñó, Kh ng Minh và các quan ñ u phò linh c u v Thành Ðô.
Thái t ra ngoài thành ngh inh ti p linh c u, làm l c ai r i d t di chúc ra ñ c
:
Tr m nghe ñ i h 50 tu i r i thì không ph i là ch t y u n a. Nay tr m ñã hơn
60, ch t ñi cũng là l thư ng. Song lo cho m y anh em bây ñó thôi. V y bây ch
th y vi c d nh mà làm, ch th y vi c lành nh mà không làm. Ch có hi n, ñ c là
làm lòng ngư i ph c mà thôi. Như cha ñây, ñ c b c l m, ch b t chư c. Sau khi ta
ch t, bây ph i vâng l i Th a Tư ng như cha. Anh em bây ph i ghi t c lòng mà nghe
theo Th a Tư ng ñ th c hi n ý ñ nh c a cha n a ñư ng b b d . Nay chi u !
Ð c chi u xong, Kh ng Minh nói :
- Trong nư c không th m t ngày không Vua, ph i l p Thái t lên ngôi ñ l p
gi ng m i nhà H n.
Qu n th n bèn ng ti ng l p Thái t Lưu Thi n lên ngôi Hoàng ñ .
Lưu Thi n lên ngôi l y niên hi u Ki n Hưng nguyên niên.
H u Chúa phong Gia Cát Lư ng làm Võ vương h u, lãnh Ích Châu M c.
An táng Tiên chúa nơi Huê Lăng, tôn hàm ân cha là Chiêu Li t Hoàng ñ , tôn
hoàng h u Ngô Th làm Hoàng thái h u, Tôn phu nhơn làm Chiêu li t hoàng h u,
Mê phu nhơn làm hoàng h u, thăng thư ng qu n th n.
Còn Ng y chúa hay tin Tiên Chúa ñã thác thì c m ng, nói :
- Nay Lưu B ñã ch t thì ta h t lo r i. V y nên th a cơ ñánh l y Tây Th c .
Gi H can :
- Lưu B thác nhưng có di chúc cho Kh ng Minh ph i gi gìn H u Chúa. V y
chưa nên ñánh !
Tư Mã Ý tâu :
- Lúc này chưa nên thì ñ i lúc nào ?
Tào Phi c m ng, nói :
- Ch có khanh là hi u ñư c ta !
Tư Mã Ý Tâu :
- N u ch c binh nơi Trung qu c thì khó th ng. Bây gi ph i dùng 5 ñ o ñánh
áp l i, làm Gia Cát Lư ng lúng túng
thì t ph i ng i ch u thua.
Tà Phi nói :
- Ph i dùng 5 ñ o binh mã nào ?
Tư Mã ý tâu :
- Ph i vi t thư cho Tiêu T Vương qu c là Kha T Năng ñ mua lòng, r i khi n
y d n 1 ñ o binh Tây Khương ñánh Tây Bình Quan. L i vi t thư cho Man vương là
M nh Ho ch khi n ñem 10 v n binh l y Ích Châu , Vĩnh Xương, Trương Kha và
Vi t Hu . L i khi n s qua Ðông Ngô gi ao h o v i Tôn Quy n, h a c t ñ t cho y



r i khi n ñánh Lư ng Xuyên, Giáp Kh u, B i Thành. L i khi n M nh Ð t là tư ng
m i ñ u, d n binh vào phía Tây H n Trung ; l i khi n Tào Chơn làm ñ i Ðô ñ c
d n binh theo ñư ng Kinh Tri u ñánh Dương Bình Quan Tây Xuyên.Ðó là 5 ñ o
v y . Tào Phi c m ng, bèn l a 4 viên quan tài gi i làm s ñi b n nơi. Phong Tào
Chơn làm ñ i Ðô ñ c lãnh binh kéo th ng ñ n Dương Bình Quan.
Còn bên Th c, t khi Lưu Thi n lên ngôi, các tôi c u th n già c ch t nhi u. T t
c trào chính ñ u phó cho Kh ng Minh. Lúc y H u chúa chưa l p hoàng h u .
Kh ng Minh bèn tâu :
- Con gái Xa k tư ng quân Trương D c Ð c là ngư i hi n h u, tr tu i, B h
nên ch n làm hoàng h u.
H u chúa bèn y t u.
Công vi c trào chính v a xong thì có tin Tào Phi c năm ñ o binh kéo th ng t i
Tây Th c.
Ð o th nh t do Tào Chơn làm Ðô ñ c ñánh Dương Bình Quan. Ð o th hai do
M nh Ð t ñánh H n Trung. Ð o th ba do Ðông Ngô ñánh Giáp Kh u. Ð o th tư
do Man Vương M nh Ho ch ñánh Ích Châu. Ð o năm do Kha T Năng ñánh Tây
Bình Quan. Tin ñã báo cho Th a Tư ng.
H u chúa c kinh cho m i Kh ng Minh t i.
N i th tr v báo :
- Th a Tư ng ñau không ra khách ñư c .
H u chúa càng th t kinh. Qua b a sau sai Huỳnh Môn ñ n t n giư ng Kh ng
Minh mà thưa vi c l n y. Nhưng các quan ñ u không vô ñư c vì Kh ng Minh ñã
d n các môn l i không ñư c cho ai ñ n.
Các quan than :
- Tiên chúa lúc thác ñã c l i phú thác cho Th a Tư ng . Nay Tào Phi c binh
năm ñ o ñ n xâm lăng b cõi mà Th a Tư ng l y c ñau là ý gì ?
Giây lâu có quân môn thưa :
- B nh m i v a khá. Th a Tư ng nh n l i m i các quan c v mai s ra ñô
ñư ng ngh vi c .
Sáng hôm sau các quan ñ u ñ n trư c ph Th a Tư ng mà cũng không th y ra
ti p.
Lúc y, Ð Quỳnh vào tâu v i H u chúa :
- Th a Tư ng không ch u ngh vi c. V y xin b h hãy thân chinh ñ n mà h i k
, H u chúa li n vào cung thưa m i vi c v i Hoàng thái h u.
Thái h u th t kinh nói :
- Sao Th a Tư ng làm như v y, ch ng ph lòng Tiên ñ sao ?
Ð ng Doãn tâu :
- Xin Hoàng thái.h u an tâm. Ch c Th a Tư ng có k chi ñây . V y ñ chúa
thư ng ñi trư c, d u Th a Tư ng có ý chi thì Thái h u s h i sau cũng chưa mu n .
Thái h u nghe theo.
H u chúa bèn ng giá ñ n trư ng ph .



K môn l i th y thánh giá bèn quì m p mà l y .
H u chúa h i :
- Th a Tư ng ñâu ?
K môn l i thưa :
- Ngư i ñâu tôi thi t không rõ. Song Th a Tư ng truy n ph i ngăn các quan
không cho ai vào .
H u chúa li n ñi b vào thì th y Kh ng Minh ñang ch ng g y xem cá.
H u chúa bư c t i sau lưng giây lâu r i m i h i :
- Th a Tư ng có an vui chăng ?
Kh ng Minh quay l i th y H u chúa bèn quì l y mà tâu :
- T i tôi ñáng ch t .
H u chúa nói :
- Nay Tào Phi phân binh 5 ng , ñánh r t g p. Sao Tư ng ph không lo vi c y ?
Kh ng Minh cư i, tâu :
- L nào tôi không bi t. Tôi ch ng ph i xem cá. Mà ñó là ch tôi ñang lo .
H u chúa h i :
- V y ph i li u sao ?
Kh ng Minh tâu :
- B n ñ o binh c a Kha T Năng, M nh Ho ch, M nh Ð t và Ng y tư ng Tào
Chơn tôi ñã d p h t. Duy còn mình
phía Tôn Quy n tôi cũng ñã tính ra m t k n a r i . Song ph i có m t ngư i l i
nói cho hay làm s ñ n ñó. Ng t vì chưa tìm ra .
H u chúa nghe nói n a m ng, n a s h i :
- Tr m mu n bi t k c a Tư ng ph ñã d p các ñ o binh kia th nào ?
Kh ng Minh tâu :
- Tiên chúa ñã phú thác b h cho tôi. Tôi ñâu dám ch i. Ng t vì cái hay c a
binh pháp là cơ m t, ch ti t l ra. Tôi bi t Kh T Năng ñ n Tây Bình Quan, nên
ñã sai Mã Siêu là ngư i nhau rún Tây Lương, l i ñư c lòng quân Tây Khương.
Mã Siêu mà tr n nơi ñó thì h t lo. Th là m t ñ o quân ñã d p r i. Còn M nh Ho ch
xâm ph m b n qu n, tôi ñã sai ngư i ñem h ch văn ñ n cho Ng y Diên làm k nghi
binh, ra t vào h u, r i ra h u vào t . Man Vương thư ng ña nghi. N u th y nghi
binh ch c không dám c , ñ o quân th hai tôi ñã d p xong. Còn M nh Ð t ñ n H n
Trung. M nh Ð t v i Lý Nghiêm k t nghĩa sanh t . Nên tôi ñã ñ Lý Nghiêm gi
Vĩnh An Cung. Tôi ñã làm b c thư
gi bút t c a Lý Nghiêm g i M nh Ð t. T t M nh Ð t s gi ñau không ra
ñánh. Ðó là ñ o binh th ba ñã d p xong. Còn Tào Chơn ñánh Dương Bình Quan,
ch này hi m tr nên ñã sai Tri u Vân gi ch n i không ra ñánh. y là 4 ñ o kh i
lo . Nhưng vì s sơ xu t nên sai Trương Bào và Quan Hưng ñem binh ph c các nơi
hi m y u ñ phòng ti p ng cho Tri u Vân. M i vi c ph i t c t c báo v Thành Ðô
cho tôi bi t. Các vi c này r t cơ m t nên tri u th n không ai ñư c bi t.



Ch còn m t ñ o do binh Ðông Ngô thì chưa r c r ch vì còn ngóng xem b n ñ o
kia có th ng thì m i ñ n ñánh, còn như b n ñ o kia b i thì h ñâu có ñ ng binh.
H u chúa c m ng. V a bư c ra kh i dinh, các quan ñ ng ñón ngoài th y H u
chúa h n h thì m ng th m. Trong s ñó có Ð ng Chi t Bá Miêu, gi ch c H B
thư ng thư.
Kh ng Minh bèn gi Ð ng Chi l i trò chuy n.
Kh ng Minh h i :
- Hi n Th c, Ng y,. Ngô chia thành ba chân v c, n u mu n d p hai nư c Ngô,
Ng y ñ th u g m m t m i thì ph i ñánh nư i nào trư c.
Ð ng Chi nói :
- Ng y tuy là gi c c a H n, nhưng binh m nh l m, chưa th tính g p. Theo tôi
nên hòa v i Ngô ; sau ñó tính chuy n ph t Ng y.
Kh ng Minh cư i l n :
- Tôi nghĩ v y ñã lâu, song chưa ki m ñư c ngư i làm s qua Ðông Ngô mà tính
vi c gi ao h o. Nay ông rõ ý tôi. Ông hãy qua ñó m t phen .
Ð ng Chi nói :
- Tôi tài sơ, trí thi n, s không kham n i vi c l n ñó !
Kh ng Minh nói :
- Mai tôi vào tâu v i thiên t . Bá Miêu c ñi m t phen ñ ng ch i t !
H i 86
Th Trương Ôn, T n B t kh u tranh
Phá Tào Phi, T Th nh ñ t l a
Hôm nay Kh ng Minh xin H u Chúa cho Ð ng Chi làm s qua Ðông Ngô.
H u Chúa y t u.
Còn Ðông Ngô, t ngày L c T n d p yên binh Ng y thì ñư c Tôn Quy n phong
làm Ph Qu c tư ng quân, kiêm
lãnh Kinh Châu m c. T ñó, L c T n n m h t binh quy n.
Tôn Quy n c i niên hi u là Huỳnh Võ nguyên niên.
Trong lúc thương ngh b ng có tin Tào Phi sai s ñ n.
Tôn Quy n cho vào.
S tâu :
- Trư c ñây Tây Th c c u c u Ng y, vì Ng y chúa không rõ nên cúu ng. Nay
r t ân h n nên mu n d y binh ñánh Th c. N u Ðông Ngô ñ ng lòng s chia ñ t làm
hai .
Tôn Quy n chưa quy t, h i Trương Chiêu.
- L c T n r t cao ki n: Xin ñ i vương h i y m i ñư c .
Tôn Quy n nghe theo, truy n g i L c T n.
L c T n tâu :



- Khó mà d p Tào Phi. N u không theo y t mang thù h n . Nay c g ng mà ch u
ñ ñi, ñ coi b n ñ o binh kia như th nào. N u b n ñ o kia th ng, Tây Xuyên
nguy, Gia Cát Lư ng th t tr n, thì ta s ph t binh l y Thành Ðô. N u b n ñ o kia
b i s tính k khác.
Tôn Quy n nghe theo, bèn cho g i Ng y s vào nói :
- Quân mã chưa ch nh ñ n xong. Xin ch n ngày lành s t n binh .
Cách ít ngày có tin báo : Binh Tây Phiên g p Mã Siêu không ñánh mà lui. Còn
Man Vương cũng b Ng y Diên d p
lui r i. Phía M nh Ð t kéo binh Thư ng Dung ñ n n a ñư ng b ng nhu m b nh
ñi không ñư c . Riêng Tào Chơn b Tri u Vân ngăn gi nơi hi m y u. Tào Chơn
ñóng binh nơi Tà C c li u b th th ng không n i, cũng ph i im binh.
Tôn Quy n nghe tin này thì nói :
- L c T n th t là th n toán, n u không ta ñã làm li u mà gây oán v i Th c n a
r i!
Trong lúc bàn b c có tin :
- Tây Th c sai Ð ng Chi ñ n !
- y là k th i binh c a Kh ng Minh, nên sai Ð ng Chi ñ n thuy t ñó .
Tôn Quy n h i :
- V y ph i x s ra sao ?
- Trư c ñi n m t v c d u l n, dư i ñ t l a m nh. R i ñ ch ng m t nghìn quân
sĩ cao l n c m dao ñ ng hai bên ñi n. Sau dó d n Ð ng Chi vào. Chúa thư ng c
l y tích L ch Di K ñi du thuy t nư c T mà trách, ñ coi y ñ i ñáp th nào ?
Tôn Quy n nghe l i sai quân sĩ làm y k , r i m i m i Ð ng Chi vào.
Chi v a bư c ñ n trư c cung th y binh sĩ cao l n, c m dao ñ ng hai bên ñi n,
thì hi u ý, không h s s t, c ch m rãi bư c vào. Ð n trư c ñi n l i th y m t v c
d u ñang sôi .
Ð ng Chi m m cư i ñ n trư c Tôn Quy n xá dài mà không l y .
Tôn Quy n bèn n t r ng :
- Sao ngươi không l y ?
Ð ng Chi ñáp :
- Thiên s c a Thư ng Qu c ch ng l y chúa c a ti u bang .
Tôn Quy n c gi n :
- Ngươi mu n b t chư c L ch Sanh du khách nư c T sao ? V y ph i nh y vào
v c d u cho mau !
Ð ng Chi cư i :
- Ðông Ngô nhi u hi n sĩ, chăng ng l i s k thư sinh như v y !
Tôn Quy n càng gi n, h i :
- Ta há s m t ñ a th t phu như ngươi sao ?
Ð ng Chi ñáp :



- N u không s Bá Miêu này , sao l i s nó ñ n thuy t mà bày b như th ?
Tôn Quy n nói :
- Ngư i làm thuy t khách cho Kh ng Minh, mu n ta b Ng y theo Th c ph i
không ?
Ð ng Chi thưa :
- Tôi ch là k thư sinh nư c Th c, vì s l i h i c a Ngô mà ñ n giúp, c chi l i
s ñ n như v y ?
Tôn Quy n nghe nói, bèn n t quân sĩ lui ra, r i h i nh :
- Ch ng hay vi c l i h i gi a Ngô và Th c như th nào ?
Ð ng Chi h i :
- Ý ñ i vương mu n gi ng hòa v i Ng y hay Th c ?
Tôn Quy n ñáp :
- Ý ta mu n gi ng hòa v i Th c, e Th c chúa còn nh , ki n th c h p nên không
ñư c th y chung chăng ?
Ð ng Chi thưa :
- Ð i vương là b c anh hào, Kh ng Minh là b c tu n ki t, Th c có Sơn Xuyên,
Ngô có Tam Gi ang kiên c . N u cùng hi p nhau mà t i thì gom thâu thiên h , n u
lui thì gi gìn ba chân v c mà b o th . Nay Ð i vương l i xưng th n v i Ng y, n u
trái thì ñem binh ñ n ñánh. Ch ng y Th c th a cơ ti p ng, ch ng hóa Ðông Ngô
b cô th sao ?
Tôn Quy n cư i vui nói :
- L i tiên sinh r t h p ý ta. Nay ta mu n cùng Th c gi ao hòa. Ph i chăng tiên
sinh có th giúp ta ?
Ð ng Chi cư i :
- Khi nãy mu n gi t tôi cũng là Ð i vương, bây gi nh tôi cũng l i Ð i vương.
N u Ð i vương nghi ng thì sao mà th
tín v i Th c ñư c .
Tôn Quy n nói :
- Ý ta quy t ñoán, tiên sinh ch nghi !
Bèn g i tư ng sĩ ñ n mà nói :
- Ð t Th c có Ð ng Chi ñi s mà không nh c vua, há bên Ngô không có ai dám
vào ñ t Th c ñ ñ t ý ta sao ?
V a d t l i thì Trương Ôn, t c Hu Thu, bư c ra thưa :
- Tôi xin ñi .
Tôn Quy n nói :
- E khanh th y Kh ng Minh mà không ñ t ñư c ý ta .
Trương Ôn nói :
- Kh ng Minh cũng là ngư i, tôi cũng là ngư i, há tôi l i s y sao ?
Tôn Quy n c m ng, bèn khi n Trương Ôn cùng Ð ng Chi vào Tây Th c.
Còn Kh ng Minh ñoán ch c Ð ng Chi ñi s thành công bèn tâu v i H u chúa :



- H Ð ng Chi thành công, t Ngô vương cũng sai s qua ñáp l . V y b h c
ti p ñ i ân c n ñ s v Ngô t m i gi ao h o. H Ngô Th c bang gi ao r i, ta s d p
Nam Man. H Phương Nam yên thì tính k B c Ng y. Tr Ng y r i thì Ðông Ngô
cũng ch ng bao lâu.
H u chúa nghe ñ ng ý. X y có tin báo : Ðông Ngô sai Trương Ôn theo Ð ng Chi
vào Th c ñáp l .
H u chúa truy n cho vô, Trương Ôn l y làrn ñ c chí, th y H u chúa bèn bư c
lên thi l .
Sau ñó H u chúa truy n bày ng y n mà ñãi r t tr ng.
Qua hôm sau Kh ng Minh l i bày ti c th t Trương Ôn.
Khi ñang ăn Kh ng Minh nói v i Trương Ôn :
- Khi Tiên chúa còn, ngư i không hòa v i Ngô .Ð n H u chúa l i hâm m Ngô
Vương, mu n b h n xưa hi p nhau mà tr Ng y. V y nh Ð i Phu v tâu l i .
Ôn h a ch u.
Ðang cu c rư u, b ng m t ngư i ngh inh ngang bư c vào, xá dài r i ng i vào
bàn ti c.
Trương Ôn l y làm l , h i Kh ng Minh :
- Ngư i nào v y ?
Kh ng minh ñáp :
- Ðó !à T n B t, t là T S c, hi n gi ch c H c Sĩ t i ñ t Ích Châu.
Trương Ôn cư i, nói :
- Danh xưng là h c sĩ ch ng bi t có th c h c không ?
T n B t bèn nghiêm m t nói :
- ñ t Th c, con nít ba tu i còn ñư c h c, hu ng chi tôi .
Trương Ôn h i :
- S h c c a ông th nào ?
T n B t thao thao :
- Trên thông thiên văn, dư i thông ñ a lý, Tam giáo, c u lưu bách gia chư t ;
nh ng vi c hưng ph xưa nay, nh ng thánh kinh, hi n truy n không gì không ñ c.
Trương Ôn l i h i :
- Thôi, tôi ch h i ông vi c trên tr i. V y ch tr i có ñ u chăng ?
B t cư i ñáp :
- Có ñ u .
Ôn h i g n :
- Ð u hư ng nào ?
B t ñáp :
- hư ng Tây, vì t ng kinh có câu : Nài quy n Tây c . L y ñó mà suy thì ñau
hư ng Tây.
Ôn l i h i :
- Tr i có tai chăng ?
B t ñáp :



- Có ! Tr i cao mà nghe ñư c ch th p. Kinh Thi có câu : H c minh c u cao,
thanh văn vu thiên .
Trương Ôn l i h i :
- Tr i có chân chăng ?
B t ñáp :
- Có . Kinh Thi có câu thiên b gi an nan .
Ôn h i ti p :
- Tr i có h chăng ?
- Sao l i không ? h Lưu !
Ôn h i :
- Sao l i h Lưu ?
B t ñáp ngay :
- Thiên t h Lưu, nên tôi bi t tr i h Lưu.
T n B t, lúc ñó, ñ i ñáp trôi như nư c ch y, mây bay, ai n y ñ u khâm ph c.
Trương Ôn cũng h t l i h i g n.
B y gi T n B t m i h i l i Trương Ôn :
- Tiên sinh là danh sĩ Ðông Ngô ñã l y vi c tr i mà h i, t tiên sinh cũng rõ l
trên tr i l m chăng ? V y xưa lúc h n ñ n, âm dương chưa ñ nh. Khí nh n i lên
làm tr i, khí n ng chìm xu ng làm ñ t, ñ n khi Cung Công Thi ñánh gi c
thua, va ñ u vào núi B t Châu, làm cho m t c t tr i b gãy, ñ t l i khuy t, tr i
Nghiêng v phía Tây B c, ñ t s p phía Ðông Nam. Như th tr i ñã trong nh , n i
lên, sao còn nghiêng phía Tây B c ? Xin tiên sinh ch giáo .
Trương Ôn không ñáp ñư c, bèn ra kh i bàn ti c mà nói :
- Tôi không dè ñ t Th c có nhi u anh tài ñ n th !
Kh ng Minh s Ôn th n, bèn ñ l i :
- Nhưng v n s nơi bàn ti c ñ u là nh ng ñi u ñùa vui, ñâu ph i tài an bang ñ nh
qu c ?
Sau ñó, Trương Ôn t t Kh ng Minh.
Kh ng Minh l i khi n Ð ng Chi theo Trương Ôn sang ñáp l .
V ñ n Ðông Ngô, hai ngư i vào bái y t Tôn Quy n, Ôn tâu :
- H u Chúa và Kh ng Minh th t tâm gi ao h o lâu dài cùng Chúa Thư ng ñ
chung lo di t Ng y.
Tôn Quy n c m ng, thi t ñãi Ð ng Chi r t h u.
Sau ñó, Ð ng Chi t giã Ngô Vương v Th c.
Còn Tào Phi ñư c tin Ngô Th c k t liên thì gi n l m, bèn tri u h t chư tư ng l i
l pk .
Khi y Tào Nhơn và Gi H ñã ch t r i.
Tân T tâu :
- N u Ngô Th c liên k t e khó ñánh, chi b ng cho quân ñi khai kh n ñ t hoang,
trong 10 năm t binh lương sung túc m i lo vi c l n ñư c.
Tào Phi nghe tâu c gi n nói :



- Chúng nó toan tính ñánh ta nay mai, mà ta tính chuy n 10 năm n a. Thi t là k
h nho.
Tư Mã Ý tâu :
- Ðông Ngô chi m sông Trư ng Gi ang, n u ít thuy n thì khó qua. V y ph i s m
nhi u thuy n ñi theo ng Thái Ð nh vào sông Hoài, th ng chi m Nam T . Như v y
m i là k hay .
Tào Phi y t u, bèn truy n ch ñóng thuy n l n m i chi c ch a 2 ngàn ngư i, c
th y ch ng ba ngàn chi c. Sau ñó, sai Tào Chơn làm Ti n b tiên phong, Trương
Liêu , Trương H p, Văn Sánh, T Quáng làm Ð i tư ng, d n binh ñi trư c còn H a
Ch , L Ki n gi a trung quân, Tào Hưu lo hi p h u , Lưu Hoa, Trương T làm
tham mưu, n i ngày y kh i binh.
L i phong Tư Mã Ý làm Thư ng thơ B c Xa ñ l i H a Xương, lo vi c qu c
chánh .
Quân do thám v báo Ngô Vương :
- Tào Phi ng i thuy n r ng ng giá thân chinh, d n th y l c quân hơn 30 v n
quy t ñánh Gi ang Nam .
Tôn Quy n c kinh, bèn nhóm chư tư ng bày k c ñ ch.
C Ung tâu :
- Nay Ngô ñã hòa v i Th c. V y vi t thư xin Kh ng Minh d y binh Tây Th c
ñánh vào Trung Nguyên, còn m t khác sai tư ng ñ n Nam T ch ng gi .
Tôn Quy n nói :
- Ta ñã rõ k y, song L c T n ñang trên Kinh Châu, ch y r t quan h còn
trư c m t không ai dám ra s c . V a d t l i thì T Thanh bư c ra, tâu :
- Tôi xin lãnh binh ñi b t Tào Phi .
Tôn Quy n c m ng, nói :
- N u tư ng quân ñi phen này lòng ta m i an . Bèn phong T Th nh làm ñ i Ðô
ñ c, qu n th th y b hơn 3 v n d n ñ n Nam T c ñ ch.
T Th ch vâng l nh ra ñi.
Lúc y, Tôn Thi u bư c ra nói :
- Chúa Th ng y thác cho Ð i tư ng b t Tào Phi. V y nên phát binh cho s m
ñ ch n b t ñ ch, n u ñ i Tào Phi ñ n tôi e mu n. quá .
T Th ch nói :
- Tào Phi th m nh, l i có danh tư ng làm tiên phuông. Không nên khinh ñ ch.
.Ta s có cách phá nó .
Tôn Thi u thưa :
- Tôi có ba ngàn quân mã, l i thu c ñư ng nơi Qu ng Lăng. Tôi nguy n quy t
chi n v i Tào Phi .
T Th nh nh t ñ nh không nghe .
Tôn Thi u c n ng n c xin ñi.
T Th ch n t l n :
- Ta s tr t i tư ng nào không tuân l nh !



Tôn Thi u nói :
- Chém thì chém, nhưng cho tôi ra ñánh m t tr n ñã . T Th nh n t t h u d n ra
chém. Nhưng Tôn Quy n hay ñư c bèn ñ n nơi mà c u Tôn Thi u.
Thi u quì móp khóc :
-Tôi không ti c m ng s ng nhưng ch ti c không ñư c ñi ñánh Tào Phi .
Tôn Quy n bèn d n Tôn Thi u ra m t T Th nh mà r ng :
- Tôn Thi u vì khí quy t, trí dõng nên ph m ñ n quân pháp xin Ðô ñ c hãy dung
y m t phen .
T Th nh tâu :
- Tôi cũng v tình mà tha t i t cho ñó, song n u còn sơ xuýt n a thì khó mà
dung .
Tôn Quy n bèn khi n Tôn Thi u l y t T Th nh.
Tôn Thi u không ch u, l i quát l n :
- Theo tôi, ph i ñem binh ñánh Tào Phi thì tôi m i l y, b ng không thà ch u ch t
ch không ph c .
T Th nh nghe nói m t h m h m.
Tôn Quy n n t Tôn Thi u ra ra; nói :
- N u không có th ng y trong quân ngũ, cũng không h i gì cho Ngô . Nói xong
tr v !
Ðêm y T Th nh ñư c tin báo :
- Tôn Thi u lén d n 3 ngàn quân sang sông r i !
T Th nh e ng i, bèn khi n Ðinh Ph ng d n thêm quân qua sông ti p ng.
Còn Tào Phi, ng giá ñ n Qu n Lăng thì ñ o binh tiên phuông ñã ñ n dàn ra nơi
mé sông r i.
Quân thám thính v báo :
- Bên b phía Nam. Không th y m t bóng quân sĩ nào c .
Tào Phi cư i nói :
- Ðó là k nghi binh c a ñ ch ñó .
Nói r i bèn khi n quân chèo thuy n ra gi a sông quan sát, thì không th y tên
ñ ch nào c , bèn quay l i h i :
- Ta nên qua sông chăng ?
Lưu Hoa thưa :
- Ph i nên ñ phòng, vi c binh hư hư thi t thi t, nên ñ i vài ngày xem sao .
Tào Phi y k , truy n quân ñóng nơi mé sông ngh ngơi.
Ðêm y vòm tr i t i ñen , Tào Phi không th y m t bóng ñèn ñu c thì làm l .
Các tư ng ñ u nói :
- Ch c binh Ngô ñã v m t .
Tào Phi nghe nói ch m m cư i.
Sáng hôm sau, sương mù vây b a , ñ n lúc tan sương, thì th y bên Gi ang Nam
doanh tr i ñâu ñó ch nh t .
Tào Phi th t kinh nói :



- Ch có m t. ñêm mà doanh tr i ch nh t . Thi t l ?
Binh Ng y th y trên thành binh mã r n ràng thì c s .
Tào Phi than :
- Dù ta có muôn ngàn binh sĩ cũng khó mà chi m ñư c. Nói chưa d t thì b ng có
cu ng phong n i lên, thuy n bè xao ñ ng. Tào Chơn v i sai Văn Sánh chèo thuy n
ra c u giá. Chính Văn Sánh nh y xu ng thuy n mà phò Tào Phi ch y tr n. Lúc y
l i có tin báo :
- Trư ng An b Tri u Vân ñánh r t g t .
Tào Phi th t kinh, h i quân sĩ lui v . Chúng quân m nh ai n y ch y. Phía sau
binh Ngô rư t t i. Tào Phi ph i bõ h t ñ ng d ng mà ch y. Thuy n r ng v a lư t
t i sông Hoài thì quân c a Tôn Thi u ào ra ñ n ñư ng.
Quân Ng y ch ng không n i ch t c phân n a . Chư tư ng ph i ráng ch ng c
m i qua ñư c sông Hoài .
Ði ñư c ba mươi d m thì g p l a b t t ñ u gió cháy xu ng.
Tào Phi c kinh, v i nh y xu ng thuy n nh mà vào b . Thuy n r ng cũng b
cháy r i .
Tào Phi v a lên ng a thì g p Ðinh Ph ng , Trương Liêu gi c ng a ñ n ñánh, b
Ph ng b n m t mũi tên vào lưng, nh T Quáng c u m i kh i . Sau ñó, cùng phò
Tào Phi mà ch y . Binh sĩ hao vô k .
Tôn Thi u, Ðinh Ph ng th a th rư t theo cư c ng a và thuy n chi n.
Binh Ng y ñ i b i T Th nh tr n th ng ñư c Tôn Quy n tr ng thư ng . Còn
Trương Liêu v ñ n H a Xương b mũi tên n ng quá cũng ch t luôn.
Nói v Tri u Vân m i ñánh vài tr n mà gi t binh Ng y quá nhi u . B ng có
chi u c a H u chúa và thơ c a Kh ng Minh truy n ph i lui binh v , ñ Mã Siêu gi
t i Dương Bình Quan. vì Nam Man ñang khu y r i Ích Châu .
Tri u Vân tuân l nh.
Lúc y t i Thành Ðô, Kh ng Minh ñang chu n b binh mã lo vi c Nam chinh.
H i 87
D p gi c R , Hán Th a Tư ng thân chinh
Ch ng binh Tr i, Nam Man Vương b b t
Kh ng Minh Thành Ðô ñang lo luy n t p quân sĩ, ch nh ñ n tri u chính, b ng
có tin báo M nh Ho ch d y binh t i ñ t Ki n Ninh.
Quan thái thú ñó l i liên k t v i gi c mưu ph n. C quan thái thú qu n Trương
Kha là Châu Bao v i thái thú qu n Vi t Huê là Cao Ð nh ñ n ñ u M nh Ho ch.
Riêng Thái Thú Vĩnh Xương là Vương Cang c th không ch u ñ u .
Kh ng Minh bèn tâu v i H u Chúa :
- Nay Man Vương M nh Ho ch không ph c tri u ñình . Ðó là ñ i h a, nên tôi
ph i ñ n ñó chinh ph t .
H u Chúa nói :



- Phía B c có Tào Phi, Nam có Tôn Quy n, ñang tranh hùng v i ta . Nay Tư ng
ph b ñi thì tr m làm sao lo ñư c . Kh ng Minh tâu :
- Ðông Ngô m i k t thân v i ta . Còn Tào Phi v a thua Ngô m t tr n, nhu khí
ñã tan, còn ñâu mà tính xa ñư c. Nay Lý Nghiêm tr n nơi B ch Ð Thành cũng ñã
s c ngăn L c T n ; Mã Siêu nơi H n Trung. Tôi l i ñ Quan Hưng và Trương Bào
làm c u ng b o v b h . Như v y kh i lo . Nay ph i làm cho Man Vương ph c
tri u thì m i tính vi c Trung Nguyên ñư c .
B ng Vương Liêu tâu :
- Không nên ! Th a Tư ng là rư ng c t ñi chinh ph t n u có b nào thì nguy c p
l m!
Kh ng Minh nói :
- Ta ph i ñích thân chinh ph t Man Vương m i ñư c .
Các quan can gián ñôi ba phen, nhưng Kh ng Minh nh t ñ nh ra ñi .
Hôm sau, Kh ng Minh t giã H u Chúa r i khi n Trương Huy n làm tham mưu,
Bí Vĩ, Tri u Vân, Ng y Diên làm ñ i tư ng, th ng lãnh các ñ o binh. Vương Bình,
Trương D c làm phò tư ng. Quân binh ch ng 50 v n, nh m Ích Châu t n phát.
Ð n gi a ñư ng g p Quan Sách, con Quan Công ñ n thưa :
- T ngày Kinh Châu th t th tôi lánh n n ñ dư ng b nh nên không theo Tiên
Chúa ñư c. Nay xin ra m t H u Chúa
ñ cùng phò Qu c Gia .
Kh ng Minh li n c Sách làm Ti n B tiên phong .
Còn Ung Kh i hay tin Kh ng Minh ñ n thì bàn v i Cao Ð nh và Châu Bao chia
binh thành 3 ñ o, ngh inh ñ ch.
Cao Ð nh l i sai Ng t Hoán làm Ti n B Tiên Phong. Ng t Hoán cao chín thư c,
m t mày x u xa, d t n tay c m cây Phương Thiên H a Kích, có s c c n i muôn
ngư i, d n ñ i binh ñ n th ng nơi quân Th c.
Còn Kh ng Minh ñem binh ñ n Ích Châu g p binh Ng y Diên, v i Trương D c,
Vương Bình g p Ng t Hoán kéo t i, hai bên bày tr n th .
Ng y Diên hét :
- Ph n t c ! Hãy ñ u ñi .
Ng t Hoán c gi n hươi trư ng ñánh nhau. Ðư c vài hi p thì Ng y Diên gi thua
ch y, Hoán rư t theo. B ng g p hai ñ o ph c binh c a Vương Bình và Trương D c
xông ra ép l i. Phía trư c Ng y Diên quay ng a l i vây Hoán b t s ng ñem v n p
Kh ng Minh.
Kh ng Minh nói :
- Cao Ð nh là ngươi trung nghĩa, vì nghe l i Ung Kh i nên m i như v y. Thôi ta
tha cho ngươi v nói v i Cao thái thú, hãy ra qui hàng s m ñi !
Ng t Hoán c m ng, l y t r i v ra m t Cao Ð nh k l i ñ u ñuôi, ca t ng
Kh ng Minh vô cùng.
Cao Ð nh còn n a tin n a ng thì hôm sau binh Th c l i ñ n khiêu chi n.
Ung Kh i và Cao Ð nh bèn ra c .



Tư ng Th c gi thua b ch y. Kh i và Ð nh rư t theo b ph c binh Th c ào ra
như nư c lũ. C hai b ch y. Binh Th c b t ñư c binh Ung Kh i và Cao Ð nh vô s
k .
Kh ng Minh bèn truy n nh t binh c a Ung Kh i m t nơi, c a Cao Ð nh m t nơi
r i rao lên là h binh ca Cao Ð nh thì ñư c tha, còn c a Ung Kh i thì ph i gi t. Vì
th khi cho quân ñ n h i b n tù binh thì tên nào cũng khai là c a Cao Ð nh.
Kh ng Minh bèn th h t v và nói :
- Ung Kh i ñã ñ n ñ u ta và h n ñem th c p Cao Ð nh và Châu Bao ñ n n p,
nên ta không n gi t chúng bây. T nay ch ng nên làm ph n n a ! Khi quân v ñ n
tr i ra m t Cao Ð nh, bày t m i chuy n. Ð nh lén sai ngư i ñ n dinh Ung Kh i
thám thính. L i sai ngư i ñ n tr i Kh ng Minh dò xét. Tên quân y ch ng may b
Kh ng Minh b t.
Kh ng Minh bèn c ý nh n nó là quân c a Ung Kh i mà r ng :
- Nguyên Soái c a ngươi ñã h a ñem n p cho ta th c p c a Cao Ð nh. Sao l i
l ih n?
Nói r i bèn vi t thư ñưa cho tên quân c m v gi ao Ung Kh i. Tên quân bèn v
trao thư cho Cao Ð nh.
Cao Ð nh xem thư xong c gi n, m ng Ung Kh i là ñ a ph n ngh ch. Sau ñó kêu
Ng t Hoán ñ n lu n bàn.
Hoán nói :
- Kh ng Minh là ngư i nhân ñ c, n u ta b i ph n thì vi c ch ng lành. V làm
vi c ta b i ph n chính là do Ung Kh i. V y ph i gi t y mà ñ u Kh ng Minh là hơn .
Cao Ð nh nói :
- V y ph i li u k ra tay !
Ng t Hoán thưa :
- Ðêm nay tôi ch , h nó thua ch y v thì tôi l y ñ u .
S p ñ t xong, ñêm y Cao Ð nh kéo binh ñánh tr i Ung Kh i.
Ung Kh i th t kinh lên ng a ch y vòng ra phía sau tr i, b ng có ñ o binh c a
Ng t Hoán ph c s n xông ra. Hoán li n chém Ung Kh i bay ñ u, r i ñem v cho
Cao Ð nh. Cao Ð nh bèn ñem ñ n tr i Kh ng Minh mà hàng.
Kh ng Minh n t Cao Ð nh r i truy n ñem ra chém.
Cao Ð nh c s nói :
- Tôi ñã ñ u sao còn chém ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ngươi ñ n trá hàng há ta không bi t sao ?
Cao Ð nh nói :
- Sao Th a Tư ng l i nghi tôi như v y ?
Kh ng Minh bèn rút phong thư ra mà nói :
- Châu Bao vi t thư cho ta nói ngươi và Ung Kh i r t thân . Ch ng l m t phút
ngươi gi t Ung Kh i sao ?
Cao Ð nh khóc lóc van xin.



Kh ng Minh l i bu c ph i b t ñư c Châu Bao mang n p m i tin.
Cao Ð nh thưa :
- Tôi xin l y ñ u Châu Bao dâng ngài !
Nói ño n bèn d t Ng t Hoán d n binh th ng ñ n dinh Châu Bao mà m ng :
- Ð th t phu , sai mi vi t thư cho Gia Cát Th a Tư ng làm ly gián mà h i ta ?
Châu Bao còn ñang s ng s thì Ng t Hoán nh y t i chém Châu Bao ch t t t. Sau
ñó, Cao Ð nh d n binh và ñem th c p Châu Bao v dâng Kh ng Minh.
Kh ng Mình cư i l n :
- y là ta có ý cho ngươi gi t hai tên gi c cho rõ lòng trung c a ngươi ñó . Bèn
phong Cao Ð nh làm Ích Châu thái thú, Ng t Hoán làm Nha Tư ng. T ñó ba x
binh mã ñ u bình. R i Kh ng Minh l i ñ n Vĩnh Xương.
Vương Cang ra ngh inh ti p nói :
- Thành này gi ñư c cũng là nh L Kh i !
Kh ng Minh bèn sai g i L Kh i ñ n khen thư ng , l i h i :
- Ta nghe ông ñ t Vĩnh Xương là b c cao sĩ, v y có k chi ñ bình Nam Man
chăng ?
L Kh i li n dâng lên Kh ng Minh b c h a ñ thưa :
- T khi lên làm quan, tôi ñã bi t ngư i phương Nam mu n ph n, nên ñã sai
ngư i vào n i ñ a v b n ñ này. Th a
Tư ng có th xem ñó d ng binh.
Kh ng Minh c m ng bèn sai L Kh i làm hư ng ñ o viên. Sau ñó, ti n quân
th ng t i b cõi Man phương.
Ðang ñi d c ñư ng thì g p Mã T c hăm h ñ n dâng chi u c a H u Chúa.
Kh ng Minh ñ c chi u thì ra là H u Chúa sai Mã T c ñ n khao quân, l i h i
thăm s c kh e c a mình.
Kh ng Minh c m t ch ng cùng, bèn h i Mã T c :
- Ta nghe u Tư ng là ngư i cao ki n, ch ng hay trong vi c bình Nam bang, u
Tư ng có k chi ?
Mã T c thưa :
- Tôi ch có m t l i là t xưa ngư i Man tính tình khó chinh ph c ñư c. Nay n u
không dùng tâm lý ñ chinh ph c thì h ta ñ n s bình ñư c ngay, nhưng lúc ta ban
sư thì h n i d y. Ðó là ñư ng l i chinh Nam .
Kh ng Minh nghe nói, khen ng i ch ng cùng, bèn khi n Mã T c làm Tham quân
ñ c binh th ng t i.
Còn Man Vương ñư c tin Kh ng Minh dùng trí mà chinh ph t b n Ung Kh i
bèn nhóm Nguyên Soái ba ñ ng là Kim Hu n , Tam Ki t, Ð ng Trà Na và A H i
Nam. C ba Nguyên Soái ñ u ra m t M nh Ho ch.
M nh Ho ch nói :
- Ta ph i di t Kh ng Minh ñ gi gìn b cõi .
Nói r i bèn phân làm ba ñ o, sai Tam Ki t ñi gi a, Tra Na ñi bên t , A H i ñi
bên h u. H ai th ng trư c thì ñư c phong làm ñ ng Chúa.



Còn Kh ng Minh ñang ngh s thì có tin báo :
- M nh Ho ch khi n ba nguyên Soái ba ñ ng, phân thành ba ñ o kéo ñ n r t l i
h i.
Bèn th nh Tri u Vân và Ng y Diên ñ n g p. L i sai Vương Bình và Mã Trung
ph i qua phía h u mà ngh inh ñ ch, sai Trương Ngưng và Trương D c ñánh phía t
Tri u Vân th y Kh ng Minh không d ng mình, trong lòng không vui, bèn h i :
- Sao Th a Tư ng không sai tôi ?
Kh ng Minh nói :
- Ta cũng mu n sai Tri u Vân và Ng y Diên ñi nh p trong ñ a, nhưng s không
thu c ñư ng mà có ñi u sơ xu t chăng ? Tri u Vân bu n b lui ra.
Ðêm y, Tri u Vân nói v i Ng y Diên :
- Th a Tư ng khinh hai ta không thu c ñư ng. V y ñêm nay ta lén ñi b t vài tên
th dân, h i rõ ñư ng n o r i ñ t nh p n i ñ a mà tranh công ñ u cho Th a Tư ng
bi t .
Nói r i, hai ngư i hăm h d n năm trăm binh k tu t ra kh i tr i, nh m th ng t i
tr i ñ ch.
Ðêm y trăng m , Ng y Diên và Tri u Vân l n mò b t s ng ñư c tên d t ng a
cho ăn, d n v tr i. V ñ n nơi ñem rư u th t cho chúng ăn r i h i :
- Mi có bi t ñư ng nào vào nơi trung quân c a các tr i Man Vương ?
M y tên quân còn s s t thì Ng y Diên l y mũi gươm k nơi c mà r ng :
- Không ch ñư ng t m t ñ u .
Tên quân th t kinh nói :
- Xin ñ tôi ch cho ! Nói r i bèn ch m i n o ñư ng c a Nguyên Soái ba ñ ng . .
.
Tri u Vân và Ng y Diên c m ng, bèn khi n m y tên quân y d n ñư ng, ti n
th ng dinh tr i ñ ch. Khi ñ n tr i c a Tam Ki t thì ñã canh tư, Man quân th c d y
n u cơm.
Tri u Vân b o m y tên quân kêu m c a tr i, r i xông vào chém gi t. Quân sĩ c
lo n, ñ p nhau mà ch y.
Ng y Diên tung hoành gi a ñám ba quân, khi n binh Man ch t như r .
Kim Hu n, Tam Ki t ñang trong trư ng, b ng th y có bi n bèn c m thương ra
kh i tr i, chưa k p lên ng a thì ñã b Tri u Vân chém bay ñ u .
Tri u Vân bèn l y th c p c t vào c ng a. Man quân ch y như ong v t .
Sau ñó, Tri u Vân và Ng y Diên chia làm hai ñ o. Diên ñ n tr i Ð ng Trà Na.
Ð n nơi th y Man quân náo lo n thì bi t có Vương Bình ñ n r i, bèn hi p l c ñánh
phía sau. Trà Na th y u gi c ng a ch y dài. Còn Tri u Vân ñ n tr i A H i Nam
thay ñ o binh c a Mã Trung ñã ñ n trư c tr i, bèn vào ch n Trung quân quy t tìm
ñư c A H i Nam mà gi t. Nhưng H i Nam ñã b ch y r i.
Tri u Vân bèn truy n ñ t phá h t dinh tr i, r i cùng Mã Trung v ra m t Kh ng
Minh.
Kh ng Minh nói :



- Hai Chúa ñ ng ñã ch y dài. V y ñ u Tam Ki t ñâu ?
Tri u Vân bèn dâng ñ u Tam Ki t lên ñ k công.
Các chư tư ng l i nói :
- Hai tên kia ñã ch y thoát .
Kh ng Minh cư i :
- Hai ñ a y, ta ñã b t r i !
Ai n y nghe nói d u th t kinh.
Kh ng Minh l i khi n quân sĩ d n hai Nguyên soái c a Man Vương vào, r i
truy n m trói và khao thư ng rư u th t, l i cho y ph c r i khi n ai v ñ ng nay.
Hai ngư i t ơn, khóc lóc ra v .
- Ngày mai th nào M nh Ho ch cũng ñ n. V y ta ph i l p k b t y .
Tri u Vân và Ng y Diên lãnh m ng .
Kh ng Minh d n dò m t k xong. hai ngư i kéo binh ñi.
M nh Ho ch ñang ng i trong trư ng b ng có tin báo ba v nguyên soái ñã b b t
s ng h t r i còn quân sĩ ñ u v tan, ch y t tán, thì c gi n, bèn r c binh kéo t i,
b ng g p Vương Bình.
M nh Ho ch ra ng a, ñ ng ngó h i lâu, r i nói :
- Ngư i ta ñ n Kh ng Minh d ng binh hay l m. Nhưng theo ta các ñ o binh y
ñâu có gì ñáng s . N u ta bi t trư c Kh ng Minh ch là tên hư danh thì ta ph n lâu
r i . Nói xong, h i các tư ng :
- Ai dám ra b t tư ng Th c ?
B ng Man Nha Trư ng gi c ng a x c t i. Vương Bình th y Man tư ng ñ n thì
v i hoành thương ra ñánh. Chưa ñư c vài hi p, Bình ch y dài, M nh Ho ch ñu i
theo.
Quan Sách l i ñem binh ti p ng. Ðánh vài hi p l i b ch y. Ch y ñư c hai
mươi d m, b ng hai bên ñư ng chiêng tr ng n i lên, hai ñ o binh Th c xông ra,
c m ñ u là Trương Ngưng và Trương D c. Hai tư ng ñánh ép r t m nh. Man quân
ñ i b i. M nh Ho ch ch y dài, b ng t bên ñư ng m t tư ng xông ra chân l i.
Tư ng ñó là Tri u T Long. T Long v a ñánh m t tr n, b t s ng Man quân không
ñ m xu .
M nh Ho ch ch còn vài tên quân k , d n nhau tr n trong hang núi. B ng Ng y
Diên t nói xông ra theo k c a Kh ng Minh. M nh Ho ch ch ng c không n i nên
b Ng y Diên b t s ng, quân sĩ xin ñ u hàng h t th y.
Ng y Diên d n M nh Ho ch ra m t Kh ng Minh.
Lúc y Kh ng Minh ñã truy n bày y n ti c, l i d y m trói h t Man binh, cho ăn
u ng và nói :
- Chúng bay ñi chinh chi n th này, t là v con khóc lóc, th m thi t. Ta bi t th
nên không n gi t. V y, ta cho tr v làm ăn s ng v i v con, ch có giúp ñ a gi c
làm ph n n a . Man quân l y t c m ơn không cùng r i ra v .



Kh ng Minh l i truy n chư tư ng nai n t ch nh t , quân sĩ gươm giáo r ng ng i,
ñ ng th nh b y l p, r i m i sai d n M nh Ho ch vào. Ho ch vào quỳ trư c trư ng.
Kh ng Minh h i :
- Tiên ñ không b c ñãi ngươi sao ngươi l i làm ph n ?
M nh Ho ch thưa :
- Ð t Lư ng Xuyên là c a ngư i khác, sao chúng bây ñ n xâm chi m r i l i
xưng vua. Còn ta ñ t này lâu năm , sao l i b t ta c ng hi n. Như v y là chính
nghĩa sao ?
Kh ng Minh nói :
- Nay ngư i ch u ñ u chăng ?
M nh Ho ch ñáp :
- Ta ñã b th t th . Trong quân binh th ng b i là trư ng, có chi mà g i là nh c .
Kh ng Minh nói :
- N u không ph c , ta th ngươi v ngươi ch u chăng ?
M nh Ho ch ñáp :
-N u ta v ta l i ch nh b binh giáp ñ so tài cao th p .
Kh ng Minh bèn sai quân m trói r i l y rư u cho M nh Ho ch u ng, cho qu n
áo m c và c p ng a tr v .
M nh Ho ch bèn lên ng a phi v tr i.
H i 88
Vư t Lư Th y, Kh ng Minh b t Man vương
Bi t trá hàng, ba phen trói M nh Ho ch
Sau khi M nh Ho ch ñư c th chư tư ng h i Kh ng Minh :
- M nh Ho ch là m t tay l i l i t i Nam Man, sao không gi t cho r i ?
Kh ng Minh cư i :
- Ta b t M nh Ho ch d như thò tay vào túi l y ñ thì c n gì ph i gi t y. Hãy ñ
nó thi t lòng ph c ta, sau này s h t làm ph n .
Ngày y, M nh Ho ch tr v thì quân sĩ m ng l m h i :
- T i sao ñ i vương ñã b b t mà l i v ñư c ?
M nh Ho ch cư i :
- Ta gi t chúng r i ño t ng a mà v .
Sau ñó, M nh Ho ch sai g i Ð ng Trà Na và A H i Nam ñ n, nói :
- Ta ñã bi t h t binh pháp c a Kh ng Minh. N u ñánh t b chúng b t. N u c
th thì chúng s h t lương mà tr v . Ta l i có sông Lư Th y r t hi m tr . V y ph i
ñem h t thuy n v phía Nam, ñào hào cho sâu, ñ p lũy cho cao. Th xem tài Kh ng
Minh th nào . Các tù trư ng ñ u tuân l nh.
Còn Kh ng Minh kéo ñ i binh ñ n sông Lư Th y thì có tin báo sông Lư Th y
không có thuy n, nư c ch y xi t, khó qua ñư c. Lúc y, t i Nam phương, khí tr i oi
b c quân sĩ không m c giáp ñư c .
Kh ng Minh bèn truy n quân sĩ ñ n nơi có cây c i mát mà ñóng tr i.



Chư tư ng bèn h i :
- Tiên chúa xưa cũng ch vì ñóng tr i trong bóng mát mà b L c T n ñ t h t. Nay
sao Th a Tư ng l i theo k y ?
Kh ng Minh cư i :
- Man Vương ñâu ph i là L c T n ?
Kh ng Minh l i khi n ph i l p tr i b ng c khô, che cho ng a ñư c mát. Sau ñó
l i ñư c Mã Ð i vâng l nh H u Chúa ñem thu c gi i nhi t ñ n.
Kh ng Minh nói v i Mã Ð i :
- Nam Man hi n gi ch c sông Lư Th y, ñào hào sâu, ñ p lũy cao, mà binh ta ñã
m t ; v y ta mu n dùng ñ o binh c a ngươi m i ñ n , rán ti n qua sông ch t ñư ng
lương c a nó li u ñư c chăng ?
Mã Ð i thưa :
- R t nên !
Kh ng Minh nói :
- V y ngươi hãy d n b n b binh qua sông ch n ñư ng lương c a nó, r i khi n
Trà Na và A H i Nam làm n i ng g p . Mã Ð i y l nh.
Khi quân Mã Ð i kéo ñ n sông Lư Th y th y nư c ch y xi t, song có m t ch
c n, bèn khi n quân l i qua. Ch ng may l i ñ n gi a sông thì quân sĩ b l nh cóng,
b nư c cu n trôi ñi phân n a. Còn m t s khác m nh hơn , l i ñư c qua sông,
nhưng l i b th huy t n m b p.
Mã Ð i th t kinh ch y v báo Kh ng Minh.
Kh ng Minh c s bèn tìm ngư i ñ a phương mà h i thì ñư c bi t, sông Lư
Th y, ban ngày tr i nóng, khí ñ c b c lên r t nguy hi m, ph i ch ban ñêm m i qua
ñư c .
Kh ng Minh c m ng , bèn ch n thêm 600 quân kh e, n a ñêm theo Mã Ð i
vư t sông, qu nhiên vô s .
Mã Ð i li n sai quân ñ n nơi Giáp San C c là nơi t phía có núi, mà ch n ñư ng
lương c a ñ ch.
Man binh không hay, d n binh qua, b quân Mã Ð i ño t hơn trăm xe.
Man binh b ch y v báo cho M nh Ho ch.
Lúc y M nh Ho ch ñang say sưa, vui ñùa v i tư ng sĩ mà r ng :
- Ta nh sông Lư Th y c th thì d u cho Kh ng Minh có m c cánh cũng khó
qua n i. Ð i chúng h t lương th c ta s t n binh m t tr n là thành công . Nói ño n,
m t tên tù trư ng thưa :
- Nơi San Kh u có m t khúc sông c n, n u binh Th c bi t ñư c thì nguy c p.
M nh Ho ch cư i :
- Ngươi ñây mà th t không bi t gì. Ý ta mu n chúng nó qua sông cho ch t h t
m i th a .
Tù trư ng l i thưa :
- Ví như có ngư i ñ a phương cho chúng bi t qua sông ban ñêm s vô h i thì sao
?



M nh Ho ch l i cư i :
- Ngư i nư c ta sao l i giúp cho gi c. Ngươi nói kỳ v y.
Ðang bàn chuy n thì có quân báo :
- Binh Th c ñã kéo qua Giáp San C c ch n ñư ng lương, ño t h t trăm xe .
M nh Ho ch c gi n bèn sai Man Na Trư ng d n quân ñ n Giáp San C c.
Còn Mã Ð i, nghe binh Man Vương kéo t i thì dàn binh ch c ñ ch.
Ðánh chưa ñ y m t hi p, Mã Ð i chém Nha Trư ng m t ñao bay ñ u .
M nh Ho ch ñư c tên báo bèn kh i :
- Có ai dám ra ñánh Mã Ð i không ?
Ð ng Trà Na nói :
- Tôi xin ñi . Sau ñó c p cho A H i Nam ba ngàn binh ñ n gi San Kh u.
Ð ng Trà Na g p Mã Ð i bèn x c t i ñánh li n.
Mã Ð i hét l n :
- Mi là ñ a vô ơn. Th a Tư ng h u ñãi mi, sao mi l i ph n phúc ?
Ð ng Trà Na h th n quay v .
Khi ñ n tr i M nh Ho ch h i :
- Sao l i tr v ?
Ð ng Trà Na thưa :
- Mã Ð i qu là b c anh hùng, tôi thi t khó th ng y .
M nh Ho ch c gi n truy n mang chém. Các quan can ngăn mãi m i thôi, M nh
Ho ch l i truy n ñánh ba ch c roi m i cho v tr i.
Ðêm Ð ng Trà Na b c b i, ng i m t mình, quân sĩ vào thưa :
- Th a Tư ng là ngư i nhân h u, sao Nguyên soái không b t M nh Ho ch mà
ñ u cho r i ?
Ð ng Trà Na nghe l i, ñêm y d n mươi tên quân ñ n b t s ng M nh Ho ch lúc
y ñang say mèm. Sau ñó, Trà Na trói l i và gi i ñ n n p cho Kh ng Minh mà xin
ñ u hàng. Ðư c tin c p báo, Kh ng Minh truy n tư ng sĩ chu n b dinh tr i, treo c
k t hoa, r i m i d n M nh Ho ch vào.
Kh ng Minh bèn ti p ñãi Ð ng Trà Na và tù trư ng r t h u , r i cho v h t.
Ðo n Kh ng Minh cư i nói v i M nh Ho ch :
- Hôm trư c ngươi nói, h b t ñư c ngươi l n n a, ngươi m i ch u ñ u. Hôm
nay ngươi nghĩ sao ?
M nh Ho ch nói :
- L n này ñâu ph i ngươi gi i mà b t ñư c ta . Ðó là b n tuỳ tư ng ta làm ph n .
Kh ng Minh nói :
- N u ta l i th ngươi ra thì ngươi nghĩ sao ?
M nh Ho ch ñáp :
- Ta s thâu góp tàn binh mà ñánh n a .
- N u ta b t ñư c l n n a thì ngươi tính sao ?
M nh Ho ch cư i .



- N u th ta m i ph c .
Kh ng Minh bèn truy n c i trói, l y rư u th t cho M nh Ho ch ăn u ng r i cho
ñi xem dinh tr i mà r ng :
- T ngày ra kh i Mao Lư ñ n nay, không tr n nào ta không th ng, còn ngư i
nư c Man phương, s c ñư c bao nhiêu mà không ch u hàng ?
M nh Ho ch không tr l i.
Xem xong Kh ng Minh l i d n M nh Ho ch v th t ñãi m t l n n a r i m i cho
v .
Khi v ñ n tr i, M nh Ho ch r t căm t c Ð ng Trà Na và A H i Nam, bèn sai
ngư i ñ n tr i báo cho hai ngư i r ng : - Có s m ng c a Kh ng Minh ñ n .
Ý c a M nh Ho ch là g t hai ngư i ñ n r i gi t mà quăng thây ñư i v c, còn
mình d n binh ñ n Giáp C c San mà ñánh v i Mã Ð i. Nhưng ñ n nơi Mã Ð i ñã
ch h t lương ñi r i.
Sau ñó l i sai M nh Ưu d n năm trăm binh k ñem ngà voi, các v t châu báu ñ n
dinh Kh ng Minh ra m t. Lúc y Kh ng Minh ñang ban lu n v i Mã T c b ng có
tin :
- Có em M nh Ho ch là M nh Ưu ñ n .
Kh ng Minh cư i nói v i Mã T c :
- Ngươi bi t M nh Ho ch sai em ñ n làm gì chnăng ?
Mã T c bèn vi t trên m nh gi y trao cho Kh ng Minh:
- Kh ng Minh khen là r t h p s ki n. Nói r i kêu Tri u Vân b o ph i theo mưu
k này... R i d n Ng y Diên ph i làm th này... th này... L i khi n Vương Bình,
Quan Sách, Mã Trung ñen trao m t k . Ðo n cho ñòi M nh Ưu vào .
M nh Ưu quì m p mà thưa :
- Anh tôì là M nh Ho ch mang ơn Th a Tư ng r t h u, nên sai tôi ñ n dâng l
v t c m t , r i sau s tri u c ng Thiên T .
Kh ng Minh cư i :
- Bây gi anh ngươi ñâu ?
M nh.Ưu ñáp. :
- Anh tôi hi n ñ n núi Ngân Khanh thâu góp b o v t trong giây lát s tr v .
- Ngươi ñem lính theo không ?
M nh Ưu ñáp :
- Ch ñem ch ng trăm tùy tùng .
Kh ng Minh bèn cho g i h t trăm quân vào thì th y toàn b n mình cao vóc l n,
có s c m nh vô cùng.
Kh ng Minh bèn m ti c kho n ñãi r t h u.
Còn M nh Ho ch ñang ng i trong trư ng, b ng có tin :
- Kh ng Minh r t vui v nh n l v t thì r t vui m ng, li n phân binh thành ba
ñ i, l i truy n cho tù trư ng bu c quân sĩ ph i mang theo rơm, r i kéo ñ n tr i c a
Kh ng Minh mà n i l a làm hi u ñ m t mình ñánh tu t vào trung quân b t Kh ng



Minh. Ba quân y m ng l nh. Còn M nh Ho ch d t m t nhóm tâm phúc ñ n th ng
tr i Kh ng Minh. Khi ñ n nơi, Ho ch d t chúng tư ng xông vào, th y trong tr i
không có m t ngư i, thì ra ñó mà tr i tr ng.
M nh Ho ch l i th ng ñ n trung quân thì th y b n M nh Ưu say mèm.
M nh Ho ch c gi n xông t i n a thì ch còn vài tên n m ch tay vào mi ng ch
không nói ñư c.
M nh Ho ch bi t mình ñã trúng k bèn truy n c u M nh Ưu v .
V a ra kh i tr i, b ng ti ng la hét vang d i, M nh Ho ch th t kinh gi c ng a
ch y qua phía t th y Ng y Diên xông t i, ch y qua phía h u l i g p Tri u Vân.
Phía sau Vương Bình nhào t i.
Ba ñ o quân ép l i, M nh Ho ch túng th , ch y xu ng mé sông Lư Th y, may
g p chi c thuy n c a dân Man ñi t i. Ho ch tư ng ñã toàn tánh m ng, bèn nh y ñ i
xu ng thuy n , ch ng dè trong thuy n l i là quân c a Kh ng Minh.
M nh Ho ch li n b trói gi i v cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh ch m t M nh Ho ch mà nói :
- Ngươi sai em ñ n trư c gi k trá hàng, ngươi mu n g t ta sao ñư c ?
M nh Ho ch nói :
- T i em ta ham ăn nên m i th t b i như v y, ch ñâu ph i ta b t tài .
Kh ng Minh nói :
- V y nay ngư i ñã ch u ph c chưa ?
M nh Ho ch ñáp :
- Ðâu ph i t i ta. Ðó là t i em ta thì làm sao ta ph c ñư c .
- N u chưa ph c ta l i th ngươi ra n a, ngươi có ph c chăng ?
M nh Ho ch nói :
- B không s tôi ñánh n a sao ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ngươi không s ta b t ngươi n a sao ?
Minh Ho ch nói :
- N u b t ñư c tôi l n n a, tôi m i ph c .
Kh ng Minh bèn truy n quân m trói th Ho ch ra.
M nh Ho ch ñư c th trói nh y ng a ch y tu t.
Lúc y, binh Th c ñã qua sông Lư Th y, nên khi b n M nh Ho ch qua kh i
sông thì th y trên b ñã dàn binh ch nh t . Khi ñ n trư c tr i l i th y Mã Ð i c m
gươm ch m t mà nói :
- Th a Tư ng ñã th ngươi ba l n r i sao b ng ch u ñ u ?
M nh Ho ch c th mà ti n vào tr i, nhưng khi ñ n nơi thì Tri u Vân ñã cư p
tr i r i.
Th y Ho ch xông vào, Tri u Vân ch m t y, nói :
- Hãy ñi kh i cho mau ! N u phen này mà b t ñư c thì h t ñư ng .



B n M nh Ho ch v i kéo nhau v ñ ng cũ, trong lòng căm gi n l m . Bèn vi t
thư cùng v i ng c ngà châu báu g i qua tám s Phiên mư n binh h n ngày kéo t i .
H i 89
Hán Th a Tư ng b n lên d ng mưu
Nam Man Vương năm phen b b t
Ðang bàn lu n, Kh ng Minh b ng ñư c tin Man Vương M nh Ho ch liên k t
v i nư c Phiên, nay mai s kéo ñ n ñánh n a.
Kh ng Minh nghe nói cư i mà r ng :
- Chúng càng ñánh càng ph c ta ch h chi .
Nói xong bèn ñ n trư c d ñư ng, th y trư c m t có sông Tây Nhĩ Hà, bèn
truy n ñ n cây làm bè qua sông, không dè cây th xu ng b chìm ng m.
Kh ng Minh h i, L Kh i thưa :
- Tôi nghe hư ng Tây có nhi u tre. V y nên dùng tre làm bè thì ti n hơn .
Kh ng Minh bèn sai quân ñi ch t tre, ch n khúc sông h p mà b c c u qua, r i
ñem h t ñ i quân qua b phía Nam, ñóng tr i d c mé sông.
Còn M nh Ho ch, t khi mư n ñư c mư i v n quân Phiên, bèn h m h m kéo
ñ n b Tây Nhĩ Hà thì g p binh Th c ñã ñóng ñó.
M nh Ho ch bèn c i trâu t i m ng ch i khiêu chi n, binh Th c v n c th
không ra, M nh Ho ch ñành ph i kéo binh v tr i.
Ngày th hai, M nh Ho ch b t quân c i h t áo qu n, nh c m ñũ cách.
Binh Th c c gi n vào xin Kh ng Minh cho ñánh .
Kh ng Minh cư i, nói :
- Binh Man m i ñ n còn hăng ñánh, n u gi t nhi u e chúng không ph c, chi
b ng ñ chúng gi i ñãi r i s có k d chúng .
Sau ít ngày. binh Man m t nh .
Kh ng Minh bèn lên ch cao xem, r i h i tư ng sĩ :
- Bây gi b t ñ u t n binh . Ai tình nguy n ?
Chư tư ng r n r n xin ñi, Kh ng Minh d n nh Vương Bình và Mã Trung, r i
cho ñi li n.
L i kêu Mã Ð i mà nói :
- Nay ta b ba tr i này mà lui binh. H binh ta lui thì ngươi ph i ñ c quân gi i
qua Phù Ki u này mà ñem b c c u phía dư i h lưu cho binh Ng y Diên và Tri u
Vân qua ti p c u.
Mã Ð i lãnh k ra ñi.
L i d n Trương D c :
- H ta lui binh, t M nh Ho ch rư t theo. Ngươi hãy ñi ño n h u, ñ t h t các
dinh tr i, r i th p ñèn ñu c cho nhi u. Trương D c tuân l nh.
Qua b a sau, M nh Ho ch l i ñ n khiêu chi n, ch th y ba tr i không, nói v i
M nh Ưu :



- Kh ng Minh mà b tr i thì trong nư c t sinh nguy r i. V y, ta ph i nhơn cơ
h i nay mà rư t theo, ch b qua ! Nói r i xua binh ñu i theo ñ n Tây Nhĩ Hà, th y
tr i Th c d ng lên, c xí r n ràng, gươm giáo t ch nh, bèn nói v i M nh Ưu :
- Ch c ch n là binh Th c mu n rút v song s ta rư t theo nên ñóng t i ñó. Có
th vài hôm n a chúng nó kéo ñi. V y ph i b t c u qua sông mà rư t theo ?
Ðang bàn lu n thì phía sau pháo n vang r n, binh Th c r n r n kéo ñ n. Binh
Man c lo n ñ p nhau mà ch y.
M nh Ho ch th t kinh, v i thâu binh v tr i.
Nhưng ñ n nơi thì th y Tri u Vân hươi thương ñánh nh u. Man quân t tán.
M nh Ho ch cũng c m ñ u ch y.
Ch y ñư c m t quãng, b ng g p Kh ng Minh ng i trên xe nh , cư i nói :
- Man vương ch y ñi ñâu ? Ta ñang ch ngươi ?
M nh Ho ch c gi n nói l n :
- Chúng quân hãy nhào t i b m xe nó ra !
M nh Ho ch v a nói v a x c t i, quân sĩ ùa theo , ñư c ch ng m y thư c thì
s p h t xu ng h m.
Ng y Diên trong r ng ùa ra, dùng dây áp l i trói h t.
V ñ n tr i Kh ng Minh bèn chiêu an t t c binh Man, r i th v quê quán.
M t lát sau, Trương D c d n M nh Ưu ñ n .
Kh ng Minh bèn n t r ng :
- Ta tha m ng ngươi ñã nhi u phen mà sao ngươi còn c l n ñ u vào ch ch t
như v y ? L n này ta tha cho nghe ? Nói r i truy n m trói cho v .
K ñó, Ng y Diên l i ñ n M nh Ho ch ñ n, Kh ng Minh quát l n :
- Nay mi l i b b t, còn lý gì nói n a ?
M nh Ho ch ñáp :
- T c quá, ch t ñư c !
Kh ng Minh li n truy n quân sĩ mang ra chém quách.
M nh Ho ch không chút s hãi còn ngó l i mà nói :
- Ngươi dám th ta m t l n n a chăng ?
Kh ng Minh cư i l n r i truy n th cho v .
M nh Ho ch tr v chiêu m thêm binh thì g p M nh Ưu. Anh em m ng r
khôn cùng.
M nh Ho ch nói :
- Binh ta b i luôn, binh Th c th ng luôn, thi t khó mà ñánh . V y ph i tìm nơi
hi m tr c th , ñ n chúng sanh bi n m i ñánh ñư c .
M nh Ưu thưa :
- G n ñây c cái ñ g th m sâu tên Th c Long ñ ng. Ð ng chúa là Ðóa Tư ñ i
Vương. Chúng ta nên ñ n ñó nương t a.
M nh Ho ch bèn sai M nh Ưu ñ n ra m t Ðóa Tư mà t bày s vi c.
Ðóa Tư c m ng khi n quân ñ n rư c M nh Ho ch v ñ ng.
Ðóa Tư nói :



- Ð i Vương ch lo ? N u binh Th c t i ñây t ch t h t .
M nh Ho ch c m ng h i :
- Ðóa Tư có k gì chúng ?
Ðóa Tư nói :
- Ð ng này ch có hai con ñư ng. Con ñư ng phía Nam mà Ð i Vương m i vào
là con ñư ng l n, ngư i ng a ñi ñư c, song n u dùng cây mà l p thì h t vô. Con
ñư ng B c r t nh , r t nhi u r n r t, khí ñ c b c lên c ngày, tr gi mùi, thân và
d u m i vào ñư c.
Ngoài 3 gi này ai ñi qua ñ u ph i ch t. Ð ng này l i có 4 con su i ñ c là su i Á
Tuy n, ai u ng vào s b câm ; su i Ði n Tuy n, nư c nóng như nư c sôi ; su i H c
Tuy n nư c r t trong, song da th t ngâm vào là b ñen h t ; su i Nhu Tuy n, l nh
như giá, u ng vào mình m y s m m như bún. Nh ng nơi này xưa kia ch có Ph c
Ba tư ng quân là Mã Vi n ñ n r i ch t ñi, nay còn mi u th . N u Ð i Vương ñây
tôi s cho l p ñư ng l n y ñi, Kh ng Minh t ph i qua phía B c, nhưng qua phía y
quân sĩ s ch t h t .
M nh Ho ch c m ng bèn nói :
-Hôm nay ta c cho dung thân r i ?
T ñó M nh Ho ch c c ngày cùng M nh Ưu và Ðóa T ăn nh u không lo gì
h t.
Còn Kh ng Minh m y ngày không th y Ho ch ñ n bèn truy n nh tr i xuong
phía Nam.
B ng ñư c tin M nh Ho ch ñã rút vào trong ñ ng không ch u ra ñánh .
Kh ng Minh bèn h i L Kh i .
L Kh i thưa :
- Tôi nghe ñ ng y v n có l i vào, nhưng không to l m !
Trương Huy n bèn thưa :
- Nay M nh ho ch ñã th cùng, ñ c t n, Th a Tư ng nên ban sư tr v .
Kh ng Minh ñáp :
- N u v y thì trúng k c a M nh Ho ch r i . Nói ño n, truy n nh m phía Nam
kéo t i .
Vương Bình ñi dò ñư ng, thay phía B c có con ñư ng nh d n vào ñ ng Th c
Long thì c m ng, bèn d n quân v báo cho Kh ng Minh.
Ði gi a ñư ng quân sĩ khát nư c, xu ng su i mà u ng, b ng tên nào tên n y
không nói ñư c n a.
V ñ n tr i Kh ng Minh th t kinh, bèn ñích thân ñ n xem thì th y su i nư c r t
sâu, r t trong, nhưng không có chim chóc gì h t.
Kh ng Minh trong lòng sinh nghi, bèn ñưa m t nhìn xa, thay chơn núi có m t
cái Mi u ,khi ñ n nơi thì thay Mi u th m t pho tư ng l n, l i c m t t m bia ñ :
H n Ph c Ba Tư ng Quân Chi Mi u.
Kh ng Minh bèn l y t và kh n : tôi vâng l i Ti n ñ ñ n ñ bình Nam, r i s
chinh ph t Ng y và Ngô, khai ph c nhà H n, cúi xin tôn th n tư ng ñ n ơn nghĩa



b n tri u, thông linh hi n thánh c u ba quân . Vái xong, ra kh i mi u thì th y m t
ông già hình dung kỳ l .
Kh ng Minh h i quí danh thì không nói mà ch thưa :
- Nơi ñây nhi u khí ñ c, có b n cái su i h u ng vào n i trong m y ngày t ph i
ch t.
Kh ng Minh than :
-V y Lão Trư ng có k chi ch d y ñ vào ñư c ñ ng Th c Long ?
Ông già thưa :
- Ch ng lo chi. Nơi phía Tây có m t hang núi tên V n An Khê, trong có m t cao
sĩ hi u là V n An. Ðã hơn hai ch c năm không h bư c ra kh i ch y. L i có con
su i tên An L c Tuy n, n u trúng ñ c u ng nư c y t lành. L i có m t th c quí
tên C u Di p Vân Hương h ng m m t lá vào thì chư ng khí tiêu tan. Tư ng quân
hãy mau ñ n ñó. Nói xong ông già bi n m t.
Kh ng Minh th t kinh , bái t r i v s m l v t ñ n nơi V n An Khê.
Khi ñ n nơi th y m t căn nhà tranh có mùi thơm ngát, Kh ng Minh c m ng bèn
bư c t i gõ c a .
M t tên ti u ñ ng ch y ra h i.
Kh ng Minh chưa k p t bày, thì có m t ngư i ñ i mũ tre , giày rơm, áo r ng,
m t xanh, râu vàng, bư c ra mà h i :
- Có ph i H n Th a Tư ng chăng ?
Kh ng Minh thưa :
- Sao ngài bi t tôi ?
Ngư i y nói :
- Ta nghe Th a Tư ng ñ n ñã lâu, l nào không bi t . Nói r i m i vào trong.
Kh ng Minh nói :
- Tôi lãnh l i thác cô c a Tiên ñ , có ý ñ n chinh ph c Nam phương, ch ng dè
M nh Ho ch tr n trong ñ ng. Quân sĩ u ng nư c mang b nh, nên ñ n xin cao sĩ
giúp ñ .
Ngư i y thưa :
- Lão phu là ngư i san gi , can chi Th a Tư ng ph i nh c lòng, su i y phía
sau này, hãy múc v mà u ng.
Kh ng Minh l i xin m t m c C u Di p Vân Hương ñ phòng ñ c.
n sĩ nói :
- Mu n hái bao nhiêu tùy ý .
Kh ng Minh bèn h i tên h .
n sĩ thưa :
- Tôi tên M nh Ti t, anh ru t c a M nh Ho ch ñây .
Kh ng Minh s ng s t.
M nh Ti t nói :
- Tôi v n k n sĩ, tánh không mu n can d vi c ñ i . Tôi giúp Th a Tư ng
cũng coi như c u ngư i ho n n n .



Kh ng Minh nghe nói r t kính ph c, bèn t ơn mà lui ra.
V ñ n tr i, khi n quân ñem nư c su i cho k b câm u ng, giây lát, tên nào
cũng m a ch t ñ c ra r i nói ñư c như thư ng.
Kh ng Minh l i truy n phát m i ngư i m t lá C u di p Vân hương mà ng m ñ
phòng chư ng khí.
Quân sĩ c a Kh ng Minh ñã ñư c an nhiên vô s r i thì c theo ñư ng nh y
mà ti n vào trong ñ ng Th c Long.
Man binh hay tin vào báo v i M nh Ho ch.
Ðóa Tư nghe nói không tin, bèn cùng M nh Ho ch ñi quan sát thì th y binh
Th c qu nhiên m nh kho an nhiên vô s .
Ðóa Tư thay v y r n tóc gáy, nói v i M nh Ho ch :
- N u v y thì quân chúng nó qu có tr i giúp ch không sai .
M nh Ho ch nói :
- V y ñ hai anh em chúng tôi li u ch t ñánh v i chúng m t tr n xem sao ?
Ðóa Tư nói :
- N u ñ i.vương b b t t v con tôi chúng cũng không tha, chi b ng v t ng a
trâu cho quân sĩ ăn thi t no r i xông tr n. Nói xong, bèn bày ti c rư u cho quân sĩ
ăn u ng no say, x y có tin báo :
- Có ñ ng chúa là Dương Phong ñem binh ñ n tr chi n .
M nh Ho ch c m ng bèn ra ngh inh ti p.
Dương Phong nói :
-Tôi có ba v n binh m c giáp s t, r t tinh nhu , ñũ c v i m y mươi v n binh
Th c .
Ðóa Tư nói :
-Thi t là phư c cho Nam Man !
Dương Phong l i nói :
- Tôi còn có năm ñ a con trai, võ ngh siêu qu n ñ n giúp ñ i vương .
M nh Ho ch th y năm ngư i con c a Dương Phong mình cao b y thư c, vóc
l n ba v ng, thì trong lòng c m ng, bèn khi n bày ti c ñ i Dương Phong.
Ðang trong ti c rư u, b ng Dương Phong n t lên m t ti ng, năm ñ a con c a
Phong áp ñ n b t M nh Ho ch, M nh Uu và Ðóa Tư trói l i.
H i 90
Dùng thú máy, sáu b n phá quân Man
Ð t giáp mây, b y l n b t M nh Ho ch
M nh Ho ch c gi n hét lên :
- Ta v i ngươi ngư i cùng m t nư c, ta cũng không h thù oán ngươi. Sao ngươi
l i ph n ta như v y ?
Dương Phong nói :



- Anh em con cháu ta th y ñ u th ơn Th a Tư ng, ta không l y chi ñ n ñáp
ñư c. V y ngươi hãy ñ n ñó, ñ ta ñ n ơn cho ngư i . Sau ñó, Man binh th y ñ u b
ch y Dương Phong d n M nh Ho ch v n p cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh truy n cho vào.
Dương Phong quì móp mà thưa :
- Anh em, con cháu tôi d n M nh Ho ch, M nh Ưu và Ðóa Tư ñ n ñ c m ơn
Ngài .
Kh ng Minh bèn tr ng thư ng Dương Phong, r i khi n d n M nh Ho ch vào mà
r ng :
- Phen này ngươi ñã ch u ph c chưa ?
M nh Ho ch ñáp :
- Ch ng qua ngư i trong nư c c a ta nó ph n ñ dâng công. Nay ngươi có gi t
thì gi t, ta không ph c !
Kh ng Minh nói :
- Ngươi d ta vào ch không có nư c u ng. L i có su i ñ c mà ta không sao c .
Sao ngươi chưa ph c ?
M nh Ho ch ñáp :
- Ta chưa ph c l m ! Ph i như ngươi th ta ra, ta s gi t h t ñ a ph n ngh ch r i
v ñóng binh t i Tam Gi ang. Ngươi dám ñ n ñó b t ta, ta m i ph c .
Kh ng Minh bèn khi n quân sĩ th ba ngư i ra.
Ðêm y M nh Ho ch th ng v Ngân Khanh ñ ng, là nơi ñ ng r ng, núi cao, l i
hi m tr . Trong ñ ng có l p cung ñi n, lâu ñài là ch Man vương ñóng ñô. Nơi này
dân ñông, lúa nhi u l i có mõ b c nên g i là Ngân Khanh san .
Khi v ñ n nơi, M nh Ho ch li n nhóm h t ñ ng t c và nói :
-Ta ñã b nh c nhi u phen, ta th quy t báo thù. V y các ngư i có k chi chăng ?
V a d t l i thì em v Ho ch là Ðái Lai ñ ng chúa thưa :
- Tôi xin ti n c m t ngư i tr n i Kh ng Minh .
M nh Ho ch h i :
- Ai v y ?
Ðái Lai thưa :
- Nơi ñ ng B c N p có ñ ng chúa M c L c, V n b n thân v i tôi. Y có phép
th n thông, bi t hô phong hoán vũ, hóa ra sài lang, h báo. N u cho th nh ñ n giúp
thì khó gì mà không tr ñư c Kh ng Minh .
M nh Ho ch c m ng, bèn vi t thư gi ao Ðái Lai ñi th nh. L i sai Ðóa Tư th
nơi Tam Gi ang.
Còn Kh ng Minh kéo quân ñ n Tam Gi ang Thành, th y ñ ng b ng núi non
hi m tr bèn sai Tri u vân và Ng y Diên d n binh ñ n công thành. Khi ñ n bên
thành thì quân trên thành b n xu ng như mưa.
Tri u Vân và Ng y Diên nh m th không xong bèn v báo cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh lên ch cao quan sát r i truy n lui binh ñóng tr i.
Man binh th y binh Th c lui thì cư i c tư ng binh Th c s b ch y.



Còn Kh ng Minh truy n ñóng ch t c a tr i không cho quân sĩ ra vô.
Qua ngày th tư.
Kh ng Minh truy n l nh :
-M i quân sĩ ph i có m t báo ñ t ñ y . Ðêm y, Kh ng Minh kêu Ng y Diên và
Tri u Vân ñ n d n dò, r i truy n m tr i mà kéo quân ñ n. Khi ñ n nơi, Kh ng
Minh khi n quân m bao trút ñ t dư i chân thành làm nên m t con ñư ng cao vút .
Man quân trên thành tư ng binh Th c ñã thua nên c ng k không hay gì h t.
Ð n ch ng binh Th c ào vào thành m i hay, l y cung ra b n, nhưng binh Th c ñã
vào thành r i, b t s ng Man binh vô k . Còn Ðóa Tư cũng b ch t nơi lo n quân.
Kh ng Minh l y ñư c Tam Gi ang Thành r i bèn chiêu an binh sĩ, còn tàn binh
ch y v báo tin M nh Ho ch.
Ho ch nghe tin ch ng lành thì bu n b vô cùng.
B ng Chúc Dung Phu Nhơn, v M nh Ho ch thưa r ng :
- Làm gái th i lo n há không bi t quên mình, báo ñ n n nư c sao ?
M nh Ho ch nói :
- Ph i chăng Phu nhơn có k chi ?
Chúc Dung thưa :
- Thi p có 6 ng n phi ñao, ñ ngày mai thi p ñánh gi c cho .
M nh Ho ch c m ng cho phu nhơn xu t tr n.
Chúc Dung v a ra kh i ñ ng, có m t ñ o binh ñón ñư ng c m ñ u là Trương
Ngưng .
Ngưng th y m t ngư i ñàn bà lưng gi t 6 ngân phi ñao, c i ng a Xích Th lông
quăn. Trương Ngưng khen th m bèn gi c ng a ñ n ñánh. Ðánh ch ng vài hi p,
Chúc Dung gi thua b ch y, Trương Ngưng rư t theo, Chúc Dung li n l y mũi phi
ñao phóng l i , Ngưng b trúng nơi cánh tay té nhào. Man binh b t trói d n v .
Mã Trung th y v y, xông t i nhưng b Man binh dùng dây gi t té.. b t trói cùng
v i Trương Ngưng.
M nh Ho ch th y v ra m t tr n mà b t ñư c hai Tư ng Th c thì khâm ph c vô
cùng, bèn cùng v vui say h hê.
Chúc Dung truy n chém hai Tư ng ñi .
M nh Ho ch can :
- Kh ng Minh b t ta nhi u l n nhưng không chém, nay ta l i chém Tư ng c a y .
V y ta không b ng y sao ? Nói r i truy n gi am l i, ch b t ñư c Kh ng Minh s
chém m t lư t.
Còn Kh ng Minh khi nghe hai Tư ng b b t thì c gi n li n kêu Mã Ð i, Tri u
Vân, Ng y Diên d n dò mưu k . Qua b a sau M nh Ho ch ñư c tin Tri u Vân ñ n
khiêu chi n. Chúc Dung bèn ra tr n ngh inh ñ ch. Ðánh ñư c vài hi p, Tri u Vân
gi thua b ch y, Chúc Dung không rư t theo, l i có Ng y Diên kéo binh ñ n m ng
ch i . Chúc Dung n i gi n quay ng a l i ñánh, Ng y Diên l i gi thua bõ ch y.
Chúc Dung v a mu n thu binh. Tri u Vân l i ra ch i. Chúc Dung gi n d chém
nhàu, Tri u Vân l i b ch y. Chúc Dung t c quá rư t theo, Tri u Vân ch y vào



ñư ng núi. Ðang ch y ngó l i thì th y Chúc Dung té nhào xu ng ng a. Mã Ð i t
lùm cây xông ra trói l i d n v ra m t Kh ng Minh .
Kh ng Minh bèn sai ngư i ñ n báo cho M nh Ho ch hay và ñánh tin mu n ñ i
Chúc Dung l y hai tư ng Trương Ngưng và Mã Trung.
M nh Ho ch b ng lòng, c hai bên ñ u m trói, ai v phe n y.
M nh Ho ch th y v v thì n a m ng n a lo. L i ñư c tin báo có M c L c ñem
binh ñ n.
M nh Ho ch v i ra ñón, th y M c L c c i voi tr ng, d n theo sài lang, h báo
r t nhi u.
M c L c theo M nh Ho ch vào ñ ng r i k l s tình cho M c L c nghe .
M c L c h a s ra s c báo thù .
Hôm sau, M c L c d n thú d ra tr n.
Tri u Vân và Ng y Diên ñư c tin li n kéo quân ra kh i thành ñ i ñ ch. Th y
M c L c gi t b u ñao, tay c m chuông ra hi u l nh, c i voi, quân sĩ m t mày hung
d . L i th y M c L c mi ng ñ c lâm râm, tay rung chuông, t c thì cu ng phong
n i lên, l i th y h báo r m r m ch y t i, binh Th c ch ng không n i ph i lùi l i h t
.
Man binh rư t theo gi t nhàu ñ n Tam Gi ang m i ch u lui .
Tri u Vân và Ng y Diên v ra m t Kh ng Minh mà ch u t i .
Kh ng Minh cư i :
- T i tình gì ! Khi t n binh vào Nam Man , ta ñã bi t trư c chúng s dùng thu t
sai thú d , nên ta ñã chu n b trư c .
Nói ño n, truy n ñem mư i c xe ñ n, l i khi n khui ra thì th y toàn hình thú v t
b ng g , m i con to ch ng mư i ngư i c i .
Khh ng Minh khi n lay ñ d n l a ñ vào b ng chúng, r i d n ra tr n.
M c L c th y binh Th c ñ n, bèn d n binh ra kh i ñ ng.
B ng th y Kh ng Minh ng i trên xe, tay c m qu t lông.
M nh Ho ch bèn nói v i M c L c :
- Ngư i ng i trên xe là Kh ng Minh. Ráng mà b t nó .
M c L c l i ni m th n chú t c thì cu ng phong n i lên, mãnh thú ào t i .
Bên này, Kh ng Minh truy n ñ y thú gi ra mi ng mũi ñ u phun ra khói trông
r t ghê r n.
B y thú c a M c L c c s b ch y tán lo n . Binh Th c l i th a th rư t theo,
gi t binh Man vô k .
M c L c c thua tìm ñư ng t u thoát v ñ ng.
Kh ng Minh l i khi n xua binh vào ñ ng.
Ng y Diên, Tri u Vân xông vào chém gi t.
M c L c ch t trong ñám lo n quân, còn tôn t c M nh Ho ch bõ ñ ng lên núi t u
thoát.
Kh ng Minh bèn chi m l y Ngân Khanh ñ ng.



B a sau, có quân báo, em M nh Ho ch là Ðái Lai ñ ng chúa khuyên anh ñ u
hàng không ñư c, nên ñã b t M nh Ho ch và Chúc Dung ñ n n p.
Kh ng Minh bèn g i Trương Ngưng và Mã Trung vào d n :
- Ph i làm th này . . th này . .!
Hai Tư ng vâng l nh, d n quân ph c hai bên chái, r i d n M nh Ho ch và phu
nhơn vào .
V a vào t i nơi, Kh ng Minh hét l n :
- Hãy b t chúng nó h t cho ta !
Quân Sĩ bèn trói b t ba ngư i l i .
Kh ng Minh cư i :
- Chư c qu nh m n y làm sao g t n i ta . Nói ño n bèn truy n quân khám ba
ngư i thì qu có gi t ñao nh n trong qu n.
Kh ng Minh h i M nh Ho ch :
- Bây gi mi mu n nói gì ?
M nh Ho ch cũng cư i :
- Ðây là t i ta n p mình cho ngươi . Ngươi ñâu có tài gì !
Bây gi ta th n u ngươi b t ta m t l n n a, ta s qui ph c .
Kh ng Minh nói :
- Ta b t ngươi sáu l n , mà sáu l n ñ u tha, sao chưa bi t xét mình ?
M nh Ho ch ñáp :
- Ta còn m t cách n a , N u ngươi tr ñư c ta s qui ph c .
Nói v a d t, Kh ng Minh bèn truy n c i trói th cho v h t.
Lúc y Man binh còn ch ng ngàn ngư i ñ u b thương tích.
M nh Ho ch bèn h i :
- Binh ta ph n ngã lòng, ph n b thương. B y gi ph i làm sao ñánh v i Kh ng
Minh ?
Ðái Lai ñáp :
- Lúc này, binh trong nư c khó dùng ñư c vì b Kh ng Minh mua chu c r i.
Nay, nư c Ô Qua có Ng t Ð t C t, v i hàng mư i v n binh, th y ñ u m c giáp
b ng mây ngâm d u phơi khô gươm chém không ñư c , tên b n không th ng. Y l i
có tài ñi u binh. V y Ð i vương hãy vi t thư sang c u c u, t b t ñư c Kh ng Minh
.
M nh Ho ch nói :
- V y ph i c u c u m i xong .
Nói r i li n lên ng a ra ñi ñ n nư c Ô Qua, M nh Ho ch tìm ñ n ñ ng c a Ng t
Ð t C t mà k s tình.
C t nói :
- Ngươi ch lo, ta s t n binh c u giúp .
M nh Ho ch c m ng lui v . Sau ñó Ð t C t sai hai tư ng là Thô An và H Nê
d n binh vư t sông Ðào Hoa Th y, có lá ñào r ng quanh năm, nư c sông n u ngư i



ngoài u ng thì ch t mà ngư i ñ a phương u ng l i thêm s c m nh. Khi ñ n nơi, Ð t
C t truy n ñóng tr i ch binh Th c.
Trong khi ñó, Kh ng Minh ñư c tin báo M nh Ho ch ñã c u c u Chúa Ô Qua,
hi n ñóng t i mé sông Ðào Hoa, bèn thúc binh kéo th ng t i mé sông ñóng tr i. L i
khi n Ng y Diên ñ n khiêu chi n .
Ð t C t th y binh Th c ñ n li n xu t tr n.
Ng y Diên h l nh b n cung, không ng binh Ô Qua mình m c giáp mây, tên
b n không th ng, gươm giáo ñâm không ñ t. Binh Ng y Diên th t kinh c lo n ,
còn binh c a Ð t C t th y v y, ng i cư i.
Ng y Diên thua tr n v tr i thưa v i Kh ng Minh.
Kh ng Minh bèn lên xe nh ñi quan sát t phía. Khi ñ n m t hòn núi, toàn ñá
d ng thành ch ng. l i có m t cái hang ăn thông vào núi. Kh ng Minh bèn kêu ngư i
b n x ñ n mà h i thì ñư c bi t ch y là Bàng Xà C c, ăn thông v i sông Ðào
Hoa, và m t ng ăn thông v i Tam Gi ang thành.
Kh ng Minh c m ng, t c t c truy n Tư ng sĩ ñem mư i c xe sơn ñen c a
mình và dùng m t ngàn cây tre làm theo
y k ... L i ñem b n b binh gi ch t hai c a hang Bàng Xà . Công vi c ph i làm
xong trong n a tháng. Mã Ð i lãnh k ra ñi.
Kh ng Minh kêu Tri u Vân ñ n d n :
- Ngươi ph i ñ n phía sau Bàng Xà b o th ñó .
Tri u Vân lãnh k ra ñi .
Kh ng Minh l i sai Ng y Diên ñem ba ngàn binh ñ n sông Ðào Hoa ñóng tr i.
M i ngày ph i ñánh v i Ð t C t và trong n a tháng ph i thua 15 tr n, b 7 tr i cho
chúng chi m.
Ng y Diên lãnh m ng ra ñi.
Còn M nh Ho ch nói v i Ð t C t r ng :
- Kh ng Minh hay dùng qu k l m, chúng ta ch nên khinh ñ ch .
Ð t C t thưa :
- Ð i vương ch lo. Tôi bi t ñi u ñó nên ñã ñ phòng r t c n th n .
Hai ngư i ñang thương ngh b ng có tin báo binh Th c kéo ñ n ñóng nơi mé
sông Ðào Hoa .
Ð t C t v i kéo quân ñ n công h m.
Ng y Diên gi thua ch y dài.
Ð t C t bèn lui binh không ch u rư t theo.
Hôm sau, Ng y Diên l i ñ n ñóng tr i. Binh Man cũng qua sông ñánh. Ng y
Diên s trái l nh không dám ti n quân, bèn chém nhàu m t lát r i b ch y.
Binh Man th a th rư t theo, r i chi m l y tr i Th c mà ñóng quân. Qua hôm
sau, Ng t Ð t C t l i th y Ng y Diên
ñóng tr i g n ñó, bèn rư t theo ñánh n a. Ng y Diên l i gi thua b ch y.
Ð t C t bèn chi m tr i. Ng y Diên c vi c thua ñ 15 tr n và b ñ b y tr i.
M nh Ho ch th y Ð t C t th ng tr n li n li n thì trong lòng c m ng mà r ng :



- Ta ñã bi t h t mưu c a Kh ng Minh, nên m i th ng hoài như v y. Nay cũng
nên th a d p ñánh m t tr n l n t thành công .
Qua ñ n ngày th 16, Ng y Diên m i ch nh ñ n binh l i ñ c , th y Ð t C t
ñích thân ch huy binh Man thì c m ng, bèn ñánh nhàu m t tr n n a, r i h i quân
b gươm giáo mà ch y vào Bàng Xà C c.
Ð t C t bèn ñ c quân rư t theo. G n ñ n hang l i th y vài ch c c xe sơn ñen ñ
ng n ngang .
Ð t C t nói v i Tư ng sĩ :
- Ðư ng này là ñư ng chúng chuy n lương, nay th y ta chúng tr n b ñi. V y
hãy rư t cho g p .
Khi ñ n c a hang, không th y binh Th c, ch th y g ng n ngang, Ð t C t bèn
truy n d n d p ñ l y ñư ng ñu i theo.
B ng th y trư c m t l a cháy r n r n.
Ð t C t c kinh khi n quân lui l i nhưng phía sau ai ñã l p g c n ñư ng, l i
th y nh ng chi c xe khi nãy ch toàn ñ d n l a. B ng có nhi u ti ng n vang r n,
l a cháy văng vào giáp mây c a Man binh b c cháy d d i. Toàn b binh mã c a
Ð t C t b thiêu r i trong Bàng Xà C c.
Kh ng Minh th y binh Man ch t thui thì than :
- Tuy ta có công v i xã t c song không kh i b t n th r i .
Còn M nh Ho ch ñư c tin Ð t C t ñã vây ch t Kh ng Minh nơi Bàng Xà C c
thì c m ng bèn lên ng a d n binh ñ n. V a t i nơi th y l a cháy r n r n, mùi tanh
khét b c lên nôn m a, thì bi t mình ñã trúng k bèn quay ng a tr l i. Ði ñư c ít
d m, b ng có hai ñ o binh ph c xông ra ch n ñư ng, c m ñ u là Mã Trung và Mã
Ð i.
M nh Ho ch c kinh b ch y. Nhưng chưa ch y k p thì Mã Ð i ñã b t s ng trên
lưng ng a.
Man binh th y ñ u xin hàng.
Kh ng Minh, sau khi tuyên b v i các Tư ng v vi c b t ñ c dĩ ph i dùng k
h a thiêu này ñ t n di t binh Man, bèn truy n d n M nh Ho ch vào.
M nh Ho ch quì móp.
Kh ng Minh sai quân sĩ d t M nh Ho ch ñi ăn u ng và nói :
- Th a Tư ng th y m t ông s ông h th n, nên truy n chúng lôi cho ông ñi ăn
u ng r i th ông v ñ k p chiêu d binh mã mà ñánh n a .
M nh Ho ch rơi l y nói :
- B y l n b t, b y lên th v , ta còn lòng nào không ph c Th a Tư ng . Nói
xong, kéo h t anh em v con ñ n xin hàng. Kh ng Minh nói :
- Nay ông ñã ph c r i sao ?
M nh Ho ch nói :
- C nhà tôi th y ñ u mang ơn Th a Tư ng, l nào tôi dám ch ng ph c .
Kh ng Minh bèn truy n th t ñãi y n ti c r t tr ng th r i l i truy n tr l i h t ñ t
ñã chi m cho M nh Ho ch.



Lúc y quan Trư ng S là Phí Vĩ can :
- Th a Tư ng nên ñ t quan cai tr , sao l i gi ao tr h t như v y ?
Kh ng Minh nói :
- Làm th có ba ñi u b t l i : th nh t, ñ ngư i l i thì ph i ñ binh , mà ñ
binh l i thì ph i ñ lương ; th hai, ngư i Man m i ph c n u ñ ngư i l i mà không
ñ binh thì th t vô d ng. Còn n u ñ ngư i l i mà Man binh không ph c là ñi u b t
l i th ba. Mi n biên cương ta ñư c bình yên là t t r i .
Chúng nhân th y ñ u khâm ph c. Vì th ngư i Man ñ i ơn ch ng cùng. T ñó,
ngư i Man l p Sanh T th , b n mùa t hư ng.
Bình Nam phương xong, Kh ng Minh khao thư ng ba quân, thù t c tư ng sĩ ,
khi n Ng y Diên d n binh làm tiên phong, còn bao nhiêu kéo nhau v Th c h t.
B n M nh Ho ch ngùi ngùi l y t , d t nhau ti n chân mư i m y d m r i m i tr
v .
H i 91
T Lư Th y , Hán Th a Tư ng rút lui
Ðánh Trung Nguyên, Võ H u dâng bi u
Khi ti n quân ñ n sông Lư th y thì b ng dưng giông to n i lên.
Binh Th c không dám qua sông, bèn tr l i báo cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh h i M nh Ho ch lý do.
Ho ch thưa :
- Theo tín ngư ng, thiên h tin c m t v th n tr n t i ñây, thư ng hay làm giông
bão, n u mu n yên ph i t l .
Kh ng Minh h i :
- T b ng gì ?
Ho ch ñáp :
- Theo t c l , l v t g m 49 ñ u ngư i và trâu ñen trâu tr ng .
Kh ng Minh hói :
- Nay binh ñao ñã d t, l nào gi t ngư i mà t ? Bèn ra l nh gi t trâu, dê l y 49
cái ñ u mà t .
R i ñích thân Kh ng Minh m c áo tr ng, ra hành l .
Lúc y, trong ñám mây ñen th y th p thoáng bóng qu bóng ma.
Hôm sau, Kh ng Minh ñi u ñ ng quân sĩ qua sông b ng an vô s .
Khi v t i Thành Ðô. H u chúa bèn ñích thân ra kh i thành ngh inh ñón Kh ng
Minh.
Th y H u chúa, Kh ng Minh v i quì móp gi a ñư ng mà tâu :
- Tôi không bình Man s m ñ B H ph i trông ñ i, th t ñ c t i .
H u chúa li n ñ Kh ng Minh d y r i cùng lên xe v trào, th t y n ti c linh
ñình. Ai n y ñ u hoan hĩ .
Còn Ng y Chúa Tào Phi lên ngôi ñư c b y năm, t c năm Ki n Hưng th tư nhà
H n.



Trư c kia Tào Phi l y Danh Th , t c v c a Viên Hy (Viên Hy con Viên Thi u)
sinh ñư c Tào Tu n t Nguyên Tr ng, r t ñư c Tào Phi yêu thương. Sau này, Tào
Phi l i l y con gái Quách Vĩnh, phong làm Quí Phi . T ñó Tào Phi l nh nh t v i
Danh th , say mê Quách Quí Phi .
Quí Phi mu n chi m ngôi Hoàng h u, nên tìm cách h i Danh th .
M t hôm Tào Phi lâm b nh, Trương Tháo bèn tâu :
- Trong cung Danh phu nhơn có hình b ng cây vông kh c ngày tháng sinh c a
B H làm bùa tr n m chi ñó .
Tào Phi c gi n, truy n gi t Danh th , r i l p Quí Phi làm chánh h u .
Quách H u không sanh ñ nên coi Tào Tu n như con, nên ñư c phong làm Bình
Nguyên Vương ñ n i h u .
Qua tháng năm, Tào Phi lâm tr ng b nh, bèn kêu Ð i-tư ng Tào Chơn , Tr n
Qu n và Tư Mã Ý vào cung mà phán :
- Tr m lâm tr ng b nh, ch c khó qua, con Tr m là Tào Tu n còn thơ u chư
khanh hãy g ng giúp nó ñ kh i ph lòng Tr m .
Ba ngư i quì tâu :
- Chúng tôi xin h t lòng phò tá .
Tào Phi l i nói :
- Năm nay thinh không thành H a Xương b l m t góc. Ðó là ñi m ch ng lành,
ñ n Tr m bi t th nào cũng ph i ch t . Nói v a d t l i thì có tin Tào Hưu xin vào b
ki n.
Tào Phi cho th nh vào và nói v i Tào Hưu :
- Chư khanh là rư ng c t c a tri u ñình. Hãy h t lòng giúp con Tr m .
Nói r i rơi l y mà thác. Năm y Tào Phi ñư c 40 tu i, lên ngôi ñư c 7 năm.
B n Tào Chơn bèn tôn Tào Tu n lên ngôi l i Ng y Hoàng .
Tào Tu n t c v r i , tôn Tào Phi làm Văn Hoàng Ð , m là Danh Th làm Văn
Chiêu hoàng h u, Chung Do làm Thái phó, Tào Chơn làm Ð i tư ng, Tào Hưu làm
Ð i Tư Mã . Kỳ dư ñ u thăng thư ng.
Lúc y Ung Châu và Lương Châu khuy t ngư i tr n th , nên Tư Mã Ý xin tr n
mi t Tây Lương.
Tào Tu n ñ ng ý, phong Tư Mã Ý làm Ð ñ c.
Còn v phía Tây Th c. Kh ng Minh ñư c tin y th t kinh, nói r ng :
- Tào Phi ch t, Tào Tu n lên thay chuy n ñó ch ng can gì , duy có vi c Tư Mã Ý
làm Ð ñ c, qu n nơi Tây Lương thì thi t là cái h a l n cho ta .
Mã T c nói :
- Tư Mã Ý th nào mà Th a Tư ng ph i ng i ?
Kh ng Minh nói :
- M t tên ña mưu túc trí .
Mã T c nói :
- V y tôi xin dâng m t k khi n Tư Mã Ý ph i ch t trong tay Tào Tu n .
Kh ng Minh h i thì Mã T c thưa :



- Ý là ñ i th n bên Ng y , nhưng Tào Tu n r t nghi k , sao ngài không sai
ngư i ñ n L c Dương và Nghi p Qu n ñ v y lên r ng : Tư Mã Ý mu n làm ph n ,
l i gi làm t b n văn c a Tư Mã Ý dán kh p nơi, khi n Tào Tu n sanh nghi mà gi t
Tư Mã Ý .
Kh ng Minh khen ph i, bèn sai thi hành y k .
Ngày kia, có quân do thám g m t b n văn v dâng Tào Tu n.
T cáo th như sau : Ta là Tư Mã Ý, lãnh ch c Phiêu K tư ng quân, th ng lãnh
các ñ o binh nơi Tây Lương, nay cáo th cùng thiên h r ng : Xét ra Thái T Võ
Hoàng Ð ý mu n l p T Ki n lên n i ngôi, ch ng may b nh ng l i gi an n nh nên
ph i nín l ng. Nay Tào Tu n v n không ñ c h nh, l i chi m ngôi cao, r t ph l i di
chúc c a Thái T . Nay ta ng lòng tr i, thu n lòng ngư i, h n ngày d y binh làm
th a lòng trông c y c a muôn dân. V y hãy qui thu n theo Tân quân. N u không
theo s b tru di tam t c.
Tào Tu n ñ c xong th t kinh bèn h i các quan.
Huê Hâm tâu :
- Tư Mã Ý xin tr n nơi Tây Lương cũng vì ý ñ . L i c a Thái Tào xưa kia
khuyên không nên phó thác binh quy n cho y, qu ñã thành s th t.
- Tư Mã Ý ña mưu túc k , không k p tr t sinh ñ i h a .
Tào Tu n ñ nh thân chinh mà tr Mã Ý , nhưng Tào Chơn tâu :
- Không nên Văn Hoàng Ð ñã thác cô cho ngư i có lý nào Tư Mã Ý s m thay
lòng như v y . Có th là k ly gián c a Th c hay Ngô. Xin b h hãy xét l i ?
Tào Tu n nói :
- N u ch n ch , nh y thi t tâm làm ph n thì sao ?
Tào Chơn tâu :
- Ch ng khó chi , B h gi ñò ng giá ñi chơi, ñ n coi ñ ng t nh th nào r i s
khi n ñ n trư c xe mà b t cũng chưa mu n.
Tào Tu n nghe theo, bèn truy n xe giá ñ n th ng Ung Châu .
Tư Mã Ý ñư c tin, sai ki m ñi m ba v n binh ròng ra ngh inh ñón .
Quan c n th n tâu :
- Tư Mã Ý th t ñã r p tâm làm ph n nên ñem binh ch ng c .
Tào Tu n li n khi n Tào Hưu ñi trư c ng chi n.
Tư Mã Ý th y v y, bèn quì móp mà ngh inh ti p thánh giá .
Tào Hưu li n bư c t i nói :
- Tr ng Ð t ñã lãnh l i thác cô c a Tiên Ð sao còn làm ph n ?
Tư Mã Ý c kinh, h i l i ñ u ñuôi, r i thưa :
- Như v y là k ly gián c a Ngô ho c Th c.
Nói ño n truy n quân binh lui h t, m t mình ñ n trư c Tào Tu n quì l y mà
khóc :
- Tôi th l i thác cô c a Tiên ñ , dám ñâu ph n phúc như v y .
Tào Tu n còn do d thì Huê Hâm tâu :



- Ch nên phó thác binh quy n cho y n a . Hãy c t ch c y cho v ñi n lý !
Tào Tu n nghe l i, cho Tư Mã Ý v làng, và truy n Tào Hưu qu n th binh mã
Ung Châu và Lương Châu .
Quân thám thính v báo cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh c m ng nói :
- Ta mu n ph t Ng y ñã lâu, ng t có Tư Mã Ý . Nay s th ñã xong, còn ch gì
n a . Bèn xin H u chúa lãnh binh ñánh Ng y .
H u chúa nói :
- Tư ng ph v a bình Nam Man t còn m t .
Kh ng Minh tâu :
- Tôi th l i thác cô c a Tiên ñ . V y nhân lúc này tr ñ a gi c, ñ ng khôi ph c
Trung Nguyên ch ch ch ng nào n a .
Kh ng Minh vùa d t l i thì Tiêu Châu bư c ra thưa :
- Tôi xem thiên văn th y phía B c vương khí ñang th nh, chưa v i tính ñư c.
Kh ng Minh ñáp :
- Ð o tr i bi n ñ i khôn lư ng, hơi ñâu l i câu ch p. Nay ta ph i ñ n binh nơi
H n Trung ñ xem ñ ng tĩnh th nào r i s tính. Nói ño n, truy n Quách Du, Tiên
Châu, Phí Vĩ và Ð ng Doãn làm Th Trung coi vi c trong cung, sai Hương Lũng
làm Ð i tư ng. Tr n Ch n làm Th Trung, Trương Huy n làm Tham Quan, Trư ng
Du làm Trương S gi vi c trong ph Th a Tư ng. C t ñ t m i vi c trong tri u
xong, Kh ng Minh lãnh chi u v ph khi n chư tư ng ñ n nghe .
Ban b ch th xong, Kh ng Minh sai Lý Nghiêm b o th nơi Xuyên Kh u
phòng binh Ngô, còn kỳ dư theo mình chinh ph t Trung Nguyên.
Năm Ki n Hưng th năm vào mùa xuân .
Kh ng Minh ch n ngày xu t chinh.
B ng lão tư ng Tri u Vân bư c ra thưa :
- Tuy tu i ñã cao, song tôi còn s c m nh c a Liêm Pha , anh hùng c a Mã Vi n.
Sao Th a Tư ng l i chê tôi .
Kh ng Minh ñáp :
- Trong Ngũ h tư ng quân ch còn mình tư ng quân. Nay tư ng quân ñã bình
Nam Man v , t ph i ngh ngơi, có ñâu l i làm nh c s c tư ng quân ?
Tri u Vân thưa :
- Tôi xin làm Ti n b tiên phuông ñi ph t Ng y .
Kh ng Minh không ch u .
Tri u Vân l i thưa :
- Tôi t theo Tiên ñ ñ n nay, không tr n nào ch u lùi bư c. Nay, n u Th a
Tư ng không cho ñi, tôi nguy n ñ p ñ u mà ch t cho tr n nghĩa quân th n .
Kh ng Minh th y Tri u Vân quy t xin ñi thì nói :
- V y tư ng quân ch n ai ph tá ?
Kh ng Minh v a d t l i thì Ð ng Chi bư c ra xin ñi phò Lão tư ng .



Kh ng Minh c m ng bèn phát binh năm ngàn và mư i viên phó tư ng theo
Tri u Vân.
Nói v Ng y chúa Tào Tu n, ngày kia ñang ng i thương ngh , b ng có tin báo,
Kh ng Minh d y h t binh Tây Th c, ñóng nơi H n Trung, có ý mu n chi m Trư ng
An.
Tào Tu n th t kinh, h i :
- Ai dám ra c Kh ng Minh ?
V a d t l i thì H H u M u quì tâu :
- Cha tôi là H H u Uyên trư c ch t nơi ñ t Th c, thù y chưa quên ; v y xin b
h cho tôi ra ñánh ñ , trư c là vì chúa, sau tr thù cho cha .
H H u M u l y con gái Tào Tháo, nhưng chưa t ng xu t tr n, Tào Tu n nghe
bèn phong cho làm Ð i Ðô Ð c, th ng lãnh mư i v n binh ra c v i Kh ng Minh.
Lúc y, Vương Lãng can :
- Không nên !
H H u phò mã chưa t ng ra tr n, nay phú thác vi c l n, e không xong. Hơn
n a, Kh ng Minh r t ña mưu ; v y ch ng nên khinh ñ ch .
H H u M u c gi n, nói :
- Có ph i Tư Ð tư thông v i Kh ng Minh ñ làm n i ng chăng ? Ta t ng h c
t p thao lư c, sao l i khi ta như v y ? N u ta ch ng b t ñư c Kh ng Minh thì c
theo quân pháp mà tr t i.
Vương Lãng không dám nói gì n a.
Còn H H u M u t gi Ng y Chúa, su t ñêm kéo quân th ng t i Trư ng An.
H i 92
Tri u Vân s c già chém ba tư ng
Kh ng Minh dùng trí l y ba thành
Trong khi Kh ng Minh ti n quân ñ n Miêu Dương thì có tin Tào Tu n sai H
H u M u làm l i Ðô Ð c d c binh mã nơi Quang Trung th ng ñ n c ñ ch.
Ng y Diên nghe nói bèn bày mưu r ng :
- H H u M u chưa t ng xu t tr n. Th a Tư ng hãy cho tôi năm v n binh t i
Bao Tư ng, theo ñư ng Tý Ng C c mà qua phía B c, r i t i Trư ng An . Nghe tin
tôi t i nhanh, t M u b thành mà ch y qua Ký Các. Khi ñó tôi t phương Ðông
B c t i, còn Th a Tư ng theo ñư ng Tà C c kéo t i t mi t Hàm Dương th ng qua
phía Tây thì ch m t tr n là xong h t.
Kh ng Minh cư i :
- K tuy hay song r t nguy . Vì n u có k bày k cho H H u M u ch n nơi núi
mà gi t thì ñ o quân c a ngươi s tan tành.
Ng y Diên th y k c a mình không ñư c dùng thì t c l m.
Trong khi ñó, Kh ng Minh truy n Tri u Vân c theo ñ i l mà t n binh.
Lúc M u ñ n Tây Lương thì Ð i Tư ng Hàn Ð c, có s c ñ ch muôn ngư i, ñ n
ra m t.



H u M u c m ng bèn tr ng thư ng Hàn Ð c.
Ð c thưa :
- Tôi có 4 con trai tinh thông võ ngh . Ð a l n là Hàn Anh, th là Hàn Dao, th
ba là Hàn Quỳnh ; thú tư là Hàn Kỳ, cha con tôi s h p s c giúp ngài .
H u M u bèn phong Hàn Ð c làm tiên phong kéo h t Khương binh ñ n ñóng t i
Ph ng Minh San.
Binh Th c v a t i thì g p Hàn Ð c. Hai bên cùng dàn th tr n.
B n con trai Hàn Ð c dàn ra hai bên, thi nhau ch i m ng.
Tri u Vân cư i l n :
- B n ngươi là ñ o tép riu mà dám khua môi múa mép . Nói r i, hươi thương ra
ñánh Hàn Ð c. Con Hàn Ð c là Hàn Anh t i tr chi n chưa ñ y vài hi p thì b
Tri u Vân ñâm m t nhát lòi ru t.
Hàn Dao th y anh như v y, bèn xông ra tr n, nhưng Tri u Vân ñã làm cho
thương pháp c a y b n lo n.
Ð n lư t Hàn Quỳnh ra ti p ng cũng b Tri u Vân ñánh ñ không k p.
Còn Hàn Kỳ th y cha và anh ñánh không l i Tri u Vân, bèn xô t i.
M y cha con vây Tri u Vân mà ñánh.
Tri u Vân c gi n, hét m t ti ng chém Hàn Kỳ bay ñ u, r i gi k thua ch y.
Hàn Quỳnh bèn nh m Tri u Vân b n ba mũi , Tri u vân b t l y tên, b n l i Hàn
Quỳnh trúng m t ngã nhào. Ð n lư t Hàn Dao vung gươm, gi c ng a cũng b Tri u
Vân b t s ng ñ t n m ngang trên ng a.
Hàn Ð c th y b n ñ a con mình ñ u b i tr n thì c s , gi c ng a tr v không
dám ñánh n a.
Tri u Vân th a th ng rư t theo gi t binh Ng y ch t như r .
Ð ng Chi th y Tri u Vân anh hùng như v y lòng khâm ph c ch ng cùng.
Tri u Vân bi t ý nói :
- Th a Tư ng khinh tôi già không mu n dùng tôi n a, nên tôi làm cho Th a
Tư ng th y cái già gân c a tôi ñó. Sau ñó, khi n ngư i gi i Hàn Dao và báo tin cho
Kh ng Minh bi t .
Còn Hàn Ð c d n b i binh v ra m t H H u M u t bày t s .
H u M u bèn th ng lĩnh ñ o binh ñánh v i Tri u Vân.
Tri u Vân hay tin ti n t i Ph ng Minh San mà bày tr n.
H H u M u th y Tri u Vân thì hăm h xông ra c , nhưng Hàn Ð c can :
- M t mình nó ñã h b n ñ a con tôi. V y ñ tôi gi t nó báo thù.
Nói ño n hươi búa t i ñánh Tri u Vân.
Tri u Vân m ng :
- Hôm qua ñã b i tr n. V y hôm nay ñ nh ñ n làm qu không ñ u sao ?
D t l i. Tri u Vân mu n xông t i ñánh H H u M u, nhưng Hàn Ð c hoành
thương ch n l i ñánh.
Tri u Vân hét vang, r i chém m t ñao khi n Hàn Ð c té nhào. R i quay l i ñánh
H u M u.



M u c kinh quay ng a ch y tu t v tr i.
Ð ng Chi xua binh ñu i theo gi t binh Ng y vô k . Binh Ng y l i thua m t tr n
n a.
H H u M u v ñ n tr i bèn thương ngh v i chư tư ng r ng :
- Ta nghe ti ng Tri u Vân ñã lâu, nhưng chưa bi t m t, nay th y y ñã già mà còn
anh dũng như v y, ta m i tin câu chuy n Hư ng Dương Trư ng B n khi xưa .
Trình Võ thưa :
- Tri u Vân tuy h u dũng mà vô mưu. Ngày mai ta hãy ph c binh hai bên mé
núi, d y ñ n ñó r i xông ra vây. Như v y s toàn th ng .
H u M u nghe theo.
Hôm sau bèn xu t binh kéo t i.
Tri u Vân cũng lên ng a ra tr n.
Ð ng Chi nói v i Tri u Vân :
- H u M u m i thua hôm qua. Hôm nay l i dám ñánh, t có k gì . V y hãy ñ
phòng .
Tri u Vân ñáp :
- S c th ng con nít ñó mà mưu k gì . Nói r i bèn gi c ng a ra ñ nh b t s ng
H u M u.
Tư ng bên Ng y là Phan To i cũng hươi thương ñ n ñánh. Ðánh chưa ñ y ba
hi p, bèn quay ng a ch y dài.
Tri u Vân gi c ng a ñu i theo. R i tám viên tư ng Ng y l i c v i Tri u Vân
ñ H u M u ch y trư c, sau ñó gi c ng a ch y theo.
Tri u Vân th a th rư t t i.
Ð ng Chi th y v y cũng xua binh theo n a.
H H u M u th y Tri u Vân ñã vào n i ñ a bèn hô ph c binh xông ra. Bên ph i
có Ð ng Hi, bên trái có Ti t T c.
Ð ng Chi c không n i ph i rút lui. Còn Tri u Vân b vây ch t, c hươi thương
t xông h u ñ t mà cũng không thoát kh i vòng vây. Trong lúc ñó, vòng vây m i
ngày m i th t ch t.
Tri u Vân than :
- B i ta khinh th ang nh nên x y c s này.
B ng có m t ñ o binh ñánh t i, binh Ng y té ngang, té ng a, b ch y tơi b i.
Tri u Vân xem k th y m t tư ng tay c m xà mâu, l i treo c ng a chi c ñ u
ngư i.
Thì ra ñó là Trương Bào.
Tri u Vân c m ng.
Trương Bào thưa :
- Th a Tư ng s tư ng quân sơ th t nên sai tôi ñem quân ñ n ti p ng. D c
ñư ng tôi ñã l y ñư c ñ u Ti t T c, ñ u y ñây .
R i m t lát sau, Quan Hưng l i ào binh t i, tay xách m t cái ñ u ngư i.
Quan Hưng th y Tri u Vân thì m ng r , nói :



- Tôi theo l nh Th a Tư ng, ñ n ti p ng. M i vào tr n tôi ñã l y ñư c ñau
Ð ng Hi ñây.
Tri u Vân h i :
- V y Th a Tư ng có ñ n ñây chăng ?
Quan Hưng thưa :
- Th a Tư ng có m t sau kìa.
Tri u Vân nói :
- Nh v tư ng quân ñã l p ñư c công l n. Sao không b t H H u M u cho r i ?
Trương Bào và Quan Hưng nghe nói hăm h kéo quân ñi.
Th y v y, Tri u Vân cũng ào ào kéo binh theo sau.
Ðêm y, ba ñ o binh Th c cùng ñánh binh Ng y khi n ñ ch quân không còn
ñư ng ch y, ch t vô s k .
H H u M u th y th thì c s , bèn b h t quân sĩ, m t mình lén tr n qua Nam
An. Còn quân sĩ m nh ai nay tìm ñư ng ch y tr n.
Quan Hưng và Trương Bào th y H u M u ch y qua Nam An thì th ng ñư ng
rư t theo.
Còn H u M u vào ñư c thành bèn h i quân ñóng c a l i c th .
Quan Hưng và Trương Bào li n d n quân vây ch t thành, b ng th y Tri u Vân
t i, ba phía ñánh d .
M t lát sau Ð ng Chi cũng kéo binh ñ n phá thành.
B ng nghe tin Th a Tư ng chia binh thành ba ñ o : m t t i Miêu Dương, m t t i
Dương Bình và m t t i Th ch Thành, còn b n thân d n trung quân ñ n ñây.
Tri u Vân, Quan Hưng, Trương Bào và Ð ng Chi r nhau ra m t Kh ng Minh.
Minh nói :
- Thành Nam An r t kiên c n u ta c vây ri t ñây, ph ng như binh Ng y chia
binh ñánh H n Trung thì nguy l m.
Ð ng Chi thưa :
- Chính H u M u ñây mà ta b ñi u ng l m .
Kh ng Minh nói :
-Ta ñã có cách b t y. ñây, phía Tây giáp Thiên Th y Qu n, B c giáp An Ð nh
Qu n, không bi t hai nơi y ai tr n gi ?
Quân thám mã thưa :
- Qu n Thiên Th y có Mã Tu n, An Ð nh có Thôi Lư ng .
Kh ng Minh c m ng, kêu Ng y Diên , Quan Hưng, và Trương Bào ñ n d n
ph i làm như v y . . . như v y . . .
Các tư ng ñ u lãnh m ng ra ñi.
Kh ng Minh sai quân ch t b i quanh thành mà ñ t .
Quân Ng y cư i :
- Thành này b ng ñ t mà !
Còn Thái Thú Thôi Lư ng An Ð nh nghe thành Nam An b vây, H u M u b
kh n thì c s , b ng có tin báo có b h c a H u M u ñ n xin ra m t.



Thôi Lư ng h i thì ngư i y thưa :
- H H u M u b vây kh n l i không có quân ti p c u nên sai tôi ñ n ñây. Nói
r i rút l y b c thư ư t mèm trao cho Thôi Lư ng.
Thôi Lư ng xem thư xong, bèn ñi m binh mã, kéo th ng t i Nam An.
Xa xa thay trên thành l a cháy ng t tr i, Thôi Lư ng càng ñi ri t.
Khi t i g n thành Nam An thì m t ti ng pháo n vang , l i có tin báo Quan Hưng
d n quân ñón ñư ng, phía sau có Trương Bào ch n ñánh.
Thôi Lư ng th t kinh, bèn chia binh ñánh nhau. Ðánh ch ng ít hi p thì binh Thôi
Lư ng b tan rã, còn y ch y lư t vòng vây tr l i thành An Ð nh. V ñ n nơi thì trên
thành tên b n. xuong như mưa.
Ng y Diên ñ ng trên nói xu ng :
- Thành này ta ñã l y r i, hãy cút ñi .
- Thì ra Ng y Diên ñã gi quân An Ð nh kéo v g t quân m c a mà tràn vào l y
thành m t r i .
Thôi Lư ng th t kinh v i kéo binh qua qu n Thiên Th y. Ði chưa ñ y m y d m,
b ng nghe ti ng Kh ng Minh kêu :
- Thôi Lư ng ! Ð n nư c này mà không ñ u cho xong sao ?
Lư ng ñ nh quay ng a ch y lui ; nhưng l i có tin báo phía sau binh Th c ñang
rư t t i.
Lư ng tính th ti n th i không ñư c, bèn xin qui hàng.
Kh ng Minh c m ng, h i Thôi Lư ng :
- Thái Thú Nam An qu n có gi ao h u v i ngươi chăng ?
Lư ng ñáp :
- Ngư i ay là Dương Lăng, k t b n v i tôi r t h u .
Minh nói :
- Ta mu n nh ngươi nói v i Dương Lăng li u k gi t H H u M u ñư c chăng
?
Thôi Lư ng ñáp :
- Xin Th a Tư ng hãy lui binh ñ tôi vào thành thương ngh v i y trư c .
Kh ng Minh nghe l i.
Còn m t mình Thôi Lư ng th ng ñ n Nam An ti n th ng vào ph , thu t rõ vi c
cho Dương Lăng.
Dương Lăng nói :
- B n ta là tôi c a Ng y chúa, l nào l i ph n phúc như th ? V y ph i tương k
t u k thì hơn. Nói r i bèn d t Lư ng ñ n k cho H u M u hay.
H uM uh i:
Dương Lăng thưa :
- Ð tôi g t Kh ng Minh vào thành r i gi t y cho xong. Nói ño n, kêu Thôi
Lư ng d n dò.
Thôi Lư ng v nói v i Kh ng Minh :



- Dương Lăng ít b h nên khó gi t ñư c H u M u, nhưng l i có ý dâng thành
cho Th a Tư ng ñ cùng tính k mà b t H u M u .
Kh ng Minh bi t Thôi Lư ng g t mình, nên c gi ý tin nghe, nói :
- V y ñ ta sai Quan Hưng và Trương Bào ñem quân trà tr n vào thành, sau ñó
n i l a ra hi u, ngoài ta s d c binh vào b t H u M u có khó chi.
Thôi Lư ng nghĩ, n u không cho tư ng Th c vào t b nghi, chi b ng c cho vào
r i ph c binh mà gi t, sau ñó n i l a cho Kh ng Minh kéo binh vào gi t luôn. Nghĩ
r i ñ c ý gi b tuân l nh.
Kh ng Minh bèn sai Trương Bào và Quan Hưng vào mà d n m t h i r i khi n ñi
theo .
Thôi Lư ng vào thành. Khi ñ n Nam An , Thôi Lư ng lén bu c thư m t báo vào
mũi tên b n lên thành.
Dương Lăng ti p ñư c thư bèn báo cho H u M u hay .
H u M u bèn sai ch n vài trăm võ sĩ mà ph c dư i trư ng, ñ i tư ng Th c vào
thì gi t ñi .
Dương Lăng tuân l nh, truy n m c a thành rư c Thôi Lư ng vào .
Quan Hưng theo Thôi Lư ng ñi trư c, Trương Bào theo sau, v a th y Dương
Lăng, Quan Hưng bèn hươi ñao chém m t phát bay ñ u .
Thôi Lư ng c s ñ nh ch y li n b Trương Bào tóm l y ñâm xà mâu ch t t t.
Gi t hai tên xong, hai tư ng Th c ch y vào thành mà n i l a . Binh Th c b n
phía tràn vào, gi t binh Ng y không ñ m xu .
H H u M u th y th , lén m c a mà tr n, nhưng v a ra kh i thành thì b
Vương Bình ch n l i, b t s ng ñem v .
Kh ng Minh vào thành, chiêu d bá tánh xong, truy n gi am H u M u l i . R i
nói v i chư tư ng :
- An Ð nh ñã d p xong, còn Thiên Th y ta ñã gi ao m t k . Sao chưa thay tin
t c gì ?
Nói xong bèn ñ Ngô Ý l i gi Nam An, Lưu Ð m t i An Ð nh, còn bao nhiêu
th ng ti n Thiên Th y .
T i Thiên Th y, Thái Thú Mã Tu n, nghe tin H u M u b vây ñang tính k ñ n
ti p ng, b ng có Bùi T , b h c a H u M u ñ n xin ñem quân gi i vây Nam An
qu n, Mã Tu n ñang ch nh b binh mã thì Khương Duy, t Bá Ư c thưa :
- Thái Thú ñã l m k c a Kh ng Minh r i !
Khương Duy là con c a Khương Quỳnh, ñã t ng làm Công Tào t i Thiên Th y .
Vì ñi d p M i b t tr n.
Khương Duy t nh ñã làu thông võ ngh , th m chí hi u, ai n y ñ u khâm
ph c. Hi u là Trung Lăng Tư ng quân.
Mã Tu n h i :
- T i sao b o ta l m k nói rõ ta nghe .
Khương Duy ñáp :



- Tôi nghe tin Kh ng Minh vây H u M u t i Nam An, nay l i có ngư i ñ n c u
c u, tôi e y ch ng ph i b h c a H u M u . Sao Thái Thú l i c tin th ? Th ng như
binh Th c th a lúc ta kéo binh ra mà ào vào thành thì s ra sao ?
Mã Tu n nghe nói như t nh l i, bèn ñáp :
- N u không có Bá Ư c t ta ñã nguy r i !
Khương Duy nói :
- Tôi có m t k s b t ñư c Kh ng Minh .
H i 93-94
H i 93-94
Khương Duy v ñ u Th c chúa
Kh ng Minh múa lư i gi t gi an th n
Mã Tu n nghe nói, h i Khương Duy :
- K chi mà b t ñư c Kh ng Minh .
Khương Duy thưa :
- N u Kh ng Minh làm k như v y, t có ñ o binh ph c g n ñây . Tôi s d n
binh ra ngoài còn Thái Thú gi ñò kéo binh ra ñi, r i l i kéo binh tr v ñ cùng tôi
b t ñ o binh ph c c a y .
Mã Tu n nghe theo, bèn sai Khương Duy ñi li n.
Sau m i cùng Lương Ki n ra thành ch , ñ Lương T và Doãn Thư ng l i gi
thành.
Lúc y, qu Kh ng Minh sai Tri u Vân ph c s n mé núi, ch binh Mã Tu n ra s
ào t i l y thành.
Tri u Vân ñư c tin Mã Tu n d n binh ra kh i thành thì c m ng bèn ñ n trư c
thành Thiên Th y mà nói l n :
- Ta là Tri u Vân ñây, n u chúng bây ñã l m k c a Th a Tư ng ta r i thì hãy
g p m c a thành.
Lương T vùng cư i l n :
- Chính các ngươi ñã l m k c a Bá Ư c l i !
Tri u Vân v a ñ nh d c binh phá thành thì khương Duy nhào t i .
Tri u Vân hươi thương ñ n c v i Duy . Ðánh m i vài hi p, Tri u Vân c kinh.
B ng th y Mã Tu n kéo ñ n, ép l i, Tri u Vân b vây vào gi a, ñành ph i phá
vòng vây mà ch y .
V ñ n tr i, Tri u Vân trình bày các vi c b trúng k c a gi c cho Kh ng Minh
hay .
Kh ng Minh ng c nhiên, bèn kêu ngư i Nam An ñ n h i .
H thưa r ng :
- Ðó ch c là k c a Khương Duy, t Bá U c, vì t lâu, v n n i ti ng là b c anh
tài vùng này ch có Bá Ư c m i l p di u k này này thôi .
Nghe xong, Kh ng Minh truy n d n ñ i binh ñ n li n.
Còn Khương Duy th ng tr n v ra m t Mã Tu n, thưa r ng :



- Tri u Vân b b i, t Kh ng Minh s ñ n ñây . V y Thái Thú hãy ra kh i thành,
chia binh thành ba ñ o mai ph c , h y ñ n , l p t c ch n l i mà ñánh, tôi cũng s
mai ph c nơi mé núi ñ ti p ng .
Mã Tu n bèn kéo h t binh ra ngoài mai ph c.
Còn Kh ng Minh b n thân kéo binh ñ n Thiên Th y thì tr i ñã t i, l i th y
không có bóng ngư i th p thoáng .
Kh ng Minh bi t có ph c binh, bèn sai Quan Hưng và Trương Bào phò tá ra
kh i n i ñ a . Ði ñư c n a ñư ng thì nghe ti ng quân reo hò vang d y . Trên thành
n i l a làm hi u, b n phía binh kéo t i như vũ bão . L i th y phía chánh Ðông ñèn
ñu c sáng lòe .
Kh ng Minh h i thì Trương Bào ñáp :
- Ðó là binh c a Khương Duy .
Nghe nói, Kh ng Minh c khen mà r ng :
- Binh không c n nhi u, ch c n ngư i tài ñi n khi n . Nói xong, truy n rút h t
binh mã tr l i ñóng tr i cách ch ng mư i d m.
Ðêm y , Kh ng Minh không ng , cho ngư i kêu dân An Ð nh mà h i :
- M Khương Duy bây gi ñâu ?
H ñáp :
- Hi n nơi Ký Huy n.
Kh ng Minh l i kêu Ng y Diên ñ n d n :
- Ngươi d n ñ o binh ñ n l y Ký Huy n. N u Khương Duy v thì c ñ y vào
thành mà vây ch ñ ng ñánh , Ng y Diên y l nh ra ñi.
Kh ng Minh l i m i dân An Ð nh mà h i :
- Lương Th o Ký Huy n do ñâu ti p t .
Ngư i y thưa :
- T Thư ng Khuê t i ñ n .
Kh ng Minh c m ng bèn sai Tri u Vân ñ n vây hãm Thư ng Khuê.
Còn Mã Tu n và Khương Duy ñang bàn lu n, b ng ñư c tin binh Th c ñã chia
thành ba ñ o, m t ñ o vây thành này, m t ñ o l y Ký Huy n và m t ñ o ñánh
Thư ng Khuê.
Khương Duy nghe nói th t kinh, vùng khóc r ng lên mà r ng :
- M tôi Ký Huy n, n u x y chuy n chi t chăng còn. V y cho tôi m t ñ o
binh ñ n gi i nguy.
Mã Tu n thu n c p cho Duy ba ngàn binh.
V a kéo ñ n Ký Thành, Khương Duy th y có m t ñ o binh dàn r ng r i Ng y
Diên ñ n ch n l i.
Duy cũng ñón ñánh ñánh vài hi p .
Ng y Diên gi thua b ch y .
Duy bèn kéo quân vào thành ñóng ch t c a, không ra ñánh n a, r i tr vào nhà
thăm m .
Còn Ng y Diên c vây ri t ngoài thành.



Sau ñó, Kh ng Minh sai d n H H u M u ra h i :
- Ngươi s ch t chăng ?
H u M u quì l y xin tha tánh m ng.
Kh ng Minh nói :
- Hi n Khương Duy ñang gi Ký Thành, h n sai ngư i nói v i ta, n u ngươi còn
s ng thì y ch u qui hàng. V y ta th ngươi ra, ngươi có ch u chiêu d Khương Duy
v ñ u ta chăng ?
H u M u tình nguy n ra ñi.
Ra kh i tr i r i, H u M u mu n tìm cách ch y nhưng không thu c ñư ng, ñang
do d b ng thay m t t p ngư i b ng b nhau ch y, M u h i thì h thưa : Khương
Duy ñã dâng thành cho tư ng Th c.
H uM ul ih i:
-Thành Thiên Th y hi n do ai gi ?
H ñáp :
- Do Mã Tu n gi .
H u M u bèn d c ng a th ng t i. Ð n chân thành H u M u kêu quân m c a.
Quân sĩ th y H u M u thì l p t c m c a rư c vào.
H u M u bèn k l i cho Mã Tu n nghe :
- Khương Duy ñã ñ u Th c r i.
Mã Tu n bèn m ng nhi c Khương Duy ch ng cùng.
Ðêm y, binh Th c kéo t i công thành d d i.
Quân Ng y ñ ng trên thành th y bóng dáng Khương Duy, mi ng kêu l n :
- Hãy b o H u M u ra cho ta nói chuy n !
H H u M u và Mã Tu n lên thành xem, Khương Duy bèn nói l n :
- Tôi mu n c u m ng Ðô Ð c mà hàng Th c, c chi b ph n b i ?
H u M u nói :
- Ngươi là b y tôi c a Ng y, t i sao l i ñ u Th c, ch ta có h a v i ngươi ñi u
gì ñâu ?
Khương Duy nói :
- Ngươi vi t thư b o ta ñ u Th c, nay l i nói v y, té ra ngươi mu n an thân. Nay
ta là Thư ng Tư ng c a Th c, ch ng l ph n n a sao ?
Nói v Tri u Vân vây ri t Thư ng Khuê khi n binh Ng y ti p t không ñư c.
Thiên Th y và Ký Huy n l i ñang thi u th n binh lương.
Ðêm y Kh ng Minh khi n quân sĩ gi i m t trăm xe lương.
Khương Duy ñúng trên thành nhìn th y , bèn th a cơ xông ñ n cư p.
Binh Th c b xe ch y h t.
Khương Duy ño t h t ñem v . Gi a ñư ng b ng có ñ o binh c a Vương Bình
xông t i.
Khương Duy và Vương Bình ñang c nhau thì phía sau Trương D c xông t i
n a.



Khương Duy li u ch ng không n i, ch y tr n v thành. V ñ n chân thành, l i b
tên b n như mưa.
Ng y Diên bèn nói :
- Ta ñã l y ñư c thành sao không ñ u ñi cho r i ?
Khương Duy l i kéo qua Thiên Th y. Ði ñư c m t quãng thì g p Trương Bào
ch n l i.
Khương Duy c vư t vòng vây mà ch y. Ch y ñư c m t quãng l i g p Quan
Hưng ch n ñánh.
Ch y ñ n Thiên Th y trong lòng m ng r , kêu quân m c a thành.
Th y Khương Duy, quân vào báo cho Mã Tu n.
Mã Tu n c gi n m ng :
- Nó là tên ph n t c , bèn khi n quân.giương cung b n xu ng tơi b i.
Thì ra Mã Tu n ñã sa vào k ly gián c a Kh ng Minh.
Khương Duy ngư c m t lên tr i than dài r i quay ng a tr v Trư ng An. Ði
ñư c m t quãng b ng g p Quan Hưng ra ch n l i.
Khương Duy th y ch ng không n i bèn thúc ng a ch y. B ng th y t trong r ng
quân sĩ ùa ra, l i th y Kh ng Minh ñ u b t khăn be, tay c m qu t lông kêu l i mà
nói :
- Ðã ñ n nư c n y, sao không ñ u ñi ?
Khương Duy ng m nghĩ m t lát r i xu ng ng a qui hàng.
Kh ng Minh c m ng, c m tay Khương Duy mà nói :
- T ta ra kh i Mao Lư ñ n nay, mu n tìm k hi n tài mà truy n s h c, nay g p
ñư c Bá U c cái s nguy n c a ta th t ñã ñ t ñư c.
Khương Duy c m ng bèn l y t Kh ng Minh.
Kh ng Minh d t Khương Duy v tr i cùng tìm k ñánh Thiên Th y.
- T i Thiên Th y, có Doãn Thư ng và Lương Tú là b n chí thân c a tôi, ñ tôi
biên thư b n vào thành, khuyên h v ñ u.
Kh ng Minh nghe theo.
Hôm y, quân sĩ lư m ñư c thư dâng cho Mã Tu n .
Tu n sanh nghi, bèn nói v i H u M u :
- Nay hai ngư i thông ñ ng v i Khương Duy, N u không tr t sinh ñ i h a .
Doãn Thư ng và Lương Tú ñư c tin, bèn bàn v i nhau v ñ u Th c.
Ðêm y Doãn Thư ng lén m c a thành rư c binh Th c vào. Trong thành c
lo n.
Lương Tú xách gươm tìm gi t H u M u.
Mã Tu n bèn cùng H u M u tr n v Tây Lương, Lương Tú và Doãn Thư ng
d n Kh ng Minh vào thành ñ cùng bàn k ñánh Thư ng Khuê.
Lương Tú nói :
- Em ru t tôi là Lương Ki n Thư ng Khuê, ñ tôi biên thư cho nó v hàng.
Kh ng Minh nói :



- Ngươi hãy ñ n ñó thì hơn.
Lương Tú bèn tu t qua Thư ng Khuê d Lương Ki n ra ñ u.
Kh ng Minh li n sai Lương Tú làm Thái Thú qu n Thiên Th y, Doãn Thư ng
làm Thái Thú Qu n Ký Thành, Lương Ki n làm Thái Thú Thư ng Khuê .
Sau ñó , chư tư ng ñ u h i :
- Sao Th a Tư ng l i th H H u M u ñi ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ta th H u M u khác chi th con v t, b t ñư c Khương Duy khác chi b t ñư c
phư ng hoàng.
Kh ng Minh l y ñư c ba qu n r i, ti ng tăm l ng l y.
Còn Tào Tu n ñang cùng chư tư ng bàn lu n thì có tin H u M u ñã b quân
Th c ñánh r c qua nư c Tây Lương binh Th c l i ñã ra kh i Kỳ Sơn, ñ o binh ti n
b ñã ñ n sông V Th y.
Tào Tu n c kinh bèn h i :
- Có ai dám ra c ñ ch ?
- B h nên dùng Tào Chơn mà ñi d p gi c .
Tào Tuân y l i bèn tri u Tào Chơn vào nói :
- Tiên ñ thác cô cho khanh, nay binh Th c xâm lăng b cõi, sao không ñi ñ p ?
Tào Chơn tâu :
- Tôi e tài sơ trí thiên không làm nên vi c .
Vương Lãng nói :
- Tư ng quân ch nên ch i t , tôi s xin tình nguy n theo giúp ngài.
Tào Chơn tâu :
- Tôi ñã mang ơn Tiên ñ . N u B h dùng ñ n l nào tôi t ch i .
Tào Tu n bèn phong cho Tào Chơn làm Ð i Ðô Ð c, phong Vương Lãng làm
Quân Sư, khi n Quách Hoài làm phó tư ng cùng kéo binh ñi.
Tào Chơn l i sai Tào Tuân làm ti n b Tiên phong, Ð ng Kh u tư ng quân là
Châu To n làm phó tiên phong. Ch nh b binh mã xong, nh m Trư ng An t n phát.
Khi ñ n nơi Tào Chơn truy n ñóng tr i nơi mé sông V Th y.
Vương Lãng thưa :
- Ngày mai hãy cho quân sĩ ch nh t c xí r p tr i ñ th uy quân Th c. Sau ñó
tôi s kêu Kh ng Minh ñ n d y ñ u Ng y, làm cho y ph i ch p tay qui thu n còn gì
ph i d ng binh l c.
Tào Chơn c m ng bèn truy n l nh ñóng quân ch nh t , bày binh b tr n.
R ng ngày Tào Chơn kéo binh ñ n binh mã phân chi ñàng hoàng r i.
Vương Lãng m i ñ n trư c tr i kêu quân Th c, b o :
- Chúa tư ng binh Th c ra ñây cho ta nói chuy n .
Quân Th c vào thưa v i Kh ng Minh .
Kh ng Minh bèn dàn tr n, phía t có Trương Bào, phía h u có Quan Hưng, còn
chư tư ng ñâu ñó ñ ng hai hàng l m li t.



Kh ng Minh sai quân ñ y xe ra trư c tr n, ta c m qu t lông, kêu binh Ng y mà
r ng :
- K nào mu n th nh ta ñ n xin hãy ra ngay !
Vương Lãng v i vã bư c ra.
- Th y Vương Lãng , Kh ng Minh xá m t vái.
Vương Lãng bèn ñáp l , và nói :
- Tôi Nghe danh ông ñã lâu. ông là ngư i hi u rõ cơ tr i, sao l i ñem binh ñ n
làm chi v y ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ta vâng chi u ñi d p gi c mà.
Vương Lãng nói :
- Tr i ñã ñ nh, thiên h s v tay ngư i có ñ c. Trư c vua Hu n ñ , Linh ñ tr
vì, r i trào H n suy vi, gi c Huỳnh Cân qu y nhi u, Lý Thôi , Quách Dĩ tranh hùng
. Viên Thu t xưng ñ , Viên Thi u chi m Nghi p qu n, Lưu Bi u chi m Kinh Châu,
Lũ B ño t T Châu, sanh linh ñ thán, vua Thái T Võ Hoàng ñ c a ta, ra công
d p yên tám cõi, trăm h m t lòng, muôn dân tùng ph c. Vua Thái T Văn Hoàng
ñ là ñ ng anh quân, thu n lòng ngư i h p ý tr i. Nay ông có tài như v y sao không
bi t theo cơ tr i. N u x p giáp qui hàng ch ng nh ng không m t ngôi H u, mà l i
r ng danh tôi trung, há ch ng t t l m sao ?
Kh ng Minh vùng cư i mà r ng :
- Ta tư ng ngươi là ñ i lão th n nhà H n có ý ki n cao minh gì, ai ng l i nói
toàn l i h a m t. Nay ta có m t l i hãy nghe cho k : xưa vua Hu n ñ , Linh ñ s
dĩ tri u chính không an, ñ y là t i b n gi an th n. Chính như b n Huỳnh Cân, Ð ng
Trác v i Lý Thôi, Quách Dĩ n i nhau chuyên quy n cư p gi t H n ñ . y cũng b i
nơi Mi u ñư ng cây m t làm quan, trư c ñi n b , c m thú ăn l c . Còn như ngươi
v n quê quán Ðông H i, lúc ban sơ ñ c Hi u liêm làm quan, t ph i phò vua giúp
nư c, an H n hưng Lưu có ñâu l i phò quân ngh ch như theo th . Ta l i vâng ch
d p gi c ñ khôi ph c nhà H n . V y lão t c ph i lui cho mau ñ b n ph n th n ra
ñây cùng ta ñ s c .
Vương Lãng nghe nói t c gi n tràn hông, li n hét m t ti ng h c máu, nhào
xu ng ng a mà ch t.
Binh Ng y x c t i ôm thây tr v .
Kh ng Minh bèn ch Tào Chơn mà nói :
- Hãy tr v chu n b quân mã, mai ñ s c v i ta.
Nói ño n, hai bên thu binh v tr i.
Tào Nhơn bèn khi n quân sĩ ñưa xác Vương Lãng v Trư ng An chôn c t .
Quách Hoài thưa :
- Ðêm nay ta m c lo tang l , t Kh ng Minh s th a cơ ñánh úp. V y tôi xin
dâng m t k .
Tào Chơn h i thì Quách Hoài thưa :



- Ph i phân binh thành b n ñ o. Hai ñ o mai ph c ch binh Th c kéo ra thì áp
vào mà cư p tr i. Còn hai ñ o kia ph c nơi t h u ngoài tr i ch binh Th c kéo ñ n
thì ch n mà ñánh .
Tào Chơn khen ng i ch ng cùng. Bèn khi n Tào Tuân và Châu To n d n năm
v n binh vòng qua núi Kỳ Sơn. H th y bình Th c thì n i l a làm hi u, xua binh
cư p tr i. Hai ngư i lãnh k ra ñi.
Tào Chơn l i nói v i Quách Hoài :
- Còn chúng ta ra mai ph c ngoài tr i mà ch , ñâu ñó an bài c n m t.
Còn Kh ng Minh khi lui binh r i, li n kêu Tri u Vân và Ng y Diên mà truy n :
- Hai tư ng ñêm nay ph i ñi cư p tr i Ng y ?
Ng y Diên thưa :
- Th nào chúng cũng ñ phòng.
Kh ng Minh cư i :
- Ta mu n Tào Chơn bi t ta cư p tr i nó ñ nó cư p tr i ta mà ñánh. V y các
tư ng c phô trương thinh th ñi cư p tr i, r i mai ph c sau núi Kỳ Sơn, ch l a
trong tr i b c lên thì ch n hai ñ u, ñ ng cho chúng tr v .
Kh ng Minh l i d n Trương Bào, Quan Hưng r ng :
- Hai tư ng hãy ph c nơi y u l , ch binh Ngu kéo ra c ñ chúng ñi, ñ ng
ñánh ch khi chúng thua tr v m i rư t theo mà ñánh.
Quan Hưng, Trương Bào ra ñi.
Sau ñó Kh ng Minh sai ch t b i khô ñ phát h a hi u . S p ñ t xong m i d n
các tư ng lui ra sau tr i mà xem ñ ng tĩnh.
Còn Tào Tuân và Châu To n, ch lúc hoàng hôn kéo binh ra kh i tr i, n a ñêm
thay quân Th c kéo ñi, trong lòng c m ng, bèn d c binh th ng t i, b ng khen th m
:
- Ðô Ð c d ng binh thi t kỳ di u !
Khi ñ n tr i Th c, Tào Tuân xua binh vào trư c và d n Châu To n :
- H l a d y thì ñ c binh vào ñ ng ñ tên quân nào ch y thoát !
Châu To n y l nh.
Tào Tuân hăm h kéo binh vào tr i Th c.Nào ng tr i tr ng không.
Tào Tuân bi t trúng k , v i lui binh tr ra.
Trong tr i, Kh ng Minh truy n n i l a, quân Châu To n ngoài th y l a d y
bèn kéo quân vào, g p quân Tào Tuân ùa ra, hai bên gi t l m nhau, ch t vô k . Bên
nào cũng tư ng l m binh Th c, ch ng Tào Tuân g p Châu To n m i rõ t s , bèn
truy n lui binh tr v .
Ði ñư c m t quãng, b ng g p Tri u Vân n t l n :
- T c tư ng ! Hãy ñ u cho s m !
Tào Tuân và Châu To n c kinh bèn tìm ñư ng mà ch y. Ch y ñư c m t quãng
l i g p Ng y Diên ào t i.
Tào Tuân và Châu To n d n b i quân kéo v tr i.



Trương Bào và Quan Hưng th y tàn binh Ng y tr v bèn thúc ng a rư t theo.
Khi Tào Tuân và Châu To n v t i tr i, binh Ng y tư ng binh Th c ñ n cư p tr i
bèn n i l a làm hi u, t c thì Tào Chơn và Quách Hoài ào ra gi t thôi ch t vô s . Khi
xem l i thì ra là binh c a mình.
Tào chơn và Quách Hoài t c t i l m, v a ñ nh thâu quân thì ñàng sau ba ñ o
binh Th c rư t t i.
Tri u Vân phía t , Trương Bào, Quan Hưng phía h u, Ng y Diên c m trung
quân p vào tr i Ng y, binh Ng y tơi t , m nh ai n y ch y.
Tào Chơn thu góp tàn binh lui xa vài ch c ñăm m i dám ñóng tr i.
Kh ng Minh ñ i th ng, bèn khi n các tư ng thu binh tr v .
Tào Chơn th y binh ñ i b i thì r u rĩ.
Quách Hoài bàn :
- Vi c binh th ng b i là chuy n thư ng. Ðô Ð c ch nên bu n. Tôi xin dâng k
tr binh Th c.
Tào Chơn h i, Quách Hoài thưa :
- Ngư i Tây Khương v n th ơn nư c Ng y. Nay, ta c gi ch t nơi hi m y u,
r i yêu c u Khương Vương ñem hùng binh ñánh phía sau binh Th c. Còn ta s ñánh
phía trư c. Hai m t cùng t n công, t binh Th c b i tr n.
Tào Chơn y k , bèn sai ngư i ñem thư ñ n Tây Khương.
Chúa Tây Khương là Tri t Lý Ki t nh n ñư c thư Tào Chơn bèn nhóm chư
tư ng ñ lu n bàn.
Th a Tư ng Nhã Ðơn thưa :
- Nư c ta thư ng gi ao thi p v i Ng y r t h u, l nào không ñem binh sang giúp
! Sau ñó, Lý Ki t Phong Nhã Ðơn làm quân sư, Vi t Ki t làm nguyên soái, ñem 20
v n binh, r i cùng v n lương kéo th ng ñ n Tây Bình Quan.
Tư ng gi i Dương Bình Quan là Hàn Tr nh v i vã sai ngư i phi báo cho
Kh ng Minh .
Ðư c tin này, Kh ng Minh h i chư tư ng r ng :
- Ai dám d n quân ñi c Khương binh ?
Quan Hưng và Trương Bào xin ñi.
Sau ñó, Kh ng Minh sai Mã Ð i cùng ñi giúp s c, l i c p năm v n binh ròng. C
ba tư ng ñ ng lên ñư ng tr l i i Dương Bình Quan.
Trương Bào d n quân ñi trư c, b ng th y Khương binh di chuy n như m t b c
trư ng thành, l i có xe b c s t r t kiên c bèn nói v i Mã Ð i và Quan Hưng r ng :
- Binh Khương dùng xe b c s t, trông r t kiên c , khó mà c n i.
Mã Ð i nói :
- Ngày mai c vi c ra binh r i s tính sau.
R ng ngày binh Th c chia binh thành ba ñ o th ng t i, binh Tây Khương r
thành hai, gi a là xe b c s t. Binh sĩ c núp xe b c s t mà b n tên ra như mưa.
Binh Th c ñ i b i bõ ch y. Riêng binh c a Quan Hưng b ch t trong vòng vây, ra



không n i. Tr i ñã g n chi u, Quan Hưng ráng s c vư t kh i vòng vây, quân
Khương rư t theo.
Quan Hưng c c m ñ u nh m San C c mà ch y. R i trư c m t có khe nư c,
ng a kh ng l i, binh lính t u tán.
Quan Hưng li u m ng gi c ng a ch y ri t .
Vi t Ki t hươi chùy nh m Quan Hưng, Hưng né ñư c, chùy trúng tai ng a ch t
t t.
Quan Hưng nh y xu ng nư c, nhìn l i thì th y Vi t Ki t cũng té nhào, l i th y
ñ i tư ng ñang rư t binh Khương mà gi t. Hưng bèn xách ñao chém Ki t, nhưng
Ki t v i vã nh y lên b ch y dài.
Hưng b t ng a c a Ki t rư t theo y. Lên b r i th y viên ñ i tư ng còn ñánh
binh Khương, Quan Hưng th m nghĩ :
- Ch c viên ñ i tư ng này giúp mình, bèn ráng t i ra m t. Khi ñ n nơi thì th y
trong ñám sương mù, m t viên ñ i tư ng m t như tròng táo, tay c m thanh long ñao,
c i ng a xích th , Quan Hưng th y ñúng là cha mình, l i th y tay ch mà nói : Con
hãy theo ñư ng này, cha phò h .
V ñ n tr i, Hưng k cho Mã Ð i và Trương Bào nghe. Ai n y ñ u ng c nhiên.
Sau ñó, ba ngư i bàn k phá gi c.
Mã Ð i nói :
- Tôi th y binh Khương r t l i h i. V y tôi xin l i ñây ñ hai tư ng v th nh k
Th a Tư ng.
Quan Hưng và Trương Bào bèn v ra m t Kh ng Minh .
Kh ng Minh nghe nói bèn sai Tri u Vân và Ng y Diên d n binh ñi mai ph c, r i
d t theo Trương D c, Khương Duy, Trương Bào Và Quan Hưng cùng ñ n tr i Mã
Ð i bàn k .
Hôm sau, Kh ng Minh lên xe nh quan sát binh Khương, r i v nói v i chư
tư ng :
- Binh y phá không khó gì.
L i kêu Trương D c, Mã Ð i d n r ng :
- Hai ngư i ph i làm như v y. . . như v y. . .r i kêu Khương Duy h i :
- Tư ng quân có k chi ?
- Binh Khương th t h u dõng vô mưu.
Kh ng Minh cư i :
- Ngươi hi u rõ ý ta r i. Tr i ñang kéo mây, gió l n, t ñêm nay tr i ñ tuy t
nhi u, ta ph i l p k di t chúng !
Nói ño n khi n Quan Hưng và Trương Bào ñ n ph c nơi chân núi, khi n
Khương Duy ñ n tr i ñ ch khi u chi n, song c gi thua l a ch tuy t ñóng mà
ch y.
Nói v nguyên soái Vi t Ki t th y Khương Duy ñ n khiêu chi n, bèn d c quân
binh, xe s t ra c .



Khương Duy ñánh ch ng vài hi p l i b ch y, Vi t Ki t càng rư t t i.
Khương Duy c nh m ñư ng núi mà ch y. Nơi ñó ñ y h m h , nhưng có tuy t
ph ph ng lì.
Vi t Ki t rư t hoài, l i th y Kh ng Minh ng i trên xe nh , thong dong ôm ñàn
mà g y .
Vi t Ki t c gi n, ñ c binh rư t t i n a.
Lúc y m t tr i lên cao, tuy t ch y tràn. Xe s t c a Vi t Ki t lăn xu ng h ngã
nghiêng. R i b n phía ph c binh n i lên gi t không bi t bao nhiêu binh Khương.
Còn Nhã Ðơn thì b Mã Ð i b t s ng gi i v tr i.
Kh ng Minh bèn khi n ñem rư u cho Nhã Ðơn u ng r i nói :
- Sao ngươi l i giúp ñ a ph n qu c như v y ?
Nay ta cho ngươi v và ngươi hãy nói v i Chúa ngươi r ng :
- Ta v i Tây Khương ph i gi ao h o v i nhau, ch nghe b n ph n t c.
Nói ño n truy n bày ti c l n ñãi Nhã Ðơn và binh Khương b b t, r i tr h t khí
gi i ñã thâu ñư c, và phát cho m i ngư i m t b áo qu n.
Ðơn bèn c m t ra v .
T ñ y Khương Th c gi ao h o v i nhau r t ñ p.
Ðo n Kh ng Minh d n quân th ng t i Kỳ Sơn.
Nói v Tào Chơn, ngày ngày ngóng tin binh Khương, b ng có quân v báo :
- Binh Th c ñã nh tr i ñi h t.
Quách Hoài c m ng thưa v i Tào Chơn :
- Vì Khương binh kéo t i nên Kh ng Minh ph i nh tr i. V y ta nên th a cơ
ñánh cư p .
Tào Chơn bèn khi n Tào Tuân kéo binh cư p tr i Th c.
Còn Chơn và Hoài thì d n binh ñi c u ng.
Tào Tuân v a t i nơi thì b Ng y Diên mai ph c xông ra hét l n, Tuân ch ng
không n i b Diên chém m t ñao nhào xu ng ng a.
Châu To n rư t theo cũng b Tri u Vân xông ra chém m t ñao ch t t t.
Tào Chơn và Quách Hoài c s , v i thu binh tr l i . B ng t trong r ng m t ñ o
binh xông ra, c m ñ u là Trương Bào và Quan Hưng vây ph Tào Chơn.
Chơn và Hoài không bi t ch y ñàng nào, bèn c i h t áo mão, tr n vào ñám tàn
quân mà thoát thân.
Sau ñó Chơn và Hoài sai ngư i v L c Dương xin c u c u.
Ng y Chúa Tào Tu n ngày y lâm trào, quan c n th n tâu :
- Ð i Ðô Ð c Tào Chơn thua binh Th c m y tr n, Tây Khương ñ n c u cũng b
ñánh lui. Tình th r t nguy !
Tào Tu n th t kinh h i :
- Binh Th c th m nh như v y. Ai dám ñ n ti p ng Tào Chơn ?
H i luôn m y ti ng, không th y ai dám ra lãnh binh.
Huê Hâm tâu :
- Xin B H hãy ng giá thân chinh, quân sĩ m i h t lòng tr binh Th c.



Quan Thái Phó Chung Do tâu :
- Tôi xin ti n c m t ngư i tr ñư c Kh ng Minh .
Tào Tu n h i ai, Chung Do thưa :
- Trư c kia Kh ng Minh ñã dùng qu k ly gián ñ B H tru t quy n Tư Mã Ý.
Nên t ñó Kh ng Minh hoành hành. Nay xin B H xét dùng l i Ý thì lo gì vi c tr
Tây Th c.
Tào Tu n nói :
- Tr m cũng ăn năn v vi c y, song không bi t tính th nào ? V y nay Tư Mã Ý
Tr ng Ð t ñâu ?
Chung Do tâu :
- M i ñây tôi nghe Tr ng Ð t Huy n Thành, v y xin B H cho v i t i, r i
ph c nguyên ch c, sau ñó sai y ñem binh ñánh Th c thì t v n toàn.
Tào Tu n bèn m t m t sai s ñ n phong Tư Mã Ý ñi u khi n.
Kh ng Minh t ngày ra binh luôn luôn toàn th ng.
B ng có tin quan tr n th Vĩnh An Cung là Lý Nghiêm sai con ñ n ra m t.
Kh ng Minh nghe báo, tư ng Ðông Ngô sanh tâm l n cõi, bèn ñòi con Lý
Nghiêm vào.
Lý Phong thưa :
- Tôi ñ n ñ báo tin m ng cho Th a Tư ng.
Kh ng Minh h i, Phong thưa :
- Trư c kia M nh Ð t ñ u Ng y là chuy n b t bu t. V l i lúc y Tào Tháo còn
tr ng d ng y, gi ao cho h t trách nhi m. Ð n khi Tào Phi ch t, Tào Tu n lên ngôi,
nhi u ngư i ghen ghét, nên M nh Ð t có ý mu n v v i Th c. L i mu n kéo binh
Thư ng Dung th ng ñ n l y Trư ng An, giúp cho binh Th c. V y cha tôi khi n ñem
thư ñ n cho Th a Tư ng.
Kh ng Minh xem thư c m ng. bèn tr ng thư ng Lý Phong.
B ng có tin báo, Ng y Chúa, m t phía thân chinh ñ n Trư ng An, m t phía cho
Tư Mã Ý làm chinh Tây Ðô Ð c , kh i binh ñ n ch ng ta.
Kh ng Minh nghe báo c kinh.
Mã T c thưa :
- Tào Tu n thân chinh thì quan h gì mà Th a Tư ng lo âu v y ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ta ñâu s Tào Tu n. Ta ch ng i Tư Mã Ý mà thôi. Nay M nh Ð t mu n tính
vi c l n như v y mà g p Tư Mã Ý thì t vi c s hư, vì M nh Ð t không ph i là ñ i
th c a Tư Mã Ý, n u c s sai l m t b b t. M nh Ð t b b t thì th t khó mà l y
ñư c Trư ng An.
Mã T c thưa :
- Sao Th a Tư ng không biên thư cho y ph i ñ phòng ?
Kh ng Minh bèn th o thư sai ngư i ñem ñ n cho M nh Ð t.
Còn M nh Ð t trong thành ngóng tin Kh ng Minh. B ng có ngư i ñ n trao
thư, mơ ra xem. Trong thư Kh ng Minh khen Minh Ð t là ngư i tr ng nghĩa và h a



s thư ng công l n n u hoàn thành ñ i s . L i báo cho bi t ph i ñ phòng khi c s
.
Ð c thư xong, M nh Ð t c cư i :
- Ngư i ta thư ng nói Kh ng Minh hay lo xa nay ta m i rõ . Bèn vi t thư sai k
tâm phúc trao Kh ng Minh. Thư ñ i ý vâng theo l i d y c a Kh ng Minh, nhưng
yêu c u Kh ng Minh ñ ng nh c tâm lo xa .
Kh ng Minh xem thư xong ném xu ng ñ t mà nói :
- M nh Ð t quá khinh xu t t b Tư Mã Ý b t m t.
Mã T c h i nguyên do thì Kh ng Minh nói :
- Tào Tu n ñã trao quy n cho Mã Ý g p gi c thì d p. N u y bi t M nh Ð t c s
thì n i mư i ngày y ñã ñ n ñó r i, tr tay sao k p. Chư tư ng nghe nói c m ph c.
Th a Tư ng li n sai ñem thư b o M nh Ð t, n u chưa d y vi c thì ph i th t c n
m t.
Còn Mã Ý Huy n Thành nghe tin Ngu thua, r t bu n b c, hàng ngày bàn b c
v i con là Tư Mã Chiêu và Tư Mã Sư .
Ngày kia b ng có chi u c a Ng y chúa ñ n, Ý bèn ra rư c s vào, th y Ng y
chúa ph c ch c cho mình, l i khi n ñem binh ñi ñánh Th c thì v i ch nh b binh mã
ñ nh ngày t n phát. Cha con ñang thương ngh b ng có tin M nh Ð t mưu t o ph n
t i Kim Thành.
Tư Mã Ý th t kinh nói :
- N u vi c này không hay s m t Trư ng An s m t.
Nói ño n gom h t binh mã Huy n Thành kéo ñi .
Tư Mã Sư h i :
- Sao cha không dâng bi u tâu v i b h ?
Tư Mã Ý ñáp :
- Ch ñư c thánh ch thì tr tay sao k p. Ta ñoán ch c M nh Ð t ñã thông ñ ng
v i Kh ng Minh. V y ph i b t cho ñư c y !
Nói ño n, truy n quân th ng ñ n Tân Thành. Ði ñư c n a ñư ng thì g p H u
tư ng quân T Quáng.
Quáng xu ng ng a chào m ng , r i h i :
- Ðô Ð c ñi chinh ph t nơi ñâu ?
Ý k tai Quáng nói nh :
- M nh Ð t mưu ph n, mu n ño t Trư ng An, nên ph i g p rút ñ n b t nó .
T Quáng nghe nói cũng xin ñi .
Tư Mã Ý bèn khi n T Quáng ñi tiên phong.
Còn M nh Ð t t ngày mưu vi c l n, ñêm ngày lo l ng, l i ư c h n v i Thái
Thú Kim Thành là Thân Nghi, Thái Thú Thư ng Dung là Thân Th m, h n ngày c
s . Nào ng , hai ngư i này ñ i ý, nên sai gia nhân ñi báo Tư Mã Ý hay . Khi Tư
Mã Ý kéo binh t i thì Thân Nghi và Thân Th m ñư c báo r i .
Sau ñó, T Quáng gi c ng a ñ n bên thành kêu M nh Ð t nói :
- Quân ph n t c, k c a mi ñã b i l . Hãy m c a thành mà ch u ch t !



M nh Ð t c kinh khi n quân ñóng c a thành l i mà c th . R i l y cung tên lên
thành nh m T Quáng mà b n.
T Quáng ph i tên nhào xu ng ng a ch t t t.
Lúc y Thân Th m và Thân Nghi ñ n trư c thành nói :
- Hãy m c a thành cho chúng tôi vào ti p c u .
M nh Ð t tư ng thi t, bèn khi n quân m c a thành.
Vào ñ n nơi Thân Th m xu t kỳ b t ý ñâm M ch Ð t m t thương té nhào, quân
Thân Th m túc kh c m c a thành cho Tư Mã Ý vào .
Vào ñ n thành, ý bèn gi ao cho Nghi và Th m tr n gi , còn mình kéo ñ n
Trư ng An. L i khi n t m li m xác T Quáng ñem v .
Tào Tu n ñư c tin Ý tr ñư c Ð t ñem binh tr v thì c m ng, bèn b n thân ra
rư c Ý và nói :
- Vì Tr m b t minh nên l m k ly gián c a gi c. Nay Ð t t o ph n, n u không có
khanh thì lư ng kinh ñã m t.
Nói ño n ban cho Ý m t c p búa b ng vàng và nói :
- H có vi c cơ m t thì khanh c t ti n hành ñ ng kh i tâu báo .
Tư Mã Ý bèn xin ti n c Trương H p làm tiên phong, Tào Tu n y t u, bèn c
Trương H p làm ti n b tiên phong, n i ngày kéo binh th ng t i .
H i 95
Mã T c trái l i khuyên, Nhai Ðình th t th
Kh ng Minh ôm ñàn g y, Tư Mã ch y dài
Ng y chúa sai Trương H p làm tiên phong theo Tư Mã Ý ñem binh th ng t i ,
còn m t phía sai Tân T và Tôn L ñem năm v n quân ñ n giúp Tào Chơn.
Riêng Tư Mã Ý d n binh ra kh i i r i m i Trương H p mà d n :
- Kh ng Minh thư ng làm vi c gì cũng r t c n th n. Vì th nay y ñ n binh nơi
ñó, t là ph i ñánh ngã M Thành. Vì v y ta ñã có h ch văn cho nơi ñó c c th
không ñánh .
Trương H p h i :
- V y Ðô Ð c ñ nh t n binh ñư ng nào ?
Tư Mã Ý ñáp :
- Chưa nên ñánh v i ? Trư c h t ph i l y Nhai Ðình, vì ñó là y t h u c a H n
Trung. H Nhai Ðình l y ñư c thì t t nhiên Kh ng Minh ph i tr v H n Trung.
N u y không ch u v thì ch trong m t tháng là h t lương.
Ý l i d n thêm :
- Kh ng Minh ch ng ph i k thư ng. Tư ng quân ph i c n tr ng l m m i ñư c.
Sau ñó, Trương H p v i vã ra ñi .
Còn Kh ng Minh ñang Kỳ Sơn, b ng có tin báo :
- Trương H p ñã t i Tân Thành, còn M nh Ð t ñã b Thân Nghi và Thân Th m
làm n i ng gi t r i . Nay Ng y Chúa dùng Tư Mã Ý ti n quân ñ n ñây .
Kh ng Minh th t kinh nói :



- M nh Ð t làm vi c không kín, b ch t ñã ñành, còn hư c vi c c a ta n a . Nay
nó ñem binh ñ n Nhai Ðình là nơi y t h u c a ta . V y chư tư ng ai dám ra gi
Nhai Ðình .
V a d t l i thì Mã T c xin ñi .
Kh ng Minh nói :
- Nhai Ðình r t quan h cho c tính m ng ñ i binh ta . Mã T c tuy thông binh
pháp, song nơi ñó không có thành quách gì, r t khó mà kiên th .
Mã T c thưa :
- Sá gì m t ch Nhai Ðình nh xíu y mà Th a Tư ng l i khinh tôi gi không
n i?
Kh ng Minh nói :
- Tư Mã Ý không ph i k thư ng l i có Trương H p làm tiên phong, e ngươi c
không nói.
Mã T c thưa :
- N u không gi n i tôi xin ch u t i.
Kh ng Minh nói :
- Không nên nói chơi như v y !
Mã T c thưa :
- Tôi xin làm ño n văn.
Kh ng Minh xem ño n văn r i, nhưng v n còn e ng i bèn nói v i Mã T c :
- Ta phát cho ngươi năm ngàn binh m nh và m t viên Ð i tư ng theo giúp. V y
ph i c n tr ng !
L i kêu Vương Bình ñ n d n :
- Ta bi t ngươi là ngươi r t th n tr ng, nên gi ao vi c này. V y hãy h t lòng . H
ñóng tr i thì ph i l a ch hi m y u. Ðóng tr i xong ph i l p b n ñ g i v cho ta.
N u ch y gi ñư c, sau khi ta l y xong Trư ng An r i, t công ngươi s ñ ng
hàng ñ u . Hai ngư i lãnh m ng ra ñi.
Kh ng Minh s hai ngư i còn sơ th t, nên g i Cao Tư ng l i d n :
- Phía Ðông B c Nhai Ðình có m t thành tên Li t Li u thành, ch y ñư ng núi
r t h p nên ñóng binh l p tr i ñư c. V y ngươi hãy ñ n ñóng t i thành y, n u Nhai
Ðình b nguy thì hãy ñ n c u ng.
Cao Tư ng vâng l nh ra ñi, Kh ng Minh s Cao Tư ng không ph i là ñ i th
c a Trương H p, bèn sai Ng y Diên d n b n ñ o binh ra phía sau Nhai Ðình mà
ñóng.
Ng y Diên thưa :
- Tôi làm tiên phong l ra ph i ñi d p gi c, sao l i ñ tôi tr n nơi an nhàn như
v y?
Kh ng Minh nói :
- Ta lo ch Nhai Ðình l m. V y ngươi hãy ñi ñi ?
Ng y Diên bèn vâng l nh ra ñi.
Kh ng Minh l i kêu Tri u Vân và Ð ng Chi vào mà nói :



- T nay Tư Mã Ý d ng binh, các tư ng ph i r t c n tr ng. Hai ngư i hãy ra
ñóng nơi Tà C c, ho c ñánh, ho c không hư hư th c th c mi n sao cho ñ ch không
rõ l c lư ng c a ta.
Sau ñó, sai Khương Duy làm tiên phong ra ñánh M Thành.
Khương Duy h i Kh ng Minh :
- Nhai Ðình là nơi tr ng y u, sao Th a Tư ng không t p trung quân nơi ñó ?
Kh ng Minh ñáp :
- Binh l c có h n, ta c n gi Nhai Ðình , mà cũng ph i l y M Thành. N u gi
ñư c Nhai Ðình cũng không ích gì, còn n u m t Nhai Ðình mà t n binh ñi t s lâm
nguy.
Khương Duy nghe nói r t kính ph c.
Còn Mã T c và Vương Bình ñem binh ñ n Nhai Ðình xem xét ñ a th , r i cư i :
- Th a Tư ng quá lo xa. M t hòn núi hi m tr th này sao ñ ch dám t i.
- D u sao cũng ph i ñ phòng c n m t .
Mã T c nói :
- Ta xem m t bên là núi, b n phía l i không ăn thông vào ñâu , ñây là ch tr i
dành cho ta ñó !
- Tham quân nói như v y sai r i , ñ n binh nơi gi a ñư ng, d c theo mé núi mà
ñóng. D u binh có m y v n cũng khó qua, ch ñâu có nên ñóng chót vót trên núi.
Th ng gi c ñ t núi thì sao ?
Mã T c nói :
- Ngươi thi t ki n th c c a ñàn bà !
- Tôi xem Th a Tư ng ñóng binh ñã nhi u, ch nào ông cũng gi ng cho tôi bi t.
Nay tôi coi nơi này, n u quân gi c ch n ñư ng nư c ch r i trong m t ngày, quan sĩ
s ch t khát .
Mã T c nói :
- Ta ñã thông rõ binh pháp, há không bi t ñi u y sao ?
- N u Tham quân ñóng tr i trên núi thì hãy chia binh cho tôi, ñ tôi ñóng dư i
chân núi. N u gi c vây núi tôi s ñ n c u ng.
Mã T c không nghe.
B ng có tin báo :
- Binh Ng y ñã kéo ñ n .
Vương Bình xin ra C .
Mã T c nói :
- Ngươi ñã không nghe l nh c a ta, ta cho ngươi m t ngàn binh, t ñóng tr i l y.
Vương Bình bèn d n binh ra kh i núi ñóng tr i, l i v h a ñ g i v cho Kh ng
Minh.



Còn Mã T c d n binh lên núi tr n.
Nói v Tư Mã Ý d n ñ o Trung quân ñ n nơi, bèn sai con là Tư Mã Chiêu ñi
thám thính và d n :
- N u Kh ng Minh ñã c th ñó thì ch có ñ n.
Tư Mã Chiêu ñi hoi lâu, v thưa :
- Kh ng Minh ñã tr n th nơi ñó .
Tư Mã Chiêu l i nói :
- Binh Th c không ñóng quân nơi y u l , mà l i ñóng trên núi. Con tư ng l y
Nhai Ðình d như chơi.
Tư Mã Ý nói .
- N u qu th thì tr i giúp ta ñó. Nói r i, bèn cùng Chiêu th ng ñ n chân núi mà
xem.
Ðêm y tr i có trăng, Mã T c trên núi ngó xu ng nh th m :
- N u chúng bây mu n ch t thì ñ n ñây.
Nói r i truy n l nh quân sĩ, h binh Ng y t i thì ph i coi ch ng cây c ñ này,
khi th y dao ñ ng thì ph i tràn xu ng b n phía núi mà gi t quân ñ ch.
Còn Tư Mã Ý tr v sai quân ñi dò thám th coi tư ng gi Nhai Ðình là ai.
Quân v báo r ng :
- Tư ng gi Nhai Ðình là Mã T c.
Tư Mã Ý cư i :
- Th ng ñó h u danh vô th c. Thi t là tên b t tài. Kh ng Minh dùng ngư i như
v y, ta có s chi.
Ýl ih i:
- B n phía núi còn gì chăng ?
Quân thám thính thưa :
- Dư i chân núi cách ch ng mư i d m có ñ o binh c a Vương Bình ñóng nơi
ñó.
Tư Mã Ý bèn sai Trương H p ñ n ch n Vương Bình không cho ng c u. L i
khi n Thân Th m và Thân Nghi ñ n ch n ñư ng ñi l y nư c , ch binh Th c lo n
r i m i ñánh nh u.
Qua b a sau, tr i v a h ng sáng, H p d n binh vòng sau mé núi ,
Ý d n binh ùa t i vây núi y.
Mã T c trên ngó xu ng thay binh Ng y ñông như ki n, thì c kinh.
Mã T c bèn lay ñ ng lá c ñ , ba quân th y nhìn nhau không dám xu ng.
Mã T c n i gi n gi t h t hai tư ng. Quân sĩ th t ñ m, ùa xu ng mà ñánh quân
Ng y. Hai bên c m c không phân th ng b i, Mã T c bèn thâu quân kiên th c a
tr i ch quân c u ng.
Vương Bình ñem quân ñ n c u thì g p Trương H p ch n l i.
Bình quân ít ph i rút lui. Binh Th c trên núi, v a khát nư c v a ñói ph i m
ñư ng máu mà thoát thân.



Trương H p d n quân rư t theo. Ch ng vài ch c d m, thì ñ o binh c a Ng y
Diên ùa ra chân Trương H p l i mà ñánh. H p lui binh ch y dài. Diên ñu i theo,
quy t l y l i Nhai Ðình. Nhưng ch y ñư c ít d m thì quân Tư Mã Ý và Tư Mã
Chiêu ùa ra ñánh nhau. Ng y Diên b khép ch t vòng vây, binh hao phân n a. .
Ðang lúc nguy c p thì Vương Bình ñ n ti p c u.
Ng y Diên bèn h p s c v i Vương Bình ñánh nh u m t tr n, binh Ng y m i
ch u lui.
Diên và Bình v i tr v tr i thì binh Ng y ñã chi m r i. Túng th , hai tư ng ph i
ch y t i Li t Li u Thành, hi p v i Cao Tư ng. Lúc y nghe tin Nhai Ðình th t th ,
Cao Tư ng l p t c ñ n ti p c u. V a ra kh i thành ch ng ít d m thì g p Bình và
Diên. C ba d n binh tr v thành thì trên thành ñã d ng c Ng y.
Nhai Ðình hoàn toàn th t th , ba tư ng bèn ph i tr v Kỳ Sơn.
Tư Mã Ý chi m ñư c Nhai Ðình r i, bi t th nào Kh ng Minh cũng ph i lui
binh, bèn tin cho Tào Chơn và Quách Hoài hay, chu n b ñ tiêu di t binh Th c.
Còn Kh ng Minh, t khi sai Mã T c ñ n gi Nhai Ðình thì lòng không an. L i
nh n ñư c b n ñ c a Vương Bình thì th t kinh nói :
- Mã T c không bi t gì h t, ch c ñã chôn quân c a ta r i.
Chư tư ng h i thì Kh ng Minh nói :
- Ch y u l không ñóng binh nhè trên núi mà c th .
Dương Nghi nói :
- Tôi xin ñ n th Mã T c .
Kh ng Minh nói :
- Ta ch ch cho ngươi nơi ñóng tr i. Hãy ñi ngay !
V a d t l i, có tin báo :
- Nhai Ðình và Li t Li u Thành ñ u b m t r i .
Kh ng Minh than :
- L i t i ta ! Nói xong kêu Quan Hưng và Trương Bào d n :
- Hai tư ng hãy d n quân theo ñư ng nh núi Võ Công mà ñi, khi n ba quân la ó
vang tr i. N u g p binh Ng y ch có ñánh. Làm cho nó ch y thôi, ch ta lui binh
r i hãy kéo v Dương Bình Quan.
Sau ñó, Kh ng Minh sai Trương D c lo vi c s a sang ñư ng sá m cho r ng,
khi n ñ i quân s m s a hành trang ch l nh, khi n Mã Ð i và Khương Duy ño n
h u song hãy d n binh lui h t r i m i thâu quân, sai ngư i tâm phúc báo cho quan
l i, dân quân qu n Thiên Th y, Nam An và An ñ nh ph i rút v H n Trung, khi n
ngư i ñ n Ký Huy n rư c m Khương Duy v .
Khi Kh ng Minh ñ n Tây thành, thì quan quân ai nay ñ u lo vi c c a mình.
B ng có tin báo Tư Mã Ý kéo mư i lăm v n quân t i Tây thành.
Kh ng Minh bèn sai ba ngàn quân ch h t lương ra kh i thành, ch ñ l i hai
ngàn và m t s văn quan.
L i có tin báo :
- Tư Mã Ý d n mư i lăm v n kéo ñ n Tây thành như gió.



Các quan ai n y ñ u lo s .
Kh ng Minh bèn lên thành quan sát thì th y binh Ng y ñông như ong, bèn ra
l nh cho quân sĩ ph i d p h t c xí, im l ng tuy t ñ i. L i truy n m h t b n c a
thành, m i c a ñ vài ngư i gi làm dân và d n h ñ ch t i thì c t nhiên lo quét
ñư ng.
Sau ñó, Kh ng Minh m c áo tr ng, d t vài tên ti u ñ ng lên l u g y ñ n vui
chơi.
Ð o ti n binh c a Tư Mã Ý t i nơi th y quang c nh như v y thì không dám ñ n
n a , bèn v thông báo cho Tư Mã Ý.
Ý không tin, bèn gi c ng a bay t i trư c, ñúng xa mà ngó, th y Kh ng Minh
ng i trên l u g y ñ n, nét m t vui tươi bên t m t ti u ñ ng tay c m b u ki m, bên
h u m t ñ a c m cây ph t tr n. Còn trong thành ch có vài ngư i quét d n.
Ý th y v y thì nghi l m, bèn khi n h u quân làm ti n quân rút lui h t theo ñư ng
núi B c Sơn.
Tư Mã Chiêu h i :
- Sao cha l i nghi như v y ? Ch c là y ít quân nên làm ra v y chăng ?
Ý ñáp :
- Xưa nay Kh ng Minh d ng binh r t c n th n, không h c u may. Nh ta t n
binh mà sa vào k c a y thì nguy, t t hơn h t là rút ?
Kh ng Minh th y binh Ng y rút h t thì v tay cư i :
- Ý s ta g y ñ n không dám vào.
Các quan ng c nhiên h i :
- Binh mã c a Ng y c ñông c sao l i rút ?
Minh ñáp :
- Ý bi t ta là ngư i c n tr ng, th y ta làm như v y, nó nghi là ta ph c binh nên
lui.
Các quan nói :
- K như b n tôi thì b thành ch y r i.
Kh ng Minh ñáp :
- Binh ta có hai ngàn, l i không có tư ng, n u b thành mà ch y t b b t tr n.
Nói r i v tay cư i mà r ng :
- N u ta như Ý , ta ch ng ch u lui binh.
Bèn truy n bá tánh ph i theo quân sĩ mà vào H n Trung.
Còn Tư Mã Ý lui binh r i theo l i nh nơi núi Võ Công mà ñi, x y nghe sau núi,
quân hét vang tr i , tr ng chiêng d y ñ t.
Tư Mã Ý bèn nói v i hai con :
- N u không ch y, t trúng k c a Kh ng Minh r i !
V a d t ! i b ng tin th y m t ñ o binh c m c ñ ch :
- H u H V S H D c Ð i Tư ng Quân Trương Bào .
Binh Ng y th t kinh b ch y t tán.
Ch y ñư c m t quãng, trong núi l i có ti ng la ó, r i m t ñ i kỳ ñ ch :



- T H V S Long Như ng Tư ng Quân Quan Hưng xu t hi n.
Binh Ng y th t kinh hè nhau mà ch y.
Quan Hưng và Trương Bào hi p nhau kéo v Dương Bình Quan
Lúc y Tào Chơn ñư c tin Kh ng Minh lui binh thì l t ñ t kéo quân ñi truy kích.
Ðang ñi b ng th y binh Th c kéo ñ n ñông ñ o, c m ñau là Khương Duy và Mã
Ð i.
Tào Chơn v i lui binh , nhưng Mã Ð i xông vào chém tiên phong Tr n T nhào
xu ng ng a. Nh v y binh Th c bình an tr v H n Trung.
Ph n Tri u Vân và Ð ng Chi t i Tà C c, ñư c tin Kh ng Minh tr v , bèn nói
v i nhau :
- Binh Ng y s th a lúc ta lui mà truy kích . V y ph i chia thành hai ñ o, m t
gi phía sau, m t ñi ch m ch m mà v .
Nói v Quách Hoài ñem binh rư t theo ñ n Tà C c, bèn kêu Tô Ngung mà d n :
- Tri u Vân là tay võ dõng, nên ta ph i c n th n. N u binh y mà lui ñây, t có k
ng a binh ta truy nã. Nghe xong, Ngung d n quân ti n vào Tà C c.
Ði ñư c n a ñư ng thì g p Tri u Vân, Ngung c s truy n lui quân.
Tri u Vân li n xông l i ñâm Ngung m t thương té nhào, ch t t t. Binh Ng y v
tan tành.
Tri u Vân c th th ng t i, nhưng sau lưng l i g p V n Chánh ñang rư t theo .
Tri u Vân bèn gò ng a ñ ng ch .
V n Chánh nhìn th y Tri u Vân nên không dám t i.
Khi Quách Hoài t i thì V n Chánh nói :
- Tri u Vân ñ ng là tư ng võ dõng vì th tôi không dám t i.
Quách Hoài li n truy n l nh rư t theo truy c n.
Ði ñ n khu r ng r m, b ng g p Tri u T Long hét l n :
- Tri u Vân ta ñây ! Ti ng hét khi n binh Ng y ho ng h n té ng a mà ch t dư
trăm. Còn l i bao nhiêu tr n ch y tán lo n. Còn V n Chánh tuy ho ng s , nhưng c
c , cu i cùng b Tri u Vân b n m t mũi tên té nhào. Sau ñó, Tri u Vân d n binh v
H n Trung vô s .
Tư Mã Ý hay binh Th c ñã lui thì b c t c l m, bèn d n quân ñ n Tây Thành mà
h i thì ñư c bi t, trong lúc binh Ng y t i Tây Thành thì binh Th c ch có vài ngàn,
l i không có võ tư ng n a. L i ñư c tin nơi mi t Võ Quang, Trương Bào và Quan
Hưng cũng ch có vài ngàn quân la ó vang tr i ch ch ng có ph c binh nào h t.
Tư Mã Ý t c t i vô cùng, ng ng m t lên mà than :
- Ta th t ch ng b ng Kh ng Minh .
Nói ño n d n quân v ra m t Ng y Chúa.
H i 96
Kh ng Minh g t l chém Mã T c
Châu Phương c t tóc d Tào Hưu
Kh ng Minh v ñ n H n Trung, ki m ñi m binh mã không h m t mát.



Sau ñó, ñòi Vương Bình vào mà trách :
- Ta khi n ngươi ñóng Nhai Ðình v i Mã T c, sao không c n nó ñ th t như
v y?
Vương Bình thưa :
- Tôi can gián ñôi ba phen, xin ñ p thành nơi ñư ng xung y u mà gi , nhưng Mã
T c không nghe, nên chia quân cho tôi ñóng dư i l cách ñó ch ng mư i d m. Vì
th ph i th t tr n .
Kh ng Minh n t Vương Bình ra , cho ñòi Mã T c vào.
Mã T c trói mình quì trư c trư ng.
Th y Mã T c, Kh ng Minh hét l n :
- Ta ñã d n dò ngươi, ch Nhai Ðình là nơi quan y u. Sao ngươi dám ñem h t
tánh m ng ñ lãnh trách nhi m, r i t ý l ng hành ñ hư c vi c l n. Nay trư c ba
quân, t i ngươi r t tr ng, bu c ph i x theo quân pháp .
Nói ño n, truy n d n Mã T c ra mà chém .
Mã T c than van xin tha.
Kh ng Minh th y v y cũng ñ ng lòng, nhưng vì quân pháp nên Mã T c v n ch u
án t hình.
M t lát sau võ sĩ ñem dâng th c p Mã T c dư i th m.
Kh ng Minh vùng khóc r ng.
Trương Huynh h i :
- Sao Th a Tư ng ñã áp d ng ñúng quân pháp mà còn khóc .
Kh ng Minh ñáp :
- Ch ng ph i ta không bi t , nhưng tiên ñ trư c khi băng hà ngư i có d n không
nên gi ao Mã T c nh ng vi c h tr ng. Hôm nay, nh ñ n l i d y mà ta ñã làm sai,
nên ta khóc.
Ðo n, Kh ng Minh, truy n quân ñem th c p ñ n các dinh, r i l y ch may vào
mình ñ chôn c t r t tr ng h u. Còn gia quy n c a Mã T c m i tháng ñ u ñư c c p
dư ng.
Sau ñó, Kh ng Minh l i dâng bi u lên H u Chúa ñ i ý t nh n ñã không bi t
dùng ngư i nên ñ Nhai Ðình b th t th ph i kéo binh v và xin ñư c giáng xu ng
ba b c ñ ch u t i.
H u Chúa xem bi u văn r i nói :
- Vi c binh gia th ng b i là thư ng, sao Th a Tư ng l i t trách như v y ?
Phí Vĩ tâu :
- Nay Th a Tư ng b i binh mà t xét như v y, thi t là m t cái gương sáng cho
tri u ñình. Ý ngư i mu n l y mình mà răn k khác. Xin B h ch ph lòng .
H u Chúa c c ch ng ñã, bèn h chi u giáng ch c Kh ng Minh làm h u Tư ng
quân, và kiêm nhi m vi c Th a Tư ng.
R i sai Phí Vĩ ñ chi u ñ n H n Trung.
Khi lãnh chi u, Phí Vĩ s Kh ng Minh h th n, nói :
- Ai n y nghe Th a Tư ng l y ñư c b n qu n thì m ng l m .



Kh ng Minh c gi n nói :
- L y ñư c r i làm m t thì có ích gì. N u l y ñi u ñó làm m ng thì th t nh c cho
tôi .
Phí Vĩ l i nói :
- Nghe Th a Tư ng thâu ñư c Khương Duy ai n y ñêu ph c.
Kh ng Minh nói :
- Ðư c m t tư ng mà không hoàn thành vi c l n, y là k b t tài có chi mà khen.
Nh ng k vì nư c quên mình ñ u ph i coi thân danh mình ñ ng sau s hưng vong
c a Qu c Gia. Ph i bi t xét l i mình mà răn dè, ph i t mình kh c ph c l y mình
m i giúp ích qu c l i dân ñư c.
Phí Vĩ r t bái ph c . R i giã t tr v Thành Ðô.
Còn Kh ng Minh lo luy n t p binh mã, d b ñ chinh chi n ñ lo toan công vi c
ngày sau.
Còn Tư Mã Ý ñu i ñư c binh Th c ra kh i b cõi bèn cùng Ng y Chúa tr v
L c Dương.
Tào Tu n nói :
- Ta xem Th c mu n chi m Trư ng An. Sao không th a d p này ñánh vào H n
Trung, ñ ng thâu h i Lư ng Xuyên ?
Tư Mã Ý thưa :
- Chưa nên . Vì Tr i ñang nóng b c r t khó t n binh. Tôi xin c Tr n Thương
ñ o kh u ñ ñ p thành ngăn gi .
Tào Tu n h i ai :
- Tư Mã Ý thưa :
-Tên Hích Chiêu qu n Thái Nguyên có s c m nh hơn ngư i. Ngư i y ñ
ch ng v i Kh ng Minh.
Tào Quăn bèn phong Hích Chiêu làm Tr n Tây Tư ng Quân, khi n ñ n b o th
Tr n Thương ñ o Kh u.
Ðang bàn b c b ng có tin báo Tư Mã ñ i Ðô Ð c Dương Châu là Tào Hưu sai
ngư i dâng bi u :
- Bên Ðông Ngô có Thái Thú tên Châu Phương, tình nguy n xin dâng qu n Phan
Dương mà ñ u . L i nói lúc này nên t n binh ñánh Ngô.
Tào Tu n h i, Ý thưa :
- L i bi u rút có lý. V y xin t n binh ñánh Ngô.
Tào Tu n bèn sai Ý và Gi Quỳ ñem binh ñ n giúp Tào Hưu.
Gi Quỳ nói v i Ý :
- Ngư i Ðông Ngô ph n phúc th t khó mà tin.
Tư Mã Ý nói :
- Cơ h i t t không nên b .
Tư Mã Ý, Gi Quỳ và Tào Hưu bèn hi p nhau chia ra ba ñ o.
Tào Hưu ñi l y Huy n Thành, Gi Quỳ cùng Mãng Lũng ñi v i H Ch t kéo t i
Ð ng Quan, còn Tư Mã Ý th ng ñ n Dương Lăng.



Tôn Quy n ñang Võ Xương (Ð ng Quan) bàn lu n v i chư tư ng r ng :
- Tào Hưu thư ng hay xâm l n ñ t ñai nên quan Thái Thú Phan Dương làm ra
qu k mà d n binh Ng y vào nơi tr ng ñ a ñ mai ph c b t h n. Nay binh Ng y
chia làm 3 ñ o kéo t i, các khanh có k chi ?
C Ung tâu :
- Xin Chúa Công nên h i L c Bá Ngươn m i ñư c.
Tôn Quy n bèn cho th nh L c T n ñ n.
L c T n thưa :
- Tôi xin lãnh m ng ra c ñ ch. L i xin ti n c thêm Châu Hu n và Toàn Trung .
Tôn quy n bèn phong Châu Hu n làm T Ðô Ð c và Toàn Trung làm H u Ðô
Ð c. Sau ñó L c T n th ng lãnh binh Gi ang Nam và binh Kinh Châu g m 70 v n
chia làm 3 ñ o. L i khi n Gia Cát C n gi ch t Gi ang Lăng c v i Tư Mã Ý. Còn
th y ñ u kéo t i Huy n Thành.
Lúc Tào Hưu ñem binh ñ n Huy n Thành thì Châu Phương ra ti p.
Tào Hưu nói :
- Khi ñư c thư c a túc h , ta ñã báo cho Thiên T nên ngài ñã c ñ i binh chia
làm 3 ñ o mà ñánh Gi ang Ðông. N u l y ñư c Gi ang Ðông thì công c a túc h
không ph i nh . Song l i có k nói túc h ña mưu, e l i không ngay .
Châu Phương nghe nói vùng khóc r ng mà r ng :
- Tôi ti c vì không ñư c phơi bày ru t gan ñ ông th y lòng trung c a tôi. N u
có tin ñ n, t là có k ly gián r i . Nói xong toan rút gươm t v n, nhưng Tào Hưu
can ngăn.
Châu Phương bèn l y gươm c t tóc mà r ng :
- Tóc tôi là c a cha m tôi ñ l i, nay c t ñi xin ông rõ lòng tôi .
Lúc y có Gi Quỳ ñ n ra m t.
Tào Hưu , nói :
- Binh Ðông Ngô t s kéo ñ n Huy n Thành, còn l i nói c a Châu Phương th y
cũng khó tin, xin Ðô Ð c hãy c n tr ng .
Tào Hưu c gi n m ng :
- Nh ng k ña nghi sao làm vi c l n ñư c. Ta v a mu n t n binh, mi l i can, t i
y ñáng chém . Nói ño n tư c h t binh quy n c a Gi Quỳ , cho l i gi tr i. Sau
ñó kéo ñ i binh ñi ñánh Ð ng Quan.
Châu Phương nghe Tào Hưu tư c quy n Gi Quỳ thì c m ng mà r ng :
- Tào Hưu mà nghe l i Gi Quỳ thì Ðông Ngô nguy r i. Bèn c p báo cho L c
T n hay.
L c T n bèn sai T Th nh ph c binh t i Th ch Ðình.
Còn Tào Hưu khi n Châu Phương d n binh ñi trư c do ñư ng.
Khi ñ n Th ch Ðình, Châu Phương nói v i Tào Hưu :
- ñây có th ñóng binh ñư c .
Tào Hưu nghe theo, ñem binh ñóng h t nơi ñó.
Hôm sau có tin Ðông Ngô ñóng binh phía trư c.



Tào Hưu c kinh khi n kêu Châu Phương ñ n h i, ch ng dè Châu Phương ñã
d n vài mươi tên quân ñi m t r i.
Tào Hưu than r ng :
- Ta ñã l m k c a Châu Phương r i ! Bèn khi n Ð i tư ng Trương Ph ñem
binh ñem c v i T Th nh. Hai ñàng ñánh nhau m t tr n.
Trương Ph ch ng c không l i tr v báo cho Tào Hưu.
Tào Hưu c gi n nói :
- Ta ñã có k b t T Th nh như tr tay .
Nói ño n sai Trương Ph ph c nơi Nam Th ch Ðình , sai Ti t Ki u ph c nơi
phía B c Th ch Ðình, h n lúc r ng ñông, Tào Hưu s ñ n ñánh, d T Th ch ñ n
ñó, r i xông ra mà gi t. Ðâu ñó ñ u y k mà hành ñ ng.
Ðêm y L c T n cũng sai Châu Hu n và Toàn Trung ñ n mai ph c nơi mé núi
Th ch Ðình, T n th ng lãnh ñ i binh, h có l a hi u b c lên thì ñ c binh xông vào.
Khi Châu Hu n d n binh ñ n sau tr i Ng y thì Trương Ph không ng là binh Ngô
bèn ñ n h i chuy n, b Châu Hu n cho m t ñao r ng ñ u. Binh Ng y th t kinh vùng
ch y.
Còn Toàn Trung ñánh Ti t Ki u.
Ki u ch ng không n i b ch y.
Châu Hư n, Toàn Trung rư t theo n i l a, L c T n th y l a hi u, xua binh kéo
t i. Ba ñ o binh ñánh ép l i, binh Ng y b gi t như r .
Tào Hưu th t kinh ch y dài, nhưng b T Th nh ch n ñánh, may nh có Gi Quỳ
ñang trong tr i th y l a cháy bèn d n binh ñ n c u.
Tư Mã Ý ñóng Gi ang Lăng, khiêu chi n Gia Cát C n.
C n c th không ra ñánh, nay nghe Tào Hưu th t tr n cũng rút v .
L c T n toàn th ng v ra m t Tôn Quy n.
Quy n m ng r m ti c khao quân.
Lúc ñang ăn u ng th y Châu Phương ñ u không có tóc thì cư i mà r ng :
- Tư ng quân tuy m t tóc nhưng nư c còn , y là cái công r t l n .
Bèn phong Châu Phương làm N i H u.
L c T n tâu :
- Nay Tào Hưu b i binh, v y Chúa Công nên vi t thơ xúi Kh ng Minh t n binh
ph t Ng y.
Tôn Quy n y k vi t thơ sai ñem ñi li n.
H i 97
Kh ng Minh dâng bi u xu t Kỳ Sơn
Khương Duy tráo thư gi t binh Ng y
Tháng chín năm Ki n Hưng th sáu nhà H n, Tào Hưu b b i binh vì L c T n
nơi Th ch Ðình. Trong lòng h t s c bu n r u nên sanh b nh. Khi v ñ n L c Dương
thì b nh n ng mà ch t.
Ph n Tư Mã Ý tr v ñư c các quan ti p vào ñi n mà h i :



- Tào Ðô Ð c b thua như v y t t can h ñ n Nguyên soái . V y sao Nguyên soái
v v iv y?
Tư Mã Ý ñáp :
- Tôi s Kh ng Minh hay tin b i binh như v y , th a th ñánh l y Tây Xuyên,
nên ph i v g p ñ phòng .
Bá quan m m cư i cho là nhát.
Còn Ðông Ngô k l i vi c th ng Ng y và xin H u chúa ñem binh ph t Ng y .
H u chúa c m ng bèn tin cho Kh ng Minh .
Kh ng Minh ñư c tin cũng r t hoan h , bèn h p các tư ng l i tìm k . Trong lúc
ñang ngh k x y m t cơn gió th i làm cho cây tòng tư c tr i ngã xu ng, ai nay ñ u
kinh .
Kh ng Minh bèn nói :
- Ði m s m t m t viên Ð i tư ng. Chư tư ng còn ngơ ngác thì Tri u Th ng và
Tri u Qu ng con Tri u Vân xin ra m t. Kh ng Minh khóc r ng mà than :
- Ôi Tri u Vân ñã qua ñ i r i . H i ra thì ñư c bi t Tri u Vân lâm b nh mà ch t.
Kh ng Minh than :
- Th là Th c m t ñi m t rư ng c t .
Kh ng Minh bèn sai con Tri u Vân ñ n Thành Ðô tâu cùng H u chúa .
H u chúa ñư c tin khóc ròng, ôm m t nói :
- Lúc Tr m còn thơ u n u không có Tri u Vân t tr m ñã thác nơi ñám lo n
quân r i .
Nói r i bèn h chi u hàm ân cho Tri u Vân làm Ð i tư ng quân, d y chôn t i
Thành Ðô, l i truy n l p Mi u Ðư ng, b n mùa t hư ng.
Ðo n, phong Tri u Th ng làm H Bôn trung lang tư ng. Tri u Qu ng làm Nha
Môn tư ng.
B ng có ngư i ñ n tâu :
- Th a Tư ng sai ngư i ñ n dâng bi u xin xu t sư .
H u chúa c m ng, truy n Kh ng Minh th ng lãnh binh mã ñi ñánh Ng y .
Ðư c giáng ch , Kh ng Minh bèn phong Ng y Diên làm Tiên phong, kéo t i
Tr n Thương ñ o kh u .
V phía Ng y Chúa thì t ngày Tào Hưu thác, r t bu n r u, b ng có tin t
Trư ng An báo, Kh ng Minh l i c ñ i binh ñ n ñánh Ng y .
Tào Tu n bèn h i các tư ng l i tính k .
Tào Chơn bư c ra tâu :
- Tôi xin tình nguy n d n binh ñi b t Kh ng Minh. Hi n tôi có Vương Song ñ i
tư ng, s c m nh vô song, l i có cây ñ i ñao n ng trăm cân, giương n i cây cung hai
t , v i ba trái chùy r t l i h i . V y tôi xin c Vương Song làm tiên phuông. Tào
Tu n nghe nói c m ng bèn phong cho Vương Song làm H Oai tư ng quân, Tào
Chơn làm Ð i Ðô Ð c, cùng v i Quách Hoài vân Trương H p cùng nhau c th i
Kh u .



Còn Kh ng Minh ñ n i Tr n Thương có tin báo Tr n Thương thành lũy r t kiên
c l i có Hích Chiêu tr n gi .
Kh ng Minh nói :
- Phía B c Tr n Thương là Nhai Ðình, v y ph i l y ñư c Tr n Thương thì m i
có ñư ng ra Kỳ Sơn. Nói r i bèn sai Ng y Diên ñem binh ñ n công phá b n m t
thành.
Ng y Diên ñánh ròng m y ngày, nhưng phá không n i, bèn v thưa v i Kh ng
Minh.
Kh ng Minh r t bu n b c, b ng C n Tư ng bư c ra nói :
- Tôi xin ñ n Tr n Thương mà d Hích Chiêu ñ u hàng kh i t n binh mã .
Kh ng Minh h i dùng l i chi mà d thì C n Tư ng thưa :
- Hích Chiêu ngư i Lũng Tây thu nh k t b n v i tôi r t h u, nay l y tình y
mà t bày l i h i, t y s qui hàng .
Kh ng Minh y l i C n Tư ng v i th ng t i Tr n Thương, kêu quân vào báo .
Hích Chiêu m c a cho vào r i h i :
- C nhân có vi c chi mà ñ n ñây ?
C n Tư ng thưa :
- Vâng l nh Kh ng Minh , ngư i d y ñ n thăm anh và bàn v i anh m t vi c .
Hích Chiêu nhăn m t :
- Tôi v i Kh ng Minh là k ñ ch. Còn anh v i tôi tuy là b n. Nhưng ai th Chúa
n y . Anh không nên l y l i d u ng t mà d tôi v ñ u . Nói xong bư c ra . Quân sĩ
l i gi c C n Tư ng ph i ñi mau .
C n Tư ng v k s vi c cho Kh ng Minh.
Kh ng Minh l i khi n Tư ng ra m t y l n n a, l y l i l i h i mà ph d .
C n Tư ng l i ñ n bên thành xin ra m t Hích Chiêu .
Hích Chiêu lên thành nói l n :
- Hãy tr v ta không nghe ngươi ñâu . C n Tư ng l i tr v thưa v i Kh ng
Minh t s .
Kh ng Minh c gi n nói :
- Th ng gi c nay th t h n, m t cái thành nh y b c th n i v i ta sao ? Nói
ño n d c binh th ng t i thành, truy n quân sĩ dùng thang leo trèo lên. Hích Chiêu
bèn khi n quân dùng tên l a b n v t ra làm cho thang b cháy
Kh ng Minh v a khi n quân ñào ñ t l p hào, r i th a th ño t thành, thì l i có
quân phi báo Tào Tu n sai Tào Chơn làm Ðô Ð c , Vương Song làm tiên phong kéo
binh ñ n c u ng.
Kh ng Minh h i ai dám ra c ñ ch thì Ng y Diên xin ñi .
Kh ng Minh nói :
- Tư ng quân là Tiên phuông nhi u trách nhi m ch nên ñi .Tùy tư ng c a Ngu
Diên là T Hùng bèn xin ra ch n Vương Song.
Kh ng Minh y l i .
R i ñó, tùy tư ng Cung Kh i cũng ng ti ng xin ñi .



Kh ng Minh bèn c p cho m i ngư i ba ngàn quân, v i vã ra ñi .
T Hùng và Cung Kh i ch ng l i v i Vương Song. Ðánh chưa ñ y vài hi p thì
b Vương Song chém cho m t ñao nhào xu ng ng a .
Quân thua v thưa v i Kh ng Minh.
Kh ng Minh th t kinh bèn sai Liêu Hóa , Vương Bình và Trương Ngưng ra
ñánh.
C ba d n quân c ñ ch.
Trương Ngưng gi c ng a ra trư c, ñánh ñ ng vài hi p .Vương Song v thua
ch y. Ngưng ñu i theo. Song bèn quay ng a ném Ngưng m t chùy. Ngưng b h c
máu mà ch y. Song ñu i theo Ngưng. Nh Liêu Hóa và Vương Bình xông ra c u
ñư c phò v tr i.
B hao m t hai tư ng .
Kh ng Minh g i Khương Duy vào mà nói :
- Ðư ng Tr n Thương ñi không ñư c, ngươi có k chi chăng ?
- Th a tư ng nên khi n m t tư ng nương theo mé nư c ñóng tr i c th . R i
khi n m t ñ o binh ch n ñư ng phòng binh Nhai Ðình ñ n ñánh. Còn Th a Tư ng
s d n ñ i binh l y Kỳ Sơn. Tôi s dùng k như v y , như v y. . . t b t ñư c Tào
Chơn.
Kh ng Minh bèn sai Vương Bình, Ly Khôi d n binh ph c nơi ñư ng nh Nhai
Ðình. Ng y Diên d n binh gi Tr n Thương. Mã Ð i tiên phong ; Trương Bào v i
Quan Hưng do theo ñư ng nh ñi ng Tà C c, nh m Kỳ Sơn t n phát.
V ph n Tào Chơn, t khi Tào Tu n dùng l i Tư Mã Ý, thì s Ý ño t h t công
lao nên c g ng ñi u binh ch ng Th c. Khi nghe Hích Chiêu gi ñư c Tr n
Thương, Vương Song chém ñư c tư ng Th c thì c m ng. Ngày kia b ng b t ñư c
k t tác San C c ñem v .
Tào Chơn tra h i, y thưa :
- Tôi không ph i k gi an t vì có vi c m t nên mu n ra m t Ðô Ð c, r i b b t
ñó thôi .
Tào Chơn nh l i :
- Cơ m t gì v y ?
Tên y thưa :
- Tôi là ngư i tâm phúc c a Khương Bá U c ñ n dâng m t thư.
Tào Chơn m thư xem, ñ i ý r ng :
- Tôi là Khương Duy, tư ng có t i. Nhưng b Kh ng Minh dùng k nên ph i
ch u ñ u hàng. Nay binh Th c kéo ñ n ñây, Kh ng Minh l i có ý nghi tôi, nên tôi
mu n ñư c ñái công chu c t i. V y nên binh Th c ñ n thì Ðô Ð c c trá b i mà
ch y, ch ng nào th y n i l a thì hãy quay binh l i ñánh. Tôi s ñ t h t lương th o.
Như v y t b t ñư c Kh ng Minh.
Tào Chơn c m ng, tr ng thư ng k ñem thơ và cho v báo v i Khương Duy c
làm y k .



Tào Chơn h i Bí Di u, Di u thưa :
- Kh ng Minh ña mưu, Khương Duy túc k . V y ch tin !
Tào Chơn nói :
- Duy là ngư i c a Ng y há ph n Ng y sao ?
Bí Di u thưa :
- Hãy ñ tôi ñ n ti p ng v i Khương Duy, n u thành thì công cùng v Ðô Ð c,
n u b i, tôi s gánh h t cho.
Tào Chơn nghe theo bèn khi n Bí Di u kéo binh ñ n Tà C c.
L i hoàng hôn, có quân v báo :
- Ðư ng Tà C c có binh Th c kéo ñ n.
Bí Di u li n ti n quân.
Binh Th c lui, binh Ng y ào t i, h ng th y Kh ng Minh ng i trên xe, kêu Bí
Di u mà nói :
- Hãy v b o Tào Chơn ra ñây nói chuy n !
Bí Di u hét l n :
- Chúa tư ng há l i nói chuy n v i bay .
Kh ng Minh c gi n, giơ cán qu t lên, t c thì binh Th c ùa ra ñánh phía h u.
Bí Di u l i th y phía sau có l a cháy, ng là Khương Duy ñã c s , bèn lư t t i
mà ñánh..
B ng hai ñ o binh Trương Bào và Quan Hưng xông ra ch n l i. Trên núi tên b n
xu ng như mưa.
Bí Di u bi t mình trúng k c ñánh nh u.
L i g p Khương Duy ch n l i, r i cư i :
- Ta g t Tào Chơn, nhưng y không ñ n l i sai ngươi ñ n ñây mà lãnh cái ch t.
Thi t u ng .
Bí Di u th y không có l i rút , t v n mà ch t.
Kh ng Minh r c binh t i Kỳ Sơn ñóng tr i, r i nói v i Khương Duy :
- Ti c vì dùng mưu l n vào vi c nh .
Tào Chơn hay tin Bí Di u ñã ch t thì ăn năn vô cùng, su t ñêm nghĩ k lui binh,
l i khi n ngư i v tâu v i Ng y Chúa t s .
H i 98
Theo H n binh , Vương Song b chém
L y Tr n Thương , Gia Cát ñ binh
Ðang lâm trào, Tào Tu n ñư c tin báo :
- Ðô Ð c Tào Chơn b i tr n , binh Th c ñã ra kh i Kỳ Sơn .
Tào Tu n th t kinh v i h i Tư Mã Ý :
- Không hay khanh có k chi ?
Tư Mã Ý ñáp :
- Tôi bi t chúng s ra ng Tr n Thương nên ñã khi n Hích Chiêu ñ n ñó. L i có
Vương Song c u ng thì chúng không dám v n lương theo ñư ng y. Như v y binh



Th c lương ch ñ ăn m t tháng. V y xin c giáng ch cho Tào Chơn c th ñ ng
ñánh. Ð m t tháng binh Th c h t lương t ph i ch y. Lúc ñó b t Kh ng Minh d
l m.
Tào Tu n nói :
- Khanh bi t v y thì c ñem quân ñ n ñánh có hơn không ?
Tư Mã Ý thưa :
- Tôi còn ñ phòng Ðông Ngô .
Tào Tu n sai ngư i ñ n b o Tào Chơn ph i c th , ch không ñư c ñánh.
Ngày kia ñang thương ngh , b ng có chi u truy n ph i c th , Tào Chơn không
hi u.
- y là k c a Tư Mã Ý .
Tôn L thưa :
- N u binh Th c th c ñã h t lương thì tôi gi ñi v n lương r i ch c khô, binh
Th c t s ñ n cư p, ch chúng l t vào gi a tôi s n i l a ñ t t t s th ng .
Tào Chơn khen hay bèn sai Tôn L y k .
Nói v Kh ng Minh Kỳ Sơn thư ng sai quân ñ n khiêu chi u, quân Ng y c
c th không ch u ra.
Kh ng Minh nói v i Khương Duy :
- Nay binh Ng y không ra ñánh, ñó vì ñư ng Tr n Thương chuy n v n không
thông, các n o nh khó ñi, ta tính lương th o ñem theo ch ñ cho m t tháng. V y
ph i tính sao ?
- Tôi cũng ñang lo vi c y ; nhưng tính chưa ra ?
Ðang bàn b c thì có tin t i núi Kỳ Sơn, binh Ng y ñang gi i lương th c r t
nhi u.
Kh ng Minh bèn lên xe ñ n quan sát r i nói :
- Ðó là mưu k g t ta, vì b n Ng y bi t ta thi u lương . V y ta ph i tương k t u
k m i xong
Nói xong, khi n Mã Ð i d n binh và d n :
- H th y chúng thì ñ ng cư p gi t, c ñ n ch ñ u gió n i l a. N u các xe c y
cháy r i t binh Ng y ñ n vây tr i ta. L i sai Mã Trung và Trương Ngưng ñ n vây
ph .
R i kêu Trương Bào và Quan Hưng mà d n :
- Ðêm nay h th y t i núi Kỳ Sơn d y l a thì ph c binh quanh dinh Tào Chơn,
ch chúng ra r i vào cư p tr i .
Sau ñó kêu Ngô Bang, Ngô ý d n :
- Ðêm nay Ng y s cư p tr i ta, hai ngư i hãy d n binh ra ngoài, ch ñ ch vào
tr i r i kéo binh ñánh áp.
C t ñ t xong, Kh ng Minh lên ng i trên núi Kỳ Sơn. Còn binh Ng y bi t ch c
binh Th c s cư p lương bèn v báo cho Tào Chơn.



Tào Chơn kêu Trương H , Nh c Lâm d n :
- Ðêm nay phía núi Kỳ Sơn có l a cháy t c binh Th c cho quân ñ n c u. V y
ph i làm th này...th n y. . .
Hai tư ng lãnh m ng ra ñi, r i lên ch cao mà canh ch ng hi u l a.
Tôn L ph c t i núi Kỳ Sơn, b ng th y Mã Ð i l ng l ng ñ n, th y xe ñi t ng
l p, l i c m c r t nhi u . Lúc y gió Nam th i m nh.
Mã Ð i li n sai quân kéo t i, n i l a ñ t h t xe c , l a cháy r c tr i.
Tôn L th y binh Th c ñ n cư p lương li n hô ph c binh xông ra.
Lúc y Mã Trung và Trương Ngưng vây binh Ng y vào gi a.
Tôn L th t kinh, l i th y Mã Ð i thì càng c s , ch ng c h i lâu không ñư c,
binh Ng y ch t như r .
Tôn L li u m ng ch y tr n.
Còn Trương H th y phía Tây d y l a thì m toang c a tr i, r i cùng Nh c Lâm
d n binh ñ n cư p tr i Th c.
Khi ñ n nơi th y tr i tr ng không, l i v i thâu binh v ñ n gi a ñư ng thì g p
Ngô Bang và Ngô Ý xông ra v a gi t v a ch n ñư ng v .
H và Lâm d n tàn binh ch y v thì g p Quan Hưng và Trương Bào n t l n :
- Tr i c a ngươi ta cư p r i. Cút ñi !
Trương H và Nh c Lâm th t kinh kéo quân th ng ñ n tr i Tào Chơn, k l i m i
vi c.
Chơn d m ñ t than :
- Ta ñã m c mưu chúng r i. May ta chưa phát binh, n u ch m tí n a t là nguy
ñ n ñ i binh r i.
Còn Kh ng Minh th ng tr n, truy n gi ao m t k cho Ng y Diên, còn m t phía
truy n rút binh.
Dương Nghi h i :
- Ta ñang ñ i th ng, t i sao Th a Tư ng lui binh ?
Kh ng Minh ñáp :
- Nay ta th ng. Nhưng Ng y l i c th nơi Tr n Thương, thì th nào ta cũng h t
lương. N u không th a d p mà rút t Ng y binh s ñư c binh Trung Nguyên ñ n
ti p c u, ch ng ñó thi u lương có mu n v cũng không ñư c .
Ðêm y Kh ng Minh c ñ chiêng trong trong tr i, d n quân binh ñi h t. Còn
Tào Chơn ñang bu n r u vì b i tr n, b ng có tin báo Trương H p ñ n.
Tào Chơn bèn th nh vào.
Trương H p thưa :
- Tôi vâng l nh Thánh ch ñ n cùng Ðô Ð c .
Tào Chơn h i :
- Tư Mã Ý có d n gì ngươi chăng ?
- Tư Mã Ý nói h binh ta th ng thì gi c không lui v , còn như binh ta thua, gi c
s kéo v h t .



Tào Chơn nói :
- Ta v a ñ i b i !
- V y ph i cho ngư i ñ n thám thính xem ñ ch quân ñ ng tĩnh th nào ?
Tào Chơn cho quân ñi quan sát qu nhiên binh Th c ñã lui h t.
Tào Chơn ăn năn không k p.
Còn Ng y Diên l nh m t k c a Kh ng Minh, ñêm hôm ñó v th ng H n Trung.
Vương Song ñư c tin, ñ c binh ñu i theo.
Ng y Diên c d n binh ch y dài, Vương Song c v ng a rư t theo.
Ði ñư c m t quãng ta, Vương Song quay l i th y l a cháy n i phía tr i mình,
bèn v i vã lui binh.
Ði ñ n g n mé núi b ng Ng y Diên xông ra hét l n, Vương Song th t kinh tr
tay không k p, b Ng y Diên cho m t ñao bay ñ u . Binh Ng y v ch y t tán. Ng y
Diên ch m rãi tr v .
Ng y Diên v ra m t Kh ng Minh.
Kh ng Minh bèn bày y n ti c khao quân sĩ.
Còn Tào Chơn khi nghe tin binh Th c ñã kéo ñi h t r i , l i ch t m t Vương
Song bu n b c ch ng cùng, sau ñó gi ao Quách Hoài, Trương H p , Tôn L l i
gi i Kh u, còn mình tr v L c Dương dư ng b nh.
Trong khi ñó, Tôn Quy n ñang chăm lo s a sang trào chính, l i ñư c tin Th c
Chúa ñã sai Kh ng Minh hai l n ra kh i Kỳ Sơn ñánh Ng y, Tào Chơn th t b i hai
phen, làm cho binh Ng y kinh h n .
Tôn Quy n bàn r ng :
- Nay nhân d p Ng y thua Th c hai phen, ta cũng nên th a cơ này ñem binh ph t
Ng y có ñư c chăng ?
- M i ñây t i nghe trên núi Ðông San có ph ng hoàng l i ñ u, t i Ð i Gi ang có
Huỳnh Long xu t hi n. C ñi m y ñ i vương cũng n n t c v Hoàng ñ ñã r i lo
ph t Ng y sau.
Tôn Quy n ñang phân vân, nhưng các quan h t th y ñ u tung hô.
Tôn Quy n bèn t c v hoàng ñ , c i niên hi u là Huỳnh Long nguyên niên , tôn
hàm ân cho Tôn Kiên làm Võ Li t hoàng ñ , m là Ngô Th làm Võ Li t hoàng h u
; anh là Tôn Sánh làm Trư ng Sa hương vương, con là Tôn Ðăng làm Hoàng Thái
T . Con l n c a Gia Cát C n là Gia Cát Cách làm T Phù cho thái t , con th
Trương Chiêu làm H u B t cho thái t .
Trương Chiêu l i tâu :
- Xin sai s vào Tây Th c ñ k t giây liên h o lâu dài, r i m i tính vi c ñư c.
Tôn Quy n nghe theo.
H u chúa th y s Ngô ñ n bèn nhóm qu n th n bàn lu n.
Trương Hu n tâu :
- Vi c này nên th nh ý Th a Tư ng .



H u chúa bèn cho ngư i ñ n H n Trung h i ý Kh ng Minh.
Minh nói :
- Ph i ñem l v t ñ n Ðông Ngô mà m ng, r i xin Ngô sai L c T n ñi d p Ng y.
H Tư Mã Ý m c c v i L c T n thì tôi ñem binh ra Kỳ Sơn t là thành công.
H u chúa nghe theo bèn tr ng ñãi S Ngô, l i khi n Tr n Ch n ñem l v t sang
Ngô ñáp t dâng qu c thư.
Tôn Quy n th y v y r t ñ p ý bèn tr ng ñãi Tr n Ch n.
L i tri u L c T n ñ n d y r ng :
- Nay Th c chúa sai s ñ n tr l và khi n ta ñem binh ph t Ng y, v y khanh
nghĩ sao ?
L c T n tâu :
- y là k Kh ng Minh mu n ta c m chân Ngu nơi Gi ang Nam ñ ti n b ng
binh ñó. Nhưng nay ñã bang gi ao ch ng l không giúp nhau. Tuy nhiên ta c phao
ñ n r ng ñi ph t Ng y, r i thao luy n binh sĩ ch , h Kh ng Minh ñánh Ng y cho
ñ n lúc nguy c p, ta m i th a cơ ñánh l y Trung Nguyên .
Tôn Quy n y k , h l nh binh sĩ thao luy n ch n ngày ph t Ng y.
Khi Tr n Ch n v thu t l i cho Kh ng Minh.
Minh nói :
- L c T n có ý ng i ñ y ñ xem thành b i. Nhưng ñó không ph i vi c ta lo. Hi n
nay ch lo vi c thám thính ñư ng Tr n Thương .
Cách ít ngày có tin báo, t i Tr n Thương, Hích Chiêu b ñau n ng.
Kh ng Minh cư i, nói :
- S là tr i giúp ta.
Bèn khi n Khương Duy và Ng y Diên vào truy n ch nh ñ n binh mã n i ba
ngày ph i kéo ñ n Tr n Thương mà l y i .
Ng y Diên, Khương Duy vâng l nh ra ñi.
Kh ng Minh l i kêu Quan Hưng, Trương Bào ñ n d n ph i làm như v y. . . như
v y. . .
Còn Quách Hoài nghe Hích Chiêu ñau n ng bèn th nh Trương H p ñ n, nói :
- Tư ng quân ph i ñ n Tr n Thư ng th cho Hích Chiêu.
Trương H p lãnh m ng ra ñi. Ðêm y Hích Chiêu ñư c tin binh Th c ñ n vây
ph ñang dùng thang trèo vào thành, r t nguy c p .
Hích Chiêu th t kinh té ng a mà ch t. Binh Th c b n phía ào vào, n i l a d y
tr i, còn binh Ng y không có chư tư ng, m nh ai n y ki m ñư ng mà ch y, s ñông
ñ u hàng lũ lư t.
Khương Duy và Ng y Diên khi kéo quân ñ n bên thành thì th y yên l ng.
Hai ngư i dang lư ng l thì có li ng v ng ra :
- Sao hai ngư i ñ n tr v y ?
Hai tư ng chưa bi t th nào thì Kh ng Minh d y m c a thành cho vào, r i nói :
- Ð o quân c a hai ngư i là ñ o quân ta d n m t ñ cho ñ ch th y mà thôi còn ta
ñã sai Trương Bào và Quan Hưng kéo ñ n b t ng l y thành r i.



- Hai ngư i hãy ñem binh ñ n l y T n Quan cho k p, k o binh Ng y ñ n c u
ng thì h ng.
Hai tư ng kéo quân ra ñi. Khi ñ n T n Quan, tư ng gi i th t kinh b ch y.
Hai Ngư i v a vào thành thì Trương H p kéo binh t i.
Hai tư ng bèn truy n gi ch t c a thành.
Trương H p v i tr lui báo cho Quách Hoài hay.
Kh ng Minh kéo ñ i binh ñ n Kỳ Sơn. Li n nói v i các tư ng sĩ :
- Ta xem Âm Bình và Võ Ðô hai qu n này liên ti p v i H n Trung, n u l y ñư c
thì có th chia x ñư c l c lư ng Ng y.
- Tôi xin ñi l y hai nơi ñó.
Vương Bình cũng xin ñi.
Kh ng Minh bèn khi n Khương Duy ñ n l y Võ Ðô, Vương Bình l y Âm Bình.
Trong khi ñó, Trương H p v báo cho Quách Hoài và Tôn L .
Hoài nói :
- Kh ng Minh ch c ñ n chi m ñ t Ung và ñ t Mi. Bèn khi n Trương H p gi
Trư ng An, Tôn L gi Ung Thành, còn mình qua Uy Thành b o th .
Ng y chúa ñang lâm trào thì quan c n th n lâu :
- Tr n Thương ñã m t , Hích Chiêu ñã ch t, Kh ng Minh ra Kỳ Sơn, và T n
Quan cũng b binh Th c ño t r i. .
Tào Tu n th t kinh chưa bi t li u th nào, l i có tin báo bên Ðông Ngô. Tôn
Quy n ñã xưng ñ , l i sai L c T n chu n b ñánh Ng y.
Tào Tu n th nh Tư Mã Ý h i k .
Ý tâu :
- Ðông Ngô tuy th nhưng không lo vì T n chưa dám kh i binh. Bây gi ñi u
ñáng lo là Th c.
Tào Tu n nói :
- V y ta phong cho khanh làm ñ i Ðô Ð c thay Tào Chơn ñang lâm b nh, ñ
ngăn binh Th c.
Nói ño n l y n th c a Tao Chơn trao cho Tư Mã Ý.
Ý tuân l nh kéo binh ra ñi.
H i 99
Gia Cát Lư ng t n binh ñ n Kỳ Sơn
Tư Mã Ý ñem quân vào ñ t Th c
Kh ng Minh t i Kỳ Sơn ñóng tr i ch binh Ng y.
Tư Mã Ý ñem binh ñ n Trư ng An, Trương H p rư c vào thu t h t các vi c.
Ý sai H p làm tiên phong, Ðái Lăng làm phó tư ng kéo binh ñ n Kỳ Sơn.
Quách Hoài và Tôn L rư c vào.
Ý nói :



- Kh ng Minh ñem binh t xa ñ n, t ph i t c chi n t c th ng. Ta l i ñư c tin y
ñ n l y Âm Bình và Võ Ðô. V y hai ngư i hãy ñ n c u nguy nơi ñó, r i lòn phía
sau mà ñánh t i. Còn ta ch n phía trư c, t binh Th c ph i lo n.
Hai ngư i lãnh m ng ra ñi.
D c ñư ng Quách Hoài h i Tôn L :
- Tư Mã Ý sánh v i Kh ng Minh thì th nào ?
L ñáp :
- Tư Mã Ý thua Kh ng Minh xa l m.
Quách Hoài nói :
- Theo k c a Tư Mã Ý v a bày ta e Kh ng Minh không ñ k p . Còn ñang bàn
lu n, b ng quân ñ n báo Âm Bình ñã b Vương Bình l y ; Võ Ðô b Khương Duy
chi m r i.
Quách Hoài và Tôn L th t kinh, v a mu n kéo binh v thì ñ ng sau ti ng quân
hét m vang, Vương Bình và Khương Duy ñánh t i.
Trư c m t l i th y Kh ng Minh c m qu t ch t i mà r ng :
- Tư Mã Ý g t ñư c ta sao ?
Nói v a d t thì quân Trương Bào và Quan Hưng ào ra.
Quách Hoài và Tôn L túng th ph i ch y lên núi.
Trương Bào gi c ng a ñu i theo, ch ng may ng a trư t chân té nhào, Bào b
thương n ng ph i ñưa v H n Trung ñi u tr . Nh ñó mà Quách Hoài và Tôn L
m i thoát.
Tư Mã Ý nói :
- Ðó không ph i là t i các ngươi. y là t i trí ta không b ng Kh ng Minh .
Nói ño n, sai hai ngư i ñ n c th Ung Thành và M Thành .
Ý l i kêu Trương H p và Ðái Lăng mà nói :
-Kh ng Minh ñã l y ñư c Âm Bình và Võ Ðô , th nào cũng ñ n chiêu an bá
tánh. V y th a lúc y không trong ñ i tr i, lén ra phía sau mà ñánh t i. Còn ta cũng
ñem binh ñánh ép hai ñ u, t binh Th c ph i lo n.
Hai ngư i bèn kéo ri t ñ n tr i Th c. N a ñêm hai ñ o binh bèn hi p l i m t, r i
c sau binh Th c mà kéo t i. Ði ñư c vài d m b ng có tin báo phía trư c xe c b
ng n ngang.
Trương H p nói :
- Ta th y binh Th c ñã chu n b r i, ch nên t i n a .
Ðang bàn lu n thì b n phía quân Th c ào ra, còn trên núi l a cháy r c tr i. H p
và Lăng c kinh, ch y thoát vòng vây, binh hao hơn n a.
Ch y ñư c m t quãng thì th y Kh ng Minh ch m t nói :
- V nói v i Tư Mã Ý ñ ng ñánh lén phía sau n a mà m ng h a. K ñó sao g t
ñư c ta .
Trương H p, Ðái Lăng c th ch y dài. .
Trong khi ñó, Tư Mã Ý c chu n b binh mã ch ngày ti n binh.
B ng hai tư ng ho ng h t ch y v k h t m i s .



Tư Mã Ý than :
- Kh ng Minh tuy t không ai bì k p . Nói ño n, lui binh c th không dám ra
n a.
Kh ng Minh ñ i th ng r i , nhưng m i ngày ñ u sai Ng y Diên ñ n khiêu chi n,
mà binh Tư Mã Ý cũng không ch u ra .
Ngày kia, b ng H u chúa sai Phí Vĩ ñ n ph c ch c cho Kh ng Minh.
Minh h i, Vĩ thưa :
- Vi c Nhai Ðình do Mã T c gây nên, Th a Tư ng l i xin giáng ch c . Nay H u
chúa sai tôi ñem chiêu ñ n ph c ch c cho Th a Tư ng.
Kh ng Minh t ch i, Phí Vĩ nói mãi Kh ng Minh m i ch u l nh .
Ðo n, khi n ngư i v Thành Ðô t ơn.
Riêng Kh ng Minh th y Tư Mã Ý c th m i không ch u ra, bèn ngh k r i
khi n quân nh tr i.
Ðư c tin này Tư Mã Ý nói :
- Kh ng Minh t có mưu sâu ch nên khinh ñ ng ?
- Ch c y h t lương th o nên ph i lui binh, ta nên th a cơ rư t theo ñánh m t tr n
.
Ý nói :
- Ta li u phen này y l y ñư c Tr n Thương r i thì ñư ng v n chuy n lương th o
c a y ñâu có khó .
L i có tin báo :
- Kh ng Minh ñóng tr i cách ñây ba mươi d m.
Ý cư i :
- Như v y l i càng nên c th .
Ba tu n trôi qua v n chưa ñ ng tĩnh, cũng ch ng thay tư ng Th c ñ n ñánh .
Tư Mã Ý bèn cho quân ñi thám thính. L i ñư c tin Kh ng Minh ñã nh tr i lui
ba mươi d m n a.
Th y v y, Tư Mã Ý nói v i Trương H p :
- Th t là qu k c a Kh ng Minh
- Y dùng k hoãn binh ñ rút lui . Tôi xin nguy n ñ n ñó ñánh vùi m t tr n.
Tư Mã Ý nói :
- Kh ng Minh ña mưu. V y ch nên theo !
- N u th t tr n, tôi xin ch u t i .
Mã Ý nói :
- N u ngư i mu n ñi thì ph i phân binh làm hai cánh. Ngươi d n m t cánh ñi
trư c, nh ng ph i ráng s c t chi n. Ta s ñem binh ñi sau ti p ng ñ phòng ph c
binh..
Hôm sau, Trương H p và Ðái Lăng d n ba v n quân ñu i theo .



Còn Tư Mã Ý cũng ñ quân l i ít nhi u mà gi tr i, còn mình d n h u binh theo
sau.
Kh ng Minh ñư c tin, bèn c Vương Bình và Trương D c t n binh, r i d n :
- Nay Trương H p d n binh ñ n t là quy t t v i ta. V y hai ngươi hãy ráng s c
c ñ ch . N u Tư Mã Ý ñem binh ti p ng thì chia thành 2 ñ o mà ñánh.
L i kêu Khương Duy, Liêu Hóa d n :
- Ta gi ao cho ngươi cu n c m nang ñ n ph c t i Kỳ Sơn, n u Duy và Hóa nguy
kh n hãy m ra coi .
L i kêu Ngô Bang, Ngô Ý, Mã Trung, Trương Ngưng mà d n :
- Binh Ng y ñ n thì v a ñánh v a ch y, khi nào th y Quan Hưng ñem binh t i
hãy quay l i mà ñánh .
R i, d n Quan Hưng :
- Hãy ph c binh nơi San C c, lúc nào th y c ñ c a ta l y ñ ng thì kéo binh ra
ñánh nh u .
Các tư ng lãnh m ng ra ñi.
Trương H p và Ðái Lăng th y Mã Trung, Ngô Bang, Ngô Ý ra ch ng c thì h m
h m kéo binh ra ñánh vùi.
Binh Th c v a ñánh v a ch y, binh Ng y rư t theo ư c hai mươi d m.
B ng Vương Bình và Trương D c xông ra ñánh b c h u. Phía trư c b n tư ng
Th c cũng quay l i ñánh t i t p.
Trương H p ph i t chi n. Nhưng v n không thoát kh i vòng vây.
Trong lúc binh Th c ñang xi t ch t vòng vây, b ng Tư Mã Ý t sau t i vây ph
Trương D c và Vương Bình vào gi a. Vương Bình ñ c quân quay l i ñánh Tư Mã
Ý, còn Trương D c c v i Trương H p .
T trên núi Khương Duy và Liêu Hóa xem ch ng Trương D c và Vương Bình
ñã ñu i s c, li n d c m nang ra xem, th y Kh ng Minh d n :
- N u Tư Mã Ý ñ n thì c ñem binh gi ñò cư p tr i, t chúng ph i quay binh tr
v .
Duy và Hóa bèn kéo t i tr i Tư Mã Ý .
Th y th , Y th t kinh, v i vã truy n lui binh v gi tr i l p t c.
Vương Bình th a d p ñánh nhau t i, gi t quân Ng y ch t như r .
Ph n Trương H p thay Tư Mã Ý rút binh, lòng r i lo n, l i th y Quan Hưng
nhào t i vây H p vào gi a.
H p và Lăng li u phá vòng vây mà rút v tr i. Binh lính ch còn vài ngàn ngư i.
Khi Tư Mã Ý v ñ n tr i quân Th c ñã rút ñi h t, t c gi n qu các tư ng r ng :
- Ta bi t Kh ng Minh d ng k các ngươi c nàn n n xin ñánh ñ b ñ i b i. T
nay k nào còn như theo ta s không dung .
Chư tư ng h th n lui ra.
Tr n y Kh ng Minh ñ i th ng .
Kh ng Minh v a thu binh v tr i thì quân báo có ngư i Thành Ðô t i .
Kh ng Minh h i m i hay tin là Trương Bào ñã ch t.



Kh ng Minh vùng khóc r ng, máu trào ra mi ng, té x u.
Chư tư ng ñ d y.
T ñó Kh ng Minh lâm b nh d y không n i.
Vài hôm sau, Kh ng Minh kêu các tư ng vào mà nói :
- Ta mang b nh n ng ph i v H n Trung ñ dư ng s c và tính k khác. Nhưng
ph i tuy t ñ i gi bí m t.
R i ñó binh Th c nh tr i ra ñi. Ði ñư c 5 ngày r i mà binh Ng y v n không
hay .
Khi bi t ñư c, Tư Mã Ý h i ti c ch ng cùng, bèn ñ chư tư ng l i mà tr v
L c Dương.
Kh ng Minh v ñ n H n Trung thì b nh tình thuyên gi m d n .
Qua năm Ki n Hưng th 8 , Tào Chơn cũng lành b nh bèn ñ n tâu v i Ng y
chúa r ng :
- Nay tôi ñã m nh , xin b h cho d n binh ñ n H n Trung ñánh Th c .
Tào Tu n h i Ý , Ý tâu :
- Tôi li u binh Ngô ch c chưa dám ñ ng binh ; v y cũng nên ñi ph t Th c ñ tr
m i lo cho Trung Nguyên .
Tào Tu n y k , bèn sai Tào Chơn làm Ð i Ðô Ð c lãnh ñ i binh ñ n Trư ng An
, do theo ng Ki m Các vào l y Tây Xuyên.
Lúc ñó, quân thám thính li n phi báo v i Th c chúa.
Th c chúa tri u Kh ng Minh tr v Thành Ðô mà h i :
- Tư ng ph ñã hay vi c Tào Tu n sai Tào Chơn làm Ðô Ð c , Tư Mã Ý làm
Phó Ðô Ð c , kh i binh ñánh Tây Th c chưa .
Kh ng Minh tâu :
- Tôi thư ng tâu v i b h , n u không kh i binh ñánh Ng y , t Ng y s kéo
ñ n ñánh ta . Th t ra tôi ñã ñ phòng ñâu ñó r i , xin b h ch lo .
H u chúa c m ng phê chi u Không Minh ñ n H n Trung lo vi c ngăn gi c .
V ñ n H n Trung , Kh ng Minh kêu Vương Bình , Trương Ngưng vào mà nói :
- Hai ngươi hãy ñem m t ngàn quân ñ n gi Tr n Thương mà ch ng Ng y .
Vương Bình th t kinh thưa :
- Nay binh Ng y xua hơn b n mươi v n binh , Th a Tư ng c p cho tôi có m t
ngàn , sao ngăn n i .
Kh ng Minh nói :
- Không sao , c ñi ñi !
Hai ngư i năn n xin thêm binh, Kh ng Minh cư i nói :
- Ðêm qua ta xem thiên văn hay Sao T t ñ n ñ a ph n Sao Thái Âm, y là ñi m
mưa l n . Binh Ng y d u có b n mươi v n ñi n a cũng ch ñóng l i ñó ch sao dám
xâm nh p nơi hi m y u . B i v y ta c ñ n binh nơi H n Trung nghĩ ngơi , ch ng
nào binh Ng y lui , ta s rư t theo ñánh .
Hai ngư i nghe rõ m i an lòng ñi .
Kh ng Minh l i truy n quân sĩ tích tr lương th c ch binh Ng y rút s ñánh.



Còn Tào Chơn và Tư Mã Ý kéo ñ n Tr n Thương r i vào thành nghĩ ngơi . Ðêm
y Ý xem thiên văn xong nói v i Tào Chơn r ng :
- Tôi th y sao T t g n sao Thái Âm , t có mưa l n . N u kéo binh vào sâu s
nguy hi m . V y hãy ñây ch h t mưa s hay .
Tào Chơn nghe nói bèn ñ n binh nơi ñó .
Cách m y ngày sau tr i ñ mưa t m t , b n phía thành Tr n Thương nư c ng p
hơn ba thư c. Trong thành quân sĩ không có ch n núp cho ñ , l a ng a l i thi u
c ăn, ch t vô s .
Tin này th u ñ n Trung Nguyên .
Các quan tâu :
- Xin b h hãy ra l nh cho Tào Chơn kéo binh v . N u ñánh t không th ng n i
, vì binh sĩ ñã m t nhu khí r t nhi u r i .
Tào Tu n nghe nói li n h chi u tri u Tào Chơn lui binh .
Lúa y t i Tr n Thương , Tào Chơn cũng ñã có ý lui binh , nhưng vì tr i mưa
quá nên chưa thi hành ñư c , b ng nhiên nh n ñư c chi u c a Tào Tu n li n cho
l nh binh sĩ chu n b ñâu ñó ñ ch ngày kéo binh v .
Qua m t tháng t nh mưa .
Tào Chơn h i Tư Mã Ý v k lui binh.
Ý nói :
- Ph i ñ hai ñ o binh ph c r i s rút .
Tào Chơn y k .
Trong khi ñó Kh ng Minh, khi th ay tr i ñã t nh , truy n h p chư tư ng l i mà
nói :
- Ta li u binh Ng y t lui, nhưng n u rư t theo s b ph c binh c a nó. V y c
ñ chúng v t nhiên, ta s li u k khác .
H i 100
Không hi u k Tào Chơn th t tr n
Ra tr n ti n tai m t g p nhau
Khi y chư tư ng th y Kh ng Minh không ch u rư t theo t c t i l m.
Kh ng Minh nói :
- N u ta rư t theo t sa k . Nay c ñ chúng t do ra v , r i ta theo ñư ng Tà
C c mà l y Kỳ Sơn thì chúng không
bi t ñâu mà ñ . Như th có l i hơn không ?
Chư tư ng l i h i :
- Mu n l y Trư ng An thì thi u gì ñư ng, t i sao l i c ph i nh m Kỳ Sơn .
Kh ng Minh cư i :
- Kỳ Sơn là ñ a ñ u c a Trư ng An. Quân Lũng Tây mu n ñ n ñ u ph i qua
ng ñó. Ch y, trư c có sông V , sau Có Tà C c, ra bên t , vào bên h u , hai bên
ñ u ph c binh ñư c. Th t là ch d ng võ. Chi m ñư c nơi y là có ñ a l i .



Sau ñó, Kh ng Minh sai Ng y Diên, Trương Ngưng, Ð Quỳnh, Tr n Th c
cùng ñem binh ra Tà C c , r i t mình c m ñ i binh, v i Quan Hưng và Liêu Hóa
làm Tiên phong kéo t i.
Còn Tào Chơn tr v ñư c b ng an.
Tư Mã Ý nói :
- Kh ng Minh không rư t theo t là y có mưu gì .
Tào Chơn nói :
- Ch c chúng thi u lương th c vì mưa ròng rã.
Tư Mã Ý thưa :
- Tôi li u binh Th c n i trong mư i ngày s ñ n ñây. V y Ðô Ð c và tôi ph i
ñ n trú t i Tà C c và Cơ C c .
Nói v Ng y Diên, Tr n Th c, Trương Ngưng, Ð Quỳnh cùng kéo quân ñi,
b ng có Ð ng Chi ñ n nói :
- Th a Tư ng nói n u qua ng Cơ C c thì ph i coi ch ng ph c binh c a Ng y.
Tr n Th c nói :
- Th a Tư ng sao ña nghi v y. Binh Ng y lo rút v chưa r i, s c ñâu mà ñ n ñó.
Ð ng Chi nói :
- Th a Tư ng thông hi u binh cơ quân pháp sao các ông nói v y.
Tr n Th c nói :
- N u li u vi c hay ñâu có m t Nhai Ðình.
Ng y Diên cũng chêm vào :
- N u Th a Tư ng nghe t i, ñem binh theo ng Tý Ng C c thì ñ ng nói l y
Trư ng An mà c Trung Nguyên cũng l y trong ch p m t.
Tr n Thúc nói :
- Ð tôi ñ n ngã Cơ C c chi m Kỳ Sơn ñ h tr i coi Th a Tư ng có h không ?
Nói r i c ñi t i ; ñi ñư c m t quãng b ph c binh Ng y ào ra.
Tr n Th c th t kinh ñ nh lui binh nhưng chưa k p ñã b vây hãm.
Ng y Diên v i ñem binh ñánh nhau m i c u ñư c Th c. C hai ăn năn không
cùng.
Còn Kh ng Minh d n binh ñi ngã Tà C c , b ng có tin báo Tr n Th c b Ng y
vây nơi C c Trung, bèn kêu Mã Ð i, Vương Bình l i d n :
- Tà C c có binh c th , v y d n binh theo ñư ng núi kéo t i, phía t Kỳ Sơn r i
n il a.
L i khi n Mã Trung , Trương D c ñ n phía h u Kỳ Sơn n i l a làm hi u. Ta s
ñ c binh ñánh 3 m t, t chi m ñư c tr i Tào Chơn .
Còn Tào Chơn không tin binh Th c kéo ñ n nên c ngh ngơi. Ch ng dè v a
ñư c 7 ngày, b ng có tin binh Th c kéo t i, Tào Chơn bèn sai Tr n Lư ng ñi mai
ph c.
V a ñ n C c Kh u thì b Ngô Bang và Ngô Ý xông ra vây ph .
Tào Chơn hay ñư c kéo quân ñ n c u thì b Quan Hưng và Liêu Hóa ào ra chân
l i.



Hai bên ñang ñánh nhau thì có tin :
- Phía sau tr i l a cháy ! Tào Chơn v i tr l i thì g p ñ o binh c a Mã Ð i,
Vương Bình và c a Mã Trung, Trương D c ñang gi t binh Ng y vô k .
Còn Kh ng Minh th y tr i Tào Chơn l a cháy, bi t quân mình dã ñ n cư p tr i
bèn ñ c binh t i.
Binh Ng y c lo n, binh Th c th a th rư t theo, b ng t trên núi có ti ng quân
la ó.
Tư Mã Ý kéo quân ra ti p c u.
Binh Th c ñánh vút m t tr n , r i m i ch u rút.
Tào Chơn th y Tư Mã Ý thì h th n vô cùng.
Ý nói :
- Thôi ñ ng nói ñ n vi c ñ th a cho nhau. Nay binh Th c ñã chi m ñư c Kỳ
Sơn r i thì ta t ph i lui v sông V Th y h tr i .
C hai thâu tàn binh v phía Tây sông V .
Tào Chơn quá b c ngã b nh không d y nhoi, còn Tư Mã Ý s làm nh t nhu khí
quân sĩ nên cũng chưa dám lui quân.
Kh ng Minh ñ i th ng, ñ c binh ñ n Kỳ Sơn ñóng tr i, khao binh.
Còn Tr n Th c, Ng y Diên quỳ trư c trư ng mà ch u t i, Kh ng Minh n t l n :
- Các ngươi ch ng tuân quân l nh, không bi t h sao ?
Tr n Th c thưa :
- y cũng b i Ng y Diên xúi nên m i l như v y .
Kh ng Minh t ng bi t Ng y Diên s sinh ph n, nhưng vì ti c s c m nh c a Diên
nên ph i dùng ; bèn n t k t h u d n Th c ra mà chém.
Lát sau ñ u Th c ñư c treo dư i trư ng.
Sau ñó, b ng có tin báo Tào Chơn hi n ñau n ng, còn ñang ñi u tr .
Kh ng Minh c cư i :
- Tên này cũng nên cho nó ch t ñi. Ð ta vi t m t phong thư mà gi t nó ñi cho
s m.
Nói ño n, vi t thư r i kêu b n hàng binh l i mà nói :
- Chúng bây là tù binh, ta không n gi t. Ta tha tr v ñem thư này dâng cho Tào
Chơn.
Chúng quân l y t , r i c m thư v trao cho Tào Chơn.
Tào Chơn m ra xem:
- Thư r ng : Ð o làm tư ng ph i rõ binh cơ, thông hi u thiên văn ñ a lý, m i
kh i b nh c. R t ñáng thương chúng bây là ñ vô h c, ngh ch m ng tr i mà phò tên
vô l i chi m ngôi H n ñ , b d m mưa trót tháng nơi Tr n Thương. Nay tr v ra
nơi Tà C c thì Ðô Ð c h t h n, ba quân b t vía . V y còn gan nào mà dám ñ n
chi n trư ng ñ th y m t chúng ta là b c anh hùng, quét s ch Ng y qu c như tr
bàn tay . Tào Chơn xem thư xong, t c gi n, hét m t tràng r i ch t.
Sau ñó, Tư Mã Ý ch quan c u Tào Chơn v L c Dương an táng.



Ng y Chúa hay tin than khóc ch ng cùng, bèn truy n Tư Mã Ý ñem ñ i binh
ñánh Kh ng Minh.
Tư Mã Ý vâng l i, bèn h chi n thư cho Kh ng Minh h n ngày gi ao ñ u.
Kh ng Minh xem thư cư i :
- Tào Chơn ñã ch t .
Nói ño n, phúc thư cho Ý :
- Ngày mai quy t chi n !
Hôm sau, Kh ng Minh kéo ñ n sông V Th y, bày tr n th , m t phía là núi, m t
phía là sông, chính gi a là ñ t b ng.
Tư Mã Ý cũng dàn quân, r i xông ra trư c tr n, bên này Kh ng Minh ng i trên
xe c m qu t lông phe ph y.
Tư Mã Ý kêu Kh ng Mình mà r ng :
- Chúa ta vâng m nh tr i, ñã hai ñ i tr Trung Nguyên. V y b cõi ai n y gi ,
sao l i ñ n tranh hùng. Hãy lui binh k o m t m ng !
Kh ng Minh cư i :
- Ta vì nhà H n mà tr gi an. S m mu n h Tào s b phanh thây. Còn như
ngươi ông cha ñã hư ng l c H n trào, sao còn làm ph n ?
Tư Mã Ý nghe nói, c th n nói v i Kh ng Minh :
- Ta v i ngươi quy t thư hùng m t tr n, h ta th ng, ngươi ph i tr v Mao Lư.
Còn như ngươi th ng, ta s ch ng ph i là ñ i tư ng.
Kh ng Minh h i :
- Ngươi mu n ñ u tư ng, ñ u binh hay ñ u tr n pháp ?
Tư Mã Ý nói :
- Tr n pháp trư c ñã .
Kh ng Minh nói :
- V y ta như ng cho ngươi bày tr n ñó.
Tư Mã Ý bèn tr v Trung Quân c m c ph t qua ph t l i, ch v m t h i l p ra
tr n th , r i kêu Kh ng Minh nói l n :
- Ngươi bi t tr n y chăng ?
Kh ng Minh cư i :
- Tr n y con nít bên ta còn bi t hu ng h . Ðó là tr n H n Nguơn nh t trí .
Tư Mã Ý :
- V y ngươi b tr n ta coi !
Kh ng Minh lui xe vào, ch cho ba quân m t h i r i ra nói :
- Ngươi bi t tr n c a ta chăng ?
Tư Mã Ý xem m t lát r i nói :
- Bát quái.
Kh ng Minh h i :
- Dám phá chăng ?
Tư Mã Ý :
- Bi t r i thì con nít cũng phá ñư c.



Kh ng Minh :
- Hãy phá ñi.
Tư Mã Ý tr v khi n quân sĩ chia thành ba ñ o, truy n Trương H , Nh c Lâm ,
Ðái Lăng ñánh vào c a chánh Ðông, r i do c a chánh B c mà ra. Ba tư ng tuân
l nh, kéo th ng vào tr n .
B ng th y c xí, binh Th c xông ra như nư c ch y b n phía ào ào làm thành
m t b c tư ng không ñư ng lui t i. Ði ñâu cũng có tư ng Th c chân l i mà ñánh.
Trong tr n có nhi u c a, khó mà phân bi t Nam, B c, Ðông , Tây.
Ðánh m t lúc bèn b binh Th c b t s ng h t.
Kh ng Minh bèn khi n b t Trương H , Ðái Lăng, Nh c Lâm d n ñ n . Còn t t
c binh sĩ ñ u trói d n theo sau.
R i Kh ng Minh l i truy n th tù quân v báo cho Tư Mã Ý ph i ráng h c t p
thêm binh pháp r i hãy ra tr n.
Nói r i, khi n quân l t h t áo mão c a binh tư ng Ng y và l y nh n i mà v
vào m t th h t v
Tư Mã Ý th y binh tư ng c a mình mang m t l lem tr v thì c gi n mà nói :
- Th này thì ta còn m t mũi nào v Trung Nguyên n a.
Nói xong ñ c binh ñ n cư p tr i Th c.
Kh ng Minh cư i :
- Tư Mã Ý ñã n i gi n .
Bèn phân binh thành ba ñ o bao vây quân Ng y. Binh Ng y ch t như r .
Tư Mã Ý cũng ráng xua b i binh ñánh vùi r i ch y tu t v phía Nam Sông V
Th y, ñóng tr i c th .
Sau ñó, Kh ng Minh tr v Kỳ Sơn.
Lúc ñó, t i Vĩnh An Thành, Lý Nghiêm sai C n An gi i lương ñ n. Nhưng vì
C n An say sưa nên bê tr .
Kh ng Minh bèn g i vào qu trách.
Ðêm y C n An c gi n ra ñ u Tư Mã Ý .
Ý th y C n An v ñ u thì r t nghi ho c bèn nói :
- N u ngươi th t lòng thì hãy v Ðô Thành bàn v i b n ho n quan tri u Kh ng
Minh v ñư c như v y, công c a ngươi r t tr ng.
An v i vã tình nguy n xin ñi.
Sau ñó ñ n Thành Ðô, ra m t ho n quan mà r ng :
- Kh ng Minh có công l n, ý mu n t o ph n . B n ho n quan th t kinh vào
thưa v i H u chúa.
H u chúa s hãi, bèn h i :
.V y ta ph i làm sao bây gi ?
Ho n quan tâu :
- Xin b h tri u y v Thành Ðô g p.
H u chúa nghe theo bèn vi t chi u sai ngư i ñ n Kỳ Sơn tri u Kh ng Minh v .
Trương Huy n tâu :



- Binh Th c ñang hăng sao b h l i tri u Th a Tư ng v ?
H u chúa nói :
- Có chuy n cơ m t.
T i Kỳ Sơn, Kh ng Minh ti p ñư c chi u, than :
- Chúa thư ng còn nh . Vi c này t là b n ho n quan sanh s r i .
Nói xong bèn truy n ch Ban sư.
- Nay th binh ta ñang m nh, sao Th a Tư ng l i lui binh.
Kh ng Minh than :
- N u không v thì trái l nh, lòng ta có trung thành ñ n ñâu cũng thành ra ph n
phúc. Còn tr v thì sau này khó có cơ h i này.
Kh ng Minh bèn truy n m t k cho các tr i c lui binh mã bao nhiêu ph i làm
thêm b p b y nhiêu.
Còn Tư Mã Ý bi t ch c C n An thành công, bèn s m t i sai quân ñi do thám
xem binh Th c ñ ng tĩnh th nào.
Quân v phi báo :
- Quân Th c ngày nào cũng th y kéo ra, r i l i kéo vào, không rõ hư thi t ra sao
?
Tư Mã Ý d n :
- C coi ch ng s b p c a nó thì bi t ñư c binh thêm hay gi m.
Quân thám thính th y ngày nào quân Th c cũng ñào thêm b p thì tr v thưa v i
Tư Mã Ý.
Y nói :
- Như v y chúng ñâu ñã lui . Bèn c c th mà ch .
B ng có tin báo Kh ng Minh ñã lui h t binh, cách ñây năm ngày.
Tư Mã Ý c s nói :
- Ta ñã trúng k c a Kh ng Minh.
Sau ñó, Ý thâu ñ i binh v L c Dương.
Trong khi ñó, Kh ng Minh tr v Thành ñô ñư c b ng an.
H i 101
Kh ng Minh ngũ xu t Kỳ Sơn
Trương H p lâm nơi Ki m Các
Kh ng Minh ñi th ng v Thành Ðô ra m t H u Chúa, tâu r ng :
- Tôi ñang ñ i th ng quân Ng y, c chi m Trư ng An , nay b h ñòi tôi v tri u
có vi c chi ?
H u Chúa nói :
- Lâu ngày tư ng ph xa cách, ta nh nên thành v ñây thăm h i .
Kh ng Minh tâu :
- Vi c này t có gi an th n dèm pha mà sanh bi n, ch ch ng ph i do b h ?
H u Chúa nghe nói làm thinh.



Kh ng Minh tâu ti p :
- Tôi mang l i Tiên ñ phú thác r t tr ng. N u nay trong tri u có gi an th n thì
làm sao d p gi c cho ñư c.
H u Chúa nói :
- Tr m nghe l i ho n quan, nay ăn năn ñã mu n !
Kh ng Minh bèn tra h i ho n quan, m i hay C n An ñã ph n phúc, r i b tr n
ñ u Ng y .
Kh ng Minh c gi n ñu i h t b n ho n quan, r i kêu Trương Huy n và Phí Vĩ
mà trách :
- Các ông l i tri u mà không can gián b h ñ hư c vi c l n ?
Sau ñó, Kh ng Minh bái bi t H u chúa, tr l i H n Trung lo vi c ph t Ng y.
V ñ n nơi Kh ng Minh bèn chia quân thành hai ñ o, m t ñ o nơi H n Trung,
m t ñ o kéo ñi. .
C ba tháng ñ i binh m t l n .
Nói v Ng y chúa ñư c tin Kh ng Minh l i kéo ra Kỳ Sơn thì c s bèn kêu Tư
Mã Ý mà nói :
- Tào Chơn ñã ch t, Kh ng Minh l i kéo binh ra Kỳ Sơn ; v y khanh ph i th ng
lãnh ñ i binh c ñ ch .
Tư Mã Ý vâng l nh, d n ñ i binh ra ñi.
Ð n Trư ng An thì có tin báo, Kh ng Minh xu t binh nh m Kỳ Sơn t n phát.
Ti n b tiên phong là Vương Bình, Trương Ngưng t i ng Tr n Thương kéo ñ n Tà
C c.
Tư Mã Ý nói v i Trương H p :
- Kh ng Minh kéo t i Lũng Tây ñ c t lúa ñang chín. V y ngươi ph i ñ n Kỳ
Sơn, còn ta và Quách Hoài ñ n Thiên Th y ñ phòng binh Th c c t lúa.
Trương H p tuân l nh ñ n Kỳ Sơn, Tư Mã Ý ñ n Lũng Tây.
Còn Kh ng Minh ñ n Kỳ Sơn, bèn h p chư tư ng nói riêng :
- Ta ph i chi m ñư c Lũng Tây, hi n lúa m ch ñang chín, thu g t ñ chu n b
lương th o.
Nói xong, truy n Ngô Bang, Ngô Ý , Vương Bình, Trương Ngưng l i Kỳ Sơn
gi tr i, còn Khương Duy, Ng y Diên ñ n L Thành.
Khi ñ n nơi bèn ñ Mã Trung và Trương D c gi L Thành, còn bao nhiêu kéo
ñ n Lũng Tây.
X y có quân báo Tư Mã Ý ñã ñem quân ñóng nơi ñó.
Kh ng Minh th t kinh nói :
- Té ra th ng này cũng bi t k c a ta ?
Nói r i, sai ñóng b n c xe gi ng nhau và khi n Khương Duy b o v xe y.
L i khi n Ng y Diên d n m t c xe ñi phía t , Mã Trung d n m t c ñi phía
h u. M i xe ñ u có c tr ng, l i có ba mươi tên quân b tóc xoã, tay c m gươm, tay
c m c th t tinh màu ñen mà ñi t i .



L i khi n ba v n quân ñ u c m hái mà g t lúa. Khi n Quan Hưng nai n t gi ng
m t ñ o h u tay c m gươm ñi b trư c xe.
Quân thám thính th y v y v phi báo.
Tư Mã Ý nói :
- Ðó là Kh ng Minh tác quái ñó .
Nói r i li n sai m t ngàn binh ra b t h t ñ o binh y.
Quân sĩ ra th y Kh ng Minh b tóc xõa, tây c m qu t ng i trên xe còn xung
quanh quân lương ñ u m c áo ñen, c m c ñen mang gươm.
Binh Ng y rư t theo. Kh ng Minh bèn cho xe quay l i nh m tr i Th c mà ñi
ch m ch m.
Binh Ng y rư t theo mãi không k p, bèn nói v i nhau :
- Thi t là kỳ quái ? Binh Ng y còn ñang lư ng l thì phía sau Tư Mã Ý ñ n
kêu r ng :
- Kh ng Minh dùng phép thâu ñư ng mà khi n nh ng Th n L c minh L c Giáp
ñó. Ðó là cách l y theo L c Giáp Thiên Thơ, chúng bay ch theo n a !
Quân sĩ ñ nh quay tr l i, thì th y phía sau m t ñ o binh chiêng tr ng m vang,
r i m t ñ o binh khác b tóc xõa, tay cam c ñen, chính gi a có Kh ng Minh ng i
trên xe.
Tư Mã Ý h i :
- Khi nãy cũng th y Kh ng Minh, bây gi cũng l i Kh ng Minh là th nào ?
Nói v a d t l i thì t phía h u xu t hi n m t ñ o binh như th , cũng có Kh ng
Minh n a.
Tư Mã Ý nói :
- y là th n binh ñó . Quân sĩ nghe nói c kinh ñ p nhau mà ch y.
Ý cũng s ch y ñ n v m t v phía Thương Khê mà ñóng tr i.
Kh ng Minh bèn khi n ba quân tràn t i g t lúa
Tư Mã Ý lì trong thành ba ngày không dám ra. Sau th y binh Th c lui h t m i
cho quân ñi thám thính, d c ñư ng b t ñư c m t tên lính Th c.
Ýh i:
- Ngươi ñi ñâu ?
H n thưa :
- Ði tìm ng a l c.
Ýl ih i:
- Hôm trư c ñ o binh th n nào ñó ?
H n thưa :
- Không ph i th n thánh gì h t. Ðó là Khương Duy, Mã Ð i, Ngu Diên ñó . Ch
có xe ñi trư c là Kh ng Minh.
Ý than :
- Th t là qu k . Ai mà ñoán n i !
B ng có tin Quách Hoài xin ra m t.



- Binh Th c ch ng có bao nhiêu, nay l i lo vi c ñ p lúa, v y xin cho m t ñ o
binh ñi ñánh phía trư c, còn tôi ñánh ngã sau, t b t ñư c Kh ng Minh.
Ý bèn phân binh thành hai ñ o ñánh t i.
Kh ng Minh ñang ng i coi quân sĩ ñ p lúa, b ng m t lu ng gió m nh th i t i,
bèn nói :
- Ðêm nay nó l i ñ n cư p thành không sai.
Nói ño n, h i chư tư ng ai dám ñem quân ph c b n phía thành.
Khương Duy, Mã Ð i, Mã Trung, Ng y Diên ñ u bư c ra xin ñi.
Kh ng Minh bèn phân thành hai ñ o. M t ñ o ph c nơi phía B c. M t ñ o phía
Tây Nam, còn mình d n m t ñ o ph c nơi trư c thành.
Ðêm y, binh Ng y r n r n kéo ñ n, th y L thành im lìm thì ch c Kh ng Minh
không ñ phòng, bèn khi n quân vây ch t t phía.
Trên thành, quân Th c n i l a, b n xu ng như mưa, binh Ng y không sao ti n
n i. Ðàng sau, ba ñ o quân Th c n i lên m t lư t ñánh vào.
Tư Mã Ý và Quách Hoài th t kinh, chia quân ch ng c . B ng b n c a thành m
tung, quân Th c ào vào, trong ng ngoài hi p, quân Ng y ch t tơi b i, tìm l i ch y.
Kh ng Minh c th ng v thành. Còn Tư Mã Ý nói v i Quách Hoài :
- Kh ng Minh ña mưu nay ph i khi n Tôn L ñem binh Ung Châu và Lương
Châu mà ch n ñư ng lương c a chúng nơi Ki m Các, r i ta c th ch chúng h t
lương mà ñánh m i th ng ñư c .
Quách Hoài y l nh.
T i L thành Kh ng Minh hàng ngày ñ n khiêu chi n ý nhưng Ý không ra thì
bi t ch c y mu n ch n ñư ng lương nơi Ki m Các bèn sai Khương Duy, Mã Ð i
ñem binh ñ n gi ch t nơi y, r i sau ñó b trí binh mã ñánh v i Tư Mã Ý.
Lúc y, Dương Nghi bư c lên tâu :
- Th a Tư ng ñã truy n l nh chia làm hai ñ o, m i ñ o ñi tr n ba tháng r i ñ i
ñ o m i. Nay ñã ñúng ba tháng. Binh H n Trung s a so n kéo ñ n. V y cũng nên
cho ñ o này tr v ngh dư ng s c .
Các tư ng l i thưa :
- Tư Mã Ý ñã d n h t binh Ung Châu và Lương Châu ñ n ñây quy t chi n. Còn
Quách Hoài và Tôn L ch n ñư ng lương Ki m Các. Nay n u ñ i quân e tr ng i
vi c ch ng gi binh Ng y chăng ?
Kh ng Minh không ch u, c truy n cho quân sĩ s a so n mà v .
Quân sĩ c m ñ ng, ñ ng thanh hô lên :
- Chúng tôi xin nguy n l i ch ng quân Ng y !
Kh ng Minh th y v y thì c m kích vô cùng, bèn lui vào nghĩ k t n binh.
B ng có thư c a Lý Nghiêm t Vĩnh An ñưa t i:
- Kh ng Minh m ra xem thì thay thư r ng : M i ñây Ðông Ngô k t liên v i
Ng y sai L c T n ñ n ñánh Th c, nhưng Ðông Ngô chưa d y binh. V y xin tin ñ
Th a Tư ng ñ phòng.
Kh ng Minh xem thư xong bèn h p chư tư ng mà lu n bàn r ng :



- N u qu Binh Ngô ñ nh ñánh Th c thì ta ph i v s m. V y ph i tuy n quân sĩ
t i Kỳ Sơn lui trư c v H n Trung ñi. Ð o binh ta còn ñóng ñây, Ý s không dám
theo. Ba quân y l nh.
Lúc y Trương H p ñóng l i Kỳ Sơn th y binh Th c rút lui, nhưng không dám
rư t, bèn ra m t Tư Mã Ý.
Tư Mã Ý nói :
- Ch có rư t. Kh ng Minh ña mưu l m !
Khi th y binh Kỳ Sơn ñã lui h t, Kh ng Minh kêu Mã Trung, Dương Nghi ñ n
trao m t k , r i khi n m t ñ o binh cung tên s n sàng kéo ñ n Ki m Các mà mai
ph c, n u binh Ng y t i thì ph i lăn ñá l p ñư ng l i. R i sai Ng y Diên ñi b c h u.
Trên thành c xí v n nghiêm ch nh.
Quân nhám thính v báo v i Tư Mã Ý r ng binh Th c ñã ñi u ñ ng rát nhi u,
trên thành c xí v n nghiêm ch nh.
Tư Mã Ý cư i :
- Như v y là thành b không ñó .
Nói xong, Ý h i H p :
- Nay binh Th c qu ñã lui h t. V y dám rư t ñánh chăng ?
H p nói :
- Ð tôi ñi cho .
Ý nói :
- Ngươi ñi trư c Ta ñi sau ti p ng.
Trương H p rư t binh Th c ch ng mươi d m m i thay ñ o binh h u c a Kh ng
Minh.
H p v i ñu i theo .
Ng y Diên quay ng a l i ñánh .
Ng y Diên ñánh mươi hi p l i b ch y . H p rư t theo . Quan Hưng l i xông ra
ñánh, ch ng mươi hi p l i ch y . C như v y ñánh hoài .
Trương H p gi c quân ñu i theo quy t b t Ng y Diên.
Ng y Diên th y v y càng trêu t c.
Lúc y, Kh ng Minh trên núi th y Trương H p ñ n ch hi m ñ a bèn ra hi u
l nh. Hai ñ o quân ph c lăn cây, xô ñá l p ñư ng, b n tên xu ng như mưa .
Trương H p túng th ng a m t lên than, r i ch t dư i làn mưa tên c a binh
Th c.
Ba ngàn quân c a H p không còn s ng sót l y m t ngư i .
Tư Mã Ý ñem quân ñ n th y ñư ng b ch n, H p b ch t bèn lui binh.
Ði ñư c m t quãng thì g p Kh ng Minh trên núi kêu tên mà nói :
- Hôm nay ta ñi săn, ý b t con ng a (Tư Mã Ý), ai ng b t làm con cheo (Trương
H p). V y ta dung cho ngươi ít b a r i hãy ñ n cho ta b t. H i con ng a kia !
Tư Mã Ý gi n tím gan, c c m ñ u thâu binh v th ng L c Dương.
Còn Kh ng Minh thì v H n Trung cho quân sĩ ngh ngơi, vui v .
Sau ñó, Kh ng Minh mu n v Thành Ðô ra m t H u chúa .



B ng có Phí Vĩ ñ n h i :
- Tôi vâng l nh H u chúa ñ n h i Th a Tư ng, t i sao ñang th ng l i lui binh ?
Kh ng Minh h i l i :
- B h không hay vi c Ðông Ngô sao ?
- Có Lý Nghiêm v Thành Ðô chăng ?
Phí Vĩ nói :
- Có , y tâu v i H u chúa là lương th o còn ñ mà không hi u sao Th a Tư ng
l i lui binh ?
Kh ng Minh c gi n :
- Ch c Lý Nghiêm lo lương không k p nên ñ t ñi u như v y ñ ta rút binh .
Nói xong, th ng v Thành Ðô tâu v i H u Chúa .
H u Chúa lôi Lý Nghiêm ra h i .
Nghiêm cúi ñ u l ng thinh.
H u Chúa truy n ñem chém.
Kh ng Minh tâu :
- Lý Nghiêm là tôi thác cô c a Tiên ñ . Xin B H hãy dung th !
H Chúa truy n tư c h t ch c tư c, ñu i v làm th dân.
Sau ñó, Kh ng Minh dùng con Lý Nghiêm là Lý Phong làm Trư ng S .
Ð n năm Ki n Hưng th mư i ba, Kh ng Minh tâu v i H u Chúa xin ñem binh
ph t Ng y .
H u Chúa nói :
- Nay th tr n ñã thành chân v c. Ta ñã hùng cư ng, Ngô, Ng y cũng ch ng dám
ñ n. Còn Tư ng Ph ñã già, l ph i ngh ngơi, sao c ñi chinh chi n mãi th ?
Kh ng Minh tâu :
- Tôi vâng l i Tiên ñ . Chưa làm ñư c vi c này lòng tôi sao yên. Tôi mã ñem
binh ra Kỳ Sơn năm phen mà v n chưa ñư c như ý, nay d u có thác cũng ñem thân
ñ n ñáp ơn Tiên ñ trư c kia ba l n ñ n Mao Lư .
Kh ng Minh v a d t l i, có ngư i bư c ra tâu :
- Th a Tư ng chưa nên t n binh. Tôi làm Tư Thiên Tài, h th y gì ph i nói. M i
ñây có b y chim hàng v n con t phía Nam bay ñ n, r i nhào xu ng H n Th y ch t
h t. Ðó là ñi m ch ng lành. Tôi l i xem th y Sao Khuê và Sao Thái B ch, th nh khí
dương hưng phía B c . Nhân dân Thành Ðô ñ u nghe cây Bá m i ñêm m i khóc.
Ðó là nh ng ñi m không lành. Th a Tư ng nên c n th n thì hơn.
H i 102
Kh ng Minh sáu l n ra Kỳ Sơn
Tư Mã Ý ñ i chi n nơi V Ki u
Kh ng Minh nghe như v y xem l i ngư i y là Ti u Châu, bèn nói :
- Há vì nhưng ñi m b t thư ng ñó mà khoanh tay sao ?
Nói ño n, sai làm th t trâu heo ñ n mi u Chiêu Li t Hoàng ñ mà kh n.



Kh ng Minh khóc :
- Tôi th ơn Tiên chưa r t n ng, ñã năm phen ra kh i Kỳ Sơn mà chưa to i lòng.
L n này tôi nguy n tiêu di t ph n t c khôi ph c Trung Nguyên v cho H n ñ .
T xong bèn bái t H u chúa, su t ñêm th ng ñ n H n Trung ñ tính vi c xu t
chinh.
Ðang thương ngh , b ng có tin Quan Hưng ñau n ng ñã qua ñ i.
Kh ng Minh nghe nói vùng khóc ròng, r i té xu ng ñ t .
M t lát sau khi t nh, Kh ng Minh phân binh thành năm ñ o kéo t i sai Khương
Duy, Ng y Diên làm Tiên phong, h p t i Kỳ Sơn, sai Lý Khôi v n lương th o ñ n
Tà C c ch ñó .
Nói v Tào Tu n , nghe núi Mã Ba xu t bi n r ng xanh nên c i niên hi u là
Thanh Long Nguyên niên.
Khi ñang lâm trào, Tào Tu n ñư c tin Kh ng Minh ñã ñem ñ i binh ñ n Kỳ Sơn,
bèn h i Tư Mã Ý :
- Ðã ba năm này binh Th c không xâm l n, nay l i ñ n Kỳ Sơn . V y ph i li u
sao ?
Ý tâu :
- Kh ng Minh kiêu căng ch ng k m ng tr i, coi thư ng th nh khí dâng v phía
B c. Ðó là ñi m th t l i cho Th c. Tôi xin ñ n Kỳ Sơn mà ngăn chúng nó .
Tào Tu n bèn c Tư Mã Ý th ng lãnh binh mã ñánh Th c.
Ý xin ti n c H H u Bá, H H u Oai, H H u Hu , H H u Hoa (b n con c a
H H u Uyên).
Tu n h i :
- Năm trư c H H u M u làm ch ng nên vi c b tr n lên X M i. Ch ng hay
nh ng ngư i này có gi ng y.
Tư Mã Ý thưa :
- B n ngư i này g m ñ thao lư c. B h ch ng nên lo.
Sau ñó, Ý cùng các tư ng kéo quân ra V Tân h tr i ; khi H H u Bá làm tiên
phong, H u Oai ñem binh qua sông V Th y mà ñóng quân.
Lúc ñó, Tôn L , Quách Hoài cũng ra m t Tư Mã Ý.
Hoài nói :
- N u binh Th c Kỳ Sơn qua ñư c sông V , kéo ñ n B c San ch n ñư ng Lũng
Ð o thì nguy cho ta l m .
Ý khen ph i, bèn sai Hoài và L ñ n Lũng Tây ñóng tr i, ch binh Th c h t
lương m i ra ñánh.
L , Hoài tuân l nh ra ñi.
Còn Kh ng Minh ra kh i Kỳ Sơn r i, bèn ñóng năm khu tr i, t Tà C c ñ n
Ki m Các. L i l p thêm mư i b n khu tr i l n, phân binh mã cho các tr i mà tính k
lâu dài.
Ngày kia có quân v báo Quách Hoài, Tôn L ñem quân t Lũng Tây v ñóng
nơi B c San.



Kh ng Minh nói :
- Binh Ng y mà d i ñ n B c San là vì nó s ta l y ñư ng ñó mà ch n ngã Lũng
Ð o. Nay ta tính gi ñánh B c San, các ngươi hãy làm m t trăm bè tre, ch t b i trên
ñó, ch n quân th y chi n quen gi bè. Còn ta th a lúc tr i t i s ñánh B c San. Tư
Mã Ý th y ñ ng nơi B c San t ñem binh c u ng. N u Ng y b i, ta s cho binh sau
qua sông trư c, còn binh trư c xu ng m y cái bè, th trôi trên giòng nư c, n i l a
ñ ch n h u binh ñ ch. Sau ñó, ta chi m dinh ñ ch. N u l y ñư c mé kia sông V
Th y thì t n binh d l m.
Lúc y bên dinh Ng y, Tư Mã Ý ñư c tin Kh ng Minh k t bè, bèn nói :
- Kh ng Minh sai k t bè t có mưu gì ñây. N u y xua quân ñánh B c San là ý
mu n th bè theo giòng nư c ñ chi m m y c u y và làm lo n h u quân, ñ ng d
b l y c a trư c c a ta .
Bèn h l nh cho H H u Bá, H u Oai :
- N u nghe ti ng la ó nơi B c San thì ph c binh nơi V Th y mà ñánh.
L i g i Trương H và Nh c Lâm d n :
- N u quân Th c th bè theo giòng nư c thì ph i b n m t lư t ch n l i, không
cho ñ n g n c u.
L i kêu Tôn L , Quách Hoài d n :
- Hãy ñem binh ph c gi a ñàng , r i trá b i mà ch y thì binh Th c s lui,
ch ng y b n ra m t lư t. N u binh Th c áp ñ n, hãy coi cây c c a ta mà ñánh.
Nói v Kh ng Minh sai Ng y Diên và Mã Ð i ñem binh qua sông V ñánh B c
San, sai Ngô Bang, Ngô Ý th bè, Vương Bình, Trương Ngưng làm ti n ñ i,
Khương Duy, Mã Trung làm trung ñ i, Liêu Hóa, Trương D c ñi h u ñ i, kéo ñ n
ñánh th y b m t lư t.
Hôm y, v a x tà, binh mã ñ u ra kh i tr i, tr c ch V Th y mà ñi ch m ch m.
Ng y Diên và Mã Ð i ñi g n t i B c San thì ñã hoàng hôn, Tôn L th y th bèn
b dinh mà ch y.
Ng y Diên bi t có binh phòng th bèn lui l i.
Quân v a lui, b ng bên t có Tư Mã Ý , bên h u có Quách Hoài kéo t i, Diên và
Ð i rán c .
Binh r t xu ng sông h t phân n a . May nh có Ngô Ý ñ n c u m i qua sông
ñư c.
Còn Ngô Bang ñem quân ch ng bè th trôi mà ñ t c u n i, b Trương H và
Nh c Lâm b n xu ng như mưa.
Ngô Bang b té xu ng sông mà ch t, m y cái bè b Ng y ño t h t.
Lúc y Vương Bình, Trương Ngưng kéo binh th ng t i dinh Ng y.
Vương Bình nói v i Trương Ngưng :
- Hãy ñ i c u n i có l a cháy r i h y t n binh. Bèn ra l nh d ng binh.
B ng có tin báo Th a Tư ng khi n tư ng quân mau mau tr l i.
Binh ñánh B c San và binh ñ t c u n i ñ u b b i c r i.



V a lui binh thì b binh Ng y sau ñánh t i. Bình và Ngưng ra s c h n chi n
m i thoát thân.
Kh ng Minh v ñ n Kỳ San thì binh hao hơn n a.
Kh ng Minh r t bu n r u, b ng có tin báo Phí Vĩ Thành Ðô ñ n xin ra m t .
Kh ng Minh cho vào và nói :
- Tôi c y ông ñem phong thư này sang Ðông Ngô. Không bi t ý th nào ?
Phí Vĩ nói :
- Th a Tư ng sai, tôi dâu dám t ch i.
Phí Vĩ bèn t c t c sang Ðông Ngô dâng thư cho Tôn Quy n.
Tôn. Quy n m ra xem.
Thư r ng :
T khi Tào t c soán ngôi nhà H n, Lư ng ñã ñem binh chinh ph t nhi u l n.
Nay ñ i binh tôi ñã ñóng nơi Kỳ San. V y xin b h hãy tư ng nghĩ ñ ng minh mà
khi n tư ng qua phía B c, ñánh l y Trung Nguyên ñ chia hai thiên h .
Tôn Quy n c m ng, nói v i Phí Vĩ :
- Tr m mu n xu t binh t lâu, nay có d p ñư c thư Th a Tư ng, tr m nguy n s
h t lòng ph t Ng y.
Nói ño n, chia binh làm ba ñ o kéo t i m t lư t.
L c T n ñánh chi m Tương Dương. Tôn Thi u và Th a Tư ng ñánh Qu ng
Lăng , Hoài Dương.
Còn Tôn Quy n b n thân ñi ñánh Tây thành. Ba ñ o binh c th y hơn ba mươi
v n ch n ngày hưng binh.
Còn Kh ng Minh t i Kỳ Sơn ñư c Phí Vĩ v thưa :
- Tôn Quy n ñã phân binh thành ba ñ o, ch n ngày kéo binh ph t Ng y .
Kh ng Minh c m ng, bèn nghĩ k t n binh.
B ng có m t tư ng Ng y ñ n xin ñ u .
Kh ng Minh h i :
- Ngươi làm ch c gì bên Ng y, t i sao ñ u hàng ?
Tư ng y thưa :
- Tôi là Tr nh Văn, ñang giũ ch c Thiên tư ng nhưng vì Tư Mã Ý b t công coi
tôi như c rác, nên tôi bu n ñ n ñây xin ñ u .
Kh ng Minh nói :
- Th nào mà l i b t công ?
Tr nh Văn thưa :
- Tôi v i Tr n Lăng cùng ñ ng cam công kh , mà Ý phong cho Lăng làm ti n
tư ng quân, còn tôi ch ng ñư c gì h t . Nói v a d t , có tin báo Tr n Lăng ñem binh
ñ n kêu Tr nh Văn ra ñ u chi n.
Kh ng Minh h i :
- Võ ngh c a ngươi sánh v i y ra sao ?
Tr nh Văn thưa :
- Tôi chém nó li n bây gi .



Kh ng Minh nói :
- N u chém ñư c Tr n Lăng thì ta m i tin .
R i ñích thân Kh ng Minh ra thành xem.
Còn Tr nh Văn h n h lên ng a ra ñánh Tr n Lăng.
Tr n Lăng ch . m t Tr nh Văn mà nói :
- Ngươi cư p ng a c a ta r i tr n ñi. Ph i tr cho mau !
Nói xong, xóc ng a t i ñánh. Ðánh chưa ñ y m t hi p, Tr nh Văn dã chém Tr n
Lăng té nhào.
Binh Ng y v ch y như ong.
Tr nh Văn xách th c p Tr n Lăng v dâng n p.
Kh ng Minh v trư ng n t l n :
- Quân bây d n tên này ra chém cho mau .
Tr nh Văn thưa :
- Tôi th t vô t i ?
Kh ng Minh nói :
- Ta bi t m t Tr n Lăng. Th c p ñó ñâu ph i Tr n Lăng .
Tr nh Văn tái m t thưa :
- Ðó là em c a Tr n Lăng, tên Tr n Minh.
Kh ng Minh cư i :
- Ý sai mi ñ n trá hàng. Nhưng ñâu d gì g t ñư c ta .
Tr nh Văn bi t gi u không ñư c bèn t thi t là Tư Mã Ý b o ñ n trá hàng, r i
khóc lóc xin tha.
Kh ng Minh nói :
- N u mu n s ng ph i vi t thư cho Tư Mã Ý ñ n mà cư p tr i ta s tha cho.
Tr nh Văn b t ñ c dĩ ph i vi t.
Chư tư ng h i Kh ng Minh :
- Sao Th a Tư ng bi t Tr nh Văn trá hàng ?
Kh ng Minh nói :
- Ta th y nó ñánh v i Tr n Lăng có m t hi p mà chém ñư c li n thì ñâu ph i
Tr n Lăng .
Sau ñó, Kh ng Minh ch n m t tên quân th t lanh l và d n làm như v y . . . như
v y...
Ngư i y lãnh thư r i ch y tu t qua Tư Mã Ý.
Tư Mã Ý xem xong h i :
- Ngươi là gì ?
Ngư i y thưa :
- Tôi ngư i Trung Nguyên lưu l c ñ n ñ t Th c . Tôi và Tr nh Văn cùng quê.
Nay Kh ng Minh th y Tr nh Văn có công nên dùng làm Tiên phong. Văn l i c y tôi
qua dâng thư h n t i mai s n i l a làm hi u. Xin Ðô Ð c d n binh ñ n cư p tr i,
Tr nh Văn s làm n i ng.



Tư Mã Ý c t h i vài l n, r i m phong thư ra coi th t k , qu nhiên vi c th t,
bèn truy n l nh :
- Ðêm nay ph i ñ n mà cư p tr i Th c.
Sau ñó, d n n i ñêm nay ph i d n quân ñ n ñó mà ño t tr i. N u vi c nên s
tr ng thư ng. Tên quân bái bi t ra v thưa v i Kh ng Minh.
Kh ng Minh bèn kêu Trương Ngưng, Vương Bình b o ph i làm như v y... như
v y...
L i kêu Mã Trung, Mã Ð i, Ng y Diên b o ph i làtq như v y.., như v y...
C t ñ t xong, Kh ng Minh lên núi mà ch huy.
Còn Tư Mã Ý ñư c thư c a Tr nh Văn thì mu n ñem hai ñ a con cùng mình ñ n
cư p tr i.
Tư Mã Sư can :
- Sao ph thân l i tin m nh gi y như v y , nh có sơ th t thì sao ? Chi b ng sai
tư ng khác ñi có hơn không .
Tư Mã Ý nghe theo bèn khi n Tr n Lăng ñi trư c.
Ðêm y, tr i b ng âm u, Tư Mã Ý c m ng nói :
- Ðó là tr i giúp ta ñ y . Còn Tr n Lăng d n binh t i tr i Th c, không th y m t
bóng ngư i, bi t ñã trúng k v i lui binh . Nhưng v a ra kh i tr i thì b Vương Bình
và Trương Ngưng ñ n vây ph .
Tr n Lăng ñánh h t s c mà không ra n i . Ðàng sau Ý th y tr i Th c l a d y,
ch ng bi t sao c ñ c binh t i.
Ng y Diên và Khương Duy bèn ñ ph c binh xông ra ch n ñánh.
Ý c kinh kéo quân ch y v tr i. Còn Tr n Lăng và trên hai v n quân ñ u ch t
vùi.
Kh ng Minh c th ng r i bèn truy n ñem Tr nh Văn ra chém. Ngày ngày l i ñ n
khêu chi n. Nhưng Ý c th không ra. Kh ng Minh bèn d t vài trăm quân ñi dò xét
ñ a th kh p nơi.
Khi ñ n H Lô C c, Kh ng Minh th y hai bên là thành ñá cao, chính gi a l i có
cái hang th t r ng. Phía sau l i có m t hang ch v a ñi m t ngư i.
Xem xong Kh ng Minh v kêu hai tùy tư ng là Ð Hi n và H Trung l i d n :
- Hai ngư i hãy ch n th m c ñ n H Lô C c làm M c Ngưu và Lưu Mã ñ
dùng trong vi c chuy n lương. Vi c làm ph i th t c n m t .
Hai ngư i lãnh m ng ra ñi.
L i sai Mã Ð i ñ n ñóng nơi C c Kh u, ngăn ñón binh Ng y.
Chư tư ng h i :
- M c Ngưu và Lưu Mã, Th a Tư ng cho làm ñ làm gì ?
Kh ng Minh ñáp :
- Ðó là trâu g và ng a g có th ch lương ñư c mà kh i c n ph i cho ăn ñong.
Chư tư ng nghe nói r t ng c nhiên.
Cách ch ng may tháng sau, có ch ng vài ngàn M c Ngưu và Lưu Mã ch lương
th c lên xu ng núi r t ti n.



Ai n y trông th y ñ u ph c.
Vi c y ñ n tai Tư Mã Ý.
Ý không tin, bèn khi n quân ñ n do thám, thì qu th t như v y.
Ý th t kinh nói :
- S dĩ ta c th không ñánh là ch binh Th c h t lương mà ph i tr v , nay nó
l i ch ñư c thú này thì bi t bao gi nó h t lương. Bèn sai quân ch n ñư ng lương,
cư p vài con trâu, ng a g v xem th .
Trương H và Nh c Lâm lãnh m ng ra ñi.
Ngày ñó, hai tư ng th y binh Th c d n ñoàn ng a, trâu g ch ñ y lương nơi
C c Trung nên v i xua binh cư p gi t. Nhưng ch ñư c vài con v dâng Tư Mã Ý.
Tư Mã Ý xem r i nói :
- Kh ng Minh ch t o theo cách L c Giáp Thiên thư. V y ta cũng ph i ño theo
mà ch .
Nói r i li n truy n ñóng vài nghìn con mà dùng vào vi c chuy n v n.
Quân thám thính v i báo cho Kh ng Minh.
Minh cư i :
- Ðó là nó làm dùm cho ta ñó !
Nói ño n, kêu Vương Bình d n :
- Ngươi hãy gi d ng làm binh Ng y nơi B c Nguyên, r i th a cơ cư p các con
M c Ngưu và Lưu Mã n y v cho ta. Khi v ñ n V Tân t s có quân ch n ñánh.
Lúc y ngươi hãy tháo h t lư i trong mi ng nó ra thì dù có ñ y cũng ch ng ñi ñư c.
Khi binh Ng y b quân ta ti p ñánh tan, ngươi l p lư i vào thì nó l i như cũ .
Vương Bình y k ra ñi.
Kh ng Minh l i kêu Khương Duy, Ng y Diên ñ n d n :
- Hãy ñ V Tân mà ño t Lưu Mã , M c Ngưu !
L i kêu Liêu Hóa, Trương D c d n quân ch n Tư Mã Ý ñ ng cho ñ n !
L i kêu Mã Trung, Mã Ð i t i V Nam khiêu chi n.
Nói v Vương Bình, trà tr n vào binh Ng y ñư c r i thì c m ng .
Khi ñ n b sông V Tân, Bình hô quân cùng hét to r i vung ñao cư p gi t M c
Ngưu, Lưu Mã, binh Ng y th t kinh b ch y.
Bình sai quân ñ y t i .
Quách Hoài ñư c tin d n quân ñ n ti p ng.
Vương Bình th y binh Ng y t i bèn tháo h t lư i c a M c Ngưu, Lưu Mã ra r i
b ch y.
Quách Hoài ñ n truy n quân ñ y v , nhưng con nào cũng n ng ỳ ñ ng l ng,
Hoài không bi t làm sao, còn ñang suy nghĩ thì b ng có ti ng quân la ó, r i Ng y
Diên và Khương Duy ào ra ñánh ép l i, Vương Bình cũng quay l i ñánh, Quách
Hoài ñ i b i, cu n gươm ch y dài.
Vương Bình th y binh Ng y ch y h t, bèn l y lư i l p vào mi ng M c Ngưu và
Lưu Mã, các con này l i ñi như thư ng. Quách Hoài th y v y th t kinh không dám
rư t theo.



Tư Mã Ý thay Hoài ñ i b i li n ñem binh ñ n ti p ng.
Ði d c ñư ng b ng Trương D c và Liêu Hóa xông ra.
Ý th t kinh b ch y. Khi ñ n mé sông, Ý cùng ñư ng ph i n p sau cây ñ i th .
Liêu Hóa rút ñao chưa k p chém thì Ý ñã thoát r i và b l i chi c mũ kim khôi .
Liêu Hóa lư m r i rư t theo, ch ng ng Ý b mũ phía Ðông mà thoát thân
hư ng Tây.
Tìm không th y Tư Mã Ý, Liêu Hóa bèn thâu binh tr v .
Còn Trương Ngưng lúc y lùa h t M c Ngưu và Lưu Mã ch ñ y lương th c tr
v .
H i 103
Tư Mã Ý b kh n H Lô C c
Kh ng Minh c u sao Ngũ Thư ng Nguyên
Tư Mã Ý b ñ i b i nhi u phen nên r t bu n r u, c c th không dám ra ñánh.
Còn Kh ng Minh hàng ngày sai mang mũ Kim Khôi c a Ý ra trư c tr n mà
nguy n r a.
B ng Ng y s ñ n cho hay Ðông Ngô kh i binh xâm lăng, tri u ñình truy n cho
Ý c c th ch ra ñánh.
Lãnh chi u xong, Ý ra l nh c th tri t ñ .
Riêng Tào Tu n nghe Tôn Quv n phân binh tình ba ñ o bèn cũng chia binh
thành ba ñ o mà c .
Sai Lưu Thi u ñi c u Gi ang H , Ði n Du c u Tương Dương, còn b n thân ñi
c u Hi p Phì , Mãng Lũng th ng ñ n Sào H Kh u, th y binh Ngô chi n thuy n rút
nhi u, binh khí r p tr i, bèn v tâu v i Tào Tu n :
- Binh Ngô m i ñ n ch c còn m t mõi, v y ta ñ n cư p tr i ñêm nay t tr n
th ng .
Tào Tu n y k , bèn sai Trương C u ñem binh v i h a c theo mình t i H Kh u
ñánh vào, Mãng Lũng t phía Ðông ñánh lên.
Hai ñ o binh ép l i, binh Ngô không ñ phòng b binh Ng y ñ t h t th y tr i .
Binh tư ng b ch y, Gia cát C n thâu binh ch y v Miên Kh u .
B a sau, L c T n ñư c tin bèn truy n rút ñ o binh ñ n Tân Thành tr v , ñ
dùng ñ o binh y ch n ñư ng v c a Ng y, r i ñánh phía trư c. Như v y ñ u ñuôi
không c u nhau ñư c.
L c T n bèn vi t m t bi u văn sai quân ñem ñ n Tân Thành.
Nhưng gi a ñư ng tên quân b binh Ng y b t, gi i v cho Tào Tu n.
Tu n xem bi u văn thì th t kinh mà r ng :
- N u cơ mưu c a Ngô không l u thì t binh ta b h i r i !
Còn Gia Cát C n sau khi thua tr n, thu binh v Miên Kh u, g p lúc khí tr i oi
b c, binh sĩ sinh b nh r t nhi u bèn bàn v i L c T n , ý mu n lui binh.
L c T n ñ ng ý, nhưng l i hoãn hoãn ñ tránh s dòm ngó c a Ng y, bèn khi n
Gia Cát C n tr v ñ c xu t các chi n



thuy n làm như t n binh v y ñ cho binh Ng y không bi t k ho ch lui binh,
trong lúc ñó truy n các tr i phân làm nhi u ñ o mà rút.
Gia Cát C n tr v làm theo k y .
Cách năm ngày sau binh Ngô lui h t mà binh Ng y không hay .
Quân v báo v i Tào Tu n là binh Ngô ñã lui h t.
Lúc ñó Tào Tu n m i thâu binh v L c Dương.
Kh ng Minh t i Kỳ Sơn, mu n tính k lâu dài, truy n binh sĩ l i làm ru ng
v i dân.
Dân th y v y thì vui m ng l m.
Tư Mã Sư ñư c tin, thưa v i Tư Mã Ý r ng :
- Kh ng Minh cho binh sĩ làm ru ng chung v i dân là mu n tính chuy n lâu dài .
V y sao cha không tr cái h a ñó ñi ? Ý tr l i :
- Ðã có chi u truy n kiên th ch nên ñánh thì ph i vâng l i .
L i có tin, quân Th c hàng ngày mang Kim Khôi c a Ðô Ð c ra m ng ch i, xin
hãy ñánh cho chúng m t tr n.
Ý cư i :
- L i thánh nhơn nói : Ti u b t nh n t c lo n ñ i mưu . Hãy c kiên th thì hay
hơn .
Kh ng Minh th y Ý không ch u ra bèn khi n Mã Ð i ch t b i khô cùng ñ d n
h a, ñ t h a pháo, ñ a lôi trong ngoài r t c n m t.
R i kêu Mã Ð i d n :
- Hãy l p kín ñư ng phía sau H Lô C c, ph c binh hai bên, h Tư Mã Ý ñ n thì
n i l a mà ñ t .
L i kêu Ng y Diên d n :
- Hãy d n binh ñ n tr i Tư Mã Ý ch i m ng th nào cho nó ra ñánh ; nhưng ch
ñánh nó . Hãy d nó rư t theo .
L i kêu Cao Tư ng d n :
- Hãy d n M c Ngưu, Lưu Mã mà v n lương nhưng ph i làm cho binh Ng y
ño t ñư c các th y. H binh Ng y ño t ñư c bao nhiêu thì công ngươi l n b y
nhiêu .
Sau ñó, Kh ng Minh ñem h t binh t i Kỳ Sơn ra ñi, gi ñi làm ñ n ñi n r i d n
các tư ng :
- H quân Ng y ñ n thì ph i ch y ch ñánh. Ch Tư Mã Ý ñ n thì hãy ñánh phía
sau, ch n ñư ng v c a nó .
S p ñ t xong Kh ng Minh lên núi ñ ng xem.
Lúc y H H u Bá vào thưa v i Tư Mã Ý :
- Nay Kh ng Minh ñã phân binh ñi làm ñ n ñi n. V y nên nhân cơ h i này mà
d p ñi .
Tư Mã Ý nói :
- Coi ch ng ñó là k c a Kh ng Minh .
H H u Bá th y Ý nghi s thì xin d n binh ra ñi. Ý ch p thu n .



Th y binh Th c ñang v n chuy n lương, Bá li n xua binh cư p gi t.
Binh Th c b ch y.
Bá khi n quân d n M c Ngưu và Lưu Mã v dâng Ý .
T ñó, Ngày nào Bá cũng d n binh cư p ñư c lương th o c a binh Th c.
Tư Mã Ý th y v y c m ng.
M t hôm Bá b t ñư c m y tên quân Th c.
Tư Mã Ý truy n d n vào và h i :
- Kh ng Minh hi n ñâu ?
Chúng thưa :
- T i nơi Thư ng Phương ñ sai quân ñi làm ñ n ñi n .
H i xong, Ý th chúng v
Sau ñó kêu chư tư ng l i nói :
- Kh ng Minh không Kỳ Sơn. V y nhân cơ h i này ta ñánh vào ñó m t tr n .
C t ñ t xong xuôi, Ý bèn khi n Trương H và Nh c Lâm m i ngư i ñem m t ñ o
binh theo sau phòng h u ng.
Còn Kh ng Minh ñang trên núi Kỳ Sơn th y binh Ng y lũ lư t kéo ñ n, bèn
m t truy n cho các tư ng ph i l p t c kéo binh t i cư p tr i c a Ý r i ño t l y V
Nam.
Chư tư ng y k , khi quân Ng y kéo ñ n Kỳ Sơn, binh Th c lao xao kéo qua kéo
l i như th mu n ñi ti p c u cho Kỳ Sơn.
Còn Tư Mã Ý thì nói v i hai con r ng :
- Nay binh Th c th nào cũng v c u Kỳ Sơn. V y cha con ta hãy ñi l y Thư ng
Phương C c .
Tư Mã Sư h i :
- T i sao cha không l y Kỳ Sơn ?
Ý ñáp :
- Ta ñem binh ñánh Kỳ Sơn nhưng th c s là ñánh Thư ng Phương C c. Nói
xong ba cha con ñ c binh t i.
V ph n Ng y Diên, t ngày ñư c l nh ñ n d cho Tư Mã Ý ra ñánh, nhưng
ch ng th y ñ ng tĩnh.
B ng m t ñêm, th y ñ o binh c a Ý kéo ra, Diên c m ng, bèn gi c ng a t i
v a m ng nhi c th m t , v a hươi ñao x c t i.
Ý cũng rư c ñánh. Ðánh ñư c vài hi p, Diên gi thua b ch y. Cha con Ý gi c
ng a ñu i theo.
Diên c nh m nơi ám hi u mà ch y.
Ý càng rư t theo ri t cho ñ n H Lô C c, Ý th y ñ a th r m r p, bèn sai qua ñi
do thám.
Quân v báo :
- Không th y chi h t, ch th y khu tr i ch a nay lương th o .
Ý nói :
- Ðây ñúng là nơi chúng ch a lương ñ phân ph t cho lính ñi làm ñ n ñi n .



Nói xong, l i ñ c binh rư t t i.
Khi t i nơi Ý th y các tr i không ch a lương mà ch a toàn c khô.
Ý c s bèn lui binh tr l i.
B ng m t tr ng pháo n , quân Th c ùa ra, l p hang n i l a. Ng n l a cháy cao
ng t tr i.
Ý h t ñư ng ch y. bèn xu ng ng a ôm hai con mà nói :
- Ba cha con ta ph i ch t nơi ñây r i ! Hai con cũng khóc r ng lên.
Ðang lúc ba cha con ôm nhau khóc thì có m t tr n mưa l n khi n l a t phía t t
h t.
Ý c m ng nói :
- Th t là tr i ñã c u cha con ta !
Ba cha con ùa ch y, ra ngoài may g p Trương H và Nh c Lâm ñ n ng c u, t t
c thoát v V Nam.
Nhưng không dè v ñ n nơi dinh tr i ñã b binh Th c chi m c r i.
Trong khi ñó, Quách Hoài và Tôn L ñang gi ao chi n v i binh Th c b ng ñư c
tin V Nam ñã m t thì chán n n vô cùng, ai n y theo nhau bõ ch y.
Binh Th c rư t theo cư p khí gi i và lương th o vô s k .
Còn binh Ng y ñ p nhau ch y ch t như r .
V phía Kh ng Minh ñ ng trên núi Kỳ Sơn ch huy, th y Tư Mã Ý ñã vào trong
H Lô C c thì khi n quân n i l a, nh ng tư ng cha con Ý ñã b ch t thiêu, ch ng
ng tr i n i cơn mưa làm t t l a, Kh ng Minh than :
- Mưu s t i nhơn, thành s t i thiên .
Nói r i thâu quân v tr i thì th y quân mình toàn th ng, cư p ñư c nhi u lương
th o, bèn d i tr i v Ngũ Thư ng Nguyên.
Sau ñó khi n Ng y Diên ngày ngày ñ n khiêu chi n.
Còn Quách Hoài, Tôn L v g p Tư Mã Ý .
Ý nói :
- V Nam ñã m t. V y hãy ñóng quân nơi V B c mà c th . T t c chư tư ng
thu binh qua V B c, c ngày phòng th không ch u ra.
Còn Ng y Diên ngày ngày ñ n ch i b i mà binh Ng y không ra nghênh chi n,
bèn v thưa v i Kh ng Minh r ng :
- Tôi nó quen m t tôi r i nên không ra. V y xin Th a Tư ng hãy sai tư ng khác
ñ n ch i m t vài ngày xem sao ? Kh ng Minh cư i :
- Nó h t mu n ñánh r i !
Bèn vi t m t phong thư sai s xem t i cho Tư Mã Ý.
S gi t i dâng thư và m t cái h p r i nói :
- Th a Tư ng tôi g i t i Ðô Ð c .
Tư Mã Ý m h p ra thì th y toàn khăn y m và ñ ñàn bà ñ tang , l i xé thư ra
xem.
Thư r ng : Ðã là ñ i tư ng t i sao không c m quân mà l i tr n trong hang. Như
th còn thua ñàn bà con gái. Nay ta g i cho ngư i khăn y m và ñ ñàn bà ñ tang,



n u ngươi không dám ra, hãy lãnh ñ này trư c ba quân ñ nh n làm m t ñàn bà
góa .
Tư Mã Ý xem thư xong c gi n , nhưng v n tr ng ñãi s gi và cho v .
S gi v thưa v i Kh ng Minh :
- Tư Mã Ý th lãnh khăn y m mà v n bình th n ?
Kh ng Minh cư i :
- Ðó là k làm an lòng quân ñó .
R i Kh ng Minh vào trư ng mà nghĩ k khác.
Trong lúc ñó Trương Ngưng th y ngày ñêm Kh ng Minh lo l ng thì thưa r ng :
- Th a Tư ng th ng lãnh ba quân, c n dư ng s c ñ mưu ñ vi c l n. Sao Th a
Tư ng lo l ng quá v y ?
Kh ng Minh khóc mà r ng :
- Ta ch ng ph i không bi t, ng t vì l i thác cô c a Tiên ñ r t tr ng, d u cho
phanh gan x ru t cũng chưa ñ n ñáp ñư c.
Chư tư ng nghe nói th y ñ u a l .
Ngày kia, Kh ng Minh th y trong mình ch ng an, bi t s ch ng còn ñ m ñang
ñư c vi c l n, nên chưa tính vi c t n binh.
Còn binh Ng y bi t vi c Kh ng Minh ñem y m làm nh c Tư Mã Ý mà Ý v n
không ra ñánh, bèn vào thưa :
- Chúng ta ñ u là danh tư ng c a Ng y, há ñ b n Th c làm nh c sao !
Xin Ðô Ð c cho chúng tôi ra s c ñánh chúng m t phen .
Tư Mã Ý nói :
- Ch ng ph i ta ch u nh c mà không ra ñánh, ng t vì l nh c a thiên t truy n b o
th mà ta ñánh thì mang t i khi quân. N u chư tư ng mu n ñánh, hãy ñ ta tâu v i
thiên t ñã .
Tư Mã Ý bèn th o bi u sai ngư i v Hi p Phì mà dâng cho Ng y chúa .
Bi u r ng :
T ngày vâng l nh thiên t b o th ch binh Th c sanh bi n. Ng t vì Gia Cát
Lư ng sai ngư i ñem thư qua cùng m nh y m ñàn bà ñ h nh c tôi, nên tôi xin b
h trư c sau cho tôi t chi n v i nó ñ r a h n .
Tào Tu n nói :
- C gì Tư Mã Ý xin ñánh ?
Tân Tỳ tâu :
- Nay vì Gia Cát Lư ng làm nh c, Ai n y ñ u gi n xin ñánh .
Tào Tu n bèn xu ng ch không cho ra ñánh.
Bên dinh Th c Kh ng Minh hay chuy n ñó bèn cư i và nói :
- y là k an lòng quân sĩ c a Tư Mã Ý ñó .
Khương Duy h i :
- Sao Th a Tư ng bi t ?
Kh ng Minh ñáp :



- Ý c a y không mu n ñánh mà xin ñánh là làm cho yên lòng quân sĩ , và tõ ra là
mình không s ñ ch .
Ðang bàn lu n thì Phí Vĩ ñ n thưa :
- T khi Th a Tư ng g i thơ sang Ngô thì Tôn Quy n ñã lãnh ñ i binh ñi ph t
Ng y , nhưng không may mưu k c a L c T n ñã b l nên quân Ng y ñ t h t
thuy n bè nên bu c ph i lui v .
Kh ng Minh nghe nói than dài r i té x u .
Khi tĩnh d y nói :
- Tinh th n ta h n lo n . B nh cũ tr l i e khó s ng .
Ðêm y Kh ng Minh xem thiên văn kêu Khương Duy mà nói :
- M ng ta n i trong s m t i nay mà thôi .
Khương Duy th t kinh .
- Ta xem thiên văn th y sao ch u ám , sao khách sáng l n , các chòm sao ch u
bu n . Ðó là hi n tư ng ng vào m ng ta
- V y Th a Tư ng nên dùng phép mà c u .
Kh ng Minh ñáp :
- Ta mu n c u, ng t chưa rõ ý tr i. V y hãy d n Giáp sĩ 49 ngư i c m c ñen, áo
ñen, ñ ng ngoài trư ng, ñ ta trong nguy n c u. N u trong b y ngày mà ng n ñèn
ch không t t, t ta song thêm m t k n a .
Khương Duy vâng l i ra ngoài lo s m s a.
Lúc y nh m ti t Trung Thu, Kh ng Minh bày ñ l v t. Trên m t ñ t th p b y
ng n ñèn to, dư i th p b n mươi chín ng n ñèn nh , phía trong ñ m t cái ñèn b n
m ng.
Sau ñó l y vái r ng :
- Lư ng sanh nh m th i lo n, ng t vì mang ơn tri ng c a Tiên ñ r t n ng nên
không th không ra công khuy n mã ñ n ñáp. Nay tư ng tinh g n r ng, ñư ng th
g n h t, nên tôi kính dâng b n s mà cáo v i Hoàng cung, ph c vong thiên t , phù
th y chi u giám, cho tôi s ng thêm m t k n a, ñ khôi ph c nhà H n, th t ch ng
dám v ng c u, lòng mong th ng thi t .
Qua b a sau , c ban ngày lu n vi c hình cơ , ban ñêm van xin c u ñ o .
Còn Tư Mã Ý, ban ñêm xem tư ng tinh c a Kh ng Minh b th t v thì c m ng,
bèn nói v i H H u Bá :
- Hãy d n m t ñ o binh qua Ngũ Thư ng Nguyên. N u binh Th c l n x n không
rư c ñánh y là Kh ng Minh ñau thi t, ta s t n công m t tr n .
V ph n Kh ng Minh qua 7 ngày r i mà ng n ñèn b n m ng v n t r ng thì c
m ng.
B ng nghe bên ngoài có ti ng la ó.



X y có Ng y Diên ch y vào báo có binh Ng y kéo ñ n , ch ng may Ng y Diên
l t ñ t làm ñ ng n ñèn ch t t ñi. Kh ng Minh bèn quăng gươm xu ng ñ t mà than
:
- Ch t s ng có m ng không sao c u ñư c !
Khương Duy t c gi n rút gươm mu n chém Ng y Diên.
H i 104
Tư ng tinh rơi , Kh ng Minh ch u tr i
Nhìn tư ng g , Tư Mã Ý v m t
Kh ng Minh th y Khương Duy mu n chém Ng y Diên v i can ngăn .
Khương Duy ngưng gươm l i.
Sau ñó Kh ng Minh th ra huy t r i n m trên giư ng nói v i Ng y Diên :
- Tư Mã Ý bi t ta ñau nên sai H u Bá ñ n do thám. Ngươi ph i mau ñem binh
rư t ñánh !
Ng y Diên vâng l nh.
H u Bá th y nên v i quay ng a tr v .
Diên rư t m t quãng r i tr v .
Kh ng Minh nói v i Khương Duy :
- Ta bình sinh mu n t n trung, t n l c khôi ph c Trung Nguyên. Nhưng s tr i
ñã ñ nh, s m t i gì ta cũng thác. Ta ñã vi t ñư c m t b sách hai mươi b n thiên
g m có mư i v n b n ngàn m t trăm l ch , trong ñó có ñ các phép : Bát Vu, Th t
gi i, L c kh ng, Ngũ c . Nhưng trong chư tư ng không ai ñáng d y, duy m t mình
ngươi là ñáng ta truy n cho b sách này. Ngươi ch xem thư ng !
Khương Duy khóc l y lãnh b sách y.
- Ta có phép làm ná liên n , ch tên b dài tám t c, m i l n b n ra mư i mũi.
Nhưng chưa dùng t i. Nay ta v s n cách th c ñ ngươi xem ñó mà dùng. L i ph i
nh mi t Âm Bình tuy hi m tr mà sau này t ph i m t .
Kh ng Minh kêu Mã Ð i ñ n nói :
- H ta ch t r i c theo k ñó mà làm.
L i trao cho Dương Nghi m t c m nang và nói :
- H ta ch t, Ng y Diên t ph n. V y c ñ nó ph n, ch ng ñ i tr n s gi c m
nang mà làm y k s có k gi t nó .
Nói xong hôn mê t i chi u m i t nh l i, li n làm bi u dâng lên H u Chúa.
H u Chúa xem bi u th t kinh bèn sai quan Thư ng thơ Lý Phư c ñ n Ngũ
Thư ng Nguyên thăm b nh.
Kh ng Minh rưng rưng nư c m t nói v i Lý Phư c :
- Ta ch ng may n a ch ng ph i thác, b c ñ i cu c qu c gia. V y các ông ph i
g ng lãnh trách nhi m, nh ng ngư i ta ñã dùng ch nên bõ . Còn binh pháp ta ñã
truy n cho Khương Duy. Ta s có l i di chi u ñ tâu cùng thiên t .
Lý Phư c t t lui ra.



Kh ng Minh l i ra kh i tr i mà xem, th y gió thu th i ñ n, l nh bu t trong mình
hôn ám, bèn than :
- M ng ta ñã h t !
Sau ñó vào trư ng, b nh tình càng n ng, bèn kêu Dương Nghi d n :
- B n Liêu Hóa , Vương Bình, Trương D c, Trương Ngưng ñ u là nh ng k
trung li t, chinh chi n ñã lâu, ñư c nhi u công tr ng, ph i nên tr ng d ng. Khi ta
ch t r i ph i lui binh, trí ngươi có th a, ta không c n d n nhi u.
Khương Duy ph i ñ ñi ño n h u.
Dương Nghi khóc l y mà th mang.
Sau ñó, Kh ng Minh vi t t di bi u dâng lên H u Chúa.
Bi u r ng : Ngư i s ng ch t có s m ng. Lư ng tôi vâng ch ph t Ng y, ch ng
may gi a ch ng ph i thác, không ñư c tr n th B H . Cúi xin B H hãy s a mình
, thương dân, hi u v i Tiên ñ , g n k tôi hi n, lánh xa k xu n nh. L y ñ o ñ c mà
ban ơn .
Kh ng Minh l i d n Dương Nghi :
- Khi ta ch t ñ ng phát tang , hãy làm m t cái h p l n , ñ ta ng i trong, l y b y
h t g t b vào mi ng ta. Dư i chân ñ m t ng n ñèn th t sáng. Trong quân ch nên
khóc. Như v y tư ng tinh c a ta s không r t. Tư Mã Ý th y tư ng tinh không r t,
s nghi s . Hãy cho h u quân lui trư c r i c t ng dinh mà rút d n. H Tư Mã Ý
ñ n thì ñ y xe có tư ng g c a ta ñã kh c s n ñó ra, Tư Mã Ý th y v y t t s mà
ch y . Dương Nghi lãnh m ng .
Ðêm y Kh ng Minh ra xem tinh ñ u, r i ch m t ngôi sao mà nói :
- y là tư ng tinh c a ta ñó !
Kh ng Minh bèn ni m chú, r i m t lát sau b t t nh nhơn s .
B ng th y Lý.Phư c tr vào, Kh ng Minh vùng t nh d y, th y Lý Phư c bèn nói
:
- Ta bi t ý ông r i , tr l i làm gì ?
Lý Phư c nói :
- Tôi lãnh m ng Thiên T ñ n ñ h i ai s thay trách Nhi m c a Th a Tư ng
sau này, nhưng vì quá b i r i qua ñi nên ph i tr l i .
Kh ng Minh ñáp :
- Ch có tư ng Công Ðàm m i ñáng .
Lý Phư c h i :
- Sau Công Ðàm là ai ?
Kh ng Minh ñáp :
- Phí Vĩ .
Phư c l i h i :
- Sau Phí Vĩ là ai ?
Chưa k p ñáp thì Kh ng Minh ñã qui th n. Lúc y nh m năm Ki n Hưng th
mư i hai.
Kh ng Minh th 54 tu i.



Còn Khương Duy và Dương Nghi không ai dám khóc, c theo l i d n mà làm,
l i m t truy n cho Ng y Diên chu n b lui binh. Trong ñêm y Tư Mã Ý th y m t vì
sao s c ñ r t xong r i bay vào tr i Th c.
Ý nói :
- Ch c Kh ng Minh ñã ch t !
Nhưng l i th y vì sao y ba l n r t, ba l n tr lên thì nghĩ r ng :
- Kh ng Minh bi t phép L c ñinh L c giáp, e khi ta lâu ngày không ra ñánh bèn
gi ch t, ñ g t ta chăng ?
Nghi ng như v y nên c án binh b t ñ ng.
Còn Ng y Diên ñêm y th y trên ñ u m c hai cái s ng bèn m i Tri u Tr c mà
h i.
Tri u Tr c suy nghĩ m t lát r i nói :
- Ðó là ñi m r t t t, vì kỳ lân cũng có s ng, r ng cũng có s ng. Nên th y mình
m c s ng là ñi m lành .
Ng y Diên c m ng nói :
- N u qu v y tôi s h u t .
Tri u Tr c t gi ra ñi, b ng g p Phí Vĩ.
Tr c bèn ñem vi c y nói v i Vĩ :
- Tôi v a tr i Ng y Diên v y nh tôi ñoán m ng, nhưng ñi m y x u l m,
nhưng vì s y gi n nên ph i nói t t cho y an
lòng .
Phí Vĩ bèn t gi Tri u Tr c ñ n th ng tr i Ng y Diên truy n m t l nh lui binh.
Phí Vĩ nói :
- Th a Tư ng ñã qua ñ i. Lúc lâm chung có d n ph i lui binh. Tư ng quân ñi
ño n h u ñ ch n Tư Mã Ý, l i ch ng
nên phát tang .
Ng y Diên nói :
- Bây gi ai th Th a Tư ng ?
Phí Vĩ nói :
- Th a Tư ng phú thác cho Dương Nghi, còn chi n phép thì gi ao Khương Duy .
Ng y Diên nói :
- Th a Tư ng tuy m t song ta còn ñây. Dương Nghi b t quá là m t quan Trư ng
s . Hãy b o y c phò linh c u Th a Tư ng mà ñem v Tây Xuyên chôn c t, còn ta
s c ñ i binh ñánh Tư Mã Ý, ch há vì m t mình Th a Tư ng mà b vi c qu c gia
?
Phí Vĩ nói :
- Ðó là di ngôn c a Th a Tư ng, ch nên trái l nh !
Ng y Diên nói :
- Ph i chi Th a Tư ng nghe tôi ñem binh qua ngã Tý Ng C c thì Trung
Nguyên ñã v Th c r i. Nay tôi ñã làm ch c Ti n tư ng quân, chinh Tây ñ i tư ng,
Nam Tr nh H u, há l i ñi ño n h u cho m t tên Tư ng s sao ?



Phí Vĩ nói :
- Tư ng quân nói r t ph i song ch ng nên khinh ñ ng. Ð tôi v nói v i Dương
Nghi gi ao binh mã cho tư ng quân ñi u ñ ng, nên chăng ?
Ng y Diên t ý b ng lòng.
Phí Vĩ bèn tr v nói v i Dương Nghi.
Nghi nói :
- Th a Tư ng ñã nói th nào Ng y Diên cũng s làm ph n nên d n ta ph i ñ
phòng .
Nói xong, biên thư khi n Khương Duy ñi ño n h u.
Còn Ng y Diên tr i ñang ngóng tin, bèn sai Mã Ð i ñi do thám.
Mã Ð i v thưa :
- Dương Nghi phò linh c u Th a Tư ng vào ñ n C c Trung, còn Khươag Duy
ñi ño n h u.
Ng y Diên c gi n nói :
- Nó khinh ta như v y, ph i gi t nó m i ñư c .
L i h i Mã Ð i :
- Ông giúp ta chăng ?
Mã Ð i nói :
- Tôi cũng ghét Dương Nghi, nguy n xin giúp tư ng quân tr nó .
Ng y Diên c m ng bèn nh tr i d n quân nh m phía Nam kéo t i.
Còn Tư Mã Ý tr i, s Kh ng Minh l p k không dám ra, ñ n khi có tin Kh ng
Minh ñã rút lui r i thì h i h n vô cùng. Bèn nói v i chư tư ng :
- Kh ng Minh ñã thác th t r i ! V y ph i d n binh rư t theo !
Nói xong, bèn kéo ñ n tr i Ngũ Thư ng Nguyên, ch ng ng tr i r ng không.
Tư Mã Ý l i ñ c binh t i C c Trung.
Ch y m t h i th y binh Th c ch ng xa, bèn khi n hai con rán s c theo ri t.
B ng m t ti ng pháo n vang, binh Th c quay c tr l i, r i xu t hi n m t ñ i
kỳ ñ hàng ch l n :
- H n Th a Tư ng Võ Hương H u Gia Cát Lư ng .
Tư Mã Ý m t mày th t s c.
M t lát sau, l i th y chư tư ng ñ y c xe l n, Kh ng Minh mình m c áo r ng
tr ng, ñ u b t khăn be, tay c m qu t lông. Ý th t kinh nói :
- Kh ng Minh còn s ng. Ta ñã l m k c a y r i !
Li n quay ng a ch y tr lui. Còn binh Ng y thì h n phi phách tán, ñ p nhau ch t
vô k .
Ch y ñư c m t quãng th t xa, ý g p H H u Bá và H H u Hu m i an lòng,
bèn r lên ñ u mà h i :
- Ð u ta còn chăng ?
Cách hai hôm sau, Ý ñư c tin binh Th c ñã vào ñ n C c Trung và nghe có ti ng
khóc vang tr i, trong quân ñ u d ng c tang lên h t.
Ý nói :



- Như v y thì Kh ng Minh ñã ch t th t r i. Ta li u ñư c vi c s ng ch không th
li u ñư c vi c ch t .
Nói ño n, truy n cho các tư ng phân binh gi nh ng nơi hi m y u.
Còn Khương Duy và Dương Nghi th y Tư Mã Ý ch y r i thì lui binh th ng ñ n
s n ñ o, r i m i phát tang.
Binh Th c than khóc, có k lăn ra mà ch t.
Lúc ñang ñi b ng có tin báo nơi s n ñ o l a cháy r c tr i, quân reo d y ñ t, có
m t ñ o binh xông ra ñón ñư ng.
Chư tư ng nghe nói ai n y ñ u kinh h n.
H i 105
Kh ng Minh ch t, còn tr Ng y Diên
Ng y Chúa ñày dân c t ñ n ñài
Dương Nghi nghe quân báo phía trư c s n ñ o b l a b c, l i có m t ñ o binh
ch n ñư ng thì c kinh, bèn nói v i chư tư ng :
- Ch c là Ng y Diên t o ph n ñón ñư ng cư p linh c u Th a Tư ng ?
Phí Vĩ nói :
- N u y ñ t S n ñ o t có làm bi u dâng Thiên T , vu cho b n ta làm ph n. V y
m t m t ph i ñ i ñ ch v i y, m t m t ph i tâu v i Thiên T cho rõ .
Dương Nghi nghe theo, bèn sai Khương Duy ñi ch ng Ng y Diên.
M t khác vi t bi u sai ngư i v dâng H u chúa.
Còn H u chúa, t i Thành ñô, ñêm ng ch ng an, l i chiêm bao th y núi C m
Bình ñ xu ng, trong lòng th t kinh, bèn kêu Tiêu Châu vào h i.
Châu thưa :
- Ðó là ñi m ch ng lành .
Cách vài ngày sau ñư c tin Kh ng Minh ch t.
Ðang khóc thương ch ng cùng b ng nh n ñư c bi u c a Ng y Diên tâu :
- B n Dương Nghi t o ph n cư p linh c u c a Th a Tư ng, r i d n gi c vào
nư c .
H u Chúa còn ñang b i r i thì l i có bi u c a Dương Nghi tâu :
- Ng y Diên làm ph n, ñ t S n ñ o, cư p linh c u Th a Tư ng, chi m H n
Trung .
H u Chúa không phân bi t ph i trái, bèn nhóm quân th n l i bàn lu n, Ð ng
Doãn tâu :
- Th a Tư ng thác cô, gi ao vi c l i cho Dương Nghi, không l Dương Nghi t o
ph n. Tôi ch c Ng y Diên có ý chi ñây. Xin B H xét l i .
Tư ng Uy n nói :
- Th a Tư ng xưa thư ng nghi Ng y Diên l m, t ñã có di k cho Dương Nghi.
Xin B H ch lo !
Ðang bàn lu n thì Phí Vĩ v thu t h t chuy n Ng y Diên t o ph n.
H u Chúa nói :



- Tuy bi t Ng y Diên tà tâm, nhưng cũng nên khuyên gi i và tri u y v .
R i sai Ð ng Doãn lãnh m ng.
Còn Ng y Diên, sau khi ñ t S n ñ o , d n binh chi m Nam C c.
Không dè Khương Duy và Dương Nghi lén theo phía sau Nam C c mà qua.
Diên bàn v i Mã Ð i :
- Tôi tính qua ñ u Ng y ñư c chăng ?
Mã Ð i nói :
- Không nên ? Tôi th y tư ng quân trí dũng có th a. N i ñ t Th c này ai dám ra
c l i. V y hãy l y H n Trung trư c r i s kéo v Thành Ðô thì làm gì ch ng nên
vi c l n .
Ng y Diên c m ng, n i ñêm kéo ñ n l y thành Nam Trình.
Khương Duy ñ ng trên thành th y Ng y Diên thì nói v i Dương Nghi :
- Diên anh dũng, l i có Mã Ð i n a. V y ph i lo k mà tr chúng .
Dương Nghi nói :
- Th a Tư ng có ñ l i cho tôi m t c m nang d n lúc nào ñ i ñ ch v i Ng y
Diên thì m ra xem, V y hãy ra ñ i ñ ch r i xé c m nang ñ theo ñó mà làm .
Khương Duy v a ra kh i thành, Ng y Diên bèn ch m t nói :
- Ngươi không m c chi mà xen vào vi c này. Hãy kêu Dương Nghi ñ n ñây ch u
t i.
Khương Duy bèn vào kêu Dương Nghi ra trư c tr n.
Nghi m c m nang ra xem th y Kh ng Minh d n làm như v y... như v y...
Dương. Nghi c m ng, kêu Ng y Diên mà nói :
- Lúc Th a Tư ng còn s ng nói ngươi có cái ph n c t sau lưng, t là ph n phúc.
V y n u ngươi la l n ba ti ng :
- Ai dám chém ta , ta s gi ao h t H n Trung cho ngươi.
Ng y Diên c cư i mà r ng :
- D u ta có la m t trăm ti ng ñi n a ai dám làm gì ta ?
Nói r i bèn gát thương trên yên ng a, r i la l n :
- Ai dám chém ta ! .
Chưa d t l i thì ñã có ngư i sau bư c ra ng ti ng :
- Ta dám chém ngươi .
V a nói v a hươi ñao chém Diên bay ñ u. Ai n y xem l i thì ra ñó là Mã Ð i.
Gi t Diên xong, tư ng sĩ ñ u phò linh c u Kh ng Minh v t i Thành Ðô.
H u Chúa truy n ñưa linh c u vào ph Th a Tư ng, con trai Kh ng Minh là Gia
Cát Chiêm th hi u cư tang.
H u Chúa v tri u, Dương Nghi t t i.
H u Chúa nói :
- Khanh ñã phò ñư c linh c u Th a Tư ng , l i lui binh tr n v n . Ðó là công
l n ñâu ph i t i .
Nói xong bèn phong cho Mã Ð i th ch c Ng y Diên, phong Dương Nghi làm
Trung Quân Sư.



Phí Vĩ tâu :
- Khi thác Th a Tư ng có d y chôn nơi Ð nh Quan San .
H u Chúa nghe theo, mai táng t i Ð nh Quan San phong hàm ân cho Kh ng
Minh làm Trung Võ H u, khi n l p mi u nơi Miêu Dương ñ b n mùa t hư ng.
B ng có tin nơi B ch Ð thành ch y v báo Ðông Ngô sai Toàn Trung d n binh
ñ n nơi Ba Khâu ch ng hi u có ý gì. H u Chúa c kinh, tri u qu n than l i h i.
Tư ng Uyên tâu :
- Xin hãy khi n Trương Ngưng, Vương Bình ñ n ñóng nơi B ch Ð thành ngăn
ng a , r i sai ngư i ñ n Ðông Ngô nhân d p báo tang và do thám .
H u Chúa y k .
T ng Du xin lãnh m ng ñ n Ðông Ngô.
Ð n Ðông Ngô, T ng Du vào ra m t Tôn Qu uy n, th y các quan hai bên ñ u
m c áo tr ng.
Tôn Quy n s c di n ch ng vui, l i h i T ng Du :
- Ngô v i Th c ñã là m t nhà c sao H u Chúa còn ñóng binh nơi B ch Ð
thành làm gì ?
T ng Du thưa :
- Ðông Ngô thêm binh t i Ba Khâu, còn Tây Th c v i Ð Thành, y cũng b i
th i th mà thôi .
Tôn Quy n c cư i nói :
- Tr m th y Th a Tư ng v a lâm chung, s binh Ng y th a cơ h i Th c nên
ph i ñ n binh nơi Ba Khâu, ch ch ng có ý chi h t . L i b m t mũi tên mà th :
- N u Tr m ph l i minh ư c thì con cháu Tr m ph i di t vong .
Sau ñó, sai s ñem l v t vào Tây Xuyên ñi u t .
T ng Du v tâu t s cùng H u chúa. H u chúa c m ng, phong cho Tư ng
Uy n làm Th a Tư ng , Phí Vĩ làm Thư ng Thơ, Ngô Ý làm Xa K , Khương Duy
làm Phù H n Ð i tư ng quân, th ng lãnh binh mã .
Còn Dương Nghi b y lâu theo Th a Tư ng mà ch c l i nh hơn Tư ng Uy n thì
c b c dùng l i l mãng mà khi Vua .
H u chúa nghe ñư c bèn giáng ch ñu i xu ng làm dân th .
Dương Nghi bèn t v n mà ch t.
Ng y chúa t lúc Kh ng Minh ch t thì h t lo vi c Tây Th c n a bèn d y Tư Mã
Ý làm Thái úy, qu n th binh mã tr n gi biên cương.
Tào Tu n lo xây c t cung ñi n, l p Sùng Hoa ñi n, Thanh Tiêu Các, Ph ng
Hoàng l u và ñào C u Long Trì .
L i b t dân gi an ph i gánh ñ t tr ng cây . Ti ng oán than th u tr i .
Ð n ñài l p xong, Tào Tu n l i truy n kh p trong dân chúng ch n m n th t
ñ p ñ trong vư n Thư ng Lâm.
Còn Hoàng h u c a Tào Tu n là Mao Th ngư i Hà Nam, lúc nh Tào Tu n r t
s ng ái, ñ n khi lên ngôi l i l y Quách phu nhơn làm th phi Quách phu nhơn v a
ñ p v a khôn, nên làm Tào Tu n l t l o v i Mao Th .



Mao Th bu n, can gián nhi u l n, Tào Tu n ch ng nghe còn h chi u b t ph i t
v n.
Sau ñó Tào Tu n phong Quách phu nhơn làm Hoàng h u .
Ðêm kia, ñang n m trong cung , b ng thay m t tr n âm phong làm ñèn ñu c t t
h t, Mao Hoàng h u hi n lên ñòi m ng.
H i 106
Tào Tu n h t s qui thiên
Tư Mã Ý gi b nh g t Tào S ng
Quan Thái s U Châu là Vô Kỳ Ki m dâng bi u tâu : Công Tôn Uyên ñã t o
ph n, t xưng là Yên vương, c i niên hi u là Thiên H n nguyên niên, l y Liêu Ðông
làm chánh, c t cung ñi n, ñ t quan ch c, d y binh ñánh Thành Ðô.
Tào Tu n c kinh bèn nhóm văn võ bá quan ñ tính k tr gi c.
Còn Công Tôn Uyên ngư i Liêu Ðông, cháu Công Tôn Ð , con Công Tôn
Khương. Trư c ñây, Tào Tháo rư t Viên Thư ng, nhưng chưa t i Liêu Ðông thì
Tôn Khương ñã dâng th c p c a Viên Thư ng . Vì v y tháo phong cho Khương
làm Trương Ðình H u . Khương qua ñ i ñ l i hai con là Tôn Quán và Tôn Uyên.
Vì c hai còn nh nên chú là Công Tôn Cung n i gi ch c y .
Ð n năm Thái Hòa th 2, Tôn Uyên c y s c ño t ngôi c a chú và ñư c Tào
Tu n phong chúc Dương Li t tư ng quân, Liêu Ðông Thái Thú .
Sau này Tôn Quy n (Ðông Ngô) l i sai Trương D và H a Yên ñ n Liêu Ðông
phong Công Tôn Uyên làm Yên Vương. Vì s oai th Trung Nguyên nên Tôn Uyên
chém Trương D và H a Yên, r i dâng th c p lên Tào Tu n. Sau ñó Tào Tu n l i
phong cho y làm l i Tư Mã L c Lãng Công. Nhưng Uyên không v a lòng bèn t
xưng làm Yên Vương.
Khi y có Phó Tư ng Gi Ph m can :
- Ng y Chúa ñã phong cho Chúa Công ñ n ch c Thư ng Công r i , Sao Chúa
Công còn làm như v y ?
V l i bên Ng y có Tư Mã Ý d ng binh như th n, làm sao ta ñ tài s c ch ng l i
!
Uyên c gi n truy n trói Gi Ph m ñem ra chém.
Quan Luân Tr c v i can :
- L i can c a Gi Ph m r t ph i. V l i nư c ta hi n x y ra nhi u ñi u quái d ,
như chó b t khăn ñ leo lên nóc nhà, l i
có chuy n m t th dân ng i n u cơm khi m n p ra th y m t ñ a tr ng i trong
n i. Ðó là nh ng s l x y ra trong nư c ñ u là nh ng ñi m b t tư ng. Xin Chúa
Công tìm lành lánh d , ch làm quan mà mang tai .
Công Tôn Uyên c gi n, truy n trói Luân Tr c ñem chém m t lư t v i Gi
Ph m.



Sau ñó, khi n ñ i tư ng Ti Di n làm Ð i Nguyên soái, Dương Tô làm Tiên
phong d n binh th ng t i Trung Nguyên. Ðư c tin này Tào Tu n c kinh bèn tri u
Tư Mã Ý ñ n bàn lu n.
Tư Mã Ý tâu :
- Ch b n muôn b h ñ d p tan gi c y .
Tào Tu n h i :
- Khanh li u Công Tôn Uyên tài s c th nào ?
Ý tr l i :
- N u Uyên dùng thư ng k thì y b thành mà ch y, trung k là c th Liêu
Ðông, h k là gi Tương Bình. Nhưng cách nào cũng không thoát kh i tay tôi.
Tào Tu n h i :
- Li u bao lâu thì xong ?
Ý ñáp :
- T ñây ñ n ñó ñi h t m t trăm ngày, v h t m t trăm ngày ñánh nhau m t trăm
ngày, sáu mươi ngày ngh ngơi. T t c m t m t năm .
Tào Tu n h i :
- Trong m t năm ñó th ng như Ngô và Th c ñem binh ñ n thì li u sao ?
Ý ñáp :
- B h ch lo, tôi ñã an ñ nh m i vi c r i . Thưa xong, Ý xu t binh th ng Liêu
Ðông.
Binh do thám v báo Công Tôn Uyên, Uyên sai Tí Di n và Dương Tô kéo quân
ñ n Liêu Ðông h tr i và canh phòng nghiêm ng t.
Tư Mã Ý ñư c tin H Tuân phi báo thì cư i :
- Ta ñ n mà gi c không ñánh ch lo ngăn gi . V y ta b ch này mà kéo ñ n
Tương Bình gi c s ñ n ñó c u vi n, ch ng y ta s ch n gi a ñàng mà ñánh t
thành công .
Nói xong, t n binh th ng ti n Tương Bình.
Bên Liêu Bình, Dương Tô nói v i Ti Di n :
- N u binh Ng y ñ n thì ta c th ch lâu t chúng s lui, ñ n khi chúng rút, ta s
ch n ñư ng mà ñánh t thành công . Ðang bàn lu n, b ng có tin binh Ng y ñã kéo
qua phía Nam r i.
Ti Di n nói :
- Tư Mã Ý th y Tương Bình binh ít nên ñã qua ñó, n u ñ m t Tương Bình s
nguy kh n . Bèn sai quân ñi ti p c u Tương Bình.
Tư Mã Ý bèn sai H u Bá và H u Oai d n binh ph c nơi mé sông T Th y, ñ i
binh Liêu qua kéo ra m t lư t mà ñánh. ñ i binh Ti Di n và Dương Tô v a ñ n thì
g p H u Bá và H u Oai xua binh ra c .
C hai tư ng không quy t ñánh nên kéo binh ch y .
Ch y ñ n Thương Sơn bèn hi p cùng Công Tôn Uyên kéo tr l i ñánh quân
Ng y .



Ti Di n gi c ng a ra ñánh v i H H u Bá . Ðánh chưa ñây 5 hi p thì b Bá chém
bay ñ u .
Liêu binh b thác r t nhi u .
Công Tôn Uyên kéo b i binh v th thành. Binh Ng y ùa l i vây ph . Lúc y
nh m mùa mưa, nư c dâng lai láng.
T Ðô Ð c Bùi Kiên vào thưa v i Tư Mã Ý :
- Tr i mưa l n. xin d i tr i lên núi .
Ý n i gi n nói :
- Nay mai ta s b t Công Tôn Uyên, b ñ nó thoát sao mà tính chuy n d i tr i .
M t lát sau H u Ðô Ð c C u Liên lên thưa :
- Quân sĩ b nư c ng p, xin Thái úy nghĩ l i .
Ý c gi n truy n ñem C u Liên ra chém r i bêu ñ u nơi viên môn. Ba quân c s
mi ng câm như h n.
Tư Mã Ý bèn truy n lui tr i l i 20 d m ñ cho quân sĩ ra c t c cho ng a ăn.
Tr n Qu n h i :
- T i sao thái úy ñi xa ngàn d m ñ n ñây, sao không t n công thành cho g p , l i
ñóng tr i ch ng p l t này lâu như th ?
Tư Mã Ý ñáp :
- Ông không rõ binh pháp sao ? Nay binh Liêu, quân nhi u lương ít, vi c chi mà
ph i g p rút. Ta ch cho chúng h t lương mà ch y nên ta m ñư ng là có ý ñó .
Tư Mã Ý l i sai ngư i ñ n L c Dương thúc lương.
Tào Tu n lâm tri u, qu n than ñ u tâu :
- C tháng mưa l n, xin b h tri u Tư Mã Ý v , sau này s ñánh .
Tu n ñáp :
- Ý d ng binh r t hay, nay th i ti t như v y mà không v , t là có k tr gi c .
Nói xong, h ch v n thêm lương cho .
Vài ngày sau mưa d t, Ý ra xem thiên văn th y m t vì sao l n chi u sáng t
Ðông B c núi Th Sơn, x t qua phía Ðông Nam Tương Bình.
Chư tư ng c s . Nhưng ý r t m ng nói :
- Năm ngày n a ta s l y ñ u Công Tôn Uyên nơi ch sao sa ñó ?
Hôm sau, Ý thúc quân ñ n bên thành công phá su t ñêm ngày .
Công Tôn Uyên trong thành lương th o ñã h t, ai n y ñ u ngã lòng, không
quy t tâm kiên th , l i nuôi ý chém Công Tôn Uyên r i ñ u Ng y .
Uyên ñư c tin báo thì c kinh, li n sai hai tư ng Vương Kiên và Li u Th qua
tr i Ng y n p bi u qui hàng.
Hai tư ng vâng l nh ñ n xin Tư Mã Ý lui binh ñ Tôn Uyên qui hàng.
Ýn tl n:
- Công Tôn Uyên không ñ n th t vô l . Bèn sai chém ñ u hai tư ng y, r i g i
th c p v cho Uyên.
Uyên c s . truy n V Ði n ñi m t l n n a .
V Ði n quì trư c Tư Mã Ý mà thưa :



- Xin Thái úy cho chúng tôi d n th t là Công Tôn Tu qua làm con tin trư c r i
chúa tôi s trói mình qua ñây ch u t i .
Ý nói :
- Vi c binh có năm ñi u : Ðánh ñư c thì ñánh, không ñánh ñư c thì th , không
th ñư c thì ch y, ch y không ñư c thì ñ u, ñ u không ñư c thì ch t, hà t t ph i
ñưa con tin !
Bèn n t V Ði n khi n v nói v i Công Tôn Uyên.
Uyên c kinh, bèn nói v i con là Công Tôn Tu ch lúc canh hai tr n kh i thành
v phía Ðông Nam.
Ch y v a ñư c 10 d m thì g p m t ñ o binh ñón ñư ng, Tư Mã Ý ñi gi a, Tư
Mã Sư phía t , Tư Mã Chiêu phía h u . Công Tôn Uyên bèn qu t ng a ch y trư c.
L i g p H Tu n, H u Bá, H u Oai, Trương H , Nh c Lâm xua quân vây t phía .
Cha con Công Tôn Uyên bí th ph i xu ng ñ u .
Tư Mã Ý bèn sai chém cha con Công Tôn Uyên, r i ñem binh l y Tương Bình.
V a vào t i thành, Tư Mã Ý truy n chém h t tông t c c a Uyên hơn 70 ngư i,
l i ban b ng l c cho gia ñình Gi Ph m và Luân Tr c.
M i vi c xong xuôi, d n binh v nư c.
Còn Tào Tu n, ñêm kia n m mơ th y Mao hoàng h u hi n ñ n ñòi m ng. B i
th , Tao Tu n c s mà lâm b nh càng ngày càng n ng, bèn kêu Lưu Phóng và Tôn
L vào giúp thái t là Tào Phương lo nhi p chánh.
Tào Tu n l i h i Lưu Phóng và Tôn L :
Li u tông t c ta, k nào có th gánh ñ i s ?
Vì hai ngư i này mang ơn Tào Chơn nên tâu :
- Duy có con Tào Chơn là Tào S ng x ng ñáng mà thôi .
Tào Tu n nghe l i, phong Tào S ng làm Ð i tư ng quân, trong nhi p trào chánh.
Lúc y b nh Tào Tu n r t nguy, li n truy n th nh Tư Mã Ý v trào .
Tư Mã Ý tuân l nh v th ng H a Xương vào ra m t Tào Tu n.
Tào Tu n cho tri u Tào Phương cùng ñ i Tư ng Quân Tào S ng và b n Lưu
Phóng, Tôn L ñ n, r i n m tay Tư Mã Ý nói :
- Nay con tr c a Tr m là Tào Phương m i 8 tu i, chư ng lý xã t c chưa ñư c ,
các khanh hãy rán giúp nó, ch ph ý Tr m .
L i kêu Tào Phương ñ n nói :
- Tư Mã Ý v i Tr m là m t, con ph i kính l mà ñãi .
Nói r i nư c m t ch y ròng, Tư Mã Ý cũng cúi ñ u c m ñ ng .
M t lát sau Ng y chúa Tào Tu n qua ñ i, lên ngôi ñư c mư i ba năm , th 36
tu i .
Tào Phương lên n i ngôi c i niên hi u là Chánh Th Nguyên niên. Tôn hàm ân
cho Tào Tu n là Minh ñ , Quách Hoàng h u làm Hàng T i h u . Tư Mã Ý và Tào
S ng lo vi c tri u chánh.
Tào S ng không dám qua m t Ý , m i m i ñ u h i ý ki n r i m i làm:



Trong b n môn h Tào S ng có năm ngư i là Ð ng Phong, Lý Th ng, Ðinh D t,
T t Ph m, Hà Y n .
B n này th y Tào S ng như v y thì thưa :
- Ð i quy n c a Chúa Công ch ng nên gi ao cho k khác .
Tào S ng h i :
- Tư Mã Ý cũng lãnh l i thác cô c a Tiên ñ v i ta, há b i ph n sao ?
Hà Y n thưa :
- Xưa Tr ng Ð t và Tiên Công cùng ñi ñánh Th c, Tiên Công thư ng b y ch c
t c, sao Chúa công không nghĩ l i ? Tào S ng nh vi c xưa, bèn h p các quan l i
ngh k , r i vào tâu v i Tào Phương :
- Tư Mã Ý công r t tr ng ñáng ñư c phong Thái phó .
Tào Phương nghe theo bèn phong cho Tư Mã Ý ch c Thái phó, gi ao binh quy n
l i cho Tào S ng .
Tào S ng t ñó hoành hành coi ai cũng như c rác, l i khi n em là Tào Hi làm
Trung Lãnh Quân, Tào Hu n làm Võ V tư ng quân, Tào Ng n làm Tán K
Thư ng Th cai qu n ba ngàn ng lâm quân, vào ra cung c m t do. L i dùng Ðinh
B t , Hà Y n, Ð ng Dương làm Thư ng thơ, T t Ph m làm Tư L hi u úy, Lý
Th ng làm Hà Nam Doãn.
Năm ngư i này ngày ñêm ngh vi c cùng Tào S ng trong tư dinh trang hoàng
l ng l y , gi ai nhân m n ra vào nư m nư p.
Quan Huỳnh Môn là Trương Dương lén ñem tám ñ a th thi p c a Tiên ñ dâng
cho Tào S ng.
Còn Hà Y n nghe ñ t Bình Nguyên có th y Qu n L bói hay bèn m i vào bàn
qu Di c.
Lúc y Ð ng Dương h i Qu n L :
- Sao ông không nói ñ n t nghĩa c a Kinh Di c cho m i ngư i bi t ?
Qu n L ñáp :
- K bói Di c hay, không ai nói ñ n chuy n Di c c .
Hà Y n cư i mà khen :
- Th t nói ít mà hay !
R i nói v i Qu n L :
- Hãy bói cho tôi m t qu , coi m ng tôi làm t i Tam công không ?
Qu n L ñáp :
- Nguơn Kh i giúp vua Thu n, Châu Công giúp nhà Châu, ñ u l y hòa hu
khiêm cung mà ñư c hư ng phư c. Nay Quân h u ngôi cao, k m n thì ít , ngư i s
oai thì nhi u. Vã s ng mũi như hòn núi cao, nên giàu sang lâu. Tuy nhiên cũng nên
tu thân tích ñ c thì sau m i làm ñ n Tam Công .
Ð ng Dương n i gi n :
- y là l i c a k s ng lâu ñó.
Qu n L nói :
- S ng lâu th y ch ng lâu s ng, nói thư ng th y không thư ng nói.



Bèn b mà ñi.
Hà Y n và Ð ng Dương cư i l n cho là ñ cu ng sĩ.
Qu n L v thu t chuy n cho c u nghe, ông c u c s nói :
- Hà Y n và Ð ng Dương là hai k oai quy n, sao ngươi dám nói th ?
Qu n L ñáp :
- Tôi nói chuy n v i ngư i ch t, d u xúc ph m cũng ch ng can gì.
Ông c u h i :
- Ngươi nói chi l v y ?
Qu n L ñáp :
- Tư ng ñ ng Dương là tư ng qu tác quái, còn tư ng Hà Y n là tư ng qu u mê.
Hai ngư i y s b gi t nay mai, thì tôi ñâu có s !
Ông c u m ng Qu n L là ñiên.
Nói v Tào S ng hàng ngày ñi săn v i Hà Y n và Ð ng Dương, em là Tào Hi
thư ng can ngăn :
- Quy n anh r t l n, ra ngoài săn b n làm sao ñ phòng ñư c k ám h i .
Tào S ng n t :
- Binh quy n trong tay ta còn lo n i gì ?
Tư Mã Ý th y v y bèn cáo b nh lui v không tham chánh n a .
Tào S ng th y v y sinh nghi. Nh m lúc Tào Phương sai Lý Th ng tr n ñ t
Thanh Châu, Tào S ng bèn sai Lý Th ng gi ñ n t bi t Tr ng Ð t, r i dò thăm tin
t c.
Lý Th ng vâng l i ñ n ra m t Tư Mã Ý.
Ý nói v i hai con :
- y là ke c a S ng ñ xem b nh cha hư thi t ra sao ñó .
Bèn b mão, x tóc ra, lên giư ng mà n m, l i khi n hai tỳ n ng i ñ . R i m i
m i Lý Th ng vào.
Lý Th ng thưa :
- Thiên T sai tôi tr n ñ t Thanh Châu. V y ñ n ñây xin cáo bi t Thái phó .
Tư Mã Ý gi v nghe không rõ ñáp :
- T nh Châu g n Sóc Phương l m, ph i h t lòng m i ñư c .
Lý Th ng ñáp :
- Thanh Châu ch không ph i T nh Châu .
Ý gi không nghe rõ, h i :
- Ông T nh Châu m i v sao ?
Th ng nói :
- Thái phó ñau sao mà n ng v y ?
K t h u thưa :
- Thái phó ñã ñi c r i !
Lý Th ng tư ng th t v k h t v i Tào S ng.
S ng c m ng nói :
- Tư Mã Ý qu b nh n ng th thì ta h t lo r i .



Còn Tư Mã Ý th y Lý Th ng ñi r i bèn nói v i hai con :
- Tào S ng t s không nghi ng ta n a. Ta ch nó ñi săn b n ra kh i thành r i s
tìm k mà gi t nó .
M t hôm, Tào S ng th nh Ng y chúa Tào Phương ñi y t Cao Bình Lăng mà t
tiên ñ , l i khi n ñ i ti u quan liêu tùy giá ra thành.
Còn Tào S ng d t h t k tâm phúc theo mình.
Hu n Ph m ñ ng ra c n ngăn r ng :
- Chúa công chư ng qu n ba quân , ch nên b thành mà ñi, th ng như trong
thành sanh bi n thì li u sao ?
Tào S ng n t l n :
- Ai dám sanh bi n, ch nói b y !
H i 107
Tư Mã Ý v n t i Tào S ng
Khương Duy b i tr n núi Ngưu Ð u
Ngày y, Tư Mã Ý th y Tào S ng ñem binh ra kh i thành thì c m ng, bèn d n
m t s tư ng sĩ tâm phúc cùng hai con vào thành, l i sai Tư Ð Cao Nhu Cam Ti t
Vi t ñ n chi m dinh Tào S ng trư c, sai Vương Quang chi m dinh Tào Hy. Còn
mình d n quân vào tâu v i Quách thái h u r ng :
- Tào S ng ñã b i l i thác cô c a tiên ñ , gi an tà lo n qu c, t i y ñáng ph .
Quách thái h u nói :
- Thiên t ñang ngoài thành, li u sao bây gi ?
Ý thưa :
- Tôi s rư c thiên t vào thành và s n k gi t Tào S ng ñây .
Tư Mã Ý m t m t sai quan Thái úy là Tương T ra b o t u v i H u chúa, còn
mình d n quân th ng ñ n Võ Kh .
Còn b h c a Tào S ng là L Chi, th y trong thành binh bi n thì ñ n thương
lư ng v i Tân Xư ng :
- Tr ng Ð t làm lo n , v y ph i th nào ?
Tân Xư ng ñáp :
- Ph i tâu lên Thiên T .
L Chi nghe theo.
Vào h u ñư ng, Tân Xư ng g p ch là Tân Hi u Anh h i :
- Có vi c chi mà em b i r i th ?
Tân Xư ng ñáp :
- Thiên t ngoài thành, thái phó có ý mu n ph n .
Ngư i ch nói :
- Ch c Ngư i mu n gi t Tào tư ng quân ñó .
Tân Xư ng nói :
- Chưa bi t th c hư th nào ?
Ngư i ch nói :



- Tào tư ng quân không ph i là ñ ch th c a Thái phó, ch c ph i thua .
Tân Xư ng h i :
- Thái phó d tôi ñi v i y, nên chăng ?
Ngư i ch ñáp :
- Ta ch là k tùng s .
Tân Xư ng nghe theo bèn h p cùng L Chi, chém ngư i gi c a thoát ra ngoài.
Tư Mã Ý ñư c tin báo nên s Hư n Ph m ch y n a, bèn sai ngư i ñ n tri u .
Hư n Ph m thương ngh cùng ngư i con.
Ngư i con ñáp :
- Thiên t còn k t ngoài, chi b ng theo ngư i thì hơn.
Hư n Ph m nghe theo, bèn n t Tư Phi n là tư ng gi c a Bình Xương mà thoát
ra ngoài.
Ra kh i thành, Hư n Ph m nói v i Tư Phi n :
- Thái phó làm ph n, hãy mau theo ta !
Tư Phi n bi t mình b g t, bèn báo cho Tư Mã Ý.
Ý than :
- Túi khôn ñã vư t ra ngoài bi t li u sao ?
Ý l i sai H a Doãn và Tr n Thái ñ n nói v i Tào S ng là Thái phó không có ý
mu n h i, ch mu n tư c binh quy n anh em Tào S ng thôi.
Còn Tào S ng, trong lúc ñi săn v i Ng y chúa, b ng ñư c tin trong thành có
bi n l i có bi u văn c a quan Thái phó, Tào S ng th t kinh.
R i quan Huỳnh môn dâng trư c m t thiên t bi u văn.
Tào S ng v i l y m ra xem.
Bi u r ng :
Tôi là ñ i Ðô Ð c Thái phó Tư Mã Ý dâng bi u này :
- Lúc trư c tiên ñ có phú thác b h cho tôi. Nay Tào S ng chuyên quy n, trên
ép che thiên t , dư i khinh r qu n th n, ý mu n soán ngôi cao. Nay tôi vâng l nh
Hoàng thái h u mà tr ñ a ph n, xin b h hãy giáng ch tư c h t binh quy n c a
Tào S ng ?
Ng y chúa xem xong h i S ng :
- Khanh nghĩ the nào ?
Tào S ng tay chân b n r n, quay l i h i hai em .
Tào Hy nói :
- Tôi t ng can anh ch nên b thành mà ñi. Nay Tư Mã Ý ñã c s như v y còn
bi t làm sao, chi b ng trói tay ch u t i h a may .
Lúc ñang b i r i, b ng Hu n Ph m ñ n thưa :
- Thái phó ñã chi m L c Dương, sao tư ng quân không th nh thiên t v H a
Xương, r i d p Tư Mã Ý thì có khó gì ?
Tào S ng nói :
- Há ta b x mà ñi c u vi n .
Hư n Ph m nói :



- Chúa công ñã có Thiên t , hi u l nh ra cho thiên h , ai mà ch ng nghe, há l i
bó tay ch u ch t ?
Tào S ng còn ñang do d , nư c m t a trào thì Hư n Ph m l i nói ti p :
- Ðây qua H a Ðô b t quá là n a ñêm, trong thành ñ binh mã, lương th o. Còn
n ñai Tư Mã c a chúa công tôi ñã ñem theo ñây. Ch ch n ch mà mang h a .
Trong giây lát, H a Doãn và Tr n Thái ñ n bàn :
- Quan Thái phó th y chúa công quy n cao ch c tr ng mu n tư c b t ñó thôi, t
không n h i ñâu.
V y c bõ h t binh quy n mà v ch c bình an .
Hư n ph m l i nói :
- Vi c ñã c p bách, ch nghe ngư i ngoài mà ch t !
Ðêm y Tào S ng h t s c do d , c ch ng gươm mà th dài, Hư n Ph m l i nói
n a:
- Vi c kh n c p l m còn suy Nghĩ gì lâu th ?
Tào S ng bèn quăng gươm mà nói :
- Ta b h t binh quy n, ch v làm ông nhà giàu thôi ñ ng nói nhi u !
Hư n Ph m ngư c m t lên tr i than :
- Xưa Tào Chơn m i vi c ñ u dùng mưu lư c, nay sanh ba ñ a con như con bò,
con heo .
Tào S ng bèn sai quân ñem n mà n p cho Tư Mã Ý.
Tư Mã Ý bèn truy n ba anh em Tào s ng tr v nhà tư, còn kỳ dư gi am l i h t .
Khi S ng v ñ n nhà, Ý l i sai khóa c a l i, r i tri u Thiên T lâm trào.
Tư Mã Ý trình h t l i khai c a b h S ng, r i min tâu lên Ng y chúa xu ng
chi u gi t h t b n Tào S ng ñi.
Chi u v a xu ng quân sĩ li n d n b n Tào S ng ra ch mà chém.
Sau ñó, Ng y Chúa phong Ý làm Th a Tư ng, l i khi n ba cha con cùng lãnh
qu c s .
Tư Mã Ý l i nghĩ ñ n chuy n H H u Bá b o th Ung Châu cũng là thu c h c a
S ng, th ng như y làm lo n thì th t khó mà c n, bèn tri u H H u Bá v .
Bá bi t thâm ý c a Tư Mã Ý bèn d n quân làm ph n.
Quan Thái Thú Ung Châu là Quách Hoài nghe tin H u Bá làm ph n bèn d n
binh ñi ti u tr mà r ng :
- Ngươi là Hoàng t c c a ñ i Ng y, sao l i t o ph n ?
Bá nói :
- Ông cha ta ñã t ng có công l n v i qu c gia, nay Tư Mã Ý là gì mà dám di t
h Tào, l i còn mu n b t ta n a, th thì s m t i t nó soán ngôi, nay ta vì nghĩa mà
tr gi c, sao l i g i là ph n.
Quách Hoài bèn hươi thương ñánh H u Bá.
Quách Hoài b i t u, H u Bá rư t theo.
B ng phía sau có ti ng hét vang Bá quay ng a l i thì th y Tr n Th i t sau ñánh
t i.



Lúc y Quách Hoài cũng quay ng a l i ñánh nhau. Hai ñ u ép l i, Bá c không
n i ph i b ch y.
Quách Hoài rư t theo. H u Bá túng th ch y tu t v H n Trung ñ u Th c.
Khương Duy ñư c tin cho m i vào, H u Bá khóc thưa rang :
- Tôi th t ch ng ng x y ra cơ s này ?
Khương Duy nói :
- Xưa Vi T ñ u Châu mà nên danh muôn thu .
Nói xong bày y n ti c ñãi H u Bá.
Trong lúc ñang ăn u ng, Khương Duy h i :
- Nay cha con Tư Mã Y n m gi tr n quy n, h n có dòm ngó nư c Th c chăng ?
Bá ñáp :
- Y ñang mưu ngh ch, t chưa nghĩ ñ n vi c ngoài. Nhưng bên Ng y hi n nay có
hai ngư i còn tr mà tài năng ñáng s .
Khương Duy h i ai, thì Bá nói :
- M t tên Chung H i (con Chung Do), trí dõng có th a. M t tên Ð ng Ngãi, có
ñ i chí .
Khương Duy cư i nói :
- Hai th ng con nít ay ñáng chi mà lo !
Nói ño n Khương Duy d t H H u Bá ra m t H u chúa ñ tâu h t m i s .
H u chúa c m ng bèn tr ng d ng H H u Bá.
Khương Duy l i tâu :
- Nay Tư Mã Ý chuyên quy n. Ng y chúa nhu như c, nư c Ng y gi an nguy.
V y xin b h giáng ch cho tôi ñánh l y Trung Nguyên, th c hi n tr n chí l n c a
Th a Tư ng .
Phí Vĩ can r ng :
- M i ñây Tư ng Uy n và Ð ng Doãn ñ u n i nhau qua ñ i h t, n i tr ñã không
ngư i, Bá U c cũng nên ñ i th i ch có khinh ñ ng làm chi .
Khương Duy nói :
- N u không c s thì bao gi vi c c m i xong .
Phí Vĩ nói :
- Th a Tư ng là b c thông su t m i s mà còn ph i theo th i cơ, hu ng chi b n
ta .
Khương Duy nói :
- Tôi r t rõ tánh tình ngư i Khương, n u ñư c binh Khương ti p ng tuy chưa
kh c ph c ñư c Trung Nguyên, ch t ñ t Lũng Tây ñ n phía Tây s v ta d như
chơi v y .
H u Chúa nói :
- ! Thì Tr m cũng chi u theo .
Khương Duy lãnh m ng r i d t H H u Bá ñ n H n Trung ngh k .
Duy nói v i Bá :



- Nay ph i sai s sang nư c Khương ñ k t gi ao, r i kéo binh ra ngõ Tây Bình,
g n Ung Châu, xây thành t i C c San
sai binh g i nơi ñó làm th gi c, còn b n ta ra ngõ Xuyên Khâu, y theo c u k
c a Th a Tư ng mà làm .
Ngh k xong, Duy sai Châu An và Lý Hâm d n quân ñ n C c San ñ p thành
ch ng gi .
Lúc y, quân do thám v báo Quách Hoài.
Hoài ñang gi Ung Châu l p t c sai quân v L c Dương c p báo, còn m t phía
khi n Tr n Th i ñ n C c San gi ao chi n v i quân Th c.
C n An và Lý Hâm ra c ñ ch nhưng không n i bèn lui vào thành c th .
Tr n Th i xua quân vây b n m t.
Lý Hâm nói :
- Ð i binh Ðô Ð c quá lâu tôi s h t lương, n u c c th hoài. V y ñ tôi li u
ch t xông ra kh i vòng vây ñi c u c u m i ñư c . Nói xong, c thoát kh i vòng vây
ch y ri t.
Ði ñư c vài ngày, g p Khương Duy kéo quân ñ n.
Lý Hâm thưa :
- Hai thành C c San ñ u b binh Ng y vây kh n, hi n nay r t ñ i nguy ng p !
Khương Duy nói :
- Ch ng ph i ta c u tr , vì ph i ch binh Khương ñ n, nên m i hư vi c v y .
Nói r i, quay l i h i H u Bá :
- Binh Khương chưa ñ n, C c San b vây, v y ph i làm sao ?
H u Bá thưa :
- N u ch binh Khương thì hai thành C c San s m t. Tôi ch c Ung Châu kéo
ñ n C c San thì Ung Châu b tr ng. V y hãy ñ n ñánh Ung Châu. Quách Hoài và
Tr n Th i th nào cũng ñem binh v c u , v y là ta gi i nguy ñư c C c san .
Khương Duy c m ng, bèn d n binh nh m Ung Châu mà t i.
Tr n Th i th y Lý Hâm thoát kh i vòng vây thì h i Quách Hoài :
- Lý Hâm thoát r i, t Khương Duy s ñ n ti p c u. V y ph i làm sao ?
Quách Hoài nói :
- Ch c ch n Khương Duy s ñ n l y Ung Châu. V y tư ng quân hãy kéo ra Di n
Th y ch n ñư ng lương c a nó, còn ta. kéo ñ n Ung Châu mà c . H binh nó nghe
ch n ñư ng lương t ph i ch y. Ch ng y hai ñ u ép l i ñánh.
Còn Khương Duy vùa ñ n Ngưu Ð u San b binh Ng y ch n ñư ng, r i l i nghe
ti ng Tr n Th i n t l n :
- Ngươi lén ñánh Ung Châu, k y há g t ta sao ?
Khương Duy gi c ng a t i ñánh ch ng 3 hi p .
Tr n Th i cu n gói ch y dài. Sau ñó, xua quân ñ n Ngưu Ð u San. M i ngày
ñ u ra khiêu chi n.
Th r i, trong ltíc ñang bàn lu n v i H H u Bá, b ng ñư c tin Quách Hoài sai
Tr n Th i ñ n l y Diên Th y, ch n ngh t ñư ng lương r i.



Khương Duy c kinh li n sai H H u Bá lui binh trư c, còn mình ñi ño n h u.
Quách Hoài phân binh ra năm ngã rư t theo.
Khương Duy ph i lui binh l i. V a ñ n Diên Th y l i g p Tr n Th i xông ra, hai
ñ u ñánh ép l i, tên b n xu ng như mưa.
Khương Duy li u ch t ñánh nh u, r i ch y th ng ñ n Dương Bình Quan.
Phía trư c m t b ng có m t ñ o quân ào t i, c m ñ u là Tư Mã Sư ñ i tư ng,
con trai l n c a Tư Mã Ý.
H i 108
Tôn Quy n h t s qui Thiên
Tôn Tu n gi a ti c bày k
Khương Duy th y Tư Mã Sư rư t t i thì m ng r ng :
- Mi là th ng con nít sao dám ñ n ñây mà múa may . Bèn ñ c ng a ñ n ñánh .
Tư Mã Sư ch ng c m t lát thua ch y dài.
Khương Duy kéo quân vào thành ñóng ch t c a l i, r i truy n cho quân sĩ b n t
phía binh Ng y ch t thôi vô k .
Tư Mã Sư c kinh v i tr n ch y. T i thành C c San , C n An th y vi n binh
không t i d n binh ra ñ u Ng y, còn Khương Duy kéo v H n Trung ñ n binh.
Tư Mã Sư tr v L c Dương. Lúc này Tư Mã Ý càng ngày càng lâm tr ng b nh,
li u th không s ng ñư c bèn kêu con mà tr i r ng :
- Cha phò Ng y ñã nhi u năm, làm ñ n Thái phó cũng ñã t t cùng r i. Ngư i ta
thư ng nghĩ cha có d tâm. V y khi cha thác r i , các con ph i lo vi c tri u chánh.
Ph i c n th n răn dè . Nói ñư c ít l i xong t t th .
Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu v i thư ng tâu lên Ng y chúa.
Ng y chúa truy n chôn c t Tư Mã Ý r t h u, l i phong Tư Mã Sư làm Ð i
Tư ng th ng lãnh Thư ng Thơ cơ m t, phong Tư Mã Chiêu làm Phiêu K tư ng
quân.
Nói v Ðông Ngô, t khi Tôn Quy n t c v Ð Vương, vì con chánh là Tôn
Ðăng m t nên l p con th là Tôn Lư ng lên làm Thái T . Tôn Lư ng là con Nhan
Phu Nhơn. Khi ñó Gia Cát C n và L c T n ñ u ch t c , nên vi c tri u chính n m
trong tay Gia Cát Cách.
Năm y, gió th i m nh, nư c dâng cao, ai n y ñ u s hãi. Tôn Quy n cũng t ñó
phát b nh n ng, li u th không song ñư c bèn g i Gia Cát Cách và L Ð i vào mà
tr i :
- Tr m không còn s ng ñư c n a , v y các khanh hãy ráng giúp thái t gi gìn
s nghi p này . Nói xong thì qua ñ i, lên n i ngôi ñư c hai mươi b n năm, th 71
tu i.
Khi Tôn Quy n ch t r i thì b n Gia cát Cách tôn thái t Tôn Lư ng lên t c v ,
c i niên hi u là Ð i Hưng nguyên niên. Tôn hàm ân cho Tôn Quy n là l i hoàng ñ .
Tư Mã Sư nghe Tôn Quy n ñã thác li n s a so n ñánh Ngô.
Lúc y Thư ng thơ Phó Hà can r ng :



- Nư c Ngô nh có sông Trư ng Gi ang hi m tr , tiên ñ nhi u phen chinh ph t
mà không ñư c, chi b ng b cõi ai n y gi thì hay bơn .
Nhưng Tư Mã Sư không nghe c kéo binh ñi ñánh, bèn sai Vương Vĩnh, H
Tuân, Võ Khâu Ki m mà d n : Bên Ðông Ngô có qu n Ðông Hưng ra quan tr ng.
H l y ñư c qu n y t vi c s thành . R i l i khi n Tư Mã Chiêu làm Ð i Ðô Ð c,
H Tuân làm tiên phuông kéo t i Ðông Hưng.
Gia Cát Cách hay tin bèn nhóm h t tư ng l i lu n bàn.
Ðinh Ph ng nói :
- Qu n Ðông Hưng là ch hi m y u c a nư c ta, n u ch y m t thì Nam qu n
và Võ Vương ñ u ph i th t .
Gia Cát Cách nói :
- L i y r t h p ý tôi , v y ông ph i d n m t ñ o th y binh ñ n nơi y, còn tôi và
L C , Dương Tu và Lưu Soán s d n th y binh và l c chi n ñ n sau ti p ng. H
nghe pháo l nh thì cùng kéo ra ñánh .
Nói v binh Ng y kéo ñóng t i T Châu, H Tuân bèn nói chư tư ng ăn ti c v i
nhau. Lúc y ti t ñông l nh l o, Tuân không dám ra kh i tr i c ng i mà u ng rư u.
B ng có tin báo có vài ch c chi n thuy n c a Ðông Ngô kéo ñ n.
H Tuân nói :
- Sá gì ba ch c chi c y .
Bèn ch ng ch u ñ phòng c ng i mà u ng rư u.
Ðêm y Ðinh Ph ng sai quân thám thính tr i Ng y, quân v phi báo :
- H Tuân c ngày u ng rư u, không ñ phòng chi h t.
Ðinh Ph ng c m ng, khi n quân sĩ dùng dao ng n, l i qua sông, n a ñêm xông
vào tr i Ng y ñánh gi t.
Quân Ng y ñ i lo n ñ p nhau mà ch t.
H Tuân nghe b n phía l a d y thì th t kinh v i lên ng a thoát thân. Lúc y Tư
Mã Chiêu, Vương Vinh, Vô Khâu Ki m bi t ñ o binh ñánh Ðông Hưng ñ i b i thì
v i rút binh tr v .
Trong khi bi t rõ binh Ng y ñã rút, Gia Cát Cách bèn nói :
- Tư Mã Chiêu ñ i b i, ta nên th a k ñánh vào Trung Nguyên cho mau !
Nói r i g i thư sang Khương Duy yêu c u ñánh qua phía B c, h a s bình phân
thiên h .
Ðinh Ph ng th a :
- Nay binh Ng y l y Tân Thành làm căn c . V y ph i chi m cho ñư c Tân
Thành ñã .
Gia Cát Cách y k .
Tư ng gi i là Trương Ð c, nghe binh Ngô ñ n ñánh bèn khi n quân c th
ch ng ch u gi ao chi n.
Gia Cát Cách bèn khi n vây ch t b n c a thành, ngày ñêm công phá , nhưng vì
quân trên thành canh phòng quá ng t nên qua m t tháng mà v n không phá n i . Khi
y g p ti t tr i l nh, binh Ngô b b nh r t nhi u . Các tư ng thưa v i Gia Cát Cách :



- Th i ti t quá l nh, nên lui binh t t hơn .
Gia Cát Cách không nghe, c ñ c quân công thành.
Nhưng quân sĩ ch ng còn ai mu n ñánh gi c n a .
Gia Cát Cánh túng th ph i lui binh.
Trương Ð c ñư c tin binh Ngô ñã lui , bèn xua quân rư t theo ñánh gi t.
Binh Ngô ch t thôi vô k .
Gia Cát Cách thu góp tàn quân v Ðông Ngô, trong lòng c th n ch ng dám y t
ki n Tôn Lư ng.
Ngô chúa th y v y ng giá ñ n thăm. B i v y tri u th n r t s s t .
Gia Cát Cách l i khi n Châu An và Trương U c ch p chư ng Ng Lâm Quân ñ
làm nha tr o .
Lúc y Tôn Tu n ñang ch p chư ng Ng Lâm Quân th y Gia Cát Cách ño t
quy n thì sanh nghi bèn tâu v i Tôn Lư ng :
- Tôi là Tôn t c, nay Gia Cát Cách chi m Ng Lâm Quân e y có ý làm ph n. Xin
B h hãy li u th tr ñi !
Tôn Lư ng nói :
- Tr m cũng s y l m. V y ph i tr cách sao ?
Tôn Tu n tâu :
- Hãy bày y n ti c r i m i Gia Cát Cách ñ n, tôi s ra tay cho .
Tôn Lư ng y k .
Gia Cát Cách ñư c tri u m i, lên xe vào cung, r i t h u ai n y vào ti c.
Rư u ñư c vài tu n, Ngô chúa ki m chuy n ñi tư t, còn Tôn Tu n bư c xu ng
ñi n, c i áo ngoài ra, tay c m gươm bén hô l n :
- Có chi u ch c a Thiên T truy n ph i gi t ñ a ph n t c !
Gia Cát Cách nghe nói th t kinh làm r t chén rư u xu ng ñ t.
R i v a ñ nh c m gươm th th , ñã b chém bay ñ u .
Tôn Tu n m t m t khi n ñ n b t gia quy n Gia cát Cách, m t m t khi n ñem
thây Gia cát Cách b ra ngoài thành.
Ch ng bao lâu quân sĩ b t ñư c h t gia quy n Gia Cát Cách, Tôn Tu n khi n
chém h t ñem chôn.
Ngô chúa là Tôn Lư ng phong Tôn Tu n làm Th a Tư ng Ð i tư ng quân, t ng
ñ c trong ngoài các vi c quân cơ .
H i 109
Vây Tư Mã, Khương Duy dùng mưu cao
Ph Tào Phương, Ng y gia mang qu báo
Khương Duy Thành Ðô ñư c thư Gia Cát Cách mu n hi p nhau ñánh Ng y,
trong lòng c m ng. Bèn sai Liêu Hóa làm T tiên chuông, Trương D c làm H u
tiên phong, H H u Bá làm tham mưu, Trương Ngưng làm V n lương s , kéo ñ n
Dương Bình Quan ph t Ng y.
H H u Bá bàn :



- Trư c kia th t b i vì binh Khương không ñ n. Nay nên g i thư ư c h n chu
ñáo r i hãy t n binh l y Nam An, vì ñây lương th o r t nhi u.
Khương Duy y k bèn sai Khư c Chánh qua Khương qu c ư c h n.
Khương Vương là Mê Ðương ti p Khư c Chánh xong, bèn d y binh sai Nga Hà
Thiên Qua làm Tiên Phong kéo th ng t i Nam An.
Quách Hoài hay tin bèn v c p báo cho Tư Mã Sư.
Sư h i chư tư ng ai mu n ra c ñ ch.
T Ch t tình nguy n ra ñi.
Tư Mã Sư nói :
- N u có T Ch t làm Tiên phong còn lo gì n a .
Nói xong, phong T Ch t làm Tiên phuông, Tư Mã Chiêu làm Ðô Ð c nh m
Lũng Tây t n phát. Khi ñ n Ðông Ðình, T Ch t g p Liêu Hóa, hai bên giao chi n.
Hóa ñ không n i b ch y.
Trương D c xông ra ti p ng ; nhưng cũng ch ñư c vài hi p cũng tháo ch y.
T Ch t rư t theo gi t vô s . Quân Th c ñ i b i.
Khương Duy nói v i H u Bá :
- T Ch t dũng mãnh vô ñ ch. Ta ph i d ng mưu m i xong , nay ta th y binh
Ng y thư ng ch n ngh t ñư ng lương c a binh ta. V y nên ph i d ng k m i th ng
.
Bèn kêu Liêu Hóa, Trương D c vào d n.
Sau ñó, Duy còn sai quân r i chung quanh tr i ñ ñánh l a Ng y.
Còn T Ch t ñem binh khiêu chi n c ngày nhưng không th y tư ng Th c ra
ñánh, l i ñư c tin binh Th c dùng m c ngưu lưu mã chuy n lương sau núi Thi t
Lung, ch Khương binh ti p vi n.
Tư Mã Chiêu bèn nói v i T Ch t :
- Binh ph c trư c kia thua cũng ch vì b ch n ñư ng lương. Nay ngươi l i d n
quân ñ n ch n ngh t ñư ng lương c a nó, t nó ph i lui .
T Ch t vâng l nh ra ñi, qu th y binh Th c ñang ñ y m c ngưu và lưu mã.
Binh Ng y xông vào ñánh. Binh Th c ph i b xe mà ch y. Binh Ng y hùng h
rư t theo.
Ði ñư c m t quãng , b ng sau núi l a d y, quân Th c hô l n r i dùng tên b n
xong. Bên m t Liêu Hóa, bên trái Trương D c ñánh d n l i gi t binh Ng y vô s .
T Ch t ôm ñ u mà ch y, g p Khương Duy ñón ñánh ; T Ch t tr tay không
k p b Khương Duy ñâm m t thương ch t t t.
Binh Ng y v a ch t v a ñ u.
H H u Bá khi n binh Th c l y y giáp c a Ng y m c vào r i kéo th ng t i tr i
Ng y.
Binh Ng y tư ng thi t bèn m c a thành cho vào. Binh Th c xông vào li n
chém gi t tơi b i.
Tư Mã Chiêu h t ho ng, lên ng a ch y dài, b ng g p Liêu Hóa ch n ñánh, túng
th ph i ch y lên núi Thi t Lung ñóng tr i .



Thi t Lung ñ a th hi m tr , l i không có nư c u ng.
Khương Duy bèn ñem quân ñ n vây ch t dư i chân núi.
Tư Mã Chiêu th y quân sĩ ch t khát bèn ng a m t lên tr i than :
- t là ta ch t t i ñây.
Quan Ch b Vương Thao thưa :
- Xưa C nh Cung b kh n l y vái gi ng mà có nư c. Ðô Ð c th làm theo xem ?
Tư Mã Chiêu nghe l i Vương Thao. Vái v a d t thì nư c su i trào lên. Nh ñó
mà binh Ng y kh i ch t.
Khương Duy nói v i H u Bá :
- Phen này ch c Tư Mã Chiêu h t ñư ng s ng !
Còn Quách Hoài hay tin Tư Mã Chiêu b vây nơi Thi t Lung, mu n ñ n ti p c u,
Tr n Th i can :
- Ta ñem binh ñ n chưa ch c ñã gi i vây ñư c .
Khương binh kéo ñ n l y Nam An thì s nguy c p ngay, chi b ng ñem binh ñó
ñánh Khương Duy ñã. N u phá ñư c
ñ o binh c a Khương Duy m i mong gi i vây Thi t Lung.
Quách Hoài nghe theo bèn nghĩ k v i Tr n Th i r ng :
- Nay ngươi hãy trá hàng Khương binh, xúi chúng v ñây cư p tr i, ta s b t
chúng .
Tr n Th i vâng l nh ñ n xin ra m t Khương vương.
Khương vương c m ng cho vào.
Th i thưa :
- Quách Hoài mình có công, không coi chư tư ng ra gì, nên tôi ñ n xin ñ u .
Khương vương h i :
- Ngươi bi t binh tr i Quách Hoài th nào không ?
Th i thưa :
- Bi t h t. Ðêm nay tôi nguy n d n binh ñ n cư p tr i y .
Khương vương bèn sai Nga Hà Thiên Qua cùng Tr n Th i ñ n cư p tr i Ng y.
Nga Hà sai Th i ñi ti n b , kéo ñ n tr i Ng y.
Th i bèn gi c ng a vào trư c Nga Hà theo sau.
Ch ng ng v a xông vào, ngư i ng a li n s p h t dư i h m.
Th i phía sau ñánh t i. Hoài phía trư c ñánh ép v Khương binh ch t như r .
Nga Hà t v n ch t.
Quách Hoài, Tr n Th i bèn d n binh ñánh t i Khương tr i.
Khương vương c s lên ng a ch y b Quách Hoài b t s ng ñem v tr i.
Hoài nói v i Mê Ðư ng :
- Khương, Ng y là ñ ng minh, sao l i giúp Th c ? Khi d p Th c xong tôi s tâu
cùng Ng y chúa mà h u t .
Khương Vương nghe xong thu n l i.
Quách Hoài nói :



- V y ñêm ta ñ n Thi t Lung, ông s ra m t Khương Duy r i th a cơ mà gi t h n
.
Quách Hoài sai Tr n Th i theo Khương binh, còn mình kéo ñ i binh ñi ñ n Thi t
Lung.
Ðêm y, Khương Vương sai ngư i ñ n trư c nói v i Khương Duy.
Duy c m ng bèn ñi v i H H u Bá ra rư c vào.
Khương Vương v a vào ñ n trư ng chưa k p nói thì m t tùy tư ng phía sau rút
gươm chém Khương Duy.
Duy c kinh ch y ra sau, lên ng a th ng t i Nam Bình Phương, còn binh Ng y
xông vào chém gi t, binh Th c c lo n, ch t ñ y tr i. .
Khương Duy trong tay không có khí gi i l i g p Quách Hoài rư t ñu i.
Khương Duy giương cung b n, Quách Hoài né vài l n bi t cung không tên bèn
b n tr l i.
Duy b t ñư c tên l p vào cung b n trúng trán, Quách Hoài té ch t.
Duy gi c ng a t i gi t cây thương c a Hoài r i thu binh mà ch y v H n Trung.
Tư Mã Chiêu ñem quân rư t theo, nhưng không k p, ñem thây Quách Hoài tr
v L c Dương.
Trong khi ñó Ng y chúa Tào Phương càng ngày càng th y Tư Mã Sư l ng quy n
thì trong lòng c s .
M i khi Tư Mã Sư vào tri u thì run r y bư c xu ng ñi n mà rư c.
Tư Mã Sư nét m t nghênh ngang, ng o m n, m i vi c quy t ñoán m t mình.
Lúc y Tào Phương ch còn ba ngư i tâm phúc là H H u Huyên làm Thái
Thư ng kinh, Lý Phong làm Trung thơ l nh , Trương T p làm Qu n l c ñ i phu,
ngư i này là cha c a Trương hoàng h u, hoàng trư ng c a Tào Phương.
Lúc y Tào Phương n m tay Trương T p khóc lóc mà nói :
- Tư Mã Sư quá l ng quy n, s m mu n t nó s ti m ngôi .
Lý Phong tâu :
- B h ch lo ! Tôi s lãnh chi u c a b h mà tr ñ a gi an t c y .
Tào Phương nói :
- S ba khanh làm không n i ?
Ba ngư i ñ ng tâu :
- D u có thác cũng xin báo ñ n .
Tào Phương bèn c i long bào r i trích huy t vi t chi u trao cho Trương T p :
- Lúc trư c ông n i là Võ Hoàng ñ gi t Ð ng Th a cũng vì ñ l vi c y ñái
chi u ñó. V y các khanh hãy th n tr ng ! Trương T p tâu :
- Chúng tôi ñây há ph i b n Ð ng Th a .
Nói r i ba ngư i t gi . Ði ñ n c a Ðông Ba thì g p Tư Mã Sư xách gươm ñi
vào.
Sư th y ba ngư i khép nép thì h i :
- Sao các ngươi l i lâu v y ?
Trương T p ñáp :



- Thiên T khi n chúng tôi ñ c cách h u ngài.
Tư Mã Sư n t l n :
- Chúng bay khóc lóc chi m t còn ư t nhèm, gi u ta sao ñư c.
Nói xong, truy n t h u khám ba ngư i ñó, l c th y trong mình Trương T p có
áo Long bào, v i t m t chi u vi t b ng máu, chi u r ng : Anh em Tư Mã Sư n m
gi ñ i quy n trong chuyên ch vua ngoài áp b c qu n th n, thi t là b n gi an n nh.
V y ai tr ñư c thì tr m mang ơn ch ng cùng.
Tư Mã Sư n i gi n, n t l n :
- Té ra t i bây mưu h i ta ?
Nói ño n d n ba ngư i ra chém quách.
Sau ñó, Tư Mã Sư vào cung, nh m lúc Tào Phương và Trương Hoàng H u ñang
ñàm ñ o, Tào Phương th y Tư Mã Sư xách gươm vào thì c s .
Tư Mã Sư ch ng gươm nói :
- Cha tôi l p b h lên ngôi cao, còn tôi phò b h ch ng khác Y Doãn, nay b h
l y ân làm oán, mu n ñ ng mưu v i b n gi an th n h i tôi làm c chi v y ?
Tào Phương nghe nói th t kinh bèn quì xu ng ñ t mà r ng :
- Tr m ñâu dám làm ñi u y .
Tư Mã Sư li n l y áo Long Bào li ng xu ng ñ t mà nói :
- Ch c a ai vi t ñây ?
Tào Phương ñáp :
- y cũng vì ngư i ta ép Tr m .
Tư Mã Sư ch Trương Hoàng H u nói :
- Ngươi này là con c a Trương T p ph i ch t !
Nói ño n, b t Trương Hoàng H u th t c mà ch t, l i khi n tru di tam t c
Trương T p.
Hôm sau Tư Mã Sư nói v i các quan văn võ :
- Nay Chúa Thư ng hoang dâm vô ñ o. L i nghe l i dua n nh h i k hi n th n.
V y ta mu n noi theo Y Doãn và Ho c Quan mà l p tân quân tr vì thiên h .
Các quan l n nh ñ u không dám cãi.
Tư Mã Sư bèn d t các quan vào ra m t Thái H u.
Thái H u c kinh h i :
- V y các khanh tính l p ai ñây ?
Tư Mã Sư tâu :
- Nay có Cao Quí Hương Công là Tào M o (con Tào Lâm, cháu Tào Phi) ñáng
l p ngôi c .
Hoàng Thái H u bu c ph i nghe theo.
Tư Mã Sư bèn khi n Tào Phương ph i như ng ngôi cho Tào M o.
Tào M o t ch i ba phen nhưng r t cu c cũng ph i ch u.
Tào M o lên ngôi c i niên hi u là Chánh Nguyên niên, phong Tư Mã Sư làm Ð i
Tư ng quân, ñư c phép vào ch u kh i l y, kh i xưng tên, l i ñư c mang gươm lên
ñi n.



Còn Tào Phương tr l i ch c T Vương, n i ngày ph i lên ñư ng.
H i 110
Văn Anh ñơn k lui binh
Khương Duy b i th y phá gi c
T i Dương Châu có Văn Khâm và Vô Khâu Ki m ñư c l nh tr n gi , b ng ñư c
tin Tư Mã Sư ph chúa bèn m ng r ng :
- Sao nó dám làm chuy n khi vua , ph n t c như v y, n u không s m tr t sinh
ñ ih a!
Văn Khâm nói :
- Tôi có ñ a con tên Văn Anh s c m nh vô song, n u sai làm tiên phong kéo v
L c Dương mà v n t i, t là nên vi c .
Ki m c m ng, nói v i chư tư ng :
- Tuân chi u c a Hoàng Thái h u, ta ñem binh v h i t i Tư Mã Sư ñ tr m i
h a. V y các ngươi hãy hi p l c v i ta . Nói xong sai Văn Anh làm tiên phong, Văn
Khâm làm h u ng , ti n ñóng t i H ng Thành, còn mình thì ti p ng.
Nói v Tư Mã Sư b m n m c nơi ñuôi m t, ñang n m ñi u tr thì có tin báo Vô
Khâu Ki m và Văn Khâm kéo binh Hoài Nam làm ph n, v i th nh các quan ngh k
r ng :
- N u ta không ñi d p b n ph n thì không yên, ng t n i m t còn ñau, v y ph i
li u sao ?
Chung H i bàn :
- Binh y nhu khí ñang m nh, n u tr g p khó l m .
Tư Mã Sư không nghe bèn khi n Gia Cát Ð n t ng ñ c các ñ o binh nơi D
Châu, kéo t i Th Xuân, l i làm h ch văn g i ñ n Diên Châu. Sai Ð ng Ngãi d n
binh ñ n L c Gia Thành ñóng tr i.
Nói v Vô Khâu Ki m ñóng t i H ng Thành, ñư c tin Ð ng Ngãi d n binh t i
L c Gia thành, li n th nh Văn Khâm ñ n ngh k .
Văn Anh bèn thưa :
- Tư Mã Sư m i ñ n, dinh tr i chưa l p xong, n u t n binh ñánh ngay t tr n
th ng .
Văn Khâm h i :
- Con ñ nh ch ng nào ñi ?
Văn Anh thưa :
- Ðêm nay, cha d n binh t phía Nam ñánh t i, con d n binh t phía B c ñánh
l i, h t canh ba thì hi p nhau l i tr i Ng y .
V n Khâm nghe theo. Ðêm y phân binh ra làm hai ngã ñánh vào còn Khâu
Ki m gi H ng Thành.
Tư Mã Sư ñêm y ñóng tr i ch Ð ng Ngãi. B ng l i canh ba, có ti ng la ó vang
tr i.
Tư Mã Sư h i t h u, có k nói :



- Có m t ñ i binh phá tr i nơi phía B c xông vào, c m ñ u là m t viên ti u
tư ng s c m nh vô cùng, không ai dám c .
Tư Mã Sư c kinh ñ n n i tròng con m t l t ra ngoài.
Văn Anh vào ñư c tr i r i ch mong cha ñ n ñ cùng hi p nhau mà ñánh. Nhưng
trông mãi ch ng th y ñâu. Ðánh cho ñ n sáng, binh Ng y ch t vô s k mà cũng
không th y Văn Khâm ñ n.
Văn Anh b ng th y phía B c có m t ñ o quân lư t t i, b ng m ng th m, ng là
cha mình, ch ng dè ñó là binh c a Ð ng Ngãi.
Ð ng Ngãi vây, Văn Anh v i vàng lui binh.
Ð ng Ngãi th y Văn Anh lui binh thì rư t theo mà gi t quân Văn Anh ch t khá
nhi u , còn Văn Anh c th ng th ng mà ñi.
Các tùy tư ng c a Ð ng Ngãi th y v y rư t t i b Văn Anh tr l i ñánh ch t m y
ngư i r i l i lên ng a ñi ri t.
Còn Văn Khâm ñêm y h n v i con là Văn Anh ñ ñánh vào phía B c tr i Ng y,
nhưng vì ñi l c l i, l i ch ng bi t binh c a Văn Anh ñâu, ch th y binh Ng y ñ i
th ng mà thôi, v i quay binh v Th Xuân, nhưng không dè ñ n nơi thì Ð ng Ngãi
sai tư ng là Gia Cát Ð n chi m r i.
Văn Khâm v a mu n tr l i H ng Thành thì b Ð ng Ngãi ch n ñư ng, tính k
không xong bèn qua Ðông Ngô mà ñ u Tôn Tu n.
Nói v Vô Khâu Ki m gi H ng Thành ñư c tin Th Xuân ñã m t, Văn Khâm
ñ i b i, Ð ng Ngãi ñang kéo quân ñ n vây thành.
Khâu Ki m c kinh bèn ra thành c ñ ch, b Ð ng Ngãi vây ch t, Khâu Ki m cô
th bèn t v n mà ch t.
T ñây ñ t Hoài Nam ñã bình.
Tư Mã Sư v ñ n L c Dương, vì s c quá ki t, bi t không s ng ñư c, bèn kêu Tư
Mã Chiêu nói :
- Ngươi ph i n i theo ta mà làm. Nh ng vi c l n ch phú thác cho ai mà mang
h a.
Nói ño n, trao n th cho Tư Mã Chiêu , r i t t th .
Tư Mã Chiêu bèn phát tang và sai ngư i thư ng t u lên Ng y Chúa Tào M o.
Tào M o li n h chiêu phong Tư Mã Chiêu làm Ð i tư ng quân, L c Thư ng
Thơ s .
Tư Mã Chiêu vào ch u t ân.
T ñó m i vi c l n nh ñ u do Tư Mã Chiêu ch p chư ng.
Nói v Khương Duy t i Thành Ðô, ñư c tin báo Tư Mã Sư ñã ch t, Tư Mã
Chiêu ch p chư ng binh quy n, bèn tâu lên H u Chúa xin ñem binh ph t Ng y.
H u Chúa nghe theo.
Nhưng Trương D c can :
- Ð t Th c nư c nh , lương ít ch nên c binh ñánh xa. Ch nên gi m y nơi
tr ng y u .
Khương Duy nói :



- Ta ph i noi theo gương Th a Tư ng ñã t ng sáu l n ra Kỳ Sơn ñánh Trung
Nguyên , ch ng may n a ch ng chưa to i nguy n ph i thác. Di m nh c a Th a
Tư ng chúng ta há ch ng làm cho tr n sao ?
H H u Bá nói :
- Tư ng quân nói r t ph i. Ta hãy d n binh ra ngã Bào Hãn, l y Diêu Tây và
Nam An. N u ñư c hai nơi này, các qu n khác t ph i yên .
Trương D c thưa :
- N u kéo binh th n t c khi n quân Ng y không bi t ñâu ñ phòng ch c thành
công .
Khương Duy y l i, bèn d n m t trăm v n binh nh m Bào Hãn t n phát.
Ði t i sông Diên Th y thì có tin Vương Kinh d n b y v n binh c ñ ch.
Khương Duy bèn kêu Trương D c và H H u Bá ñ n gi ao mưu k . Còn mình
d n quân ñ n mé sông Diên Th y mà l p tr i.
Vương Kinh ngó th y bèn nói v i chư tư ng :
- Khương Duy l p l i bên mé sông, n u thua t lao mình xương sông mà ch t
h t. V y các tư ng ph i ráng s c phen này . Nói xong gi c ng a x c t i.
Khương Duy ñánh ñư c vài hi p, b ch y. Binh Ng y rư t theo. V a ñ n mé
sông, Duy quay l i nói :
- N u không th ng là ph i ch t. Binh Th c ai cũng s ch t nên quy t chi n. Binh
Ng y ch ng không n i ph i tháo lui.
sau, H u Bá và Trương D c ñánh t i.
Vương Kinh ráng s c thoát kh i vòng vây ch y v Ð ch Ð o c th . Binh Ng y
ch t như r .
Khương Duy ñ i th ng kéo th ng t i Ð ch Ð o thành.
T i Ung Châu , Tr n Th i mu n ñem binh ñánh báo thù cho Vương Kinh, b ng
ñư c tin Ð ng Ngãi ñ n c u ng.
Tr n Th i rư c vào và nói :
- Khương Duy v a th ng tr n, nhu khí ñang hăng, v y ph i làm sao ?
Ð ng Ngãi nói :
- Khương Duy làu thông binh pháp. Ð tôi dùng nghi binh mà b t nó ph i rút lui
.
Tr n Th i h i k e thì Ð ng Ngãi nói :
- Hãy sai năm trăm binh k . Ngày n núp, ñêm di chuy n th ng ñ n Ð ch Châu
mai ph c. R i tôi và tư ng quân kéo ñ i binh t i. Sau ñó, truy n quân la hét, ñánh
chiêng tr ng vang tr i ñ Khương Duy không bi t binh ta nhi u hay ít, t là ph i
kinh s .
Tr n Th i nghe theo.
Còn Khương Duy vây Ð ch Ð o thành m y ngày mà phá không n i, b ng có tin
báo Ð ng Ngãi và Tr n Th i kéo ñ i. binh ñ n như r ng.
Khương Duy th t kinh bèn dàn quân c ñ ch.



Khương Duy và H H u Bá ñang bàn lu n thì b ng nghe phía Ðông Nam pháo
n vang tr i, ti ng quân d y ñ t.
Lúc y, Khương Duy lư ng l vì s l m qu k c a Ð ng Ngãi bèn khi n Trương
D c b thành Ð ch Ð o, lui v trư c. Sau ñó, binh Th c lui quân v H n Trung.
Khi v ñ n Ki m Các m i hay là m y ch có chiêng tr ng ñ u không có binh mã
chi h t, ch có vài mươi tên quân l p mưu th thôi.
H i 111
Ð ng Ngãi d ng mưu ñ ch Khương Duy
Gia Cát Ð n nghĩa th o Tư Mã Chiêu
Khương Duy kéo binh v Chung Ð ñư c H u Chúa phong làm Ð i Tư ng
Quân.
Còn Vương Kinh nh Ð ng Ngãi và Tr n Th i gi i vây r i rư c vào thành
kho n ñãi.
Tr n Th i nói :
- Ch c là Khương Duy không dám ra ñánh n a .
Ð ng Ngãi ñáp :
- Tuy nó kéo quân v , nhưng binh l c c a nó ñâu có hao tron. Vì th , y s ra n a
.
Tr n Th i cho là ph i bèn cùng Ð ng Ngãi lo luy n t p binh mã ch lúc nguy
bi n.
Còn Khương Duy Chung Ð ngày ñêm lo chuy n ph t Ng y.
Phàn Ki n nói :
- Ð i Tư ng th ng tr n Diên Th y ñã làm cho b n Ng y h t h n, n u nay l i
phát binh n a nh ra thì có ph i m t h t uy danh không ?
Khương Duy cư i :
- Cái to i nguy n c a ta ñâu ph i ch làm cho quân ñ ch s , mà chính là làm sao
cho tr n l i thác cô c a Tiên Ð cho Th a Tư ng .
H H u Bá nói :
- Ð ng Ngãi tuy nh song ña mưu, nay l i ñư c phong An Tây Tư ng Quân , t
y ph i h t lòng ñánh gi c. Hơn n a, y ñang cùng Tr n Th i luy n t p binh mã t i
ñ t Ung , ñ t Lương. V y tư ng quân cũng nên ñ phòng c n th n .
Khương Duy cư i :
- Ta há l i s b n nó. Các ông ch khen b n chúng mà làm m t nhu khí mình ñi
.
Nói xong, Khương Duy bèn quy t ñ nh l y Lũng Tây trư c. Chư tư ng ñ u nghe
theo, ch ng ai dám c n n a.
T ñó binh Th c r i kh i Chung Ð nh m Kỳ Sơn t n phát .
B ng có tin báo Binh Ng y ñã ñóng ch t nơi chân núi Kỳ Sơn.
Khương Duy không tin bèn ñích thân ñi quan sát thì th y binh tr i Ng y ñóng
n i ñuôi như con r n .



Khương Duy nói :
- Hình th tr i này duy có th y ta là Th a Tư ng m i làm ñư c. Ð ng Ngãi th t
ch ng ph i tay thư ng .
Nói r i bèn truy n các tư ng hàng ngày ph i sai quân ñi tu n ti u. M i l n ñi
ph i thay s c c ñ làm cho Ng y tư ng binh ta ñông. Còn mình d n binh ñi l y
Nam An.
Nói v Ð ng Ngãi bi t ch c binh Th c kéo ra Kỳ Sơn, nên ñã chu n b ch gi
nghênh ñ ch. Nhưng ñã m y ngày r i ch th y binh Th c ñi tu n ti u, mà không th y
quân ra ñánh. Ð ng Ngãi l y làm l , bèn xem xét r i th t kinh tr v nói v i Tr n
Th i :
- Khương Duy cho quân tu n ti u nơi ñây, t là y ñi l y Nam An r i. V y Tư ng
quân hãy kéo qua Ðông Ðình mà ch n phía sau, ñ tôi ñ n c u Nam An. H
Khương Duy không l y ñư c Nam An, t qua ngã Thư ng Khuê, tôi s ph c binh
nơi Lo n C c mà b t y .
Ngãi ñ n Nam An, thì ñ o binh c a Khương Duy chưa t i, Ngãi li n khi n con
là Ð ng Trung và S Ðoán d n binh ph c nơi Ðo n C c theo như k ho ch ñã ñ nh.
Còn Khương Duy qua ñư ng Ðông Ðình kéo th ng t i Nam An, r i ñ n chân núi
Võ Thành thì ñư c tin báo binh Ng y ñã chi m ñóng .
Khung Duy c s nói :
- Té ra Ð ng Ngãi ñã bi t ñư c mưu k c a ta ! Nói r i, truy n ñóng binh dư i
chân núi mà ñ i ñ ch.
Quân Khương Duy v a ñ n chân núi thì binh Ng y la ó lên , binh Th c th t
kinh, Khương Duy v i d n binh ra ch ng c . Nhưng l i không th y binh Ng y kéo
xu ng. Khương Duy ñ n chân núi khiêu chi n, nhưng binh Ng y v n l ng thinh,
ñ n khi Khương Duy s p cho quân ñóng tr i, thì binh Ng y trên núi l i la ó lên
n a. C như v y làm cho binh Th c không làm sao l p dinh tr i ñư c.
Khương Duy bèn bàn v i H H u Bá :
- Nam An chúng ñã ñ phòng r i, v y ñ tôi ñ n l y Thư ng Khuê trư c ñ . Nói
xong, ñ H u Bá ñ n binh nơi núi Võ Thành còn mình d n binh ñ n Thư ng Khuê.
Ði tr n m t ñêm, Khương Duy h i quan Hư ng ñ o :
- Ðây là ñâu ?
Quan Hư ng ñ o cho bi t ñây là Lo n C c, Khương Duy c kinh nói :
- N u là Lo n C c thì t có ph c binh c a Ng y. .
Ðang do d không bi t có nên ti n n a không thì có tin báo phía sau có b i bay
m t mù, ch c là có binh ph c.
Khương Duy v a khi n lui binh thì S Ðoán và Ð ng Trung xông ñ n, Khương
Duy v a ch ng c ñư c m t lúc thì Ð ng Ngãi ñ n ti p ng vây Khương Duy vào
gi a, Khương Duy rán s c mà phá vòng vây hãm, nhưng không ñư c, may lúc ñó
H H u Bá hay ñư c ñem binh ñ n gi i c u, binh Ng y m i ch u lui .
Khương Duy mu n tr l i Kỳ Sơn .
H H u Bá nói :



- Các tr i t i Kỳ Sơn ñã b Ð ng Ngãi ño t h t r i.
Khương Duy bèn d n binh theo ñư ng nh .
Ðàng sau Ð ng Ngãi hay tin, c ñ c binh rư t theo.
Ði ñư c n a ñư ng thì th y trong núi m t ñ o binh Ng y do Trương Ch t c m
ñ u xông ra .
Khương Duy ch ng không n i, may nh có Trương Ngưng ñem binh ñ n c u
ng, Khương Duy m i thoát kh i
vòng vây , nhưng Trương Ngưng l i b ch t trong ñem lo n quân.
V ñ n H n Trung, Khương Duy th y hao t n nhi u binh mã, bèn làm bi u dâng
lên H u chúa xin t t i.
Trong khi ñó Ð ng Ngãi th y binh Th c lui h t r i làm s tâu v Ng y chúa hay.
Ng y chúa Tào M o phong cho con Ð ng Ngãi là Ð ng Trung ch c Ðình H u.
Lúc này Tào M o c i niên hi u là Cam L nguyên niên.
Còn Tư Mã Chiêu t phong là Thiên H binh mã Ð i Ðô Ð c n m h t uy quy n
trong tay , có ý soán ngh ch.
L i có k tâm phúc là Gi Sung (con Gi Quì) thư ng nói v i Chiêu :
- Nay chúa công n m tr n uy quy n. V y sao không bày mưu mà ìo vi c l n ?
Chiêu ñáp :
- Ta cũng có ý như v y l m . V y ngươi hãy ñ n Hoài Nam mà thăm dò dư lu n .
Gi Sung ñ n qu n Hoài Nam tìm g p quan Thái Thú là Gia Cát Ð n.
Gia Cát Ð n bày ti c th t ñãi.
Qua m t tu n rư u Gi Sung nói v i Ð n :
- M i ñây dư lu n ñ t L c Dương ñ u cho Chúa Thư ng là nhu như c không lo
n i ñ i s còn Tư Mã tư ng quân thì giúp nư c ñã lâu, ñáng ñư c thay nhà Ng y ñ
gi gìn xã t c .
Ð n nghe nói quát l n :
- Ngươi là con Gi Quỳ ăn l c l n c a nhà Ng y, sao l i nói như v y ?
Gi Sung nói :
- y là dư lu n. Tôi ch thu t l i mà thôi .
Ð n nói :
- N u có chuy n ñó tôi thà ch u ch t ch ch ng dung .
Gi Sung không nói n a, tr v L c Dương mà thu t l i v i Chiêu.
Chiêu c gi n m ng :
- Lũ chu t y sao dám khinh ta ?
Gi Sung nói :
- Ph i tìm cách h i nó, k o ñ h ng vi c l n .
Chiêu nghe theo bèn vi t m t thư sai ñem ñ n Dương Châu gi ao cho Nh c Lâm,
còn m t khác vi t chi u tri u Ð n v L c Dương.
Ð n nh n ñư c chi u c gi n nói :
- Ðúng là Gi Sung ñem vi c này nói v i Tư Mã Chiêu, nên ta m i b tri u v .
Nói xong b t s gi mà tra h i.



S gi khóc lóc :
- Xin Thái Thú h i quan Th S Nh c Lâm s rõ t s .
Ð nh i:
- Sao ngươi bi t ?
S gi thưa :
- y vì Tư Mã ñ i tư ng có sai ngư i trao m t thư cho Nh c Lâm
Ð n t c gi n khi n quân chém s gi r i c binh ñ n Dương Châu h i Nh c
Lâm.
Khi ñ n thành, Ð n kêu g i Nh c Lâm, nhưng ch ng th y ai tr l i.
Ð n quát l n :
- Nh c Lâm là tên th t phu , cha nó là Nh c T n ăn l c nhà Ng y , sao nó l i
ph n phúc như v y ?
Nói r i khi n quân công thành tr n vào.
Nh c Lâm c s , ñang tìm ñư ng ch y tr n thì b Ð n chém m t ñao bay ñ u.
Sau ñó, Ð n làm bi u k t i Tư Mã Chiêu , r i sai s qua Ðông Ngô, ñem theo
ñ a con là Gia Cát Thanh ñ n c u vi n, quy t tâm d y binh c v i Tư Mã Chiêu.
Lúc y, t i Ðông Ngô Th a Tư ng Tôn Tu n ñã ch t, binh quy n v tay Tôn
Lâm là em Tôn Tu n.
Lâm là k cư ng b o, tri u th n ai nay ñ u oán h n. Còn Ngô chúa Tôn Lư ng,
tuy thông minh, nhưng không sao tr ñư c.
Càng ngày Tôn Lâm càng l ng quy n .
Khi Ngô Cang ñem Gia Cát Thanh sang c u vi n , k rõ s tình .
Tôn Lâm nghe theo, li n sai Toàn D ch và Toàn Ðang làm chúa tư ng, Vu
Thuyên ñi h u t p, Châu D và Dương Tú làm Tiên phong, Văn Khâm làm Hư ng
ñ o kéo quân l i.
Ngô Cang v thưa v i Gia Cát Ð n, Ð n c m ng, phân binh ch Ng y ñ n.
T i L c Dương, Chiêu ñư c tin Ð n t o ph n, l i còn vi t h ch k t i thì c gi n,
mu n t n binh ti u tr ; nhưng Gi Sung can :
- Lúc này lòng dân chưa an, v y không nên ñi .
Chiêu nói :
- N u ch ng tr Gia Cát Ð n th t sao yên ñư c. Nay nó l i liên k t v i Ðông
Ngô , h a ñó ñâu ph i nh .
Gi Sung thưa :
- N u v y chúa công nên ñem Thái h u và Thiên t ñi thì m i h t lo .
Chiêu nghe theo, bèn tâu v i Tào M o :
- Ð n mưu ph n, l i hi p v i Ðông Ngô d y lo n. V y chúa thư ng và thái h u
nên xu t chinh tr ñ a gi c .
Tào M o nói :
- Ð n t o ph n thì sai tư ng ñi tr hà t t Tr m và thái h u ph i ñi ?
Chiêu tâu :



- Xưa Tiên ñ ñánh Ðông d p Tây mà l p nên nghi p c . Sao b h l i s như
v y?
Tào M o th cùng ph i nghe theo.
Tư Mã Chiêu bèn h chi u d y binh, r n r kéo ra Hoài Nam.
H i 112
C u Th Xuân, Vu Thuyên li u thác
L y Trư ng Thành, Bá U c án binh
Tư Mã Chiêu kéo binh ñ n Hoài Nam thì g p ñ i binh c a Ngô.
Hai bên dàn tr n v a xong thì tư ng Ng y là Vương Cơ ra khiêu chi n v i tư ng
Ngô là Châu D .
Hai bên ñánh nhau ch ng mư i hi p, Châu D c không n i ph i b ch y.
Dương Tu bèn ra ti p ng, nhưng ñánh ñư c m t h i cũng thua luôn . Binh Ngô
ñ i b i.
Gia Cát Ð n trong thành Th Xuân, nghe tin th t tr n, bèn rút quân ra kh i thành
ñ ch ng v i Tư Mã Chiêu.
th y th , Chiêu li n m i Tán K Bùi T và Chung H i ñ n ngh k .
H i thưa :
- Binh Ngô tuy ñông, nhưng ñánh gi c vì ham danh l i. V y ph i tìm cách d
chúng thì s th ng. H binh Ngô lui t Gia Cát Ð n b cô l p .
Tư Mã Chiêu nghe theo, bèn sai Th ch Bào và Châu Th i d n binh mai ph c t i
Th ch Ð u Thành, còn Vương Cơ và Tr n Khiên d n binh ñ n d ñ ch.
Bên Ngô, Châu D và Dương Tu d n binh ñi trư c, Gia Cát Ð n ñi sau.
Châu D g p Vương Cơ, hai bên ñánh nhau ñư c vài hi p thì Cơ b ch y. D
rư t theo.
Binh Ng y b c gươm giáo mà ch y.
Binh Ngô tranh nhau lư m, hàng ngũ tan rã.
Gia Cát Ð n c s bi t là ñã trúng k c a Tư Mã Chiêu. V a mu n lui binh thì
g p quân Ng y mai ph c, ùa ra ch n ñư ng, phía sau Chiêu ñ c binh ñánh t i .
Binh Ngô ñ i lo n ch t vô s k . Th y y u th , Gia Cát Ð n lui quân vào thành
Th Xuân c th .
Tư ng Ngô là Châu D và Dương Tu ch y tr v ra m t Tôn Lâm.
Tôn Lâm c gi n m ng :
- Làm tư ng mà ñánh tr n nào cũng thua thì còn ñ làm gì . Bèn truy n quân sĩ
ñem ra chém li n.
R i l i kêu Vu Thuyên mà nói :
- Hãy ñi c u thành Th Xuân. n u không th ng gi c thì ñ ng hòng th y ta !
Vu Thuyên vâng l i ra ñi.
Gia Cát Ð n trong thành Th Xuân b Tư Mã Chiêu vây ch t, trong thành h t
lương, quân sĩ mu n ra ñánh, nhưng Ð n không ch u. Lâu ngày quân sĩ n n lòng,
ñêm nào cũng có k lén ra ñ u Ng y .



Trong lúc ñó, tư ng Ngô là Vu Thuyên t i, th y binh mình quá ít so v i binh
Ng y, l i g p Vương Cơ hét l n :
- Tình th ñã nguy ng p, sao không ñ u ñi cho s m ?
Vu Thuyên n i gi n nói :
- Lãnh m ng ñi c u n n, ñã không c u mà còn ñ u hàng, thì th t trái nghĩa l m
th y . Nói xong l y ñao t v n trư c m t Vương Cơ.
Còn Văn Khâm m t góc thành v i hai con, th y quân sĩ nhi u ngư i ñói lã,
bèn nói v i Gia Cát Ð n :
- Lương ñã c n, quân sĩ nhi u k ch t ñói, nên cho quân phương B c ra ngoài
thành ñ b t ăn ñi.
Ð n n i gi n :
- Ngươi c ý h i ta chăng ?
Bèn sai quân ñem ra chém.
Văn Anh, Văn H th y cha b gi t, l p t c ra ñ u Ng y.
Tư Mã Chiêu th y Văn Anh khi xưa ñã ñánh lui binh Ng y, mu n gi t ñ báo
thù, nhưng Chung H i can :
- Vi c xưa là t i c a Văn Khâm. Nay Khâm ñã ch t, n u gi t hai con c a y ñã ra
hàng, e nhi u ngư i không ph c.
Chiêu nghe l i, sai g i Văn Anh, Văn H vào ph d r i phong cho làm quan n i
h u.
Gia Cát Ð n trong thành không th y quân ñ n c u vi n, Các tư ng l i ra ñ u
Ng y nhi u , bèn than m t h i r i cũng t v n mà ch t. Quân sĩ th y v y m c a
thành ñ u hàng h t.
Tư Mã Chiêu vào thành Th Xuân, truy n b t h t gia quy n Gia Cát Ð n bu c
ph i ñ u hàng. Nhưng b n tùy tùng nh t lo t không ch u. Chiêu n i gi n truy n ñem
chém h t.
Các tư ng Ngô th y thành Th Xuân ñã m t, Gia Cát Ð n b ch t, mà tr v thì
s Tôn Lâm, bèn kéo binh ñ n ñ u Tư Mã Chiêu h t.
D p xong ñ t Hoài Nam r i , Tư Mã Chiêu bèn thĩnh Ng y Chúa v L c Dương,
nhưng ñi n a ñư ng thì ñư c tin Khương Duy ñã l y ñư c Trư ng Thành r i.
Tư Mã Chiêu v i ngh k phá binh Th c.
Khương Duy H n Trung ch n ñư c hai tư ng là Tư ng Thơ và Phó Ki m. C
hai ñ u tài trí thao lư c. L i ñư c tin Gia Cát Ð n d y binh ñánh Tư Mã Chiêu thì
trong lòng c m ng, bèn tâu v i H u chúa xin ñem binh ph t Ng y .
Quan Trung Tán là Tiêu Châu th y v y than :
- H u chúa ñam mê t u s c , l i dùng Ho n quan Huỳnh H o lo vi c chơi b i ,
bõ bê vi c nư c . Còn Khương Duy thì nay ñánh ch này , mai ñánh ch khác ,
không thương xót quân sĩ , bèn làm m t Thiên Thư Qu c Lu n mà g i cho Khương
Duy .
Lu n r ng :



Xưa các ñ i qu c không lo thì sinh bi n , Ti u qu c không lo thì sinh tr . Nay
Th c ñã y u , vi c trào chính bõ bê , ho n quan hoành hành , Chúa Thư ng nhu
như c. Còn bên ngoài thì c nay chinh ph t nơi này , mai chinh ph t nơi khác, làm
chó quân kh mà dân cũng không an.
Do ñó mà xét ñư c nư c y u, nư c m nh.
T th an bang thì ph i ñư c lòng dân dã, r i s a sang lu t pháp h u có ñư c cái
an bên trong thì kh i s cái m nh bên ngoài.
Nay không ñư c như trên mà ham ñánh là ñi u không nên .
Ph i tùy th i mà ñ ng , còn ch tin vào trí dũng mà thôi e có lúc không thành .
Khương Duy ñ c xong, v t b , c d y binh như thư ng.
Phó Ki m bàn nên ñánh Trư ng Thành có lương th o nhi u .
Khương Duy ñ ng ý và ra binh l i Tr m Lãnh ñ ñi Trư ng Thành.
Anh h Tư Mã Chiêu là Tư Mã V ng hi n ñang tr n gi nơi này, li n cho Vương
Chơn và Lý Bàn ra h tr i ngoài thành ñ ñ i ñ ch .
G p nhau trên tr n ñ a , Khương Duy b o Tư Mã V ng :
- B n ngươi nay b t chư c Lý Thôi , Quách Dĩ r i ñó . Mau qui thu n là hơn .
Tư Mã V ng m ng l i :
- B n gi c chúng bay , t dưng xâm ph m Thư ng qu c , không mau lui binh t
ch ng toàn thây .
R i ra l nh cho Vương Chơn ra ñánh .
Bên này Phó Ki m cũng xông ra , dùng th b t s ng ñư c Vương Chơn .
Phó Ki m toan quay v thì Lý Bàn v t ra ñ c u b n .
Phó Ki m bi t , cho ng a ch y ch m r i rút kim gi n ra ñàng sau trúng Lý Bàn
té lăn xu ng ng a mà thác.
Tư Mã V ng v i rút vào thành ñ ng ch t c a l i.
Hôm sau , Khương Duy dùng tên l a b n vào thành, binh Ng y h n lo n than
khóc.
Ðang lúc hãm thành, b ng có m t ñ o binh Ng y kéo t i, m t tư ng còn tr d n
ñ u hô l n :
- Khương Duy, mi có bi t Ð ng Tư ng Quân không ?
Khương Duy nghĩ là Ð ng Ngãi li n xông t i ñánh hơn năm mươi hi p mà
tư ng tr l i càng hăng .
Khương Duy li n nghĩ k r i ch y theo mé núi, khi th y tư ng tr g n ñu i k p
li n quay thương chém trái.
Tư ng tr tránh ñư c, nhưng con ng a thì b qu xu ng.
Khương Duy toan chém n a thì có m t tư ng phi ng a t i hét l n :
- Ch h i con ta là Ð ng Trung, có ta là Ð ng Ngãi ñây !
Khương Duy ñánh lâu ñã m t nên h n Ð ng Ngãi hôm sau ñánh.
Ð ng Ngãi th y tr n ñ a mình b t l i nên cũng rút binh v , sau ñó m t m t c
th , m t m t báo cho Tư Mã Chiêu.
Khương Duy nói v i Phó Ki m :



- Nó ñ i Tư Mã Chiêu phân ñ o quân mà ti p c u. Nay ta ph i báo Tôn Lâm
ñánh m nh ñ c m chân Tư Mã Chiêu . V a d t l i ñã có tin c p báo Tư Mã Chiêu
ñánh t i Th Xuân, Gia Cát Ð n ñã t tr n, binh Ngô cũng rút h t ! Khương Duy
th t kinh li n lui binh ngay.
H i 113
M c k Ðinh Ph ng, Tôn Lâm thác
Khương Duy so tài cùng Ð ng Ngãi
Nghe tin, Ð ng Ngãi cư i b o :
- Nó s binh Tư Mã tư ng quân t i nên rút, ch rư t theo mà m c k nó .
Cho quân ñi thám thính, qu nhiên quân Khương Duy có ñ mai ph c thi t.
Nói v bên Ngô, Tôn Lâm th y tư ng sĩ không t n tình chi n ñ u, l i m t s ñ u
hàng Ng y nên rút v .
Khi ñó, Ngô Chúa là Tôn Lư ng còn nh tu i, m i vi c ñ u do Tôn Lâm quy t
ñoán, Tôn Lâm l i tàn b o nên quân sĩ chán ghét l m.
Ý Tôn Lâm là mu n soán ngôi nên coi Tôn Lư ng ch ng ra gì.
Ngày kia Tôn Lư ng khóc v i quan Th Lang là Toàn K r ng :
- Tôn Lâm nó mu n gi t ai thì gi t, tác oai tác phúc, làm sao mà tr ñ ng cho an
xã t c ?
Toàn K v n là qu c c u tâu r ng :
- N u b h th y dùng tôi ñư c tôi xin ñem h t gan óc mà báo ñáp.
Tôn Lư ng b o :
- Khanh v i Lưu Th a hi p binh l i mà gi c ng thành, tr m thì t ñem quân ñi
tr Tôn Lâm. Vi c ph i gi kín. Ch ti t l ra ngoài.
Toàn K xin Tôn Lư ng th o chi u ñ ba quân kh i xao ñ ng.
Toàn K lãnh chi u v nói l i v i cha là Toàn Thư ng, Toàn Thư ng l i k l i
v i v . Ngư i v ph n b i vi t thư báo cho Tôn Lâm.
Tôn Lâm li n cùng b n em vây ch t Hoàng Cung, b t h t ngư i nhà Toàn K và
Lưu Th a.
Lúc ñó tr i v a sáng, b n phía quân la ó vang l ng, Tôn Lư ng ñư c tin Tôn
Lâm ñã vây Hoàng Cung nên ch Toàn H u nói r ng :
- Vì cha anh ngươi mà hư vi c c a ta ! Nói r i c m gươm toan ch y ra, các quan
và Toàn H u níu l i.
Tôn Lâm sai chém h t gia quy n Toàn K và Lưu Th a r i t h p h t các quan
yêu c u ph b Tôn Lư ng mà l p ngư i khác.
Ai n y ñ u s tái m t. Duy có Hư n Y ch m t Tôn Lâm m ng, Tôn Lâm rút
gươm chém Hư n Y rơi ñ u r i ñi vào cung b o Ngô Chúa :
- T i ngươi ñáng tru l c, song ta v tình cho ngươi làm C i Kê Vương, n i ngày
ph i ñi l p t c .
Tôn Lư ng khóc l n r i ñi. Tôn Hưu t T Li t, là con th c a Tôn Quy n lên
k v.



Tôn Hưu tánh tình trung h u ngày kia có s th nh v Tri u Ðô.
G n t i nơi l i th y các quan ñón rư c quì c bên ñư ng. Lúc ñó Tôn Hưu m i
bi t chuy n Tôn Lâm th nh mình lên ngôi Hoàng ñ .
Bá quan tung hô xong, Tôn Hưu giáng ch ñ i xá thiên h , cho Tôn Lâm làm
th a tư ng, phong cháu Tôn H o làm Ô Trình H u, các quan ñ u ñư c thăng
thư ng.
Tôn Hưu trong lòng h t s c ñ phòng Tôn Lâm.
Lâm th ngày càng ngang ngư c.
Ngày kia Tôn Lâm dùng th t trâu ñ chúc th Tôn Hưu.
Tôn Hưu không nh n.
Tôn Lâm gi n l m, b o T Th a Tư ng là Trương B r ng :
- Có ngư i khuyên ta nên làm vua, song ta nghĩ chúa thư ng là ngư i hi n h u
nên chưa nh n. Nay xem ra cũng là ñ a ngu d t, nay mai ta s làm cho m i ngư i
coi .
Trương B v n có lòng trung, nói nh v i Tôn Hưu, Tôn Hưu lo l m, Trương
B tâu nên m i lão tư ng Ðinh Ph ng vào ngh k .
Ðinh Ph ng vô cung, Tôn Hưu k h t m i chuy n, Ðinh Ph ng tâu :
- Mai là ngày l p nh t , xin b h l y c ñãi y n t t c các quan, tôi s có cách
tr y .
Tôn Hưu li n cho tri u t t c tri u th n ñ n, Ðinh Ph ng c Ng y Mao, Thi Sóc
lo vi c bên ngoài, cho Trương B lo vi c n i ng, sau ñó c s gi ñi m i Tôn Lâm
phó y n.
Tôn Lâm v i vã lên xe vào cung.
Ngô chúa th nh Tôn Lâm ng i trên cao.
Rư u ñư c vài tu n, ch t Trương B d n m t ñoàn võ sĩ ch y lên ñi n mà kêu
l n:
- Có chi u d y b t l y ph n t c là Tôn Lâm !
Tôn Lâm b b t, cúi ñ u xin :
- Xin B h cho tôi v Gi ao Châu cày ru ng .
Tôn Hưu n t :
- T i ngươi không tha th ñư c . R i truy n ñem chém.
B n th h c a Tôn Lâm không dám nhúc nhích gì h t, sau ñó t t c ñ u ñư c
tha, ai v nhà n y. Duy có m y ngư i em Tôn Lâm cũng b ñem ra ch chém.
Sau ñó Ðinh Ph ng tâu :
- Th c chúa ngày ñêm ham mê t u s c, th nào Tư Mã Chiêu sau khi soán Ng y
s ñánh t i Th c, m t Th c thì nguy t i Ngô. V y xin b h ph i lo ñ phòng m i
ñư c .
Ngô chúa than :
- Còn Gia Cát Võ H u thì ñâu ñ n ñ i Th c chúa như v y ?
Nói v Khương Duy m t l n n a xin ñem binh ñi ph t Ng y.
H u chúa h i vì c sao thì Khương Duy tâu :



- Ng y không ñánh ta là vì ta luôn không cho nó ng i yên. Xin b h bên trong
mau ch nh ñ n vi c nư c cho dân nh , còn ñ i ngo i xin b h tin nơi tôi .
H u chúa chu n y.
Khương Duy li n cho Liêu Hóa. Trương D c ñi tiên phong, Vương Hàm,
Trương Võ ñi t quân, H H u Bá ñi trung quân, t t c ra th ng H n Trung, sau ñó
nh m Kỳ San ti n t i.
Binh Ng y hay tin c p báo Ð ng Ngãi .
Ð ng Ngãi li n cho s a so n ngay t i hôm ñó ñi cư p tr i, kêu con là Ð ng
Trung và S Ðoán ñánh hai bên t h u, c Trình Luân ñánh vào tr i gi a.
Khương Duy ñêm ñó l p tr i chưa xong, truy n binh lính ph i h t s c ñ phòng.
Khi binh Ng y v a ñánh vào, Khương Duy hô lên m t ti ng t c thì b n m t n i d y
ñón ñánh binh Ng y thua ch y, b l i khí gi i r t nhi u.
Các tư ng Ng y thua ch y v Ð ng Ngãi than :
- Còn Khương Duy, còn khó cho ta l m thay !
Hôm sau, Khương Duy kêu Ð ng Ngãi ra ñ i ñ ch.
Ð ng Ngãi dàn binh chân núi Kỳ San, Khương Duy cũng bày tr n xong g i
b o Ð ng Ngãi :
- L n trư c, ngươi ñã tr n, l n này ta quy t xem tài c a ngươi cao th p ra sao ?
Ð ng Ngãi ñáp :
- Ngươi ch có s c m nh võ phu, sánh làm sao ñư c v i ta ?
Khương Duy h i :
- V y ngươi có tài chi, cho ta bi t ?
Ð ng Ngãi nói :
- Ta s l p tr n, ngư i xem mà s thì nên rút binh v ngay cho kh i h i t i binh
sĩ .
Ð ng Ngãi l p tr n xong, h i Khương Duy có bi t tr n gì.
- Ðó là Bát Quái tr n .
Ð ng Ngãi li n b o :
- Hãy xem ta bi n tr n .
T c thì tr n ñ o bi n hóa thành sáu mươi b n c a.
Ð ng Ngãi h i :
- Ngươi th y th nào ?
- Như v y có gì là l , ngươi hãy xem ta .
Khương Duy bày tr n m t h i r i h i Ð ng Ngãi.
Ð ng Ngãi nói :
- Ngươi b t chư c ta l p tr n bát quái .
Khương Duy h i :
- Có dám phá không ?
Ð ng Ngãi li n khi n quân ti n t i.



Khương Duy li n ph t c , bi n thành tr n Trư ng xà quyên ñ a, Ð ng Ngãi
không bi t ñàng nào mà ra, kinh h n b t vía. Ðang lúc nguy kh n, may có ñ o binh
c a Tư Mã V ng kéo t i, c u ñư c Ð ng Ngãi ra.
Chín tr i Ng y Kỳ San ñ u b Khương Duy cư p m t.
Tư Mã V ng nói :
- Khương Duy h c Kh ng Minh r t nhi u, khó g t va ñư c .
Ð ng Ngãi l i h i Tư Mã V ng làm sao phá ñư c tr n c a Khương Duy.
Tư Mã V ng k ñã h c l i nơi Th ch Qu ng Nguyên và Thôi Châu Bình ngày
trư c.
Tư Mã V ng sau ñó h a giúp Ð ng Ngãi l y l i các tr i ñã m t.
Ð ng Ngãi nói :
- Xin ông c lo ñ u tr n v i Khương Duy. Tôi s d n m t ñ o binh ñánh b c h u
Kỳ San thì th nào cũng th ng .
R i ñó h chi n thơ cùng Khương Duy.
Khương Duy phê y r i tr l i chi n thơ. Sau ñó h p chư tư ng nói :
- Tôi ng bên Ng y có mưu k gì ñây .
Liêu Hóa nói :
- Nó mu n g t ta ñâu tr n pháp ñ th a cơ ñánh b c h u ñó .
Khương Duy cư i ñáp :
- Chính th . Nói xong sai Liêu Hóa, Trương D c, ñem quân mai ph c sau núi.
Ngày hôm sau, Khương Duy, Tư Mã V ng cùng bày tr n xong xuôi .
Khương Duy b o Tư Mã V ng hãy b tr n xem.
Tư Mã V ng l i bày tr n Bát Quái, sau l i bi n tr n ñ r i h i Khương Duy.
Khương Duy nói :
- Cách bi n có t i ba trăm sáu mươi lăm l n, ta ch c ngươi ch ng bi t ch nhi m
m u c a tr n y ñâu ?
Tư Mã V ng không h c h t cách bi n hóa nên h i l i :
- Ta không tin tài ngươi, v y chính ngươi hãy bi n hóa cho ta xem .
Khương Duy cư i b o :
- Hãy v kêu Ð ng Ngãi ra xem .
Tư Mã V ng nói :
- Ð ng Tư ng quân có chư c hay hơn, có ñ u tr n pháp v i ngươi làm gì .
Khương Duy nói :
- Chư c hay là ñánh b c h u ta ch gì ?
Tư Mã V ng th t kinh, v a mu n rút lui thì Khương Duy c m roi ra hi u, quân
mai ph c ào ra, binh Ng y d m lên nhau ch y.
Còn Ð ng Ngãi cùng Trình Luân ñi vòng ñ ñánh phía sau núi, ch t nghe pháo
l nh n , binh Th c kéo ùa ra vây b c, Liêu Hóa xông t i ñánh Trình Luân, Luân
ch ng l i b ñâm ch t.
Ð ng Ngãi rán s c phá vòng vây, trên mình b b n mũi tên. Ch y ñư c v thành
thì Tư Mã V ng cũng v a v t i.



Nh tên, băng bó v t thương xong, hai ngư i l i thương ngh .
Tư Mã V ng nói :
- Hi n H u Chúa Lưu Thi n say mê t u s c. Ta ph i dùng k ph n gián v i b n
ho n quan là Huỳnh H o ñ tri u Khương Duy v thì gi i ñư c m i nguy này .
Ð ng Ngãi khen k hay và h i ai dám ñi vi c này ?
Có ngư i bư c ra xin ñi, nhìn l i là Ð ng Quân.
Ð ng Ngãi li n cho Ð ng Quân mang theo b c vàng châu báu th t nhi u ñ k t
liên v i Huỳnh H o phao ñ n Khương Duy có ý t o ph n, nay mai s ñ u Ng y.
K ñó ñư c thi hành, ch ng bao lâu Khương Duy ñư c tri u v .
Ð ng Ngãi toan ñu i theo thì th y hàng ngũ binh Th c ch nh t , không dám
ñu i n a, ñành lui binh.
H i 114
Tr Tư Mã, Ng y Chúa b h i
B lương th o, Khương Duy c th ng
V ñ n tri u, Khương Duy ñư c H u Chúa v i vào b o :
- Khanh ñi chinh chi n quá lâu, tr m nh nên tri u v ch không có vi c chi .
Khương Duy tâu :
- Công ñã g n thành mà ph i b , h n là k ph n gián c a Ð ng Ngãi ñây .
H u Chúa l i b o :
- V y khanh tr l i H n Trung, ch d p khác, ñâu có mu n .
Khương Duy th dài r i lui ra.
Nói v bên Ng y, vi c tri u chính ñ u do Tư Mã Chiêu quy t ñ nh, Tào M o ch
ng i bù nhìn mà thôi.
B a n , Tư Mã Chiêu ñem gươm lên ñi n.
Tào M o l t ñ t ngh inh ti p.
Các quan tâu :
- Ð i Tư ng Quân công ñ c như núi ñáng gia phong T n Công và ban C u Tích.
Tào M o chưa bi t nói gì thì Tư Mã Chiêu h i :
- Cha con tôi ñ u có công l n v i tri u ñình, phong T n Công có quá ñáng hay
sao ?
Tào M o nói :
- Ðó là vi c x ng ñáng .
Tư Mã Chiêu cư i r i ra v .
V cung Tào M o g i Vương Tr m , Vương Kinh và Vương Nghi p vào khóc
mà r ng :
- Tư Mã Chiêu ñ nh soán ngh ch. Các khanh có k gì giúp tr m không ?
Vương Kinh khuyên hãy rán nh n nh n ch cơ h i .
Tào M o nói :
- Nh n quá r i. Các khanh không giúp Tr m thì Tr m hành ñ ng m t mình .
Vương Nghi p và ñ ng b n lui ra .



Vương Nghi p nói :
- Nhà Vua nh t quy t hành ñ ng. Ta nên mau báo cho Tư Mã Công hay k o b
v lây ?
Hai ngư i kia không ch u, Vương Nghi p li n ñi báo m t mình.
Còn Tào M o t c th i sai h v Quan Tiêu Bá ñi u ñ ng ñư c hai trăm túc v
binh ph t c kéo ra kh i h u cung.
Vương Kinh quì tâu :
- B h làm sao mà ch ng ñư c binh ròng c a Tư Mã Chiêu ? Kính xin xét l i .
Tào M o không nghe, khi n quân ñ y xe th ng ra Long Môn thì g p Gi Sung
nai n t nhung ph c , ng i trên ng a, m t bên có Thành T , m t bên có Thành Tuy
d n m y ngàn binh ñi t i.
Tào M o ch ng gươm b o :
- Có Thiên t ñây, sao các ngươi dám kinh d ng ?
Quân sĩ th y ñ u yên l ng không dám ti n t i n a.
Thành T h i Gi Sung :
- Gi t hay b t ?
Gi Sung ñáp :
- Ý Tư Mã Công là gi t !
Thành T li n hươi kích ñâm Tào M o ch t g c trên xe.
Tiêu Bá cũng b Thành T ñâm ch t luôn.
Vương Kinh ch y t i m ng Gi Sung li n b b t gi .
Hay tin Tào M o ñã ch t, Tư Mã Chiêu gi b ôm thây khóc lóc th m thi t.
Các quan v i vã lo an táng Tào M o theo l nghi nhà vua.
Lúc ñó có Tr n Th i m c ñ tang ph c t i l y trư c linh sàng .
Tư Mã Chiêu h i vi c này ph i x như th nào ?
Tr n Th i nói :
- Xin chém Gi Sung cho yên lòng dân .
Tư Mã Chiêu l i h i :
- Sau ñó còn chém ai n a ?
Tr n Th i ñáp :
- Tôi không bi t n a .
Tư Mã Chiêu nói :
- Thành T ñáng gi t và tru l c ba h .
Thành T kêu lên :
- Ðó là Gi Sung truy n l nh c a ngươi cho ta !
Tư Mã Chiêu v n truy n l nh cho lôi Thành T ra c t lư i và sau ñó chém ch .
C nhà Vương Kinh cũng b b t.
Th y m b trói, Vương Kinh khóc r ng :
- T i con b t hi u mà ra .
Bà m cư i mà b o :
- Ch t như v y cũng không ñáng ti c ñâu .



Tư Mã Chiêu li n cho chém c nhà Vương Kinh m t lư t.
Sau ñó Gi Sung nói v i Tư Mã Chiêu :
- Nay nên n m l y s nghi p nhà Ng y .
Tư Mã Chiêu cư i mà r ng :
- Văn vương ñư c hai ph n thiên h còn ph ng s nhà Ân. Ngay Võ Ð không
ch u th ph c nhà H n thì cũng như ta không ch u th ph c nhà Ng y .
B n Gi Sung bi t ý Tư Mã Chiêu mu n ñ vi c y cho con nên không nh c nh
n a.
Tư Mã Chiêu li n l p Tào Hoàng lên làm Hoàng ñ .
Tào Hoàng l i c i tên là Tào Hoán, l y niên hi u là C nh Nguyên ngươn niên.
Tào Hoán phong Tư Mã Chiêu làm Th a Tư ng, tan phong tư c Công, còn bá
quan văn võ ñ u ñư c thăng thư ng.
Khương Duy bên Th c hay tin thì m ng l m, nói r ng :
- Tư Mã Chiêu làm chuy n ph vua, ta có c ph t Ng y r i.
Li n vi t thư sang Ðông Ngô xin c binh ti p ng.
Sau ñó cho Liêu Hóa , Trương D c làm tiên phuông, và Khương Duy cũng kéo
ñ i binh theo, chia ba ñ o nh m Kỳ San. .
Ð ng Ngãi ñang Kỳ San thì ñư c tin binh Th c t i .
Vương Quán ghé tai Ð ng Ngãi nói :
- C làm . . . như v y... như v y . . . thì b t ñư c Khương Duy .
Ð ng Ngãi nói :
- Tư ng quân nên c n th n vì Khương Duy túc trí ña mưu l m .
Nói r i c p cho Vương Quán m y ngàn quân.
Vương Quán li n d n quân ñi th ng Tà C c, t i y t ki n Khương Duy, quì khóc
dư i ñ t mà r ng :
- Tôi là Vương Quán, con c a Vương Kinh. Cha tôi b Tư Mã Chiêu gi t nên tôi
xin ñ u tư ng quân ñ báo m i ph thù.
Khương Duy m ng r mà r ng :
- Ngươi th c tình như v y, ta xin ch p nh n. Trong quân có lương th o là tr ng
v y ngươi hãy ñ n Xuyên Kh u v n lương ñ n Kỳ San ngay.
Vương Quán th y th tư ng là Khương Duy ñã trúng k c a mình.
H H u Bá v i nói v i Khương Duy :
- Nó trá hàng thì sao ?
Khương Duy nói :
- Ta ñã bi t r i. Tư Mã Chiêu gi t Vương Kinh thì ñâu còn cho con gi tr ng
trách trong quân . V l i Vương Kinh b gi t c ba h nên Vương Quán nh n láo ñó
thôi. Ta nhân k nó mà dùng k ta .
H H u Bá khen mãi.
Cách vài ngày sau, quân Th c l i b t ñư c ngư i mang thư cho Vương Quán.
Trong thư, Vương Quán h n Ð ng Ngãi ngày hai mươi tháng tám thì v n lương ñ n
th ng ñ i tr i, v y xin Ð ng Ngãi ra ti p ng.



Khương Duy chém ngư i mang thư, r i cho th h c a mình thay th ñưa thư
cho Vương Quán.
Ð ng Ngãi ñư c thư, m ng l m, tr l i y h n, th h c a Khương Duy l i mang
v cho Vương Quán.
Khương Duy li n sai quân ch t c khô và ñ d n h a vào m y trăm xe lương,
ph v i xanh như xe lương thi t. R i sai H H u Bá mai ph c nơi San C c, cho
Tư ng Thơ ñi ng Tà C c, Liêu Hóa, Trương D c thì ñánh Kỳ San.
Ðúng ngày h n, qu nhiên Ð ng Ngãi d n binh ñ n n o Ðàm San , th y núi non
hi m tr , lên cao nhìn qu có binh Ng y ñang áp t i m y trăm xe lương.
L i có quân ñ n báo :
- Vương tư ng quân ñã v n lương t i b cõi r i, xin tư ng quân mau ti p ng .
Ð ng Ngãi li n d n quân ñi t i, x y nghe chiêng tr ng vang tr i, tư ng Th c là
Phó Ki m d n quân ra ch n ñư ng ñón ñánh. Lúc ñó các xe lương ñã phát h a, cháy
b ng b ng, Ð ng Ngãi không bi t ñư ng nào mà thoát thân.
L i có ti ng hô :
- Ai b t ñư c Ð ng Ngãi s ñư c tr ng thư ng !
Ð ng Ngãi quăng b c khôi giáp, xu ng ng a mà ch y b , l i su i trèo non c
tr n mi t.
Khương Duy không tìm ra Ð ng Ngãi cũng thâu binh v .
Vương Quán bi t cơ mưu ñã b i l cũng ñ t ñư ng s n ñ o r i ch y vào H n
Trung.
Binh Th c ñu i theo vây ri t, Vương Quán cùng ñư ng ph i nh y xu ng sông t
v n.
Khương Duy c th ng, nhưng ñư ng s n ñ o b ñ t nên cũng ph i ñ n quân l i,
ch d p khác xu t binh.
H i 115
Tri u Khương Duy , H u Chúa c tin
Xin kh n ñi n , Tư ng Quân tránh h a
Ðư c ít lâu, Khương Duy s a ñư ng s n ñ o g n xong li n vi t bi u xin ph t
Ng y l n n a.
H u Chúa còn phân vân thì Tiêu Châu thưa :
- Tôi xem thiên văn thay ñ t Tây Th c ánh sáng lu m , e c t quân sang b t l i,
xin B H không chu n y .
H u Chúa nghĩ ng i r i b o :
- Thôi ñ Khương tư ng quân ñi chuy n n a xem sao .
Th là Khương Duy l i ra binh l n n a.
Liêu Hóa bàn :
- Theo tôi quân sĩ còn m t mõi, Ð ng Ngãi là k ñ ch không v a, nên tôi không
dám l m bàn .
Khương Duy không b ng lòng nói r ng :



- Xưa Th a Tư ng sáu l n ra Kỳ San, nay ta m y phen ph t Ng y, t t c ch vì
vi c nư c. Thôi ñ ta quy t ñ nh : hãy l y Diêu Dương trư c, sau s hay .
Khương Duy ñ Li u Hóa gi H n Trung, còn mình ñem ba mươi muôn binh ñi
ñánh Diêu Dương.
Tư Mã V ng bàn v i Ð ng Ngãi, Ngãi nói :
- Ph i phân binh làm hai, m t ñ o ñi c u Diêu Dương. G n Diêu Dương có
thành H u Hà v y ông ñem binh ñ n Diêu Dương mai ph c làm... như v y, như
v y... còn tôi ph c s n H u Hà .
Sau ñó cho H H u Bá ñi tiên phuông .
T i nơi th y các c a thành m r ng, H H u Bá e có k chi.
Các tư ng gi c :
- Thành rõ ràng b tr ng, bá tánh ch c ch y r i .
H H u Bá li n vô thành, quân sĩ lũ lư t ñi theo. V a qua c ng thành, b ng các
c u treo ñ u rút lên, ti ng quân la ó vang d y. V a mu n lui thì quá mu n, H H u
Bá cùng m y trăm quân ñ u b tên b n ch t.
Tư Mã V ng ùa ra ñánh, g p Khương Duy. Hai bên ñ u cùng lui l i .
Sau khi nghe H H u Bá t tr n, Khương Duy ñau xót vô cùng.
Ðêm y Ð ng Ngãi lén ñánh tr i Th c.
Khương Duy ch ng tr h t s c m i ra kh i vòng vây, lui binh hai mươi d m.
Quân Th c có v b xao ñ ng, Khương Duy nói :
- Ðư c thua là s thư ng, ai nói lui binh, ta s chém ñ u !
Trương D c bàn :
- Ch c Kỳ San ñ ch b tr ng, v y xin cho tôi ñánh Kỳ San, ñư c Kỳ San thì
ñánh Tràng An như tr bàn tay .
Khương Duy li n l i H u Hà lo ñ i ñ ch v i Ð ng Ngãi, còn Trương D c ñi
ñánh Kỳ San.
Hàng ngày Khương Duy cho quân ch i m ng, Ð ng Ngãi không ch u ra binh.
Ð ng Ngãi Nghĩ th m :
- Hàng ngày nó khiêu khích, ch c sau lưng, nó l n ñi ñánh Kỳ San .
Bèn b o Ð ng Trung l i c th , còn mình ñi c u Kỳ San.
Ðêm y, quân Ng y la ó khiêu chi n. Khương Duy không cho quân ra ñánh .
(Ðó là Ð ng Ngãi gi ý khiêu chi n, xong kéo r c ñi Kỳ San) .
Nhưng Khương Duy cũng ñoán ñư c mưu chư c c a Ð ng Ngãi bèn kêu Phó
Ki m l i gi tr i, còn Khương Duy l p t c mang quân ñi c u Trương D c.
Nói v Trương D c ñang b Ð ng Ngãi ñánh, quân Th c c thua, x y nghe binh
kéo t i la ó vang d y, thì ra ñ o quân Khương Duy, v a k p t i và xung tr n ngay.
Duy ñánh Ngãi thua, rút vào Kỳ San c th .
Khương Duy cho quân vây kín.
H u chúa lúc này Thành Ðô hoang dâm vô ñ , vi c gì cũng nghe Ho n quan là
Huỳnh H o. Các quan ai cũng oán gi n. K quân t thì lánh xa , k ti u nhân thì ñua
nhau n nh hót. Tri u chánh ñ nát.



Lúc ñó có Ði m Võ ch ng có công chi, ch khéo xu ph Huỳnh H o mà ñư c
phong H u tư ng quân.
Ði m Võ tâu v i H u chúa :
- Khương Duy ñánh hoài không th ng, xin c ngư i khác thay th .
H u chúa h i Huỳnh H o :
- Ai thay th ñư c Khương Duy ?
Huỳnh H o tâu :
- Ði m Võ thay ñư c .
T c khác, H u chúa cho tri u Khương Duy v trào.
Khương Duy ñang vây ñánh ñ ng Ngãi thì liên ti p có t i ba chi u ch tri u v .
V ñ n H n Trung, Khương Duy cho quân l i ñó r i v Thành Ðô ra m t H u
Chúa. Nào ng ch m y ngày li n, H u Chúa cũng ch ng lâm trào.
G p Khư c Chánh, Khương Duy h i thăm s vi c thì Khư c Chánh b o nh :
- Huỳnh Hao mu n cho Ði m Võ thay th ông .
Khương Duy gi n nói :
- Ta ph i tri t tên ho n quan này m i ñư c .
Khư c Chánh nói :
- Thiên t s không dung ông ñâu. V l i ông là rư ng c t c a nư c Th c, nên
khá mà gi mình .
B a sau, vua và Huỳnh H o còn ñang y n m trong vư n, Khương Duy ñi th ng
vào, quì khóc mà tâu :
- Tôi ñang vây Ð ng Ngãi, công s p thành thì ñư c tri u v , ch ng hay có vi c
chi quan h l m v y ?
H u Chúa không bi t nói gì, Khương Duy l i tâu :
- Huỳnh H o chính là b n Th p thư ng Th khi trư c ñó. Xin B H mau tr b n
chúng thì m i mong khôi ph c ñư c Trung Nguyên.
H u Chúa không b ng lòng mà r ng :
- Ho n quan thì có quy n chi mà khanh lo. Ch ng l khanh không dung ñư c
m t tên ho n quan sao ?
R i cho Huỳnh H o ra l y Khương Duy.
Huỳnh H o v a khóc v a l y mà nói :
- K này ch bi t ngày ñêm h u h Thánh Thư ng , xin Tư ng quân tha th .
Sau ñó Khương Duy lui ra, k chuy n l i v i Khư c Chánh.
- Tôi e tư ng quân s mang h a ch ng lâu.
Khương Duy h i :
- V y ph i làm th nào ?
- Tư ng quân ph i b t chư c Võ H u lui v làm ñ n ñi n thì m i thoát ñư c n n
này. Lũng Tây có ñ t Ð p Trung r t phì nhiêu, Tư ng quân nên xin v ñó, m t là



ñ g o cho quân, hai là tr n gi biên gi i nư c Th c, như v y là k b o qu c an
thân ñó .
Khương Duy ch p tay bái t .
Hôm sau, Khương Duy xin Vua ñư c ra Ð p Trung làm ñ n ñi n.
H u Chúa chu n y.
Quân sĩ ñư c theo Khương Duy v Ð p Trung ngh ngơi làm ru ng , ñ chinh
chi n thì ai cũng m ng.
Khương Duy l i cho H T gi H n Th , Vương Hàm tr n Nh c thành. Tư ng
Thơ và Phó Ki m gi quan i.
Ð ng Ngãi hay tin Khương Duy v làm ñ n ñi n thì m ng l m .
Vi t thư dâng Tư Mã Chiêu xin nhân cơ h i mà ñánh chi m Tây Th c .
Gi Sung can :
- Nên cho ngư i lén ñâm ch t ñư c Khương Duy r i hãy ñánh.
Tu n M o nói :
- H u Chúa ñam mê t u s c , vi c tri u chính trong tay ho n quan. Dù Khương
Duy có tài cũng ch ng c u n i. Ðánh
Th c ngay là ph i.
Tư Mã Chiêu cư i nói :
- Ðó cũng là ý ta. V y nên c ai làm tư ng ?
Tu n M o nói :
- Ð ng Ngãi có tài trí , nay c thêm Chung H i làm Phó, t t xong vi c.
Tư Mã Chiêu li n v i Chung H i t i bàn lu n.
Chung H i l y b n ñ nư c Th c trình bày c n k v i Tư Mã Chiêu . Ch nào
nên ñóng quân, ch nào nên ñ n lương.
Tư Mã Chiêu r t b ng lòng h i k ñánh ra sao.
Chung H i thưa :
- Tây Th c ñ t r ng, xin cho Ð ng Ngãi và tôi chia binh hai ñ o, m i ngư i ti n
ñánh m t ngã mói xong.
Tư Mã Chiêu li n phong Chung H i làm Tr n Tây Tư ng quân, Ð ng Ngãi làm
Chinh Tây Tư ng quân cùng lo ñánh Th c.
Chung H i còn e Ðông Ngô th a cơ ñánh Ng y nên cho ngư i ñi s m s a chi n
thuy n làm cho Ngô ph i phòng b mà không dám c u Th c.
Tư Mã Chiêu khen ng i mãi.
H i 116
Chung H i ti n binh vào Tây Xuyên
Võ H u hi n thánh, núi Ð nh Quân
Nh m năm C nh Nguyên th tư, Chung H i xu t quân, Tư Mã Chiêu theo ñưa
hơn mư i d m m i tr l i.
Tri u Ð thưa v i Tư Mã Chiêu :
- Chung H i có chí l n, nay l i gi ao tr n binh quy n, tôi e có ñi u tai h i .



Tư Mã Chiêu nói :
- Ði u ñó tôi cũng ñã d li u. N u Chung H i phá tan Th c, ngư i Th c oán
gi n thì ai theo nó . Còn th ng tr n xong thì binh sĩ mong ñư c v nhà, ai còn nghe
nó làm ph n ? Như v y lúc rày chưa ñáng lo .
Tri u Ð nghe Tư Mã Chiêu phân tách rõ ràng thì trong lòng r t ph c .
Các quan th y Chung H i kéo quân ñi t ch nh, gươm ñao sáng qu c , y giáp r
ràng thì ñ u khen ng i. Duy có Tư ng qu c là Lưu Thi t thì cư i mà ch ng nói chi .
Thái úy là Vương Tư ng bèn h i Lưu Thi t :
- Theo ông, Chung H i có l y ñư c Th c không ?
Lưu Thi t nói :
- L y Th c thì nh t ñ nh r i. Duy có c Chung H i l n Ð ng Ngãi s ch ng m t
ai tr v .
Vương Tư ng g ng h i vì sao, Lưu Thi t c cư i tr không ñáp, Vương Tư ng
chán không h i n a.
Chung H i t i Kỳ San h i các tư ng ñư c hơn tám mươi viên .
Chung H i h i ai mu n làm tiên phong thì có H a Nghi, con H a Ch xin ñi.
Chung H i b o :
- Ngươi ph i d n năm trăm binh k , m t ngàn binh b mà kéo ñ n H n Trung,
r i chia ba ñ o nh m Tà C c, L c C c và Tí Ng C c. Ba ngã ñ u hi m tr , ph i
khi n quân m ñư ng cho r ng, b c c u cho ch c .
H a Nghi ñi r i, Chung H i c t ñ i binh r m r ti n theo.
Còn Ð ng Ngãi khi ñó ñang khi n Tư Mã V ng ñi ch n binh Khương, ño n cho
v i Gia Cát Ch , Vương Hi c, Ki n Hoàng và Dương Hân ñ n nghe l nh.
Ðêm y Ð ng Ngãi n m mơ ñi vào ñ t H n Trung, x y ch ñ ng s p xu ng hóa
ra cái su i, t nh d y m hôi ư c d m , li n ñem h i Thi u Hu n.
Thi u Hu n ñoán :
- Qu Ki n l i v phía Ðông Nam, mà b t l i v phía Tây B c, mà nư c là qu
ki n . Phen này tư ng quân ñi thành công nhưng tr c tr sao ñó mà không tr v .
Ð ng Ngãi nghe v y bu n l m, x y có h ch c a Chung H i, h n cùng kh i binh
g p nhau H n Trung .
Ð ng Ngãi li n cho Gia Cát Ch ñi ch n ñư ng Khương Duy trư c, khi n
Vương Hi c ñánh Ð p Trung, Dương Hân ñi b c h u Khương Duy ñánh t i.
Ð ng Ngãi t d n quân theo sau ti p ng.
Khương Duy hay tin li n vi t bi u tâu H u chúa xin cho Trương D c ra tr n
Dương Bình Quân, Liêu Hóa gi i Âm Bình, vì m t hai nơi này thì nguy ñ n H n
Trung. L i xin H u chúa c u c u v i Ðông Ngô.
Khi ñó, H u Chúa ch lo ăn u ng chơi b i , nay nghe tia d li n h i Huỳnh H o :
- Nay Ð ng Ngãi, Chung H i ti n ñánh Tây Xuyên ta, v y có cách gì ch ng c ?
Huỳnh H o tâu :
- Ðó là Khương Duy mu n bày c ñ l p công thôi ch có chi ñâu mà B H lo
ng i . Hi n có m t bà bóng r t gi i, xin cho tri u t i h i vi c ki t hung thì rõ .



H u Chúa li n cho bày bàn cúng l r i v i bà bóng t i, m i ng i lên Long Sàng.
H u Chúa ñ t nhang kh n vái tru c r i t i bà bóng b tóc xoã, ñi chân không, múa
may quay cu ng ñ o qua ñ o l i trư c bàn cúng .
Huỳnh H o tâu :
- Th n nhân ñã giáng, xin B H c h i .
H u Chúa h i han v tình hình có ñ ng an không thì bà bóng nói l n :
- Ta là th n ñ t Tây Th c ñây, xin b o cho B H bi t nay mai gi ang san nhà
Ng y cũng v tay B H , v y B H c vui chơi ñi, b t t t ph i lo nghĩ gì .
H u Chúa vui l m, tr ng thư ng cho bà bóng, ti p t c ñ n ca y n m, ch ng ñ ý
gì ñ n l i Khương Duy báo nguy.
Chung H i kéo binh t i H n Trung, tiên phong là H a Nghi mu n l p công nên
nói v i các b tư ng :
- Qua ñư c i này là H n Trung, v y ta ph i rán mà ño t i cho ñư c.
Tư ng gi i là L Tôn cho quân dùng cung tên mai ph c hai bên ch binh
Ng y.
H a Nghi d n quân ñánh t i b ng nghe pháo l nh n , r i tên t phía b n tua t a
, quân Ng y lui ch y, H a Nghi tr v báo v i Chung H i, Chung H i t i th y tên
b n rát quá cũng v i ch y v .
L Tôn ñem binh rư t theo, Chung H i v a ch y qua c u thì ñ u c u b l ,
Chung H i b té, ng a ch y m t, nên Chung H i ph i ch y b .
L Tôn v a mu n xông l i chém thì b Tư ng Ng y là Tuân Kh i b n m t mũi
tên ngã ch t.
Chung H i th a th ng xông vào cư p l y San Quan.
Khao thư ng quân sĩ xong, Chung H i kêu H a Nghi t i mà qu :
- Ngươi làm tiên phong, nhi m v b t c u s a ñư ng, mà sao có cái c u ñó
không s a ch a , s p chân ng a c a ta như v y ?
Nói r i kêu quân ñem ra chém. Chư tư ng xúm l i van xin, nhưng Chung H i
nh t quy t cho khai ñao.
H a Nghi ch t, ai n y ñ u th t kinh .
Vương Hàm tr n gi Nh c thành, Tương Võ tr n gi H n thành, th y binh Ng y
quá m nh, nên ch lo c th .
Chung H i khi n Lý Phu vây ñánh Nh c Thành, Tuân Kh i vây ñánh H n thành,
còn mình th ng phía Dương Bình Quan t n phát.
Lúc ñó Phó Ki m và Tư ng Thơ ñang lo gi i này.
Phó Ki m bàn :
- Binh Ng y m i ñ n hãy còn m i m t, nên ñánh ngay thì hơn.
X y có quân báo :
- Chung H i ñã mang quân t i ngay trư c i r i .
Hai tư ng li n lên m t thành xem, Chung H i trông th y nói l n :
- Chúng bay mau hàng ñ u, ch n ch khi ta phá thành thì ng c ñá cũng thành tro
b i.



Phó Ki m l p t c mang quân, m c a thành ra ñánh.
Binh Ng y gi lui, Phó Ki m rư t theo. B ng ti ng quân la ó vang tr i, b n m t
binh Ng y ñ ra, Phó Ki m c m m t ñư ng máu ch y v thành.
Trên thành lúc ñó ñã treo c Ng y, Tư ng Thơ nói xu ng :
- Ta ñã ñ u Ng y r i.
Phó Ki m n i gi n, m ng Tư ng Thơ m t h i r i quay ra ñánh vùi v i binh
Ng y. Sau th y quân mình ch t nhi u.
Phó Ki m ra l nh ai mu n ñ u Ng y thì c ñ u, r i t v n mà thác.
Chung H i l y ñư c Dương Bình Quan.
Ðêm ñó , Chung H i th y mé Tây Nam có ti ng quân reo, ra xem thì không có
chi h t. Qua ñêm sau, l i có ti ng la ó vang d y, binh Ng y th y ñ u khi p s .
Chung H i sáng hôm sau li n lên ng a d n vài trăm ky binh theo hư ng Tây
Nam mà ñi dò xét. T i m t ng n núi kia, b ng có sát khí b ng b ng, mây dăng t
phía, Chung H i li n h i ñây là nơi nào.
Quân sĩ thưa :
- Ðây là núi Ð nh Quan, ngày trư c H H u Uyên thác nơi này .
Chung H i lòng ch ng an toan tr v b ng ñâu cu ng phong n i d y, m t ñ o
binh m o c lư t theo ng n gió mà ñi . Chung H i qu t ng a ch y, tư ng sĩ thì
quá s , nhào lăn xu ng ñ t vô s . Nhưng l thay ñám quân ñó t i r i l i t n ñi,
ch ng chém gi t m t ai !
Chung H i li n h i :
- Ð nh Quan San có mi u th nào không ?
Tư ng Thơ trình :
- Ch có ngôi m c a Gia Cát Võ H u.
Chung H i c s mà r ng :
- Ch c Võ H u hi n thánh ñây . Nói r i mang l v t và b n thân t i quì l y cúng
vái.
Ðêm ñó, Chung H i n a t nh n a mơ th y Gia Cát Võ H u hi n hi n nói r ng :
tôi c m ơn lòng thành c a Tư ng quân, v y có m t l i là khí s nhà H n ñã h t, khi
vào Tây Th c, xin Tư ng quân thương xót bá tánh, ch v ng sát .
Sáng hôm sau, Chung H i cho dùng cây c l n có b n ch B o Qu c An Dân
r i ra l nh ai phá phách nhân dân s b chém ñ u. Nh ñó dân H n Trung ñư ng lo t
hoan ngh inh, Chung H i l i ki m l i v v , m y may c a dân cũng không ai dám
l y.
Khương Duy cho Liêu Hoá, Trương D c, Ð ng Khuy t ñi ti p ng , còn mình
cũng s n sàng binh mã.
Tư ng Ng y là Vương Hi c t i khiêu chi n, Khương Duy c m thương ra ñánh.
Vương Hi c ch y, Khương Duy ñu i theo l i g p Ki n Hoàng.
Hai bên ñánh nhau thì Ð ng Ngãi cũng kéo quân t i, vây l y Khương Duy.
Ðang lúc ñó l i có tin báo các tr i Th c Cam Tòng ñã b ñ t cháy.
Khương Duy c s , cho phó tư ng l i ñánh, còn mình ñi c u Cam Tòng.



N a ñư ng l i có Dương Hân ch n ñánh, Khương Duy rán s c làm cho Dương
Hân ph i ch y.
Khương Duy ñu i theo b ng cây trên núi lăn xu ng, ch n ñư ng trư c và sau.
Khương Duy ph i băng r ng v tr i c th .
L i có tin Chung H i c th ng, Phó Ki m ñã ch t, các tư ng Tư ng Thơ, Vương
Hàm, Tư ng Võ ñ u hàng Ng y, Khương Duy v i lui quân v Cương Xuyên Kh u ,
l i b Ð ng Ngãi ch n ñư ng, m t v H n Trung cũng có tin Gia Cát Ch cũng d n
binh Ng y tr n gi .
Khương Duy ñành ñ n binh Th San .
Ninh Tùy bàn v i Khương Duy :
- Quân Ng y t p trung Âm Bình thì ch c Ung Châu binh có ít. V y nên ñánh
Ung Châu. Gia Cát Ch s mang quân Âm Bình ñi c u thì tư ng quân l i lui v
Ki m Các như v y có cơ l y l i H n Trung .
Khương Duy y ñó mà thi hành.
Quân thám thính v báo Gia Cát Ch , Ch c s li n rút binh ñi c u Ung Châu,
ch ñ ít binh gi ñ u c u .
Khương Duy làm b kéo ñi B c Ð o, sau quay l i ch ñ u c u, qu nhiên ch có
ít binh Ng y, li n xua quân ñ t h t các tr i Ng y .
Khi Gia Cát Ch tr v c u thì Khương Duy ñã ñi xa r i.
Khương Duy l i t t p ñư c binh Liêu Hóa và Trương D c.
Hai ngư i k l i vi c H u Chúa nghe l i Huỳnh H o, tin ñ ng c t không ch u
phát binh ñ ñ n ñ i Dương Bình Quan b m t.
Sau ñó Trương D c bàn nên lui v Ki m Các thì hơn.
H i 117
Qua âm Bình, Ð ng Ngãi ti n binh
Nơi Miêng Trư c t n trung Th c tư ng
X y có quân vào báo, Chung H i và Ð ng Ngãi chia binh t i m y ñ o cùng ti n
vào ñ t Th c.
Khương Duy li n d n binh v Ki m Các.
Nói v tư ng gi i Ki m Các, là Ð ng Khuy t ngày ñêm c th trư c quân
Ng y.
Ngày n th y binh mã Khương Duy t i thì c m ng rư c vào.
Nghe Ð ng Khuy t k chuy n H u Chúa tin dùng Huỳnh H o .
Khương Duy sa nư c m t r i hai ngư i b o nhau c gi thành cho v ng mà lo
khôi ph c d n d n.
Ðang nói chuy n thì có tin Gia Cát Ch t i bên thành khiêu chi n.
Khương Duy c gi n xông ra ñánh m t tr n, Gia Cát Ch thua to ch y v báo
Chung H i.
Chung H i hô t h u lôi Gia Cát Ch ra chém.
Các tư ng can r ng :



- Gia Cát Ch nguyên là thu c h Ð ng tư ng quân, n u chém e m t hòa khí ñi .
Chung H i càng t c nói r ng :
- D u là Ð ng Ngãi có t i, ta cũng chém n a là thu c h c a h n .
Nói r i cho gi i Gia Cát Ch v ñ Tư Mã Chiêu ñ nh ño t.
Có ngư i ñem vi c trên nói l i v i Ð ng Ngãi.
Ð ng Ngãi hét l n :
- Ta v i nó khác gì nhau, sao nó dám h n hào như v y ?
Con là Ð ng Trung ph i khuyên gi i mãi.
Sau ñó Ð ng Ngãi ñích thân d n vài quân k t i th ng Chung H i ñ dò la ý t .
Chung H i nghe quân báo Ð ng Ngãi ch d n có ít quân k ñi theo nên cho võ sĩ
ng tr c hai bên r i ra nghênh ti p Ð ng Ngăi.
Ð ng Ngãi bư c vào th y quân sĩ dàn ra kh p nơi thì cũng ch t d , l a l i h i
r ng :
- Tư ng quân l y ñư c H n Trung, thi t là công r t l n. V y nên tính mà l y
Ki m Các .
Chung H i h i ý Ð ng Ngãi ñôi ba l n, Ð ng Ngãi m i nói :
- Theo tôi thì cho m t ñ o binh ñánh vào Thành Ðô, Khương Duy tr v ñó c u
th a cơ Tư ng Quân ño t luôn Ki m Các .
Chung H i t ý vui v l m , r i hai bên t gi nhau.
Vào trong Chung H i nói v i chư tư ng :
- Ta c m c cho Ð ng Ngãi ñánh Thành Ðô, vì ñánh Thành Ðô thì ph i qua
ñư ng nh nơi Âm Bình. Binh Th c mà ph c ñó thì Ð ng Ngãi s ch t. Ph n ta c
ñư ng l n mà ti n ñánh có lo gì .
Ð ng Ngãi v thì nói v i con :
- Chung H i b ngoài t ra ni m n , nhưng b trong xem y có ý mu n h i ta.
V y cha c ñi n o Âm Bình ti n l y Thành Ðô cho nó h t khinh nh n cha .
R i t c th i cho quân theo ti u l Âm Bình mà ti n ñánh.
L i cho quân mang s n cơm khô và các ñ o trèo núi.
C vài ch c d m l i d ng lên m t tr i cho quân gi .
Ði t i n a thì có ng n núi Ma Thiên Lãnh, ng a không ñi ñư c, ai n y ph i ñi b
th c là v t v .
Qua kh i Ma Thiên Lãnh, th y có m t cái tr i r t l n bõ không.
Quân lính có ngư i thưa :
- Trư c Võ H u còn thì cho quân tr n gi nơi này, nay H u Chúa l i bãi b ñi .
Ð ng Ngãi nói :
- N u như có binh ph c ch này, qu là chúng ta s ch ng còn ai s ng mà v .
Trong lòng Ð ng Ngãi khâm ph c Võ H u vô cùng.
Tư ng Th c gi i Du Gi ang là Mã M o ch lo gi m y con ñư ng l n. L i nghĩ
còn Khương Duy Ki m Các nên ngày ngày c u ng rư u ch ng lo l ng gì.
V là Lý Th khuyên :
- Thành này cũng là nơi tr ng y u, xin phu quân phòng b c n tr ng m i ñư c .



Mã M o li n nói luôn :
- Lâu nay chúa thư ng ch tin nghe Huỳnh H o, tri u chánh b ñ nát, nay nư c
b xâm lăng m t lúc nào ch ng hay. Ta ch ng vì hôn quân mà chinh chi n làm gì
cho m t. H ñ ch ñ n, ta hàng là xong .
Lý Th m ng ngay cho Mã M o m t h i, phun nư c mi ng vào m t t v khinh
b.
Gi a lúc ñó thì quân vào báo không bi t Ð ng Ngãi ñi ñư ng nào mà d n binh
Ng y t i trư c i r i !
Mã M o li n v i m c a thành ra hàng ngay.
Cùng lúc Mã M o ra hàng là lúc Lý Th ñã t v n trong phòng.
Ð ng Ngãi bi t tin cho mai táng li t n r t t t .
Ð ng Ngãi chi m ñư c lương th c Du Gi ang r t nhi u, nay l i lo ti n chi m
B i Thành.
Tư ng sĩ B i Thành th y Ð ng Ngãi t i, kéo nhau ra hàng ñ u h t.
Quân ch y v Thành Ðô c p báo.
H u chúa h t h n tri u Huỳnh H o t i h i.
Huỳnh H o tâu :
- Ðó là tin ñ n, có lý nào th n thánh nói sai hay sao !
H u chúa li n kêu bà ñ ng lúc trư c, thì bà ñ ng ñã cu n gói ch y ñâu m t.
Lúc ñó văn thơ c p báo g i v như bươm bư m, bá tánh ch y lo n như ong v t
.
H u chúa h i các quan l i, các quan bu n chán nhìn nhau ch ng bi t nói gì.
Khư c Chánh tâu :
- Ch còn con c a Võ H u là Gia Cát Chiêm may ra có k c ñ ch mà thôi .
H u chúa li n v i g p Gia Cát Chiêm t i.
H u chúa khóc mà r ng :
- Ð ng Ngãi ñã ñ n B i Thành, ñe d a Thành Ðô, v y khanh có cách gì c u tr m
?
Gia Cát Chiêm tâu xin cho lãnh binh Thành Ðô mà ñi t chi n v i binh Ng y
m t phen.
H u chúa còn bao nhiêu binh ñ u gi ao h t cho Gia Cát Chiêm.
Gia Cát Chiêm h i các tư ng ai dám ñi tiên phong ?
Con Gia Cát Chiêm là Gia cát Thư ng bư c ra xin ñi.
Gia Cát Chiêm li n cho con làm tiên phong kéo quân ra kh i Thành Ðô.
Ð ng Ngãi, sau khi l y B i Thành, thì sai S Soán và Ð ng Trung kéo r c binh
ñi ñánh Miêng Trư c.
T i g n Miêng Trư c thì có m t ñ o binh Th c ñã dàn tr n s n ch ñ i.
S Soán và Ð ng Trung v a toan gi ao chi n thì th y bên hàng ngũ Th c có m t
c xe ñi ra, trên xe có ngư i chít khăn, c m qu t lông, ñàng sau l i có quân cây c
vi t m y ch :
- H n Th a Tư ng Gia Cát Võ H u .



Hai tư ng th t kinh b o nhau :
- Kh ng Minh còn s ng, chúng ta ch c ch t phen này . Nói r i quay ng a d n
binh ch y g p v tr i, l i b Gia cát Thư ng ñu i theo, gi t binh Ng y ch t r t
nhi u.
Ð ng Trung, S Soán v l p c p thưa l i v i Ð ng Ngãi, Ð ng Ngãi m ng r ng :
- D u cho Kh ng Minh còn s ng thì cũng ph i ñánh, ch sao ñư c ch y. L n
sau, các ngươi s b chém ñ u.
Nói r i cho quân dò xét, thì m i hay :
- Võ H u chính là Gia Cát Chiêm c m binh, tư ng Th c ñi tiên phong là Gia Cát
Thư ng, cháu Võ H u. Còn Võ H u ng i trên c xe ch là tư ng b ng g mà thôi.
S Soán và Ð ng Trung l i an lòng xu t tr n.
Gia Cát Thư ng ra ñ i ñ ch r t hăng hái, hai tư ng Ng y ph i lui .
Gia Các Chiêm l i ñ quân ph c ra vây ñánh, c S Soán và Ð ng Trung ñ u b
thương ch y v .
Ð ng Ngãi thay cha con Gia Cát Chiêm tài trí hơn ngư i nên vi t thư d hàng.
Gia Cát Chiêm n i gi n thét l n :
- Ð ng Ngãi dám d hàng ta sao !
R i chém luôn tên s Ng y mang thư g i ñ u v cho Ð ng Ngãi.
Ð ng Ngãi li n vây ch t Miêng Trư c, hàng ngày khiêu chi n.
Gia Cát Chiêm li n ra ñ i ñ ch.
Ð ng Ngãi thua ch y, Gia cát Chiêm rư t theo li n b l t vào mai ph c, t
xông h u ñ t m i thoát ñư c v .
Gia Cát Thư ng bàn v i cha nên c u vi n Ðông Ngô.
Gia Cát Chiêm li n vi t thư cho ngư i mang ñi.
Ngô Chúa là Tôn Hưu ñư c thư thì cho Ðinh Ph ng làm Ð i Tư ng, Tôn Di làm
Phó tư ng d n mư i muôn binh do ng Th Xuân ñi c u Th c.
Gia Cát Chiêm nóng lòng không ch u ch binh Ngô t i, bèn ñem binh ra thành
ñánh v i Ð ng Ngãi.
Ð ng Ngãi làm ra v y u th r i l a cho Gia Cát Chiêm rư t theo vào mé r ng
ñã mai ph c s n hàng ngàn quân v i cung tên.
Gia Cát Chiêm v a l t vào thì hàng ngàn mũi tên b n ra như mưa.
Gia Cát Chiêm b m y mũi tên kh p mình bèn ng a m t lên tr i kêu m y ti ng :
- Nư c Th c m t r i ! Than d t, rút gươm t v n.
Gia cát Thư ng ñem binh ñi c u cha, ñ n nơi ôm thây cha mà khóc, r i cũng b
m t tr n mưa tên mà b mình.
Sau khi l y ñư c Miêng Trư c, Ð ng Ngãi li n cho binh kéo t i Thành Ðô.
H i 118
Trư c T Mi u, Lưu Th m t v n
L y Tây Xuyên, Ng y Tư ng thành công



Quân v báo tin H u Chúa hay Miêng Trư c ñã th t th , cha con Gia Các Chiêm
ñ u t tr n, H u Chúa tri u h t bá quan vào thương ngh .
Có ngư i bàn nên ch y vào Nam Trung là ch hi m tr r i s lo sau, ngư i thì
l i e ngư i Man Phương hay ph n phúc, t i ñó s càng sanh khó, ngư i khác l i
khuyên H u Chúa nên qua nương náu bên Ðông Ngô r i s tính k sau.
H u Chúa phân vân, ch ng bi t tính sao.
B a sau quân Ng y l i ñ n sát thành hơn n a, Tiêu Châu l i khuyên H u Chúa
s m li u ñ u Ng y.
H u Chúa li n cho th o thư g i ñ n Ð ng Ngãi xin hàng.
Lúc ñó B c Ð a Vương Lưu Th m bư c ra kêu l n :
- Có Thiên T nào l i ñi ñ u gi c bao gi ?
H u Chúa nói :
- Các quan ñ u khuyên ñ u, mi có tài chi mà mu n ti p t c ñánh ? Hay mu n
cho Thành Ðô ph i ng p máu ?
Lưu Th m d p ñ u xin :
- Hãy cho tôi ra ñánh v i gi c m t tr n, n u tôi thác hãy ñ u .
H u Chúa truy n xô Lưu Th m ra ngoài, r i cho mang thư ñi ñ u Ð ng Ngãi.
Ð ng Ngãi thâu nh n ng c n, thư hàng r i gi ao thư cho mang v Thành Ðô.
Ti p thư Ð ng Ngãi, H u chúa cho ñem h t s b mà ñem qua cho Ð ng Ngãi,
m t khác vi t chi u khi n Khương Duy cũng ph i ñ u hàng.
Lưu Th m t c gi n vô cùng, c m gươm ñi vào cung.
Phu nhân là Thôi Th h i có vi c gì ?
Lưu Th m nói :
- Ph vương ñã ñ u hàng quân Ng y, ta nguy n ch t ñ ñư c g p tiên ñ dư i
su i vàng .
Thôi phu nhân khen ph i và xin ñư c ch t theo. Nói r i ñ p ñ u vào vách mà
thác.
Lưu Th m gi t luôn c ba ñ a con c a mình ño n vào Mi u Li t Chúa quì móp
xong khóc than m t lúc r i Lưu Th m
rút gươm t v n.
Hôm sau, binh Ng y vào thành.
H u chúa t trói mình quì g i xin hàng.
Ð ng Ngãi cho m trói, ñ d y r i cùng vào thành.
V v bá tánh, phong cho H u chúa làm Phiêu k tư ng quân, khao thư ng các
quan xong, Ð ng Ngãi toan ñem Huỳnh H o ra chém.
Tên ho n quan này l i khéo lo lót nên kh i thác.
K t ñây nhà H n coi như ñã m t.
Lúc ñó, Tư ng Hi n ñem chi u c a H u chúa t i cho Khương Duy.
Khương Duy ch t ñ ng h i lâu, không nói ñư c m t ti ng nào .
Tư ng sĩ xung quanh cũng ñ u nghi n răng tr n m t, k thì khóc ròng .
Khương Duy th y lòng ngư i còn m n Th c như v y nên m i nói r ng :



- Ta s có cách c u ñư c nư c Th c, các ngươi ch ng i .
Sau ñó, Khương Duy d ng c hàng Ki m Các, d n quân ñ n tr i Chung H i
xin hàng.
Chung H i c m ng, ra ngh inh ti p mà r ng :
- Sao Bá U c ñ n tr v y ?
- Binh quy n trong tay tôi h t. Nay ñ n ñ u tư ng quân là s m ñó .
Chung H i cư i, ñãi Khương Duy vào b c thư ng tân.
Khương Duy nói :
- Oai ñ c tư ng quân ñã vang l ng Tây Xuyên vì theo tôi m i ph c, ch như
Ð ng tư ng quân thì tôi quy t t chi n
mà thôi .
Hai ngư i càng ý h p tâm ñ u, cùng b mũi tên k t làm anh em, Chung H i l i
cho Khương Duy ñư c gi l i binh mã như cũ.
V ph n Ð ng Ngãi, ñư c H u Chúa hàng ph c thì t ñ c l m, d ng ñài chi n
th ng Miêng Trư c, dâng bi u v L c Dương cho Tư Mã Chiêu, trong bi u l i
văn t ph .
Tư Mã Chiêu xem xong bi u, nghĩ là Ð ng Ngãi b t ñ u có ý mu n chuyên
quy n.
Bèn vi t m t b c thư riêng cho V Quán, m t khác phong cho Ð ng Ngãi ch c
Thái úy.
Ð ng Ngãi lãnh chi u xong, l i ñư c V Quán cho xem thư c a Tư Mã Chiêu,
trong ñó d n V Quán :
- M y l i cho Ð ng Ngãi ghi trong bi u, ta còn ñang tâu báo, ch thi hành v i.
Ð ng Ngãi gi n l m sai quân mang thư v trình Tư Mã Chiêu, trong ñ i ý nói :
- Lúc này ñ ch m i hàng, vi c gì có l i thì c làm, r i tâu Thiên T sau.
Tư Mã Chiêu ñư c thư l n này, kêu Gi Sung t i nói :
- Ð ng Ngãi qu có ý ph n phúc r i, gi ph i làm sao ?
Gi Sung thưa :
- Nên phong cho Chung H i làm Tư Ð , l i khi n V Quán ch p chư ng hai
ñ o binh mã, r i g i m t thư cho Chung
H i b o cùng V Quán mà lo lo i tr Ð ng Ngãi ñi .
Tư Mã Chiêu li n làm theo k y.
Ðư c m t thư: Chung H i li n bàn v i Khương Duy.
Khương Duy nói :
- Ð ng Ngãi xu t thân nơi hèn h , nay c u may ñi ng Âm Bình mà nên công,
nhưng ñây là h ng phư c qu c gia. V l i
tư ng quân không c m chân tôi Ki m Các thì h n ñâu có thành công ?
Nay qu là h n có ý làm ph n, T n công Nghi ng là r t ñúng .
Chung H i h i có k chi tr ñư c Ð ng Ngãi.



- Nay c n làm T n công nghi h n hơn n a, t T n công s ra l nh cho tư ng quân
b t h n, v y là xong vi c .
Chung H i li n vi t thư cho T n công nói tr ng th nào Ð ng Ngãi cũng làm
ph n ñ n nơi. .
Tư Mã Chiêu qu nhiên sai s khi n Chung H i ph i ñi b t Ð ng Ngãi. L i sai
Gi Sung d n m y ngàn binh ñi ngay Tà C c . Còn mình thì cùng Ng y chúa Tào
Hoán ng giá thân chinh.
Gi Sung h i :
- Chung H i binh mã ñông g p hai Ð ng Ngãi, dư s c b t Ð ng Ngãi, v y chúa
công ñi làm chi cho nh c s c ?
Tư Mã Chiêu cư i nói :
- Ta ñi là vì Chung H i ñó .
H i 119
Mưu s b i, Khương Duy tu n ti t
Tr i qu báo, Ng y Chúa m t ngôi
Chung H i ñư c tin Tư Mã Chiêu d n b n b quân mã s p ñ n, v i h i Khương
Duy :
- T n Công ñã sai ta b t Ð ng Ngãi, v y còn t i ñây làm gì ?
Khương Duy gi c :
- Tư ng Quân ph i b t g p Ð ng Ngãi m i ñ ng .
Chung H i li n sai V Quán ñi b t Ð ng Ngãi.
Có ngư i b tư ng c a V Quán ngăn V Quán l i mà r ng :
- Chung H i mu n nh tay Ð ng Ngãi gi t Tư ng quân ñó. Ch nên ñi .
V Quán nói :
- Ta ñã có k r i .
T c th i cho truy n rao : Ð ng Ngãi có ý t o ph n. T n công ch truy n b t
Ð ng Ngãi tôi. Còn ai ñ u ñ u ñư c tha h t .
M i ngư i li n qui hàng h t. Ð ng Ngãi v a ng d y cùng v i Ð ng Trung, hai
cha con ñ u b b t.
Quân c a Ð ng Ngãi nh p m t v i quân Chung H i.
Chung H i cho s m s n hai tù xa ñ gi i c a con Ð ng Ngãi v cho Tư Mã
Chiêu.
Sau ñó Khương Duy b o Chung H i :
- Tư ng quân cũng ñ s c b t Ð ng Ngãi. V y mà T n Công t i ñây, chính là có
ý nghi Tư ng Quân ñó .
Chung H i h i v y làm th nào.
Khương Duy b o ch có cách lên núi mà tu thôi.
Chung H i cư i :
- Còn tr như v y, tu sao ñ ng ?



- V y ch còn m t cách, Minh Công th a tài trí mà bi t r i, còn h i gì n a .
Chung H i m ng r v vai Khương Duy mà r ng :
- Ðúng v y, m t là ñư c c thiên h , hai là làm Lưu B , ch t i gì làm tôi t ai !
Khương Duy li n bày k nhân Quách Thái H u v a m t, nên gi làm di chi u
c a Thái h u d y ph i lo i tr Tư Mã Chiêu v t i khi quân, tôi tư ng tài ñ c Minh
Công ñ ñ tr ñ ng Tư Mã Chiêu v y .
B a sau, Chung H i m ti c tri u h t tư ng sĩ vào y n m.
Gi a ti c Chung H i khóc mà r ng :
- Quách Thái h u có di chi u d y ta tr Tư Mã Chiêu v t i thí Vua, v y t nay
xin chư tư ng rán s c cùng ta chung lo vi c này .
Chư tư ng có v b ng , không b ng lòng. Khương Duy th y Chung H i không
ñư c lòng các tư ng, khó mà nên vi c bèn l i xúi gi c :
- H không theo mình t t s sanh bi n, v y xin h ng c h t .
Chung H i t i nư c ñó ñành ph i nghe theo gi am h t các quan vào ng c. Trong
ñám có H Li t có con là H Huy n còn c m binh bên ngoài nên lén cho ngư i
thông báo m i vi c cho H Huy n bi t.
H Huy n tri u t p th h l i r i nói :
- Chung H i làm ph n, nay mai s di t t i b n ta ch ch ng tha .
M i ngư i ñ u thưa :
- Xin cho chúng tôi li u ch t m t tr n v i Chung H i, ch không ch ñ i ñư c .
H Huy n li n nói :
- M i ngư i ñã ñong lòng thì tôi ñã có k ..như v y, như v y . . . thì tr ñư c
Chung H i .
Khương Duy t khi ñư c lòng tin c a Chung H i, l i xúi ñư c Chung H i làm
ph n thì m ng l m, cho ngư i ñưa m t thư cho H u chúa nói ñ ng có lo, nghi p
H n s ñư c khôi ph c l i, xin ch ít lâu mà thôi. . . Sau ñó l i vào bàn v i Chung
H i.
Chung H i ra l nh cho Khương Duy d n võ sĩ vào ng c gi t h t nh ng k nào
không ch u theo.
Khương Duy v a s p s a ñi thì b m t cơn ñau b ng d d i, té lăn xu ng ñ t, h i
lâu m i t nh.
Chung H i v a cho ngư i săn sóc Khương Duy thì b ng ñâu b n phía ñ u có
ti ng quân la ó vang ñ i.
R i có quân ch y vào c p báo :
- Binh mã c a T n Công ñã ñ n r i .
Chung H i li n cho ñóng c a ñi n l i, r i h i quân sĩ leo lên nóc ñi n ném ngói
xu ng. Quân Ng y tràn lên ñ y, Chung H i c m gươm nh y lên nóc, gi t ñư c vài
mươi quân Ng y thì b tên b n ch t.
Khương Duy cũng rút gươm nh y lên ñi n l i b ñau b ng d d i, té xu ng ñ t,
li n ñâm c t v n.



Quân sĩ m b ng Khương Duy, th y cái m t to b ng cái ñ u, ai n y ñ u l y làm
l .
Lúc ñó, quân sĩ c a Ð ng Ngãi bèn h i nhau l i r i rư t theo ñ c u hai cha con
Ð ng Ngãi, V Quán lo s , li n cho th h ch y ñi trư c gi t luôn hai ngư i.
Tu n l sau, Gi Sung m i ñ n Thành Ðô, H u Chúa Lưu Thi n , Khư c Chánh,
Huỳnh H o ñ u theo Gi Sung mà v L c Dương.
Ngô Chúa là Tôn Hưu nghe Th c ñã m t thì c s .
Lão tư ng Ðinh Ph ng ñem quân c u Th c không k p, ñành quay v .
Tôn Hưu li n c con L c T n là L c Kháng ñ n gi Gi ang Kh u, Tôn Di thì ñi
gi Nam T , l i sai Ðinh Ph ng, t ng ñ c binh mã phòng ng a quân Ng y.
H u chúa ñi t i L c Dương thì b Tư Mã Chiêu m ng :
- Ông hoang dâm vô ñ nghe l i n nh lánh ngư i hi n, t i không ph i nh !
H u chúa tái m t run s .
Các quan thương tình nói dùm :
- H u chúa ñã bi t s m ñ u hàng , xin tư ng công cũng nên khoan dung .
Tư Mã Chiêu bèn phong cho ch c An l c công và c p dư ng chu ñáo.
C b n ñi theo H u chúa cũng ñư c phong ch c, H u chúa cúi ñ u t ơn lui ra.
Riêng tên ho n quan làm cho H u chúa m t nư c thì b Tư Mã Chiêu truy n ñem
ra ch x lăng trì ñ làm gương cho m i ngư i.
Có b a Tư Mã Chiêu thi t y n bá quan, trong có c H u Chúa. Ban nh c ñ n
b n bên Th c, các quan bên Th c ai cũng ng m ngùi, riêng H u Chúa ăn u ng vui
v như không.
Tư Mã Chiêu h i nh H u Chúa :
- Ông có nh Th c không ?
H u Chúa ñáp :
- Th c không vui b ng ñây, ñây vui hơn !
Tư Mã Chiêu li n ghé tai Gi Sung nói :
- H u Chúa như v y thì Kh ng Minh tái sanh cũng chưa giúp ñư c, nói gì
Khương Duy !
Khư c Chánh l i g n d n H u Chúa :
- H T n Công có h i n a thì ph i nói nh m mã t tiên bên Th c thì m i
mong có ngày ñư c T n Công cho v quê hương .
M t lát sau, Tư Mã Chiêu l i h i H u Chúa :
- Ông có nh mi u m o li t chúa bên Th c không ?
H u Chúa ñáp :
- M mã t tiên tôi bên Th c nên tôi lúc nào cũng nh !
Tư Mã Chiêu phì cư i mà r ng :
- Khư c Chánh lúc nãy d n ông nói như v y ch gì ?
H u Chúa ñáp :
- Qu th c Khư c Chánh có bày cho tôi nói như v y .



Các quan sau ñó ñ ng thanh tôn Tư Mã Chiêu lên làm T n Vương, Ng y Chúa
cũng ph i y theo.
Con trai trư ng Tư Mã Chiêu là Tư Mã Viêm, thông minh hơn ngư i, hình dung
tu n tú, l i có chí l n, con trai th là Tư Mã Du thì hi n hòa hi u ñ .
Tư Mã Chiêu phong cho con l n làm Th T .
B y gi , b ng có tin truy n huy n Tương võ có v Th n t trên tr i bay xu ng
nói r ng thiên h mu n an thì ph i l p vua m i. Các quan thưa l i T n Vương và xin
s m li u ñ nh.
Ch ng ng Tư Mã Chiêu b t th n b trúng phong lâm b nh n ng, kêu các quan
ñ n, v a ch Th T Tư Mã Viêm xong thì qua ñ i.
Các quan li n tôn Tư Mã Viêm làm T n Vương, ño n c hành tang l Tư Mã
Chiêu.
Cách ñó ít ngày, Gi Sung và các quan l i xin T n Vương noi gương Tào Phi,
th l p Thi n Ðài mà lên ngôi th nhà Ng y cho h p v i cơ tr i.
B a sau, Tư Mã Viêm ñi vào cung. Ng y chúa Tào Hoán l t ñ t ngh inh ñón.
Tư Mã Viêm h i :
- Nhà Ng y nh ai mà còn ?
Ng y chúa ñáp :
- Nh h Tư Mã c a khanh m i ñư c t n t i .
Tư Mã Viêm nói :
- B h quá nhu như c, văn võ ñ u ch ng tinh thông, sao ch ng như ng l i cho
ngư i tài ñ c hơn ?
Nói r i quay ra.
Ng y chúa s quá khóc r ng lên.
Sau ñó, Ng y chúa v i Gi Sung vào h i nên làm cách nào ?
Gi Sung tâu :
- V n nhà Ng y ñã h t, b h ch ng nên cư ng m nh Tr i. Chi b ng l p Th
Thi n ñài như ng ngôi cho T n Vương,
t t nhiên b h ñư c bình an vô s , kh i lo gì h t .
Tào Hoán y theo, l p ñài, trao Ng c T cho T n Vương r i lui xu ng ñài ñ ng
v i các quan.
Tư Mã Viêm ng ngay gi a ñài, Tào Hoán và các quan s p l y, Gi Sung tuyên
ñ c:
- Nay nhà Ng y ñã như ng ngôi l i nhà T n, v y phong Tào Hoán làm Tr n Lưu
Vương ra nơi Kim Dung Thành, n i
trong ngày ph i ñi tr n nh m ngay, có chi u tri u m i ñư c v kinh .
Tư Mã Viêm l y niên hi u là Thái Th Ngươn niên; c i qu c hi u là Ð i T n ,
tôn Tư Mã Ý làm Tiên ñ , Tư Mã Chiêu làm Văn Ð , ban chi u ñ i xá thiên h .
M i vi c xong xuôi, Tư Mã Viêm nghĩ k ñánh Ðông Ngô.



H i 120
Bình Ðông Ngô, Ð D thành công
H t phân cách t i h i th ng nh t
Ngô chúa t khi nghe Th c m t thì lo s phát b nh, không d y n i , s p qua ñ i
thì kêu Th a Tư ng là B c Dương Hưng vào, ch thái t Tôn Linh r i m t .
B c Dương Hưng cùng các quan thương ngh :
- Thái t còn nh quá, v y nên m i Ô Trình H u Tôn H o v ch p chánh m i
xong. Thái h u cũng ñ ng ý.
Tôn H o lên ngôi hoàng ñ , phong Tôn Linh làm Dư Chương vương, gia phong
Ðinh Ph ng làm Ð i Tư Mã. T khi lên ngôi thì Tôn H o cũng như h u chúa tin
dùng b n ho n quan S m Hôn.
B c Dương Hưng và Trương B ch vì can gián mà b x tr m.
L i tin dùng th y bói, g i m t th y bói tên Thư ng Quan v gi a tri u mà cúng
bói.
Th y bói ñoán :
- Sang năm Canh Tý B H s di t Tôn mà vào L c Dương .
Tôn Hao m ng l m, l i càng hoang dâm xa x .
Hu Ki u can gián :
- Xin B H lo tu nhân tích ñ c cho bá tánh nh , hơi ñâu mà nghe bói toán
nh ng chuy n nư c ngoài làm gì .
Tôn H o gi n nói :
- Ta không nghĩ tình c u th n thì chém ngươi r i . Nói xong, hô quân ñu i Hu
Ki u ra.
Hu Ki u li n tr n v quê.
R i Tôn H o ch th L c Kháng lo vi c ñánh Tương Dương.
T n chúa hay tin bèn thương ngh v i qu n th n.
Gi Sung tâu :
- Ngô chúa hoang dâm vô ñ , m t nư c ñ n nơi. Xin b h c cho Dương H u ra
ngăn ch ng, r i ch ít lâu bên Ngô sanh bi n thì ch ñánh m t tr n là thành công .
Dương H u là tư ng có tài ñ c thương dân, lo cho quân sĩ nên ai cũng khâm
ph c. Ngày nghe tin quân Ngô ñ n, Dương H u d n chư tư ng :
- L c Kháng có tài, nên ñ phòng c n th n r i s li u sau .
M t b a, L c Kháng ñi săn, bên này Dương H u cũng ñi săn, và c m quân sĩ
không ñư c săn qua ñ a ph n bên Ngô.
L c Kháng cũng khi n quân lư m nh ng thú nào mà binh T n b n trúng thì ñem
tr h t v bên Dương H u.
L c Kháng l i t ng riêng Dương H u m t bình rư u ngon.
B a n , hay tin L c Kháng b b nh Dương H u có thu c hay li n g i t ng L c
Kháng.
L c Kháng tin mà u ng, sau l i vi t bi u v trình Ngô chúa :



- Bên T n ñang th nh, lúc này chưa nên ñánh. Riêng kính xin b h tu s a mình
ñ k p lo ñ i s sau này .
Tôn H o c gi n, tru t quy n L c Kháng và cho Tôn Di ra thay th .
K t ñó, Ngô chúa ngày càng thêm b o ngư c, ai can gián cũng ñ u b h i h t.
Dương H u hay ñư c tin trên li n tâu lên T n chúa :
- Nay là lúc th a cơ thu n ti n ñ ñánh Ngô. Nhưng T n chúa nghe l i Gi Sung,
b o Dương H u hãy ch ñã.
Dương H u bu n b c , dâng bi u xin t ch c.
T n Chúa ng c nhiên b o :
- Tr m còn tính nh khanh nhi u, sao l i s m tr v làng như v y ?
Dương H u tâu :
- Tôi tu i già s c y u, nay xin ti n c H u Tư ng Quân Ð D có tài giúp nư c.
Thi n nghĩ thiên h mư i ph n, B H ñã g m thâu ñư c chín ph n , nay tri u Ngô
suy b i, chính là lúc nên c t quân, ch ñ l cơ h i .
T n Chúa y theo, phong Ð D làm Tr n Nam Ð i Tư ng Quân.
Ð D lãnh chi u r i xu t quân, nh m Tương Dương ti n phát.
Bên Ngô thì Ðinh Ph ng và L c Kháng ñã m t c , Ngô Chúa vui chơi cùng b n
Ho n quan, ngày ñêm say sưa, dĩ chí bày ra các cách tr t i ác ñ c như khoét m t,
l t da. . . làm cho nhân dân ñ thán.
Lúc ñó Ð D tuân l nh T n Vương ñi u ñ ng mư i v n binh mã Ð i Tư ng
Quân Tư Mã Du ra ngã T Trung, Chinh Ðông tư ng quân Vương H n ra ngã
Hoành Gi ang. Ki n Oai tư ng quân Vương Nhung ra ngã Võ Xương, Bình Nam
Tư ng quân H Ph m ra ngã H Kh u , t t c ñ u thu c quy n ñi u ñ ng Tr n Nam
ñ i Tư ng Quân kiêm Ð i Ðô Ð c Ð D .
Hay tin trên, Tôn H o c kinh, v i qu n th n t i thương ngh , sau ñó c Trương
Ð c m binh ñi kháng c . R i lui vào cung vô cùng bu n bã.
S m Hôn li n hi n k :
- Gi ang Nam ta nhi u s t, v y nên làm dùi s t mà c m dư i nư c, l i rèn nhi u
dây xích s t ñeo nhi u khoen n ng hàng trăm cân mà dăng ngay sông, t t ngăn ñư c
chi n thuy n c a T n Vương .
Tôn H o li n y k mà làm.
Nói v Ð D ch dùng thuy n nh qua sông Trư ng Gi ang mà l y ñư c L c
Dương, l i dùng binh l y ñư c Gi ang Lăng, tư ng Ngô gi i Võ Xương s quá xin
ñ u hàng, sau ñó Ð D bèn ti n binh l y Ki n Nghi p.
Nói v th y quân c a T n do Long Như ng tư ng quân Vương Tu n th ng lãnh
ñang l c t c ti n ñ n thì có quân do thám v báo bên Ngô dùng dây lòi tói b ng s t
và dùi nh n c m lòng sông ñ ngăn c n.
Vương Tu n c cư i r i sai k t m y v n chi c bè l n lùa cho trôi xu ng, bao
nhiêu dùi c m dư i nư c b lôi ñi m t h t. Trên bè l i trang b ñu c l n th m d u,
cháy mãi lòi tói cũng b ñ t h t.
Th là th y quân T n th ng giòng mà ti n lên.



Lúc ñó Th a Tư ng Ðông Ngô là Trương Ð th y các ñ o b binh ñã thua ch y,
quân th y cũng không ch ng c n i thì khóc ròng lên r i cùng hai tư ng là Tr m
Huỳnh và Gia Cát Nghi n li u t chi n m t tr n cu i cùng.
Rút cu c c ba ñ u b vây hãm và ñ u b t tr n.
L p t c Ð D l i cho ti n quân, quân T n t i ñâu, binh Ngô ñ u t i ñó .
Ngô Chúa ñư c tin th t kinh h i qu n th n :
- T i sao binh ta không ch u ñánh ?
Quân th n tâu :
- Ðó là cái h a B H nghe l i b n S m Hôn mà sanh ra . Nay mu n cho Tư ng
sĩ ti p t c chi n ñ u ch ng ñ ch thì B H hãy gi t S m Hôn trư c ñã .
Ngô chúa không ch u, qu n th n t c l m li n ào t xông vào cung b t S m Hôn
ñem ra phanh thây, m i ngư i l i l t m t mi ng th t mà ăn cho h gi n.
Sau ñó qu n th n ñ ng thanh xin ra ñánh, Tôn H o bèn cho Ðào Thao th ng lãnh
các ñ o Ng Lâm Quân, Trương Tư ng d n các ñ o th y binh xông ra ñánh quân
T n.
Tuy nhiên quân sĩ ñã n n lòng h t, m c cho các tư ng ñ c thúc, b ch y t tán.
Khi Vương Tu n ñ n thì Trương Tư ng ch còn vài mươi quân sĩ ñành ph i ñ u
hàng.
Vương Tu n sai Trương Tư ng ñi chiêu d Th ch Ð u Thành, nơi này cũng ñ u
hàng n t.
Ngô chúa c s toan t v n thì có H Xung c n l i mà r ng :
- Sao chúa công không làm theo Lưu Thi n ?
Tôn H o li n d t h t bá quan ra xin ñ u hàng Vương Tu n.
Ð D cũng v a ti n quân ñ n , th y v y c m ng, bèn cùng Vương Tu n dâng
bi u lên T n chúa r i ra l nh ban sư v nư c.
T i nơi Tôn H o li n ñ n trư c ñi n cúi ñ u ra m t T n vương.
T n vương cho ng i bên và ti p ñãi t t .
Sau ñó T n vương phong cho Tôn H o làm Qui M ng H u, con cháu Tôn H o
và các quan ñi theo cũng ñ u ñư c phong ch c tư c.
Lưu Thi n, Tào Hoán và Tôn H o ñ u s ng an bình cho t i ch t .
Ng y, Th c, Ngô t nay th ng nh t dư i quy n cai tr c a T n ñ Tư Mã Viêm.
H p tan, tan h p, âu ñó cũng là l nhi m m u c a Tr i ñ t v y .

H t



…………………………………

Cu n sách này ñư c sưu t m, ñóng eBook và chia s t i b n b i thư vi n sách ñi n t online

wWw.VietLion.Com


Tam Quoc Dien Nghia

More Related Content

Viewers also liked

Similar to Tam Quoc Dien Nghia

More from buiduongduong

Tam Quoc Dien Nghia