Tài liệu trình bày về chính sách ngôn ngữ của Đảng và Nhà nước Việt Nam, nhấn mạnh việc giữ gìn và phát triển tiếng Việt. Nó phân loại ngôn ngữ theo hai phương pháp: theo nguồn gốc và theo loại hình, cùng với khái niệm ngữ dụng học. Tài liệu cũng phân tích sự khác nhau giữa ngôn ngữ và lời nói với các đặc điểm và quy tắc ngữ pháp liên quan.

1. - Nắm vững những nội dung cơ bản về chính sách ngôn ngữ của Đảng và Nhà
nước ta về vấn đề giữ gìn và phát triển tiếng Việt hiện nay (nhất là vấn đề giữ
gìn sự trong sáng của tiếng Việt).
7. Phân loại các ngôn ngữ
Học viên cần nắm vững hai phương pháp phân loại các ngôn ngữ.
- Phân loại theo nguồn gốc là cách phân loại sử dụng phương pháp so sánh –
lịch sử, nghĩa là so sánh các ngôn ngữ trong quá trình phát triển lịch sử của nó
dựa trên ngữ liệu hiện tại, các ngữ liệu trên các văn bia và các thư tịch cổ. người
ta so sánh vốn từ vựng cơ bản để tìm ra sự tương đồng về ngữ âm, về ý nghĩa, từ
đó xác định các họ, các dòng, các nhánh ngôn ngữ.
- Phân loại theo loại hình là cách phân loại sử dụng phương pháp so sánh –
loại hình, tức là so sánh ngôn ngữ trên diện đồng đại về cơ cấu của chúng.
Người ta so sánh cấu tạo từ và các phương thức hiển thị ý nghĩa ngữ pháp của từ
để tìm ra các phổ niệm, các đặc trưng loại hình, từ đó xác định các loại hình
ngôn ngữ.
8. Một số vấn đề về ngữ dụng học
- Nắm vững nội dung các khái niệm ý nghĩa tường minh, ý nghĩa hàm ẩn, hàm
ngôn và tiền giả định.
- Khi tìm hiểu ý nghĩa hàm ẩn, cần phải phân biệt sự giống nhay và khác nhau
giữa hàm ngôn và tiền giả định. Hai loại ý nghĩa này đều không được bộc lộ trưc
tiếp bằng câu chữ mà là kết quả của một quá trình suy luận.
- Cách nói có hàm ngôn là cách nói khá phức tạp, bị chi phối bởi nhiều yếu tố,
nhưng đặc biệt là các nhân tố như vi phạm quy tắc chiếu vật, dùng câu phân loại
theo mục đích giao tiếp, vi phạm nguyên tắc lập luận, vi phạm quy tắc hội thoại.
II. CÂU HỎI VÀ GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu 01: Phân tích sự khác nhau giữa ngôn ngữ và lời nói.
Gợi ý:
- Về bản thể, ngôn ngữ là một hệ thống các đơn vị từ thấp đến cao (âm vị, hình
vị, từ và câu) và một hệ thống các quy tắc ngữ pháp.
- Lời nói là những phát ngôn cụ thể, do từng cá nhân cụ thể nói ra hoặc viết ra,
mang một nội dung tư tưởng, tình cảm cụ thể và có thể biểu thị những đặc
điểm tâm sinh lý của cá nhân người nói.
- Sự khác nhau giữa ngôn ngữ và lời nói thể hiện ở chỗ:
+ Ngôn ngữ là một thực thể trừu tượng, khái quát. Trái lại, lời nói là những
phát ngôn cụ thể, vật chất.
6