Οι ραγδαίες εξελίξεις σε όλους τους τομείς της ζωής του σύγχρονου ανθρώπου και της σύγχρονης κοινωνίας έχουν αναδείξει τον όρο Δεξιότητες ως κυρίαρχο τόσο για την τυπική εκπαίδευση και τη δια βίου μάθηση όσο και για το χώρο της εργασίας και την οικονομία. Ειδικά τα ψηφιακά επιτεύγματα στην τεχνολογία και την πληροφορία έχουν άμεσο αντίκτυπο στις βιβλιοθήκες ως χώρους γνώσης, μάθησης και πληροφόρησης, καθώς και στους εργαζόμενους σε αυτές ως προς τις δεξιότητες που πρέπει να έχουν ή να αποκτούν και συνεχώς να αναπτύσσουν και να καλλιεργούν. Σε αυτό το πλαίσιο, τα συνεργατικά δίκτυα, όπως και οι ενώσεις και οι κοινοπραξίες βιβλιοθηκών, μπορούν να συμβάλλουν στην ανάδειξη των προκλήσεων, των αναγκών αλλά και των αλλαγών που σχετίζονται με τις δεξιότητες του προσωπικού των βιβλιοθηκών στον 21ο αιώνα. Η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήγαγε το Δίκτυο Οικονομικών βιβλιοθηκών (ΔΙ.Ο.ΒΙ) τον Ιούλιο του 2023 σε Ελλάδα και Κύπρο με στόχο την καταγραφή των απόψεων των εργαζομένων σε Βιβλιοθήκες και Κέντρα Πληροφόρησης για τις δεξιότητες που πρέπει να διαθέτουν στο σύγχρονο περιβάλλον πληροφόρησης. Επιπλέον, η έρευνα αναδεικνύει εκείνες τις δεξιότητες που θεωρούν ότι βελτίωσαν οι συμμετέχοντες/ουσες με την παρουσία τους στις δράσεις του Δικτύου.

1. 3η Επιστημονική Ημερίδα του Δικτύου Οικονομικών Βιβλιοθηκών (ΔΙ.Ο.ΒΙ.)
«Δεξιότητες εργαζομένων σε βιβλιοθήκες: έμφαση στον οικονομικό τομέα»
Δευτέρα, 9 Οκτωβρίου 2023, Πανεπιστήμιο Πειραιώς
Δεξιότητες εργαζομένων σε
Βιβλιοθήκες και Κέντρα Πληροφόρησης:
η συμβολή του
Δικτύου Οικονομικών Βιβλιοθηκών (ΔΙ.Ο.ΒΙ.)
Ιφιγένεια Βαρδακώστα
ΒΚΠ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
Χριστίνα Δεληόγλου
ΒΚΠ Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
Βίκυ Ρηγάκου
ΒΚΠ Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
Σωτηρία Σαλάππα
ΕΛΣΤΑΤ. Τμήμα Βιβλιοθήκης
Ανθή Κατσιρίκου
ΒΚΠ Πανεπιστημίου Πειραιώς

2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
1. Δεξιότητες
2. Σκοπός Έρευνας
3. Έρευνα ΔΙ.Ο.ΒΙ.
3.1.Μεθοδολογία Έρευνας
4. Αποτελέσματα
5. Συμπεράσματα

3. Αφορμή έρευνας
 Επέτειος 11 χρόνων λειτουργίας του δικτύου
 2023 Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων

4. 1. Δεξιότητες
Ο στόχος της επανεκπαίδευσης και της επανακατάρτισης δεν είναι
μόνο η ανάπτυξη της οικονομίας και η αύξηση της παραγωγής, αλλά
και η μετεξέλιξη της εργασίας ως διαδικασία προσωπικής ανάπτυξης
και ενδυνάμωσης
(Δημητρούλη, 2007, σ.55)

5. 2. Σκοπός Έρευνας
α) Καταγραφή των απόψεων των εργαζομένων στις βιβλιοθήκες Ελλάδας
και Κύπρου αναφορικά με τις δεξιότητες που πρέπει να έχουν όλοι/όλες
όσοι/ες εργάζονται σε βιβλιοθήκες και κέντρα πληροφόρησης, αλλά και
β) Προσδιορισμός του αντικτύπου του ΔΙ.Ο.ΒΙ. στην ενίσχυση των
δεξιοτήτων των εργαζομένων στις βιβλιοθήκες Ελλάδας και Κύπρου.
Τελικός σκοπός είναι η μετουσίωση των αποτελεσμάτων σε εργαλείο
αναστοχασμού και αποφάσεων που θα καταστήσουν το δίκτυο παραγωγικό,
αποτελεσματικό, και εν τέλει απαραίτητο στην ελληνική βιβλιοθηκονομική
κοινότητα για την προσφορά του.

6. Εργαλείο
έρευνας
Ερωτηματολόγιο μέσω Google Forms
Πιλοτική
Διακίνηση
Μέλη ΔΙ.Ο.ΒΙ.
Διακίνηση
•25 Ιουνίου - 25 Ιουλίου 2023
•Βιβλιοθήκες Ελλάδας & Κύπρου
•Acadelib, λίστα ηλ. διευθύνσεων ΔΙ.Ο.ΒΙ.
•Ηλ.ταχυδρ. Προσωπικού βιβλιοθηκών
•Facebook (ομάδα δικτύου, ομάδες βιβ/κών)
3. Έρευνα ΔΙ.Ο.ΒΙ. 3.1. Μεθοδολογία Έρευνας (1/3)

7. 3.ΕΡΕΥΝΑ ΔΙ.Ο.ΒΙ. 3.1. Μεθοδολογία Έρευνας (2/3)
• 7 ερωτήσεις: 4 απλής επιλογής, 2
διχοτομικές και 1 πολλαπλής επιλογής
Δημογραφικά Στοιχεία
• 3 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής
Αντιλήψεις περί Δεξιοτήτων
• 8 ερωτήσεις: 3 κλίμακας αξιολόγησης, 2
διχοτομικές, 1 πολλαπλής επιλογής και 2
ανοικτού τύπου
ΔΙ.Ο.ΒΙ.
• 1 ερώτηση τύπου κλίμακας
Δίκτυα
Δομή Ερωτηματολογίου

8. 3. ΕΡΕΥΝΑ ΔΙ.Ο.ΒΙ. 3.1. Μεθοδολογία Έρευνας (3/3)
• 7 ερωτήσεις
• 4 απλής επιλογής, 2 διχοτομικές και 1
πολλαπλής επιλογής
Δημογραφικά Στοιχεία
• 3 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής
Αντιλήψεις περί Δεξιοτήτων
• 8 ερωτήσεις: 3 κλίμακας αξιολόγησης, 2
διχοτομικές, 1 πολλαπλής επιλογής και 2 ανοικτού
τύπου
ΔΙ.Ο.ΒΙ.
• 1 ερώτηση τύπου κλίμακας
Δίκτυα
Δομή Ερωτηματολογίου
1 /2 Ανοικτού Τύπου

9. 4. Αποτελέσματα (1/5)
9%
76%
11% 2%2%
Ειδικότητα
Αρχειονόμος – Βιβλιοθηκονόμος
Βιβλιοθηκονόμος
Διοικητικόπροσωπικό
Πληροφορικός
Διάφορες ειδικότητες
4% 3%
57%
36%
Μορφωτικό επίπεδο
Δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Διδακτορικό
Μεταπτυχιακό
Τριτοβάθμια εκπαίδευση
21%
79%
Θέση ευθύνης
Ναι Όχι
86%
14%
Χώρα Συμμετοχής
Ελλάδα Κύπρος
18%
81%
1%
Φύλο
Άνδρας
Γυναίκα
Προτιμώ να μην απαντήσω
5%
53%
41%
1%
Ηλικία
18-35 36-50 51-65 65+
62%
8%
4%
0%
15%
5%
6%
Είδος Βιβλιοθήκης
Ακαδημαϊκή Δημόσια Δημοτική ΕΒΕ
Ειδική Κυβερνητική Σχολική
236 ερωτηματολόγια

10. Πτυχίο ΑΕΙ οποιασδήποτε θεματικής
Πτυχίο σχετικό με θεματ. φορέα
Ερευνητικές δεξιότητες
Γνώση Ξένων γλωσσών
Χρήση ψηφιακών εργαλείων
Γνώσεις Η/Υ
Πτυχίο Βιβλ/μίας & Πληρ.
12,3%
24,2%
62,3%
81,8%
85,2%
89,4%
91%
Τεχνικές Δεξιότητες (Hard skills)
4. Αποτελέσματα (2/5)

11. Προσανατολισμός στο αποτέλεσμα
Ικανότητα διαπραγματεύσεων
Διοίκηση ανθρώπων και ομάδων
Επιρροή & πειθώ/Ικαν.επικ.
Προσανατολισμός στον χρήστη
Υποστήριξη αλλαγών
Δημιουργικότητα και καινοτομία
Διαρκής ανάπτυξη
Αποτελεσματική συνεργασία
Ομαδικό πνεύμα
Εργασιακή αντίληψη
44,9%
47,5%
47,5%
58,6%
69,6%
70,5%
73%
82,3%
83,10 %
83,5%
87,6%
Κοινωνικές/Προσωπικές Δεξιότητες (Soft skills)
4. Αποτελέσματα (3/5)

12. Μάρκετινγκ
Ενσωμάτωση στόχων BA
Διαχείριση κινδύνων & κρίσεων
Διαχείριση φυσικού περιβ.Βιβ/κης
Παρουσιάσεις
Διαχείριση social media
Μεταδεδομένα
Δημόσιες Σχέσεις
Ανοικτή επιστήμη
Πληροφοριακή παιδεία
36,9%
39,8%
50,8%
50,8%
56,8%
58,9%
60,2%
70,8%
82,6%
85,2%
Σύγχρονες Δεξιότητες
4. Αποτελέσματα (4/5)

13. Επιρροή ΔΙ.Ο.ΒΙ. στην ενίσχυση δεξιοτήτων
Τεχνικές Δεξιότητες
Γνωστικές δεξιότητες (18,3%)
Τεχνικές Δεξιότητες (3,3%)
Ψηφιακές δεξιότητες (1,7%)
Κοινωνικές Δεξιότητες
Ενημέρωση (31,7%)
Επικοινωνία/Ανταλλαγή απόψεων (16,7%)
Συνεργασία/Δικτύωση (15%)
Διαρκής ανάπτυξη (6,7%)
Επαγγελματική αντίληψη (6,7%)
Ομαδικότητα (5%)
Σχεδίαση στόχων (5%)
Οργανωτικές δεξιότητες (3,3%)
Υποστήριξη αλλαγών (3,3%)
Αλληλεπίδραση (1,7%)
Ανάπτυξη κριτικής σκέψης (1,7%)
Εργασιακές σχέσεις (1,7%)
Προσανατολισμός στον χρήστη (1,7%)
Τεχνικές επίλυσης προβλημάτων (1,7%)
Σύγχρονες Δεξιότητες
Βιώσιμη Ανάπτυξη (15%)
Οικονομικός γραμματισμός (10%)
Δημιουργικότητα (5%)
Δημόσιες Σχέσεις (5%)
Πληροφοριακή παιδεία (3,3%)
4. Αποτελέσματα (5/5)

14. 5. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (1/2)
Υψηλό εκπαιδευτικό επίπεδο των βιβλιοθηκονομικών κοινοτήτων Ελλάδας
και Κύπρου
Οι βιβλιοθηκονόμοι ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών φαίνεται να δείχνουν
ενδιαφέρον για τις δεξιότητες
Το πτυχίο Βιβλιοθηκονομίας και όχι οποιοδήποτε άλλο πτυχίο καθορίζει
την εργασία σε μια βιβλιοθήκη
Η γνώση ξένων γλωσσών υπερτερεί των ερευνητικών δεξιοτήτων
Το τρίπτυχο «εργασιακή αντίληψη», «ομαδικό πνεύμα», και
«αποτελεσματική συνεργασία» υπερτερεί του «αποτελέσματος»
Η «πληροφοριακή παιδεία» αδιαφιλονίκητα συνοδεύει την εργασιακή
εμπειρία του σύγχρονου βιβλιοθηκονόμου
Η «ανοικτή επιστήμη» ιδίως για τους βιβλιοθηκονόμους των ακαδημαϊκών
βιβλιοθηκών αποτελεί σημείο αιχμής

15. 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙ.Ο.ΒΙ. (2/2)
Οι βιβλιοθηκονόμοι της Κύπρου δεν φαίνεται να έχουν γνώση του δικτύου
Μικρή σχετικά απήχηση του δικτύου σε βιβ/κες εκτός των ακαδημαϊκών
Παρά τα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής στην ερώτηση οι ερωτώμενοι
δηλώνουν ότι:
το ΔΙ.Ο.ΒΙ. επηρέασε αριθμό κοινωνικών τους δεξιοτήτων
συνέβαλε στην ανάπτυξη των γνωστικών τους δεξιοτήτων
συνέβαλε στην ανάπτυξη δεξιοτήτων για:
τη Βιώσιμη Ανάπτυξη
την επικοινωνία, ανταλλαγή απόψεων και διαλόγου
τις συνεργασίες και δικτύωση
 τον οικονομικό γραμματισμό
Διαφαίνεται η ανάγκη συντονισμού των ενεργειών του δικτύου με άλλους
φορείς (π.χ. δίκτυα, σχολές βιβ/μίας, ΕΕΒΕΠ) για την ενίσχυση των δεξιοτήτων
των εργαζομένων στις βιβλιοθήκες

16. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
•ALA. (2021). Skills for 21st-Century Librarians.
https://www.ala.org/tools/sites/ala.org.tools/files/content/230728-ppo-skills-for-21st-century-
librarians-report-SCREEN.pdf
•Choi, Youngok & Rasmussen, Edie (2009). What Qualifications and Skills are Important for Digital
Librarian Positions in Academic Libraries? A Job Advertisement Analysis. The Journal of Academic
Librarianship,35 (5),p.457-467,https://doi.org/10.1016/j.acalib.2009.06.003.
•Rodrigues, Margarida; Fernández-Macías, Enrique; Sostero, Matteo (2021) : A unified conceptual
framework of tasks, skills and competences, JRC Working Papers Series on Labour, Education and
Technology, No. 2021/02, European Commission, Joint Research Centre (JRC), Seville
https://joint-researchcentre.ec.europa.eu/system/files/202102/jrc121897.pdf
•Ανδρέου, Ιωάννα & Γαϊτάνου, Πανωραία (2008). Αλλαγές στην εκπαίδευση των
βιβλιοθηκονόμων και επιστημόνων πληροφόρησης: ικανότητες και δεξιότητες που δεσπόζουν
στο κατώφλι του 21ου αιώνα. Συνεργασία: online περιοδικό, vol. 1. http://eprints.rclis.org/15307/
•Γερόλιμος, Μ. & Κώνστα, Ρ. (2007). Ο ρόλος και η λειτουργία του βιβλιοθηκονόμου σε μια
σύγχρονη υπηρεσία πληροφόρησης.
https://lekythos.library.ucy.ac.cy/bitstream/handle/10797/11476/16psab023a.pdf?sequence=1
•Δημητρούλη, Κ. (επιμ.) (2007). Νέες συνθήκες και νέες δεξιότητες στην αγορά εργασίας. Αθήνα :
Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητα, 2007

17. Ιφιγένεια Βαρδακώστα
ΒΚΠ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
Ifigenia@hua.gr
Χριστίνα Δεληόγλου
ΒΚΠ Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
cid @aueb.gr
Βίκυ Ρηγάκου
ΒΚΠ Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
vrigakou @aueb.gr
Σωτηρία Σαλάππα
ΕΛΣΤΑΤ. Τμήμα Βιβλιοθήκης
s.salappa@statistics.gr
Ανθή Κατσιρίκου
ΒΚΠ Πανεπιστημίου Πειραιώς
anthi@unipi.gr
Σας Ευχαριστούμε!