ნარჩენები

1. narCenebis marTva
Waste Management
მე-18 სლაიდიდან 2017

2. რა არის ნარჩენი?
– ,ნარჩენი ნებისმიერი ნივთიერება ან ნივთი რომელსაც
,მფლობელი იშორებს განზრახული აქვს მოიშოროს ან
.ვალდებულია მოიშოროს
(ნარჩენების მართვის კოდექსი. თავი I.ზოგადი დებულებები.)..კაცობრიობა არ დაიღუპება ატომურ
,კოშმარში
.“ის ჩაიხრჩვება საკუთარ ნარჩენებში
ნილს ბორი
კაცობრიობა ყოველდღიურად ძალზე დიდი რაოდენობის
. ,ბუნებრივ რესურსს მოიხმარს ექსპერტთა მონაცემებით
6%მათი მხოლოდ გარდაიქმნება სასარგებლო
, 94% .პროდუქტად დანარჩენი კი ნარჩენებში მიდის

3. narCenebis klasifikacia
narCenebis klasifikacianarCenebis klasifikacia
warmoSobis mixedviTwarmoSobis mixedviT fizikuri Tvisebebis
mixedviT
fizikuri Tvisebebis
mixedviT
riskis mixedviTriskis mixedviT
airadiairadisamrewvelosamrewvelo saSiSisaSiSi
sayofacxovrebosayofacxovrebo
sasoflo-sameurneosasoflo-sameurneo
samedicinosamedicino
radiaqtiuriradiaqtiuri
TxevadiTxevadi
myarimyari
arasaSiSiarasaSiSi
inertuliinertuli

4. ganmartebebi
 sayofacxovrebo narCenebi - aris saojaxo meurneobis mier
warmoqmnili narCenebi.
 municipaluri narCenebi _ aris sayofacxovrebo narCenebi,
agreTve sxva narCenebi, romlebic TavianTi maxasiaTeblebiTa
da SemadgenlobiT sayofacxovrebo narCenebis msgavsia.
`narCenebis marTvis kodeqsSi~
(muxli 3. terminTa ganmarteba)

5. municipaluri narCenebis
warmoqmnis wyaroebi
 saojaxo meurneobebi. kerZod, kerZo saxlebsa da
mravalsarTulian SenobebSi mcxovrebi ojaxebi;
 warmoeba-dawesebulebebi;
 saswavlo dawesebulebebi (universitetebi,
skolebi, skolamdeli dawesebulelebi);
 momsaxureobis sfero (savaWro da kvebis
obieqtebi);
 saxelmwifo da arasamTavrobo organizaciebi;
 sxva analogiuri daniSnulebis organizaciebi.

6. narCenebis warmoqmna
ყოველწლიურად საშუალოდ დედამიწაზე
დაახლოებით
ტონა სხვადასხვა სახის ნარჩენი წარმოიქმნება.
22 mlrd t narCenebis gasatanad saWiroa
ori 14000 km sigrZis sarkinigzo Semadgenloba

7. narCenebis warmoqmna
yovelwliurad saSualod dedamiwaze daaxloebiT
22·mlrd tona sxvadasxva saxis narCeni warmoiqmneba.
yoveli adamiani yovelwliurad warmoqmnis saSualod
1 kub. metr narCens.
saqarTveloSi sayofacxovrebo narCenebis warmoqmna – daaxloebiT 200-
300 kg erT sul mosaxleze.
saqarTveloSi yovelwliurad daaxloebiT 900 aTasi tona municipaluri
narCeni warmoiqmneba, saidanac 700 aTasi tona ganTavsdeba
oficialur nagavsayrelebze.
quTaisi, erTi wlis ganmavlobaSi saSualod grovdeba
120 000 tona municipaluri narCeni.
quTaisSi narCenebis warmoqmnis maCvenebeli erT sul mosaxleze
dReSi saSualod Seadgens 2 kg.

8. narCenebis warmoqmna
evrokavSirSi (EU28)
narCenebis warmoqmna evrokavSiris (28 EU)
qveynebis dedaqalaqebSi 2015 w. -445
kg/sulze
(erT sulze 270 kg-dan dublinSi 666 kg-mde
luqsemburgSi)
460
480
500
520
540
კგ/კაცზე
ნარჩენების წარმოქმნა ევროკავშირში
Ряд1 523 503 481
2007წ. 2010 წ. 2013 წ.

9. narCenebis warmoqmna AaSS-Si
 yoveli amerikeli dReSi 2kg-mde narCens warmoqmnis.
 sicocxlis ganmavlobaSi saSualo amerikeli Tavis wonaze 600-jer
met narCenebs yris, utovebs ra STamomavlobas 40 tonaze met
nagvis memkvidreobas.
 saofise qaRaldi, romelsac amerikelebi yovelwliurad yrian,
sakmarisia los-anJelesidan niu-iorkamde 3,65 m simaRlis
kedlis asaSeneblad.
manZili -3940 km

10. აშშ გადამუშავების დღე
ყოველწლიურად
15 ნოემბერს აღინიშნება

11. myari sayofacxovrebo narCenebi
 საყოფაცხოვრებო ნარჩენები
მორფოლოგიური ნიშნით იყოფა
შემდეგ კომპონენტებად:
ქაღალდი, მუყაო, კვების
ნარჩენები, მერქნის ნარჩენები,
მეტალები (შავი და ფერადი),
ტექსტილი , ძვალი, მინა, ტყავი,
რეზინი, ქვები, პოლიმერული
მასალები, არაკლასიფიცირებადი
ნარჩენები, 15 მმ-ზე ნაკლები
zomis ანაცერი.

12. narCenebis garemoze zemoqmedeba
ნარჩენები გარემოს ძირითადი დამაბინძურებელია.
დადგენილია, რომ 10 ტ. საყოფაცხოვრებო ნარჩენების დაწვის
შედეგად გამოიყოფა 5 000 კუბ მეტრი დიოქსინის შემცველი აირი.
დიოქსინებს გააჩნია მუტაგენული, კანცეროგენული,
იმუნოდეპრესანტული მოქმედება.
დიოქსინების წარმოქმნის ერთ-ერთ ძირითად წყაროს ნარჩენების
წვისას წარმოადგენს პოლიმერების და, განსაკუთრებით,
პოლივინილქლორიდის შემცველობა ნარჩენებში.

13. გიგანტური ნაგვის კუნძულები
წყნარ ოკეანეში
- 1 . . -ფართი მლნ კვ კმ ზე
მეტი
ყოველწლიურად
ემატება
1 .მლნ პლასტმასის
ნაწილაკი
ყოველწლიურად იყუპება:
 1 -მლნ ზე მეტი ფრინველი
 100 000-ზე მეტი ზღვის
ძუძუმწოვრები
წონა - 100 .მლნ
ტონაზე
მეტი
 Green Peace -ის
,მონაცემებით მსოფლიოში
100ყოველწლიურად
მილიონი ტონა
პლასტმასის ნაკეთობა
. 10%მზადდება აქედან

14. საყოფაცხოვრებო ელექტრო ბატარეები (ელემენტები)
შეიცავს მთელ რიგ სხვადასხვა ლითონებს: ვერცხლისწყალი,
ნიკელი, კადმიუმი, ტყვია, ლითიუმი, მანგანუმი, თუთია,
რომლებსაც ცოცხალ ორგანიზმებში, მათ შორის, ადამიანის
ორგანიზმში დაგროვების უნარი გააჩნიათ. ადამიანის
ორგანიზმში შემთხვევით მოხვედრილი ერთი პატარა ბრტყელი
ელემენტს, ე.წ. ტაბლეტი, 30 წთ-ში კლავს ადამიანს.
-ელემენტები სახიფათო ნარჩენები
erT patara cilindrul elements 20 m3
niadagis
mZime liTonebiT dabinZureba SeuZlia. magaliTad,
tyis pirobebSi aRniSnuli farTobi ori xis, ori
Txunelas, erTi zRarbis da ramdenime aTasi wvimis
Wiis saarsebo garemos warmoadgens!

15. ნაგავსაყრელები - გარემოს დაბინძურების
წყარო
 არსებული ნაგავსაყრელები დაკავშირებულია
მრავალ პრობლემებთან, რადგან ისინი
აბინძურებენ გარემოს კომპონენტებს - ჰაერს,
წყალს, ნიადაგს.
მეთანი
წარმოიქმნება ორგანული
ნივთიერებების ხრწნისა და დაშლის
შედეგად (არის “სათბურის აირი” და
მისი გდპ 21-ის ტოლია).
ფილტრატი
სითხე, რომელიც წარმოიქმნება
ნარჩენებიდან და აბინძურებს
მიწისქვეშა წყლებს.
ნახშირორჟანგი (CO2),
ორგანული ნაერთები,
ვერცხლისწყალი (Hg), ...
ფილტრატი შეიცავს მჟავებს, მძიმე
ლითონებს, ტოქსიკურ ორგანულ ნაერთებს
და ა. შ.

16. ვიდეოფილმი
“ ”ჩიტები და ნარჩენები

17. ნარჩენების გარემოში დაშლის
ვადები

18. narCenebis ierarqia

19. 3R პრინციპი
Reduce შემცირება
Reuse ხელმეორედ გამოყენება
Recycle ( )რეციკლირება მეორადი გამოყენება
მეოთხე «R» ანუ Re-think

20. narCenebi - sasargeblo resursi!
 540 000 m3 narCenidan SeiZleba miRebul
iqnas:
 50-60 aTasi tona biomasa - komposti,
rogorc ekologiurad sufTa, bunebrivi
organuli sasuqi;
 10-12 aTasi tona - minis nawarmi;
 10-11 aTasi tona - liToni da liTonis
nakeToba,
 7 aTasi tona - plastmasis nakeToba
eqstruziisa da Camosxmis meTodiT.

21. ნარჩენების გადამუშავება
1 tona plastmasis narCenebis
gadamuSaveba iZleva:
•2591 l navTobis ekonomias
•5,77 kvt*sT eleqtroenergiis ekonomias
•5,66 m3
sivrcis gamoTavisuflebis
saSualebas nagavsayrelze
1 900ტონა მაკულატურიდან მიიღება კგ
.მუყაო
1 600ტონა მაკულატურიდან მიიღება კგ
.ქაღალდი
1 tona gadamuSavebuli qaRaldi zogavs 17 ხეს
Recycling

22. ნარჩენების
გადამუშავება
პირველადი ქაღალდის
წარმოება
ქაღალდის წარმოება
მაკულატურისგან
საჭიროა ზრდასრული 24 ხე გადაარჩენს ზრდასრულ 17 ხეს
1 ტონა ქაღალდისთვის საჭიროა
11134 კვტ*სთ ელექტროენერგია
1 ტონა მაკულატურის
გადამუშავება იძლევა 4100
კვტ*სთ ელექტროენერგიის
ეკონომიას
1 ტონა ქაღალდისთვის საჭიროა
72200 ლ წყალი
1 ტონა მაკულატურის
გადამუშავება დაბინძურებისგან
იცავს წყლის რესურსების 35%
1 ტონა ქაღალდის წარმოებისას
გამოიყოფა 3,67ტონა CO2
შესაძლებელია 74% შემცირდეს
დაბინძურების დონე, რომელიც
გამოწვეულია პირველადი
ქაღალდის წარმოებით

23. მინის ნარჩენების გადამუშავება
პლასტმასის ნარჩენების გადამუშავება
მაკულატურის გადამუშავება

24. ნარჩენების გადამუშავებით
მიღებული პროდუქტი
670 ლითონის ქილა საკმარისია
1 ველოსიპედის
.დასამზადებლად
ფეხსაცმელი დამზადებულია
,მასალისგან რომელიც
მიღებულია პლასტიკის
ბოთლების გადამუშავების
.შედეგად ამისთვის სამარისია
8 .პლასტიკის ბოთლი
19000 ქილა საჭიროა
1 ავტომობილის დასამზადებლად
2ყოველი გადაგდებული ალუმინის ქილა თვის შემდეგ
.ისევ სავაჭრო დახლზე ბრუნდება

25. რეციკლირების საერთაშორისო ნიშანი
ეს ნიშანი 1970 წელს შექმნა 23 წლის ამერიკელმა სტუდენტმა,
ჰარი ანდერსონმა, ამერიკული კომპანიის
Container Corporation of America(ამერიკის კონტეინერების კორპორაცია)
სიმბოლოს კონკურსისათვის, რომელიც ეძღვნებოდა დედამიწის დღეს.

26. პლასტმასები
1950 წლებიდან-დღემდე
მსოფლიოში პლასტიკური
მასალების ყოველწლიური
გამოყენება გაიზარდა 5 მილიონი
ტონიდან დაახლოებით 100
მილიონ ტონამდე.
წარმოებული პლასტიკის 41%
შესაფუთ მასალად გამოიყენება,
მათგან 47% კვების
პროდუქტების შეფუთვაზე
მოდის.

27. პლასტმასის შესაფუთი მასალის
მარკირება

28. SesafuT masalebad gamoyenebuli
plastmasebis saxeobebi
polieTilen tereftalati. gamoiyeneba 1978 w
gamagrilebeli wylebis boTlebis dasamzadeblad.
maRali simkvrivis polieTileni gamoiyeneba sarecxi
saSualebebis, xandaxan ki zeTisa da rZis boTlebis,
saTamaSoebis dasamzadeblad
polivinilqloridi. gamoiyeneba 1927 w. xorcis
produqtebis Sesaxvevad, mcenareuli zeTis boTlebis
dasamzadeblad.
dabali simkvrivis polieTileni.
gamoiyeneba me-2 msoflio omis Semdeg. 60-iani wlebis Semdeg
mTlianad Secvala celofani. gamoiyeneba gamWvirvale
paketebisa da tomrebisaTvis

29. SesafuT masalebad gamoyenebuli
plastmasebis saxeobebi
polipropileni.
gamoiyeneba rZis produqtebis taris dasamzadeblad
(mawoni, araJani da a.S.)
polistireni.
erTjeradi moxmarebis WurWlis dasamzadeblad
sxva. rogorc wesi, es aris mravalferiani SefuTva
an ramdenime saxis plastmasi erTad.

30. პლასტმასების
გადამუშავება
 1 ტონა პლასტმასის ბოთლების (ე.წ.PET)
გადამუშავებით შესაძლებელია 1,5 ტონა CO2
ეკონომია.
 1პლასტმასის ყოველი
ტონის
მეორადი გადამუშავება
იძლევა
1,8 ტონა ნავთობის
ეკონომიას.
 25 PET ბოთლისგან
-მიიღება
ქურთუკი
 19 PE T ბოთლისგან
-მიიღება

31. რა მიიღება პლასტმასისაგან
Levi Strauss & Co
Waste‹Less™ Levi’s®
8 პლასტმასის ბოთლი = 1 ჯინსს
EURO 2012
პოლიესტერიდან დამზადებული ფორმა

32. ქაღალდის გადამუშავების კოდები
მუყაო მკვრივი
ქაღალდი ქაღალდი
პოლიგრაფული
მუყაო

33. ნარჩენების დახარისხებული
შეგროვება

35. ნარჩენების დახარისხებული შეგროვება
კონტეინერებით, ბერლინი

36. ნარჩენების დამახარისხებელი
ქარხანა

38. შვედეთის გამოცდილება
შვედეთი ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იყო, სადაც დაინერგა
ნარჩენების დახარისხება.
ჩაის ნახმარ პაკეტებსაც კი ფრაქციებად ახარისხებენ:
1. ქარალდი ძაფთან ერთად
2. ლითონის სკობი
3. მცენარეული მასალა
სამივე კომპონენტი თავსდება ცალკე კონტეინერში!