Download to read offline
Random 171206194349
- 1. სმენის ორგანო-ყური. ყურსასმენების ბუმი ქ.წყალტუბოსმეორე საჯარო სკოლის ბიოლოგიური კლუბი: “ ნუკლეუსი” ხელმძღვანელი ბიოლოგიის მასწავლებელი ნინელი კუხალაშვილი 2017 წელი
- 4. • ყური ადამიანისგრძნობის ორგანოა. ახერხებს ჰაერის რხევების მექანიკური ენერგიის აღქმას, რის წყალობითაც სმენა ვითარდება. 16-დან 20 000 ჰერცის სიხშირის მქონე ბგერები ის რხევებია, რომლებსაც ადამიანის ყური აღიქვამს. ბევრ ცხოველს აღქმის ზედა ზღვარი ადამიანისაზე მაღალი აქვს, მაგალითად, ძაღლებისა 35000 ჰერცს აღწევს. ადამიანის ყური მაქსიმალურ მგრძნობელობას იჩენს 1000–3000 ჰერცის ფარგლებში.
- 8.
- 13. • ვესტიბულური აპარატი— ადამიანისა და ცხოველების შიგნითა ყურის ნაწილი, შედგება აპკოვანი ლაბირინთის პარკებისა და სამი ნახევარრკალური არხისაგან. წარმოადგენს წონასწორობის ორგანოს; მისი დახმარებით ხდება სხეულის ორიენტაცია სივრცეში. • ოტოლიტური აპარატი — აპკისებრი ლაბირინთის ორივე საკანში მოთავსებულია ე.წ. ოტოლიტური აპარატი — საკმაოდ რთული სტრუქტურის მქონე წარმონაქმნი, რომელიც სხეულის მდგომარეობის ცვლილებას აფიქსირებს.
- 21. • ძლიერი ხმაურისმენისთვის ძალზე საშიშია. მეტისმეტად ხმამაღალი ბგერები შიგა ყურში არსებულ მიკროსკოპულ სენსორულ რეცეპტორებს აზიანებს. სამწუხაროდ, ეს შეუქცევადი პროცესია. დაზიანებული რეცეპტორები ტვინს ბგერით ინფორმაციას ვეღარ გადასცემს
- 22. • ხმაურის დონედეციბელობით იზომება. 90 დეციბელი სიმძლავრის ხმაური სმენას აუარესებს, ხოლო 140 დეციბელის ზემოქმედებამ შესაძლოა აკუსტიკური ტრავმა და სმენის დაკარგვაც კი გამოიწვიოს. მელომანებს აზრადაც არ მოსდით, რამხელა ზიანს აყენებენ თავს. •
- 23. • ხმაური ჩვენირგვლივ ისედაც საკმაოდაა: ქუჩაში – ტრანსპორტისა, სახლში – საყოფაცხოვრებო ტექნიკისა, სკოლაში შესვენებაზე – ყვირილი, გაკვეთილზე – ხმაური/ ჩურჩული, ამას ემატება ხმამაღალი მუსიკა ყურსასმენებში და საბოლოოდ ვიღებთ სმენის დაქვეითებას, გაღიზიანებულ ნერვულ სისტემას და შერყეულ ჯანმრთელობას.
- 24. • ხმაურის წყაროსმონაცემები, მაგ.: • ელექტროხორცსაკეპი მანქანა – 110 დბ; • მეტროს მატარებელი – 100დბ; • ხმამაღალი მუსიკა – 120 დბ; • სატვირთო მატარებელი – 80 დბ; • მტვერსასრუტი – 70დბ; • ავტომობილი – 60 დბ; • მოსწავლეთა ხმაური შესვენებაზე – 127 დბ; • მოსწავლეთა ხმაური გაკვეთილზე – 40 დბ.
- 27. სმენის დაკარგვა ადვილია, დაბრუნებაკი - ძალიან ძნელი. • დაიცავით ნორმები - არც ძალიან ხმამაღლა უსმინოთ და არც ძალიან დიდხანს. • ნებისმიერი სახის ყურსაცვამის ხშირი გამოყენება დროთა განმავლობაში სმენის დაქვეითებას იწვევს, მაგრამ განსაკუთრებით საზიანოა ე.წ. ყურის ნიჟარაში ჩასასმელი ყურსაცვამი. ჯობს ყურზე ზემოდან დასადები ყუსაცვამები გამოიყენოთ. • თუ მაშინ, როცა ყურსაცვამი გიკეთიათ და მუსიკას უსმენთ, თქვენი საკუთარი ხმა არ გესმით და დასაშვებზე ხმამაღლა ლაპარაკობთ, ან თუ გარშემო მყოფებსაც შეუძლიათ თქვენ მიერ მოსმენილი სიმღერების სიტყვების გარჩევა და მელოდიაც კი ესმით, ე.ი. ძალიან ხმამაღლა უსმენთ და შესაბამისად, ეს დამანგრეველად მოქმედებს თქვენს სასმენ აპარატზე. • ოტოლარინგოლოგები გვირჩევენ, დღეში 60 წუთზე მეტხანს (ნაკლები - კიდევ უკეთესი) არ ვუსმინოთ მუსიკას ყურსაცვამებით. ხოლო მუსიკის ხმა მაქსიმუმიდან 60 პროცენტს არ უნდა აღემატებოდეს. • როგორც კი შესაძლებლობა მოგეცემათ, ბუნებრივად მუსიკის მოსმენაზე გადაერთეთ, ყურსაცვამების გარეშე.
- 29.