Page 1
หลักการอานออกเสียงบาลี (เบื้องตน)
.....................................................................................
โพสทในลานธรรมเสวนา โดย ภิกษุ กระทูที่ 003159
ดัดแปลงและเพิ่มเนื้อหาบางสวน โดย พระวัชพล ปภาโต
ขอ ๑. พยัญชนะภาษาบาลีที่ไมมีสระใดประกอบ ก็ใหอานมีเสียง สระ อะ อยูดวย คือใหอานออก
เสียงเหมือนมี สระ อะ ประกอบ แตไมตองอานออกเสียง อะ เต็มเสียงนัก เพราะ อะ เปนสระเสียง
สั้น (รัสสะ) และเปนเสียงเบา (ลหุ) เชน
ภควา อานออกเสียงวา ภะ-คะ-วา
ติทสาลเย อานออกเสียงวา ติ-ทะ-สา-ละ-เย
อานุภาเวน อานออกเสียงวา อา-นุ-ภา-เว-นะ
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ขอ ๒. พยัญชนะบาลีตัวใดที่มีจุด (เรียกวา พินทุ) อยูขางลาง แสดงวาพยัญชนะตัวนั้นเปนตัวสะกด
ไมตองออกเสียงแบบอักษรนํา เชน
พหุปฺปเทหิ อานออกเสียงวา พะ-หุป-ปะ-เท-หิ
อุณฺณานาภี อานออกเสียงวา อุณ-ณา-นา-ภี
สมุสฺสาหิตมานโส อานออกเสียงวา สะ-มุส-สา-หิ-ตะ-มา-นะ-โส
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ขอ ๓. ถาพยัญชนะที่อยูขางหนาพยัญชนะตัวที่มีจุดพินทุ ไมประกอบดวยสระใดๆ ก็ใหอานออกเสียง
แบบเดียวกับมีไมหันอากาศในภาษาไทย เชน
วิรูปกฺเขหิ อานออกเสียงวา วิ-รู-ปก-เข-หิ
สตฺตา อานออกเสียงวา สัต-ตา
ปฺาสฺส อานออกเสียงวา ปญ-ญา-ญัส-สะ
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ก
ขอ ๔. พยัญชนะตัวใด ที่มีนิคหิต (วงกลม) อยูขางบน ใหอานออกเสียงเปน –ง เชน
มยํ อานออกเสียงวา มะ-ยัง
ปฺํ อานออกเสียงวา ปญ-ญัง
พุทฺธํ อานออกเสียงวา พุท-ธัง
Page 2
ขอ ๕. นิคหิต จัดเปนพยัญชนะตัวหนึ่งในภาษาบาลี เมื่อมาประกอบกับสระ อะ , อิ , อุ
คือ อํ อึ อุ ออกเสียงเปน อัง อิง อุง เชน
สรณํ อานออกเสียงเปน สะ-ระ-ณัง
อหึสโก อานออกเสียงเปน อะ-หิง-สะ-โก
กาตุ อานออกเสียงเปน กา-ตุง
วิสุ อานออกเสียงเปน วิ-สุง
(หมายเหตุ : ตรงคําวา หึ ไมใช ห+สระอึ แตเปน ห+สระอิ+นิคหิต)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ขอ ๖. เฉพาะพยัญชนะ ๔ ตัวนี้ คือ ย ร ล ว ถาอยูหลังพยัญชนะตัวอื่น ใหออกเสียงผสมกับ
พยัญชนะตัวหนา โดยออกเสียงควบกล้ํากัน แตอยาออกใหเต็มเสียง เชน
ฉพฺยาปุตฺเตหิ อานออกเสียงวา ฉัพ-พยา-ปุต-เต-หิ (ออกเสียง พะ กึ่งเสียง)
ภทฺรานิ อานออกเสียงวา ภัท-ทรา-นิ (ออกเสียง ทะ กึ่งเสียง)
อินฺทฺริยานิ อานออกเสียงวา อิน-ทริ-ยา-นิ (ออกเสียง ทะ กึ่งเสียง)
กลฺยา อานออกเสียงวา กัล-ละ-ยา (ออกเสียง ละ กึ่งเสียง)
เสียง พ ซึ่งเปนตัวสะกดในคําแรก กับ ย ใหออกเสียงควบกล้ํากัน คือ คลายๆ จะออกเปน
ฉัพะยา คือคลายกับ เสียง พ ทําหนาที่เปนตัวสะกดดวย และแบงเสียงไปควบกับ ย ดวย แมคํา
อื่นๆ ในลักษณะนี้ก็เชนเดียวกัน
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ขอ ๗. ตัวพยัญชนะ ส ออกเสียงคลายตัว S ในภาษาอังกฤษ และแมจะใชเปนตัวสะกด ก็ใหออก
เสียงไดเล็กนอย เพียงกึ่งเสียง เชน
กสฺมา อานออกเสียงวา กัส-สะ-มา (ออกเสียง สะ กึ่งเสียง)
ตสฺมา อานออกเสียงวา ตัส-สะ-มา (ออกเสียง สะ กึ่งเสียง)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ขอ ๘. ตัวพยัญชนะ ย ที่ซอนหนาตัวเอง ในคําวา อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย เสยฺโย
วิฺเยฺยํ วฑฺเฒยฺยํ ใหอานออกเสียงคลาย อัยยะ หามออกเสียงเปน เอยยะ เชน
อาหุเนยฺโย อานออกเสียงวา อา-หุ-ไนย-โย
ปาหุเนยฺโย อานออกเสียงวา ปา-หุ-ไนย-โย
วิฺเยฺยํ อานออกเสียงวา วิญ-ไญย-ยัง
Page 3
ขอ ๙. คําที่ลงทายดวย ตฺวา ตฺวาน ใหออกเสียงตัว ต สะกด และออกเสียงตัว ต นั้นอีกกึ่งเสียง
ตามมาดวย เชน
กตฺวา อานออกเสียงวา กัต-ตวา (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง)
กตฺวาน อานออกเสียงวา กัต-ตวา-นะ (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง)
คเหตฺวา อานออกเสียงวา คะ-เหต-ตวา (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง)
สริตฺวา อานออกเสียงวา สะ-ริต-ตวา (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง)
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ขอ ๑๐. ตัวพยัญชนะ ฑ ใหอานออกเสียงเปน ด ทั้งหมด เชน
มณฺฑน อานออกเสียงวา มัณ-ดะ-นะ
ทณฺเฑน อานออกเสียงวา ทัณ-เด-นะ
โกณฺฑฺโ อานออกเสียงวา โกณ-ดัญ-โญ
จัดทําโดย กุฏิพระมหาสุเทพ วัดหลวงปรีชากูล
เว็บไซต http://sites.google.com/site/watluangpreechakul
(๒๓ เมษายน ๒๕๕๔)

คู่มือทำวัตรเช้าเย็น สำหรับศีลจารีศีลจาริณี

  • 1.
    Page 1 หลักการอานออกเสียงบาลี (เบื้องตน) ..................................................................................... โพสทในลานธรรมเสวนาโดย ภิกษุ กระทูที่ 003159 ดัดแปลงและเพิ่มเนื้อหาบางสวน โดย พระวัชพล ปภาโต ขอ ๑. พยัญชนะภาษาบาลีที่ไมมีสระใดประกอบ ก็ใหอานมีเสียง สระ อะ อยูดวย คือใหอานออก เสียงเหมือนมี สระ อะ ประกอบ แตไมตองอานออกเสียง อะ เต็มเสียงนัก เพราะ อะ เปนสระเสียง สั้น (รัสสะ) และเปนเสียงเบา (ลหุ) เชน ภควา อานออกเสียงวา ภะ-คะ-วา ติทสาลเย อานออกเสียงวา ติ-ทะ-สา-ละ-เย อานุภาเวน อานออกเสียงวา อา-นุ-ภา-เว-นะ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ขอ ๒. พยัญชนะบาลีตัวใดที่มีจุด (เรียกวา พินทุ) อยูขางลาง แสดงวาพยัญชนะตัวนั้นเปนตัวสะกด ไมตองออกเสียงแบบอักษรนํา เชน พหุปฺปเทหิ อานออกเสียงวา พะ-หุป-ปะ-เท-หิ อุณฺณานาภี อานออกเสียงวา อุณ-ณา-นา-ภี สมุสฺสาหิตมานโส อานออกเสียงวา สะ-มุส-สา-หิ-ตะ-มา-นะ-โส ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ขอ ๓. ถาพยัญชนะที่อยูขางหนาพยัญชนะตัวที่มีจุดพินทุ ไมประกอบดวยสระใดๆ ก็ใหอานออกเสียง แบบเดียวกับมีไมหันอากาศในภาษาไทย เชน วิรูปกฺเขหิ อานออกเสียงวา วิ-รู-ปก-เข-หิ สตฺตา อานออกเสียงวา สัต-ตา ปฺาสฺส อานออกเสียงวา ปญ-ญา-ญัส-สะ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ก ขอ ๔. พยัญชนะตัวใด ที่มีนิคหิต (วงกลม) อยูขางบน ใหอานออกเสียงเปน –ง เชน มยํ อานออกเสียงวา มะ-ยัง ปฺํ อานออกเสียงวา ปญ-ญัง พุทฺธํ อานออกเสียงวา พุท-ธัง
  • 2.
    Page 2 ขอ ๕.นิคหิต จัดเปนพยัญชนะตัวหนึ่งในภาษาบาลี เมื่อมาประกอบกับสระ อะ , อิ , อุ คือ อํ อึ อุ ออกเสียงเปน อัง อิง อุง เชน สรณํ อานออกเสียงเปน สะ-ระ-ณัง อหึสโก อานออกเสียงเปน อะ-หิง-สะ-โก กาตุ อานออกเสียงเปน กา-ตุง วิสุ อานออกเสียงเปน วิ-สุง (หมายเหตุ : ตรงคําวา หึ ไมใช ห+สระอึ แตเปน ห+สระอิ+นิคหิต) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ขอ ๖. เฉพาะพยัญชนะ ๔ ตัวนี้ คือ ย ร ล ว ถาอยูหลังพยัญชนะตัวอื่น ใหออกเสียงผสมกับ พยัญชนะตัวหนา โดยออกเสียงควบกล้ํากัน แตอยาออกใหเต็มเสียง เชน ฉพฺยาปุตฺเตหิ อานออกเสียงวา ฉัพ-พยา-ปุต-เต-หิ (ออกเสียง พะ กึ่งเสียง) ภทฺรานิ อานออกเสียงวา ภัท-ทรา-นิ (ออกเสียง ทะ กึ่งเสียง) อินฺทฺริยานิ อานออกเสียงวา อิน-ทริ-ยา-นิ (ออกเสียง ทะ กึ่งเสียง) กลฺยา อานออกเสียงวา กัล-ละ-ยา (ออกเสียง ละ กึ่งเสียง) เสียง พ ซึ่งเปนตัวสะกดในคําแรก กับ ย ใหออกเสียงควบกล้ํากัน คือ คลายๆ จะออกเปน ฉัพะยา คือคลายกับ เสียง พ ทําหนาที่เปนตัวสะกดดวย และแบงเสียงไปควบกับ ย ดวย แมคํา อื่นๆ ในลักษณะนี้ก็เชนเดียวกัน ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ขอ ๗. ตัวพยัญชนะ ส ออกเสียงคลายตัว S ในภาษาอังกฤษ และแมจะใชเปนตัวสะกด ก็ใหออก เสียงไดเล็กนอย เพียงกึ่งเสียง เชน กสฺมา อานออกเสียงวา กัส-สะ-มา (ออกเสียง สะ กึ่งเสียง) ตสฺมา อานออกเสียงวา ตัส-สะ-มา (ออกเสียง สะ กึ่งเสียง) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ขอ ๘. ตัวพยัญชนะ ย ที่ซอนหนาตัวเอง ในคําวา อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย เสยฺโย วิฺเยฺยํ วฑฺเฒยฺยํ ใหอานออกเสียงคลาย อัยยะ หามออกเสียงเปน เอยยะ เชน อาหุเนยฺโย อานออกเสียงวา อา-หุ-ไนย-โย ปาหุเนยฺโย อานออกเสียงวา ปา-หุ-ไนย-โย วิฺเยฺยํ อานออกเสียงวา วิญ-ไญย-ยัง
  • 3.
    Page 3 ขอ ๙.คําที่ลงทายดวย ตฺวา ตฺวาน ใหออกเสียงตัว ต สะกด และออกเสียงตัว ต นั้นอีกกึ่งเสียง ตามมาดวย เชน กตฺวา อานออกเสียงวา กัต-ตวา (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง) กตฺวาน อานออกเสียงวา กัต-ตวา-นะ (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง) คเหตฺวา อานออกเสียงวา คะ-เหต-ตวา (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง) สริตฺวา อานออกเสียงวา สะ-ริต-ตวา (ออกเสียง ตะ กึ่งเสียง) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ขอ ๑๐. ตัวพยัญชนะ ฑ ใหอานออกเสียงเปน ด ทั้งหมด เชน มณฺฑน อานออกเสียงวา มัณ-ดะ-นะ ทณฺเฑน อานออกเสียงวา ทัณ-เด-นะ โกณฺฑฺโ อานออกเสียงวา โกณ-ดัญ-โญ จัดทําโดย กุฏิพระมหาสุเทพ วัดหลวงปรีชากูล เว็บไซต http://sites.google.com/site/watluangpreechakul (๒๓ เมษายน ๒๕๕๔)