Η επανάσταση στην Πελοπόννησο και η άλωση της Τριπολιτσάς.pdf
1.
Κεφάλαιο 3+7
Η επανάστασηστην Πελοπόννησο
και η άλωση της Τριπολιτσάς
Τον Μάρτιο του 1821 ξεκίνησε η επανάσταση στην Πελοπόννησο. Η
αριθμητική υπεροχή των Ελλήνων στην περιοχή και η ύπαρξη πολλών
στελεχών της Φιλικής Εταιρείας ήταν δύο από τους βασικούς λόγους που
βοήθησαν τους επαναστατημένους Έλληνες να σημειώσουν τις πρώτες τους
επιτυχίες. Οι Έλληνες επαναστάτες στην Πελοπόννησο με επικεφαλής τον
Θεόδωρο Κολοκοτρώνη αποφάσισαν να πολιορκήσουν την Τριπολιτσά, που
ήταν η στρατιωτική έδρα των Τούρκων στην περιοχή. Η άλωσή της, τον
Σεπτέμβριο του 1821, τόνωσε το ηθικό των Ελλήνων.
2.
Γιατί πιστεύετε ότιεπιλέχτηκε η Πελοπόννησος για την Επανάσταση;
Α. Είχε περισσότερα βουνά.
Β. Είχε περισσότερες πεδιάδες.
Γ. Είχε περισσότερους Έλληνες.
Δ. Είχε περισσότερα άλογα.
Ε. Είχε περισσότερους Φιλικούς.
3.
Ηεπιλογή της Πελοποννήσουως μιας από τις βασικές περιοχές όπου θ' άρχιζε η
Επανάσταση του 1821, δεν ήταν τυχαία, καθώς σ' αυτήν οι Έλληνες
υπερτερούσαν αριθμητικά. Αυτό γιατί αρκετοί ένοπλοι Τούρκοι της
Πελοποννήσου είχαν μετακινηθεί στην Ήπειρο για να πολεμήσουν τον Αλή
Πασά που είχε εξεγερθεί κατά του σουλτάνου.
Άλλοι ευνοϊκοί παράγοντες ήταν το ορεινό έδαφος της, η απόστασή της από
την Κωνσταντινούπο-
λη και ιδίως η ευρεία
εξάπλωση της
Φιλικής Εταιρείας
στους προκρίτους
και τους κληρικούς
του τόπου.
4.
Στα τέλη του1820 και
στις αρχές του 1821 οι
Φιλικοί Παπαφλέσσας
και Κολοκοτρώνης
έ φ τ α σ α ν σ τ η ν
Π ε λ ο π ό ν ν η σ ο κ α ι
συνεργάστηκαν με τους
πρόκριτους και τους
αρχιερείς της περιοχής
για το συντονισμό του
Αγώνα.
5.
Ο α ρχ ι μ α ν δ ρ ί τ η ς
Γρηγόριος Δίκαιος ή
Π α π α φ λ έ σ σ α ς
διέτρεξε την ύπαιθρο,
μ ε τ α φ έ ρ ο ν τ α ς μ ε
ενθουσιασμό το μήνυμα
τ η ς Μ ε γ ά λ η ς
Επανάστασης και της
α π ο τ ί ν α ξ η ς τ ο υ
οθωμανικού ζυγού.
«Ο μπουρλοτιέρης των ψυχών
Παπαφλέσσας ξεσηκώνει τους
σκλάβους Έλληνες»
Πίνακας του Βαγγέλη Δράκου,
1971.
https://www.kalamata.gr/
6.
Ο οπλαρχηγός Θε-
όδωροςΚολοκο-
τρώνης πάλι, πα-
λιός κλέφτης και
αξιωματικός βρε-
τανικών και γαλλι-
κών στρατιωτικών
σ ω μ ά τ ω ν σ τ α
Επτάνησα, πέρα-
σε στη Μάνη ξεση-
κώνοντας τους Έλ-
ληνες.
7.
Οι κινήσεις αυτέςανησύχησαν τους Τούρκους, οι οποίοι κάλεσαν προληπτικά
τους αρχιερείς και τους προεστούς στην Τριπολιτσά (Τρίπολη). Όσοι από
αυτούς πήγαν, φυλακίσθηκαν.
https://ipy.gr/
8.
Οι υπόλοιποι πραγματοποίησανσύσκεψη στις 10 Μαρτίου στη μονή της Αγίας
Λαύρας και στη συνέχεια επέστρεψαν στις επαρχίες τους για να
στρατολογήσουν παλικάρια.
9.
Η πρώτη τουφεκιάτης Ελληνικής Επανάστασης έπεσε στις 21 Μαρτίου 1821
στα Καλάβρυτα, όταν ένοπλοι αγωνιστές, με επικεφαλής τους τοπικούς
οπλαρχηγούς, πολιόρκησαν τους Τούρκους, που είχαν καταφύγει σε τρεις
οχυρούς πύργους.
https://www.bigpost.gr/
11.
Επιθέσεις έγιναν εναντίονοχυρωμέ-
νων Τούρκων και στη Βοστίτσα
(Αίγιο). Γύρω στις 20 Μαρτίου 1821 με
τέχνασμα του Ανδρέα Λόντου
παραδόθηκε αμαχητί το Αίγιο, αφού
προηγουμένως οι λίγοι Τούρκοι
κάτοικοί του έφυγαν με βάρκες για τη
Φωκίδα.
Ο Ανδρέας Λόντος
με τους Ανδρέα
Ζαΐμη και Οδυσσέα
Ανδρούτσο
καταλαμβάνουν τη
Βοστίτσα
(λιθογραφία του
Πέτερ φον Ες).
https://el.wikipedia.org/
12.
Ο Ανδρέας Λόντοςύψωσε στην πόλη την πρώτη ελληνική επαναστατική
σημαία, κόκκινη με έναν μαύρο σταυρό στη μέση.
Η ιστορική σημαία του Ανδρέα Λόντου που υψώθηκε στο ξέσπασμα του Εθνικοαπελευθερωτικού
αγώνα. https://el.wikipedia.org/
14.
Στις 23 Μαρτίουπαραδόθηκε στους Έλληνες η Καλαμάτα και άρχισε η
πολιορκία των κάστρων, όπου κατέφυγαν οι Οθωμανοί. Το μεσημέρι της ίδιας
μέρας, 24 ιερείς και ιερομόναχοι ευλόγησαν τις ελληνικές σημαίες και όρκισαν
τους επαναστάτες, ενώ ακούγονταν οι καμπάνες και οι θριαμβευτικές κραυγές
των Ελλήνων.
Αναπαράσταση της
δοξολογίας της 23ης
Μαρτίου στην
Καλαμάτα από το
ζωγράφο Ευάγγελο
Δράκο (Καλαμάτα,
Μπενάκειο Μουσείο)
https://el.wikipedia.org/
16.
Έλληνες που είχανσυγκεντρωθεί
στην Πάτρα, ύψωσαν τη σημαία της
Ελευθερίας και ψήφισαν επανα-
στατική επιτροπή με ηγέτη τον
μητροπολίτη Παλαιών Πατρών
Γερμανό. Αυτός εκπροσωπώντας
την Εκκλησία, ευλόγησε την
Επανάσταση και συμπεριλαμβάνε-
ται στους πρώτους κληρικούς που
έλαβαν μέρος σ΄αυτήν.
Παλαιών Πατρών Γερμανός, «ο
Μητροπολίτης Γερμανός ευλογεί
την σημαίαν της ελευθερίας».
https://el.wikipedia.org/
19.
Τον επόμενο μήναοι Τούρκοι νικήθηκαν ακόμη μία φορά στο Λεβίδι της
Αρκαδίας, οπότε και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη μάχη, πανικόβλητοι,
για να κλειστούν στην Τριπολιτσά. Η νίκη αυτή έδωσε ζωή στην επανάσταση,
γιατί όταν στο ξεκίνημα του αγώνα όλα κατέρρεαν και με την πρώτη μπαταριά οι
Έλληνες σκορπίζονταν, το Λεβίδι στάθηκε όρθιο και πολέμησε συγκροτημένα
και με αποφασιστικότητα.
Θεόδωρος Βρυζάκης,
πολεμική σκηνή,
Αθήνα, Εθνική
Πινακοθήκη
21.
Μετά την ήττατωνΤούρκων στο Βαλτέτσι επίσης λίγο αργότερα το ηθικό των
επαναστατημένων αναπτερώθηκε.
https://www.ethnos.gr/
Οι ξένες δυνάμεις
τιαποφάσισαν
σχετικά με την
Ελληνική
Επανάσταση;
Την καταδίκασαν
Α.
Β. Τη δέχτηκαν με
ενθουσιασμό,
γιατί είχε έρθει ο
καιρός οι Έλληνες
να ελευθερωθούν.
Γ. Δεν τους κάηκε
καρφάκι.
24.
Ματιά στο παρελθόν
ΤοΣυνέδριο της Βερόνας
Το τέταρτο συνέδριο της Ιερής Συμμαχίας πραγματοποιήθηκε από τις 20
Οκτωβρίου έως τις 14 Δεκεμβρίου του 1822 στη Βερόνα της Ιταλίας.
Αντιπροσωπεία των επαναστατημένων Ελλήνων με επικεφαλής τον Παλαιών
Πατρών Γερμανό, τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη, τον Ανδρέα Μεταξά και τον
Φιλέλληνα Γάλλο πλοίαρχο
Ζουρντέν μετέβη στην ιτα-
λική πόλη, προκειμένου
να εκθέσει τις ελληνικές
θέσεις, αλλά δεν έγινε δε-
κτή από τους συνέδρους.
Το συνέδριο καταδίκασε
την ελληνική Επανάσταση,
τη χαρακτήρισε όμως ως
«μεγάλο πολιτικό γεγονός».
Ήταν η τελευταία φορά
που η Ιερή Συμμαχία
εμφανίσθηκε ενωμένη ως
προς το Ελληνικό Ζήτημα.
25.
Οι επαναστατημένοι Έλληνεςαφού κατέλαβαν την Καλαμάτα, έκαναν σύσκεψη
για τις παραπέρα ενέργειές τους. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πρότεινε να
πολιορκήσουν την Τριπολιτσά. Γιατί;
Α. Στην Τριπολιτσά υπήρχαν πολλοί Έλληνες χωρίς παρουσία Οθωμανών
στρατιωτών.
Β. Η Τριπολιτσά ήταν η έδρα των Τούρκων και η απελευθέρωση της θα ενίσχυε
τον ενθουσιασμό για τον αγώνα.
Γ. Η κατάληψή της θα αποδυνάμωνε τους Οθωμανούς σε ολόκληρη την
περιοχή.
26.
Η Τριπολιτσά ήτανη κεντρική
δ ι ο ι κ η τ ι κ ή , ε μ π ο ρ ι κ ή κ α ι
στρατιωτική έδρα των Τούρκων
στην Πελοπόννησο.
Ο Κολοκοτρώνης πίστευε πως αν οι
Έλληνες κατόρθωναν να την
κυριεύσουν, θα αποδυναμώνονταν
και τα υπόλοιπα κάστρα της
περιοχής.
Έτσι, επαναστάτες με επικεφαλής
τον Κολοκοτρώνη κινήθηκαν προς
τ η ν Τ ρ ι π ο λ ι τ σ ά , έ σ τ η σ α ν
στρατόπεδα στα βουνά γύρω από
αυτήν και η πολιορκία άρχισε.
27.
Διοικητής της Πελοποννήσουστην
π ε ρ ί ο δ ο τ η ς κ ή ρ υ ξ η ς τ η ς
επανάστασης ήταν ο Χουρσίτ Πασάς,
ο οποίος όμως τον καιρό εκείνο ήταν
απασχολημένος εναντίον του Αλή
πασά στην Ήπειρο.
Όταν έμαθε για την πολιορκία, ο
Χουρσίτ έστειλε 3.500 στρατιώτες
στην Τριπολιτσά, όπου είχε και την
οικογένειά του. Μετά την ήττα των
Τούρκων στο Βαλτέτσι, κοντά στην
Τριπολιτσά, οι Έλληνες αγωνιστές
μπόρεσαν να προωθηθούν πιο κοντά
στην πόλη.
Μνημείο της μάχης στο Βαλτέτσι
https://proinosmorias.gr/
28.
Στην πολιορκία συμμετείχεκαι ο Δημήτριος
Υψηλάντης, στη θέση του φυλακισμένου
αδελφού του Αλέξανδρου,που είχε αναλάβει
την αρχηγία τουΑγώνα.
Ο Υψηλάντης με τη βοήθεια Επτανήσιων
εθελοντών κατέλαβαν τη Μονεμβασιά
και το Νεόκαστρο.
Και ενώ ηπολιορκία
της Τριπολιτσάς συ-
νεχιζόταν, τα τέσσερα
κεντρικά στρατόπεδα
στην Πελοπόννησο
διηύθυναν ο Κολοκο-
τρώνης, ο Αναγνω-
σταράς (Αναγνώστης
Παπαγεωργίου), ο Πα-
ναγιώτης Γιατράκος
και ο Πετρόμπεης
Μαυρομιχάλης.
Επίσης, είχαν σταλεί
ελληνικές δυνάμεις
στα Μέγαρα, για να
εμποδίσουν τουρκικές
ενισχύσεις να φτάσουν
στην Τριπολιτσά από
τηνΑθήνα.
Βαλτέτσι
Μέγαρα
31.
Όσο περνούσε ο
καιρός,η πολιορκί-
α της Τριπολιτσάς
γινόταν πιο στενή.
Στην πόλη τα τρό-
φιμα λιγόστεψαν
και άρχισε η διχό-
νοια.
Η Τριπολιτσά έπε-
σε τελικά στα χέρια
των επαναστατών
στις 23 Σεπτεμ-
βρίου του 1821.
Ακολούθησαν σφαγές και
λεηλασίες.Οπλισμένοι οι
Έλληνες, μπήκαν στην πόλη. Οι
Το ύ ρ κ ο ι π ρ ο σ π ά θ η σ α ν ν ’
αντισταθούν αλλά μάταια. Μερικοί
κλείστηκαν στην Μεγάλη Τάπια,
την ακρόπολη δηλαδή, άλλοι στο
τουρκικό σχολείο και πολλοί
οχυρώθηκαν στα σπίτια τους.
Ελάχιστοι παραδόθηκαν. Οι
περισσότεροι σκοτώθηκαν ή
κάηκαν μέσα σε αυτά με τις
οικογένειές τους μη θέλοντας να
παραδοθούν στους δούλους τους.
Ο Παναγιώτης Κεφάλας,πρωτοπαλίκαρο
του Παπαφλέσσα, σηκώνει
τη σημαία της ελευθερίας
στα τείχη της Τριπολιτσάς.
Έργο του Πέτερ φον Χες
https://el.wikipedia.org/
34.
Επί τρεις ημέρεςοι Έλληνες σφαγίαζαν τους αμάχους Τούρκους και Εβραίους,
τις γυναίκες, τα παιδιά και τα βρέφη, αφού προηγουμένως βασάνισαν, έκαψαν
και λεηλάτησαν. Υπολογίζεται ότι θανατώθηκαν 2.000 Εβραίοι και 30.000
Τούρκοι. Οι Οθωμανοί που κλείστηκαν στη Μεγάλη Τάπια, παραδόθηκαν
τελικά από έλλειψη νερού.
Ποια η γνώμη σας για τη σφαγή στην Τριπολιτσά;
35.
Η άλωση τηςΤριπολιτσάς, έξι
μήνες από την έναρξη της
Επανάστασης, ήταν ιδιαίτερα
σημαντική. Γιατί;
Α. Οι Έλληνες είχαν καταλάβει τη
σημαντικότερη στρατιωτική βά-
ση των Τούρκων στην Πελοπόν-
νησο.
Β. Οι Έλληνες έγιναν πλούσιοι.
Γ. Οι Έλληνες ελευθερώθηκαν
για πάντα.
Δ. Οι Έλληνες απέκτησαν τα
όπλα τωνΤούρκων.
Ε. Οι Έλληνες κατάλαβαν ότι
μπορούν να τα καταφέρουν.
36.
Η άλωση τηςΤριπολιτσάς, έξι μήνες από την έναρξη της Επανάστασης, ήταν
ιδιαίτερα σημαντική, καθώς είχε συντριβεί η βασική στρατιωτική βάση του
οθωμανικού στρατού στην Πελοπόννησο και χιλιάδες τουρκικά όπλα πέρασαν
στην κατοχή των Ελλήνων, τονώνοντας το ηθικό τους. Οι εξεγερμένοι πίστεψαν
πια πως οι Τούρκοι δεν ήταν ακατανίκητοι. Ο ενθουσιασμός τους ήταν μεγάλος
και απέκτησαν την αυτοπεποίθηση που χρειάζονταν για να συνεχίσουν τον
αγώνα.
Στη συνέχεια, οι
νικητές τηςΤριπο-
λιτσάς στράφηκαν
στα περιφερειακά
κάστρα της
Πελοποννήσου,
για να τα
πολιορκήσουν.
37.
Οι πηγές αφηγούνται...
2.Ο Κολοκοτρώνης μιλά για την Επανάσταση και τους αγωνιστές
«Μίαν φοράν, όταν επήραμεν το Ναύπλιον, ήλθε ο Άμιλτων να με ιδή, μου είπε
ότι: "Πρέπει οι Έλληνες να ζητήσουν συμβιβασμόν, και ηΑγγλία να μεσιτεύση".
Εγώ του αποκρίθηκα, ότι: "Αυτό δεν γίνεται ποτέ, ελευθερία η θάνατος. Εμείς
καπιτάν Άμιλτων, ποτέ συμβιβασμόν δεν εκάμαμεν με τους Τούρκους. Άλλους
έκοψε, άλλους εσκλάβωσε με το σπαθί και άλλοι, καθώς εμείς, εζούσαμε
ελεύθεροι από γενεά σε γενεά. Ο βασιλεύς μας εσκοτώθη, καμμία συνθήκη δεν
έκαμε, η φρουρά του είχε παντοτεινόν πόλεμον με τους Τούρκους και δύο
φρούρια ήτον πάντοτε ανυπότακτα". Με είπε: "Ποια είναι η βασιλική φρουρά
του, ποία είναι τα φρούρια;". "Η φρουρά του βασιλέως μας είναι οι λεγόμενοι
Κλέφται, τα φρούρια η Μάνη και το Σούλι και τα βουνά". Έτσι δεν με ωμίλησε
πλέον.
Ο κόσμος μας έλεγε τρελλούς. Ημείς αν δεν είμεθα τρελλοί δεν εκάναμεν
την επανάστασιν, διατί ηθέλαμεν συλλογισθή πρώτον διά πολεμοφόδια,
καβαλαρία μας, πυροβολικό μας, πυριτοθήκαις μας, τα μαγαζιά μας, ηθέλαμεν
λογαριάσει την δύναμιν την εδική μας, την τούρκικη δύναμη. Τώρα οπού
ενικήσαμεν, οπού ετελειώσαμεν με καλά τον πόλεμο μας, μακαριζόμεθα,
επαινώμεθα.Αν δεν ευτυχούσαμεν ηθέλαμεν τρώγει κατάραις, αναθέματα».
Κολοκοτρώνη Απομνημονεύματα, Καταγραφή Γ. Τερτσέτη, επιμέλεια Τάσος Βουρνάς, Αθήνα 1983, σ.
178.
Απάντηση
lΠοιοι ήταν οιπρωταγωνιστές στην έναρξη της επανάστασης στην
Πελοπόννησο;
Ο Γρηγόριος Δίκαιος ή Παπαφλέσσας μετέφερε το μήνυμα της Επανάστασης
στην ύπαιθρο.
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ξεσήκωσε τους Έλληνες στη Μάνη.
Ο μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός μαζί με τους οπλαρχηγούς στην
Πάτρα ύψωσε τη σημαία της Ελευθερίας.
ΟΔημήτριοςΥψηλάντης ανέλαβε την αρχηγία της Επανάστασης.
40.
Ερώτημα
lΜε βάση τηνΠηγή 2, γιατί ο κόσμος έλεγε τρελούς τους Έλληνες
επαναστάτες;
41.
Απάντηση
lΜε βάση τηνΠηγή 2, γιατί ο κόσμος έλεγε τρελούς τους Έλληνες
επαναστάτες;
Ο κόσμος τους θεωρούσε τρελούς γιατί ξεκίνησαν τον αγώνα τους χωρίς να
υπολογίσουν αυτά που δεν είχαν: πολεμοφόδια, στρατό, ιππικό, πυροβολικό.
Αλλά κυρίως χωρίς να υπολογίσουν τον τεράστιο αριθμό των Τούρκων
στρατιωτών. Ρίχτηκαν στον αγώνα αποφασισμένοι να πεθάνουν ή να
ελευθερωθούν, χωρίς να σκεφτούν όλες αυτές τις «λεπτομέρειες». Αν το
σκεφτόταν κάποιος από αυτούς λογικά, δε θα γινόταν η Επανάσταση. Παρόλα
αυτά πέτυχε χάρη στην αυτοθυσία και το πάθος των Ελλήνων για ελευθερία.