Δύο μεγάλες επιτυχίες της Επανάστασης, η Άλωση της Τριπολιτσάς και η μάχη στα Δερβανάκια, ανέδειξαν την ευστροφία και τις γνώσεις στρατηγικής του Κολοκοτρώνη.

1. 1770-1843
Ομάδα εργασίας:
Αναστασία Βενετσιάνου
Ηλιάνα Γκολέμη
Μελίνα Βασιλείου
Σιαλένα Καραχάλιου
1

2. Ο Κολοκοτρώνης έφιππος οδεύει προς Νεμέα
Πίνακας του Νέστορα Βερβέρη.
Εθνική Πινακοθήκη Αθηνών.
http://arcadia.ceid.upatras.gr Θ. Κολοκοτρώνης.
Λιθογραφία του Καρλ Κράτσαϊζεν (1828).
el.wikipedia.org
2
Κολοκοτρώνης- 1770-1843

3.  Το σχέδιο της άλωσης
 Άλωση της Τριπολιτσάς: έγινε στις 23
Σεπτεμβρίου 1821, 7 μήνες μετά την
έναρξη της επανάστασης, από τον στρατό
των Ελλήνων υπό την αρχηγία του
Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
 Ο οπλαρχηγός Δούνιας από την Κυνουρία
κατάφερε να ανοίξει την πόρτα του
Αναπλιού και οι Έλληνες με αρχηγό τον
Κολοκοτρώνη κατέλαβαν την Τρίπολη.
 Η σφαγή που ακολούθησε από τον στρατό
του Κολοκοτρώνη ήταν τρομακτική και
είχε διάρκεια τρεις ημέρες.
 Σύμφωνα με κάποιες πηγές θανατώθηκαν
περίπου 2.000 Εβραίοι και 30.000
Τούρκοι.
 H Μπουμπουλίνα κατάφερε να
φυγαδεύσει από την Τρίπολη το χαρέμι
Πόλεμος της Τριπολιτζάς και των πέριξ αυτής
χωρίων
Πίνακας του Παναγιώτη Ζωγράφου με την
καθοδήγηση του Μακρυγιάννη
commons.wikimedia.org
3

4. Στις 12 Ιουλίου του 1822 ο Δράμαλης εισβάλλει ορμητικά
στο Άργος. Αποφάσισε να στρατοπεδεύσει εκεί προκειμένου
να καταλάβει την ακρόπολη (Λάρισσα), μη θέλοντας στη
πορεία του για Τρίπολη να αφήσει πίσω του εχθρικές εστίες.
Εκείνο τον καιρό όμως τα πηγάδια του Άργους, ακόμη και ο
ποταμός Ερασίνος, στερεύουν.
Κινήσεις στρατηγικής του Κολοκοτρώνη
Ο Κολοκοτρώνης κινητοποίησε ακόμα και τους χωρικούς
μετατρέποντάς τους σε τρομερούς αγωνιστές.
Με τους συντρόφους του καίει τα σπαρτά και τις θημωνιές
της πεδιάδας. Η δίψα βασανίζει τα στρατεύματα του
Δράμαλη. Ο Δράμαλης εγκαταλείπει την πολιορκία του
μοναστηριού και του φρουρίου και αποφασίζει να
επιστρέψει στην Κόρινθο.
Ο Μαχμούτ πασάς Δράμαλης
commons.wikimedia.org
4

5. Μάχη στα στενά των Δερβενακίων
Θ. Βρυζάκη, Εθνική Πινακοθήκη Παράρτημα Ναυπλίου
argolikivivliothiki.gr
Ο τουρκικός στρατός του Δράμαλη αποδεκατίστηκε από τα παλικάρια
του Κολοκοτρώνη, αφού κατόρθωσε να τον παγιδεύσει στα στενά των
Δερβενακίων στις 26 Ιουλίου 1822.
5

6. ● Δημητρόπουλος, Δημήτρης (2012). «Ο
“Γέρος του Μοριά”: Κτίζοντας μία πατρική
φιγούρα του έθνους». Στο: Κατερίνα Δέδε
- Δημήτρης Δημητρόπουλος, επιμ. Η ματιά
των άλλων: Προσλήψεις προσώπων που
σφράγισαν τρεις αιώνες (18ος-20ός αι.).
Αθήνα: ΙΝΕ/ΕΙΕ
 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, http://arcadia.ceid.upatras.gr
 Η μάχη στα Δερβενάκια, https://www.sansimera.gr
 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, https://www.sansimera.gr
 Μάχη στα στενά των Δερβενακίων https://argolikivivliothiki.gr
 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, https://el.wikipedia.org
6

7. Η εκδικητική μανία των επαναστατών εκδηλώθηκε όχι μόνο σε βάρος των Τούρκων, αλλά και
των Εβραίων που είχαν δείξει εχθρική στάση απέναντι στην Επανάσταση, και των Ελλήνων που
είχαν χαρακτηριστεί τουρκολάτρες, όπως ο πρόκριτος Σωτήρης Κουγιάς. Αντίθετα, οι Αλβανοί
της Τριπολιτσάς αποχώρησαν συντεταγμένα με τη συνοδεία Ελλήνων μαχητών, καθώς είχαν
έλθει σε συμφωνία με τον ίδιο τον Κολοκοτρώνη.
Επακολούθησε άγρια σφαγή του πληθυσμού και πρωτοφανές
πλιάτσικο. Μάταια οι οπλαρχηγοί προσπαθούσαν να
συγκρατήσουν τους μαινόμενους επαναστάτες. «Το ασκέρι,
όπου ήτον μέσα, το Ελληνικόν, έκοβε και εσκότωνε, από
Παρασκευή έως Κυριακή, γυναίκες, παιδιά και άνδρες, τριάντα
δύο χιλιάδες, μία ώρα ολόγυρα της Τριπολιτσάς. Ένας υδραίος
έσφαξε ενενήντα. Έλληνες εσκοτώθηκαν εκατόν» γράφει στα
Απομνημονεύματά του ο Κολοκοτρώνης.
Η Άλωση της Τριπολιτσάς αποτέλεσε σταθμό για την εδραίωση
και την εξέλιξη της Επανάστασης.
Από τις πρώτες μέρες του εθνικού ξεσηκωμού, ο Κολοκοτρώνης είχε συλλάβει την ιδέα της
πολιορκίας και της άλωσης της Τριπολιτσάς (σημερινής Τρίπολης), επειδή κατείχε στρατηγική
θέση και ήταν το διοικητικό κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Μοριά . Εάν δεν
εξουδετερωνόταν θα ήταν μια διαρκής απειλή για τις επαναστατημένες επαρχίες της
Πελοποννήσου. Στην Τριπολιτσά είχε την έδρα του ο στρατιωτικός διοικητής της
Πελοποννήσου, με όλο το χαρέμι και τα πλούτη του, εκεί ζούσε ο μισός τουρκικός πληθυσμός
της Πελοποννήσου και την υπερασπιζόταν σημαντικός αριθμός ενόπλων σωμάτων.
Η δύναμη των πολιορκητών συνεχώς ενισχυόταν και τις παραμονές της Άλωσης είχε φθάσει
τους 10.000 άνδρες. Ο κλοιός γύρω από την Τριπολιτσά έσφιγγε διαρκώς και η πόλη υπέφερε.
Οι αποθήκες των τροφίμων είχαν σχεδόν αδειάσει, τα χρήματα είχαν εξαντληθεί και οι
αρρώστιες θέριζαν. Στην πόλη υπήρχαν 35.000 ψυχές, Τούρκοι, Χριστιανοί, Αλβανοί και Εβραίοι