"Όταν ο άνθρωπος συνάντησε το θέατρο"

2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΘΕΑΤΡΟ;ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΘΕΑΤΡΟ;
 Το θέατρο από το ελληνικό ρήμα θεώμαιΤο θέατρο από το ελληνικό ρήμα θεώμαι
(βλέπω(βλέπω) ως μορφή τέχνης) ως μορφή τέχνης, είναι η, είναι η
τέχνη της εκτέλεσης ή παράστασης επίτέχνη της εκτέλεσης ή παράστασης επί
σκηνής.σκηνής.
 Θέατρο ονομάζεται επίσηςΘέατρο ονομάζεται επίσης το κτήριο ήτο κτήριο ή
ο χώροςο χώρος όπου το κοινό παρακολουθείόπου το κοινό παρακολουθεί
μια θεατρική παράσταση.μια θεατρική παράσταση.

3. Οι θεωρίες Οι θεωρίες για την καταγωγήγια την καταγωγή
του θεάτρουτου θεάτρου
 Ανιχνεύουν τους συσχετισμούς της τραγωδίας μεΑνιχνεύουν τους συσχετισμούς της τραγωδίας με
 θρησκευτικές εκδηλώσεις -τελετουργίεςθρησκευτικές εκδηλώσεις -τελετουργίες
(θεωρούνται ως(θεωρούνται ως προβαθμίδες τουπροβαθμίδες του
δράματος)δράματος)..
 μεμε τους μύθους των ηρώωντους μύθους των ηρώων
(ορισμένοι μελετητές θεωρούν(ορισμένοι μελετητές θεωρούν τη λατρείατη λατρεία
των ηρώων ως πρωτογενές υλικό τουτων ηρώων ως πρωτογενές υλικό του
δράματος)δράματος)..

4. Οι θεωρίες Οι θεωρίες για την καταγωγήγια την καταγωγή
του θεάτρουτου θεάτρου
Είναι ίσως συγκερασμός και των δύο.Είναι ίσως συγκερασμός και των δύο.
Παράδειγμα το Παράδειγμα το προσωπείοπροσωπείο ::
 τονίζει τονίζει τη συγγένεια της τραγωδίας με τιςτη συγγένεια της τραγωδίας με τις
ιερουργικές μεταμφιέσειςιερουργικές μεταμφιέσεις ..
 Το τραγικό προσωπείο, όμως, Το τραγικό προσωπείο, όμως, από τη φύση και τηαπό τη φύση και τη
λειτουργία του, διαφέρει από την καθαρήλειτουργία του, διαφέρει από την καθαρή
θρησκευτική μεταμφίεσηθρησκευτική μεταμφίεση ..
 Έχει μεν ιερουργικό υπόβαθρο, Έχει μεν ιερουργικό υπόβαθρο, αλλά η διάσταση τηςαλλά η διάσταση της
μεταμφίεσης παραμένει ανθρώπινη, δίχωςμεταμφίεσης παραμένει ανθρώπινη, δίχως
ανιμιστικές τάσειςανιμιστικές τάσεις ..
 Ο ρόλος του είναι Ο ρόλος του είναι περισσότερο αισθητικός και τοπερισσότερο αισθητικός και το
ιερουργικό στοιχείοιερουργικό στοιχείο κινείται στην ανθρώπινη κινείται στην ανθρώπινη
εξελικτική γραμμή.εξελικτική γραμμή.

5. Οι θεωρίες Οι θεωρίες για την καταγωγήγια την καταγωγή
του θεάτρουτου θεάτρου
 Από τη μία μεριά, Από τη μία μεριά, έχουμεέχουμε
το χορό (ένα συλλογικό πρόσωποτο χορό (ένα συλλογικό πρόσωπο που το που το
ενσάρκωνεενσάρκωνε ένα σώμα πολιτώνένα σώμα πολιτών και που κατ' αρχήν και που κατ' αρχήν
φαίνεται φαίνεται δεν φορούσε προσωπείοδεν φορούσε προσωπείο , αλλά , αλλά ήταν μόνοήταν μόνο
μεταμφιεσμένοςμεταμφιεσμένος,),)
 και από την άλλη μεριά έχουμεκαι από την άλλη μεριά έχουμε
ένα τραγικό πρόσωπο, που το υποδυόταν οένα τραγικό πρόσωπο, που το υποδυόταν ο
ηθοποιόςηθοποιός, ξεχωρίζοντας με το προσωπείο του από την, ξεχωρίζοντας με το προσωπείο του από την
ανώνυμη ομάδα χορού.ανώνυμη ομάδα χορού.
 Το προσωπείοΤο προσωπείο ενσωματώνει το τραγικό πρόσωπο ενσωματώνει το τραγικό πρόσωπο
σε μια πολύ καθορισμένη κοινωνική καισε μια πολύ καθορισμένη κοινωνική και
θρησκευτική κατηγορίαθρησκευτική κατηγορία , την κατηγορία των ηρώων., την κατηγορία των ηρώων.

6. ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ.ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ.
ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ ΟΡΧΗΣΗΑΠΟ ΤΗ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ ΟΡΧΗΣΗ
ΣΤΟ ΔΡΑΜΑΣΤΟ ΔΡΑΜΑ

7. Θρησκευτικές τελετουργίεςΘρησκευτικές τελετουργίες
-προβαθμίδα του δράματος--προβαθμίδα του δράματος-
 Η Δραματική τέχνηΗ Δραματική τέχνη
πιστεύεταιπιστεύεται ότι έχει τις ρίζεςότι έχει τις ρίζες
της ,στις πρωτόγονεςτης ,στις πρωτόγονες
θρησκευτικέςθρησκευτικές
τελετουργίες,τελετουργίες,
γιατίγιατί υπάρχουν στοιχείαυπάρχουν στοιχεία
στη συμπεριφοράστη συμπεριφορά
πρωτόγονων κοινωνιών, ταπρωτόγονων κοινωνιών, τα
οποία μπορούνοποία μπορούν
δικαιολογημένα ναδικαιολογημένα να
χαρακτηριστούνχαρακτηριστούν
προθεατρικά.προθεατρικά.

8. ΠΡΟΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΠΡΟΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
Θρησκευτική τελετουργίαΘρησκευτική τελετουργία
 1.1. ΜίμησηΜίμηση:: οι τελετουργίες εξευμενισμού:οι τελετουργίες εξευμενισμού:
συνδυάζονταν με ανθρωποθυσίες αρχικά και,συνδυάζονταν με ανθρωποθυσίες αρχικά και,
αργότερα, με θυσίες ζώων,αργότερα, με θυσίες ζώων, ήταν μια έκκλησηήταν μια έκκληση
προς τις θεότητεςπρος τις θεότητες ,, για να εξασφαλίσουνγια να εξασφαλίσουν
την εύνοια και την προστασία τους.την εύνοια και την προστασία τους.

9. Θρησκευτική τελετουργίαΘρησκευτική τελετουργία
 2.2. ΜεταμφιέσειςΜεταμφιέσεις::
Ιδιαίτερη σημασία έχει η από νωρίςΙδιαίτερη σημασία έχει η από νωρίς
χρήση προσωπείων και άλλωνχρήση προσωπείων και άλλων
τελετουργικών αμφιέσεων πουτελετουργικών αμφιέσεων που
υποβοηθούν τη μίμησηυποβοηθούν τη μίμηση
( πρώιμη παλαιολιθική περίοδος: οι( πρώιμη παλαιολιθική περίοδος: οι
σπηλαιογραφίες του Λασκώ της νότιας Γαλλίας :σπηλαιογραφίες του Λασκώ της νότιας Γαλλίας :
απεικονίζονται χορευτές μισοί άνθρωποι – μισοίαπεικονίζονται χορευτές μισοί άνθρωποι – μισοί
ζώα).ζώα).

10. Θρησκευτική τελετουργίαΘρησκευτική τελετουργία
-Τα πρόσωπα-Τα πρόσωπα, που έπαιρναν μέρος στην τελετουργία, που έπαιρναν μέρος στην τελετουργία έπαιρνανέπαιρναν
τις μορφές ή φορούσαν τα εμβλήματατις μορφές ή φορούσαν τα εμβλήματα που συνδέονταν με τηπου συνδέονταν με τη
θεότητα προς την οποία απευθυνόταν η έκκληση.θεότητα προς την οποία απευθυνόταν η έκκληση.
- Περιέρχονταν σε- Περιέρχονταν σε κατάσταση διέγερσηςκατάσταση διέγερσης και πίστευαν ότι οκαι πίστευαν ότι ο
χορευτής έπεφτε σεχορευτής έπεφτε σε έκσταση,έκσταση, γιατί έμπαινε μέσα του ο θεόςγιατί έμπαινε μέσα του ο θεός..
--Σε πολλούς λαούς, ο ιερέας, μάγος ή γιατρός χρησιμοποιούσεΣε πολλούς λαούς, ο ιερέας, μάγος ή γιατρός χρησιμοποιούσε
ειδικά μέσα –ειδικά μέσα – καπνούς, μυρωδιές, μαγικές επωδές και άλλα τέτοιακαπνούς, μυρωδιές, μαγικές επωδές και άλλα τέτοια
– για να φτάσει στην επιθυμητή κατάσταση καταληψίας.– για να φτάσει στην επιθυμητή κατάσταση καταληψίας.
 Αυτό πια δεν ήταν απλή μίμηση, αλλά σωστήΑυτό πια δεν ήταν απλή μίμηση, αλλά σωστή
μεταμόρφωση.μεταμόρφωση.

11. Θρησκευτικές τελετουργίεςΘρησκευτικές τελετουργίες
Τύποι:Τύποι:
 α) οι σεμνοπρεπείς , οι οποίεςα) οι σεμνοπρεπείς , οι οποίες ήτανήταν κυρίως ενσαρκώσεις τουκυρίως ενσαρκώσεις του
θανάτουθανάτου καικαι αποσκοπούσαν να τον αποτρέψουν.αποσκοπούσαν να τον αποτρέψουν.
-Είχαν κυρίως για-Είχαν κυρίως για θέμαθέμα τους εκείνα τα στοιχεία της φύσης στα οποία, μετάτους εκείνα τα στοιχεία της φύσης στα οποία, μετά
τον θάνατο ακολουθεί ολοφάνερα η αναγέννηση, δηλαδήτον θάνατο ακολουθεί ολοφάνερα η αναγέννηση, δηλαδή τα ηλιοστάσιατα ηλιοστάσια
και τις εποχέςκαι τις εποχές ..
Γι’ αυτό και το θέμα που κυριαρχεί στις πρώτες θεατρικέςΓι’ αυτό και το θέμα που κυριαρχεί στις πρώτες θεατρικές
μιμήσεις είναι ο τελετουργικός θάνατος του θεού τηςμιμήσεις είναι ο τελετουργικός θάνατος του θεού της
γονιμότητας (χειμώνας)γονιμότητας (χειμώνας)
και η επακολουθούσα ανάστασή του (άνοιξη).και η επακολουθούσα ανάστασή του (άνοιξη).
-Θεωρούνται-Θεωρούνται ο πρόγονος της δυτικής τραγωδίαςο πρόγονος της δυτικής τραγωδίας , η οποία έχει πάντα, η οποία έχει πάντα
την τάση να διατηρήσει κάποιους δεσμούς με τις θρησκευτικές της ρίζεςτην τάση να διατηρήσει κάποιους δεσμούς με τις θρησκευτικές της ρίζες

12. Θρησκευτικές τελετουργίεςΘρησκευτικές τελετουργίες
Τύποι:Τύποι:
β) οι ελευθερόστομες τελετουργίες, οι οποίεςβ) οι ελευθερόστομες τελετουργίες, οι οποίες ήτανήταν
συνήθωςσυνήθως ευχαριστίεςευχαριστίες, για βοήθεια που παρασχέθηκε., για βοήθεια που παρασχέθηκε.
-Ήταν εκφράσεις χαράς και είχαν-Ήταν εκφράσεις χαράς και είχαν ως κύριο γνώρισμά τους τηνως κύριο γνώρισμά τους την
υπερβολή.υπερβολή.
-Εξελίχθηκαν στην κοσμική φάρσα-Εξελίχθηκαν στην κοσμική φάρσα και, τελικά, στα άλλα δύοκαι, τελικά, στα άλλα δύο
σημαντικά δραματικά είδη του δυτικού θεάτρου: τηνσημαντικά δραματικά είδη του δυτικού θεάτρου: την κωμωδία καικωμωδία και
το σατιρικό έργο.το σατιρικό έργο.

13. Η θρησκευτική πλευρά τουΗ θρησκευτική πλευρά του
αρχαίου θεάτρουαρχαίου θεάτρου
 Δύο στοιχεία που διαφοροποιούν τοΔύο στοιχεία που διαφοροποιούν το
αρχαίο θέατρο από το σύγχρονο είναι οαρχαίο θέατρο από το σύγχρονο είναι ο
αγωνιστικός και θρησκευτικόςαγωνιστικός και θρησκευτικός
χαρακτήρας τουχαρακτήρας του
 Γενικότερα η τραγωδία διαθέτει άρρηκτουςΓενικότερα η τραγωδία διαθέτει άρρηκτους
δεσμούς με την παράδοση, αφού οι ποιητέςδεσμούς με την παράδοση, αφού οι ποιητές
δημιουργούν τους μύθους αντλώνταςδημιουργούν τους μύθους αντλώντας υλικόυλικό
από τη λατρεία των θεών και αργότερααπό τη λατρεία των θεών και αργότερα
των ηρώων.των ηρώων.

14. Η θρησκευτική πλευρά τουΗ θρησκευτική πλευρά του
αρχαίου θεάτρουαρχαίου θεάτρου
Α.Α. Η παρουσία και η λατρεία των θεώνΗ παρουσία και η λατρεία των θεών (είτε(είτε
είναι αποδεκτοί είτε αμφισβητούμενοι) είναιείναι αποδεκτοί είτε αμφισβητούμενοι) είναι
καθοριστική στην ελληνική σκέψη.καθοριστική στην ελληνική σκέψη.
Β.Β. Οι δραματικοί αγώνες διεξάγονται κατά τηΟι δραματικοί αγώνες διεξάγονται κατά τη
διάρκεια δημόσιωνδιάρκεια δημόσιων θρησκευτικών εορτώνθρησκευτικών εορτών
στην πόλη. Είναι αφιερωμένοι στο θεό Διόνυσο,στην πόλη. Είναι αφιερωμένοι στο θεό Διόνυσο,
έστω και αν ο θεός δεν αποτελεί το θέμα για ταέστω και αν ο θεός δεν αποτελεί το θέμα για τα
περισσότερα έργα.περισσότερα έργα.
Γ.Γ. ΗΗ προβολή των θεώνπροβολή των θεών στα έργα είναιστα έργα είναι
έντονη.έντονη.

15. Η θρησκευτική πλευρά τουΗ θρησκευτική πλευρά του
αρχαίου θεάτρουαρχαίου θεάτρου
Δ.Δ. Το θεατρικό κτίριο βρίσκεταιΤο θεατρικό κτίριο βρίσκεται εντός τουεντός του
ιερού χώρου του θεού.ιερού χώρου του θεού.
Ε.Ε. Η σκευήΗ σκευή (προσωπείο/ κοστούμι)(προσωπείο/ κοστούμι)
συνδέεται άμεσα με τη διονυσιακή λατρείασυνδέεται άμεσα με τη διονυσιακή λατρεία
ΣΤΣΤ. Ο διάλογος υποκριτή – χορού. Ο διάλογος υποκριτή – χορού
υποδηλώνειυποδηλώνει τον διάλογοτον διάλογο που διεξάγει ηπου διεξάγει η
πόλη μεπόλη με το θεϊκό ή ηρωικότο θεϊκό ή ηρωικό παρελθόνπαρελθόν
της.της.

16. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ
 ΤοΤο αρχαίο ελληνικό θέατροαρχαίο ελληνικό θέατρο, θεσμός της, θεσμός της
αρχαιοελληνικήςαρχαιοελληνικής πόλης-κράτους,πόλης-κράτους,
( διδασκαλία( διδασκαλία καικαι τέλεση θεατρικών παραστάσεωντέλεση θεατρικών παραστάσεων, επ', επ'
ευκαιρία των εορτασμών του Διονύσου),ευκαιρία των εορτασμών του Διονύσου),
αναπτύχθηκε στααναπτύχθηκε στα τέλη της αρχαϊκής περιόδουτέλη της αρχαϊκής περιόδου καικαι
διαμορφώθηκε πλήρως κατά τηνδιαμορφώθηκε πλήρως κατά την κλασική περίοδο,κλασική περίοδο,
κυρίως στην Αθήνα.κυρίως στην Αθήνα.
 Φέρει έναν έντονο θρΦέρει έναν έντονο θρησκευτικό και μυστηριακόησκευτικό και μυστηριακό
χαρακτήραχαρακτήρα κατά τη διαδικασία της γέννησής του, αλλάκατά τη διαδικασία της γέννησής του, αλλά
καικαι έναν εξίσου έντονο κοινωνικό και πολιτικόέναν εξίσου έντονο κοινωνικό και πολιτικό
χαρακτήραχαρακτήρα κατά την περίοδο της ανάπτυξής του.κατά την περίοδο της ανάπτυξής του.

17. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ
 Ο Αριστοτέλης, (και όλοι οι κλασικοί), μαςΟ Αριστοτέλης, (και όλοι οι κλασικοί), μας
έχουν βεβαιώσει ότιέχουν βεβαιώσει ότι ο μόνος σκοπός τηςο μόνος σκοπός της
δραματικής τέχνης είναι να αρέσειδραματικής τέχνης είναι να αρέσει ..
 Οι αρχές όμως της δραματικής τέχνης θαΟι αρχές όμως της δραματικής τέχνης θα
πρέπει να αναζητηθούν στονπρέπει να αναζητηθούν στον μύθο τουμύθο του
Διόνυσου (θεού της δραματικής τέχνης)Διόνυσου (θεού της δραματικής τέχνης)
..

18. Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗΣΟ ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗΣ
ΤΕΧΝΗΣΤΕΧΝΗΣ
 Ο ΔιόνυσοςΟ Διόνυσος ήταν ο θεόςήταν ο θεός
της μέθηςτης μέθης..
 Η μητέρα του, η Σεμέλη,Η μητέρα του, η Σεμέλη,
είχε αποπλανηθεί απόείχε αποπλανηθεί από
τον Δία.τον Δία.
 Οι νύμφες, οι μούσεςΟι νύμφες, οι μούσες
και οκαι ο ( γερο-μέθυσος)( γερο-μέθυσος)
ΣιληνόςΣιληνός, εξασφαλίζουν, εξασφαλίζουν
σε εκείνον την παιδείασε εκείνον την παιδεία
του.του.

19. ΔΙΟΝΥΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΤΥΡΟΙΔΙΟΝΥΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΤΥΡΟΙ

20. Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗΣΟ ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗΣ
ΤΕΧΝΗΣΤΕΧΝΗΣ
 Ο θεός της δραματικής τέχνης είναι:Ο θεός της δραματικής τέχνης είναι:
 ένας θεός υπερβάσεων,ένας θεός υπερβάσεων,
 ο θεός της ξέφρενης ποίησης,ο θεός της ξέφρενης ποίησης,
 ο θεός της ιλιγγιώδους απελευθέρωσης τωνο θεός της ιλιγγιώδους απελευθέρωσης των
αισθημάτων.αισθημάτων.
 Οι αρχαιότεροι του απέδιδαν συχνά τηΟι αρχαιότεροι του απέδιδαν συχνά τη μορφήμορφή
τράγουτράγου για να εκφράσουνγια να εκφράσουν
 όχι μόνο «την αφθονία της ζωής και τηςόχι μόνο «την αφθονία της ζωής και της
γονιμότητας»,γονιμότητας»,
 αλλά και τη μανιώδη τρέλα.αλλά και τη μανιώδη τρέλα.

21. Δραματοποίηση του μύθουΔραματοποίηση του μύθου
 Γενόμενος δράμα οΓενόμενος δράμα ο μύθοςμύθος υφίσταται μια χωροχρονικήυφίσταται μια χωροχρονική
επέκτασηεπέκταση..
ΟιΟι λόγοι και οι αντίλογοι –συνδιαλλαγή- με τολόγοι και οι αντίλογοι –συνδιαλλαγή- με το
χορόχορό προορίζονταν:προορίζονταν:
-- να καλύψουν το μεγαλύτερο μέροςνα καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος του έργουτου έργου
-να-να αποκαλύψουν σε μεγάλο βαθμό τα κίνητρααποκαλύψουν σε μεγάλο βαθμό τα κίνητρα τηςτης
πράξης των πρωταγωνιστών, όπωςπράξης των πρωταγωνιστών, όπως
-και-και κίνητρακίνητρα που πολλές φορέςπου πολλές φορές είναι σημαντικότεραείναι σημαντικότερα
από την ίδια την πράξη,από την ίδια την πράξη, γιατί είναι πύλες προςγιατί είναι πύλες προς
τηντην ψυχολογικήψυχολογική διερεύνηση του μυθολογικού υλικούδιερεύνηση του μυθολογικού υλικού..

22. Δραματοποίηση του μύθουΔραματοποίηση του μύθου
 Αυτός είναι πιθανώς και ο λόγος για τονΑυτός είναι πιθανώς και ο λόγος για τον
οποίοοποίο
ηη συμμετοχή, η μέθεξη του κοινού είναισυμμετοχή, η μέθεξη του κοινού είναι
έντονη τόσο στις θρησκευτικέςέντονη τόσο στις θρησκευτικές
γιορτέςγιορτές όσο καιόσο και στους δραματικούςστους δραματικούς
αγώνεςαγώνες..

23. ΤΡΑΓΩΔΙΑ

24. Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ
 Έστιν ο ν Τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας κα τελείαςὖ ὶ
μέγεθος χούσης, δυσμέν λόγ , χωρ ς κάστου τ ν ε δ νἐ ἡ ῳ ῳ ὶ ἑ ῶ ἰ ῶ
ν το ς μορίοις, δρώντων κα ο δι’ παγγελίας, δι’ λέου καἐ ῖ ὶ ὐ ἀ ἐ ὶ
φόβου περαίνουσα τ ν τ ν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν».ὴ ῶ
( Αριστοτέλης , «Ποιητική ").

25. ΤΡΑΓΩΔΙΑΤΡΑΓΩΔΙΑ
• Η τραγωδία είναι μίμηση, ελεύθερη αναπαράσταση
μίας αξιόλογης πράξης, η οποία έχει αρχή, μέση και
τέλος και χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη μελωδίας.
• Κυρίαρχο γνώρισμα είναι η δράση, δηλαδή δεν
περιορίζεται στην απλή απαγγελία αλλά προχωρά
στην μίμηση των ηρώων.
• Μέσα από τις καταστάσεις του ελέου και του φόβου,
επέρχεται η κάθαρση που είναι η λύτρωση, η ψυχική
ανακούφιση στην οποία φτάνουν οι θεατές με το να
συμπάσχουν, να ταυτίζονται και να αγωνιούν για
την τύχη των ηρώων.
• Η κάθαρση αποτελεί τη γέφυρα για την μετάβαση
από την άγνοια στην γνώση. Επιτυγχάνεται η ηθική
ελευθερία και η αποκατάσταση της ηθικής τάξης.

26. ΤΡΑΓΩΔΙΑΤΡΑΓΩΔΙΑ
• Τα μέρη της τραγωδίας χωρίζονται σε δύο βασικές
κατηγορίες, στα κατά ποσόν και στα κατά ποιον.
• Κατά ποσόν είναι τα εξωτερικά μέρη που
υποδιαιρούνται σε επικά και λυρικά.
• Επικά είναι ο πρόλογος, τα επεισόδια και η έξοδος.
Λυρικά είναι η πάροδος και τα στάσιμα.
• Ο πρόλογος (πρώτος λόγος) είτε με την μορφή
μονολόγου είτε με την διαλογική μορφή ,εισήγαγε
τον θεατή στην υπόθεση της τραγωδίας.

27. ΤΡΑΓΩΔΙΑΤΡΑΓΩΔΙΑ
• Τα επεισόδια είναι οι πράξεις που διαδραματίζονται
ανάμεσα στους υποκριτές, μεταξύ τους ή με τον
χορό.
• Η έξοδος, το τελευταίο μέρος μίας τραγωδίας,
έκλεινε με το εξόδιο άσμα του Χορού, καθώς αυτός
αποχωρούσε από την σκηνή.
• Από τα χορικά μέρη, η πάροδος, ήταν τραγούδι που
έψελνε ο Χορός με την είσοδό του στην ορχήστρα.
• Όταν ο χορός είχε μπει και είχε λάβει την θέση του
στην ορχήστρα, τραγουδούσε κάποιες ωδές, τα
στάσιμα τις οποίες συνόδευε με χορευτικές κινήσεις.

28. ΤΡΑΓΩΔΙΑΤΡΑΓΩΔΙΑ
• Τα κατά ποιον είναι τα εσωτερικά και
ουσιαστικότερα μέρη της τραγωδίας.
• Τα δομικά αυτά μέρη της αναλύσεως, όπως
αναφέρει ο Αριστοτέλης είναι ο μύθος, το
ήθος, η λέξη, η διάνοια, το μέλος και η όψη.
• Ο μύθος είναι η ραχοκοκαλιά της τραγωδίας,
αυτό που στο σύγχρονο θέατρο ονομάζουμε
σενάριο,
• Η διάνοια ήταν οι ιδέες και τα επιχειρήματα
των σκέψεων που εξέφραζε ο ήρωας για την
ζωή.

29. ΤΡΑΓΩΔΙΑΤΡΑΓΩΔΙΑ
• Λέξη ήταν τα λεκτικά στοιχεία, το κείμενο, τα
μέτρα, οι ρυθμοί, οι εκφραστικοί τρόποι, το
ύφος.
• Όσο για το μέλος, τα μουσικά στοιχεία, οι
πληροφορίες είναι ελλιπείς.
• Η όψη ήταν το "φαίνεσθαι" της παράστασης,
η λεγόμενη σκηνογραφία και η
ενδυματολογία.
• Το κάθε ένα από αυτά τα μέρη λειτουργούσε
συμπληρωματικά και όλα μαζί
συναποτελούσαν την τραγωδία.

30. ΜΕΓΑΛΑ ΔΙΟΝΥΣΙΑ –ΜΕΓΑΛΑ ΔΙΟΝΥΣΙΑ –
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΡΓΑΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΡΓΑ
• Όλα τα σωζόμενα και μη αρχαία ελληνικά έργα
γράφτηκαν για τα Μεγάλα ή εν Άστει Διονύσια ή
Θεοίνια .
• Τα Μεγάλα Διονύσια γίνονταν στην Αθήνα κάθε Απρίλη
και τα παρακολουθούσαν αθηναίοι πολίτες αλλά και
επίσημοι εκπρόσωποι από τις συμμαχικές πολιτείες.
Προετοιμάζονταν περίπου δέκα μήνες νωρίτερα.
• Οι διαγωνιζόμενοι ποιητές υπέβαλαν στους αρμόδιους
τα έργα τους και εκείνοι διάλεγαν τελικά τρία έργα για να
παρουσιαστούν.
• Στον κάθε ποιητή έδιναν ένα χορηγό, ο οποίος ήταν ένας
πλούσιος που αναλάμβανε όλα τα έξοδα της
παράστασης.
• Τους ηθοποιούς τους πλήρωνε η πολιτεία.

31. ΜΕΓΑΛΑ ΔΙΟΝΥΣΙΑ –ΜΕΓΑΛΑ ΔΙΟΝΥΣΙΑ –
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΡΓΑΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΡΓΑ
• Η πρώτη μέρα των Μεγάλων Διονυσίων αφιερωνόταν στη
μεγαλειώδη πομπή, της οποίας απεικόνιση συναντάμε στη ζωηφόρο
του Παρθενώνα.
• Οι επόμενες τρείς μέρες αφιερώνονταν στις τραγωδίες και η τέταρτη
στις κωμωδίες.
• Κάθε συγγραφέας τραγωδίας έπρεπε να παρουσιάσει τέσσερα
δράματα, τρεις τραγωδίες (τριλογία) και ένα σατυρικό δράμα ,
θεματικά όμως δεμένα μεταξύ τους.
• Στην κωμωδία αγωνίζονταν πέντε ποιητές, που παρουσίαζαν ένα
μόνον έργο τους.
• Τα βραβεία ήταν τρία. Ένα βραβείο για την καλύτερη τραγωδία,
ένα για την καλύτερη κωμωδία και ένα για την καλύτερη
παράσταση.

32. ΤΡΑΓΙΚΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ:ΤΡΑΓΙΚΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ:
1)1) ΑΙΣΧΥΛΟΣΑΙΣΧΥΛΟΣ
• Από τους πολλούς ποιητές της τραγωδίας που έγραψαν
για τα Μεγάλα Διονύσια, ήταν ο Αισχύλος(525-456
π.Χ.)
• Γεννήθηκε στην Ελευσίνα, το 525πχ. , καταγόταν από
παλιά αριστοκρατική οικογένεια γαιοκτημόνων και ήταν
γνώστης των Ελευσίνιων Μυστηρίων.
• Πέθανε το 456 πχ στην Γέλα της Σικελίας.
• Στον τάφο του διάλεξε ένα απλό επίγραμμα που
αναφέρει ότι πολέμησε στον Μαραθώνα.

33. ΑΙΣΧΥΛΟΣΑΙΣΧΥΛΟΣ
• Υπολογίζεται ότι έγραψε
περίπου 90 έργα από τα
οποία σώζονται 7 πλήρη
κείμενα και πολλά
αποσπάσματα.
• Ένα από τα
σπουδαιότερα έργα του
που διασώθηκε έιναι
η Ορέστεια (τριλογία)
που στο πρώτο μέρος
αναφέρεται στο φόνο του
Αγαμέμνονα από τη
γυναίκα του
Κλυταιμνήστρα.

34. 2) ΣΟΦΟΚΛΗΣ2) ΣΟΦΟΚΛΗΣ
 Ο ΣοφοκλήςΟ Σοφοκλής (496-406π.Χ.) είναι ο επόμενος, (496-406π.Χ.) είναι ο επόμενος,
του οποίου η δημιουργική περίοδος της ζωής του του οποίου η δημιουργική περίοδος της ζωής του
συμπίπτει με την Εποχή του Περικλή. συμπίπτει με την Εποχή του Περικλή.
 Γεννήθηκε το 497/6 στον Κολωνό και έζησε όλα Γεννήθηκε το 497/6 στον Κολωνό και έζησε όλα
του τα χρόνια στην Αθήνα. του τα χρόνια στην Αθήνα.
 Αγαπούσε πολύ την πόλη του και τους κατοίκους Αγαπούσε πολύ την πόλη του και τους κατοίκους
της και οι Αθηναίοι του ανταπέδωσαν αυτή την της και οι Αθηναίοι του ανταπέδωσαν αυτή την
αγάπη με το παραπάνω.αγάπη με το παραπάνω.
 Έργο του Σοφοκλή που έπαιρνε μέρος στους Έργο του Σοφοκλή που έπαιρνε μέρος στους
αγώνες, ποτέ δεν βγήκε τρίτο. αγώνες, ποτέ δεν βγήκε τρίτο. Πάντα oι κριτέςΠάντα oι κριτές
τιμούσαν το Σοφοκλή με το πρώτο ή τοτιμούσαν το Σοφοκλή με το πρώτο ή το
δεύτερο βραβείο.δεύτερο βραβείο.

35. ΣΟΦΟΚΛΗΣΣΟΦΟΚΛΗΣ
 Ο Σοφοκλής έφερε πολλές Ο Σοφοκλής έφερε πολλές καινοτομίεςκαινοτομίες στο στο
θέατρο. Ανάμεσα στα άλλα ,αύξησε τα μέλη του θέατρο. Ανάμεσα στα άλλα ,αύξησε τα μέλη του
χορού σε 15χορού σε 15
- για καλύτερη συμμετρία δύο ιμιχόρια των 7 και - για καλύτερη συμμετρία δύο ιμιχόρια των 7 και
ο κορυφαίος - και εισήγαγε και ο κορυφαίος - και εισήγαγε και τρίτο υποκριτή.τρίτο υποκριτή.
 Από την πρώτη φορά που παίρνει μέρος στους Από την πρώτη φορά που παίρνει μέρος στους
δραματικούς αγώνες το 468 π.χ., μόλις σε ηλικία δραματικούς αγώνες το 468 π.χ., μόλις σε ηλικία
28 χρόνων, παίρνει το πρώτο βραβείο, με 28 χρόνων, παίρνει το πρώτο βραβείο, με
αντίπαλο τον Αισχύλο. αντίπαλο τον Αισχύλο.
 Στα επόμενα χρόνια παίρνει 24 πρώτες νίκες. Στα επόμενα χρόνια παίρνει 24 πρώτες νίκες.
 Ο Σοφοκλής πέθανε σε ηλικία 90 χρονών το 406, Ο Σοφοκλής πέθανε σε ηλικία 90 χρονών το 406,
έχοντας τιμηθεί εν ζωή και έχοντας πλήρη έχοντας τιμηθεί εν ζωή και έχοντας πλήρη
συναίσθηση της αξίας του έργου του. συναίσθηση της αξίας του έργου του.

36. ΣΟΦΟΚΛΗΣΣΟΦΟΚΛΗΣ
 Ο Σοφοκλής έγραψε κι αυτός περίπου Ο Σοφοκλής έγραψε κι αυτός περίπου
90 έργα, από τα οποία σώζονται 7 90 έργα, από τα οποία σώζονται 7
πλήρη κείμενα . πλήρη κείμενα .
 Σημαντικά έργα του: Σημαντικά έργα του: Αντιγόνη,Αντιγόνη,
Ηλέκτρα , Οιδίπους επί Κολωνώ.Ηλέκτρα , Οιδίπους επί Κολωνώ.

37. 3) ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ3) ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ
 Τελευταίος μεγάλος της Ελληνικής Τελευταίος μεγάλος της Ελληνικής
τραγωδίαςτραγωδίας ο Ευριπίδηςο Ευριπίδης(484-406 π.Χ.). (484-406 π.Χ.).
Γεννήθηκε στη Σαλαμίνα, ήταν μια γενιά Γεννήθηκε στη Σαλαμίνα, ήταν μια γενιά
νεώτερος του νεώτερος του ΑισχύλουΑισχύλου και λίγο νεώτερος και λίγο νεώτερος
του του ΣοφοκλήΣοφοκλή..
 Επειδή ο Ευριπίδης αναφέρεται στα έργα Επειδή ο Ευριπίδης αναφέρεται στα έργα
του συχνά σε λόγια φιλοσόφων, του συχνά σε λόγια φιλοσόφων,
συμπεραίνεται ότι αυτοί, ιδίως οι σοφιστές, συμπεραίνεται ότι αυτοί, ιδίως οι σοφιστές,
επηρέασαν τη σκέψη του, πράγμα που επηρέασαν τη σκέψη του, πράγμα που
έδινε επίσης σημαντικές αφορμές στον έδινε επίσης σημαντικές αφορμές στον
Αριστοφάνη και άλλους κωμωδούς Αριστοφάνη και άλλους κωμωδούς να τον να τον
χλευάζουν στα έργα τουςχλευάζουν στα έργα τους. .

38. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣΕΥΡΙΠΙΔΗΣ
 Επειδή δεν τον συμπαθούσαν οι Αθηναίοι και γι' αυτό Επειδή δεν τον συμπαθούσαν οι Αθηναίοι και γι' αυτό
εγκατέλειψε το 408 π.Χ. την Αθήνα και έγινε δεκτός στη εγκατέλειψε το 408 π.Χ. την Αθήνα και έγινε δεκτός στη
μακεδονική βασιλική αυλή. μακεδονική βασιλική αυλή.
 Μετά το θάνατό του έτυχε όμως αυξημένης αναγνώρισης Μετά το θάνατό του έτυχε όμως αυξημένης αναγνώρισης
και στην Αθήνα. Λέγεται ότι ο Σοφοκλής θρήνησε το θάνατο και στην Αθήνα. Λέγεται ότι ο Σοφοκλής θρήνησε το θάνατο
του νεώτερού του Ευριπίδη και φορούσε πένθιμα ρούχα. του νεώτερού του Ευριπίδη και φορούσε πένθιμα ρούχα.
 Το έργο του Ευριπίδη Το έργο του Ευριπίδη χαρακτηρίζεται από νέα θέματα, νέα χαρακτηρίζεται από νέα θέματα, νέα
μορφή με σύνθετη δράση, ελευθερία στο χειρισμό μορφή με σύνθετη δράση, ελευθερία στο χειρισμό
μυθολογικών θεμάτων και ένα εντυπωσιακό πλούτο μυθολογικών θεμάτων και ένα εντυπωσιακό πλούτο
μουσικών ιδεώνμουσικών ιδεών. .
 Ο Ευριπίδης Ο Ευριπίδης δημιούργησε μια νέα μορφή θεάτρου, στο δημιούργησε μια νέα μορφή θεάτρου, στο
οποίο παίζουν αποφασιστικό ρόλο οι αντιπαραθέσεις της οποίο παίζουν αποφασιστικό ρόλο οι αντιπαραθέσεις της
θέλησης των ανθρώπων με αυτή των θεώνθέλησης των ανθρώπων με αυτή των θεών, παρά οι , παρά οι
θεολογικοί και μυθολογικοί προβληματισμοί, όπως στους θεολογικοί και μυθολογικοί προβληματισμοί, όπως στους
παλαιότερους τραγωδούς.παλαιότερους τραγωδούς.

39. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣΕΥΡΙΠΙΔΗΣ
 Από τα 92 έργα που συνέγραψε ο Ευριπίδης, Από τα 92 έργα που συνέγραψε ο Ευριπίδης,
διασώθηκαν 17 τραγωδίες και ένα σατιρικό έργο διασώθηκαν 17 τραγωδίες και ένα σατιρικό έργο
«Ο Κύκλωψ». «Ο Κύκλωψ».
 Τα σπουδαιότερα έργα του, όσο ζούσε, ήταν η Τα σπουδαιότερα έργα του, όσο ζούσε, ήταν η
«Μήδεια» (431 π.Χ.), «Ιππόλυτος» (428), «Μήδεια» (431 π.Χ.), «Ιππόλυτος» (428),
«Τρωάδες» (415), «Ελένη» (412) και «Ορέστης» «Τρωάδες» (415), «Ελένη» (412) και «Ορέστης»
(408).(408).
 Άλλα έργα του που διασώθηκαν είναι Άλλα έργα του που διασώθηκαν είναι
«'Αλκηστις», «Ηρακλείδαι», «Ανδρομάχη», «'Αλκηστις», «Ηρακλείδαι», «Ανδρομάχη»,
«Εκάβη», «Ηρακλής Μαινόμενος», «Ικέτιδες», «Εκάβη», «Ηρακλής Μαινόμενος», «Ικέτιδες»,
«'Ιων», «Ηλέκτρα», «Ιφιγένεια εν Ταύροις», «'Ιων», «Ηλέκτρα», «Ιφιγένεια εν Ταύροις»,
«Φοίνισσαι», «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», «Βάκχαι» και «Φοίνισσαι», «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», «Βάκχαι» και
«Ρήσος». «Ρήσος».

40. ΑΤΤΙΚΗ ΚΩΜΩΔΙΑ –ΑΤΤΙΚΗ ΚΩΜΩΔΙΑ –
ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ
 Συγχρόνως υπήρχε και η κωμωδία, που μας δίνει Συγχρόνως υπήρχε και η κωμωδία, που μας δίνει
τα έργα του τα έργα του ΑριστοφάνηΑριστοφάνη (448-380 π.Χ.).. (448-380 π.Χ.)..
Έγραψε τις πρώτες κωμωδίες του με ψευδώνυμα. Έγραψε τις πρώτες κωμωδίες του με ψευδώνυμα.
 Ο Αριστοφάνης είναι ο μόνος κωμικός Ο Αριστοφάνης είναι ο μόνος κωμικός
δραματουργός της Αθήνας, που τα έργα του δραματουργός της Αθήνας, που τα έργα του
σώζονται ακέραια. σώζονται ακέραια.
 Από τα συνολικά 44 σατιρικά έργα που συνέγραψε Από τα συνολικά 44 σατιρικά έργα που συνέγραψε
έχουν διασωθεί 11, από αυτά τα 9 στα χρόνια του έχουν διασωθεί 11, από αυτά τα 9 στα χρόνια του
πελοποννησιακού πολέμου Έργα του είναι πελοποννησιακού πολέμου Έργα του είναι οιοι
Ιππείς, Σφήκες, Όρνιθες, Νεφέλες, Βάτραχοι.Ιππείς, Σφήκες, Όρνιθες, Νεφέλες, Βάτραχοι.

41. ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ
 Το 426 π.Χ. παρουσιάστηκε το πρώτο έργο Το 426 π.Χ. παρουσιάστηκε το πρώτο έργο
του Αριστοφάνη «Βαβυλώνιοι» και το του Αριστοφάνη «Βαβυλώνιοι» και το
αμέσως επόμενο έτος, 425, «Αχαρνείς», με αμέσως επόμενο έτος, 425, «Αχαρνείς», με
το οποίο επιτίθεται στις πολεμικές επιλογές το οποίο επιτίθεται στις πολεμικές επιλογές
των Αθηναίων και προβάλει την ιδέα για των Αθηναίων και προβάλει την ιδέα για
σύναψη συνθήκης ειρήνης με τη Σπάρτη. σύναψη συνθήκης ειρήνης με τη Σπάρτη.
 Το 424 παρουσιάστηκε με το όνομά του η Το 424 παρουσιάστηκε με το όνομά του η
κωμωδία «Ιππείς», η οποία αποτελεί μία κωμωδία «Ιππείς», η οποία αποτελεί μία
καυστική, αν και κωδικοποιημένη σάτιρα καυστική, αν και κωδικοποιημένη σάτιρα
για τους Αθηναίους πολιτικούς (Κλέωνα), για τους Αθηναίους πολιτικούς (Κλέωνα),
και τον οποίο κατηγορεί για δημαγωγία. και τον οποίο κατηγορεί για δημαγωγία.

42. ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ
 Το έργο Το έργο «Όρνιθες» (414)«Όρνιθες» (414) θεωρείται, λόγω της σκηνικής θεωρείται, λόγω της σκηνικής
πληρότητας, το πλέον πετυχημένο έργο του Αριστοφάνη. πληρότητας, το πλέον πετυχημένο έργο του Αριστοφάνη.
Πραγματεύεται, όπως στους «Ιππείς» τις πρακτικές των πολιτικών Πραγματεύεται, όπως στους «Ιππείς» τις πρακτικές των πολιτικών
και στρατιωτικών, για να περιγράψει μια ιδανική κοινωνία και και στρατιωτικών, για να περιγράψει μια ιδανική κοινωνία και
ταυτόχρονα για να αποδείξει τη βεβαιότητα για την αποτυχία της. ταυτόχρονα για να αποδείξει τη βεβαιότητα για την αποτυχία της.
 Στα έργα του Στα έργα του «Θεσμοφοριάζουσες«Θεσμοφοριάζουσες» (411) και » (411) και «Βάτραχοι»«Βάτραχοι»
(405) παρωδούνται με κακία τα έργα του Ευριπίδη ως προς το (405) παρωδούνται με κακία τα έργα του Ευριπίδη ως προς το
θέμα και το ύφος τους. θέμα και το ύφος τους.
 Το διασημότερο έργο του Αριστοφάνη είναι η Το διασημότερο έργο του Αριστοφάνη είναι η «Λυσιστράτη«Λυσιστράτη» που » που
παρουσιάστηκε επίσης το 411 π.Χ. παρουσιάστηκε επίσης το 411 π.Χ.
Η ομώνυμη ηρωίδα του έργου πείθει τις γυναίκες της Αθήνας και Η ομώνυμη ηρωίδα του έργου πείθει τις γυναίκες της Αθήνας και
της Σπάρτης να απέχουν από τις ερωτικές δραστηριότητες, για να της Σπάρτης να απέχουν από τις ερωτικές δραστηριότητες, για να
υποχρεωθούν οι άντρες να διακόψουν τον πόλεμο.υποχρεωθούν οι άντρες να διακόψουν τον πόλεμο.
Το έργο φαίνεται να έχει ένα ευγενή στόχο, τη διακοπή του Το έργο φαίνεται να έχει ένα ευγενή στόχο, τη διακοπή του
πολέμου και την έλευση της ειρήνης και εν μέρει το πετυχαίνει. πολέμου και την έλευση της ειρήνης και εν μέρει το πετυχαίνει.
 Τα ύστερα έργα Τα ύστερα έργα «Εκκλησιάζουσες» (393) και «Πλούτος«Εκκλησιάζουσες» (393) και «Πλούτος» »
(388) ασχολούνται με ζητήματα της ιδιωτικής περιουσίας.(388) ασχολούνται με ζητήματα της ιδιωτικής περιουσίας.

43. ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ:ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ:
1. ΣΟΦΟΚΛΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» (Περιγραφή του έργου)1. ΣΟΦΟΚΛΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» (Περιγραφή του έργου)
 Ο πρόλογος της τραγωδίας τοποθετείται χρονικά στο ξημέρωμα της ημέρας Ο πρόλογος της τραγωδίας τοποθετείται χρονικά στο ξημέρωμα της ημέρας
που ακολούθησε τη λύση της πολιορκίας. Ο Κρέοντας έχει ήδη δώσει την που ακολούθησε τη λύση της πολιορκίας. Ο Κρέοντας έχει ήδη δώσει την
εντολή να μην ταφεί ο Πολυνείκης, ως προδότης, με την απειλή αυστηρής εντολή να μην ταφεί ο Πολυνείκης, ως προδότης, με την απειλή αυστηρής
τιμωρίας σε όποιον παραβεί τη διαταγή. τιμωρίας σε όποιον παραβεί τη διαταγή.
 Ο χώρος είναι το εξωτερικό του ανακτόρου και τα πρόσωπα που Ο χώρος είναι το εξωτερικό του ανακτόρου και τα πρόσωπα που
εμφανίζονται είναι η Αντιγόνη και η αδερφή της,εμφανίζονται είναι η Αντιγόνη και η αδερφή της, ΙσμήνηΙσμήνη.. Η Αντιγόνη Η Αντιγόνη
ανακοινώνει την απόφασή της να θάψει τον Πολυνείκη, αφού σύμφωνα με ανακοινώνει την απόφασή της να θάψει τον Πολυνείκη, αφού σύμφωνα με
τους θεϊκούς νόμους κανένα πτώμα δεν πρέπει να μένει άταφο, χωρίς τους θεϊκούς νόμους κανένα πτώμα δεν πρέπει να μένει άταφο, χωρίς
νεκρικές τιμές, και ακόμα και για τους προδότες προβλεπόταν ταφή έξω νεκρικές τιμές, και ακόμα και για τους προδότες προβλεπόταν ταφή έξω
από τα τείχη της πόλης. Η Ισμήνη αρνείται να συνεργαστεί, αφού φοβάται από τα τείχη της πόλης. Η Ισμήνη αρνείται να συνεργαστεί, αφού φοβάται
τη δύναμη του Κρέοντα, αλλά δεν καταφέρνει να αλλάξει τη γνώμη της τη δύναμη του Κρέοντα, αλλά δεν καταφέρνει να αλλάξει τη γνώμη της
Αντιγόνης.Αντιγόνης.
 Μετά τη φορτισμένη συνομιλία τους τελειώνει ο πρόλογος και η ακολουθεί Μετά τη φορτισμένη συνομιλία τους τελειώνει ο πρόλογος και η ακολουθεί
η πάροδος του Χορού, που αποτελείται από γέροντες της Θήβας. Η πάροδος η πάροδος του Χορού, που αποτελείται από γέροντες της Θήβας. Η πάροδος
δημιουργεί έντονη αντίθεση, αφού εξυμνεί με θριαμβευτικό τόνο τη νίκη δημιουργεί έντονη αντίθεση, αφού εξυμνεί με θριαμβευτικό τόνο τη νίκη
εναντίον των εχθρών. Το κλίμα ευφροσύνης συνεχίζεται και στο πρώτο εναντίον των εχθρών. Το κλίμα ευφροσύνης συνεχίζεται και στο πρώτο
επεισόδιο, που παρουσιάζει τον Κρέοντα να ανακοινώνει την απόφασή του επεισόδιο, που παρουσιάζει τον Κρέοντα να ανακοινώνει την απόφασή του
για τη μεταχείριση του Πολυνείκη και να εκθέτει τις αρχές της για τη μεταχείριση του Πολυνείκη και να εκθέτει τις αρχές της
διακυβέρνησής του. Στην επόμενη σκηνή μπαίνει ξαφνικά ένας από τους διακυβέρνησής του. Στην επόμενη σκηνή μπαίνει ξαφνικά ένας από τους
φύλακες του πτώματος για να ανακοινώσει ότι κάποιος έκανε συμβολική φύλακες του πτώματος για να ανακοινώσει ότι κάποιος έκανε συμβολική
ταφή, καλύπτοντας το νεκρό με χώμα. Η εμφάνιση του φύλακα επιβραδύνει ταφή, καλύπτοντας το νεκρό με χώμα. Η εμφάνιση του φύλακα επιβραδύνει
την εξέλιξη, αφού αυτός αρχικά φλυαρεί για την απροθυμία του να την εξέλιξη, αφού αυτός αρχικά φλυαρεί για την απροθυμία του να
εκτελέσει το έργο της μεταφοράς μιας δυσάρεστης πληροφορίας, την οποία εκτελέσει το έργο της μεταφοράς μιας δυσάρεστης πληροφορίας, την οποία
καθυστερεί να ανακοινώσει. καθυστερεί να ανακοινώσει.

44. ΣΟΦΟΚΛΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» (Περιγραφή του έργου)ΣΟΦΟΚΛΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» (Περιγραφή του έργου)
 Ο Κρέοντας διατάζει το φύλακα να βρει τον παραβάτη και το επεισόδιο Ο Κρέοντας διατάζει το φύλακα να βρει τον παραβάτη και το επεισόδιο
κλείνει με ένα χορικό που εξυμνεί την απεριόριστη δύναμη του ανθρώπου κλείνει με ένα χορικό που εξυμνεί την απεριόριστη δύναμη του ανθρώπου
αλλά επισημαίνει την αδυναμία του απέναντι στις θεϊκές δυνάμεις και τους αλλά επισημαίνει την αδυναμία του απέναντι στις θεϊκές δυνάμεις και τους
άγραφους νόμους.άγραφους νόμους.
 Στο δεύτερο επεισόδιο, ο φύλακας επανέρχεται οδηγώντας στη σκηνή και Στο δεύτερο επεισόδιο, ο φύλακας επανέρχεται οδηγώντας στη σκηνή και
την Αντιγόνη, που συνελήφθη όταν επιχείρησε δεύτερη ταφή. Ακολουθεί την Αντιγόνη, που συνελήφθη όταν επιχείρησε δεύτερη ταφή. Ακολουθεί
έντονη αντιπαράθεση μεταξύ Αντιγόνης και Κρέοντα και στη συνέχεια έντονη αντιπαράθεση μεταξύ Αντιγόνης και Κρέοντα και στη συνέχεια
έρχεται στη σκηνή και η Ισμήνη, που κατηγορείται από το βασιλιά για έρχεται στη σκηνή και η Ισμήνη, που κατηγορείται από το βασιλιά για
συνεργασία. Αν και δεν είχε αναμιχθεί στην ταφή, αποδέχεται τις συνεργασία. Αν και δεν είχε αναμιχθεί στην ταφή, αποδέχεται τις
κατηγορίες και ο Κρέοντας αποφασίζει να τιμωρήσει και τις δύο. Στο κατηγορίες και ο Κρέοντας αποφασίζει να τιμωρήσει και τις δύο. Στο
δεύτερο στάσιμο ο Χορός θρηνεί τη μοίρα της οικογένειας των δεύτερο στάσιμο ο Χορός θρηνεί τη μοίρα της οικογένειας των
ΛαβδακιδώνΛαβδακιδών,, που οι κατάρες της πλήττουν τώρα τα νεότερα μέλη της. που οι κατάρες της πλήττουν τώρα τα νεότερα μέλη της.
 Στο τρίτο επεισόδιο εμφανίζεται ο Στο τρίτο επεισόδιο εμφανίζεται ο ΑίμοναςΑίμονας,, γιος του Κρέοντα και γιος του Κρέοντα και
αρραβωνιαστικός της Αντιγόνης, που συγκρούεται με τον πατέρα του για το αρραβωνιαστικός της Αντιγόνης, που συγκρούεται με τον πατέρα του για το
θέμα της ταφής και την τιμωρία της Αντιγόνης. Αδυνατώντας να μεταπείσει θέμα της ταφής και την τιμωρία της Αντιγόνης. Αδυνατώντας να μεταπείσει
τον Κρέοντα, φεύγει από τη σκηνή αφήνοντας την απειλή ότι θα τον Κρέοντα, φεύγει από τη σκηνή αφήνοντας την απειλή ότι θα
αυτοκτονήσει. Η μόνη παραχώρηση που κάνει ο Κρέοντας είναι να αθωώσει αυτοκτονήσει. Η μόνη παραχώρηση που κάνει ο Κρέοντας είναι να αθωώσει
την Ισμήνη και να μην θανατώσει την Αντιγόνη, αλλά να την φυλακίσει την Ισμήνη και να μην θανατώσει την Αντιγόνη, αλλά να την φυλακίσει
ώστε να αποφύγει το μίασμα. Στο τρίτο στάσιμο ο χορός εξυμνεί την ώστε να αποφύγει το μίασμα. Στο τρίτο στάσιμο ο χορός εξυμνεί την
παντοδυναμία του έρωτα μέσα στη τραγικότητα της σύγκρουσης του παντοδυναμία του έρωτα μέσα στη τραγικότητα της σύγκρουσης του
εθιμικού δικαίου με τον νόμο, κατά το πνεύμα της τραγωδίας, με τα εθιμικού δικαίου με τον νόμο, κατά το πνεύμα της τραγωδίας, με τα
ακόλουθα λόγια σε μετάφραση Κωνσταντίνου Μάνου:ακόλουθα λόγια σε μετάφραση Κωνσταντίνου Μάνου:

45. 2. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ «ΕΛΕΝΗ»2. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ «ΕΛΕΝΗ» (Περιγραφή του έργου)(Περιγραφή του έργου)
 Η Ελένη του Ευριπίδη γράφτηκε το 412 Η Ελένη του Ευριπίδη γράφτηκε το 412
π.Χ και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά π.Χ και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά
την ίδια εποχή. Σ’ αυτή ο Ευριπίδης την ίδια εποχή. Σ’ αυτή ο Ευριπίδης
καταδικάζει τον πόλεμο ως πρόξενο όλων καταδικάζει τον πόλεμο ως πρόξενο όλων
των κακών. των κακών.
 Σ΄ όλα τα δράματά του , που ήταν Σ΄ όλα τα δράματά του , που ήταν
εμπνευσμένα από τον τρωικό κύκλο, εμπνευσμένα από τον τρωικό κύκλο,
προσπάθησε να τονίσει προσπάθησε να τονίσει
το παράλογο του τρωικού πολέμου με το παράλογο του τρωικού πολέμου με
πρόσχημα την Ελένη.πρόσχημα την Ελένη.

46. Το Ελληνικό αρχαίο θέατρο και η
αρχιτεκτονική του Χριστιανικού Ναού
Ο χριστιανικός
περίκεντρος Ναός
(Ροτόντα), είναι
εκείνος ο
εκκλησιαστικός
αρχιτεκτονικός ρυθμός
που είχε την ίδια
αρχιτεκτονική δομή και
που εμφανίζεται ως
συνέχεια του
αρχαίου Ελληνικού
θεάτρου.

47. Το Ελληνικό αρχαίο θέατρο και η
αρχιτεκτονική του Χριστιανικού Ναού
Τα κύρια μέρη του αρχαίου ελληνικού
θεάτρου ( σκηνή, η ορχήστρα, το κοίλον, το
προσκήνιο, τα παρασκήνια, ο χορός κ. α.),
αντιστοιχούν στην χριστιανική Εκκλησία με:
Η σκηνή με το Ιερό.
Το προσκήνιο ,(μια στοά με κίονες
μπροστά από τη σκηνή) με το τέμπλο και
τις τρεις πύλες του.

48. Το Ελληνικό αρχαίο θέατρο και η
αρχιτεκτονική του Χριστιανικού Ναού
Οι πάροδοι ,(οι διάδρομοι δεξιά και
αριστερά από τη σκηνή που οδηγούν
στην ορχήστρα)
με τους διαδρόμους δεξιά και
αριστερά που είναι σκεπασμένοι
με το γυναικωνίτη.
Ο χορός με τους δεξιούς και
αριστερούς ψάλτες.

49. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
 Θεατρίνα που κρατάΘεατρίνα που κρατά
τρεις μάσκες και λύρα.τρεις μάσκες και λύρα.
Ελεφαντοστό από ταΕλεφαντοστό από τα
Τρέβιρα, αρχές 6ου αι.,Τρέβιρα, αρχές 6ου αι.,
Βερολίνο.Βερολίνο.

50. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
 Στο Βυζάντιο η ελληνική τραγωδίαΣτο Βυζάντιο η ελληνική τραγωδία
βρίσκεται σε τέλεια παρακμήβρίσκεται σε τέλεια παρακμή
 Πολλοί ισχυρίζονται ότι στο Βυζάντιο δενΠολλοί ισχυρίζονται ότι στο Βυζάντιο δεν
υπήρχε θέατρουπήρχε θέατρο (οι ανάγκες του βυζαντινού(οι ανάγκες του βυζαντινού
λαού για θέαμα καλύπτονταν από τονλαού για θέαμα καλύπτονταν από τον
Ιππόδρομο)Ιππόδρομο)
 και πως η Εκκλησία το κατεδίωκε .και πως η Εκκλησία το κατεδίωκε .
 Το σωστό είναι ότι του έκανε σκληρήΤο σωστό είναι ότι του έκανε σκληρή
κριτικήκριτική

51. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
 Το κοσμικό θέατρο στο Βυζάντιο αναφέρεταιΤο κοσμικό θέατρο στο Βυζάντιο αναφέρεται στηστη
μιμική τέχνημιμική τέχνη και τον ερμηνευτή της,και τον ερμηνευτή της, τον μίμο.τον μίμο.
 Μίμος αρχικά σήμαινε το θεατρικό κείμενο, έναΜίμος αρχικά σήμαινε το θεατρικό κείμενο, ένα
διάλογο από τη μυθολογία ή την καθημερινή ζωή.διάλογο από τη μυθολογία ή την καθημερινή ζωή.
 Αγαπημένο θέμα σάτιρας των μίμων στουςΑγαπημένο θέμα σάτιρας των μίμων στους
πρωτοχριστιανικούς χρόνους ήταν ταπρωτοχριστιανικούς χρόνους ήταν τα
μυστήρια της χριστιανικής θρησκείας!!!!μυστήρια της χριστιανικής θρησκείας!!!!

52. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
 ΗΗ σχέση βυζαντινού μίμου και Commedia dell’σχέση βυζαντινού μίμου και Commedia dell’
artearte δεν έχει αποδειχτεί.δεν έχει αποδειχτεί.
 Κοινωνικά ο μίμος και η μιμάδα ήτανΚοινωνικά ο μίμος και η μιμάδα ήταν άτομαάτομα
ανυπόληπταανυπόληπτα, εξού και τα πορνεία ονομάζονταν, εξού και τα πορνεία ονομάζονταν
και μιμάρεια.και μιμάρεια.
 Εξίσου αβέβαιη με την περίπτωση του μίμου είναιΕξίσου αβέβαιη με την περίπτωση του μίμου είναι
και η παρουσία τουκαι η παρουσία του παντομίμου μετά τον 7οπαντομίμου μετά τον 7ο
αιώνα, (αιώνα, (ένας χορευτής με μάσκα, που χόρευε έναένας χορευτής με μάσκα, που χόρευε ένα
μυθολογικό θέμα με συνοδεία μουσικής καιμυθολογικό θέμα με συνοδεία μουσικής και
χορωδίας)χορωδίας)

53. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ
ΒΥΖΑΝΤΙΟΒΥΖΑΝΤΙΟ
 Η ύπαρξη θρησκευτικού θεάτρου είναιΗ ύπαρξη θρησκευτικού θεάτρου είναι
αβέβαιη.αβέβαιη.
 Υπάρχουν έργα που συνδυάζουνΥπάρχουν έργα που συνδυάζουν
αφήγησηαφήγηση
και διάλογο ήκαι διάλογο ή
έχουν «δραματική» φόρμα,έχουν «δραματική» φόρμα, καικαι πουπου είναιείναι
γραμμένα σε διαλογική μορφή («γραμμένα σε διαλογική μορφή («Ο ΧριστόςΟ Χριστός
πάσχων», (4πάσχων», (4οςος
-5-5οςος
ή 11ή 11οςος
-12-12οςος
αι.)αι.),, «Τα Πάθη»«Τα Πάθη»
((77οςος
- 13- 13οςος
αι.)).αι.)).

54. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

55. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
 η Εκκλησία δεν ήταν παντελώςη Εκκλησία δεν ήταν παντελώς
απορριπτικήαπορριπτική απέναντι στο θέατροαπέναντι στο θέατρο
 Ας μην ξεχνάμε ότι μοναχοίΑς μην ξεχνάμε ότι μοναχοί
αντέγραψαν (και έτσι διασώθηκαν) τααντέγραψαν (και έτσι διασώθηκαν) τα
θεατρικά κείμενα της κλασικής περιόδου.θεατρικά κείμενα της κλασικής περιόδου.

56. ΜΕΣΑΙΩΝΑΣΜΕΣΑΙΩΝΑΣ
 Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα δεν υπάρχειΚατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα δεν υπάρχει
μεγάλη θεατρική δραστηριότητα.μεγάλη θεατρική δραστηριότητα.
 Η εποχή χαρακτηρίζεται από έντονηΗ εποχή χαρακτηρίζεται από έντονη
θρησκευτικότητα .θρησκευτικότητα .
 Επικρατούν τα Επικρατούν τα θρησκευτικά δράματαθρησκευτικά δράματα και και
σποραδικάσποραδικά οι φάρσεςοι φάρσες..
 Υπάρχουν αναφορές κυρίως για μίμους,Υπάρχουν αναφορές κυρίως για μίμους,
γελωτοποιούς και τροβαδούρουςγελωτοποιούς και τροβαδούρους , οι, οι
οποίοι όταν τύγχαναν της αποδοχής του –συχνάοποίοι όταν τύγχαναν της αποδοχής του –συχνά
αριστοκρατικού- κοινού τους είχαν μεγάλεςαριστοκρατικού- κοινού τους είχαν μεγάλες
οικονομικές απολαβές.οικονομικές απολαβές.

57. ΜΕΣΑΙΩΝΑΣΜΕΣΑΙΩΝΑΣ
 Το θεατρικό είδος που αναπτύσσεται είναι τοΤο θεατρικό είδος που αναπτύσσεται είναι το
είδος τωνείδος των "Μυστηρίων", ή μυστηριακών"Μυστηρίων", ή μυστηριακών
κύκλωνκύκλων..
 Αρχικά τα θέματά του ήταν παρμένα μόνο από τηΑρχικά τα θέματά του ήταν παρμένα μόνο από τη
ζωή και τα πάθη του Χριστού.ζωή και τα πάθη του Χριστού.
 Δεν υπήρχαν πραγματικές παραστάσεις, αλλάΔεν υπήρχαν πραγματικές παραστάσεις, αλλά
ένα είδοςένα είδος θρησκευτικών απαγγελιών όπουθρησκευτικών απαγγελιών όπου
οι θεατές δεν πήγαιναν για να διασκεδάσουν,οι θεατές δεν πήγαιναν για να διασκεδάσουν,
αλλά για να πάρουν μέρος σε μιααλλά για να πάρουν μέρος σε μια
θρησκευτική πράξη, σε μια εκδήλωσηθρησκευτική πράξη, σε μια εκδήλωση
πίστηςπίστης..

58. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΔΡΑΜΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΔΡΑΜΑ
ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Η σημασία του λειτουργικού δράματοςΗ σημασία του λειτουργικού δράματος στηνστην
εξέλιξη του μουσικού θεάτρουεξέλιξη του μουσικού θεάτρου , υπήρξε, υπήρξε
τεράστια.τεράστια.
 Η μουσική της περιόδου αυτής τόσο στηνΗ μουσική της περιόδου αυτής τόσο στην
βυζαντινή όσο και στο Γρηγοριανό μέλοςβυζαντινή όσο και στο Γρηγοριανό μέλος
ιδιαίτερα, πρόσφερε σημαντικά στην εξέλιξη τηςιδιαίτερα, πρόσφερε σημαντικά στην εξέλιξη της
δυτικής μουσικής καιδυτικής μουσικής και επηρέασε την πορείαεπηρέασε την πορεία
μεγάλων συνθετών, όπως του Μότσαρτμεγάλων συνθετών, όπως του Μότσαρτ
((«Συμφωνία του Δία»)«Συμφωνία του Δία») και του Μπερλιόζκαι του Μπερλιόζ
((«Des Irae»)«Des Irae»)..

59. ΜΕΣΑΙΩΝΑΣΜΕΣΑΙΩΝΑΣ
 Αργότερα η ανάγκη για ψυχαγωγία στο μοναχικό βίο,Αργότερα η ανάγκη για ψυχαγωγία στο μοναχικό βίο,
οδήγησε διάφορους μοναχούς, με πρωτοπόρο τηοδήγησε διάφορους μοναχούς, με πρωτοπόρο τη
μοναχή Ροσβίταμοναχή Ροσβίτα, να γράψουν μερικές, να γράψουν μερικές πολύ μικρέςπολύ μικρές
κωμωδίεςκωμωδίες..
 Με την πάροδο του χρόνου το θεατρικό αυτό είδοςΜε την πάροδο του χρόνου το θεατρικό αυτό είδος
ξεφεύγει από τον κλήρο.ξεφεύγει από τον κλήρο.
 Γράφεται σε κατανοητή γλώσσα και ερμηνεύεται απόΓράφεται σε κατανοητή γλώσσα και ερμηνεύεται από
ηθοποιούς και απλούς ανθρώπους.ηθοποιούς και απλούς ανθρώπους.
Τα θέματά του πλουτίζονται με κάποια κωμικά καιΤα θέματά του πλουτίζονται με κάποια κωμικά και
ρεαλιστικά στοιχεία χωρίς όμως να απομακρύνονται απόρεαλιστικά στοιχεία χωρίς όμως να απομακρύνονται από
το θρησκευτικό πλαίσιο.το θρησκευτικό πλαίσιο.

60. ΜΕΣΑΙΩΝΑΣΜΕΣΑΙΩΝΑΣ
 Γνωστές όμως είναιΓνωστές όμως είναι οι απαγορεύσειςοι απαγορεύσεις πουπου
επιβάλλονταν στους χριστιανούς για τηνεπιβάλλονταν στους χριστιανούς για την
παρακολούθηση τέτοιων θεαμάτων καθώς και ηπαρακολούθηση τέτοιων θεαμάτων καθώς και η
γενικότερη αρνητική θέση της δυτικής χριστιανικήςγενικότερη αρνητική θέση της δυτικής χριστιανικής
εκκλησίας απέναντι στο θέατρο.εκκλησίας απέναντι στο θέατρο.
 Ο ηθοποιός, όπως άλλωστε και οι ιερόδουλες,Ο ηθοποιός, όπως άλλωστε και οι ιερόδουλες,
δεν είχαν δικαίωμα στη θεία μετάληψη και σταδεν είχαν δικαίωμα στη θεία μετάληψη και στα
υπόλοιπα μυστήριαυπόλοιπα μυστήρια ..
 Ο κανόνας αυτός παρέμεινε στη θεωρία για όλες τιςΟ κανόνας αυτός παρέμεινε στη θεωρία για όλες τις
υπόλοιπες χώρεςυπόλοιπες χώρες εκτός της Γαλλίαςεκτός της Γαλλίας στην οποία στην οποία
εφαρμόστηκεεφαρμόστηκε
 Γνωστότερο περιστατικό θεωρείταιΓνωστότερο περιστατικό θεωρείται η άρνησηη άρνηση
χριστιανικής ταφής του Μολιέρου.χριστιανικής ταφής του Μολιέρου.

61. ΤΟ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΣΤΗΝΣΤΗΝ
ΙΤΑΛΙΑΙΤΑΛΙΑ
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ
ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ.ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ.

62. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
 Μέσα στα βαθιά σκοτάδια τουΜέσα στα βαθιά σκοτάδια του
ΜεσαίωναΜεσαίωνα υπάρχουν τα σπέρματαυπάρχουν τα σπέρματα
της νέας εποχής του πνεύματος,της νέας εποχής του πνεύματος,
της Αναγέννησης,της Αναγέννησης, που έμελλε ναπου έμελλε να
χαρίσει στην ανθρωπότητα μερικάχαρίσει στην ανθρωπότητα μερικά
από τα σημαντικότερα έργα τηςαπό τα σημαντικότερα έργα της
καλλιτεχνικής δημιουργίας.καλλιτεχνικής δημιουργίας.

63. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
 Την περίοδο αυτή παρουσιάστηκεΤην περίοδο αυτή παρουσιάστηκε
πρωτοφανής ακμή στο θέατρο, τηπρωτοφανής ακμή στο θέατρο, τη
ζωγραφική και την αρχιτεκτονική.ζωγραφική και την αρχιτεκτονική.
 Ο ουμανισμός και η αναγέννησηΟ ουμανισμός και η αναγέννηση
ξεκίνησαν από την αντίληψηξεκίνησαν από την αντίληψη ότι οότι ο
άνθρωπος ( και οι ανθρώπινεςάνθρωπος ( και οι ανθρώπινες
αξίες)αξίες) είναι το σημαντικότεροείναι το σημαντικότερο
δημιούργημα της φύσηςδημιούργημα της φύσης..

64. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
 Την εποχή αυτή γράφτηκαν πολλάΤην εποχή αυτή γράφτηκαν πολλά
ενδιαφέροντα θεατρικά έργαενδιαφέροντα θεατρικά έργα μεμε
θέματα ιστορικά καιθέματα ιστορικά και
περιπετειώδη,περιπετειώδη, η κεντρική ιδέα τωνη κεντρική ιδέα των
οποίων στρέφεται γύρωοποίων στρέφεται γύρω από τοναπό τον
άνθρωπο.άνθρωπο.
 Γι' αυτό τα έργα αυτά έμεινανΓι' αυτό τα έργα αυτά έμειναν
αθάνατα μέχρι τις μέρες μας.αθάνατα μέχρι τις μέρες μας.
 Στο θέατρο της Αναγέννησης οφείλειΣτο θέατρο της Αναγέννησης οφείλει
την καταγωγή του το σύγχρονοτην καταγωγή του το σύγχρονο
θέατρο.θέατρο.

65. COMMEDIA DELL ARTECOMMEDIA DELL ARTE

66. COMMEDIA DELL ARTECOMMEDIA DELL ARTE

67. COMMEDIA DELL ARTECOMMEDIA DELL ARTE
 ΗΗ COMMEDIA DELL ARTECOMMEDIA DELL ARTE είναι η ονομασία της λαϊκήςείναι η ονομασία της λαϊκής
ιταλικής αυτοσχεδιαστικής κωμωδίας η οποία ήτανιταλικής αυτοσχεδιαστικής κωμωδίας η οποία ήταν
δημοφιλής μεταξύ του 16ου και του 18ου αιώνα και έγινεδημοφιλής μεταξύ του 16ου και του 18ου αιώνα και έγινε
σύντομα αγαπητή και έξω από τα σύνορα της Ιταλίας.σύντομα αγαπητή και έξω από τα σύνορα της Ιταλίας.
 "Commedia dell’arte" σημαίνει η κωμωδία της τέχνης, η"Commedia dell’arte" σημαίνει η κωμωδία της τέχνης, η
κωμωδία δηλαδή που δημιουργείται από "τεχνίτες" –κωμωδία δηλαδή που δημιουργείται από "τεχνίτες" –
επαγγελματίες ηθοποιούς.επαγγελματίες ηθοποιούς.
 Επρόκειτο για ένα σύνολο λαϊκών θεατρίνων που,Επρόκειτο για ένα σύνολο λαϊκών θεατρίνων που,
δημιουργώντας μόνοι τους το κοστούμι, τη μάσκα, τιςδημιουργώντας μόνοι τους το κοστούμι, τη μάσκα, τις
ιδιαιτερότητες της φωνής τους και τη στάση του σώματόςιδιαιτερότητες της φωνής τους και τη στάση του σώματός
τους, έπλαθαν τους χαρακτήρες της.τους, έπλαθαν τους χαρακτήρες της.
 Στηριζόταν κατά βάση στον ηθοποιό και στονΣτηριζόταν κατά βάση στον ηθοποιό και στον
αυτοσχεδιασμό του παρά στο συγγραφέα. Οι περισσότεροιαυτοσχεδιασμό του παρά στο συγγραφέα. Οι περισσότεροι
ηθοποιοί έπρεπε άλλωστε να διαθέτουν ιδιαίτερη ευλυγισίαηθοποιοί έπρεπε άλλωστε να διαθέτουν ιδιαίτερη ευλυγισία
και ικανότητα στο χορό.και ικανότητα στο χορό.

68. COMMEDIA DELL ARTECOMMEDIA DELL ARTE
 Επίσης ήταν ένα από τα πρώτα θεατρικά είδη πουΕπίσης ήταν ένα από τα πρώτα θεατρικά είδη που
συμπεριέλαβε στο θίασοσυμπεριέλαβε στο θίασο γυναίκεςγυναίκες ηθοποιούς.ηθοποιούς.
 Επηρέασε σημαντικά την εξέλιξη του θεάτρου ενώ έργα τηςΕπηρέασε σημαντικά την εξέλιξη του θεάτρου ενώ έργα της
παίζονται ακόμη και σήμερα.παίζονται ακόμη και σήμερα.
 Καθιέρωσε μια διεθνή γλώσσα : την αναπαραστατικήΚαθιέρωσε μια διεθνή γλώσσα : την αναπαραστατική
κίνηση, τη μιμητική τέχνη δηλαδή όπως στις μέρες μαςκίνηση, τη μιμητική τέχνη δηλαδή όπως στις μέρες μας
έφτασε μέσα από την ιδιοφυία του Τσάρλι Τσάπλιν και τουέφτασε μέσα από την ιδιοφυία του Τσάρλι Τσάπλιν και του
Μαρσέλ Μαρσώ .Μαρσέλ Μαρσώ .
 Αυτό το είδος θεάτρου διδάσκει το παίξιμο που δεν πηγάζειΑυτό το είδος θεάτρου διδάσκει το παίξιμο που δεν πηγάζει
μόνο από τη νόηση μας, αλλά από ολόκληρο το κορμί. Οιμόνο από τη νόηση μας, αλλά από ολόκληρο το κορμί. Οι
παραστάσεις βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό. Υπήρχε μόνοπαραστάσεις βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό. Υπήρχε μόνο
η περίληψη και αυτοσχεδιάζοντας έβγαζαν παράστασηη περίληψη και αυτοσχεδιάζοντας έβγαζαν παράσταση
διάρκειας 3 ωρών.διάρκειας 3 ωρών.
 Χαρακτήρες : Πανταλόνε ,Ντοττόρε, Καπιτάνο, Ταρτάγλια,Χαρακτήρες : Πανταλόνε ,Ντοττόρε, Καπιτάνο, Ταρτάγλια,
Μπριγγέλα, Αρλεκίνος.Μπριγγέλα, Αρλεκίνος.
 π.χ. : «Ο Υπηρέτης δύο αφεντάδων »του Γκολντόνιπ.χ. : «Ο Υπηρέτης δύο αφεντάδων »του Γκολντόνι

69.  ΤΟ ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΚΑΙ Ο ΟΥΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡΚΑΙ Ο ΟΥΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ

70. ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΗΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΗ
ΕΠΟΧΗΕΠΟΧΗ
 Η Αγγλία διεκδικεί τον τίτλο της πατρίδας του πρώτουΗ Αγγλία διεκδικεί τον τίτλο της πατρίδας του πρώτου
σύγχρονου συγγραφέα που μπορεί να συγκριθεί με τουςσύγχρονου συγγραφέα που μπορεί να συγκριθεί με τους
μεγάλους δασκάλους του αρχαίου ελληνικού δράματος.μεγάλους δασκάλους του αρχαίου ελληνικού δράματος.
Μιλάμε για τονΜιλάμε για τον Ουίλλιαμ ΣαίξπηρΟυίλλιαμ Σαίξπηρ..
 Στην Αγγλία το θέατρο ήκμασε ιδιαίτερα την εποχή πουΣτην Αγγλία το θέατρο ήκμασε ιδιαίτερα την εποχή που
ήταν βασίλισσα η Ελισάβετ γι’ αυτό και λέγεται καιήταν βασίλισσα η Ελισάβετ γι’ αυτό και λέγεται και
ελισαβετιανό.ελισαβετιανό.
 Όπως στην αρχαία Ελλάδα , έτσι και στην ελισαβετιανήΌπως στην αρχαία Ελλάδα , έτσι και στην ελισαβετιανή
εποχή θέατρο παρακολουθούν άνθρωποι από κάθεεποχή θέατρο παρακολουθούν άνθρωποι από κάθε
κοινωνική τάξη. Επίσης , ηθοποιοί απαγορεύεται να είναικοινωνική τάξη. Επίσης , ηθοποιοί απαγορεύεται να είναι
γυναίκες.γυναίκες.
 Όλους τους ρόλους τους ερμηνεύουν άνδρες πουΌλους τους ρόλους τους ερμηνεύουν άνδρες που
ταυτόχρονα , όμως , πρέπει να είναι χορευτές ,ταυτόχρονα , όμως , πρέπει να είναι χορευτές ,
τραγουδιστές και οργανοπαίκτες, μιας και η μουσική παίζειτραγουδιστές και οργανοπαίκτες, μιας και η μουσική παίζει
σημαντικό ρόλο στο ελισαβετιανό θέατρο.σημαντικό ρόλο στο ελισαβετιανό θέατρο.
 Οι ελισαβετιανοί υπήρξαν θαυμάσια αρχιτέκτονες καιΟι ελισαβετιανοί υπήρξαν θαυμάσια αρχιτέκτονες και
λάτρευαν την διακοσμητική.λάτρευαν την διακοσμητική.

71. ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΗΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΗ
ΕΠΟΧΗΕΠΟΧΗ
 Τα κοστούμια ήταν σύγχρονα . έστω κι αν το έργοΤα κοστούμια ήταν σύγχρονα . έστω κι αν το έργο
αναφερόταν σε άλλη εποχή , και έδιναν στο κοινό μιααναφερόταν σε άλλη εποχή , και έδιναν στο κοινό μια
εικόνα χλιδής .εικόνα χλιδής .
 Τα βασικά χαρακτηριστικά ενός ελισαβετιανού , ανοιχτούΤα βασικά χαρακτηριστικά ενός ελισαβετιανού , ανοιχτού
από πάνω, δημόσιου θεατρικού οικοδομήματος είναι –από πάνω, δημόσιου θεατρικού οικοδομήματος είναι –
 η ανυψωμένη πλατφόρμα-σκηνήη ανυψωμένη πλατφόρμα-σκηνή
 ελεύθερος χώρος για όρθιους θεατές στις 3 πλευρές τηςελεύθερος χώρος για όρθιους θεατές στις 3 πλευρές της
 2 ή 3 γαλαρίες εφοδιασμένες με πάγκους ή σκαμνιά γύρω2 ή 3 γαλαρίες εφοδιασμένες με πάγκους ή σκαμνιά γύρω
τουτου
 Το πιο γνωστό θέατρο της εποχής είναι τοΤο πιο γνωστό θέατρο της εποχής είναι το ““ GlobeGlobe”” όπουόπου
παίχτηκαν τα περισσότερα έργα του Σαίξπηρ . Το 1612 ,παίχτηκαν τα περισσότερα έργα του Σαίξπηρ . Το 1612 ,
μετά από την παράσταση του Ερρίκου του Η , το θέατρομετά από την παράσταση του Ερρίκου του Η , το θέατρο
καταστράφηκε από πυρκαγιά. Ξαναχτίστηκε τον επόμενοκαταστράφηκε από πυρκαγιά. Ξαναχτίστηκε τον επόμενο
χρόνο και παρέμεινε σε χρήση μέχρι το 1644 , οπότε καιχρόνο και παρέμεινε σε χρήση μέχρι το 1644 , οπότε και
κατεδαφίστηκε .κατεδαφίστηκε .

72. ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ
 Το έργο του Σαίξπηρ επηρέασε σημαντικά το θέατρο και τηΤο έργο του Σαίξπηρ επηρέασε σημαντικά το θέατρο και τη
λογοτεχνία. Συγκεκριμένα, επέκτεινε τις δραματικέςλογοτεχνία. Συγκεκριμένα, επέκτεινε τις δραματικές
δυνατότητες των χαρακτήρων, της πλοκής, της γλώσσας καιδυνατότητες των χαρακτήρων, της πλοκής, της γλώσσας και
του ύφους.του ύφους.
 Για παράδειγμα, μέχρι τονΓια παράδειγμα, μέχρι τον ""Ρωμαίο και ΙουλιέταΡωμαίο και Ιουλιέτα" τα" τα
ρομαντικά έργα δεν θεωρούνταν αξιόλογα θέματα γιαρομαντικά έργα δεν θεωρούνταν αξιόλογα θέματα για
τραγωδίες.τραγωδίες.
 Οι μονόλογοι χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη μεταφοράΟι μονόλογοι χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη μεταφορά
πληροφοριών σχετικά με τους χαρακτήρες ή τα γεγονότα,πληροφοριών σχετικά με τους χαρακτήρες ή τα γεγονότα,
αλλά ο Σαίξπηρ τους χρησιμοποίησε για να εξερευνήσει τιςαλλά ο Σαίξπηρ τους χρησιμοποίησε για να εξερευνήσει τις
σκέψεις των χαρακτήρων.σκέψεις των χαρακτήρων.
 Το έργο του επηρέασε σε μεγάλο βαθμό και την ποίηση.Το έργο του επηρέασε σε μεγάλο βαθμό και την ποίηση.
 ΟιΟι ΡομαντικοίΡομαντικοί ποιητές προσπάθησαν να αναβιώσουν τοποιητές προσπάθησαν να αναβιώσουν το
δράμα στο ύφος του Σαίξπηρ αλλά με μικρή επιτυχία.δράμα στο ύφος του Σαίξπηρ αλλά με μικρή επιτυχία.

73. ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ
ΚΩΜΩΔΙΕΣΚΩΜΩΔΙΕΣ
 Η Κωμωδία των Παρεξηγήσεων (1592)Η Κωμωδία των Παρεξηγήσεων (1592)
 Το Ημέρωμα της Στρίγγλας (1593)Το Ημέρωμα της Στρίγγλας (1593)
 Οι Δύο Άρχοντες από τη Βερόνα (1594)Οι Δύο Άρχοντες από τη Βερόνα (1594)
 Αγάπης Αγώνας ΆγονοςΑγάπης Αγώνας Άγονος (1594)(1594)
 Όνειρο Θερινής ΝυκτόςΌνειρο Θερινής Νυκτός (1595)(1595)
 Ο Έμπορος της ΒενετίαςΟ Έμπορος της Βενετίας (1596)(1596)
 Οι Εύθυμες Κυράδες του Ουίνδσορ (1597-1600)Οι Εύθυμες Κυράδες του Ουίνδσορ (1597-1600)
 Πολύ κακό για το τίποταΠολύ κακό για το τίποτα (1599)(1599)
 Όπως Αγαπάτε (1599)Όπως Αγαπάτε (1599)
 Δωδέκατη Νύχτα (1602)Δωδέκατη Νύχτα (1602)
 Τέλος Καλό Όλα Καλά (1603)Τέλος Καλό Όλα Καλά (1603)
 Με το Ίδιο Μέτρο (1603)Με το Ίδιο Μέτρο (1603)
 Περικλής (1608)Περικλής (1608)
 Το Χειμωνιάτικο Παραμύθι (1609)Το Χειμωνιάτικο Παραμύθι (1609)
 Η ΤρικυμίαΗ Τρικυμία (1611)(1611)

74. ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ
ΙΣΤΟΡΙΚΑΙΣΤΟΡΙΚΑ
 Ερρίκος ΣΤ' (1590) (1Ερρίκος ΣΤ' (1590) (1οο
,2,2οο
και 3και 3οο
μέρος)μέρος)
 Ριχάρδος Γ' (1592)Ριχάρδος Γ' (1592)
 Ριχάρδος Β' (1595)Ριχάρδος Β' (1595)
 Βασιλιάς Ιωάννης (1596)Βασιλιάς Ιωάννης (1596)
 Ερρίκος Δ'(1ο μέρος) (1597)Ερρίκος Δ'(1ο μέρος) (1597)
 Ερρίκος Δ'(2ο μέρος) (1598)Ερρίκος Δ'(2ο μέρος) (1598)
 Ερρίκος Ε' (1599)Ερρίκος Ε' (1599)
 Ερρίκος Η' (1612)Ερρίκος Η' (1612)

75. ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ
ΤΡΑΓΩΔΙΕΣΤΡΑΓΩΔΙΕΣ
 Τίτος Ανδρόνικος (1593)Τίτος Ανδρόνικος (1593)
 Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1594-1595)Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1594-1595)
 Ιούλιος Καίσαρ (1599)Ιούλιος Καίσαρ (1599)
 Άμλετ (1599-1600)Άμλετ (1599-1600)
 Τρωίλος και Χρυσηίδα (1602)Τρωίλος και Χρυσηίδα (1602)
 Οθέλος (1603)Οθέλος (1603)
 Μάκβεθ (1603-1606)Μάκβεθ (1603-1606)
 Βασιλιάς Ληρ (1603-1606)Βασιλιάς Ληρ (1603-1606)
 Αντώνιος και Κλεοπάτρα (1606)Αντώνιος και Κλεοπάτρα (1606)
 Κοριολανός (1607)Κοριολανός (1607)
 Τίμων ο Αθηναίος (1607)Τίμων ο Αθηναίος (1607)
 Κυμβαλίσου (1609)Κυμβαλίσου (1609)

76. ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ
ΠΟΙΗΜΑΤΑΠΟΙΗΜΑΤΑ
 ΣονέταΣονέτα
 Αφροδίτη και Άδωνις (1592-1593)Αφροδίτη και Άδωνις (1592-1593)
 Ο Βιασμός της Λουκρητίας (1594)Ο Βιασμός της Λουκρητίας (1594)
 Ο Περιπαθής Προσκυνητής[127]Ο Περιπαθής Προσκυνητής[127]
 Ο Φοίνικας κι η ΤρυγόναΟ Φοίνικας κι η Τρυγόνα
 Το Παράπονο ενός ΕραστήΤο Παράπονο ενός Εραστή
 Χαμένα έργαΧαμένα έργα
 Αγάπης Αγώνας ΓόνιμοςΑγάπης Αγώνας Γόνιμος
 ΚαρδένιοςΚαρδένιος

77.  ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΤΟ 17ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΤΟ 17οο
ΑΙ.ΑΙ.
Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΚΛΑΣΙΚΙΣΜΟΣ .Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΚΛΑΣΙΚΙΣΜΟΣ .
ΜΟΛΙΕΡΟΣΜΟΛΙΕΡΟΣ

78. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ

79. ΜΟΛΙΕΡΟΣ-ΓΑΛΛΙΑΜΟΛΙΕΡΟΣ-ΓΑΛΛΙΑ
Ο Μολιέρος ΖανΟ Μολιέρος Ζαν
Μπατίστ Ποκελέν (*14Μπατίστ Ποκελέν (*14
Ιανουαρίου 1622 στοΙανουαρίου 1622 στο
Παρίσι, † 17Παρίσι, † 17
Φεβρουαρίου 1673Φεβρουαρίου 1673
στο Παρίσι) ήταν έναςστο Παρίσι) ήταν ένας
Γάλλος θεατρικόςΓάλλος θεατρικός
συγγραφέας,συγγραφέας,
διευθυντής θεάτρουδιευθυντής θεάτρου
και ηθοποιός.και ηθοποιός.

80. ΜΟΛΙΕΡΟΣΜΟΛΙΕΡΟΣ
 Όλοι οι Γάλλοι τον θεωρούν ως τονΌλοι οι Γάλλοι τον θεωρούν ως τον
καλύτερο κλασσικό ποιητή τους, ενώ γιακαλύτερο κλασσικό ποιητή τους, ενώ για
πολλούς είναι και ο καλύτερος Γάλλοςπολλούς είναι και ο καλύτερος Γάλλος
λογοτέχνης. Μπόρεσε και έφερε τηνλογοτέχνης. Μπόρεσε και έφερε την
κωμωδία σε ίση θέση με την τραγωδία, καικωμωδία σε ίση θέση με την τραγωδία, και
αυτό είναι το μεγαλύτερο κατόρθωμά του.αυτό είναι το μεγαλύτερο κατόρθωμά του.
Ανήκε στο καλλιτεχνικό κίνημα τουΑνήκε στο καλλιτεχνικό κίνημα του
κλασσικισμού.κλασσικισμού.

81. ΜΟΛΙΕΡΟΣΜΟΛΙΕΡΟΣ
 Φοίτησε σε ενα Ιησουητικό κολλέγιο στο Παρίσι. ΤηνΦοίτησε σε ενα Ιησουητικό κολλέγιο στο Παρίσι. Την
πρώτη του επαφή με το θέατρο την έκανε μαζί με τονπρώτη του επαφή με το θέατρο την έκανε μαζί με τον
παππού του, ο οποίος αγαπούσε το θέατρο.παππού του, ο οποίος αγαπούσε το θέατρο.
 Στα 16 του χρόνια έφυγε να σπουδάσει νομική στηνΣτα 16 του χρόνια έφυγε να σπουδάσει νομική στην
Ορλεάνη. Όταν επέστρεψε στο Παρίσι έγινε δικηγόρος.Ορλεάνη. Όταν επέστρεψε στο Παρίσι έγινε δικηγόρος.
Το 1642 γνώρισε μία ηθοποιό, την Madeleine Bejart, ηΤο 1642 γνώρισε μία ηθοποιό, την Madeleine Bejart, η
οποία ενίσχυσε την αγάπη του για το θέατρο.οποία ενίσχυσε την αγάπη του για το θέατρο.
 Ο πατέρας του όμως ήταν αντίθετος προς το θέατρο.Ο πατέρας του όμως ήταν αντίθετος προς το θέατρο.
Έτσι, το 1643 ο Μολιέρος αναγκάστηκε να παρατήσει τοΈτσι, το 1643 ο Μολιέρος αναγκάστηκε να παρατήσει το
επάγγελμα του δικηγόρου και ίδρυσε μαζί με τουςεπάγγελμα του δικηγόρου και ίδρυσε μαζί με τους
αδερφούς της ερωμένης του και μαζί με μερικούς άλλουςαδερφούς της ερωμένης του και μαζί με μερικούς άλλους
κωμικούς έναν θεατρικό θίασο.κωμικούς έναν θεατρικό θίασο.

82. ΜΟΛΙΕΡΟΣΜΟΛΙΕΡΟΣ
Το 1658 ο ΜολιέροςΤο 1658 ο Μολιέρος
επέστρεψε Παρίσιεπέστρεψε Παρίσι
και άρχισε να έχεικαι άρχισε να έχει
επαφές με τονεπαφές με τον
αδερφό του βασιλιάαδερφό του βασιλιά
Λουδοβίκου ΙΔ΄.Λουδοβίκου ΙΔ΄.
Προσκλήθηκε ναΠροσκλήθηκε να
παρουσιάσει μερικάπαρουσιάσει μερικά
έργα στην βασιλικήέργα στην βασιλική
αυλή. Την ίδιααυλή. Την ίδια
περίοδο άρχισε ναπερίοδο άρχισε να
γίνεται σιγά σιγάγίνεται σιγά σιγά
διάσημοςδιάσημος

83. «Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»«Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»
 Ο Μολιέρος γράφει τον Ταρτούφο τοΟ Μολιέρος γράφει τον Ταρτούφο το
1664, σε ηλικία 43 χρονών.1664, σε ηλικία 43 χρονών.
 Προτού τον τελειώσει, ο Λουδοβίκος ΙΔ΄Προτού τον τελειώσει, ο Λουδοβίκος ΙΔ΄
τον επιστρατεύει για να συνεργαστεί με τοτον επιστρατεύει για να συνεργαστεί με το
συνθέτη Λουλύ και το σκηνογράφοσυνθέτη Λουλύ και το σκηνογράφο
Βιγκαρίνι σε μια φαντασμαγορική φιέσταΒιγκαρίνι σε μια φαντασμαγορική φιέστα
στις Βερσαλλίες.στις Βερσαλλίες.
 Ο ίδιος ο Μολιέρος υποδύεται το θεόΟ ίδιος ο Μολιέρος υποδύεται το θεό
Πάνα, σκαρφαλωμένος σε ένα τεράστιοΠάνα, σκαρφαλωμένος σε ένα τεράστιο
μαγικό βουνό.μαγικό βουνό.

84. «Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»«Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»
 Τη στερνή μέρα της γιορτής παρουσιάζει, σανΤη στερνή μέρα της γιορτής παρουσιάζει, σαν
επίλογο, τις τρεις πρώτες πράξεις από τονεπίλογο, τις τρεις πρώτες πράξεις από τον
Ταρτούφο. Ο βασιλιάς τον έχει ωστόσοΤαρτούφο. Ο βασιλιάς τον έχει ωστόσο
προειδοποιήσει: «Μην τα βάζεις με τουςπροειδοποιήσει: «Μην τα βάζεις με τους
θρησκόληπτους. Θα σε φάνε».θρησκόληπτους. Θα σε φάνε».
 Η κωμωδία είχε ως βασικό πρωταγωνιστή ένανΗ κωμωδία είχε ως βασικό πρωταγωνιστή έναν
επιφανειακά πολύ θρησκομανή άνθρωπο, οεπιφανειακά πολύ θρησκομανή άνθρωπο, ο
οποίος όμως στην πραγματικότητα ήταν έναςοποίος όμως στην πραγματικότητα ήταν ένας
απατεώνας που επιδίωκε δύναμη.απατεώνας που επιδίωκε δύναμη.

85. «Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»«Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»
 Μετά την παρουσίαση ξέσπασε μεγάληΜετά την παρουσίαση ξέσπασε μεγάλη
αγανάκτηση στην "παλαιά αυλή, στους ευγενείςαγανάκτηση στην "παλαιά αυλή, στους ευγενείς
δηλαδή που ήταν μεγάλη σε ηλικία καιδηλαδή που ήταν μεγάλη σε ηλικία και
αναπολούσαν τις μέρες πριν το 1661,πριναναπολούσαν τις μέρες πριν το 1661,πριν
λάβει την εξουσία ο Λουδοβίκος ΙΔ΄, τότελάβει την εξουσία ο Λουδοβίκος ΙΔ΄, τότε
δηλαδή που είχαν πολιτική δύναμη.δηλαδή που είχαν πολιτική δύναμη.
 Ο Λουδοβίκος ΙΔ΄, αν και κατηγορηματικόςΟ Λουδοβίκος ΙΔ΄, αν και κατηγορηματικός
απέναντι στην στάση των ευγενών αυτών,απέναντι στην στάση των ευγενών αυτών,
κάτω από την μεγάλη πίεση τους αναγκάστηκεκάτω από την μεγάλη πίεση τους αναγκάστηκε
να απαγορεύσει επίσημα κάθε παρουσίαση τουνα απαγορεύσει επίσημα κάθε παρουσίαση του
θεατρικού αυτού έργου.θεατρικού αυτού έργου.

86. «Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»«Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»
 Το καλοκαίρι του 1667 ο Μολιέρος ανέλαβε μιαΤο καλοκαίρι του 1667 ο Μολιέρος ανέλαβε μια
επεξεργασμένη έκδοσή του Ταρτούφου, τηνεπεξεργασμένη έκδοσή του Ταρτούφου, την
οποία μετονόμασε Ο Απατεώνας. όμως οοποία μετονόμασε Ο Απατεώνας. όμως ο
πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου τουπρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου του
Παρισιού αντέδρασε άμεσα με μία απαγόρευσηΠαρισιού αντέδρασε άμεσα με μία απαγόρευση
του κομματιού, ενώ ο αρχιεπίσκοπος τουτου κομματιού, ενώ ο αρχιεπίσκοπος του
Παρισιού απείλησε τον Μολιέρο ακόμη και μεΠαρισιού απείλησε τον Μολιέρο ακόμη και με
αφορισμό. Ο βασιλιάς όμως επέτρεψε να γίνειαφορισμό. Ο βασιλιάς όμως επέτρεψε να γίνει
η παρουσίαση του θεατρικού έργου ιδιωτικάη παρουσίαση του θεατρικού έργου ιδιωτικά
από τον αδερφό του.από τον αδερφό του.

87. «Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»«Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»
 Εν τω μεταξύ ασχολήθηκε ξανά με το θέμα τηςΕν τω μεταξύ ασχολήθηκε ξανά με το θέμα της
υποκρισίας: στα τέλη του 1664,μετά την πρώτηυποκρισίας: στα τέλη του 1664,μετά την πρώτη
απαγόρευση του Ταρτούφου, συνέγραψε τοναπαγόρευση του Ταρτούφου, συνέγραψε τον
Δον Ζουάν, μία κωμωδία με θέμα ένανΔον Ζουάν, μία κωμωδία με θέμα έναν
αριστοκράτη απατεώνα γυναικών, που στοαριστοκράτη απατεώνα γυναικών, που στο
τέλος καταλήγει στην κόλαση.τέλος καταλήγει στην κόλαση.
 Τον Ιούνιο του 1666 ο Μολιέρος εξέδωσε τηνΤον Ιούνιο του 1666 ο Μολιέρος εξέδωσε την
κωμωδίακωμωδία Ο ΜισάνθρωποςΟ Μισάνθρωπος (Le(Le
Misanthrope) ,μία σάτιρα σχετικά με τηνMisanthrope) ,μία σάτιρα σχετικά με την
υποκρινούμενη ευγένεια και την ανέντιμηυποκρινούμενη ευγένεια και την ανέντιμη
κολακεία στην βασιλική αυλή αλλά και στακολακεία στην βασιλική αυλή αλλά και στα
σαλόνια του Παρισιούσαλόνια του Παρισιού

88. «Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»«Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»
 Η ασυνήθιστα έντονα αυτοβιογραφικώςΗ ασυνήθιστα έντονα αυτοβιογραφικώς
αποτυπωμένη φιγούρα του Άλκεστου, τουαποτυπωμένη φιγούρα του Άλκεστου, του
πρωταγωνιστή του Μισάνθρωπου,πρωταγωνιστή του Μισάνθρωπου,
αντικατοπτρίζει την απέχθεια του Μολιέρουαντικατοπτρίζει την απέχθεια του Μολιέρου
και την μη θέλησή του να ενταχθεί στην ζωήκαι την μη θέλησή του να ενταχθεί στην ζωή
της βασιλικής αυλής, όπου κυριαρχούσε τοτης βασιλικής αυλής, όπου κυριαρχούσε το
ψεύδος, η υποκρισία, οι ίντριγκες και ηψεύδος, η υποκρισία, οι ίντριγκες και η
κολακεία.κολακεία.

89. «Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»«Ο ΤΑΡΤΟΥΦΟΣ»
 Το 1668,μετά την δεύτερη απαγόρευση τουΤο 1668,μετά την δεύτερη απαγόρευση του
Ταρτούφου, ο Μολιέρος για πρώτη φοράΤαρτούφου, ο Μολιέρος για πρώτη φορά
εξέφρασε σιγανή κριτική στον προστάτη τουεξέφρασε σιγανή κριτική στον προστάτη του
και μαικήνα του θεάτρου βασιλιάκαι μαικήνα του θεάτρου βασιλιά
Λουδοβίκου ΙΔ΄, στο έργο του Αμφιτρύωνας.Λουδοβίκου ΙΔ΄, στο έργο του Αμφιτρύωνας.
 Σε γενικές γραμμές όμως μετά το 1668 οΣε γενικές γραμμές όμως μετά το 1668 ο
Μολιέρος ξεκίνησε να ασχολείται με θέματαΜολιέρος ξεκίνησε να ασχολείται με θέματα
λιγότερο επίμαχα.λιγότερο επίμαχα.

90. ΜΟΛΙΕΡΟΣΜΟΛΙΕΡΟΣ
 Μια από τις πιο γνωστές στιγμές της ζωής τουΜια από τις πιο γνωστές στιγμές της ζωής του
Μολιέρου είναι και η τελευταία του η οποία έγινεΜολιέρου είναι και η τελευταία του η οποία έγινε
θρύλος. Ο Μολιέρος δεν πέθανε, όπως πιστεύεται,θρύλος. Ο Μολιέρος δεν πέθανε, όπως πιστεύεται,
πάνω στη σκηνή .πάνω στη σκηνή .
 Κατά τη διάρκεια στης παράστασης «Ο ΚατάΚατά τη διάρκεια στης παράστασης «Ο Κατά
Φαντασίαν Ασθενής» κατέρρευσε στην σκηνήΦαντασίαν Ασθενής» κατέρρευσε στην σκηνή
βήχοντας και αιμορραγώντας και παρά τις πιέσειςβήχοντας και αιμορραγώντας και παρά τις πιέσεις
του βασιλιά Λουδοβίκου XIV για ξεκούραση, εκείνοςτου βασιλιά Λουδοβίκου XIV για ξεκούραση, εκείνος
συνέχισε να παίζει μέχρι το τέλος του έργου.συνέχισε να παίζει μέχρι το τέλος του έργου.
 Ύστερα από αυτό κατέρρευσε ξανά έχονταςΎστερα από αυτό κατέρρευσε ξανά έχοντας
μεγαλύτερη αιμορραγία αυτή τη φορά και πέθανεμεγαλύτερη αιμορραγία αυτή τη φορά και πέθανε
λίγες ώρες αργότερα στο σπίτι του.λίγες ώρες αργότερα στο σπίτι του.

92. Κρητική Λογοτεχνία (17ος αι.) :Κρητική Λογοτεχνία (17ος αι.) :
Χαρακτηριστικά – ΕκπρόσωποιΧαρακτηριστικά – Εκπρόσωποι
 Ο χρυσός αιώνας της κρητικής λογοτεχνίαςΟ χρυσός αιώνας της κρητικής λογοτεχνίας
αρχίζει με το τέλος του 16ου αιώνα και φθάνειαρχίζει με το τέλος του 16ου αιώνα και φθάνει
μέχρι την κατάληψη της Κρήτης από τουςμέχρι την κατάληψη της Κρήτης από τους
Τούρκους το 1669.Τούρκους το 1669.
 Οι ρίζες του κρητικού θεάτρου βρίσκονται στηνΟι ρίζες του κρητικού θεάτρου βρίσκονται στην
ιταλική τραγωδία της Αναγέννησης, αλλά καιιταλική τραγωδία της Αναγέννησης, αλλά και
στην ιταλική «commedia erudita». Γι’ αυτό καιστην ιταλική «commedia erudita». Γι’ αυτό και
όλα τα είδη του δράματος που παίζονταν τότεόλα τα είδη του δράματος που παίζονταν τότε
στην Ιταλία (τραγωδία, κωμωδία, ποιμενικό καιστην Ιταλία (τραγωδία, κωμωδία, ποιμενικό και
θρησκευτικό δράμα) παρουσιάστηκαν και στηνθρησκευτικό δράμα) παρουσιάστηκαν και στην
ΚρήτηΚρήτη

93. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Οι κυριότερες προϋποθέσεις που ευνόησαν τηνΟι κυριότερες προϋποθέσεις που ευνόησαν την
άνθιση της κρητικής λογοτεχνίας ήταν οι εξής:άνθιση της κρητικής λογοτεχνίας ήταν οι εξής:
 Το προϋπάρχον καλλιεργημένο ποιητικό έδαφοςΤο προϋπάρχον καλλιεργημένο ποιητικό έδαφος
στην Κρήτη.στην Κρήτη.
 Η δημιουργική αφομοίωση των ξένων επιρροώνΗ δημιουργική αφομοίωση των ξένων επιρροών
(Η Κρήτη διατηρούσε στενή επαφή με τη Δύση).(Η Κρήτη διατηρούσε στενή επαφή με τη Δύση).
 Η εμφάνιση καινούριων στοιχείων, όπως είναι ηΗ εμφάνιση καινούριων στοιχείων, όπως είναι η
εξιδανίκευση της γυναίκας, η προβολή του έρωταεξιδανίκευση της γυναίκας, η προβολή του έρωτα
στην κοινωνική ζωή, το ιπποτικό πνεύμα κ.α.στην κοινωνική ζωή, το ιπποτικό πνεύμα κ.α.
 Η ανώτερη παιδεία της Κρήτης.Η ανώτερη παιδεία της Κρήτης.

94. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Τα έργα αυτής της περιόδου,βασίζονται: -Τα έργα αυτής της περιόδου,βασίζονται: -
-σε κάποιο δυτικό πρότυπο, το οποίο-σε κάποιο δυτικό πρότυπο, το οποίο
όμως ξεπερνούν σε ποιότητα, καθώς οιόμως ξεπερνούν σε ποιότητα, καθώς οι
ποιητές εμπλουτίζουν τα έργα τους μεποιητές εμπλουτίζουν τα έργα τους με
ανθρωπιστικά στοιχεία, που υπάρχουνανθρωπιστικά στοιχεία, που υπάρχουν
άφθονα στον ελληνικό πολιτισμό.άφθονα στον ελληνικό πολιτισμό.
-αλλά και στη χρησιμοποίηση της κρητικής-αλλά και στη χρησιμοποίηση της κρητικής
διαλέκτου της εποχής.διαλέκτου της εποχής.

95. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Εγκαινιάζεται από το ποιμενικό ποίημαΕγκαινιάζεται από το ποιμενικό ποίημα
«Η Βοσκοπούλα»«Η Βοσκοπούλα» και προχωρεί στοκαι προχωρεί στο
μεγαλύτερο και σημαντικότερο επίτευγμαμεγαλύτερο και σημαντικότερο επίτευγμα
της κρητικής λογοτεχνικής παραγωγής, τοτης κρητικής λογοτεχνικής παραγωγής, το
θέατρο.θέατρο.
 Εισηγητής του θεωρείται οΕισηγητής του θεωρείται ο ΓεώργιοςΓεώργιος
ΧορτάτσηςΧορτάτσης, μια μεγάλη ποιητική, μια μεγάλη ποιητική
φυσιογνωμία.φυσιογνωμία.

96. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Ο εξαιρετικός δραματικός ποιητής ΓεώργιοςΟ εξαιρετικός δραματικός ποιητής Γεώργιος
Χορτάτσης έγραψε τουλάχιστον τρία αξιόλογαΧορτάτσης έγραψε τουλάχιστον τρία αξιόλογα
δράματα,δράματα,
 την τραγωδίατην τραγωδία «Ερωφίλη»,«Ερωφίλη», όπου περιγράφεταιόπου περιγράφεται
ο έρωτας της Ερωφίλης για τον Πανάρετο, τονο έρωτας της Ερωφίλης για τον Πανάρετο, τον
οποίο και παντρεύεται κρυφάοποίο και παντρεύεται κρυφά
 την κωμωδίατην κωμωδία «Κατζούρμπος»«Κατζούρμπος» καικαι
 το ποιμενικό δράματο ποιμενικό δράμα «Γύπαρης» ή«Γύπαρης» ή
«Πανώρια».«Πανώρια».

97. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Εκτός από τον «Κατζούρμπο»,Εκτός από τον «Κατζούρμπο»,
διασώθηκαν ακόμη δύο κρητικέςδιασώθηκαν ακόμη δύο κρητικές
κωμωδίες.κωμωδίες.
 «Φορτουνάτος»«Φορτουνάτος» και ανήκει στο Μάρκοκαι ανήκει στο Μάρκο
Αντώνιο Φόσκολο καιΑντώνιο Φόσκολο και
 «Στάθης» και είναι έργο αγνώστου ποιητή.«Στάθης» και είναι έργο αγνώστου ποιητή.

98. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Το πιο άρτιο και, κατά πολλούς, καλύτερο έργοΤο πιο άρτιο και, κατά πολλούς, καλύτερο έργο
του κρητικού θεάτρου είναι ητου κρητικού θεάτρου είναι η «Θυσία του«Θυσία του
Αβραάμ»Αβραάμ» (1635).(1635).
 Πρόκειται για θρησκευτικό δράμα και θεωρείταιΠρόκειται για θρησκευτικό δράμα και θεωρείται
ως νεανικό έργο τουως νεανικό έργο του Βιτσέντζου ΚορνάρουΒιτσέντζου Κορνάρου ..
 Το αριστούργημα όμως του Κορνάρου είναι οΤο αριστούργημα όμως του Κορνάρου είναι ο
«Ερωτόκριτος»,«Ερωτόκριτος», ένα έμμετρο ερωτικόένα έμμετρο ερωτικό
μυθιστόρημα, που αποτελείται από δέκα χιλιάδεςμυθιστόρημα, που αποτελείται από δέκα χιλιάδες
πενήντα δύο δεκαπεντασύλλαβους στίχους.πενήντα δύο δεκαπεντασύλλαβους στίχους.

99. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Ο «Ερωτόκριτος» είναι το τελευταίο καιΟ «Ερωτόκριτος» είναι το τελευταίο και
σημαντικότερο δημιούργημα της ακμής τηςσημαντικότερο δημιούργημα της ακμής της
κρητικής λογοτεχνίας.κρητικής λογοτεχνίας.
 Η υπόθεση του έργου είναι ο έρωτας τουΗ υπόθεση του έργου είναι ο έρωτας του
Ερωτόκριτου για την Αρετούσα, κόρη τουΕρωτόκριτου για την Αρετούσα, κόρη του
βασιλιά Ηρακλή της Αθήνας, καθώς και οιβασιλιά Ηρακλή της Αθήνας, καθώς και οι
πολλές περιπέτειες που περνούν οι δύο νέοι γιαπολλές περιπέτειες που περνούν οι δύο νέοι για
να οδηγηθούν τελικά στο γάμο.να οδηγηθούν τελικά στο γάμο.
 Ο «Ερωτόκριτος», το καύχημα τηςΟ «Ερωτόκριτος», το καύχημα της
κρητικής λογοτεχνίας, υμνεί τον πιστόκρητικής λογοτεχνίας, υμνεί τον πιστό
έρωτα, τη φιλία, τη γενναιότητα και τονέρωτα, τη φιλία, τη γενναιότητα και τον
πατριωτισμό.πατριωτισμό.

100. Κρητική ΛογοτεχνίαΚρητική Λογοτεχνία
 Η λογοτεχνική παραγωγή στην ΚρήτηΗ λογοτεχνική παραγωγή στην Κρήτη
διακόπτεται το 1669 με την κατάκτηση τηςδιακόπτεται το 1669 με την κατάκτηση της
Κρήτης από τους Τούρκους.Κρήτης από τους Τούρκους.
 Η πνευματική δημιουργία μεταφέρεται σταΗ πνευματική δημιουργία μεταφέρεται στα
Επτάνησα με την ίδρυση τηςΕπτάνησα με την ίδρυση της
Επτανησιακής Σχολής στις αρχές του 19ουΕπτανησιακής Σχολής στις αρχές του 19ου
αιώνα.αιώνα.

101. • ΤΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ
ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
ΚΑΙ ΤΟΥ 19ΚΑΙ ΤΟΥ 19ουου
ΑΙ.ΑΙ.

102.  ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ
ΑΣΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗΑΣΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
ΚΑΙΚΑΙ
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

103. Το θέατρο στην Ευρώπη και τηνΤο θέατρο στην Ευρώπη και την
Ελλάδα (19Ελλάδα (19οςος
–αρχές 20–αρχές 20ουου
αι.)αι.)
 Με την άνοδο της αστικής τάξης στηνΜε την άνοδο της αστικής τάξης στην
Ευρώπη επέρχεται και μια αλλαγή στοΕυρώπη επέρχεται και μια αλλαγή στο
θέατρο , κυρίως στη δραματουργία.θέατρο , κυρίως στη δραματουργία.
 Οι ήρωές του (γιατροί, δικηγόροι, φοιτητέςΟι ήρωές του (γιατροί, δικηγόροι, φοιτητές
κ.λ.π. ) είναι άτομα που με τηκ.λ.π. ) είναι άτομα που με τη
συμπεριφορά τους και τις αναζητήσειςσυμπεριφορά τους και τις αναζητήσεις
τους, απεικονίζουν την κοινωνία τηςτους, απεικονίζουν την κοινωνία της
εποχής, όπου προηγείται η αστική τάξη μεεποχής, όπου προηγείται η αστική τάξη με
τα επιτεύγματά της και τις αναζητήσεις της.τα επιτεύγματά της και τις αναζητήσεις της.

104. Το θέατρο στην Ευρώπη και την Ελλάδα
(19ος-αρχές 20ού αι.)
 Οι συγκρούσεις των προσώπων στο αστικόΟι συγκρούσεις των προσώπων στο αστικό
δράμα προκύπτουνδράμα προκύπτουν
-αφ' ενός από τη νέα ταξική δομή της-αφ' ενός από τη νέα ταξική δομή της
κοινωνίας,κοινωνίας,
-αφ' ετέρου από την ατομική-αφ' ετέρου από την ατομική
ψυχοσύνθεση,ψυχοσύνθεση,
όπως αυτή αναλύεται για πρώτη φορά απόόπως αυτή αναλύεται για πρώτη φορά από
την επιστήμη.την επιστήμη.

105. Το θέατρο στην Ευρώπη και τηνΤο θέατρο στην Ευρώπη και την
Ελλάδα (19Ελλάδα (19οςος
–αρχές 20–αρχές 20ουου
αι.)αι.)
•
--Ο χώρος της δράσης είναιΟ χώρος της δράσης είναι
•
το σαλόνι,το σαλόνι,
•
το κλειστό δωμάτιο,το κλειστό δωμάτιο,
•
το γραφείο,το γραφείο,
•
ο χώρος δηλαδή όπου δρα και κινείταιο χώρος δηλαδή όπου δρα και κινείται
καθημερινά ο αστός, εκπρόσωπος τηςκαθημερινά ο αστός, εκπρόσωπος της
ανερχόμενης νέας τάξης.ανερχόμενης νέας τάξης.

106. Åññßêïò ‘Éøåí.pptx

107. ΑΝΤΟΝ ΤΣΕΧΩΦΑΝΤΟΝ ΤΣΕΧΩΦ

108. Αντόν Τσέχωφ(1860-1904)Αντόν Τσέχωφ(1860-1904)

Ο Αντόν ΠάβλοβιτςΟ Αντόν Πάβλοβιτς
Τσέχωφ ήταν ΡώσοςΤσέχωφ ήταν Ρώσος
συγγραφέας πολλώνσυγγραφέας πολλών
διηγημάτων, καιδιηγημάτων, και
θεατρικών έργων.θεατρικών έργων.

Γεννήθηκε στις 17Γεννήθηκε στις 17
Ιανουαρίου 1860 στηνΙανουαρίου 1860 στην
κωμόπολη Ταγκανρόγκ,κωμόπολη Ταγκανρόγκ,
στη νότια Ρωσία.στη νότια Ρωσία.

Πέθανε στις 2 ΙουλίουΠέθανε στις 2 Ιουλίου
1904 στη γερμανική πόλη1904 στη γερμανική πόλη
Μπαντενβέιλερ καιΜπαντενβέιλερ και
τάφηκε στη Μόσχα στις 9τάφηκε στη Μόσχα στις 9
Ιουλίου 1904.Ιουλίου 1904.

109. Αντόν ΤσέχωφΑντόν Τσέχωφ
 Θεωρείται από τις πιο σημαντικές μορφές τηςΘεωρείται από τις πιο σημαντικές μορφές της
παγκόσμιας δραματουργίας και άσκησε μεγάληπαγκόσμιας δραματουργίας και άσκησε μεγάλη
επίδραση στη θεατρική λογοτεχνία του 20ουεπίδραση στη θεατρική λογοτεχνία του 20ου
αιώνα.αιώνα.
 -Στα έργα του αποτυπώνεται η διαρκής φθορά-Στα έργα του αποτυπώνεται η διαρκής φθορά
της καθημερινής ζωής.της καθημερινής ζωής.
 - Οι ήρωες του είναι άνθρωποι της ανώτερης- Οι ήρωες του είναι άνθρωποι της ανώτερης
κυρίως τάξης, που “ξοδεύουν” τη ζωή τους μέσακυρίως τάξης, που “ξοδεύουν” τη ζωή τους μέσα
στην πνιγερή ατμόσφαιρα της ρώσικης επαρχίας.στην πνιγερή ατμόσφαιρα της ρώσικης επαρχίας.

110. Παιδική ΗλικίαΠαιδική Ηλικία

Ήταν το τρίτο από τα έξιΉταν το τρίτο από τα έξι
παιδιά της οικογένειάς τουπαιδιά της οικογένειάς του
και μεγάλωσε σε πολύκαι μεγάλωσε σε πολύ
αυστηρό και θρησκευτικόαυστηρό και θρησκευτικό
περιβάλλον.περιβάλλον.

Ο παππούς του ΤσέχωφΟ παππούς του Τσέχωφ
ήταν δουλοπάροικος, πουήταν δουλοπάροικος, που
εξαγόρασε τη ελευθερίαεξαγόρασε τη ελευθερία
του.του.

Ο πατέρας του (ΠάβελΟ πατέρας του (Πάβελ
Εγκοροβιτς) δούλευε ωςΕγκοροβιτς) δούλευε ως
λογιστής και διατηρούσελογιστής και διατηρούσε
τυροκομείο.τυροκομείο.

111. Αντόν ΤσέχωφΑντόν Τσέχωφ
 - Τα πρώτα του γράμματα τα- Τα πρώτα του γράμματα τα
έμαθε στηνέμαθε στην
προπαρασκευαστική τάξη τουπροπαρασκευαστική τάξη του
ενοριακού ελληνικού σχολείουενοριακού ελληνικού σχολείου
του Ταγκανρόγκ και στητου Ταγκανρόγκ και στη
συνέχεια φοίτησε στο κλασικόσυνέχεια φοίτησε στο κλασικό
γυμνάσιο της πόλης.γυμνάσιο της πόλης.
 -Από την 6η τάξη του-Από την 6η τάξη του
γυμνασίου αναγκάστηκε μόνοςγυμνασίου αναγκάστηκε μόνος
του να βγάζει το ψωμί τουτου να βγάζει το ψωμί του
παραδίδοντας μαθήματα κατ'παραδίδοντας μαθήματα κατ'
οίκον.οίκον.
 Πούλησε ότι είχε απομείνει απόΠούλησε ότι είχε απομείνει από
τα πράγματα του σπιτιού καιτα πράγματα του σπιτιού και
έστειλε τα λεφτά στους γονείςέστειλε τα λεφτά στους γονείς
του στην Μόσχατου στην Μόσχα

112. Πρώιμα ΈργαΠρώιμα Έργα

Το 1879 ο Τσέχωφ μπαίνει στοΤο 1879 ο Τσέχωφ μπαίνει στο
Ιατρικό Τμήμα τουΙατρικό Τμήμα του
Πανεπιστημίου της Μόσχας,Πανεπιστημίου της Μόσχας,
από όπου αποφοίτησε τοαπό όπου αποφοίτησε το
1884.1884.

Από τα χρόνια του γυμνασίουΑπό τα χρόνια του γυμνασίου
έγραφε χιουμοριστικές σκηνές,έγραφε χιουμοριστικές σκηνές,
αφηγήσεις, μονόπρακτα και ωςαφηγήσεις, μονόπρακτα και ως
φοιτητής δημοσίευσε τα πρώταφοιτητής δημοσίευσε τα πρώτα
του ευθυμογραφήματα.του ευθυμογραφήματα.
Συνεργάστηκε με τα περιοδικάΣυνεργάστηκε με τα περιοδικά
«Ξυπνητήρι», «Θραύσματα»«Ξυπνητήρι», «Θραύσματα»
κ.ά., με το ψευδώνυμο Αντόσιακ.ά., με το ψευδώνυμο Αντόσια
Τσεχοντέ.Τσεχοντέ.

113. Αντόν ΤσέχωφΑντόν Τσέχωφ
-Το 1884 κυκλοφόρησε-Το 1884 κυκλοφόρησε
το πρώτο του βιβλίοτο πρώτο του βιβλίο
διηγημάτωνδιηγημάτων
««Τα παραμύθια τηςΤα παραμύθια της
ΜελπομένηςΜελπομένης»»
και το 1885 τιςκαι το 1885 τις
"Φανταχτερές"Φανταχτερές
Ιστορίες.Ιστορίες.

114. Κυρίως ΈργοΚυρίως Έργο

Παράλληλα με τοΠαράλληλα με το
επάγγελμα του γιατρού,επάγγελμα του γιατρού,
αναπτύσσει μεγάλη καιαναπτύσσει μεγάλη και
σημαντική συγγραφικήσημαντική συγγραφική
δραστηριότητα.δραστηριότητα.

Το 1886 γράφει το πρώτοΤο 1886 γράφει το πρώτο
του μονόπρακτο με τίτλοτου μονόπρακτο με τίτλο
"Κύκνειο άσμα"."Κύκνειο άσμα".

Το 1887 ανεβαίνει στηΤο 1887 ανεβαίνει στη
σκηνή του Θεάτρου Κορςσκηνή του Θεάτρου Κορς
στη Μόσχα το έργο τουστη Μόσχα το έργο του
"Ιβάνοφ", το οποίο"Ιβάνοφ", το οποίο
δέχεται αντικρουόμενεςδέχεται αντικρουόμενες
κριτικές.κριτικές.

115. Αντόν ΤσέχωφΑντόν Τσέχωφ
 Το 1891 ταξιδεύει στην Ευρώπη.Το 1891 ταξιδεύει στην Ευρώπη.
 - Επιστρέφοντας στη Ρωσία εργάζεται εντατικά ως γιατρός για την- Επιστρέφοντας στη Ρωσία εργάζεται εντατικά ως γιατρός για την
καταπολέμηση της χολέρας.καταπολέμηση της χολέρας.
 -Το 1898 και 1899 παρουσιάζονται στο κοινό της Μόσχας από το Θέατρο-Το 1898 και 1899 παρουσιάζονται στο κοινό της Μόσχας από το Θέατρο
Τέχνης, με πολύ μεγάλη επιτυχία, τα έργα τουΤέχνης, με πολύ μεγάλη επιτυχία, τα έργα του "Ο Γλάρος" και "Ο θείος"Ο Γλάρος" και "Ο θείος
Βάνιας”.Βάνιας”.
 - Η συνεργασία του Τσέχοφ με το Θέατρο Τέχνης και τον Στανισλάβσκι- Η συνεργασία του Τσέχοφ με το Θέατρο Τέχνης και τον Στανισλάβσκι
στάθηκε καθοριστική στη διαμόρφωση της δραματουργίας τους. Την εποχήστάθηκε καθοριστική στη διαμόρφωση της δραματουργίας τους. Την εποχή
αυτή εγκαθίσταται μόνιμα στη Γιάλτα της Κριμαίας, λόγω της υγείας του.αυτή εγκαθίσταται μόνιμα στη Γιάλτα της Κριμαίας, λόγω της υγείας του.
 -Το 1900 γίνεται μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας και το 1901 παντρεύεται την-Το 1900 γίνεται μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας και το 1901 παντρεύεται την
ηθοποιό Όλγα Κνίππερ.ηθοποιό Όλγα Κνίππερ.
 - Την ίδια χρονιά ανεβαίνουν στη Μόσχα- Την ίδια χρονιά ανεβαίνουν στη Μόσχα "Οι τρεις αδερφές""Οι τρεις αδερφές" , πάλι από το, πάλι από το
Θέατρο Τέχνης. Το 1902 παραιτείται από τη Ρωσική Ακαδημία, ως ένδειξηΘέατρο Τέχνης. Το 1902 παραιτείται από τη Ρωσική Ακαδημία, ως ένδειξη
διαμαρτυρίας για την μη αποδοχή ως μέλους της, του Γκόρκι.διαμαρτυρίας για την μη αποδοχή ως μέλους της, του Γκόρκι.
 -Το-Το 1904 , λίγο πριν το θάνατο του, το Θέατρο Τέχνης παρουσιάζει το έργο1904 , λίγο πριν το θάνατο του, το Θέατρο Τέχνης παρουσιάζει το έργο
τουτου "Ο βυσσινόκηπος""Ο βυσσινόκηπος" ..

116. Αντόν ΤσέχωφΑντόν Τσέχωφ

117.  Συλλογές ΔιηγημάτωνΣυλλογές Διηγημάτων
 ΜελπομένηΜελπομένη
 Φανταχτερές ιστορίεςΦανταχτερές ιστορίες
 Θεατρικά ΈργαΘεατρικά Έργα
 Πρόταση γάμου (μονόπρακτο)Πρόταση γάμου (μονόπρακτο)
 Μια αθέλητη τραγωδία (μονόπρακτο)Μια αθέλητη τραγωδία (μονόπρακτο)
 Η επέτειος (μονόπρακτο)Η επέτειος (μονόπρακτο)
 ΓλάροςΓλάρος
 Στο μεγάλο δρόμοΣτο μεγάλο δρόμο
 Θείος ΒάνιαΘείος Βάνια
 Τρεις αδελφέςΤρεις αδελφές
 ΒυσσινόκηποςΒυσσινόκηπος

118. Αντόν ΤσέχωφΑντόν Τσέχωφ

119.  ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

120. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
•
Το θέατρο ακμάζει ήδη απόΤο θέατρο ακμάζει ήδη από
τις αρχές του 20ου αιώνα στιςτις αρχές του 20ου αιώνα στις
ΗΠΑ.ΗΠΑ.
•
Πρώτος δραματουργός τηςΠρώτος δραματουργός της
αμερικανικής δραματουργίαςαμερικανικής δραματουργίας
ο Ευγένιος Ο΄ Νηλ.ο Ευγένιος Ο΄ Νηλ.
Επηρεασμένος ιδιαίτερα απόΕπηρεασμένος ιδιαίτερα από
το αρχαίο ελληνικό δράμα καιτο αρχαίο ελληνικό δράμα και
το αστικό δράμα τηςτο αστικό δράμα της
Ευρώπης, αναπαράγει τα ήδηΕυρώπης, αναπαράγει τα ήδη
υπάρχοντα θέματα δίνονταςυπάρχοντα θέματα δίνοντας
έμφαση στην ψυχολογία τωνέμφαση στην ψυχολογία των
ηρώων.ηρώων.
•
Σημαντικοί συγγραφείς τηςΣημαντικοί συγγραφείς της
εποχής είναι ο Άρθουρ Μίλλερεποχής είναι ο Άρθουρ Μίλλερ
καθώς και ο καταξιωμένοςκαθώς και ο καταξιωμένος
Τένεσση ΟυίλλιαμςΤένεσση Ουίλλιαμς

121. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Άρθουρ ΜίλερΆρθουρ Μίλερ
•
ΟΟ Άρθουρ ΜίλερΆρθουρ Μίλερ ήτανήταν
ένας από τουςένας από τους
κορυφαίους Αμερικανούςκορυφαίους Αμερικανούς
θεατρικούς συγγραφείς.θεατρικούς συγγραφείς.
•
Τα έργα του ασκούσανΤα έργα του ασκούσαν
κριτική στις Ηνωμένεςκριτική στις Ηνωμένες
Πολιτείες, την κυβέρνησηΠολιτείες, την κυβέρνηση
και τον τρόπο ζωής τωνκαι τον τρόπο ζωής των
κατοίκων της, ενώκατοίκων της, ενώ
εξέθεταν και τα ψεγάδιαεξέθεταν και τα ψεγάδια
του λεγόμενουτου λεγόμενου
"Αμερικανικού ονείρου","Αμερικανικού ονείρου",
κάτι για το οποίο είχεκάτι για το οποίο είχε
δεχτεί κριτική στις ΗΠΑ.δεχτεί κριτική στις ΗΠΑ.

122. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Άρθουρ ΜίλερΆρθουρ Μίλερ
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο βιογράφος του,Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο βιογράφος του,
Μάρτιν Γκότφριντ,Μάρτιν Γκότφριντ,
"σπάνια ένας καλλιτέχνης έχει δεχτεί τόσες"σπάνια ένας καλλιτέχνης έχει δεχτεί τόσες
πολλές επιθέσεις και συκοφαντίες στηνπολλές επιθέσεις και συκοφαντίες στην
πατρίδα του και ταυτόχρονα έχαιρε βαθιάςπατρίδα του και ταυτόχρονα έχαιρε βαθιάς
εκτίμησης σε όλον τον κόσμο".εκτίμησης σε όλον τον κόσμο".

123. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Τένεσι ΟυίλιαμςΤένεσι Ουίλιαμς
•
ΟΟ Τένεσι ΟυίλιαμςΤένεσι Ουίλιαμς ,,
υπήρξε ένας από τουςυπήρξε ένας από τους
σημαντικότερουςσημαντικότερους
Αμερικανούς θεατρικούςΑμερικανούς θεατρικούς
συγγραφείς.συγγραφείς.
•
Έγραψε ποιήματα,Έγραψε ποιήματα,
νουβέλες, θεατρικά έργανουβέλες, θεατρικά έργα
και παιχνίδια, ιστορίεςκαι παιχνίδια, ιστορίες
και μυθιστορήματα.και μυθιστορήματα.
•
Κέρδισε το βραβείοΚέρδισε το βραβείο
Πούλιτζερ το 1948 γιαΠούλιτζερ το 1948 για
το "Λεωφορείον οτο "Λεωφορείον ο
Πόθος" και το 1955 γιαΠόθος" και το 1955 για
τη "Λυσσασμένητη "Λυσσασμένη
Γάτα".Γάτα".

124. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Τένεσι ΟυίλιαμςΤένεσι Ουίλιαμς
•
Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 30Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 30
γλώσσες, ενώ αποτελούν ιδιαίτερα δημοφιλείςγλώσσες, ενώ αποτελούν ιδιαίτερα δημοφιλείς
παραστάσεις σε όλο τον κόσμο.παραστάσεις σε όλο τον κόσμο.
•
Από την αδερφή του και τη μητέρα του φαίνεται ότιΑπό την αδερφή του και τη μητέρα του φαίνεται ότι
εμπνέεται για τους γυναικείους χαρακτήρεςεμπνέεται για τους γυναικείους χαρακτήρες στοστο
"Γυάλινο Κόσμο","Γυάλινο Κόσμο",
•
ενώ ο χαρακτήρας τηςενώ ο χαρακτήρας της Μπλανς ΝτυμπουάΜπλανς Ντυμπουά στοστο
"Λεωφορείο ο Πόθος""Λεωφορείο ο Πόθος" φαίνεται βασίστηκε στηνφαίνεται βασίστηκε στην
αδερφή του Ρόουζ, αλλά και στον ίδιο, καθώς τηναδερφή του Ρόουζ, αλλά και στον ίδιο, καθώς την
περίοδο που έγραφε το έργο, πίστευε ότι θα πεθάνει κιπερίοδο που έγραφε το έργο, πίστευε ότι θα πεθάνει κι
ότι θα αποτελούσε το κύκνειο άσμα του.ότι θα αποτελούσε το κύκνειο άσμα του.

125. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Τένεσι ΟυίλιαμςΤένεσι Ουίλιαμς
•
Ο Τένεσι Ουίλιαμς είχεΟ Τένεσι Ουίλιαμς είχε
επιρροές από τον Άντονεπιρροές από τον Άντον
Τσέχωφ, τον ΑύγουστοΤσέχωφ, τον Αύγουστο
Στρίντμπεργκ και άλλουςΣτρίντμπεργκ και άλλους
συγγραφείς.συγγραφείς.
•
Συνήθης φυσιογνωμίαΣυνήθης φυσιογνωμία
στα έργα του είναι ηστα έργα του είναι η
ηρωίδα στα όρια τηςηρωίδα στα όρια της
παράνοιας, με καθαρέςπαράνοιας, με καθαρές
επιρροές από τη ζωή τηςεπιρροές από τη ζωή της
αδερφής του, Ρόουζ.αδερφής του, Ρόουζ.

126. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ
ΘΕΑΤΡΟΘΕΑΤΡΟ
Τένεσι ΟυίλιαμςΤένεσι Ουίλιαμς
•
ΣτηΣτη "Λυσσασμένη"Λυσσασμένη
Γάτα"Γάτα" διακρίνονταιδιακρίνονται
στοιχεία από τη ζωή τουστοιχεία από τη ζωή του
Ουίλιαμς, όπως ηΟυίλιαμς, όπως η
ομοφυλοφιλία, οομοφυλοφιλία, ο
αλκοολισμός και οιαλκοολισμός και οι
ψυχικές διαταραχές.ψυχικές διαταραχές.

127. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Ευγένιος Ο‘ Νηλ
•
ΟΟ Ευγένιος Ο'ΝηλΕυγένιος Ο'Νηλ ήτανήταν
ένας από τουςένας από τους
μεγαλύτερουςμεγαλύτερους
αμερικανούς θεατρικούςαμερικανούς θεατρικούς
συγγραφείς του 20ου αι.συγγραφείς του 20ου αι.
•
Τέσσερα από ταΤέσσερα από τα
θεατρικά του έργαθεατρικά του έργα
τιμήθηκαν με Βραβείοτιμήθηκαν με Βραβείο
Πούλιτζερ,Πούλιτζερ,
•
ενώ ο ίδιος τιμήθηκε μεενώ ο ίδιος τιμήθηκε με
Βραβείο ΝόμπελΒραβείο Νόμπελ
Λογοτεχνίας το 1936.Λογοτεχνίας το 1936.

128. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Ευγένιος Ο΄ ΝηλΕυγένιος Ο΄ Νηλ
•
Τα θεατρικά του ήταν από τα πρώτα που γράφτηκανΤα θεατρικά του ήταν από τα πρώτα που γράφτηκαν
στην αμερικάνικη ιδιωματική διάλεκτοστην αμερικάνικη ιδιωματική διάλεκτο
•
και πραγματεύονταν περιθωριοποιημένους χαρακτήρεςκαι πραγματεύονταν περιθωριοποιημένους χαρακτήρες
που ενώ είναι βουτηγμένοι στη διαφθορά, πασχίζουνπου ενώ είναι βουτηγμένοι στη διαφθορά, πασχίζουν
να διατηρήσουν όνειρα και φιλοδοξίες, φτάνοντας εννα διατηρήσουν όνειρα και φιλοδοξίες, φτάνοντας εν
τέλει σε απόγνωση.τέλει σε απόγνωση.
•
Τα έργα του χαρακτηρίζονται από τραγωδία καιΤα έργα του χαρακτηρίζονται από τραγωδία και
απαισιοδοξία,απαισιοδοξία,
ενώ η μοναδική κωμωδία που έγραψε ήταν τοενώ η μοναδική κωμωδία που έγραψε ήταν το
««Ω, ερημιά!»Ω, ερημιά!»

129. ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
Ευγένιος Ο΄ Νηλ
•
Ήταν ο πρώτοςΉταν ο πρώτος
αμερικανόςαμερικανός
δραματουργός πουδραματουργός που
υιοθέτησε στο έργουιοθέτησε στο έργο
του, τις τεχνικέςτου, τις τεχνικές
ρεαλισμού που είχανρεαλισμού που είχαν
χρησιμοποιήσει πρινχρησιμοποιήσει πριν
από αυτόν ευρωπαίοιαπό αυτόν ευρωπαίοι
συγγραφείς.συγγραφείς.

130. 
ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΘΕΑΤΡΟΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

131. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
 ΤοΤο Θέατρο του ΠαραλόγουΘέατρο του Παραλόγου ή "ή "Le Théâtre de l'AbsurdeLe Théâtre de l'Absurde ""
αναφέρεται σε συγκεκριμένα έργα γραμμένα από κάποιουςαναφέρεται σε συγκεκριμένα έργα γραμμένα από κάποιους
Ευρωπαίους θεατρικούς συγγραφείς στις δεκαετίες του 1940, 1950Ευρωπαίους θεατρικούς συγγραφείς στις δεκαετίες του 1940, 1950
και 1960, καθώς και στο στυλ θεάτρου που εξελίχθηκε από το έργοκαι 1960, καθώς και στο στυλ θεάτρου που εξελίχθηκε από το έργο
τους.τους.
 Ο όρος επινοήθηκε από τον κριτικό Μάρτιν Έσλιν. Ο Έσλιν θεώρησεΟ όρος επινοήθηκε από τον κριτικό Μάρτιν Έσλιν. Ο Έσλιν θεώρησε
πως το έργο των συγγραφέων αυτών δίνει καλλιτεχνική άρθρωσηπως το έργο των συγγραφέων αυτών δίνει καλλιτεχνική άρθρωση
στην φιλοσοφία του Αλμπέρ Καμύ (πως η ζωή είναι εμφύτως χωρίςστην φιλοσοφία του Αλμπέρ Καμύ (πως η ζωή είναι εμφύτως χωρίς
νόημα, όπως επεξηγείται στο έργο τουνόημα, όπως επεξηγείται στο έργο του Ο Μύθος του Σισύφου)Ο Μύθος του Σισύφου)..
 Το Θέατρο του Παραλόγου θεωρείται πως κατάγεται από τονΤο Θέατρο του Παραλόγου θεωρείται πως κατάγεται από τον
Νανοϊσμό, α-νόητη ποίηση και αβαντ-γκαρντ τέχνη των δεκαετιώνΝανοϊσμό, α-νόητη ποίηση και αβαντ-γκαρντ τέχνη των δεκαετιών
του 1920 και 1930.του 1920 και 1930.
 Η έκφραση Θέατρο του Παραλόγου έχει γίνει στόχος κριτικής απόΗ έκφραση Θέατρο του Παραλόγου έχει γίνει στόχος κριτικής από
μερικούς συγγραφείς, και έτσι συναντάμε και τους όρους 'Αντι-μερικούς συγγραφείς, και έτσι συναντάμε και τους όρους 'Αντι-
Θέατρο' και 'Νέο Θέατρο'.Θέατρο' και 'Νέο Θέατρο'.

132. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
 Ωστόσο, το είδος αυτό του θεάτρου κατάφερε να γίνει δημοφιλές στηΩστόσο, το είδος αυτό του θεάτρου κατάφερε να γίνει δημοφιλές στη
Δύση μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, ο οποίος τόνισε τηνΔύση μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, ο οποίος τόνισε την
αβεβαιότητα και επισφαλή θέση της ανθρώπινης ζωής.αβεβαιότητα και επισφαλή θέση της ανθρώπινης ζωής.
 Το θεατρικό αυτό είδος θα ονομαστεί από τον Αλμπέρ ΚαμύΤο θεατρικό αυτό είδος θα ονομαστεί από τον Αλμπέρ Καμύ
"Θέατρο του παράλογου"."Θέατρο του παράλογου".
 Παράλογο σημαίνει "εκτός αρμονίας", "μη εναρμονισμένο με τηνΠαράλογο σημαίνει "εκτός αρμονίας", "μη εναρμονισμένο με την
κρίση και την ορθότητα, ασύμφωνο, άλογο, παράλογο". Αυτή είναι ηκρίση και την ορθότητα, ασύμφωνο, άλογο, παράλογο". Αυτή είναι η
διαπίστωση των συγγραφέων του θεάτρου του παράλογου για τηνδιαπίστωση των συγγραφέων του θεάτρου του παράλογου για την
κοινωνία και την καρδιά της εποχής τους.κοινωνία και την καρδιά της εποχής τους.
 Οι συγγραφείς που θα εκφραστούν μ' αυτό το θεατρικό είδος δενΟι συγγραφείς που θα εκφραστούν μ' αυτό το θεατρικό είδος δεν
αποτελούν μέρος καμίας σχολής ούτε κανενός αυτοανακηρυγμένουαποτελούν μέρος καμίας σχολής ούτε κανενός αυτοανακηρυγμένου
συνειδητού κινήματος. Αντίθετα ο καθένας διακρίνεται από τηνσυνειδητού κινήματος. Αντίθετα ο καθένας διακρίνεται από την
προσωπική του αντιμετώπιση ως προς το θέμα -υλικό και φόρμα-προσωπική του αντιμετώπιση ως προς το θέμα -υλικό και φόρμα-
και έχει το δικό του ιδιαίτερο κόσμοκαι έχει το δικό του ιδιαίτερο κόσμο

133. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
 Αυτό το παράλογο" θα αναπτυχτεί και θα εκφραστεί απόΑυτό το παράλογο" θα αναπτυχτεί και θα εκφραστεί από
τη γενιά των δυτικών συγγραφέων της δεκαετίας τουτη γενιά των δυτικών συγγραφέων της δεκαετίας του
1950.1950.
 Τα έργα τους είναι παράξενα και αινιγματικά, στερημέναΤα έργα τους είναι παράξενα και αινιγματικά, στερημένα
παντελώς της παραδοσιακής έλξης του καλοφτιαγμένουπαντελώς της παραδοσιακής έλξης του καλοφτιαγμένου
θεάτρου.θεάτρου.
 Θέμα των έργων τους αποτελεί σε γενικές γραμμές ηΘέμα των έργων τους αποτελεί σε γενικές γραμμές η
αίσθηση του μεταφυσικού άγχους και το "παράλογο" τηςαίσθηση του μεταφυσικού άγχους και το "παράλογο" της
ανθρώπινης ύπαρξης.ανθρώπινης ύπαρξης.
 Το θέατρο του παράλογου σε διάστημα μικρότερο απόΤο θέατρο του παράλογου σε διάστημα μικρότερο από
μια δεκαετία θα φτάσει στις σκηνές όλου του κόσμου.μια δεκαετία θα φτάσει στις σκηνές όλου του κόσμου.

134. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
 Το κίνημα του 'Παράλογου' ή 'Νέου Θεάτρου' ήταν στιςΤο κίνημα του 'Παράλογου' ή 'Νέου Θεάτρου' ήταν στις
αρχές του ένα διακριτό με βάση το Παρίσι (τη riveαρχές του ένα διακριτό με βάση το Παρίσι (τη rive
gauche, αριστερή όχθη του Σηκουάνα) αβαντ-γκαρντgauche, αριστερή όχθη του Σηκουάνα) αβαντ-γκαρντ
φαινόμενο συνδεδεμένο με εξαιρετικά μικρά θέατρα στοφαινόμενο συνδεδεμένο με εξαιρετικά μικρά θέατρα στο
Quartier LatinQuartier Latin, και κέρδισε με τον καιρό την διεθνή, και κέρδισε με τον καιρό την διεθνή
εξέχουσα θέση τουεξέχουσα θέση του
 Στην πράξη, το Θέατρο του Παραλόγου ξεφεύγει απόΣτην πράξη, το Θέατρο του Παραλόγου ξεφεύγει από
τους ρεαλιστικούς χαρακτήρες, καταστάσεις και ό,τι είναιτους ρεαλιστικούς χαρακτήρες, καταστάσεις και ό,τι είναι
συνδεδεμένο με θεατρικές συμβάσεις.συνδεδεμένο με θεατρικές συμβάσεις.
 Ο χρόνος, ο τόπος και η ταυτότητα είναι ασαφή καιΟ χρόνος, ο τόπος και η ταυτότητα είναι ασαφή και
ρευστά, και ακόμη και η βασική αιτιότητα συχνάρευστά, και ακόμη και η βασική αιτιότητα συχνά
καταρρέει.καταρρέει.


135. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
 Ασήμαντες πλοκές, επαναληπτικός ή χωρίς νόημα διάλογος καιΑσήμαντες πλοκές, επαναληπτικός ή χωρίς νόημα διάλογος και
δραματικές ασυνέπειες χρησιμοποιούνται συχνά για ναδραματικές ασυνέπειες χρησιμοποιούνται συχνά για να
δημιουργήσουν ονειρικές, ή ακόμη και εφιαλτικές διαθέσεις.δημιουργήσουν ονειρικές, ή ακόμη και εφιαλτικές διαθέσεις.
 Αν παράλληλα και παρά τη θέλησή τους έχουν και πολλά κοινάΑν παράλληλα και παρά τη θέλησή τους έχουν και πολλά κοινά
σημεία αυτό συμβαίνει επειδή το έργο τους καθρεφτίζει καισημεία αυτό συμβαίνει επειδή το έργο τους καθρεφτίζει και
αντανακλά, με τον πιο ευαίσθητο τρόπο, τις αγωνίες και τιςαντανακλά, με τον πιο ευαίσθητο τρόπο, τις αγωνίες και τις
προκαταλήψεις, τα αισθήματα και τη σκέψη των περισσότερωνπροκαταλήψεις, τα αισθήματα και τη σκέψη των περισσότερων
συγχρόνων τους στο Δυτικό κόσμο.συγχρόνων τους στο Δυτικό κόσμο.
 Το θέατρο του παράλογουΤο θέατρο του παράλογου εκφράζει το άγχος και τη βαθιάεκφράζει το άγχος και τη βαθιά
απόγνωση.απόγνωση. Τη θέση του ανθρώπου μέσα σ' έναν κόσμο απόΤη θέση του ανθρώπου μέσα σ' έναν κόσμο από
γκρεμισμένες πίστεις.γκρεμισμένες πίστεις.
 Το θέατρο του παράλογου δε βάζει κανένα διανοητικό πρόβλημαΤο θέατρο του παράλογου δε βάζει κανένα διανοητικό πρόβλημα
ούτε προσφέρει καμιά σαφώς καθορισμένη λύση σαν δίδαγμα ήούτε προσφέρει καμιά σαφώς καθορισμένη λύση σαν δίδαγμα ή
απόφθεγμα.απόφθεγμα.

136. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
 Οι συγγραφείς που το καθιέρωσαν είναι οι:Οι συγγραφείς που το καθιέρωσαν είναι οι:
-Αλμπέρ Καμύ (Καλιγούλας κ.λπ.),-Αλμπέρ Καμύ (Καλιγούλας κ.λπ.),
-Ευγένιος Ιονέσκο (Το Μάθημα, Η φαλακρή-Ευγένιος Ιονέσκο (Το Μάθημα, Η φαλακρή
τραγουδίστρια),τραγουδίστρια),
- Σάμιουελ Μπέκετ, (Περιμένοντας το Γκοντό),- Σάμιουελ Μπέκετ, (Περιμένοντας το Γκοντό),
-Ζαν Ζενέ (Δούλες, Νέγροι, κ.λπ.), και-Ζαν Ζενέ (Δούλες, Νέγροι, κ.λπ.), και
- Άρθουρ Αντάμοβ (Πιγκ-Πογκ), αν και καθένας από- Άρθουρ Αντάμοβ (Πιγκ-Πογκ), αν και καθένας από
αυτούς τους συγγραφείς έχει εξ ολοκλήρου μοναδικάαυτούς τους συγγραφείς έχει εξ ολοκλήρου μοναδικά
θέματα και τεχνικές που πηγαίνουν πέρα από τον όροθέματα και τεχνικές που πηγαίνουν πέρα από τον όρο
'παράλογο'.'παράλογο'.

137. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ
 Άλλοι συγγραφείς που συχνά σχετίζονται με την ομάδαΆλλοι συγγραφείς που συχνά σχετίζονται με την ομάδα
αυτή είναι μεταξύ άλλων είναι οι :αυτή είναι μεταξύ άλλων είναι οι :
-Τομ Στόπαρντ-Τομ Στόπαρντ,, Φρίντριχ ΝτυρενμάτΦρίντριχ Ντυρενμάτ,, ΦερνάντοΦερνάντο
ΑραμπάλΑραμπάλ(Νεκροταφείο αυτοκινήτων, Πικ-νικ)(Νεκροταφείο αυτοκινήτων, Πικ-νικ)
-Χάρολντ Πίντερ, (Πάρτι γενεθλίων),-Χάρολντ Πίντερ, (Πάρτι γενεθλίων),
- Έντουαρντ Άλμπι(Ζωολογικός κήπος, Ισορροπία του- Έντουαρντ Άλμπι(Ζωολογικός κήπος, Ισορροπία του
τρόμου),τρόμου),
- και- και Ζαν ΤαρντιέΖαν Ταρντιέ..
-Στους θεατρικούς συγγραφείς που λειτούργησαν ως-Στους θεατρικούς συγγραφείς που λειτούργησαν ως
έμπνευση στο κίνημα περιλαμβάνονται οιέμπνευση στο κίνημα περιλαμβάνονται οι ΑλφρέντΑλφρέντ
ΤζαρύΤζαρύ,, Λουίτζι ΠιραντέλοΛουίτζι Πιραντέλο,, Στανισλάβ ΒιτκίεβιτςΣτανισλάβ Βιτκίεβιτς, Γκιγιώμ, Γκιγιώμ
Απολλιναίρ, οι σουρεαλιστές και πολλοί άλλοι.Απολλιναίρ, οι σουρεαλιστές και πολλοί άλλοι.

138. ΕΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Στην ίδια εποχή όμως ο Μπέρτολντ Μπρεχτ (1898 - 1956) από μιαΣτην ίδια εποχή όμως ο Μπέρτολντ Μπρεχτ (1898 - 1956) από μια
άλλη οπτική γωνία, αντιμετωπίζει με τη διαλεκτική σκέψη ταάλλη οπτική γωνία, αντιμετωπίζει με τη διαλεκτική σκέψη τα
σύγχρονα προβλήματα.σύγχρονα προβλήματα.
 Έτσι δημιουργεί μια καινούρια θεατρική άποψη που θα πάρει τοΈτσι δημιουργεί μια καινούρια θεατρική άποψη που θα πάρει το
όνομα "Επικό θέατρο".όνομα "Επικό θέατρο".
 Ο Μπρεχτ πίστευε πως το "αντι-αριστοτελικό", "Επικό" θέατρό τουΟ Μπρεχτ πίστευε πως το "αντι-αριστοτελικό", "Επικό" θέατρό του
προοριζόταν να γίνει το θέατρο της επιστημονικής εποχής.προοριζόταν να γίνει το θέατρο της επιστημονικής εποχής.
 Ο σημερινός κόσμος μπορεί να περιγραφεί στους σημερινούςΟ σημερινός κόσμος μπορεί να περιγραφεί στους σημερινούς
ανθρώπους μόνον σαν κόσμος που μπορεί να μεταβληθεί.ανθρώπους μόνον σαν κόσμος που μπορεί να μεταβληθεί.
 Ο Μπρεχτ ανήκε στη γενιά που έπρεπε να κάνει αυτή τη νέα αρχή.Ο Μπρεχτ ανήκε στη γενιά που έπρεπε να κάνει αυτή τη νέα αρχή.
Η λύση του είναι μια από τις πολλές που προτάθηκαν από τουςΗ λύση του είναι μια από τις πολλές που προτάθηκαν από τους
σύγχρονούς του: Μαγιακόφσκι, "θέατρο του Μέγιερχολντ" και τουσύγχρονούς του: Μαγιακόφσκι, "θέατρο του Μέγιερχολντ" και του
Ταϊρόβ, Πισκάτορ κ.ά.Ταϊρόβ, Πισκάτορ κ.ά.
 Ήταν πεισμένος ότι το θέατρο πρέπει να γίνει ένα εργαστήριΉταν πεισμένος ότι το θέατρο πρέπει να γίνει ένα εργαστήρι
κοινωνικής αλλαγήςκοινωνικής αλλαγής

139. ΕΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Το "Επικό" θέατρο είναι αυστηρά ιστορικό.Το "Επικό" θέατρο είναι αυστηρά ιστορικό.
 Θυμίζει επίμονα στους θεατές πως δεν κάνουν τίποταΘυμίζει επίμονα στους θεατές πως δεν κάνουν τίποτα
άλλο παρά να λαβαίνουν αναφορά περασμένωνάλλο παρά να λαβαίνουν αναφορά περασμένων
γεγονότων.γεγονότων.
 Με την "αποστασιοποίηση", το επικό θέατρο τουΜε την "αποστασιοποίηση", το επικό θέατρο του
Μπρεχτ, και με τα μέσα που έχει στη διάθεσή του (εφέ)Μπρεχτ, και με τα μέσα που έχει στη διάθεσή του (εφέ)
προσπαθεί να αποτρέψει τους θεατές να ταυτιστούν μεπροσπαθεί να αποτρέψει τους θεατές να ταυτιστούν με
τα πρόσωπα του έργου.τα πρόσωπα του έργου.
 Ο Μπρεχτ έγραψε πολλά κείμενα γύρω από τις μεθόδουςΟ Μπρεχτ έγραψε πολλά κείμενα γύρω από τις μεθόδους
του ανεβάσματος ενός έργου και της τεχνικής τουτου ανεβάσματος ενός έργου και της τεχνικής του
ηθοποιού, που ήταν απαραίτητα για να μεταμορφώσειηθοποιού, που ήταν απαραίτητα για να μεταμορφώσει
αυτές τις θεωρίες σε πραχτική όπως το Μικρό όργανο γιααυτές τις θεωρίες σε πραχτική όπως το Μικρό όργανο για
το θέατρο κ.λπ.το θέατρο κ.λπ.
 Πέτυχε επίσης να δημιουργήσει στην ποίησή του και σταΠέτυχε επίσης να δημιουργήσει στην ποίησή του και στα
θεατρικά του έργα μια εντελώς δική του γλώσσα.θεατρικά του έργα μια εντελώς δική του γλώσσα.

140. ΕΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Έργα του:Έργα του:
-Βάαλ (1918),-Βάαλ (1918),
- Τύμπανα μες στη νύχτα,- Τύμπανα μες στη νύχτα,
-Η ζούγκλα των πόλεων,-Η ζούγκλα των πόλεων,
- Μικροαστικός γάμος,- Μικροαστικός γάμος,
-Φως στο σκοτάδι,-Φως στο σκοτάδι,
-Η όπερα της πεντάρας,-Η όπερα της πεντάρας,
-Η άνοδος και η πτώση της πολιτείας του Μαχαγκόνι,-Η άνοδος και η πτώση της πολιτείας του Μαχαγκόνι,
-Το φουρναράδικο,-Το φουρναράδικο,
-Αγία Ιωάννα των Σφαγείων,-Αγία Ιωάννα των Σφαγείων,
-Η μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της,-Η μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της,
-Ο Καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία,-Ο Καυκασιανός κύκλος με την κιμωλία,
-Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν κ.ά-Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν κ.ά

141. ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ
ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
 Η θεατρική δραστηριότητα κατά τις τελευταίες δεκαετίεςΗ θεατρική δραστηριότητα κατά τις τελευταίες δεκαετίες
του 20ού αιώνα παρουσιάζεται τολμηρή και ρευστή.του 20ού αιώνα παρουσιάζεται τολμηρή και ρευστή.
 Η παρουσία της αυτή γίνεται, ιδιαίτερα από το 1965 καιΗ παρουσία της αυτή γίνεται, ιδιαίτερα από το 1965 και
μετά μέσα από σκηνοθετικούς πειραματισμούς ή μέσαμετά μέσα από σκηνοθετικούς πειραματισμούς ή μέσα
από διάφορες έντονες κοινωνικοπολιτικές διακηρύξεις ήαπό διάφορες έντονες κοινωνικοπολιτικές διακηρύξεις ή
από πολιτικές θέσεις που αφορούν τα καυτά προβλήματααπό πολιτικές θέσεις που αφορούν τα καυτά προβλήματα
της εποχής.της εποχής.
 Θα δημιουργήσουν έτσι αρκετές εκφράσεις που ακόμαΘα δημιουργήσουν έτσι αρκετές εκφράσεις που ακόμα
δεν έχουν παγιωθεί.δεν έχουν παγιωθεί.
 Στην Αμερική, στην Ευρώπη, στις τριτοκοσμικές χώρεςΣτην Αμερική, στην Ευρώπη, στις τριτοκοσμικές χώρες
και σε άλλες περιοχές της γης το θέατρο θακαι σε άλλες περιοχές της γης το θέατρο θα
προσπαθήσει να ριζοσπαστικοποιηθεί μορφικά καιπροσπαθήσει να ριζοσπαστικοποιηθεί μορφικά και
θεματικά.θεματικά.

142. ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ
ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
 Αποτέλεσμα, η δημιουργία διαφόρων θεατρικώνΑποτέλεσμα, η δημιουργία διαφόρων θεατρικών
πρωτοβουλιών που θα εκφράσουν τις σύγχρονεςπρωτοβουλιών που θα εκφράσουν τις σύγχρονες
αυτές τάσεις.αυτές τάσεις.
 Ενδεικτικά αναφέρουμε το θίασο "ΛίβινγκΕνδεικτικά αναφέρουμε το θίασο "Λίβινγκ
Θίατερ" (ζωντανό θέατρο),Θίατερ" (ζωντανό θέατρο),
 το "Όπεν θίατερ" (ανοιχτό θέατρο)το "Όπεν θίατερ" (ανοιχτό θέατρο)
 το "Νιου Λαφαγιέτ Θίατερ",το "Νιου Λαφαγιέτ Θίατερ",
 το θέατρο Τοtal (Συνολικό θέατρο)το θέατρο Τοtal (Συνολικό θέατρο)
 το θέατρο "Ντοκουμέντο",το θέατρο "Ντοκουμέντο",
 το θέατρο του Ήλιου,το θέατρο του Ήλιου,
 το θέατρο του Ντάριο Φο κ.ά.το θέατρο του Ντάριο Φο κ.ά.

143.  ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

144. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Με τον όρο αυτό καθορίζουμε την ελληνική θεατρική κίνησηΜε τον όρο αυτό καθορίζουμε την ελληνική θεατρική κίνηση
που παρουσιάστηκε και αναπτύχτηκε μετά από τηνπου παρουσιάστηκε και αναπτύχτηκε μετά από την
επανάσταση του 1821.επανάσταση του 1821.
 Την πρώτη μετεπαναστατική περίοδο η θεατρική τέχνηΤην πρώτη μετεπαναστατική περίοδο η θεατρική τέχνη
καλύπτεται από την όψιμη περίοδο του Κρητικού καικαλύπτεται από την όψιμη περίοδο του Κρητικού και
Επτανησιακού θεάτρου καιΕπτανησιακού θεάτρου και
 από την εμφάνιση λίγων καινούριων συγγραφέων όπως οιαπό την εμφάνιση λίγων καινούριων συγγραφέων όπως οι
Ιωάννης Ζαμπέλιος και Ρίζος Νερουλός (1778 - 1850) πουΙωάννης Ζαμπέλιος και Ρίζος Νερουλός (1778 - 1850) που
καταπιάνονται κυρίως με τραγωδίες όπως Τιμολέων, Ρήγαςκαταπιάνονται κυρίως με τραγωδίες όπως Τιμολέων, Ρήγας
Θεσσαλός του πρώτου και Ασπασία, Πολυξένη τουΘεσσαλός του πρώτου και Ασπασία, Πολυξένη του
δεύτερου. Έργο του Νερουλού είναι και η σατιρική κωμωδίαδεύτερου. Έργο του Νερουλού είναι και η σατιρική κωμωδία
Τα κορακίστικα.Τα κορακίστικα.
 Ακολουθούν οι Αλέξανδρος Σούτσος (1803 - 1863) με τιςΑκολουθούν οι Αλέξανδρος Σούτσος (1803 - 1863) με τις
σατιρικές κωμωδίες του "Άσωτος", "Πρωθυπουργός",σατιρικές κωμωδίες του "Άσωτος", "Πρωθυπουργός",
"Ατίθασος ποιητής", Δημήτρης Βυζάντιος (1777 - 1853) με"Ατίθασος ποιητής", Δημήτρης Βυζάντιος (1777 - 1853) με
τη "Βαβυλωνία".τη "Βαβυλωνία".

145. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Η ουσιαστική ανάπτυξη της μετεπαναστατικής προσπάθειαςΗ ουσιαστική ανάπτυξη της μετεπαναστατικής προσπάθειας
αρχίζει όταν η Αθήνα γίνεται πρωτεύουσα.αρχίζει όταν η Αθήνα γίνεται πρωτεύουσα.
 Το 1835 ανοίγει το πρώτο υπαίθριο θέατρο.Το 1835 ανοίγει το πρώτο υπαίθριο θέατρο. ΟΟ
ΒερναρδάκηςΒερναρδάκης με τη "Μαρία Δοξαπατρή" και ομε τη "Μαρία Δοξαπατρή" και ο ΆγγελοςΆγγελος
ΒλάχοςΒλάχος με την "Κόρη του παντοπώλη", όπως και διάφοραμε την "Κόρη του παντοπώλη", όπως και διάφορα
άλλα ελληνικά έργα, σημειώνουν μεγάλη επιτυχία.άλλα ελληνικά έργα, σημειώνουν μεγάλη επιτυχία.
 Το 1889 παρουσιάζονται στην Αθήνα τοΤο 1889 παρουσιάζονται στην Αθήνα το κωμειδύλλιο καικωμειδύλλιο και
το ειδυλλιακό δράμα.το ειδυλλιακό δράμα. Είναι έργα ηθογραφικά, γεμάταΕίναι έργα ηθογραφικά, γεμάτα
ρομαντισμό και πολύ ανθρώπινα.ρομαντισμό και πολύ ανθρώπινα.
 Χαρακτηριστικοί εκπρόσωποί του οι: Δημήτρης ΚόκοςΧαρακτηριστικοί εκπρόσωποί του οι: Δημήτρης Κόκος
(1856 - 1891 -"Καπετάν Γιακουμής", "Μπάρμπα Λινάρδος"(1856 - 1891 -"Καπετάν Γιακουμής", "Μπάρμπα Λινάρδος"
κ.ά.), Δημήτρης Κορομηλάς (1850 - 1898- "Τύχη τηςκ.ά.), Δημήτρης Κορομηλάς (1850 - 1898- "Τύχη της
Μαρούλας"), Κ. Ξένος ("Περί όνου σκιάς") και Σ.Μαρούλας"), Κ. Ξένος ("Περί όνου σκιάς") και Σ.
Περεσιάδης ("Γκόλφω").Περεσιάδης ("Γκόλφω").

146. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Στον 20Στον 20οο
αιώνα το ελληνικό θέατρο θα οργανωθείαιώνα το ελληνικό θέατρο θα οργανωθεί
περισσότερο. Στην ανάπτυξή του συμβάλουν δημιουργικέςπερισσότερο. Στην ανάπτυξή του συμβάλουν δημιουργικές
μορφές από όλους τους τομείς: συγγραφείς, ηθοποιοί,μορφές από όλους τους τομείς: συγγραφείς, ηθοποιοί,
σκηνοθέτες.σκηνοθέτες.
 Από τους σπουδαίους δημιουργούς του νεοελληνικούΑπό τους σπουδαίους δημιουργούς του νεοελληνικού
θεάτρου είναι οθεάτρου είναι ο Γρηγόριος ΞενόπουλοςΓρηγόριος Ξενόπουλος (1897 - 1951).(1897 - 1951).
Πρωτοπόρος στη δημοτική γλώσσα, γράφει θέατροΠρωτοπόρος στη δημοτική γλώσσα, γράφει θέατρο
περιλαμβάνοντας πολλά είδη όπως δράματα, κωμωδίες,περιλαμβάνοντας πολλά είδη όπως δράματα, κωμωδίες,
ηθογραφίες. Έργα του: "Στέλλα Βιολάντη" "Ποπολάρος",ηθογραφίες. Έργα του: "Στέλλα Βιολάντη" "Ποπολάρος",
"Φωτεινή Σάντρη", "Φοιτητές", "Τερέζα Βάρμα Δακόστα""Φωτεινή Σάντρη", "Φοιτητές", "Τερέζα Βάρμα Δακόστα"
κ.ά.κ.ά.
 Σημαντική είναι επίσης και η συμβολή των θεατρικώνΣημαντική είναι επίσης και η συμβολή των θεατρικών
συγγραφέων:συγγραφέων: Σπύρου ΜελάΣπύρου Μελά ("Ο γυιός του Ίσκιου", " Ο("Ο γυιός του Ίσκιου", " Ο
μπαμπάς εκπαιδεύεται" κ.ά.),μπαμπάς εκπαιδεύεται" κ.ά.), Παντελή ΧορνΠαντελή Χορν ("Φυντανάκι",("Φυντανάκι",
"Μελτεμάκι"),"Μελτεμάκι"), Δημήτρη Μπόγρη, Γιώργου ΘεοτοκάΔημήτρη Μπόγρη, Γιώργου Θεοτοκά ("("
Αντάρα στ' Ανάπλι", "Γεφύρι της Άρτας"),Αντάρα στ' Ανάπλι", "Γεφύρι της Άρτας"), Αλέξη ΠάρνηΑλέξη Πάρνη
("Φτερά του Ίκαρου", "Λεωφόρος Πάστερνακ"),("Φτερά του Ίκαρου", "Λεωφόρος Πάστερνακ"), ΆγγελουΆγγελου
ΤερζάκηΤερζάκη ("Σταυρός και Σπαθί", "Θωμάς ο δίψυχος") κ.ά.("Σταυρός και Σπαθί", "Θωμάς ο δίψυχος") κ.ά.

147. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ

148. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ
 Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 9Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 9
Δεκεμβρίου 1867.Δεκεμβρίου 1867.
 Ο πατέρας του, Διονύσιος, καταγόταν από τηΟ πατέρας του, Διονύσιος, καταγόταν από τη
Ζάκυνθο και η μητέρα του Ευλαλία από την Πόλη.Ζάκυνθο και η μητέρα του Ευλαλία από την Πόλη.
 Έζησε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στηΈζησε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στη
Ζάκυνθο, μέχρι το 1883, όταν γράφτηκε στοΖάκυνθο, μέχρι το 1883, όταν γράφτηκε στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών για να σπουδάσειΠανεπιστήμιο Αθηνών για να σπουδάσει
Φυσικομαθηματικά.Φυσικομαθηματικά.
 Τις σπουδές του δεν τις ολοκλήρωσε ποτέ: από τοΤις σπουδές του δεν τις ολοκλήρωσε ποτέ: από το
πρώτο ήδη έτος είχε αρχίσει την ενασχόληση μεπρώτο ήδη έτος είχε αρχίσει την ενασχόληση με
τη λογοτεχνία, η οποία ήταν και η μοναδική πηγήτη λογοτεχνία, η οποία ήταν και η μοναδική πηγή
εσόδων του.εσόδων του.

149. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ
 Από το 1892 εγκαταστάθηκε μόνιμα πλέονΑπό το 1892 εγκαταστάθηκε μόνιμα πλέον
στην Αθήνα και το 1894 παντρεύτηκε τηνστην Αθήνα και το 1894 παντρεύτηκε την
Ευφροσύνη Διογενίδη.Ευφροσύνη Διογενίδη.
 Το ζευγάρι χώρισε ενάμιση χρόνο μετά,Το ζευγάρι χώρισε ενάμιση χρόνο μετά,
ενώ είχαν ήδη αποκτήσει μια κόρη και οενώ είχαν ήδη αποκτήσει μια κόρη και ο
συγγραφέας παντρεύτηκε ξανά το 1901συγγραφέας παντρεύτηκε ξανά το 1901
την Χριστίνα Κανελλοπούλου, με την οποίατην Χριστίνα Κανελλοπούλου, με την οποία
απέκτησε άλλες δύο κόρες.απέκτησε άλλες δύο κόρες.

150. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ
 Συνεργάστηκε με πλήθος εφημερίδων καιΣυνεργάστηκε με πλήθος εφημερίδων και
περιοδικών στις οποίες δημοσίευε μελέτες, άρθρα,περιοδικών στις οποίες δημοσίευε μελέτες, άρθρα,
διηγήματα και μυθιστορήματα.διηγήματα και μυθιστορήματα.
 Το 1894 ανέλαβε τη διεύθυνση τηςΤο 1894 ανέλαβε τη διεύθυνση της
ΕικονογραφημένηςΕικονογραφημένης ΕστίαςΕστίας
 το 1896 έγινε αρχισυντάκτης του περιοδικούτο 1896 έγινε αρχισυντάκτης του περιοδικού ««ΗΗ
Διάπλασις των ΠαίδωνΔιάπλασις των Παίδων»»,, του οποίου ήταν καιτου οποίου ήταν και
συνδρομητής κατά τα παιδικά του χρόνια.συνδρομητής κατά τα παιδικά του χρόνια.
 Από το 1901 ως το 1912 δημοσίευε στο περιοδικόΑπό το 1901 ως το 1912 δημοσίευε στο περιοδικό
Παναθήναια λογοτεχνικά έργα και μελέτες καιΠαναθήναια λογοτεχνικά έργα και μελέτες και
 από το 1912 άρχισε να συνεργάζεται με τηναπό το 1912 άρχισε να συνεργάζεται με την
εφημερίδα Έθνος γράφοντας μυθιστορήματα σεεφημερίδα Έθνος γράφοντας μυθιστορήματα σε
συνέχειες.συνέχειες.
 Το 1927 ίδρυσε το περιοδικό Νέα Εστία, τουΤο 1927 ίδρυσε το περιοδικό Νέα Εστία, του
οποίου ήταν διευθυντής ως το 1934.οποίου ήταν διευθυντής ως το 1934.

151. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ
 Κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940,Κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940,
μαζί με άλλους Έλληνες λογίουςμαζί με άλλους Έλληνες λογίους
,,προσυπέγραψε την Έκκληση τωνπροσυπέγραψε την Έκκληση των
Ελλήνων ΔιανοουμένωνΕλλήνων Διανοουμένων προς τουςπρος τους
Διανοούμενους ολόκληρου του Κόσμου μεΔιανοούμενους ολόκληρου του Κόσμου με
την οποίατην οποία
-αφενός μεν καυτηριάζονταν η κακόβουλη-αφενός μεν καυτηριάζονταν η κακόβουλη
ιταλική επίθεση,ιταλική επίθεση,
-αφετέρου δε διέγειρε την παγκόσμια-αφετέρου δε διέγειρε την παγκόσμια
κοινή γνώμη σε επανάσταση συνειδήσεωνκοινή γνώμη σε επανάσταση συνειδήσεων
για κοινό νέο πνευματικό Μαραθώναγια κοινό νέο πνευματικό Μαραθώνα

152. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ
 Πρώτος εισήγαγε το αστικό δράμα στηνΠρώτος εισήγαγε το αστικό δράμα στην
Ελλάδα το 1894 , προλογίζοντας τηνΕλλάδα το 1894 , προλογίζοντας την
παράσταση των Βρυκολάκων του Ίψεν.παράσταση των Βρυκολάκων του Ίψεν.
 Υπήρξε δεξιοτέχνης στη διαγραφή τωνΥπήρξε δεξιοτέχνης στη διαγραφή των
γυναικείων χαρακτήρων. Από νωρίς έγινεγυναικείων χαρακτήρων. Από νωρίς έγινε
θιασώτης των σοσιαλιστικών ιδεών και σταθιασώτης των σοσιαλιστικών ιδεών και στα
περισσότερα έργα του ασκεί κριτική στοπερισσότερα έργα του ασκεί κριτική στο
αστικό κατεστημένο.αστικό κατεστημένο.

153. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ
 Από τα θεατρικά του έργα ξεχωρίζουν:Από τα θεατρικά του έργα ξεχωρίζουν:
-Το μυστικό της κοντέσας Βαλέραινας,-Το μυστικό της κοντέσας Βαλέραινας,
-Στέλλα Βιολάντη,-Στέλλα Βιολάντη,
-Ο πειρασμός,-Ο πειρασμός,
-Ο ποπολάρος κ.λ.π.-Ο ποπολάρος κ.λ.π.
 Πέθανε στην Αθήνα στις 14 ΙανουαρίουΠέθανε στην Αθήνα στις 14 Ιανουαρίου
1951 και κηδεύτηκε δημοσία δαπάνη.1951 και κηδεύτηκε δημοσία δαπάνη.

154. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Τομή για το ελληνικό θέατρο είναι το τέλος του Β'Τομή για το ελληνικό θέατρο είναι το τέλος του Β'
Παγκόσμιου πολέμου.Παγκόσμιου πολέμου.
 Το πριν από τον πόλεμο ελληνικό θέατρο θαΤο πριν από τον πόλεμο ελληνικό θέατρο θα
μπορούσαμε να το κατατάξουμε σε δύο μεγάλεςμπορούσαμε να το κατατάξουμε σε δύο μεγάλες
κατηγορίες: στο ηθογραφικό και κοινωνικό-κατηγορίες: στο ηθογραφικό και κοινωνικό-
ηθογραφικό (Ξενόπουλος), παράλληλα με κάποιεςηθογραφικό (Ξενόπουλος), παράλληλα με κάποιες
δοκιμές αστικού θεάτρου (Μελάς) και ιστορικούδοκιμές αστικού θεάτρου (Μελάς) και ιστορικού
δράματος (Τερζάκης).δράματος (Τερζάκης).
 Από το 1951 όμως κυριαρχεί ηΑπό το 1951 όμως κυριαρχεί η ελληνικήελληνική
φαρσοκωμωδία.φαρσοκωμωδία.
 Παράλληλα, στο μη εμπορικό θέατρο έχουμε τηΠαράλληλα, στο μη εμπορικό θέατρο έχουμε τη
διμέτωπη συγγραφή του Τερζάκη με τα ιστορικάδιμέτωπη συγγραφή του Τερζάκη με τα ιστορικά
και αστικά δράματά του, τις συνθέσεις πάνω σεκαι αστικά δράματά του, τις συνθέσεις πάνω σε
πρόσωπα και γεγονότα του 1821 των Μελά,πρόσωπα και γεγονότα του 1821 των Μελά,
Φωτιάδη και Ρώτα και τέλος τις λυρικέςΦωτιάδη και Ρώτα και τέλος τις λυρικές
ηθογραφίες του Περγιάλη.ηθογραφίες του Περγιάλη.

155. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Τη δεκαετία όμως του 1950 δύο γεγονότα άνοιξανΤη δεκαετία όμως του 1950 δύο γεγονότα άνοιξαν
ένα δρόμο πολύ πιο αισιόδοξο για το ελληνικόένα δρόμο πολύ πιο αισιόδοξο για το ελληνικό
θέατρο.θέατρο.
 1. Η ανάπτυξη του1. Η ανάπτυξη του "Θεάτρου Τέχνης" από τον"Θεάτρου Τέχνης" από τον
Κάρολο Κουν :Κάρολο Κουν :Οι αναζητήσεις και οιΟι αναζητήσεις και οι
πειραματισμοί αυτού του θεατρικού οργανισμούπειραματισμοί αυτού του θεατρικού οργανισμού
,που γνώρισε στο ελληνικό κοινό τα,που γνώρισε στο ελληνικό κοινό τα
σημαντικότερα ρεύματα και συγγραφείς τουσημαντικότερα ρεύματα και συγγραφείς του
παγκόσμιου ρεπερτορίου, συμπαρασύρει τηπαγκόσμιου ρεπερτορίου, συμπαρασύρει τη
δραματουργία στις φόρμες του θεάτρου τουδραματουργία στις φόρμες του θεάτρου του
Παραλόγου και του Υπαρξισμού, για να εκφράσειΠαραλόγου και του Υπαρξισμού, για να εκφράσει
τελικά ο κάθε συγγραφέας με το δικό του τρόπο,τελικά ο κάθε συγγραφέας με το δικό του τρόπο,
διαφορετικούς προβληματισμούς,διαφορετικούς προβληματισμούς,
 2. η παρουσία των συγγραφέων2. η παρουσία των συγγραφέων ΙάκωβουΙάκωβου
ΚαμπανέλληΚαμπανέλλη ("Αυλή των θαυμάτων") και("Αυλή των θαυμάτων") και
Γιώργου ΣεβαστίκογλουΓιώργου Σεβαστίκογλου ("Αγγέλα").("Αγγέλα").

156. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Με την εμφάνιση τουΜε την εμφάνιση του Ιάκωβου ΚαμπανέλληΙάκωβου Καμπανέλλη τοτο
1956 και το έργο του1956 και το έργο του ««Έβδομη μέρα τηςΈβδομη μέρα της
ΔημιουργίαςΔημιουργίας»» και κυρίως το 1957 με τηνκαι κυρίως το 1957 με την ««ΑυλήΑυλή
των Θαυμάτωντων Θαυμάτων»» εγκαινιάζεται μία σημαντικήεγκαινιάζεται μία σημαντική
περίοδο του νεοελληνικού θεάτρου.περίοδο του νεοελληνικού θεάτρου.
 Το ελληνικό μεταπολεμικό θέατρο που κατάΤο ελληνικό μεταπολεμικό θέατρο που κατά
καιρούς οι μελετητές του έχουν προσδώσεικαιρούς οι μελετητές του έχουν προσδώσει
ονόματα όπως θέατρο του μικροαστισμού, τουονόματα όπως θέατρο του μικροαστισμού, του
εσωτερικού ρεαλισμού, της καθημερινής ζωής,εσωτερικού ρεαλισμού, της καθημερινής ζωής,
έρχεται για να περιγράψει τις αλλαγές τηςέρχεται για να περιγράψει τις αλλαγές της
νεοελληνικής συμπεριφοράς, το σύγχρονονεοελληνικής συμπεριφοράς, το σύγχρονο
προβληματισμό και τα υπαρξιακά αδιέξοδα, κυρίωςπροβληματισμό και τα υπαρξιακά αδιέξοδα, κυρίως
όμως την αδυναμία επικοινωνίας καιόμως την αδυναμία επικοινωνίας και
αντιμετώπισης της κοινωνίας, την καθημερινότητααντιμετώπισης της κοινωνίας, την καθημερινότητα
και την αστάθεια της επιβίωσης.και την αστάθεια της επιβίωσης.

157. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Το δραματικό είδος ,που επικρατούσε μέχρι την έκρηξη τηςΤο δραματικό είδος ,που επικρατούσε μέχρι την έκρηξη της
ελληνικής δραματουργίας, ήταν η επιθεωρησιογραφία, ηελληνικής δραματουργίας, ήταν η επιθεωρησιογραφία, η
φαρσοκωμωδία και η κωμωδία ηθών, είδη που δενφαρσοκωμωδία και η κωμωδία ηθών, είδη που δεν
στόχευαν παρά στη δημιουργική αφομοίωση της ελληνικήςστόχευαν παρά στη δημιουργική αφομοίωση της ελληνικής
παράδοσης με την μίμηση ξένων προτύπων.παράδοσης με την μίμηση ξένων προτύπων.
 Η ελληνική θεατρική παραγωγή διέθετε δύο πόλους:Η ελληνική θεατρική παραγωγή διέθετε δύο πόλους:
-Από τη μεριά του εύπεπτου θεάματος κυριαρχούσαν-Από τη μεριά του εύπεπτου θεάματος κυριαρχούσαν
σημαντικοί βεβαίως κωμωδιογράφοι, όπως ο Αλέκοςσημαντικοί βεβαίως κωμωδιογράφοι, όπως ο Αλέκος
Σακελλάριος, ο Χρήστος Γιαννακόπουλος, ο ΑσημάκηςΣακελλάριος, ο Χρήστος Γιαννακόπουλος, ο Ασημάκης
Γιαλαμάς, ο Κώστας Πρετεντέρης, ο Νίκος ΤσιφόροςΓιαλαμάς, ο Κώστας Πρετεντέρης, ο Νίκος Τσιφόρος
-ενώ από τη μεριά του-ενώ από τη μεριά του ««σοβαρούσοβαρού»» θεάτρου, πουθεάτρου, που
εκφράζονταν από το Εθνικό Θέατρο της χώρας,εκφράζονταν από το Εθνικό Θέατρο της χώρας,
παρουσιάστηκαν οι δραματουργίες του Άγγελου Τερζάκη,παρουσιάστηκαν οι δραματουργίες του Άγγελου Τερζάκη,
του Παντελή Πρεβελάκη και του Νίκου Καζαντζάκη.του Παντελή Πρεβελάκη και του Νίκου Καζαντζάκη.

158. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Τη δεκαετία του 1960Τη δεκαετία του 1960 συνέβηκε η μεγάλη στροφή. Για πρώτησυνέβηκε η μεγάλη στροφή. Για πρώτη
φορά στη θεατρική ζωή της Ελλάδας παρουσιάστηκαν τόσοιφορά στη θεατρική ζωή της Ελλάδας παρουσιάστηκαν τόσοι
συγγραφείς ταυτόχρονα και προβληματισμένοι με τη γύρω τουςσυγγραφείς ταυτόχρονα και προβληματισμένοι με τη γύρω τους
πραγματικότητα.πραγματικότητα.
 Στα έργα τους θα μπορούσαμε να διακρίνουμε μερικά κοινάΣτα έργα τους θα μπορούσαμε να διακρίνουμε μερικά κοινά
χαρακτηριστικά. Ενώ συχνά ακολουθούν τις κλασικές τομές πουχαρακτηριστικά. Ενώ συχνά ακολουθούν τις κλασικές τομές που
επέβαλε το ρεαλιστικό θέατρο όσον αφορά τις πράξεις και οιεπέβαλε το ρεαλιστικό θέατρο όσον αφορά τις πράξεις και οι
περιγραφές των σκηνικών χώρων δε διαφέρουν πολύ από πιστέςπεριγραφές των σκηνικών χώρων δε διαφέρουν πολύ από πιστές
φωτογραφήσεις,φωτογραφήσεις, ωστόσο είναι απόλυτα αποκομμένοι από τοωστόσο είναι απόλυτα αποκομμένοι από το
ρεαλιστικό και ψυχολογικό θέατρορεαλιστικό και ψυχολογικό θέατρο..
 Οι ήρωές τους, συχνά δεν εξαρτώνται από ψυχολογικές αναλύσεις,Οι ήρωές τους, συχνά δεν εξαρτώνται από ψυχολογικές αναλύσεις,
δεν είναι χαρακτήρες, αλλά είναι μορφές μέσα στις οποίεςδεν είναι χαρακτήρες, αλλά είναι μορφές μέσα στις οποίες
συμπυκνώνονται υπερατομικές καταστάσεις.συμπυκνώνονται υπερατομικές καταστάσεις.
 Για πρώτη φορά το ελληνικό θέατρο αντιπροσωπεύεται από μιαΓια πρώτη φορά το ελληνικό θέατρο αντιπροσωπεύεται από μια
συγγραφική κίνηση χωρίς εθνικές προκαταλήψεις.συγγραφική κίνηση χωρίς εθνικές προκαταλήψεις.
 Είδαν την ελληνική πραγματικότητα, όχι σαν μια κλειστή,Είδαν την ελληνική πραγματικότητα, όχι σαν μια κλειστή,
ειδυλλιακή κοινωνία που κρατιέται από τις παραδόσεις, αλλά όπωςειδυλλιακή κοινωνία που κρατιέται από τις παραδόσεις, αλλά όπως
ακριβώς είναι: μια σύγχρονη κοινωνία ενταγμένη σ' ένα παγκόσμιοακριβώς είναι: μια σύγχρονη κοινωνία ενταγμένη σ' ένα παγκόσμιο
σύστημα.σύστημα.

159. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Οι σημαντικότεροι συγγραφείς του σύγχρονου ελληνικούΟι σημαντικότεροι συγγραφείς του σύγχρονου ελληνικού
θεάτρου είναι :θεάτρου είναι :
 Δημήτρης Κεχαΐδης ("Προάστειον Νέου Φαλήρου", "ΤοΔημήτρης Κεχαΐδης ("Προάστειον Νέου Φαλήρου", "Το
Πανηγύρι", " Η Βέρα και το Τάβλι"),Πανηγύρι", " Η Βέρα και το Τάβλι"),
 Βασίλης Ζιώγας ("Προξενειό της Αντιγόνης", "ΠασχαλινάΒασίλης Ζιώγας ("Προξενειό της Αντιγόνης", "Πασχαλινά
παιχνίδια"),παιχνίδια"),
 Κώστας Μουρσελάς ("Η κυρία δεν πενθεί", "ΕπικίνδυνοΚώστας Μουρσελάς ("Η κυρία δεν πενθεί", "Επικίνδυνο
φορτίο"),φορτίο"),
 Λούλα Αναγνωστάκη ("Η πόλη", "Αντόνιο ή το Μήνυμα"),Λούλα Αναγνωστάκη ("Η πόλη", "Αντόνιο ή το Μήνυμα"),
 Παύλος Μάτεσης ("Τελετή", "Καθαίρεση", "Βιοχημεία"),Παύλος Μάτεσης ("Τελετή", "Καθαίρεση", "Βιοχημεία"),
 Στρατής Καρράς ("Παλαιστές", "Νυχτοφύλακες"),Στρατής Καρράς ("Παλαιστές", "Νυχτοφύλακες"),
 Γιώργος Σκούρτης ("Νταντάδες", "Κομμάτια και θρύψαλα"),Γιώργος Σκούρτης ("Νταντάδες", "Κομμάτια και θρύψαλα"),
 Μάριος Ποντίκας ("Ο Λάκκος και η Φάβα", "Τρομπόνι").Μάριος Ποντίκας ("Ο Λάκκος και η Φάβα", "Τρομπόνι").

160. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Οι νεοέλληνες θεατρικοί συγγραφείς,Οι νεοέλληνες θεατρικοί συγγραφείς,
επηρεάστηκαν από κοινωνικές καιεπηρεάστηκαν από κοινωνικές και
πολιτικοοικονομικές διακυμάνσεις της δεκαετίαςπολιτικοοικονομικές διακυμάνσεις της δεκαετίας
του 1950 και έδωσαν νέα πνοή στη θεματική τηςτου 1950 και έδωσαν νέα πνοή στη θεματική της
θεατρογραφίας.θεατρογραφίας.
 Στο εξής η θεατρική συγγραφή και οι εκπρόσωποίΣτο εξής η θεατρική συγγραφή και οι εκπρόσωποί
της, στοχεύουν στην αποτύπωση της ελληνικήςτης, στοχεύουν στην αποτύπωση της ελληνικής
πραγματικότητας και των προβλημάτων της.πραγματικότητας και των προβλημάτων της.
 Ο εντοπισμός του κοινωνικού παραλογισμού,Ο εντοπισμός του κοινωνικού παραλογισμού,
εκφρασμένος είτε από τους εμφύλιους πόλεμουςεκφρασμένος είτε από τους εμφύλιους πόλεμους
είτε τις δικτατορίες, η κριτική στην μικροαστικήείτε τις δικτατορίες, η κριτική στην μικροαστική
νοοτροπία, οι νεονατουραλιστικές τάσεις, ηνοοτροπία, οι νεονατουραλιστικές τάσεις, η
κοινωνική πίεση και ο αστισμός, η αλληγορία καικοινωνική πίεση και ο αστισμός, η αλληγορία και
οι αναφορές στο ιστορικό παρελθόν, ήταν ταοι αναφορές στο ιστορικό παρελθόν, ήταν τα
κύρια θέματα στα οποία επικέντρωσαν τη προσοχήκύρια θέματα στα οποία επικέντρωσαν τη προσοχή
τους οι ανερχόμενοι θεατρικοί συγγραφείς.τους οι ανερχόμενοι θεατρικοί συγγραφείς.

161. ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ
 Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης θεωρείται ο πρωτοπόροςΟ Ιάκωβος Καμπανέλλης θεωρείται ο πρωτοπόρος
του μεταπολεμικού ελληνικού θεάτρου καιτου μεταπολεμικού ελληνικού θεάτρου και
εισηγητής του.εισηγητής του.
 Πρώτος αυτός ορίζει έναν νέο δραματουργικόΠρώτος αυτός ορίζει έναν νέο δραματουργικό
τόπο, αυτόν της λαϊκής αυλής. Είναι το σκηνικότόπο, αυτόν της λαϊκής αυλής. Είναι το σκηνικό
τοπίο ενός πληθυσμού κοινωνικών τύπων καιτοπίο ενός πληθυσμού κοινωνικών τύπων και
καταστάσεων. Η αυλή είναι ο χώρος συνάντησηςκαταστάσεων. Η αυλή είναι ο χώρος συνάντησης
ρόλων, όπου χρησιμοποιείται για ναρόλων, όπου χρησιμοποιείται για να
δημοσιοποιηθεί, να γενικευτεί ο ιδιωτικός χώρος.δημοσιοποιηθεί, να γενικευτεί ο ιδιωτικός χώρος.
 Ο Καμπανέλλης (με έργα του όπως,Ο Καμπανέλλης (με έργα του όπως, ««ΠαραμύθιΠαραμύθι
χωρίς όνομαχωρίς όνομα»»,, ««Οδυσσέα γύρισε σπίτιΟδυσσέα γύρισε σπίτι»»,, ««ΟΟ
μπαμπάς ο πόλεμοςμπαμπάς ο πόλεμος»») και τις ιστορικές σάτιρες) και τις ιστορικές σάτιρες
διευρύνει τα όρια της θεματολογίας και ανοίγει τοδιευρύνει τα όρια της θεματολογίας και ανοίγει το
δρόμο σε άλλους συγγραφείς να δοκιμάσουν νέαδρόμο σε άλλους συγγραφείς να δοκιμάσουν νέα
μοτίβα, μεθόδους και εκφραστικές.μοτίβα, μεθόδους και εκφραστικές.


162. ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ
 Στα έργα του εκφράζει, τη τολμηρή επιστροφήΣτα έργα του εκφράζει, τη τολμηρή επιστροφή
στη ντόπια συγγραφή (είτε αρχαία κληρονομιάστη ντόπια συγγραφή (είτε αρχαία κληρονομιά
είτε της ηθογραφίας), το λαϊκό στοιχείοείτε της ηθογραφίας), το λαϊκό στοιχείο
ιθαγένειας, με συνειδητοποιημένη την ταξικήιθαγένειας, με συνειδητοποιημένη την ταξική
διάκριση, το ρεαλισμό και κοινωνικόδιάκριση, το ρεαλισμό και κοινωνικό
προβληματισμό. Έναν κόσμο που κυνηγά χίμαιρεςπροβληματισμό. Έναν κόσμο που κυνηγά χίμαιρες
και δεν μπορεί να εκπληρώσει το όνειρο του σεκαι δεν μπορεί να εκπληρώσει το όνειρο του σε
μια σκληρή πραγματικότητα.μια σκληρή πραγματικότητα.
 Τα έργα του δημιουργούν ένα πανόραμαΤα έργα του δημιουργούν ένα πανόραμα
ελληνικών ελαττωμάτων και αρετών, εκφράζουνελληνικών ελαττωμάτων και αρετών, εκφράζουν
την αδυναμία της επιστήμης να συνεννοηθεί μετην αδυναμία της επιστήμης να συνεννοηθεί με
την ανθρώπινη φύση σε ηθικό επίπεδο, τητην ανθρώπινη φύση σε ηθικό επίπεδο, τη
ρευστότητα του ιδιωτικού και δημόσιου βίου.ρευστότητα του ιδιωτικού και δημόσιου βίου.

163. ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ
 Είναι γνωστό ότι ο Ιάκωβος Καμπανέλλης,Είναι γνωστό ότι ο Ιάκωβος Καμπανέλλης,
αμέσως μετά την απελευθέρωσή του από τοαμέσως μετά την απελευθέρωσή του από το
στρατόπεδο Μαουτχάουζεν, έγινε δεκτός καιστρατόπεδο Μαουτχάουζεν, έγινε δεκτός και
προωθήθηκε από το θέατρο Τέχνης τόσο σεπροωθήθηκε από το θέατρο Τέχνης τόσο σε
επίπεδο συγγραφής όσο και παράστασης τωνεπίπεδο συγγραφής όσο και παράστασης των
πρώτων του θεατρικών πονημάτων.πρώτων του θεατρικών πονημάτων.
 Από το Θέατρο Τέχνης όμως, παρέλασαν ονόματαΑπό το Θέατρο Τέχνης όμως, παρέλασαν ονόματα
όπως η Λούλα Αναγνωστάκη, ο Γιώργιοςόπως η Λούλα Αναγνωστάκη, ο Γιώργιος
Σκούρτης, ο Γιώργος Μανιώτης, ο ΠαύλοςΣκούρτης, ο Γιώργος Μανιώτης, ο Παύλος
Μάτεσις, ο Μάριος Ποντίκας, ο Βασίλης ΖιώγαςΜάτεσις, ο Μάριος Ποντίκας, ο Βασίλης Ζιώγας
που είτε μαθήτευσαν διπλά στον μεγάλο τουςπου είτε μαθήτευσαν διπλά στον μεγάλο τους
δάσκαλο είτε είχαν την τύχη να δουν τη σκηνικήδάσκαλο είτε είχαν την τύχη να δουν τη σκηνική
έκφραση των κειμένων τους.έκφραση των κειμένων τους.

164. ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΤΕΣΙΣ- ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΙΩΓΑΣΠΑΥΛΟΣ ΜΑΤΕΣΙΣ- ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΙΩΓΑΣ
 Οι συγγραφείς που οι μελετητές θεωρούν ότι επηρεάστηκανΟι συγγραφείς που οι μελετητές θεωρούν ότι επηρεάστηκαν
περισσότερο από το θεατρικό ρεύμα του Παραλόγου είναιπερισσότερο από το θεατρικό ρεύμα του Παραλόγου είναι οο
Παύλος Μάτεσις και ο Βασίλης Ζιώγας.Παύλος Μάτεσις και ο Βασίλης Ζιώγας.
 Τα μεγέθη, ο χρόνος και ο τόπος στα έργα του πρώτουΤα μεγέθη, ο χρόνος και ο τόπος στα έργα του πρώτου
είναι ρευστά. Η αντικειμενική πραγματικότητα καταλύεταιείναι ρευστά. Η αντικειμενική πραγματικότητα καταλύεται
συχνά, οι ήρωες του επικοινωνούν με αόρατες δυνάμεις,συχνά, οι ήρωες του επικοινωνούν με αόρατες δυνάμεις,
μυθολογικά και θρησκευτικά όντα και η διανθρώπινημυθολογικά και θρησκευτικά όντα και η διανθρώπινη
επικοινωνία είναι δύσκολη έως αδύνατη. Κείμενά του όπωςεπικοινωνία είναι δύσκολη έως αδύνατη. Κείμενά του όπως
««Το φάντασμα του κυρίου Ραμόν ΝοβάροΤο φάντασμα του κυρίου Ραμόν Νοβάρο»»,, ««Η εξορίαΗ εξορία»»,,
««Περιποιητής φυτώνΠεριποιητής φυτών»»,, ««η Τελετήη Τελετή»», η, η ««ΒιοχημείαΒιοχημεία»»είναι έργαείναι έργα
γεμάτα βιτριολικό χιούμορ και το κωμικό λειτουργεί αφενόςγεμάτα βιτριολικό χιούμορ και το κωμικό λειτουργεί αφενός
ως ανατροπή της λογικής τάξης πραγμάτων αλλά κυρίως ωςως ανατροπή της λογικής τάξης πραγμάτων αλλά κυρίως ως
δυναμική εναντίωσης σε κάθε τι που συνιστά τη στέρησηδυναμική εναντίωσης σε κάθε τι που συνιστά τη στέρηση
της ελευθερίας.της ελευθερίας.
 Στον Μάτεσι η ζωή και θάνατος συνυπάρχουν, όπωςΣτον Μάτεσι η ζωή και θάνατος συνυπάρχουν, όπως
κυριαρχεί η ουτοπία, η συνείδηση θανάτου, η απογύμνωσηκυριαρχεί η ουτοπία, η συνείδηση θανάτου, η απογύμνωση
των μικροαστικών ηθών, η υποκρισία.των μικροαστικών ηθών, η υποκρισία.

165. ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΤΕΣΙΣ- ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΙΩΓΑΣΠΑΥΛΟΣ ΜΑΤΕΣΙΣ- ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΙΩΓΑΣ
 Το θέατρο του Βασίλη Ζιώγα είναι υπερρεαλιστικό,Το θέατρο του Βασίλη Ζιώγα είναι υπερρεαλιστικό,
μεταφυσικό, παγανιστικό. Αναπλάθει ελληνικές παραδόσειςμεταφυσικό, παγανιστικό. Αναπλάθει ελληνικές παραδόσεις
και κοινωνικούς θεσμούς, αμφισβητεί τη δοτή γνώση ή τηνκαι κοινωνικούς θεσμούς, αμφισβητεί τη δοτή γνώση ή την
αλήθεια, όχι όμως με τη λογική της στείρας ανατροπής αλλάαλήθεια, όχι όμως με τη λογική της στείρας ανατροπής αλλά
της διερεύνησης.της διερεύνησης.
 Σε έργα του όπωςΣε έργα του όπως ««Το προξενιό της ΑντιγόνηςΤο προξενιό της Αντιγόνης»»,, ««ΟιΟι
γάμοιγάμοι»»,, ««Χρωματιστές γυναίκεςΧρωματιστές γυναίκες»»,, ««Η κωμωδία της μύγαςΗ κωμωδία της μύγας»»,,
θέτει ζητήματα που αφορούν στη φύση της ανθρώπινηςθέτει ζητήματα που αφορούν στη φύση της ανθρώπινης
ύπαρξης και την πορεία της από την εγκόσμια ζωή σε μίαύπαρξης και την πορεία της από την εγκόσμια ζωή σε μία
διαφορετικού είδους ύπαρξη.διαφορετικού είδους ύπαρξη.
 Οι ήρωες και ειδικά οι ηρωίδες του Βασίλη Ζιώγα,Οι ήρωες και ειδικά οι ηρωίδες του Βασίλη Ζιώγα,
επικοινωνούν με το τμήμα του ασυνειδήτου που ονομάζεταιεπικοινωνούν με το τμήμα του ασυνειδήτου που ονομάζεται
συλλογικό και διευρύνουν τα όρια της συνείδησής τους,συλλογικό και διευρύνουν τα όρια της συνείδησής τους,
««ακουμπώνταςακουμπώντας»» τα αρχέτυπα.τα αρχέτυπα.
 Η συμβολική της επιστροφής τους στη Φύση, της μετάβασηςΗ συμβολική της επιστροφής τους στη Φύση, της μετάβασης
τους από την πολιτισμένη κατάσταση στο πρωτόγονο καιτους από την πολιτισμένη κατάσταση στο πρωτόγονο και
μυστικιστικό τίθεται ως ζητούμενο από τον συγγραφέα πουμυστικιστικό τίθεται ως ζητούμενο από τον συγγραφέα που
παροτρύνει τον θεατή του να ενταχθεί και αυτός σε αυτή τηπαροτρύνει τον θεατή του να ενταχθεί και αυτός σε αυτή τη
καινούργια πραγματικότητα ελέγχοντας και εξελίσσοντας τιςκαινούργια πραγματικότητα ελέγχοντας και εξελίσσοντας τις
νοητικές του δυνάμεις.νοητικές του δυνάμεις.

166. ΜΑΡΙΟΣ ΠΟΝΤΙΚΑΣ- ΚΩΣΤΑΣΜΑΡΙΟΣ ΠΟΝΤΙΚΑΣ- ΚΩΣΤΑΣ
ΜΟΥΡΣΕΛΑΣΜΟΥΡΣΕΛΑΣ
 Άλλοι δραματογράφοι που εναντιώθηκαν στη σαθρήΆλλοι δραματογράφοι που εναντιώθηκαν στη σαθρή
κοινωνική πραγματικότητα και τους θεσμούς της ήτανκοινωνική πραγματικότητα και τους θεσμούς της ήταν οο
Μάριος Ποντίκας και ο Κώστας Μουρσελάς.Μάριος Ποντίκας και ο Κώστας Μουρσελάς.
 Ο Μουρσελάς στοΟ Μουρσελάς στο ««ΕνυδρείοΕνυδρείο»» του ή το έργο τουτου ή το έργο του ««Οι ΦίλοιΟι Φίλοι»»
διερεύνησε τον, μαυραγοριτισμό, την μικροαστικήδιερεύνησε τον, μαυραγοριτισμό, την μικροαστική
καταναλωτική τάση, και έκρινε έντονα τη μεταπολεμική,καταναλωτική τάση, και έκρινε έντονα τη μεταπολεμική,
μετεμφυλιακή και μετά χουντική τάξη.μετεμφυλιακή και μετά χουντική τάξη.
 Ο Ποντίκας ασχολήθηκε με τους ελληνικούς θεσμούς και ταΟ Ποντίκας ασχολήθηκε με τους ελληνικούς θεσμούς και τα
κοινωνικοπολιτικά αδιέξοδα. Στιςκοινωνικοπολιτικά αδιέξοδα. Στις ««Εσωτερικαί ειδήσειςΕσωτερικαί ειδήσεις»», τον, τον
««ΓάμοΓάμο»» τοντον ««Ορθό λόγοΟρθό λόγο»»,, ««Τη γυναίκα του ΛωτΤη γυναίκα του Λωτ»»,,
υπογραμμίζεται το δραματικό αδιέξοδο, που περιέρχεται ουπογραμμίζεται το δραματικό αδιέξοδο, που περιέρχεται ο
ήρωας και επαναπροσδιορίζονται οι θεσμοί αναδεικνύονταςήρωας και επαναπροσδιορίζονται οι θεσμοί αναδεικνύοντας
την διάσταση τους σε κοινωνικά άλλοθι, ικανά να καλύψουντην διάσταση τους σε κοινωνικά άλλοθι, ικανά να καλύψουν
και την πιο ακραία ανθρώπινη συμπεριφορά.και την πιο ακραία ανθρώπινη συμπεριφορά.
 Η γλώσσα του Μάριου Ποντίκα, χαρακτηρίζεται απόΗ γλώσσα του Μάριου Ποντίκα, χαρακτηρίζεται από
σκληρότητα και ωμότητα. Η σιωπή στο έργο του Ποντίκα,σκληρότητα και ωμότητα. Η σιωπή στο έργο του Ποντίκα,
δηλαδή η απουσία του λόγου έρχεται τη στιγμή πουδηλαδή η απουσία του λόγου έρχεται τη στιγμή που
παρουσιάζεται από τα δραματικά συμφραζόμενα ηπαρουσιάζεται από τα δραματικά συμφραζόμενα η
αναγκαιότητα για ομιλίααναγκαιότητα για ομιλία

167. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Το μεταπολεμικό νεοελληνικό θεατρικό έργοΤο μεταπολεμικό νεοελληνικό θεατρικό έργο
διένυσε μία ανοδική πορεία για περίπου τρειςδιένυσε μία ανοδική πορεία για περίπου τρεις
δεκαετίες.δεκαετίες.
 Όλα αυτά τα χρόνια, εμφανίστηκαν ιστορικέςΌλα αυτά τα χρόνια, εμφανίστηκαν ιστορικές
παραστάσεις σε ιστορικές περιόδους, όπου ηπαραστάσεις σε ιστορικές περιόδους, όπου η
κοινωνική λειτουργικότητά τους, η απήχησή τουςκοινωνική λειτουργικότητά τους, η απήχησή τους
δηλαδή στο κοινό, ήταν ιδιαίτερα έντονη καιδηλαδή στο κοινό, ήταν ιδιαίτερα έντονη και
ξεπερνούσε τον ψυχαγωγικό του χαρακτήρα.ξεπερνούσε τον ψυχαγωγικό του χαρακτήρα.
 Εξάλλου, το γεγονός ότι ένα θεατρικό έργοΕξάλλου, το γεγονός ότι ένα θεατρικό έργο
««παίζεταιπαίζεται»» τη ίδια χρονική περίοδο που γράφεταιτη ίδια χρονική περίοδο που γράφεται
και γράφεται για τη χρονική περίοδο πουκαι γράφεται για τη χρονική περίοδο που
««παίζεταιπαίζεται»», σίγουρα πολλαπλασιάζει και τον βαθμό, σίγουρα πολλαπλασιάζει και τον βαθμό
αποδοχής του, πόσο μάλλον όταν αναφέρεται σεαποδοχής του, πόσο μάλλον όταν αναφέρεται σε
ευαίσθητα κοινωνικά θέματα.ευαίσθητα κοινωνικά θέματα.

168. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
 Δεκαετία του 1990 και μετά:Δεκαετία του 1990 και μετά:
ΕμφανίζεταιΕμφανίζεται μια νέα γενιά θεατρικώνμια νέα γενιά θεατρικών
συγγραφέων.συγγραφέων.
 Σημαντικότεροι εκπρόσωποι αυτής τηςΣημαντικότεροι εκπρόσωποι αυτής της
γενιάς πρέπει να θεωρούνται ο Άκηςγενιάς πρέπει να θεωρούνται ο Άκης
Δήμου, ο Γιάννης Χρυσούλης, η ΈλεναΔήμου, ο Γιάννης Χρυσούλης, η Έλενα
Πέγκα, ο Δημήτρης Δημητριάδης, οΠέγκα, ο Δημήτρης Δημητριάδης, ο
Παναγιώτης Μέντης,Παναγιώτης Μέντης,
 μια γενιά με καινούργιουςμια γενιά με καινούργιους
προβληματισμούς, διαφορετικούς στόχουςπροβληματισμούς, διαφορετικούς στόχους
αλλά και ετερόκλητους τρόπους γραφής.αλλά και ετερόκλητους τρόπους γραφής.

169.  «ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ«ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ
«ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ» ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ…..»«ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ» ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ…..»

170. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
 Δεν ξέρουμε αν όλοι οι μαθητές μπορούν ναΔεν ξέρουμε αν όλοι οι μαθητές μπορούν να
γίνουν καλλιτέχνες, μπορούν όμως όλοι να είναιγίνουν καλλιτέχνες, μπορούν όμως όλοι να είναι
δημιουργικοί.δημιουργικοί.
Αυτή η δημιουργικότητα είναι κάτι σαν τη δύναμηΑυτή η δημιουργικότητα είναι κάτι σαν τη δύναμη
της αγάπης που προσπαθεί να βγεί προς τα έξω.της αγάπης που προσπαθεί να βγεί προς τα έξω.
Δεν διδάσκεται.Δεν διδάσκεται.
Αλλά εμείς μπορούμε να ορίσουμε τις συνθήκεςΑλλά εμείς μπορούμε να ορίσουμε τις συνθήκες
ώστε να συμβεί.ώστε να συμβεί.
(πρακτικά 4ης Συνδιάσκεψης(πρακτικά 4ης Συνδιάσκεψης
γιαγια ««το θέατρο στην Εκπαίδευσητο θέατρο στην Εκπαίδευση»»))

171. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
 ««Το θέατρο είναι ένας θεσμόςΤο θέατρο είναι ένας θεσμός
πολιτιστικής και ηθικήςπολιτιστικής και ηθικής
διαπαιδαγώγησης.διαπαιδαγώγησης.
Το θέατρο μπορεί να βελτιώσει τοΤο θέατρο μπορεί να βελτιώσει το
γούστο των ανθρώπων και ναγούστο των ανθρώπων και να
ανυψώσει το επίπεδο τηςανυψώσει το επίπεδο της
καλλιέργειάς τουκαλλιέργειάς του»»
((StanislavskiStanislavski))

172. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
 ««Ξεχάστε την περιττή μίμηση της ζωής.Ξεχάστε την περιττή μίμηση της ζωής.
Το θέατρο έχει δικό του ρεαλισμό, δική τουΤο θέατρο έχει δικό του ρεαλισμό, δική του
αλήθεια.αλήθεια.
Αυτή η αλήθεια βρίσκεται στην αλήθεια τωνΑυτή η αλήθεια βρίσκεται στην αλήθεια των
εμπειριών και συγκινήσεων που εκφράζονται μεεμπειριών και συγκινήσεων που εκφράζονται με
τη βοήθεια της φαντασίας και των θεατρικώντη βοήθεια της φαντασίας και των θεατρικών
μέσωνμέσων»»
(( StanislavskiStanislavski))

173. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
 Το θέατρο είναιΤο θέατρο είναι μία διαχρονική μορφήμία διαχρονική μορφή
έκφρασης των ανθρώπωνέκφρασης των ανθρώπων,, με τηνμε την
οποία:οποία:
- σατιρίζονται ή καταγράφονται γεγονότα- σατιρίζονται ή καταγράφονται γεγονότα
και καταστάσεις που αφορούν τηνκαι καταστάσεις που αφορούν την
καθημερινότητά τους και τα προβλήματακαθημερινότητά τους και τα προβλήματα
που τους απασχολούν,που τους απασχολούν,
- αναλύεται ο κοινωνικός ιστός και οι- αναλύεται ο κοινωνικός ιστός και οι
ανθρώπινοι χαρακτήρες κάθε εποχήςανθρώπινοι χαρακτήρες κάθε εποχής
- δίνεται έμφαση σε πανανθρώπινες αξίες,- δίνεται έμφαση σε πανανθρώπινες αξίες,
όπως η ειρήνη, η ελευθερία, η δημοκρατία,όπως η ειρήνη, η ελευθερία, η δημοκρατία,
ο σεβασμός των ανθρώπινωνο σεβασμός των ανθρώπινων
δικαιωμάτων, η οικογένεια, η θυσία για ταδικαιωμάτων, η οικογένεια, η θυσία για τα
ιδεώδη.ιδεώδη.

174. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
 Ο άνθρωπος μόνος του δεν μπορεί να είναιΟ άνθρωπος μόνος του δεν μπορεί να είναι
άνθρωπος.άνθρωπος.
 Ο άνθρωπος γίνεται άνθρωπος ότανΟ άνθρωπος γίνεται άνθρωπος όταν
συναντάει τους άλλους ανθρώπους.συναντάει τους άλλους ανθρώπους.
 Μία αλήθεια την οποία ολοένα καιΜία αλήθεια την οποία ολοένα και
περισσότερο ανιχνεύει η σύγχρονηπερισσότερο ανιχνεύει η σύγχρονη
επιστήμη, η σύγχρονη ψυχολογία και ηεπιστήμη, η σύγχρονη ψυχολογία και η
σύγχρονη φιλοσοφία.σύγχρονη φιλοσοφία.
 Αλλά και μία αλήθεια που έχει καταγραφείΑλλά και μία αλήθεια που έχει καταγραφεί
ανά τους αιώνες στις μεγάλες μορφέςανά τους αιώνες στις μεγάλες μορφές
πολιτισμών, ιδιαίτερα στον αρχαίο ελληνικόπολιτισμών, ιδιαίτερα στον αρχαίο ελληνικό
και μετά τον ορθόδοξο ανατολικό.και μετά τον ορθόδοξο ανατολικό.

175. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ
 Αυτό επιδιώκει και επιτυγχάνει ηΑυτό επιδιώκει και επιτυγχάνει η
θεατρική εμπειρία, όπου ο κάθεθεατρική εμπειρία, όπου ο κάθε
άνθρωπος καθίσταται μοναδικός καιάνθρωπος καθίσταται μοναδικός και
ανεπανάληπτος ακριβώς επειδή είναιανεπανάληπτος ακριβώς επειδή είναι
με τους άλλους.με τους άλλους.
 ‘‘Ετσι ο καθένας από μας ανακαλύπτειΕτσι ο καθένας από μας ανακαλύπτει
τη δική του μοναδικότητα αλλά και (ήτη δική του μοναδικότητα αλλά και (ή
μέσα από) τη μοναδικότητα τωνμέσα από) τη μοναδικότητα των
άλλωνάλλων ..

176. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣΕΚΦΡΑΣΗΣ
 Μια παιδεία και μια τέχνη δύσκολη, και κατ’Μια παιδεία και μια τέχνη δύσκολη, και κατ’
εξοχήν ασκητική.εξοχήν ασκητική.
 Ο χορός, το τραγούδι, το θέατρο, η γλώσσα, ηΟ χορός, το τραγούδι, το θέατρο, η γλώσσα, η
φιλοσοφία, η ποίηση, η προσευχή, τα βασικάφιλοσοφία, η ποίηση, η προσευχή, τα βασικά
μνημεία και εργαλεία του ελληνικού πολιτισμού,μνημεία και εργαλεία του ελληνικού πολιτισμού,
οδηγούν τον άνθρωπο στην περιοχή τουοδηγούν τον άνθρωπο στην περιοχή του
ανθρώπου, στην περιοχήανθρώπου, στην περιοχή της ελευθερίας.της ελευθερίας.
 Εκεί που η ανάγκη και η νομοτέλειαΕκεί που η ανάγκη και η νομοτέλεια
υπερβαίνονται. Εκεί όπου ο άνθρωπος καθίσταταιυπερβαίνονται. Εκεί όπου ο άνθρωπος καθίσταται
πρόσωπο, όλος χαρά και φως γιατί βλέπει τουςπρόσωπο, όλος χαρά και φως γιατί βλέπει τους
άλλους, γιατί θέλει να ζει με τους άλλους, όχι απόάλλους, γιατί θέλει να ζει με τους άλλους, όχι από
ανάγκη και ιδιοτέλεια αλλά από ελευθερία καιανάγκη και ιδιοτέλεια αλλά από ελευθερία και
έρωτα άπειρο και ανιδιοτελή.έρωτα άπειρο και ανιδιοτελή.
 Γιατί οι άλλοι είναι το νόημα της δικής του ζωής.Γιατί οι άλλοι είναι το νόημα της δικής του ζωής.

177. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΧΩΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ
ΕΚΦΡΑΣΗΣΕΚΦΡΑΣΗΣ
 Γιατί οι άλλοι είναι το νόημα τηςΓιατί οι άλλοι είναι το νόημα της
δικής του ζωής.δικής του ζωής.
 "Ζωή που δεν μοιράζεται είναι ζωή"Ζωή που δεν μοιράζεται είναι ζωή
κλεμμένη", δηλαδή ζωή ανύπαρκτη,κλεμμένη", δηλαδή ζωή ανύπαρκτη,
ζωή νεκρήζωή νεκρή

178. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΤΕΧΝΗΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΤΕΧΝΗ
 Το θέατρο είναι η μόνη τέχνη όπου ζωντανοί άνθρωποιΤο θέατρο είναι η μόνη τέχνη όπου ζωντανοί άνθρωποι
δημιουργούν μπροστά σε ζωντανούς ανθρώπους.δημιουργούν μπροστά σε ζωντανούς ανθρώπους.
-Σε χρόνο παρόντα.-Σε χρόνο παρόντα.
-Και αυτή είναι μία μοναδική και επαναστατική εμπειρία.-Και αυτή είναι μία μοναδική και επαναστατική εμπειρία.
-Τα θεατρικά έργα είναι συνήθως ανθρώπινες ιστορίες-Τα θεατρικά έργα είναι συνήθως ανθρώπινες ιστορίες
-Αφορούν σχέσεις, συγκρούσεις, πάθη, πόθους, έρωτες-Αφορούν σχέσεις, συγκρούσεις, πάθη, πόθους, έρωτες
-Το θέατρο προβάλλει πολιτισμικά στοιχεία εποχών,-Το θέατρο προβάλλει πολιτισμικά στοιχεία εποχών,
ιστορικά γεγονότα, ιδέες και ιδανικά.ιστορικά γεγονότα, ιδέες και ιδανικά.

179.  «To θέατρο είναι μία από τις μεγαλύτερες εφευρέσεις της«To θέατρο είναι μία από τις μεγαλύτερες εφευρέσεις της
ανθρωπότηταςανθρωπότητας
 Θέτουμε πάντοτε το ερώτημα: έχει ακόμη επαφή το θέατρο με τηνΘέτουμε πάντοτε το ερώτημα: έχει ακόμη επαφή το θέατρο με την
εποχή μας; Για δύο χιλιάδες χρόνια το θέατρο αντικατόπτριζε τονεποχή μας; Για δύο χιλιάδες χρόνια το θέατρο αντικατόπτριζε τον
κόσμο υποδεικνύοντας τη θέση του ανθρώπου μέσα σ’ αυτόν. Ηκόσμο υποδεικνύοντας τη θέση του ανθρώπου μέσα σ’ αυτόν. Η
τραγωδία -όπως πολύ συχνά και η κωμωδία- παρουσίαζε τη ζωή νατραγωδία -όπως πολύ συχνά και η κωμωδία- παρουσίαζε τη ζωή να
υπόκειται στην Μοίρα.υπόκειται στην Μοίρα.
 Ο Άνθρωπος δεν είναι τέλειος, κάνει λάθη μοιραία, συγκρούεται μεΟ Άνθρωπος δεν είναι τέλειος, κάνει λάθη μοιραία, συγκρούεται με
τον περίγυρο του, είναι δυνατός, είναι αδύναμος, είναι κακόβουλοςτον περίγυρο του, είναι δυνατός, είναι αδύναμος, είναι κακόβουλος
και αφελής, ευτυχισμένος στην άγνοιά του και χτυπημένος απόκαι αφελής, ευτυχισμένος στην άγνοιά του και χτυπημένος από
τους Θεούς. Ακούω να λένε ότι η ζωή σήμερα έχει ξεπεράσει τητους Θεούς. Ακούω να λένε ότι η ζωή σήμερα έχει ξεπεράσει τη
χρήση των παραδοσιακών μέσων του θεάτρου και τηςχρήση των παραδοσιακών μέσων του θεάτρου και της
δραματουργίας και συνεπώς δεν είναι πλέον δυνατόν ναδραματουργίας και συνεπώς δεν είναι πλέον δυνατόν να
διηγούμαστε ιστορίες.»διηγούμαστε ιστορίες.»
 Τάνκρεντ Ντορστ, θεατρικόςΤάνκρεντ Ντορστ, θεατρικός
συγγραφέαςσυγγραφέας
Μήνυμα Παγκόσμιας ΗμέραςΜήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας
Θεάτρου 2003Θεάτρου 2003

180. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΩΣ ΤΕΧΝΗ - ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΩΣ ΤΕΧΝΗ - ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
 Η αποστολή του θεάτρου είναιΗ αποστολή του θεάτρου είναι
-να προτείνει και να βελτιώνει τη ζωή σε-να προτείνει και να βελτιώνει τη ζωή σε
όλα επίπεδαόλα επίπεδα
-και όχι να υποτάσσεται στην υπάρχουσα-και όχι να υποτάσσεται στην υπάρχουσα
τάξη πραγμάτων.τάξη πραγμάτων.
 Μόνο έτσι το θέατροΜόνο έτσι το θέατρο '''εκτελεί'''εκτελεί''
πραγματικά την ''αποστολή'' του ωςπραγματικά την ''αποστολή'' του ως
τέχνη-παρέμβαση στο κοινωνικότέχνη-παρέμβαση στο κοινωνικό
κατεστημένο.κατεστημένο.

181. ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
 Δεν είναι κακός δάσκαλος το θέατρο .Δεν είναι κακός δάσκαλος το θέατρο .
Κακή είναι η πολιτική μαθήτριάΚακή είναι η πολιτική μαθήτριά
του.του.
 Το θέατρο, το σωστό θέατρο, όχι μόνο δεν διαφθείρει τηνΤο θέατρο, το σωστό θέατρο, όχι μόνο δεν διαφθείρει την
πολιτική,πολιτική, αλλά αποτελείαλλά αποτελεί σπουδαίο διδακτήριοσπουδαίο διδακτήριο γιαγια
πολίτες και πολιτικούς.πολίτες και πολιτικούς. Και, αυτό, το έχουν αναγνωρίσει,Και, αυτό, το έχουν αναγνωρίσει,
σ' όλους τους τόνους, όλοι οι αιώνες.σ' όλους τους τόνους, όλοι οι αιώνες.
 ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΗ είναι η στιχομυθία τωνΠΑΣΙΓΝΩΣΤΗ είναι η στιχομυθία των ««νεκραναστημένωννεκραναστημένων»»
Αισχύλου και Ευριπίδη, στουςΑισχύλου και Ευριπίδη, στους
αριστοφανικούςαριστοφανικούς ««ΒατράχουςΒατράχους»».. Στην ερώτηση τουΣτην ερώτηση του
πρώτουπρώτου ««γιατί πρέπει να θαυμάζουμεγιατί πρέπει να θαυμάζουμε
τουςτους (δραματικούς)(δραματικούς) ποιητέςποιητές»»,, ο Ευριπίδης αποκρίνεται:ο Ευριπίδης αποκρίνεται:
--««Για τη δύναμη του νου τους και τις ορμήνειες,Για τη δύναμη του νου τους και τις ορμήνειες, πουπου
κάνουν καλύτερους τους ανθρώπους στις πόλειςκάνουν καλύτερους τους ανθρώπους στις πόλεις» » ­­ καικαι
τους πολιτικούς, βέβαια (τους πολιτικούς, βέβαια ( στ. 1009).στ. 1009).

182. ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
 ΕΤΣΙ, λοιπόν,ΕΤΣΙ, λοιπόν, το Θέατρο,το Θέατρο, όταν ασχολείται με τηνόταν ασχολείται με την
πολιτική,πολιτική, κάνει πολύ καλύτερη πολιτική παρά ηκάνει πολύ καλύτερη πολιτική παρά η
Πολιτική που μαϊμουδίζει το θέατρο.Πολιτική που μαϊμουδίζει το θέατρο.
 ΄Αλλωστε, το θέατρο΄Αλλωστε, το θέατρο -- αντίθετα με την πολιτικήαντίθετα με την πολιτική --
παίζει με ανοιχτά χαρτιά:παίζει με ανοιχτά χαρτιά:
-ενώ στηρίζεται στην-ενώ στηρίζεται στην αυταπάτηαυταπάτη τουτου
θεατή,θεατή, δεν εξαπατά κανέναν.δεν εξαπατά κανέναν.
 Στο θέατρο, το κοινό ξέρει πως οι ηθοποιοίΣτο θέατρο, το κοινό ξέρει πως οι ηθοποιοί
υποκρίνονταιυποκρίνονται ότι είναι κάποιοι άλλοι (ότι είναι κάποιοι άλλοι (««καλοίκαλοί»» ήή
««κακοίκακοί»»), και πως όσα λέγονται και γίνονται στη), και πως όσα λέγονται και γίνονται στη
σκηνή είναι ψέματα.σκηνή είναι ψέματα.
ΑλλάΑλλά αποδέχεταιαποδέχεται τηντην ««απάτηαπάτη»»
καικαι ψυχαγωγείταιψυχαγωγείται μ' αυτήν.μ' αυτήν.

183. ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
 Στην πολιτικήΣτην πολιτική, το κοινό, το κοινό δεν ξέρειδεν ξέρει (υποψιάζεται,(υποψιάζεται,
μόνο) πως οι πολιτικοί υποκρίνονταιμόνο) πως οι πολιτικοί υποκρίνονται ότι είναιότι είναι
κάποιοι άλλοι (κάλλιστοι), και πως τα περισσότερακάποιοι άλλοι (κάλλιστοι), και πως τα περισσότερα
απ' όσα λένε είναι ψέματα.απ' όσα λένε είναι ψέματα.
 ΑλλάΑλλά παρασύρεταιπαρασύρεται συχνά από την απάτη, καισυχνά από την απάτη, και τουςτους
επιβραβεύειεπιβραβεύει με την ψήφο του και την παράδοσήμε την ψήφο του και την παράδοσή
του σ' αυτούς.του σ' αυτούς.
 Και στο κάτω - κάτω, το κακό θέατρο δενΚαι στο κάτω - κάτω, το κακό θέατρο δεν
κακοποιεί παρά τηνκακοποιεί παρά την αισθητικήαισθητική του κοινούτου κοινού ενώ ηενώ η
κακή πολιτική κακοποιεί την ίδιακακή πολιτική κακοποιεί την ίδια
τηντην ύπαρξηύπαρξη του κοινού και του τόπου όλου!..του κοινού και του τόπου όλου!..

184. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ
 Ο Μπρεχτ ,ορίζοντας το σκοπό τουΟ Μπρεχτ ,ορίζοντας το σκοπό του
θεάτρου του γράφει:θεάτρου του γράφει:
--««Σκοπός του θεάτρου μου είναι ναΣκοπός του θεάτρου μου είναι να
ξυπνήσει στον θεατή την επιθυμία ναξυπνήσει στον θεατή την επιθυμία να
καταλάβει την κοινωνία στην οποίακαταλάβει την κοινωνία στην οποία
ζει και να μεθοδέψει σζει και να μεθοδέψει σ’’ αυτόν τοαυτόν το
μεράκι να πάρει μέρος στην αλλαγήμεράκι να πάρει μέρος στην αλλαγή
τηςτης»»

185. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ
 Ο Μπρεχτ ,απογοητευμένος από το αστικό κοινό,Ο Μπρεχτ ,απογοητευμένος από το αστικό κοινό,
αποφασίζει να απευθυνθεί στους μαθητές και τηαποφασίζει να απευθυνθεί στους μαθητές και τη
νεολαία πιστεύοντας πως είναι η καταλληλότερηνεολαία πιστεύοντας πως είναι η καταλληλότερη
ομάδα αναφοράς για να δοκιμάσει τις απόψειςομάδα αναφοράς για να δοκιμάσει τις απόψεις
του.του.
 Θεωρεί ότι το θέατρο είναι τέχνη παιδαγωγική καιΘεωρεί ότι το θέατρο είναι τέχνη παιδαγωγική και
από αυτήν την άποψη πρέπει να στοχεύει στηναπό αυτήν την άποψη πρέπει να στοχεύει στην
εκπαίδευση των θεατών .εκπαίδευση των θεατών .
 Προτείνει λοιπόνΠροτείνει λοιπόν ένα διδακτικό θέατροένα διδακτικό θέατρο ,που δεν,που δεν
αποτελεί δρόμο προς το προϊόν της γνώσης, αλλάαποτελεί δρόμο προς το προϊόν της γνώσης, αλλά
το ίδιο γίνεται διαδικασία γνώσης .το ίδιο γίνεται διαδικασία γνώσης .
 ΣΣ’’ αυτό το βαθιά ριζοσπαστικό θέατρο ηθοποιοί καιαυτό το βαθιά ριζοσπαστικό θέατρο ηθοποιοί και
θεατές είναι μαθητές σε μια συλλογική δράση μεθεατές είναι μαθητές σε μια συλλογική δράση με
σκοπό την αλλαγή.σκοπό την αλλαγή.

186. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ
 Μέσα σΜέσα σ’’ αυτό το πνεύμα αναπτύσσει μιααυτό το πνεύμα αναπτύσσει μια
ιδιαίτερη μορφή της θεατρικής του τέχνης,ιδιαίτερη μορφή της θεατρικής του τέχνης,
τα διδακτικά έργα.τα διδακτικά έργα.
 Με αυτά προσπαθεί να διδάξει στους νέουςΜε αυτά προσπαθεί να διδάξει στους νέους
τη διαλεκτική και την πολιτική σκέψη.τη διαλεκτική και την πολιτική σκέψη.
 Δεν αποσκοπεί στο να τους ψυχαγωγήσειΔεν αποσκοπεί στο να τους ψυχαγωγήσει
βυθίζοντάς τους στο συναισθηματικό τέλμαβυθίζοντάς τους στο συναισθηματικό τέλμα
των μύθων.των μύθων.
 ΓιΓι’’ αυτό και στα διδακτικά του έργα δεναυτό και στα διδακτικά του έργα δεν
υπάρχουν θεατές και ηθοποιοί.υπάρχουν θεατές και ηθοποιοί.
 Όλοι είναι συμμετέχοντες, δυνάμειΌλοι είναι συμμετέχοντες, δυνάμει
ηθοποιοί.ηθοποιοί.

187. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ
 ΤοΤο ««Αυτός που λέει Ναι και αυτός που λέειΑυτός που λέει Ναι και αυτός που λέει
ΌχιΌχι»» είναι ένα Διδακτικό Έργο που έγραψε οείναι ένα Διδακτικό Έργο που έγραψε ο
Μπρεχτ για παιδιά και νέουςΜπρεχτ για παιδιά και νέους
 Ο Μπρεχτ τονίζει:Ο Μπρεχτ τονίζει: ««Το διδακτικό έργο διδάσκει μεΤο διδακτικό έργο διδάσκει με
το να παίζεται κι όχι με το να βλέπεται.το να παίζεται κι όχι με το να βλέπεται.
Ουσιαστικά για το διδακτικό έργο δεν είναιΟυσιαστικά για το διδακτικό έργο δεν είναι
απαραίτητος ούτε ένας θεατής.απαραίτητος ούτε ένας θεατής.……Το διδακτικόΤο διδακτικό
έργο βασίζεται στην προσδοκία ότι εκείνος πουέργο βασίζεται στην προσδοκία ότι εκείνος που
παίζει μπορεί να επηρεαστεί κοινωνικά, με τηνπαίζει μπορεί να επηρεαστεί κοινωνικά, με την
εκτέλεση ορισμένων τρόπων δράσης, με τη λήψηεκτέλεση ορισμένων τρόπων δράσης, με τη λήψη
ορισμένων στάσεωνορισμένων στάσεων…… Οι εκτελεστές έχουν τοΟι εκτελεστές έχουν το
καθήκον να μαθαίνουν διδάσκονταςκαθήκον να μαθαίνουν διδάσκοντας»»
 Τα Διδακτικά Έργα, λοιπόν, δεν απευθύνονται σεΤα Διδακτικά Έργα, λοιπόν, δεν απευθύνονται σε
θεατές, αλλά σε συμμετέχοντες που σκοπό έχουνθεατές, αλλά σε συμμετέχοντες που σκοπό έχουν
να μαθητεύσουν. Επομένως, στο έργο δεννα μαθητεύσουν. Επομένως, στο έργο δεν
υπάρχουν θεατές, αφού όλοι είναι ενεργάυπάρχουν θεατές, αφού όλοι είναι ενεργά
πρόσωπα σε μια συλλογική δράση που με κριτικήπρόσωπα σε μια συλλογική δράση που με κριτική

188. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗ
 Δύσκολα μπορεί να απαριθμήσει κανείς τιςΔύσκολα μπορεί να απαριθμήσει κανείς τις
υπηρεσίες που προσφέρει το θέατρο-ποίησηυπηρεσίες που προσφέρει το θέατρο-ποίηση
στο κοινωνικό σώμα.στο κοινωνικό σώμα.
 Καταδεικνύει τις εμπειρίες και τις προσδοκίες, τιςΚαταδεικνύει τις εμπειρίες και τις προσδοκίες, τις
ανάγκες και τις βλέψεις του ανθρώπου.ανάγκες και τις βλέψεις του ανθρώπου.
 Δίνει ρυθμό και αξία στο λόγο και κάθαρση στιςΔίνει ρυθμό και αξία στο λόγο και κάθαρση στις
πιο επίπονες και θλιβερές, στις πιο πικρές καιπιο επίπονες και θλιβερές, στις πιο πικρές και
πεζές περιστάσεις της ζωής, και έτσι μπορεί οπεζές περιστάσεις της ζωής, και έτσι μπορεί ο
άνθρωπος να «σηκώνει», να μη συνθλίβεται απόάνθρωπος να «σηκώνει», να μη συνθλίβεται από
τις χαρές και τις λύπες του, από τις επιτυχίες καιτις χαρές και τις λύπες του, από τις επιτυχίες και
τα δεινά του.τα δεινά του.
 ..

189. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗ
 Το θέατρο με τον τρόπο του,Το θέατρο με τον τρόπο του,
-επισημαίνει τις αθλιότητες,-επισημαίνει τις αθλιότητες,
-προαναγγέλλει τους κοινωνικούς σεισμούς,-προαναγγέλλει τους κοινωνικούς σεισμούς,
-υψώνει τον επαναστατικό πυρετό.-υψώνει τον επαναστατικό πυρετό.
 Δεν εγγράφεται βαθιά στην εντύπωση,Δεν εγγράφεται βαθιά στην εντύπωση,
- δεν ολοκληρώνεται,- δεν ολοκληρώνεται,
-ούτε διατηρείται στη μνήμη ένα κοινωνικό γεγονός, αν δεν-ούτε διατηρείται στη μνήμη ένα κοινωνικό γεγονός, αν δεν
γίνει θέατρο-ποίημα.γίνει θέατρο-ποίημα.
 Ωστόσο δεν είναι μόνο αυτός ο προορισμός του θεάτρου .Ωστόσο δεν είναι μόνο αυτός ο προορισμός του θεάτρου .
 Με τις συγκινήσεις που εκφράζει, τις εμπειρίες πουΜε τις συγκινήσεις που εκφράζει, τις εμπειρίες που
προσφέρει,προσφέρει,
-πλουτίζει και ευγενίζει,-πλουτίζει και ευγενίζει,
-εκτείνει και ανατείνει το συναισθηματικό κόσμο-εκτείνει και ανατείνει το συναισθηματικό κόσμο
- ξυπνά τη κριτική απέναντι στο κοινωνικό γίγνεσθαι.- ξυπνά τη κριτική απέναντι στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

190. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗ

Όταν κοινωνείς το θέατρο-ποίηση, δε γίνεσαιΌταν κοινωνείς το θέατρο-ποίηση, δε γίνεσαι
σοφότερος ή τολμηρότερος όπως από μιασοφότερος ή τολμηρότερος όπως από μια
επιστημονική σελίδα ή ένα πολιτικό λόγο,επιστημονική σελίδα ή ένα πολιτικό λόγο,
αλλά ένας άλλος άνθρωπος με ανακαινισμένηαλλά ένας άλλος άνθρωπος με ανακαινισμένη
την εσωτερική σου ζωή, που αξιώθηκε νατην εσωτερική σου ζωή, που αξιώθηκε να
γνωρίσει μια απροσδόκητη ψυχική ευφορίαγνωρίσει μια απροσδόκητη ψυχική ευφορία
που σε οδηγεί στη ''κάθαρση'' με τηνπου σε οδηγεί στη ''κάθαρση'' με την
Αριστοτέλεια αντίληψη του όρου.Αριστοτέλεια αντίληψη του όρου.
(......δι(......δι’’ λέου κα φόβου περαίνουσα τ ν τ νἐ ὶ ὴ ῶλέου κα φόβου περαίνουσα τ ν τ νἐ ὶ ὴ ῶ
τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν)τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν)..
δηλαδή.....δηλαδή..... προκαλώντας τη συμπάθεια και τοπροκαλώντας τη συμπάθεια και το
φόβο του θεατή τον αποκαθάρει (λυτρώνει) απόφόβο του θεατή τον αποκαθάρει (λυτρώνει) από
παρόμοια παθήματα".παρόμοια παθήματα".

191. ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗΤΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΠΟΙΗΣΗ
 Εν κατακλείδι εάν δεν εμπεριέχει τοΕν κατακλείδι εάν δεν εμπεριέχει το
θέατρο-ποίηση την ''κάθαρση'' τότεθέατρο-ποίηση την ''κάθαρση'' τότε
είναι μακριά από την ''αποστολή''είναι μακριά από την ''αποστολή''
του.του.
 Τότε δεν είναι τέχνη αλλά ''κοινωνικήΤότε δεν είναι τέχνη αλλά ''κοινωνική
εκδήλωση-συμπεριφορά'‘, αμφιβόλουεκδήλωση-συμπεριφορά'‘, αμφιβόλου
αξίας και σκοπού.αξίας και σκοπού.

192. ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΓΑΘΟΑΥΤΟ ΤΟ ΑΓΑΘΟ
ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ «ΘΕΑΤΡΟ»ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ «ΘΕΑΤΡΟ»
 Με την παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεωνΜε την παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων
καλλιεργούνται οι νοητικές αρετές ενός νέουκαλλιεργούνται οι νοητικές αρετές ενός νέου
ατόμου (κρίση, μνήμη, φαντασία) και ενισχύεται ηατόμου (κρίση, μνήμη, φαντασία) και ενισχύεται η
πορεία προς την αυτοανάλυση και τηνπορεία προς την αυτοανάλυση και την
αυτογνωσία.αυτογνωσία.
 Παράλληλα ξετυλίγονται οι δημιουργικές τάσειςΠαράλληλα ξετυλίγονται οι δημιουργικές τάσεις
και εκφράζονται οι αναζητήσεις, οικαι εκφράζονται οι αναζητήσεις, οι
προβληματισμοί, τα οράματα και ταπροβληματισμοί, τα οράματα και τα
συναισθήματα.συναισθήματα.
 Εξευγενίζεται η προσωπικότητα και λεπτύνουν οιΕξευγενίζεται η προσωπικότητα και λεπτύνουν οι
διαθέσεις με την προσέγγιση επιτεύξεων υψηλήςδιαθέσεις με την προσέγγιση επιτεύξεων υψηλής
αισθητικής.αισθητικής.
 Φυσικά η μεταβίβαση υγιών προτύπων, πουΦυσικά η μεταβίβαση υγιών προτύπων, που
διαπνέονται από σεβασμό στα ανθρωπιστικάδιαπνέονται από σεβασμό στα ανθρωπιστικά
ιδεώδη, ηθικοποιεί και διδάσκει, πράγμα που είναιιδεώδη, ηθικοποιεί και διδάσκει, πράγμα που είναι
απαραίτητο για την σημερινή εποχή.απαραίτητο για την σημερινή εποχή.

193. ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΓΑΘΟΑΥΤΟ ΤΟ ΑΓΑΘΟ
ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ «ΘΕΑΤΡΟ»ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ «ΘΕΑΤΡΟ»
 Επίσης μέσω μιας θεατρικής παράστασηςΕπίσης μέσω μιας θεατρικής παράστασης
μπορούμε να προβληματιστούμε για κάποιαμπορούμε να προβληματιστούμε για κάποια
θέματα τα οποία πριν ούτε καν μαςθέματα τα οποία πριν ούτε καν μας
ενδιέφερε να ασχοληθούμε ή ναενδιέφερε να ασχοληθούμε ή να
αναθεωρήσουμε τις γνώσεις μας.αναθεωρήσουμε τις γνώσεις μας.
 Σε άλλα είδη θεάτρου, μπορούμε να δούμεΣε άλλα είδη θεάτρου, μπορούμε να δούμε
κάποια θέματα της καθημερινότητας, όπωςκάποια θέματα της καθημερινότητας, όπως
το χάσμα των γενεών, η αγάπη για τα ζώατο χάσμα των γενεών, η αγάπη για τα ζώα
κτλ.κτλ.
 Άλλοτε πάλι με τις φαρσοκωμωδίεςΆλλοτε πάλι με τις φαρσοκωμωδίες
ξεκαρδιζόμαστε στα γέλια, όμως κι εκείξεκαρδιζόμαστε στα γέλια, όμως κι εκεί
υπάρχει ένα συγκεκριμένο θέμα και έναυπάρχει ένα συγκεκριμένο θέμα και ένα
συγκεκριμένο δίδαγμα.συγκεκριμένο δίδαγμα.

194. ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΓΑΘΟΑΥΤΟ ΤΟ ΑΓΑΘΟ
ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ «ΘΕΑΤΡΟ»ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ «ΘΕΑΤΡΟ»
 Ωστόσο, η ψυχική λύτρωση, η γαλήνη τουΩστόσο, η ψυχική λύτρωση, η γαλήνη του
εσωτερικού κόσμου συνδέεται άμεσα μεεσωτερικού κόσμου συνδέεται άμεσα με
την δυνατότητα απαλλαγής από τιςτην δυνατότητα απαλλαγής από τις
βιοτικές μέριμνες, τη φυγή από τηνβιοτικές μέριμνες, τη φυγή από την
καθημερινότητα και την επαφή με τηνκαθημερινότητα και την επαφή με την
φύση.φύση.
 Με το θέατρο, το άτομο κοινωνικοποιείται,Με το θέατρο, το άτομο κοινωνικοποιείται,
συμφιλιώνεται με τον συνάνθρωπο, αφούσυμφιλιώνεται με τον συνάνθρωπο, αφού
η θεώρηση της ανθρώπινης οντότηταςη θεώρηση της ανθρώπινης οντότητας
μέσα από την καλλιτεχνική και πνευματικήμέσα από την καλλιτεχνική και πνευματική
δημιουργία επιτρέπει την πορεία του «εγώ»δημιουργία επιτρέπει την πορεία του «εγώ»
προς το «εσύ».προς το «εσύ».

195. ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ
 Μέσα από την θεατρική παιδεία καιΜέσα από την θεατρική παιδεία και
το παιχνίδι των παιδιών, μετο παιχνίδι των παιδιών, με
ελεύθερη ή κατευθυνόμενηελεύθερη ή κατευθυνόμενη
απασχόληση, επιτυγχάνουμε:απασχόληση, επιτυγχάνουμε:
 την επικοινωνία,την επικοινωνία,
 την έκφραση και τη δημιουργία μέσατην έκφραση και τη δημιουργία μέσα
από τη μουσική, την κίνηση και τοαπό τη μουσική, την κίνηση και το
θέατρο,θέατρο,
 την εκπαίδευση και τηντην εκπαίδευση και την
κοινωνικοποίησή τους,κοινωνικοποίησή τους,

196. ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ
 Ώστε να αναπτυχθούνΏστε να αναπτυχθούν
 βιολογικά, συναισθηματικά, γνωστικάβιολογικά, συναισθηματικά, γνωστικά
και κοινωνικάκαι κοινωνικά..
 ΒιολογικάΒιολογικά, διότι ωριμάζουν οι σωματικές, διότι ωριμάζουν οι σωματικές
λειτουργίες τους, ασκούνται οι μύες τουςλειτουργίες τους, ασκούνται οι μύες τους
και δυναμώνει ο οργανισμός τους.και δυναμώνει ο οργανισμός τους.
 ΣυναισθηματικάΣυναισθηματικά, διότι με την ελεύθερη, διότι με την ελεύθερη
σωματική έκφραση, που τους παρέχεταισωματική έκφραση, που τους παρέχεται
μέσα από το παιχνίδι, επιτυγχάνουν ναμέσα από το παιχνίδι, επιτυγχάνουν να
εκφορτιστούν, να βιώσουν ατέλειωτη χαράεκφορτιστούν, να βιώσουν ατέλειωτη χαρά
και να εξελιχθούν ισορροπημένακαι να εξελιχθούν ισορροπημένα
συναισθηματικάσυναισθηματικά

197. ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ
 ΓνωστικάΓνωστικά, διότι αναπτύσσονται λεκτικά με, διότι αναπτύσσονται λεκτικά με
αποτέλεσμα αυτόματα και αβίαστα νααποτέλεσμα αυτόματα και αβίαστα να
καλλιεργείται η αντίληψη, η κρίση, ηκαλλιεργείται η αντίληψη, η κρίση, η
μνήμη, η παρατηρητικότητα, η φαντασία, ημνήμη, η παρατηρητικότητα, η φαντασία, η
αυτοσυγκέντρωση, η προσοχή και ηαυτοσυγκέντρωση, η προσοχή και η
δημιουργικότητά τους.δημιουργικότητά τους.
 ΚοινωνικάΚοινωνικά,, διότι μέσα από την ομάδαδιότι μέσα από την ομάδα
καθημερινά εξελίσσονται και βελτιώνονται.καθημερινά εξελίσσονται και βελτιώνονται.
Μαθαίνουν να ζουν ομαδικά, μεΜαθαίνουν να ζουν ομαδικά, με
αποτέλεσμα να κοινωνικοποιούνται και νααποτέλεσμα να κοινωνικοποιούνται και να
σέβονται το σύνολο και το διπλανό τους.σέβονται το σύνολο και το διπλανό τους.

198. ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ
 Μέσα από ασκήσεις: γνωριμίας, επικοινωνίας,Μέσα από ασκήσεις: γνωριμίας, επικοινωνίας,
επαφής, εμπιστοσύνης, συνεργασίας,επαφής, εμπιστοσύνης, συνεργασίας,
ανταγωνισμού, μνήμης, παρατηρητικότητας,ανταγωνισμού, μνήμης, παρατηρητικότητας,
πειθούς, φαντασίας, έκφρασης, δημιουργίαςπειθούς, φαντασίας, έκφρασης, δημιουργίας
επιτυγχάνουμε:επιτυγχάνουμε:
-την προσωπική εξέλιξη των παιδιών μας,-την προσωπική εξέλιξη των παιδιών μας,
-την επικοινωνία μέσα από το χαμόγελο,-την επικοινωνία μέσα από το χαμόγελο,
-την αυτογνωσία, τη γνώση, τη χαρά, την αγάπη-την αυτογνωσία, τη γνώση, τη χαρά, την αγάπη
για τη ζωή, το σεβασμό, την πειθαρχία,για τη ζωή, το σεβασμό, την πειθαρχία,
-την αβίαστη έκφραση και τη γόνιμη-την αβίαστη έκφραση και τη γόνιμη
δημιουργικότητα.δημιουργικότητα.
 Καταφέρνουν τοΚαταφέρνουν το «« εγώεγώ »» τους να γίνειτους να γίνει «« εμείςεμείς »»..

199. ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ
 Στόχος είναι να δημιουργήσουμεΣτόχος είναι να δημιουργήσουμε
ισορροπημένους και συναισθηματικάισορροπημένους και συναισθηματικά
υγιείς ενήλικες.υγιείς ενήλικες.
 Ο μεγάλος Έλληνας ηθοποιός καιΟ μεγάλος Έλληνας ηθοποιός και
σκηνοθέτης Κάρολος Κουν έλεγε:σκηνοθέτης Κάρολος Κουν έλεγε:
«Κάνουμε θέατρο για την ψυχή«Κάνουμε θέατρο για την ψυχή
μας»μας»

200. Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥΗ ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ
 Λίγο το έντονο φως, λίγο η ζωντανήΛίγο το έντονο φως, λίγο η ζωντανή
υποκρισία των ηθοποιών μας κάνουν ναυποκρισία των ηθοποιών μας κάνουν να
ταξιδεύουμε σε τόπους μαγικούς ή ναταξιδεύουμε σε τόπους μαγικούς ή να
φανταζόμαστε τον εαυτό μας σε μια θέσηφανταζόμαστε τον εαυτό μας σε μια θέση
στην οποία βρίσκεται ο ηθοποιός, με λίγαστην οποία βρίσκεται ο ηθοποιός, με λίγα
λόγια να ταυτιζόμαστε με κάποιον ρόλολόγια να ταυτιζόμαστε με κάποιον ρόλο
του θεάτρου.του θεάτρου.
 Με έναν μαγικό τρόπο, η θεατρικήΜε έναν μαγικό τρόπο, η θεατρική
παράσταση μάς απορροφά και μας κάνει ναπαράσταση μάς απορροφά και μας κάνει να
ξεχάσουμε τα προβλήματα που μαςξεχάσουμε τα προβλήματα που μας
βασανίζουν, τα προβλήματα τηςβασανίζουν, τα προβλήματα της
καθημερινότητάς μας.καθημερινότητάς μας.

202. Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥΗ ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ
 Τελειώνουμε την σύντομη αναφορά μας μεΤελειώνουμε την σύντομη αναφορά μας με
απόσπασμα από ένα κείμενο τουαπόσπασμα από ένα κείμενο του Κ. Τσάτσου, τέωςΚ. Τσάτσου, τέως
Πρόεδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας καιΠρόεδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας και
ακαδημαϊκού.ακαδημαϊκού.
««Είμαι πολύ ευτυχής που μου δίνεται η ευκαιρίαΕίμαι πολύ ευτυχής που μου δίνεται η ευκαιρία
να επικοινωνήσω με τον κόσμο που θεραπεύει τηννα επικοινωνήσω με τον κόσμο που θεραπεύει την
τέχνη του θεάτρου, την αγαπά ή την ενισχύει.τέχνη του θεάτρου, την αγαπά ή την ενισχύει.
Είναι ο κόσμος που κατέχει, μέσα στην ζωή ενόςΕίναι ο κόσμος που κατέχει, μέσα στην ζωή ενός
λαού, μια θέση εντελώς ιδιότυπη και δύσκολη, καιλαού, μια θέση εντελώς ιδιότυπη και δύσκολη, και
που γιπου γι’’ αυτόν όλοι όσοι συνδέονται με κατάαυτόν όλοι όσοι συνδέονται με κατά
κάποιον τρόπο με το πνεύμα, αισθάνονται μιακάποιον τρόπο με το πνεύμα, αισθάνονται μια
ξεχωριστή στοργή και ένα ενδιαφέρον ιδιαίτερο.ξεχωριστή στοργή και ένα ενδιαφέρον ιδιαίτερο.

203. Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥΗ ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ
Προ παντός αισθάνονται την υποχρέωση ναΠρο παντός αισθάνονται την υποχρέωση να
αναζητήσουναναζητήσουν τους τρόπους με τους οποίους θατους τρόπους με τους οποίους θα
γίνει δυνατό να δοθεί μια μεγαλύτερη ώθηση στογίνει δυνατό να δοθεί μια μεγαλύτερη ώθηση στο
Ελληνικό Θέατρο, σκοπό που επιδιώκουν υπό τιςΕλληνικό Θέατρο, σκοπό που επιδιώκουν υπό τις
σημερινές συνθήκες, τις υλικές και τις ηθικές.σημερινές συνθήκες, τις υλικές και τις ηθικές.
Δε νοείται προσπάθεια προβολής της χώρας, μιαςΔε νοείται προσπάθεια προβολής της χώρας, μιας
χώρας οποιασδήποτε, προ παντός της Ελλάδος,χώρας οποιασδήποτε, προ παντός της Ελλάδος,
χωρίς την προβολή του θεάτρου της.χωρίς την προβολή του θεάτρου της.
Το ένα δεν χωρίζεται από το άλλο. Και για να είμαιΤο ένα δεν χωρίζεται από το άλλο. Και για να είμαι
ακόμη πιο συγκεκριμένος,ακόμη πιο συγκεκριμένος, δε νοείται προσπάθειαδε νοείται προσπάθεια
επικοινωνίας με τον ξένο, χωρίς, από της δικήςεπικοινωνίας με τον ξένο, χωρίς, από της δικής
μας πλευράς, να του προσφέρουμεμας πλευράς, να του προσφέρουμε
αυτό το αγαθό που λέγεταιαυτό το αγαθό που λέγεται ΘέατροΘέατρο..»»