Srpska škola u inostranstvu, profile picture
Uploaded bySrpska škola u inostranstvu
PPT, PDF1,355 views

Ниш

Ученици упознају Ниш.

Embed presentation

Download to read offline
NIŠ
 3 grad po veličini u Srbiji, posle Beograda i Novog Sada  Grad smešten na reci Nišavi  Kulturno, privredno, administrativno, poslovno i univerzitetsko središte jugoistočne Srbije  Grad smesten na evropskom putnom pravcu KORIDORU 10  Grad odavnina poznat kao „kapija istoka i zapada“ jer se nalazi raskrsnici puteva koji spajaju Evropu sa Bliskim Istokom  Grad koji se nalazi na 192 m nadmorske visine i prostire na površni od 600 km2  Grad sa preko 250 000 stanovnika  Univerzitetski centar sa 13 fakulteta
 Jedan od najstarijih gradova u Evropi, o čemu svedoče brojna praistorijska nalazišta na teritoriji grada (Bubanj i Velika humska čuka)  Povezan sa svetom avio linijama sa Međunarodnog aerodoma  „Konstantin Velki"  Okružen veličanstvenim planinskim masivima: Suvom planinom,  Svrljiškim planinama i planinom Seličevicom  Rodni grad čuvenog rimskog imperatora Konstantina Velikog koji je 313. godine Milanskim ediktom priznao hrišćanstvo za zvaničnu religiju Rimskog carstva  Grad u kome se 2013. godine održava centralna proslava 1700  godina od donošenja Milanskog edikta i priznanja hrišćanstva
 Kao jedan od najstarijih gradova Evrope, Niš poseduje bogatu riznicu istorijskog nasleđa, od samog nastanka civilizacije do danas. Praistorijska nalazišta - Bubanj, Velika humska čuka i Medijana svedoče o postojanju prvih naselja u okolini Niša još u dalekom neolitu, eneolitu i bronzanom dobu. Osim kuća pronađenih na navedenim lokalitetima, koje i po lokaciji i po načinu gradnje govore o naprednom civilizacijskom stepenu razvoja prastanovnika ovog prostora, pronađeni su i brojni upotrebni predmeti koji obeležavaju ove periode praistorije.
 Poreklo imena grada nije pouzdano utvrđeno, mada postoje priče o Keltskom mitu da je grad dobio ime Vilin grad po Vilinoj reci jer su ga vile iz reke, nakon čestih rušenja, preko noći obnavljale. Pod imenom Naisus prvi put ga spominje Klaudije Ptolomej u knjizi Geografija sredinom II veka, a navodi ga kao najveći grad u Dardaniji.
 Razvoj antičkog Naisusa išao je od samog osnivanja uzlaznom putanjom. Podigunt je krajem I veka pre Hrista kao vojna baza na desnoj obali Nišave, na prostoru koji danas zauzima niška Tvrđava i Gradsko polje, da bi nakon formiranja provincije Gornja Mezija, od 15. godine posle Hrista, postao, osim vojnog i strateškog, i značajan trgovački centar. Tokom vladavine Marka Aurelija (161. – 180. godine) grad toliko dobija na značaju da dobija status «municipijuma» - grada sa određenim stepenom samoupravnog prava.
 Konstantin Veliki predstavlja značajnu istorijsku figuru kako u svetskoj tako i u istoriji Niša. Poznat je ne samo kao vladar i mudar vojskovođa već i kao veliki vizionar i pobornik hrišćanstva. Njegove vizije i snovi u kojima mu se ukazivao «labarum» ili «hristov monogram» i reči Hristove: «Pod ovim znakom ćeš pobediti» (In hoc singno vinces) vodili su ga u mnoge bitke u kojima je pobeđivao daleko mnogobrojnije neprijatelje. Logičan sled događaja bilo donošenje istorijskog dokumenta pod nazivom “Milanski edikt”, 313. godine, kojim je prestao progon hrišćana u Rimskom carstvu. Konstantin je “Milanskim ediktom” hrišćanima dozvolio da, bez posledica, javno ispovedaju svoju veru , čime je utro put daljem razvoju jedne od najrasprostranjenijih svetskih religija.Njegov portret – glava cara Konstantina u bronzi (IV vek), pronađen u koritu reke Nišave, čuva se u Narodnom muzeju u Beogradu (kopiju možete videti u Arheloškoj sali Narodnog muzeja u Nišu) kao značajno istorijsko i nacionalno blago.
 Od vremena Dioklecijanove vladavine (284. – 305. godine), Naisus pripada provinciji Sredozemna Dakija, a u IV veku postaje i episkopsko sedište. Pravi procvat antički Naisus doživljava u periodu od III do V veka. U doba kada je u njemu rođen čuveni rimski imperator i vojskovođa Flavije Valerije Konstantin (Konstantin Veliki), 274. godine, Niš postaje snažan i neosvojiv «kastrum», a u doba kada Konstantin postaje vladar cele Rimske imperije, Niš, koga je Konstantin bogato ukrasio postaje značajan administrativni, ekonomski i vojni centar provincije Gornja Mezija.
 Vladavina Rima uticala je i na umetnike sa ovog područja, pa tako i skulptura Jupitera na tronu (kraj I veka) pronađena 1938. godine u reci Nišavi, na slikovit način prenosi umetničke afinitete žitelja Naisusa. Ova skladna i jednostavna figura, koja zrači snagom i dostojanstvom, svojom lepotom prevazilazi mnogo slične primerke.  Stalna postavka u Arheološkoj sali u kojoj je izložena skulptura Jupitera, od 2000. godine obogaćena je još jednim umetnički vrednim eksponatom iz tog perioda, a to je oltarska pregrada paganskog hrama – «ograda sa hermama», sa predstavama antičkih božanstava Lune i Asklepija sa arheološkog nalazišta Medijana.
 Osim ostataka antičkog Naisusa koji su pronađeni na prostoru Tvrđave (ostaci antičke ulice, objekti sa svodovima i terme) o bogatstvu života Rimljana svedoči i arheološko nalazište Medijana, koja otkriva da su stanovnici Naisusa naseljavali ne samo uže jezgro grada već i njegovu okolinu. Tako se pretpostavlja da je Medijana predstavljala značajan centar za distribuciju i snabdevanje osnovnim životnim namirnicama kako grada tako iu sistemu distribucije na nivou Carstva.
 Od polovine VI veka Niš je na udaru slovenskih plemena, koji će ga polovinom VII veka osvojiti i početi njegovo naseljavanje. Time započinje srednjovekovno razdoblje grada.  Period naseljavanja Slovena (VII i VIII vek) nije nam ostavio pisana svedočanstva, tako da se o tom vremenu ne može puno govoriti. Istorijski značajan period za grad ponovo počinje u XI i nastavlja se kroz XII vek, kada Niš, u doba velikog župana i poznatog srpskog vladara Stefana Nemanje, ulazi u sastav srpske države.  Krstaški pohod koji je krenuo iz Francuske i Nemačke, doveo je u ove krajeve nemačkog cara Fridriha I Barbarosu, koga je 1189. godine u Nišu, u porti današnje Pantelejske crkve, primio Stefan Nemanja. Pored bogatih poklona i hrane za vojsku, Nemanja je Barbarosi ponudio vojnu pomoć i vazalski odnos za sve osvojene i neosvojene vizantijske oblasti.  Osamsto godina kasnije, stanovnici Niša podigli su spomenik, ispred Tvrđave, u čast postignutog dogovora između Stefana Nemanje i nemačkog cara.
 Turci 1386. godine osvajaju Niš i drže grad sa kraćim prekidima (austrijska osvajanja u 17. veku) sve do 1878. godine. Tokom petovekovne Turske vladavine Niš postaje središte vojne i upravne vlasti. Niška Tvrđava građena je u periodu od 1719 do 1723. godine i spada u najlepša i najočuvanija turska zdanja na Balkanu.
 Stanovništvo Srbije više nije moglo da trpi turska ugnjetavanja, tako da 1804. godine, na čelu sa Karađorđem Petrovićem, podiže ustanak.  Jedna od čuvenih bitaka I srpskog ustanka dogodila se na brdu pokraj Niša - Čegru, 31.maja 1809. godine. Tog dana je vojvoda Stevan Sinđelić, koji nije mogao da se izbori sa daleko brojnijom turskom vojskom, pucao u skladište baruta i poginuo dostojanstvenom smrću zajedno sa svojim saborcima. O tragičnoj pogibiji u ovoj bitci govore spomenici Ćele kula i spomenik na Čegru.
 Posle oslobođenja od Turaka, Niš konačno prestaje da bude orijentalna «kasaba», izgrađuje se prema savremenim urbanističkim planovima, doživljava kulturni procvat i politički se razvija u pravi evropski grad. Narednih godina Niš dobija :  Prvu gimnaziju 1878. godine  Prvu bankarsku ustanovu 1881. godine  Železničku prugu Beograd - Niš 1884. godine  Pozorište Sinđelić1887. godine  Narodnu biblioteku 1889. godine  Pasterov zavod 1900. godine  Likovnu koloniju u Sićevu koju je osnovala slikarka Nadežda Petrović 1905. godine  Hidrocentralu na Nišavi u Sićevu 1908. godine
I svetski rat  Nakon ubistva austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda u Sarajevu, 28. juna 1914. godine, Austrougarska optužuje srpsku državu kao odgovornu za ubistvo i priprema vojni pohod na nju. Želeći da odbrani svoju državu srpska vlada 25. jula 1914. naređuje evakuaciju Beograda i premešta vladu u Niš, koji postaje tzv. «ratna prestonica Srbije». Samo par dana kasnije u Niš stiže i telegram kojim je Austrougarska objavila rat Srbiji.  7. decembra 1914. godine Narodna skupština zaseda u zgradi oficirskog doma u Nišu i donosi tzv. «Nišku deklaraciju» u kojoj su obrazloženi ciljevi oslobodilačkog rata i najavljeno ujedinjenje južnih Slovena - Srba, Hrvata i Slovenaca u jednu državu, tako da Niš nazivaju i «rodnim gradom Jugoslavije».  Od oktobra 1915. godine do oktobra 1918. godine. Niš je pod okupacijom nemačkih, austrijskih i bugarskih trupa. Oslobađa ga srpsko-francuska vojska pod komandom vojvode Petra Bojovića.
 Iz ovog perioda u Nišu nalazimo staro vojno groblje, koje se nalazi u današnjem naselju Delijski vis, gde su sahranjivani srpski vojnici iz Balkanskih ratova, iz I Svetskog rata, a delimično i nemački vojnici iz I Svetskog rata. Jedan deo ovog groblja je izdvojen i čini vojno groblje Britanskog Komonvelta, gde su sahranjeni britanski vojnici poginuli u I Svetskom ratu. Interesantna je činjenica da groblje i danas predstavlja deo teritorije Britanskog komonvelta u području Niša.  U periodu između dva svetska rata Niš je središte Moravske banovine i tada je imao 25.096 stanovnika.
 U periodu nakon II svetskog rata, grad se intenzivno izgrađuje i postaje središte jugoistočnog regiona.  1966. godine - Osnovani Filmski susreti - festival jugoslovenskog glumačkog ostvarenja  1969. godine - Osnovane Jugoslovenske horske svečenosti  1971. godine - «Narodne novine» postaju prvi niški dnevni list  1975. godine - Niš postaje centar Niškog regiona  1975. godine - Niš postaje centar Niškog okruga  17.novembar 1996 - 27. januar 1997. godine
 Posle drugog izbornog kruga i velike krađe glasova na lokalnim izborima, u Nišu počinju masovni građanski protesti. Potaknuti buntom nezadovoljnih radnika, protestima se pridružuju studenti i ostali građani Niša. Protesti su trajali 96 dana na centralnom trgu u Nišu, koliko je bilo potrebno da se prizna izborna volja naroda. Inicirani primerom Nišlija, u Beogradu i ostalim gradovi Srbije počinju protesti protiv Miloševićevog režima. Na Savin dan 27 januara 1997. godine konstituisana je demokratska Skupština grada Niša.
 24. mart – 12.jun 1999. godine - Za vreme NATO bombardovanja, u Nišu je poginulo 25 osoba, od čega 22 civila, 2 vojnika i 1 policajac. Tokom 78 dana neprekidnog bombardovanja, NATO vojska je bombardovala Niš 40 puta, od čega 28 puta noću i 12 puta po danu. Na grad je bačena 161 avionska bomba, 71 krstareća raketa "tomahavk", 36 kontejnerskih kasetnih bombi i osam paketa grafitnih bombi za onesposobljavanje elektroenergetske mreže. Srušeno je 120, a oštećeno više od 3.400 stambenih, poslovnih, infrastrukturnih i vojnih objekata.
 Niš se nalazi u niškoj kotlini uz ušće Nišave u Južnu Moravu na 43°19' Severne geografske širine i 21°54' Istočne geografske dužine. Uži centar grada je na 194m nadmorske visine (kod spomenika u centru). Najviša tačka na teritoriji grada je Sokolov kamen, vrh na Suvoj planini (1.523m nadmorske visine), a najniža nizvodno od ušća Nišave u Moravu kod mesta Trupale (173m nadmorske visine). Područije grada zahvata površinu od 596,71km, na kome se nalazi Niš, Niška Banja i 68 prigradskih i seoskih naselja.
 Geografski, Niš se nalazi na raskrsnici najvažnijih balkanskih i evropskih saobraćajnih pravaca. U Nišu se magistralni pravac, koji vodi sa severa, dolinom Morave iz pravca Beograda, račva na pravac ka jugu, dolinom Vardara prema Solunu i Atini, i pravac ka istoku, dolinom Nišave i Marice prema Sofiji, Istanbulu i dalje ka Bliskom Istoku.
 U Nišu se odvajaju i putevi ka severozapadu (prema Zaječaru, Kladovu i Temišvaru) i ka jugozapadu (prema Jadranskom moru).  Svi ovi putni pravci bili su poznati još od najstarijih vremena kao pravci kretanja naroda, robe i vojski. "Via Militaris" u periodu Rima i Vizantije, "Carigradski drum" u srednjevekovnom periodu u doba Turaka. Danas, to su glavni magistralni evropski pravci na Balkanu, koji Niš čine raskrsnicom Evrope sa Malom Azijom i Crnomorskog područija sa Mediteranom.
Legenda o Vilinom gradu  Legenda o Vilinom gradu počinje pre više od 2300 godina, kada keltska plemena sa severa Evrope naseljavaju područje Balkana. Početkom III veka p.n.e, jedno od plemena stiže na jug, do reke Nišave. Očarani lepotom reke, zelenom kotlinom i planinama, odlučili su da na njenoj obali sagrade grad.
 Legenda kaže da je grad bio toliko lep i značajan da je bio stalna meta napada plemena iz okoline, koja su ga razarala, palila i često rušila gotovo do temelja. Kada su Kelti shvatili da neće moći dugo da izdrže, molili su svoje bogove i tražili zaštitu. Bogovi im poslaše vile i rekoše im: “Ne možemo zaustaviti ljudski bes i rušenje, ali ćemo nebeskom silom vaš grad iznova graditi i on će svakog jutra ponovo zablistati u svom sjaju.“
 Od tog dana, božanske vile nastaniše reku i grad dobi svoje zaštitnice. Kad god bi ga neprijatelj porušio, vile su pod okriljem noći izlazile iz reke i božanskom magijom do jutra obnavljale njegove snažne zidine, visoke kule, ulice i trgove. U znak zahvalnosti, Kelti su reku nazvali „Vilina reka“ (Naisa), a svoj grad „Vilin grad“ (Navissos).
 Grad i reka od tog vremena nisu menjali svoje ime – Rimljani su ga zvali Naissus, za Vizantince je bio Nusos, a Sloveni ga nazvaše Niš, tako da legenda o vilama i danas živi u njegovom imenu.
Kulturni spomenici
 312. je godina bitke na Milvijskom mostu u Rimu (Ponte Milvio..) kada se Konstantinu ukazao 'hristogram' na nebu sa uz poruku "In hoc signo vinces". U ovom znaku ces pobediti!  Spomen - obeležje je uz sam most, kao simbol Konstantinovog prelaska preko spomenutog mosta. Lik je uperen ka nebu. Stubovi obeležja prorezani u obliku Hristovog monograma. Posmatrač dobija utisak hristograma na nebu...
 Hrišćanska tradicija Niša, koja je počela još u IV veku i nastavila se Konstantinovim priznanjem hrišćanstva, ostavila je u Nišu brojne tragove, tako da iz perioda od IV-VI veka nalazimo ostatke:  Ranohrišćanske bazilike sa martirijumom u Jagodin mali (martirijum i ostaci crkve predstavljaju posebnu kultnu građevinu u kojoj su se čuvale mošti i relikvije hrišćanskih mučenika)
 Ranohrišćanske grobnice sa freskama u ulici Kosovke devojke (jedna od retkih oslikanih grobnica iz ovog perioda; na zidu grobnice je naslikan hristov monogram u vencu od palminog lišća, koji je tako postao jedan od zvaničnih obeležja grada Niša)  Ranohrišćanske grobnice sa Hristovim monogramom na svodu koja je pronađena u Jagodin-mali. Hristov monogram naslikan na svodu grobnice iznenađuje i posle toliko vekova svojom živošću, svežinom i kvalitetom izrade.
 Spomenik na Čegru Na brdu Čegar, nadomak Niša, na mestu gde se odvijala čuvena bitka iz I srpskog ustanka nalazi se spomenik podignut u znak sećanja na hrabre vojnike i njihovog komandanta Stevana Sinđelića, koji su poginuli na ovom mestu. Prema planovima za oslobođenje Niša i južnog dela Srbije, srpska vojska sa 16000 boraca pristigla je 27. aprila 1809. godine u okolinu Niša. Tokom više od mesec dana priprema za oslobođenje Niša, ustanici su izgradili 6 rovova u navedenim selima. Najistureniji položaj Srba nalazio se na brdu Čegar i njime je komandovao resavski vojvoda Stevan Sinđelić. Istovremeno je ovo bio i rov najvećih dimenzija (samo utvrđenje bilo je 140x30 m, u jednom delu bio je smešten Sinđelićev šator, u drugom barutana).
 Front je bio okrenut prema brdu Vinik, odakle se očekivao napad. Bitka Dan velike bitke – 31. maja 1809. godine počinje napad na najistureniju tačku srpskih položaja – Čegar. Boj se vodio čitavog dana. Turci su napadali u talasima. Pet puta su hrabro odbijeni, mada sa velikim gubicima. Idući preko leševa svojih saboraca, iz šestog pokušaja Turci uspevaju da uđu u šančeve na brdu, gde su tukli Srbe puškama, noževima i golim rukama. Niko iz ostalih šančeva nije pritekao u pomoć Sinđeliću i njegovim vojnicima. Pred sam zalazak sunca, kada je video da su Turci gotovo zauzeli njegov položaj i da više nije u mogućosti da odbija napade, pojurio je ka magacinu u kom je stajala municija.
 Namamivši što više turskih vojnika povikao je: «Braćo, spasavaj se ko hoće i ko može», izvadio kuburu i pucao u barutanu. Vojvoda Sinđelić, preostali srpski vojnici i veliki broj Turaka odleteli su u vazduh. Spomenik Prvo obeležje mesta na kome se nalazio šanac Stevana Sinđelića i gde se odigrala Čegarska bitka, podignuto je u obliku manje piramide od granita. Spomenik je otkriven 21. juna 1878. godine u prisustvu kneza Milana Obrenovića. Otkriven je 6 meseci posle oslobođenja Niša od Turaka i predstavlja prvi spomenik izgrađen u oslobođenom Nišu. Današnji spomenik u obliku kule – koja simbolizuje vojno utvrđenje, podignut je povodom 50 godina oslobođenja Niša, a otkriven je 1. juna 1927. godine. Projektant spomenika je arhitekta Đulijan Đupon iz Niša (ruski emigrant). U polukružnoj niši spomenika 1938. godine postavljeno je i bronzano poprsje Stevana Sinđelića, rad hrvatskog vajara Slavka Miletića.
 Memorijalni park Bubanj nalazi se jugozapadno od centra grada na pošumljenom uzvišenju zvanom Bubanj. Tokom II svetskog rata ovo mesto je bilo jedno od najvećih stratišta na području Jugoslavije. Prvo streljanje bilo je 1942. godine izvođenjem grupe od 24 logoraša iz logora na Crvenom krstu. Posle februarskog bekstva 1942. godine brojka streljanih na Bubnju dostiže i do 100 dnevno, samo za dva dana, 16. i 17. februara 1942. godine streljano je preko 1400 logoraša. Broj streljanih se ne može tačno utvrditi, jer su tela prvo zatrpavana buldožerima, a avgusta 1944. godine su, nastojeći da pred kraj rata prikriju svoje zločine, Nemci su iskopavali i palili kosti (spaljivanje je trajalo 20 dana).
 Procenjuje se da je ovde streljano između 10000 i 15000 ljudi. Memorijalni park se sastoji iz više delova koji simbolično prikazuju strahote koje su se događale na ovom mestu: • Šuma – pokazuje glavno mesto gde su se odvijale borbe partizana za oslobođenje od fašista • Staza kojom se dolazi do spomenika simbolizuje put kojim su partizani išli do slobode. • Spomenik se sastoji od: - horizontalnog friza od belog mermera sa reljefnim scenama koje prikazuju stradanja porobljenog naroda i konačnu pobedu slobode. Tu su i stihovi Ivana Vučkovića iz Niša koji kažu: «Iz krvi komunista i rodoljuba nicale su pesnice bunta i opomene, pesnice revolucije, pesnice slobode. Streljali su nas, ali nas nikad nisu ubili, nikad pokorili. Mi smo zgazili mrak i suncu oslobodili put». - spomenika u vidu 3 monumentalne pesnice različitih visina, koje simbolizuju i dete i ženu i muškarca koji su streljani na ovom mestu. Ovaj spomenik svečano je otkriven na dan oslobođenja Niša 14. oktobra 1963. godine i rad je hrvatskog vajara Ivana Sabolića.
 Spomenik oslobodiocima smešten je u samom centru grada, na Trgu kralja Milana i obeležava razdoblje oslobodilačkih ratova protiv Turaka, Bugara i Nemaca. Četiri najznačajnije godine toga razdoblja ubeležene su na spomeniku: 1874. i 1877. godina, period borbi za oslobođenje od Turaka i 1915. i 1918. godina, početak okupacije i oslobođenje grada u Prvom svetskom ratu. Spomenik je izrađen od crnog mermera i sastoji se od šireg postolja sa četiri reljefa, bronzane skulpture i visokog postamenta u čijem je donjem delu postavljen splet figuralnih kompozicija ratnika u borbi.
 Na vrhu spomenika je konjanik – Vesnik slobode u prirodnoj veličini, sa zastavom slobode na kojoj su «SSSS» (Samo sloga Srbina spasava). Spomenik je otkriven 28. juna 1937. godine, na dan proslave 60-godišnjice oslobođenja Niša od Turaka. Ova monumentalna skulptura, kao jedno od najznačajnijih ostvarenja novije jugoslovenske skulpture, a čiji je autor Anton Augustinčić, poznati zagrebački vajar, stavljena je pod zaštitu države 1983. godine.
 Spomenik piscu Stevanu Sremcu i junaku iz njegove knjige «Ivkova slava» Kalči, nalazi se na početku Kazandžijskog sokačeta, nekad čuvene zanatlijske ulice grada Niša. Poznati srpski pisac Stevan Sremac živeo je u ovom gradu od 1879. godine do 1892. godine i ostavio značajan trag u njegovoj kulturi. Bronzana skulptura koja prikazuje niškog lovca Kalču sa svojim vernim psom i pisca Stevana Sremca rad je akademskog vajara Ivana Felkera.
 Prvobitni spomenik kralju Aleksandru, rad beogradskog vajara Radeta Stankovića, postavljen je 1939. godine, ali je već u prvim godinama dolaska komunističke vlasti, 1946. godine uklonjen i uništen. Kako bi ispravili nepravdu prema ovoj znamenitoj istorijskoj ličnosti, Nišlije 2004. godine postavljaju novi spomenik kralju Aleksandru. Spomenik je delo beogradskog vajara Zorana Ivanovića, visok je 11,5 m, a težak preko 3 tone. Kralja Aleksandra I istorija pamti po tome što je 1918. godine proklamovao ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca u jedinstvenu državu. Ubijen je 1934. godine u Marseju.
 Kosturnica je obeležje žrtvama terora Prvog svetskog rata, a posebno ubijenim rodoljubima i učesnicima Topličkog ustanka 1917. godine. Podignuta je 1927. godine na autentičnom mestu streljanja, obeležavajući dužinu zida kraj koga su stajale žrtve. Na centralnom delu spomenika, 1937. godine, postavljen je reljef, rad vajara Slavka Miletića.
 Jedna od najlepših i najočuvanijih niških česmi koja je više puta menjala svoju lokaciju. Prenesena je prvi put 1935. godine sa današnjeg Trga Kralja Milana u park „Čair“, kako bi se omogućilo postavljanje spomenka oslobodiocima. U parku je provela 70 godina, sve do 2007. godine kada je ponovo vraćena na trg.  Česma je podignuta 1903 godine i predstavljala je jedini arhitektonski spomenik u centralnom delu grada u periodu do I svetskog rata. Građena je od granita sa visokim kvadratnim postoljem, na čijim stranama iz lavljih čeljusti izbija voda. Prema zapisu na česmi, projektant je Josif Riner, a kamenorezac Vićenco Kaliterna.
 Sićevačka klisura je impozantan deo kanjona reke Nišave, koji se nalazi na putu prema Sofiji, na završetku poslednjih obronaka Svrljiških planina i Suve planine. Od Niša je udaljena 14 km, duga je 17 km i podeljena je na dva dela, gornju i donju klisuru.  U klisuri se nalaze dve hidrocentrale podignute početkom XX veka, od kojih jedna i danas snabdeva Niš strujom. Od ostalih objekata u klisuri, značajni su crkva Sv. Petke u obližnjem selu Ostrovica i Sićevački manastir Sv. Bogorodice (sagrađen 1644. godine, a obnovljen 1875. godine, nakon rušenja od strane Turaka) na glavnom putu prema Sofiji.  Ukoliko vas put nanese do sela Sićevo, možete, uživati nesvakidašnjem pogledu na klisuru koji oduzima dah. Ovo selo je takođe poznato po vinogorju i dobrom vinu, a svakog leta ovde se održava najstarija likovna kolonija na Balkanu, čiji je osnivač slikarka Nadežda Petrović.  Zbog mnogih prirodnih vrednosti i retkih biljaka koje rastu ovde, Sićevačka klisura je 2000. godine proglašena specijalnim rezervatom prirode. Žalfija, izuzetno dragocena i lekovita biljka, koja inače raste samo u mediteranskim uslovima, našla je u Sićevačkoj klisuri svoje jedino prirodno stanište na području Srbije.  Ljubitelji sporta mogu uživati u planinarenju, šetnjama prirodom, ribolovu, raftingu (2009. godine je na ovom delu Nišave održan je Svetski kup u raftingu) kao i paraglajding letovima.
 Jelašnička klisura je pravi raritet prirode koja se nalazi na 15 km od grada i 3 km od Niške Banje. Iako po veličini mala, dužine 2 km, proglašena je specijalnim rezervatom prirode zbog neobičnih biljnih vrsta i prirodnih lepota. Ovde možete videti kamene kreacije prirode: dolomitske stubove, zubce, čučavce i prozorce, a u klisuri živi i preko 65 endemskih i subendemskih biljaka među kojima i veoma retke kao što su Ramonda Serbica i Ramonda Nathaliae. Pored lepih stena i bogate flore, interesantan je i vodopad Ripaljka, kao i ostaci rimskih utvrđenja.
 Klisura se nalazi između sela Jelašnica i Čukljenik poseduje nekoliko lepih mesta za kampovanje i piknik. Jedno od njih nalazi se na izlasku iz klisure i opremljeno je klupama za izletnike. Preko puta ovog mesta, nalazi se obeležena staza za penjanje, a za ljubitelje ekstremnog penjanja planinarsko-alpinistički klub iz Niša nudi izuzetno iskustvo penjanja na prirodnoj steni.  Uzanom stazom koja vodi kroz Jelašničku klisuru možete stići do obližnjeg izletišta Bojanine Vode.
Niška banja  Prema ispitivanjima naslaga od kojeg su stvorene banjske terase i debljini bigra, nauka kaže da vrelo Banje postoji 26000 godina. Tokom izvođenja radova i izgradnje novog kupatila, pronađen je metalni novac iz doba Hadrijana, koji je vladao od 117. do 138. godine, što govori da je prvo kupatilo u Banji, izgrađeno još u drugom veku. Nakon dužeg perioda stagnacije Banja se ponovo spominje u doba vladavine Turaka. Legenda kaže sledeće: «Niškom paši se razboleo konj, pa ga je dao Tatarinu iz okoline Banje da ga čuva. Konj je pio vodu sa izvora banjskog i ležao u njenom blatu i ubrzo ozdravi». I tako su Turci shvatili blagodeti Niške Banje i njene vode. Ovde je i kralj Aleksandar I Karađorđević imao svoju vilu. Oduševljen vodom iz Niške Banje kralj je izdao specijalnu naredbu: Svakog drugog dana njegovipodanici punili su balone vodom sa izvora i nosili ih njemu u Beograd.
Ниш
Ниш

More Related Content

PPT
01-doseld198avanje-slovena-na-balkansko-poluostrvo.ppt
byMilan Stojanovic
 
PPT
PP2012 R2 01 25 10 Lilić Ana - Grad Niš
byПрва нишка гимназија "Стеван Сремац" Инфо
 
PPTX
Prvi srpski ustanak 1804 1813.
byDragana Misic
 
PPTX
Seoba srba
byOtilija Dognar Vorgic
 
PPT
Београд- главни град Републике Србије
byprijicsolar
 
PDF
Knez mihailo obrenovic ucenicki rad
bySanja Mladenovic
 
PPTX
Prvi svjetski rat
byPetko Vukovic
 
PPTX
Срби под османском влашћу
byUcionica istorije
 
01-doseld198avanje-slovena-na-balkansko-poluostrvo.ppt
byMilan Stojanovic
 
PP2012 R2 01 25 10 Lilić Ana - Grad Niš
byПрва нишка гимназија "Стеван Сремац" Инфо
 
Prvi srpski ustanak 1804 1813.
byDragana Misic
 
Seoba srba
byOtilija Dognar Vorgic
 
Београд- главни град Републике Србије
byprijicsolar
 
Knez mihailo obrenovic ucenicki rad
bySanja Mladenovic
 
Prvi svjetski rat
byPetko Vukovic
 
Срби под османском влашћу
byUcionica istorije
 

What's hot

PDF
Knez - Kralj Milan Obrenovic - rad ucenika
bySanja Mladenovic
 
PPTX
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
byDušan Novakov
 
PPT
Vizantija u ranom srednjem veku
byandjelan
 
PPTX
Османско царство (XVI-XVIII век)
byЖељко Матић
 
PPTX
Srpska despotovina
byDušan Novakov
 
PPTX
Druga valadavina kneza miloša i mihaila
byDušan Novakov
 
PPTX
Развој српске државе четврти разред
byОсновна школа "Олга Милошевић" Смед. Паланка
 
PPTX
Beograd - Glavni grad Srbije
byZoran Simic
 
PPTX
Србија у првом светском рату
byОсновна школа "Олга Милошевић" Смед. Паланка
 
PPTX
6. razred srbi u ranom srednjem veku
byPedja Vajagic
 
PPTX
Sveti Sava
bydakitanjagaga
 
PPT
Srbija od sticanja nezavisnosti 1878. do Majskog prevrata 1903.
byKristina Babic
 
PPTX
Пад хришћанских држава под Турке
byMilan Jovanović
 
PPTX
Хришћанство
byUcionica istorije
 
PPT
Српска револуција (1804 - 1835) и Србија од 185 до 1878.
byŠule Malićević
 
PDF
8. razred sistematizacija gradiva.pdf
byИсторијска ризница
 
DOCX
Stefan Nemanjic
byddusansd
 
PPTX
Humanizam i renesansa
byMladen Ilić
 
PPT
Prve države južnih slovena
byandjelan
 
PPT
15. балканске земље под римском влашћу
byŠule Malićević
 
Knez - Kralj Milan Obrenovic - rad ucenika
bySanja Mladenovic
 
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
byDušan Novakov
 
Vizantija u ranom srednjem veku
byandjelan
 
Османско царство (XVI-XVIII век)
byЖељко Матић
 
Srpska despotovina
byDušan Novakov
 
Druga valadavina kneza miloša i mihaila
byDušan Novakov
 
Развој српске државе четврти разред
byОсновна школа "Олга Милошевић" Смед. Паланка
 
Beograd - Glavni grad Srbije
byZoran Simic
 
Србија у првом светском рату
byОсновна школа "Олга Милошевић" Смед. Паланка
 
6. razred srbi u ranom srednjem veku
byPedja Vajagic
 
Sveti Sava
bydakitanjagaga
 
Srbija od sticanja nezavisnosti 1878. do Majskog prevrata 1903.
byKristina Babic
 
Пад хришћанских држава под Турке
byMilan Jovanović
 
Хришћанство
byUcionica istorije
 
Српска револуција (1804 - 1835) и Србија од 185 до 1878.
byŠule Malićević
 
8. razred sistematizacija gradiva.pdf
byИсторијска ризница
 
Stefan Nemanjic
byddusansd
 
Humanizam i renesansa
byMladen Ilić
 
Prve države južnih slovena
byandjelan
 
15. балканске земље под римском влашћу
byŠule Malićević
 

Viewers also liked

PPT
Нови Сад
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPT
Вицеви
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPT
Никола Тесла
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Заједно на путу светосавља
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Писмо
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPT
Народи
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPT
Национални паркови Србије
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Из историјских извора
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Трнова ружица
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Бајка о лабуду
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Бајка о рибару и рибици
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Прича о Раку Кројачу
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPT
Митологија
bySrpska škola u inostranstvu
 
Нови Сад
bySrpska škola u inostranstvu
 
Вицеви
bySrpska škola u inostranstvu
 
Никола Тесла
bySrpska škola u inostranstvu
 
Заједно на путу светосавља
bySrpska škola u inostranstvu
 
Писмо
bySrpska škola u inostranstvu
 
Народи
bySrpska škola u inostranstvu
 
Национални паркови Србије
bySrpska škola u inostranstvu
 
Из историјских извора
bySrpska škola u inostranstvu
 
Трнова ружица
bySrpska škola u inostranstvu
 
Бајка о лабуду
bySrpska škola u inostranstvu
 
Бајка о рибару и рибици
bySrpska škola u inostranstvu
 
Прича о Раку Кројачу
bySrpska škola u inostranstvu
 
Митологија
bySrpska škola u inostranstvu
 

Similar to Ниш

PPT
Antički spomenici na tlu Srbije, ppt.ppt
byarthousestudio36
 
PDF
МАНАСТИР СВЕТЕ БОГОРОДИЦЕ У СИЋЕВАЧКОЈ КЛИСУРИ
bypantalejac
 
DOC
Poslovna informatika - Takmičenje 2012 - Rešenje - MS Word - Praktičan rad - ...
byПедагошко друштво информатичара Србије
 
PPTX
Istorija umetnosti-stari-grad-aleksandra-novaković
byBobijevi_maturanti
 
PPT
Kalemegdan gornji grad
byBobijevi_maturanti
 
PPTX
Graditeljska bastina zrenjanina
bylikovnjaci
 
PPT
Put rimskih imperatora
byart2you
 
PPTX
Petrovići
byMihailo999
 
PPTX
Kalemegdan
byBobijevi_maturanti
 
PPTX
Geografija
byLukaZM
 
PPT
Srpski srednjovekovni gradovi 2000
bytanjaragaji
 
PPTX
Rumunski folklor kroz istorijski i kulturološki pregled
byEmmaDuri1
 
PPTX
Portfolio_APanic
byAna Panic
 
PPTX
Konstantinopolj
bytanjaragaji
 
PPT
c5a1ta-se-krije-u-arhivu.ppt
byMerlinaTolevska1
 
PPSX
Nevesinjska olimpijada
byVirtualna Hercegovina
 
PPTX
Šta se krije u Arhivu.pptx
byStevan Mačković
 
PPT
Venecia
byBobijevi_maturanti
 
PPTX
šAbac
byzoricahelac
 
PPTX
Ambijentalna celina Dubrovnik
byBobijevi_maturanti
 
Antički spomenici na tlu Srbije, ppt.ppt
byarthousestudio36
 
МАНАСТИР СВЕТЕ БОГОРОДИЦЕ У СИЋЕВАЧКОЈ КЛИСУРИ
bypantalejac
 
Poslovna informatika - Takmičenje 2012 - Rešenje - MS Word - Praktičan rad - ...
byПедагошко друштво информатичара Србије
 
Istorija umetnosti-stari-grad-aleksandra-novaković
byBobijevi_maturanti
 
Kalemegdan gornji grad
byBobijevi_maturanti
 
Graditeljska bastina zrenjanina
bylikovnjaci
 
Put rimskih imperatora
byart2you
 
Petrovići
byMihailo999
 
Kalemegdan
byBobijevi_maturanti
 
Geografija
byLukaZM
 
Srpski srednjovekovni gradovi 2000
bytanjaragaji
 
Rumunski folklor kroz istorijski i kulturološki pregled
byEmmaDuri1
 
Portfolio_APanic
byAna Panic
 
Konstantinopolj
bytanjaragaji
 
c5a1ta-se-krije-u-arhivu.ppt
byMerlinaTolevska1
 
Nevesinjska olimpijada
byVirtualna Hercegovina
 
Šta se krije u Arhivu.pptx
byStevan Mačković
 
Venecia
byBobijevi_maturanti
 
šAbac
byzoricahelac
 
Ambijentalna celina Dubrovnik
byBobijevi_maturanti
 

More from Srpska škola u inostranstvu

PPTX
Умрежена Србија, Ја волим спорт, Париз-Рековац
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Словенска митологија
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Музичко-поетско вече
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Душко Радовић
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Плес руку
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
„Аска и вук", Иво Андрић, прича у сликама
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Јежева кућица, Бранко Ћопић
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Занимања
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
„Слон из ципеле“ Дејана Алексића – прича о дому и идентитету
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Дан дружења
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Речи и њихова значења
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Српска народна ношња
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Србија
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Методички приступ усвајању африката на три нивоа у српском језику као завичајном
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Загонетке
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Лица са српских новчаница
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
Језик кости нема, али кости ломи
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPT
Pâques et tradition.ppt
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPT
Paques en Serbie.ppt
bySrpska škola u inostranstvu
 
PPTX
У светлу ускршњих обичаја
bySrpska škola u inostranstvu
 
Умрежена Србија, Ја волим спорт, Париз-Рековац
bySrpska škola u inostranstvu
 
Словенска митологија
bySrpska škola u inostranstvu
 
Музичко-поетско вече
bySrpska škola u inostranstvu
 
Душко Радовић
bySrpska škola u inostranstvu
 
Плес руку
bySrpska škola u inostranstvu
 
„Аска и вук", Иво Андрић, прича у сликама
bySrpska škola u inostranstvu
 
Јежева кућица, Бранко Ћопић
bySrpska škola u inostranstvu
 
Занимања
bySrpska škola u inostranstvu
 
„Слон из ципеле“ Дејана Алексића – прича о дому и идентитету
bySrpska škola u inostranstvu
 
Дан дружења
bySrpska škola u inostranstvu
 
Речи и њихова значења
bySrpska škola u inostranstvu
 
Српска народна ношња
bySrpska škola u inostranstvu
 
Србија
bySrpska škola u inostranstvu
 
Методички приступ усвајању африката на три нивоа у српском језику као завичајном
bySrpska škola u inostranstvu
 
Загонетке
bySrpska škola u inostranstvu
 
Лица са српских новчаница
bySrpska škola u inostranstvu
 
Језик кости нема, али кости ломи
bySrpska škola u inostranstvu
 
Pâques et tradition.ppt
bySrpska škola u inostranstvu
 
Paques en Serbie.ppt
bySrpska škola u inostranstvu
 
У светлу ускршњих обичаја
bySrpska škola u inostranstvu
 

Ниш

  • 1.
  • 2.
     3 grad poveličini u Srbiji, posle Beograda i Novog Sada  Grad smešten na reci Nišavi  Kulturno, privredno, administrativno, poslovno i univerzitetsko središte jugoistočne Srbije  Grad smesten na evropskom putnom pravcu KORIDORU 10  Grad odavnina poznat kao „kapija istoka i zapada“ jer se nalazi raskrsnici puteva koji spajaju Evropu sa Bliskim Istokom  Grad koji se nalazi na 192 m nadmorske visine i prostire na površni od 600 km2  Grad sa preko 250 000 stanovnika  Univerzitetski centar sa 13 fakulteta
  • 3.
     Jedan odnajstarijih gradova u Evropi, o čemu svedoče brojna praistorijska nalazišta na teritoriji grada (Bubanj i Velika humska čuka)  Povezan sa svetom avio linijama sa Međunarodnog aerodoma  „Konstantin Velki"  Okružen veličanstvenim planinskim masivima: Suvom planinom,  Svrljiškim planinama i planinom Seličevicom  Rodni grad čuvenog rimskog imperatora Konstantina Velikog koji je 313. godine Milanskim ediktom priznao hrišćanstvo za zvaničnu religiju Rimskog carstva  Grad u kome se 2013. godine održava centralna proslava 1700  godina od donošenja Milanskog edikta i priznanja hrišćanstva
  • 4.
     Kao jedanod najstarijih gradova Evrope, Niš poseduje bogatu riznicu istorijskog nasleđa, od samog nastanka civilizacije do danas. Praistorijska nalazišta - Bubanj, Velika humska čuka i Medijana svedoče o postojanju prvih naselja u okolini Niša još u dalekom neolitu, eneolitu i bronzanom dobu. Osim kuća pronađenih na navedenim lokalitetima, koje i po lokaciji i po načinu gradnje govore o naprednom civilizacijskom stepenu razvoja prastanovnika ovog prostora, pronađeni su i brojni upotrebni predmeti koji obeležavaju ove periode praistorije.
  • 6.
     Poreklo imenagrada nije pouzdano utvrđeno, mada postoje priče o Keltskom mitu da je grad dobio ime Vilin grad po Vilinoj reci jer su ga vile iz reke, nakon čestih rušenja, preko noći obnavljale. Pod imenom Naisus prvi put ga spominje Klaudije Ptolomej u knjizi Geografija sredinom II veka, a navodi ga kao najveći grad u Dardaniji.
  • 7.
     Razvoj antičkogNaisusa išao je od samog osnivanja uzlaznom putanjom. Podigunt je krajem I veka pre Hrista kao vojna baza na desnoj obali Nišave, na prostoru koji danas zauzima niška Tvrđava i Gradsko polje, da bi nakon formiranja provincije Gornja Mezija, od 15. godine posle Hrista, postao, osim vojnog i strateškog, i značajan trgovački centar. Tokom vladavine Marka Aurelija (161. – 180. godine) grad toliko dobija na značaju da dobija status «municipijuma» - grada sa određenim stepenom samoupravnog prava.
  • 9.
     Konstantin Velikipredstavlja značajnu istorijsku figuru kako u svetskoj tako i u istoriji Niša. Poznat je ne samo kao vladar i mudar vojskovođa već i kao veliki vizionar i pobornik hrišćanstva. Njegove vizije i snovi u kojima mu se ukazivao «labarum» ili «hristov monogram» i reči Hristove: «Pod ovim znakom ćeš pobediti» (In hoc singno vinces) vodili su ga u mnoge bitke u kojima je pobeđivao daleko mnogobrojnije neprijatelje. Logičan sled događaja bilo donošenje istorijskog dokumenta pod nazivom “Milanski edikt”, 313. godine, kojim je prestao progon hrišćana u Rimskom carstvu. Konstantin je “Milanskim ediktom” hrišćanima dozvolio da, bez posledica, javno ispovedaju svoju veru , čime je utro put daljem razvoju jedne od najrasprostranjenijih svetskih religija.Njegov portret – glava cara Konstantina u bronzi (IV vek), pronađen u koritu reke Nišave, čuva se u Narodnom muzeju u Beogradu (kopiju možete videti u Arheloškoj sali Narodnog muzeja u Nišu) kao značajno istorijsko i nacionalno blago.
  • 10.
     Od vremenaDioklecijanove vladavine (284. – 305. godine), Naisus pripada provinciji Sredozemna Dakija, a u IV veku postaje i episkopsko sedište. Pravi procvat antički Naisus doživljava u periodu od III do V veka. U doba kada je u njemu rođen čuveni rimski imperator i vojskovođa Flavije Valerije Konstantin (Konstantin Veliki), 274. godine, Niš postaje snažan i neosvojiv «kastrum», a u doba kada Konstantin postaje vladar cele Rimske imperije, Niš, koga je Konstantin bogato ukrasio postaje značajan administrativni, ekonomski i vojni centar provincije Gornja Mezija.
  • 12.
     Vladavina Rimauticala je i na umetnike sa ovog područja, pa tako i skulptura Jupitera na tronu (kraj I veka) pronađena 1938. godine u reci Nišavi, na slikovit način prenosi umetničke afinitete žitelja Naisusa. Ova skladna i jednostavna figura, koja zrači snagom i dostojanstvom, svojom lepotom prevazilazi mnogo slične primerke.  Stalna postavka u Arheološkoj sali u kojoj je izložena skulptura Jupitera, od 2000. godine obogaćena je još jednim umetnički vrednim eksponatom iz tog perioda, a to je oltarska pregrada paganskog hrama – «ograda sa hermama», sa predstavama antičkih božanstava Lune i Asklepija sa arheološkog nalazišta Medijana.
  • 13.
     Osim ostatakaantičkog Naisusa koji su pronađeni na prostoru Tvrđave (ostaci antičke ulice, objekti sa svodovima i terme) o bogatstvu života Rimljana svedoči i arheološko nalazište Medijana, koja otkriva da su stanovnici Naisusa naseljavali ne samo uže jezgro grada već i njegovu okolinu. Tako se pretpostavlja da je Medijana predstavljala značajan centar za distribuciju i snabdevanje osnovnim životnim namirnicama kako grada tako iu sistemu distribucije na nivou Carstva.
  • 15.
     Od polovineVI veka Niš je na udaru slovenskih plemena, koji će ga polovinom VII veka osvojiti i početi njegovo naseljavanje. Time započinje srednjovekovno razdoblje grada.  Period naseljavanja Slovena (VII i VIII vek) nije nam ostavio pisana svedočanstva, tako da se o tom vremenu ne može puno govoriti. Istorijski značajan period za grad ponovo počinje u XI i nastavlja se kroz XII vek, kada Niš, u doba velikog župana i poznatog srpskog vladara Stefana Nemanje, ulazi u sastav srpske države.  Krstaški pohod koji je krenuo iz Francuske i Nemačke, doveo je u ove krajeve nemačkog cara Fridriha I Barbarosu, koga je 1189. godine u Nišu, u porti današnje Pantelejske crkve, primio Stefan Nemanja. Pored bogatih poklona i hrane za vojsku, Nemanja je Barbarosi ponudio vojnu pomoć i vazalski odnos za sve osvojene i neosvojene vizantijske oblasti.  Osamsto godina kasnije, stanovnici Niša podigli su spomenik, ispred Tvrđave, u čast postignutog dogovora između Stefana Nemanje i nemačkog cara.
  • 17.
     Turci 1386.godine osvajaju Niš i drže grad sa kraćim prekidima (austrijska osvajanja u 17. veku) sve do 1878. godine. Tokom petovekovne Turske vladavine Niš postaje središte vojne i upravne vlasti. Niška Tvrđava građena je u periodu od 1719 do 1723. godine i spada u najlepša i najočuvanija turska zdanja na Balkanu.
  • 19.
     Stanovništvo Srbijeviše nije moglo da trpi turska ugnjetavanja, tako da 1804. godine, na čelu sa Karađorđem Petrovićem, podiže ustanak.  Jedna od čuvenih bitaka I srpskog ustanka dogodila se na brdu pokraj Niša - Čegru, 31.maja 1809. godine. Tog dana je vojvoda Stevan Sinđelić, koji nije mogao da se izbori sa daleko brojnijom turskom vojskom, pucao u skladište baruta i poginuo dostojanstvenom smrću zajedno sa svojim saborcima. O tragičnoj pogibiji u ovoj bitci govore spomenici Ćele kula i spomenik na Čegru.
  • 22.
     Posle oslobođenjaod Turaka, Niš konačno prestaje da bude orijentalna «kasaba», izgrađuje se prema savremenim urbanističkim planovima, doživljava kulturni procvat i politički se razvija u pravi evropski grad. Narednih godina Niš dobija :  Prvu gimnaziju 1878. godine  Prvu bankarsku ustanovu 1881. godine  Železničku prugu Beograd - Niš 1884. godine  Pozorište Sinđelić1887. godine  Narodnu biblioteku 1889. godine  Pasterov zavod 1900. godine  Likovnu koloniju u Sićevu koju je osnovala slikarka Nadežda Petrović 1905. godine  Hidrocentralu na Nišavi u Sićevu 1908. godine
  • 25.
    I svetski rat Nakon ubistva austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda u Sarajevu, 28. juna 1914. godine, Austrougarska optužuje srpsku državu kao odgovornu za ubistvo i priprema vojni pohod na nju. Želeći da odbrani svoju državu srpska vlada 25. jula 1914. naređuje evakuaciju Beograda i premešta vladu u Niš, koji postaje tzv. «ratna prestonica Srbije». Samo par dana kasnije u Niš stiže i telegram kojim je Austrougarska objavila rat Srbiji.  7. decembra 1914. godine Narodna skupština zaseda u zgradi oficirskog doma u Nišu i donosi tzv. «Nišku deklaraciju» u kojoj su obrazloženi ciljevi oslobodilačkog rata i najavljeno ujedinjenje južnih Slovena - Srba, Hrvata i Slovenaca u jednu državu, tako da Niš nazivaju i «rodnim gradom Jugoslavije».  Od oktobra 1915. godine do oktobra 1918. godine. Niš je pod okupacijom nemačkih, austrijskih i bugarskih trupa. Oslobađa ga srpsko-francuska vojska pod komandom vojvode Petra Bojovića.
  • 28.
     Iz ovogperioda u Nišu nalazimo staro vojno groblje, koje se nalazi u današnjem naselju Delijski vis, gde su sahranjivani srpski vojnici iz Balkanskih ratova, iz I Svetskog rata, a delimično i nemački vojnici iz I Svetskog rata. Jedan deo ovog groblja je izdvojen i čini vojno groblje Britanskog Komonvelta, gde su sahranjeni britanski vojnici poginuli u I Svetskom ratu. Interesantna je činjenica da groblje i danas predstavlja deo teritorije Britanskog komonvelta u području Niša.  U periodu između dva svetska rata Niš je središte Moravske banovine i tada je imao 25.096 stanovnika.
  • 30.
     U periodunakon II svetskog rata, grad se intenzivno izgrađuje i postaje središte jugoistočnog regiona.  1966. godine - Osnovani Filmski susreti - festival jugoslovenskog glumačkog ostvarenja  1969. godine - Osnovane Jugoslovenske horske svečenosti  1971. godine - «Narodne novine» postaju prvi niški dnevni list  1975. godine - Niš postaje centar Niškog regiona  1975. godine - Niš postaje centar Niškog okruga  17.novembar 1996 - 27. januar 1997. godine
  • 32.
     Posle drugogizbornog kruga i velike krađe glasova na lokalnim izborima, u Nišu počinju masovni građanski protesti. Potaknuti buntom nezadovoljnih radnika, protestima se pridružuju studenti i ostali građani Niša. Protesti su trajali 96 dana na centralnom trgu u Nišu, koliko je bilo potrebno da se prizna izborna volja naroda. Inicirani primerom Nišlija, u Beogradu i ostalim gradovi Srbije počinju protesti protiv Miloševićevog režima. Na Savin dan 27 januara 1997. godine konstituisana je demokratska Skupština grada Niša.
  • 33.
     24. mart– 12.jun 1999. godine - Za vreme NATO bombardovanja, u Nišu je poginulo 25 osoba, od čega 22 civila, 2 vojnika i 1 policajac. Tokom 78 dana neprekidnog bombardovanja, NATO vojska je bombardovala Niš 40 puta, od čega 28 puta noću i 12 puta po danu. Na grad je bačena 161 avionska bomba, 71 krstareća raketa "tomahavk", 36 kontejnerskih kasetnih bombi i osam paketa grafitnih bombi za onesposobljavanje elektroenergetske mreže. Srušeno je 120, a oštećeno više od 3.400 stambenih, poslovnih, infrastrukturnih i vojnih objekata.
  • 34.
     Niš senalazi u niškoj kotlini uz ušće Nišave u Južnu Moravu na 43°19' Severne geografske širine i 21°54' Istočne geografske dužine. Uži centar grada je na 194m nadmorske visine (kod spomenika u centru). Najviša tačka na teritoriji grada je Sokolov kamen, vrh na Suvoj planini (1.523m nadmorske visine), a najniža nizvodno od ušća Nišave u Moravu kod mesta Trupale (173m nadmorske visine). Područije grada zahvata površinu od 596,71km, na kome se nalazi Niš, Niška Banja i 68 prigradskih i seoskih naselja.
  • 35.
     Geografski, Nišse nalazi na raskrsnici najvažnijih balkanskih i evropskih saobraćajnih pravaca. U Nišu se magistralni pravac, koji vodi sa severa, dolinom Morave iz pravca Beograda, račva na pravac ka jugu, dolinom Vardara prema Solunu i Atini, i pravac ka istoku, dolinom Nišave i Marice prema Sofiji, Istanbulu i dalje ka Bliskom Istoku.
  • 36.
     U Nišuse odvajaju i putevi ka severozapadu (prema Zaječaru, Kladovu i Temišvaru) i ka jugozapadu (prema Jadranskom moru).  Svi ovi putni pravci bili su poznati još od najstarijih vremena kao pravci kretanja naroda, robe i vojski. "Via Militaris" u periodu Rima i Vizantije, "Carigradski drum" u srednjevekovnom periodu u doba Turaka. Danas, to su glavni magistralni evropski pravci na Balkanu, koji Niš čine raskrsnicom Evrope sa Malom Azijom i Crnomorskog područija sa Mediteranom.
  • 37.
    Legenda o Vilinomgradu  Legenda o Vilinom gradu počinje pre više od 2300 godina, kada keltska plemena sa severa Evrope naseljavaju područje Balkana. Početkom III veka p.n.e, jedno od plemena stiže na jug, do reke Nišave. Očarani lepotom reke, zelenom kotlinom i planinama, odlučili su da na njenoj obali sagrade grad.
  • 39.
     Legenda kažeda je grad bio toliko lep i značajan da je bio stalna meta napada plemena iz okoline, koja su ga razarala, palila i često rušila gotovo do temelja. Kada su Kelti shvatili da neće moći dugo da izdrže, molili su svoje bogove i tražili zaštitu. Bogovi im poslaše vile i rekoše im: “Ne možemo zaustaviti ljudski bes i rušenje, ali ćemo nebeskom silom vaš grad iznova graditi i on će svakog jutra ponovo zablistati u svom sjaju.“
  • 41.
     Od togdana, božanske vile nastaniše reku i grad dobi svoje zaštitnice. Kad god bi ga neprijatelj porušio, vile su pod okriljem noći izlazile iz reke i božanskom magijom do jutra obnavljale njegove snažne zidine, visoke kule, ulice i trgove. U znak zahvalnosti, Kelti su reku nazvali „Vilina reka“ (Naisa), a svoj grad „Vilin grad“ (Navissos).
  • 43.
     Grad ireka od tog vremena nisu menjali svoje ime – Rimljani su ga zvali Naissus, za Vizantince je bio Nusos, a Sloveni ga nazvaše Niš, tako da legenda o vilama i danas živi u njegovom imenu.
  • 44.
  • 45.
     312. jegodina bitke na Milvijskom mostu u Rimu (Ponte Milvio..) kada se Konstantinu ukazao 'hristogram' na nebu sa uz poruku "In hoc signo vinces". U ovom znaku ces pobediti!  Spomen - obeležje je uz sam most, kao simbol Konstantinovog prelaska preko spomenutog mosta. Lik je uperen ka nebu. Stubovi obeležja prorezani u obliku Hristovog monograma. Posmatrač dobija utisak hristograma na nebu...
  • 47.
     Hrišćanska tradicijaNiša, koja je počela još u IV veku i nastavila se Konstantinovim priznanjem hrišćanstva, ostavila je u Nišu brojne tragove, tako da iz perioda od IV-VI veka nalazimo ostatke:  Ranohrišćanske bazilike sa martirijumom u Jagodin mali (martirijum i ostaci crkve predstavljaju posebnu kultnu građevinu u kojoj su se čuvale mošti i relikvije hrišćanskih mučenika)
  • 49.
     Ranohrišćanske grobnicesa freskama u ulici Kosovke devojke (jedna od retkih oslikanih grobnica iz ovog perioda; na zidu grobnice je naslikan hristov monogram u vencu od palminog lišća, koji je tako postao jedan od zvaničnih obeležja grada Niša)  Ranohrišćanske grobnice sa Hristovim monogramom na svodu koja je pronađena u Jagodin-mali. Hristov monogram naslikan na svodu grobnice iznenađuje i posle toliko vekova svojom živošću, svežinom i kvalitetom izrade.
  • 51.
     Spomenik naČegru Na brdu Čegar, nadomak Niša, na mestu gde se odvijala čuvena bitka iz I srpskog ustanka nalazi se spomenik podignut u znak sećanja na hrabre vojnike i njihovog komandanta Stevana Sinđelića, koji su poginuli na ovom mestu. Prema planovima za oslobođenje Niša i južnog dela Srbije, srpska vojska sa 16000 boraca pristigla je 27. aprila 1809. godine u okolinu Niša. Tokom više od mesec dana priprema za oslobođenje Niša, ustanici su izgradili 6 rovova u navedenim selima. Najistureniji položaj Srba nalazio se na brdu Čegar i njime je komandovao resavski vojvoda Stevan Sinđelić. Istovremeno je ovo bio i rov najvećih dimenzija (samo utvrđenje bilo je 140x30 m, u jednom delu bio je smešten Sinđelićev šator, u drugom barutana).
  • 52.
     Front jebio okrenut prema brdu Vinik, odakle se očekivao napad. Bitka Dan velike bitke – 31. maja 1809. godine počinje napad na najistureniju tačku srpskih položaja – Čegar. Boj se vodio čitavog dana. Turci su napadali u talasima. Pet puta su hrabro odbijeni, mada sa velikim gubicima. Idući preko leševa svojih saboraca, iz šestog pokušaja Turci uspevaju da uđu u šančeve na brdu, gde su tukli Srbe puškama, noževima i golim rukama. Niko iz ostalih šančeva nije pritekao u pomoć Sinđeliću i njegovim vojnicima. Pred sam zalazak sunca, kada je video da su Turci gotovo zauzeli njegov položaj i da više nije u mogućosti da odbija napade, pojurio je ka magacinu u kom je stajala municija.
  • 53.
     Namamivši štoviše turskih vojnika povikao je: «Braćo, spasavaj se ko hoće i ko može», izvadio kuburu i pucao u barutanu. Vojvoda Sinđelić, preostali srpski vojnici i veliki broj Turaka odleteli su u vazduh. Spomenik Prvo obeležje mesta na kome se nalazio šanac Stevana Sinđelića i gde se odigrala Čegarska bitka, podignuto je u obliku manje piramide od granita. Spomenik je otkriven 21. juna 1878. godine u prisustvu kneza Milana Obrenovića. Otkriven je 6 meseci posle oslobođenja Niša od Turaka i predstavlja prvi spomenik izgrađen u oslobođenom Nišu. Današnji spomenik u obliku kule – koja simbolizuje vojno utvrđenje, podignut je povodom 50 godina oslobođenja Niša, a otkriven je 1. juna 1927. godine. Projektant spomenika je arhitekta Đulijan Đupon iz Niša (ruski emigrant). U polukružnoj niši spomenika 1938. godine postavljeno je i bronzano poprsje Stevana Sinđelića, rad hrvatskog vajara Slavka Miletića.
  • 55.
     Memorijalni parkBubanj nalazi se jugozapadno od centra grada na pošumljenom uzvišenju zvanom Bubanj. Tokom II svetskog rata ovo mesto je bilo jedno od najvećih stratišta na području Jugoslavije. Prvo streljanje bilo je 1942. godine izvođenjem grupe od 24 logoraša iz logora na Crvenom krstu. Posle februarskog bekstva 1942. godine brojka streljanih na Bubnju dostiže i do 100 dnevno, samo za dva dana, 16. i 17. februara 1942. godine streljano je preko 1400 logoraša. Broj streljanih se ne može tačno utvrditi, jer su tela prvo zatrpavana buldožerima, a avgusta 1944. godine su, nastojeći da pred kraj rata prikriju svoje zločine, Nemci su iskopavali i palili kosti (spaljivanje je trajalo 20 dana).
  • 57.
     Procenjuje seda je ovde streljano između 10000 i 15000 ljudi. Memorijalni park se sastoji iz više delova koji simbolično prikazuju strahote koje su se događale na ovom mestu: • Šuma – pokazuje glavno mesto gde su se odvijale borbe partizana za oslobođenje od fašista • Staza kojom se dolazi do spomenika simbolizuje put kojim su partizani išli do slobode. • Spomenik se sastoji od: - horizontalnog friza od belog mermera sa reljefnim scenama koje prikazuju stradanja porobljenog naroda i konačnu pobedu slobode. Tu su i stihovi Ivana Vučkovića iz Niša koji kažu: «Iz krvi komunista i rodoljuba nicale su pesnice bunta i opomene, pesnice revolucije, pesnice slobode. Streljali su nas, ali nas nikad nisu ubili, nikad pokorili. Mi smo zgazili mrak i suncu oslobodili put». - spomenika u vidu 3 monumentalne pesnice različitih visina, koje simbolizuju i dete i ženu i muškarca koji su streljani na ovom mestu. Ovaj spomenik svečano je otkriven na dan oslobođenja Niša 14. oktobra 1963. godine i rad je hrvatskog vajara Ivana Sabolića.
  • 58.
     Spomenik oslobodiocimasmešten je u samom centru grada, na Trgu kralja Milana i obeležava razdoblje oslobodilačkih ratova protiv Turaka, Bugara i Nemaca. Četiri najznačajnije godine toga razdoblja ubeležene su na spomeniku: 1874. i 1877. godina, period borbi za oslobođenje od Turaka i 1915. i 1918. godina, početak okupacije i oslobođenje grada u Prvom svetskom ratu. Spomenik je izrađen od crnog mermera i sastoji se od šireg postolja sa četiri reljefa, bronzane skulpture i visokog postamenta u čijem je donjem delu postavljen splet figuralnih kompozicija ratnika u borbi.
  • 60.
     Na vrhuspomenika je konjanik – Vesnik slobode u prirodnoj veličini, sa zastavom slobode na kojoj su «SSSS» (Samo sloga Srbina spasava). Spomenik je otkriven 28. juna 1937. godine, na dan proslave 60-godišnjice oslobođenja Niša od Turaka. Ova monumentalna skulptura, kao jedno od najznačajnijih ostvarenja novije jugoslovenske skulpture, a čiji je autor Anton Augustinčić, poznati zagrebački vajar, stavljena je pod zaštitu države 1983. godine.
  • 61.
     Spomenik piscuStevanu Sremcu i junaku iz njegove knjige «Ivkova slava» Kalči, nalazi se na početku Kazandžijskog sokačeta, nekad čuvene zanatlijske ulice grada Niša. Poznati srpski pisac Stevan Sremac živeo je u ovom gradu od 1879. godine do 1892. godine i ostavio značajan trag u njegovoj kulturi. Bronzana skulptura koja prikazuje niškog lovca Kalču sa svojim vernim psom i pisca Stevana Sremca rad je akademskog vajara Ivana Felkera.
  • 63.
     Prvobitni spomenikkralju Aleksandru, rad beogradskog vajara Radeta Stankovića, postavljen je 1939. godine, ali je već u prvim godinama dolaska komunističke vlasti, 1946. godine uklonjen i uništen. Kako bi ispravili nepravdu prema ovoj znamenitoj istorijskoj ličnosti, Nišlije 2004. godine postavljaju novi spomenik kralju Aleksandru. Spomenik je delo beogradskog vajara Zorana Ivanovića, visok je 11,5 m, a težak preko 3 tone. Kralja Aleksandra I istorija pamti po tome što je 1918. godine proklamovao ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca u jedinstvenu državu. Ubijen je 1934. godine u Marseju.
  • 65.
     Kosturnica jeobeležje žrtvama terora Prvog svetskog rata, a posebno ubijenim rodoljubima i učesnicima Topličkog ustanka 1917. godine. Podignuta je 1927. godine na autentičnom mestu streljanja, obeležavajući dužinu zida kraj koga su stajale žrtve. Na centralnom delu spomenika, 1937. godine, postavljen je reljef, rad vajara Slavka Miletića.
  • 67.
     Jedna odnajlepših i najočuvanijih niških česmi koja je više puta menjala svoju lokaciju. Prenesena je prvi put 1935. godine sa današnjeg Trga Kralja Milana u park „Čair“, kako bi se omogućilo postavljanje spomenka oslobodiocima. U parku je provela 70 godina, sve do 2007. godine kada je ponovo vraćena na trg.  Česma je podignuta 1903 godine i predstavljala je jedini arhitektonski spomenik u centralnom delu grada u periodu do I svetskog rata. Građena je od granita sa visokim kvadratnim postoljem, na čijim stranama iz lavljih čeljusti izbija voda. Prema zapisu na česmi, projektant je Josif Riner, a kamenorezac Vićenco Kaliterna.
  • 70.
     Sićevačka klisuraje impozantan deo kanjona reke Nišave, koji se nalazi na putu prema Sofiji, na završetku poslednjih obronaka Svrljiških planina i Suve planine. Od Niša je udaljena 14 km, duga je 17 km i podeljena je na dva dela, gornju i donju klisuru.  U klisuri se nalaze dve hidrocentrale podignute početkom XX veka, od kojih jedna i danas snabdeva Niš strujom. Od ostalih objekata u klisuri, značajni su crkva Sv. Petke u obližnjem selu Ostrovica i Sićevački manastir Sv. Bogorodice (sagrađen 1644. godine, a obnovljen 1875. godine, nakon rušenja od strane Turaka) na glavnom putu prema Sofiji.  Ukoliko vas put nanese do sela Sićevo, možete, uživati nesvakidašnjem pogledu na klisuru koji oduzima dah. Ovo selo je takođe poznato po vinogorju i dobrom vinu, a svakog leta ovde se održava najstarija likovna kolonija na Balkanu, čiji je osnivač slikarka Nadežda Petrović.  Zbog mnogih prirodnih vrednosti i retkih biljaka koje rastu ovde, Sićevačka klisura je 2000. godine proglašena specijalnim rezervatom prirode. Žalfija, izuzetno dragocena i lekovita biljka, koja inače raste samo u mediteranskim uslovima, našla je u Sićevačkoj klisuri svoje jedino prirodno stanište na području Srbije.  Ljubitelji sporta mogu uživati u planinarenju, šetnjama prirodom, ribolovu, raftingu (2009. godine je na ovom delu Nišave održan je Svetski kup u raftingu) kao i paraglajding letovima.
  • 74.
     Jelašnička klisuraje pravi raritet prirode koja se nalazi na 15 km od grada i 3 km od Niške Banje. Iako po veličini mala, dužine 2 km, proglašena je specijalnim rezervatom prirode zbog neobičnih biljnih vrsta i prirodnih lepota. Ovde možete videti kamene kreacije prirode: dolomitske stubove, zubce, čučavce i prozorce, a u klisuri živi i preko 65 endemskih i subendemskih biljaka među kojima i veoma retke kao što su Ramonda Serbica i Ramonda Nathaliae. Pored lepih stena i bogate flore, interesantan je i vodopad Ripaljka, kao i ostaci rimskih utvrđenja.
  • 76.
     Klisura senalazi između sela Jelašnica i Čukljenik poseduje nekoliko lepih mesta za kampovanje i piknik. Jedno od njih nalazi se na izlasku iz klisure i opremljeno je klupama za izletnike. Preko puta ovog mesta, nalazi se obeležena staza za penjanje, a za ljubitelje ekstremnog penjanja planinarsko-alpinistički klub iz Niša nudi izuzetno iskustvo penjanja na prirodnoj steni.  Uzanom stazom koja vodi kroz Jelašničku klisuru možete stići do obližnjeg izletišta Bojanine Vode.
  • 78.
    Niška banja  Premaispitivanjima naslaga od kojeg su stvorene banjske terase i debljini bigra, nauka kaže da vrelo Banje postoji 26000 godina. Tokom izvođenja radova i izgradnje novog kupatila, pronađen je metalni novac iz doba Hadrijana, koji je vladao od 117. do 138. godine, što govori da je prvo kupatilo u Banji, izgrađeno još u drugom veku. Nakon dužeg perioda stagnacije Banja se ponovo spominje u doba vladavine Turaka. Legenda kaže sledeće: «Niškom paši se razboleo konj, pa ga je dao Tatarinu iz okoline Banje da ga čuva. Konj je pio vodu sa izvora banjskog i ležao u njenom blatu i ubrzo ozdravi». I tako su Turci shvatili blagodeti Niške Banje i njene vode. Ovde je i kralj Aleksandar I Karađorđević imao svoju vilu. Oduševljen vodom iz Niške Banje kralj je izdao specijalnu naredbu: Svakog drugog dana njegovipodanici punili su balone vodom sa izvora i nosili ih njemu u Beograd.