ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Instructional Design – Ένας Πρακτικός Οδηγός
Βασικές Αρχές Εκπαίδευσης Ενηλίκων
 Οι ενήλικες θέλουν να γνωρίζουν γιατί πρέπει να μάθουν κάτι. Είναι
σημαντικό να τους πούμε το σκοπό του μαθήματος πριν τους διδάξουμε.
 Οι ενήλικες θέλουν να είναι αυτοκατευθυνόμενοι στη μάθηση. Δεν
επιθυμούν να κατευθύνονται, αντίθετα με τα μικρά παιδιά.
 Οι ενήλικες είναι έτοιμοι να μάθουν όταν βιώνουν μία ανάγκη να
αποκτήσουν νέες γνώσεις, προκειμένου να γίνουν πιο αποδοτικοί και να
είναι πιο ικανοποιημένοι από τον εαυτό τους.
 Οι ενήλικες έρχονται στην εκπαίδευση με ένα πρόβλημα στο μυαλό τους,
που αφορά τη ζωή τους ή την εργασία τους. Η εκπαίδευση που
σχεδιάζουμε πρέπει να τους λύνει το πρόβλημα.
 Οι ενήλικες έχουν εξωτερικά κίνητρα όπως μεγαλύτερο μισθό, προαγωγή,
κλπ, ή εσωτερικά όπως αυτοεκτίμηση και ισχύ, περισσότερες ευθύνες,
κλπ.
Το μοντέλο ADDIE
 Ανάλυση (Analysis)
 Πληροφορίες για τις ανάγκες εκπαίδευσης
 Σχεδίαση (Design)
 Καθορισμός χαρακτηριστικών της εκπαίδευσης με βάση την Ανάλυση
 Παραγωγή (Development ή Production)
 Ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού (λογισμικού) με βάση τη Σχεδίαση
 Εφαρμογή (Implementation)
 Χρήση εκπαιδευτικού υλικού / Εκπαίδευση
 Αξιολόγηση (Evaluation)
 Καταγραφή θετικών – αρνητικών & επανασχεδίαση αν χρειάζεται
Υλοποίηση σε 6 βήματα
E-LEARNING
1. Έγγραφο Διδακτικού Σχεδιασμού
 Είναι ένα υψηλού επιπέδου πλάνο σχετικό με τις
αποφάσεις που έχουν ληφθεί για την
εκπαίδευση, μετά από την ανάλυση των
αναγκών.
 Εστιάζει στη συνολική διδακτική προσέγγιση.
 Παρουσιάζει το γενικό πλαίσιο των μαθησιακών
στόχων.
 Δίνει τις βασικές κατευθύνσεις για να γίνει
κατανοητό το τι πρέπει να δημιουργηθεί.
2. Το Storyboard
 Χωρίζεται το περιεχόμενο της εκπαίδευσης σε
μικρότερα τμήματα (modules), σύμφωνα με τα
μαθησιακά αντικείμενα.
 Αποφασίζεται πώς θα παρουσιασθεί το
περιεχόμενο σε κάθε οθόνη.
 Αποφασίζονται οι αλληλεπιδράσεις, οι ασκήσεις,
οι αξιολογήσεις και οι πηγές κάθε module.
 Αποφασίζεται η αφήγηση και ολοκληρώνεται η
επιλογή των άλλων ήχων που θα
χρησιμοποιηθούν.
3. Ανάπτυξη Πρωτοτύπου
 Ολοκληρώνεται πλήρως ένα μικρό τμήμα της
εκπαίδευσης (~10%), το πρωτότυπο.
 Περιλαμβάνει περιεχόμενο, δραστηριότητες,
αξιολόγηση, αλληλεπίδραση και ήχους.
 Θα πρέπει να δοθεί προσοχή:
 στις στρατηγικές του διδακτικού σχεδιασμού
 στην ολοκλήρωση της ακουστικής αφήγησης
 στις τεχνικές προδιαγραφές
 στα animations, τα χρώματα, τις εικόνες
 στη συμβατότητα SCORM – browser.
4. Ανάπτυξη των Μαθημάτων Χωρίς Ήχο
 Προετοιμάζεται όλη η σειρά των μαθημάτων
χωρίς τους ήχους.
 Ολοκληρώνονται τα animations και όλο το οπτικό
υλικό.
 Ολοκληρώνεται η συγγραφή των κειμένων.
5. Προσθήκη Ήχου
 Ολοκληρώνεται η ηχογράφηση του ακουστικού
μέρους.
 Προστίθεται ο ήχος στο εκπαιδευτικό υλικό.
6. Εξαγωγή για LMS
 Εξάγεται το εκπαιδευτικό υλικό σε μορφή
SCORM για να μπορεί να εισαχθεί στο LMS.
 Ολοκληρώνεται η ενσωμάτωση του SCORM στην
εκπαιδευτική πλατφόρμα.
4 ΟΜΑΔΕΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ
Σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί προσοχή
1. Το περιβάλλον
 Ο εκπαιδευόμενος πρέπει να γνωρίζει ανά πάσα
στιγμή πού βρίσκεται και να μπορεί να
μετακινηθεί σε οποιοδήποτε σημείο με τη
βοήθεια ξεκάθαρης πλοήγησης.
 Ο εκπαιδευόμενος πρέπει να μπορεί να
παρακολουθεί την πρόοδό του. Συνήθως τσεκάρει
ότι έχει ολοκληρώσει ένα module, ή
παρακολουθεί μία progress bar.
3. Ποιότητα Εκπαιδευτικού Υλικού
 Το κείμενο είναι καλύτερα να είναι σκούρο και να προβάλλεται
σε άσπρο φόντο.
 Πρέπει να χρησιμοποιείται η ίδια δομή στα modules
προκειμένου να μην αποσπάται η προσοχή του
εκπαιδευόμενου από την άναρχη δόμηση του εκπαιδευτικού
περιεχομένου.
 Πρέπει να μην υπάρχουν λάθη. Τα λάθη αποσπούν την
προσοχή του εκπαιδευόμενου περισσότερο από οτιδήποτε
άλλο.
4. Ο διδακτικός σχεδιασμός (1/2)
 Να παρουσιάζεται σε ποιους απευθύνεται η εκπαίδευση, τι
περιλαμβάνει και ποιος είναι ο σκοπός της.
 Να παρουσιάζονται τα μαθησιακά αντικείμενα που αφορούν
το τι θα ξέρει ή θα είναι σε θέση να κάνει ο εκπαιδευόμενος
μετά το τέλος της εκπαίδευσης. Θα πρέπει να είναι
συγκεκριμένα και μετρήσιμα, για κάθε module.
 Το περιεχόμενο της εκπαίδευσης να είναι συγχρονισμένο με
τα μαθησιακά αντικείμενα. Πρώτα γράφονται τα μαθησιακά
αντικείμενα και μετά αναπτύσσεται το περιεχόμενο.
 Θα πρέπει να δίνεται βοήθεια στον εκπαιδευόμενο να
καταλάβει τις νέες πληροφορίες και να τις εφαρμόσει.
4. Ο διδακτικός σχεδιασμός (2/2)
 Θα πρέπει να δίνονται στον εκπαιδευόμενο ευκαιρίες να
εξασκηθεί, παρέχοντάς του την αντίστοιχη ανατροφοδότηση
και για τις σωστές και για τις λάθος ενέργειες.
 Θα πρέπει να υπάρχουν ευκαιρίες αλληλεπίδρασης, ώστε να
διατηρείται η αφοσίωση του εκπαιδευόμενου με το
εκπαιδευτικό υλικό.
 Θα πρέπει η αξιολόγηση να γίνεται σύμφωνα με το
εκπαιδευτικό υλικό που είχε διαθέσιμο και σύμφωνα με τα
μαθησιακά αντικείμενα και μόνο αυτά!
Οι μαθησιακοί στόχοι
 Η ουσία μιας δραστηριότητας είναι ο σκοπός για
τον οποίο την κάνουμε.
 Πρέπει πρώτα να καθορίσουμε τους στόχους μας
και μετά να αναπτύξουμε το εκπαιδευτικό μας
υλικό, έτσι ώστε να έχει νόημα το περιεχόμενο.
 Οι μαθησιακοί στόχοι είναι η βάση πάνω στην
οποία θα αποφασίσουμε τι θα συμπεριλάβουμε
στη διδακτέα ύλη και τι όχι.
Τι περιλαμβάνει ένας μαθησιακός στόχος;
 Ένας μαθησιακός στόχος πρέπει να αποτελείται
από τα παρακάτω 3 στοιχεία:
 ΑΠΟΔΟΣΗ: Τι περιμένουμε ο εκπαιδευόμενος να
μπορεί να ΚΑΝΕΙ.
 ΣΥΝΘΗΚΕΣ: Κάτω από ποιες συνθήκες θα μπορεί να
έχει αυτή την απόδοση.
 ΚΡΙΤΗΡΙΑ: Ποιο επίπεδο ικανότητας πρέπει να φτάσει
ή να ξεπεράσει.
Ας τους ξεκαθαρίσουμε από την αρχή!
 Είναι πολύ σημαντικό στα αρχικά στάδια να
καταλάβουμε ποιοι είναι οι στόχοι της
εκπαίδευσης του προσωπικού.
 Αν θέλουμε για παράδειγμα να αυξήσουμε τις
πωλήσεις, πώς θα γίνει αυτό; Με το να μπορούν
να περιγράφουν τα πλεονεκτήματα των
προϊόντων της εταιρίας σε σχέση με τα προϊόντα
των ανταγωνιστών;
Πώς γράφουμε μαθησιακούς στόχους
 Θα πρέπει να περιγράψουμε μία συμπεριφορά
που είναι ορατή και μετρήσιμη:
 Στο τέλος αυτού του μαθήματος θα μπορείτε να
περιγράφετε τα βήματα τερματισμού της λειτουργίας
ενός υπολογιστή.
 Όταν ολοκληρώσετε αυτή την ενότητα θα μπορείτε να
εξηγήσετε γιατί είναι προτιμότερη η χρήση
μεταλλικού καλύμματος στη συσκευή Χ.
Μαθησιακοί Στόχοι
Μπορούμε να τους περιγράψουμε και γραφικά, αντιστοιχίζοντάς
τους στις απορίες και τα προβλήματα των εκπαιδευομένων.

Διδακτικός Σχεδιασμός

  • 1.
    ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ InstructionalDesign – Ένας Πρακτικός Οδηγός
  • 2.
    Βασικές Αρχές ΕκπαίδευσηςΕνηλίκων  Οι ενήλικες θέλουν να γνωρίζουν γιατί πρέπει να μάθουν κάτι. Είναι σημαντικό να τους πούμε το σκοπό του μαθήματος πριν τους διδάξουμε.  Οι ενήλικες θέλουν να είναι αυτοκατευθυνόμενοι στη μάθηση. Δεν επιθυμούν να κατευθύνονται, αντίθετα με τα μικρά παιδιά.  Οι ενήλικες είναι έτοιμοι να μάθουν όταν βιώνουν μία ανάγκη να αποκτήσουν νέες γνώσεις, προκειμένου να γίνουν πιο αποδοτικοί και να είναι πιο ικανοποιημένοι από τον εαυτό τους.  Οι ενήλικες έρχονται στην εκπαίδευση με ένα πρόβλημα στο μυαλό τους, που αφορά τη ζωή τους ή την εργασία τους. Η εκπαίδευση που σχεδιάζουμε πρέπει να τους λύνει το πρόβλημα.  Οι ενήλικες έχουν εξωτερικά κίνητρα όπως μεγαλύτερο μισθό, προαγωγή, κλπ, ή εσωτερικά όπως αυτοεκτίμηση και ισχύ, περισσότερες ευθύνες, κλπ.
  • 3.
    Το μοντέλο ADDIE Ανάλυση (Analysis)  Πληροφορίες για τις ανάγκες εκπαίδευσης  Σχεδίαση (Design)  Καθορισμός χαρακτηριστικών της εκπαίδευσης με βάση την Ανάλυση  Παραγωγή (Development ή Production)  Ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού (λογισμικού) με βάση τη Σχεδίαση  Εφαρμογή (Implementation)  Χρήση εκπαιδευτικού υλικού / Εκπαίδευση  Αξιολόγηση (Evaluation)  Καταγραφή θετικών – αρνητικών & επανασχεδίαση αν χρειάζεται
  • 4.
    Υλοποίηση σε 6βήματα E-LEARNING
  • 5.
    1. Έγγραφο ΔιδακτικούΣχεδιασμού  Είναι ένα υψηλού επιπέδου πλάνο σχετικό με τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί για την εκπαίδευση, μετά από την ανάλυση των αναγκών.  Εστιάζει στη συνολική διδακτική προσέγγιση.  Παρουσιάζει το γενικό πλαίσιο των μαθησιακών στόχων.  Δίνει τις βασικές κατευθύνσεις για να γίνει κατανοητό το τι πρέπει να δημιουργηθεί.
  • 6.
    2. Το Storyboard Χωρίζεται το περιεχόμενο της εκπαίδευσης σε μικρότερα τμήματα (modules), σύμφωνα με τα μαθησιακά αντικείμενα.  Αποφασίζεται πώς θα παρουσιασθεί το περιεχόμενο σε κάθε οθόνη.  Αποφασίζονται οι αλληλεπιδράσεις, οι ασκήσεις, οι αξιολογήσεις και οι πηγές κάθε module.  Αποφασίζεται η αφήγηση και ολοκληρώνεται η επιλογή των άλλων ήχων που θα χρησιμοποιηθούν.
  • 7.
    3. Ανάπτυξη Πρωτοτύπου Ολοκληρώνεται πλήρως ένα μικρό τμήμα της εκπαίδευσης (~10%), το πρωτότυπο.  Περιλαμβάνει περιεχόμενο, δραστηριότητες, αξιολόγηση, αλληλεπίδραση και ήχους.  Θα πρέπει να δοθεί προσοχή:  στις στρατηγικές του διδακτικού σχεδιασμού  στην ολοκλήρωση της ακουστικής αφήγησης  στις τεχνικές προδιαγραφές  στα animations, τα χρώματα, τις εικόνες  στη συμβατότητα SCORM – browser.
  • 8.
    4. Ανάπτυξη τωνΜαθημάτων Χωρίς Ήχο  Προετοιμάζεται όλη η σειρά των μαθημάτων χωρίς τους ήχους.  Ολοκληρώνονται τα animations και όλο το οπτικό υλικό.  Ολοκληρώνεται η συγγραφή των κειμένων.
  • 9.
    5. Προσθήκη Ήχου Ολοκληρώνεται η ηχογράφηση του ακουστικού μέρους.  Προστίθεται ο ήχος στο εκπαιδευτικό υλικό.
  • 10.
    6. Εξαγωγή γιαLMS  Εξάγεται το εκπαιδευτικό υλικό σε μορφή SCORM για να μπορεί να εισαχθεί στο LMS.  Ολοκληρώνεται η ενσωμάτωση του SCORM στην εκπαιδευτική πλατφόρμα.
  • 11.
    4 ΟΜΑΔΕΣ ΚΑΛΩΝΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί προσοχή
  • 12.
    1. Το περιβάλλον Ο εκπαιδευόμενος πρέπει να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή πού βρίσκεται και να μπορεί να μετακινηθεί σε οποιοδήποτε σημείο με τη βοήθεια ξεκάθαρης πλοήγησης.  Ο εκπαιδευόμενος πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί την πρόοδό του. Συνήθως τσεκάρει ότι έχει ολοκληρώσει ένα module, ή παρακολουθεί μία progress bar.
  • 13.
    3. Ποιότητα ΕκπαιδευτικούΥλικού  Το κείμενο είναι καλύτερα να είναι σκούρο και να προβάλλεται σε άσπρο φόντο.  Πρέπει να χρησιμοποιείται η ίδια δομή στα modules προκειμένου να μην αποσπάται η προσοχή του εκπαιδευόμενου από την άναρχη δόμηση του εκπαιδευτικού περιεχομένου.  Πρέπει να μην υπάρχουν λάθη. Τα λάθη αποσπούν την προσοχή του εκπαιδευόμενου περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.
  • 14.
    4. Ο διδακτικόςσχεδιασμός (1/2)  Να παρουσιάζεται σε ποιους απευθύνεται η εκπαίδευση, τι περιλαμβάνει και ποιος είναι ο σκοπός της.  Να παρουσιάζονται τα μαθησιακά αντικείμενα που αφορούν το τι θα ξέρει ή θα είναι σε θέση να κάνει ο εκπαιδευόμενος μετά το τέλος της εκπαίδευσης. Θα πρέπει να είναι συγκεκριμένα και μετρήσιμα, για κάθε module.  Το περιεχόμενο της εκπαίδευσης να είναι συγχρονισμένο με τα μαθησιακά αντικείμενα. Πρώτα γράφονται τα μαθησιακά αντικείμενα και μετά αναπτύσσεται το περιεχόμενο.  Θα πρέπει να δίνεται βοήθεια στον εκπαιδευόμενο να καταλάβει τις νέες πληροφορίες και να τις εφαρμόσει.
  • 15.
    4. Ο διδακτικόςσχεδιασμός (2/2)  Θα πρέπει να δίνονται στον εκπαιδευόμενο ευκαιρίες να εξασκηθεί, παρέχοντάς του την αντίστοιχη ανατροφοδότηση και για τις σωστές και για τις λάθος ενέργειες.  Θα πρέπει να υπάρχουν ευκαιρίες αλληλεπίδρασης, ώστε να διατηρείται η αφοσίωση του εκπαιδευόμενου με το εκπαιδευτικό υλικό.  Θα πρέπει η αξιολόγηση να γίνεται σύμφωνα με το εκπαιδευτικό υλικό που είχε διαθέσιμο και σύμφωνα με τα μαθησιακά αντικείμενα και μόνο αυτά!
  • 16.
    Οι μαθησιακοί στόχοι Η ουσία μιας δραστηριότητας είναι ο σκοπός για τον οποίο την κάνουμε.  Πρέπει πρώτα να καθορίσουμε τους στόχους μας και μετά να αναπτύξουμε το εκπαιδευτικό μας υλικό, έτσι ώστε να έχει νόημα το περιεχόμενο.  Οι μαθησιακοί στόχοι είναι η βάση πάνω στην οποία θα αποφασίσουμε τι θα συμπεριλάβουμε στη διδακτέα ύλη και τι όχι.
  • 17.
    Τι περιλαμβάνει έναςμαθησιακός στόχος;  Ένας μαθησιακός στόχος πρέπει να αποτελείται από τα παρακάτω 3 στοιχεία:  ΑΠΟΔΟΣΗ: Τι περιμένουμε ο εκπαιδευόμενος να μπορεί να ΚΑΝΕΙ.  ΣΥΝΘΗΚΕΣ: Κάτω από ποιες συνθήκες θα μπορεί να έχει αυτή την απόδοση.  ΚΡΙΤΗΡΙΑ: Ποιο επίπεδο ικανότητας πρέπει να φτάσει ή να ξεπεράσει.
  • 18.
    Ας τους ξεκαθαρίσουμεαπό την αρχή!  Είναι πολύ σημαντικό στα αρχικά στάδια να καταλάβουμε ποιοι είναι οι στόχοι της εκπαίδευσης του προσωπικού.  Αν θέλουμε για παράδειγμα να αυξήσουμε τις πωλήσεις, πώς θα γίνει αυτό; Με το να μπορούν να περιγράφουν τα πλεονεκτήματα των προϊόντων της εταιρίας σε σχέση με τα προϊόντα των ανταγωνιστών;
  • 19.
    Πώς γράφουμε μαθησιακούςστόχους  Θα πρέπει να περιγράψουμε μία συμπεριφορά που είναι ορατή και μετρήσιμη:  Στο τέλος αυτού του μαθήματος θα μπορείτε να περιγράφετε τα βήματα τερματισμού της λειτουργίας ενός υπολογιστή.  Όταν ολοκληρώσετε αυτή την ενότητα θα μπορείτε να εξηγήσετε γιατί είναι προτιμότερη η χρήση μεταλλικού καλύμματος στη συσκευή Χ.
  • 20.
    Μαθησιακοί Στόχοι Μπορούμε νατους περιγράψουμε και γραφικά, αντιστοιχίζοντάς τους στις απορίες και τα προβλήματα των εκπαιδευομένων.