1. “Суралцагчдын суралцахуйг дэмжих арга зүйн хөгжил”
БСШУЯ, ЖАЙКА –ийн хамтарсан төсөл 2006-2009
Ǻâëºìæèéí òóðøèëò áà
Æþã¸-êýíêþ
Ýõíèé æèëä ßïîíä ñóðãàëòàä õàìðàãäñàí áàã
Улаанбаатар, 2009. 01. 15

2. Агуулга
• Зөвлөмж боловсруулахад баримталсан
үзэл баримтлал, зорилго
• Æþã¸-êýíêþ, ò¿¿íèé çîðèëãî
• Æþã¸-êýíêþ õèéñýí òóðøëàãà áà
áýðõøýýë

3. Эхний жилийн зөвлөмж боловсруулсан
төслийн багийн ахлагч, зөвлөх багш нар
№ Судалгааны баг Ахлагч Зөвлөх багш нар
1 Математик, бага О.Чулуунцэцэг
2 Математик, дунд Т.Ганбаатар Х.Такахата
3 Байгаль шинжлэл, бага Г.Нэргүй
4 Нэгдмэл байгалийн ухаан, Ц.Даржаа
дунд М.Камата
А.Фүкүчи
5 Физик, дунд М.Ганбат М.Сайкава
6 Хими, дунд Ч.Нямгэрэл
7 Мэдээлэл зүй, бага Л.Мөнхтуяа Ф.Шинохара
8 Төсөлт ажил, бага Ц.Наранцэцэг Ш. Асанума

4. Эхний жилийн зөвлөмж боловсруулсан төслийн багийн ахлагч
нар Гак¿гей Их Сургуулийн захирал профессор Вашияма
Ясухико, зөвлөх багш профессор А.Ф¿к¿чи, профессор М.Камата
нарын хамт
2007 ны 10 саын 23

5. Зөвлөмж боловсруулахад баримталсан үзэл
баримтлал:
Суралцахуй нь оюуны хөгжлийн хамгийн хүчтэй механизм:
• Хүүхдийн хөгжил : Сурагч өөрийн идэвхтэй үйл ажиллагаагаар
мэдлэгээ бүтээн, сурах үйл ажиллагааны дүнд
хөгждөг
• Идэвхтэй сургалт : сурагч мэдлэгийг өөрт байгаа өмнөх мэдлэг,
төсөөлөл дээрээ суурилан өөрийнхөөрөө зохиомлон
бүтээдэг

6. Зорилго:
Суралцагчдын суралцахуйг дэмжсэн шинэ арга зүйг
тодорхой
бүлэг сэдвийн жишээгээр бодит хичээлд туршин,
хичээлийн
судалгаа хийсэн туршлагадаа үндэслэн зөвлөмжлөх
• Багш нар хамтран ажиллах замаар хичээлийг
зохион байгуулах аргаа өөрчлөх, боловсронгуй
болгох
• Сурагч ººðèéí èäýâõòýé ¿éë àæèëëàãààãààð бие
даан суралцахын утга учрыг биеэр мэдрэхэд туслах

7. Æþã¸-êýíêþ, ò¿¿íèé çîðèëãî
Æþã¸-êýíêþ ãýæ þó âý? Æþ㸠- õè÷ýýë, êýíêþ - ñóäàëãàà
ãýñýí ÿïîí ¿ã
Ìàêîòî ¯îøèäà “lesson study” àíëè õýë
ð¿¿ áóóëãàñàí.
“research lesson” ãýæ áóóäãàäàã. Èõýíò òîõèîëäîëä
îð÷óóëàãàã¿é õýðýãëýíý.
Áàãøëàõ óð ÷àäâàð àðãà ç¿éãýý ñàéæðóóëàí øèíý÷ëýõ çîðèëãîîð
ÿâóóëæ áàéãàà á¿ëýã õ¿ì¿¿ñèéí õàìòûí ¿éë àæèëëàãàà, ñóðãàëò
ñóäàëãààíû íýã õýëáýð.
Áàãøëàõ àðãà ç¿é óð ÷àäâàðàà ñàéæðóóëàõ áîëîìæ
Áàãø , îð÷èí òîéðíûõîí õàìòäàà õºãæèõ çîõèñòîé àëõàì
ßïîíä Çóóí æèëèéí ºìíººñ ÿâàãäàæ èðñýí
ÀÍÓ –ä 1990 –ýýä íîîñ õýðýãëýæ áàéãàà
Ìîíãîëä 2007 îíîîñ ÿðèãäàæ, òóðøèæ áàéíà.

8. Æþã¸-êýíêþãèéí çîðèëãî
• Íýã òàëààñ èäýâõ ñàíàà÷ëàãàòàé áàãøèéí øèíý àðãà áàðèëûã á¿ãäýä
òàíèóëàõ
• Îëîí áàãøèéí ñàíàë ä¿ãíýëòèéí ¿íäñýí äýýð òýðõ¿¿ àðãà áàðèëûã óëàì
áîëîâñðîíãóé áîëãîõ
• Îëîí áàãø áîëîâñðîíãóé øèíý àðãà áàðèëûã ñàíàà áîëãîí õè÷ýýëäýý
Õè÷ýýëèéã þó ãýæ îéëãîõîîñ õàìààðàí çîðèëãî ººð÷ëºãäñººð èðñýí
õýðýãëýõ
Ìýäëýã äàìæóóëàõ õýëáýðèéí õè÷ýýë Ìýäëýã îëæ àâàõ, á¿òýýõ àðãà áàðèë
ýçýìø¿¿ëýõ õýëáýðèéí õè÷ýýë
Õ¿¿õäèéí òîëãîéä èõ õýìæýýíèé Õ¿¿õýä á¿ð îð÷èí òîéðîíòîéãîî
èýäýýëëèéã õóðäàí áºãººä õàðüöàõ ÿâöäàà ìýäëýãýý îëæ
îíîâ÷òîé àðãààð äàìæóóëàõ ºãºõ àâ÷ á¿òýýõ àðãàä ñóðàëöàõ
Ãîë ä¿ð õ¿¿õýä, áàãø õ¿¿õäèéí
Ãîë ä¿ð áàãø, áàãøèéí óð ÷àäâàð õºãæëèéã äýìæèæã÷

9. Æþã¸-êýíêþ
Ñóðãàëòûí
Áàãøèéí õýðýãëýãäýõ¿¿íè
õºãæèë é à÷ õîëáîãäîë
Õ¿¿õäèéã
èë¿¿ îéëãîæ
ìýäýõ
Áàãøèä òîäîðõîé çîðèîëãî á¿õèé ñóäàëãààíû ìàòåðèàëòàé áîëíî
Àñóóäëûã øèíæëýõ óõààíû ¿íäýñòýé øèéäýõ áîëîìæ á¿ðäýíý.

10. Æþã¸- êýíêþ ÿâóóëàõ ¿éë àæèëëàãàà
Æþã¸- êýíêþ çîõèîí áàéãóóëàã÷:
ñóðãóóëèéí çàõèðàë, áîëîâñðîëûí ãàçàð, ò¿øèö èõ äýýä
óðãóóëèéí õîëáîãäîõ õè÷ýýëèéã õàðèóöñàí ñàëáàð, òýíõì¿¿ä
Îðîëöîã÷èä:
íýã õè÷ýýëèéí áàãø íàð, ººð õè÷ýýëèéí áàãø íàð, íýã
ñóðãóóëèéí áàãø íàð, íýã ä¿¿ðãèéí áàãø íàð, ººð ä¿¿ðýã, õîòûí
áàãø íàð
Íýã æþã¸- êýíêþä çàðöóóëàõ öàã:
2 - 4 äîëîî õîíîã çàðöóóëíà.
Æþã¸- êýíêþ ÿâóóëàõ ¿íäñýí äàðààëàë:
õè÷ýýëèéã óðüä÷èëàí áýëòãýõ
õè÷ýýë çààõ, çààæ áóé õè÷ýýëä àæèãëàëò õèéõ
õè÷ýýëèéí äàðààõ íýãäñýí õýëýëö¿¿ëýã

11. Æþã¸-êýíêþãèéí ¿å øàò
1. Õè÷ýýëèéã óðüä÷èëàí áýëòãýõ
Õè÷ýýë çààõ áàãø ã¿éöýòãýíý.
Õàìò îëîí, àõìàä áàãø, èõ äýýä ñóðãóóëèéí áàãø íàð çºâëºíº.
(Õè÷ýýëèéí òºëºâëºãºº, ñóðàã÷äûí òàíèëöóóëãà, ñóäàëãààíû ìàòåðèàë,
íýãæ
õè÷ýýëèéí êèððèêþëèì, àæèãëàëòûí ìîíèòîðèíãèéí õóóäàñ, ñóðàã÷äûí
ñýòãýãäýë
àâàõ õóóäàñ, áóñàä ìàòåðèàë)
2. Õè÷ýýë çààõ, çààæ áóé õè÷ýýëä àæèãëàëò õèéõ
áàãø, ñóðàã÷èä, àæèãëàã÷èä îðîëöîíî.
áàãøèéí çîðèëãî, àæèãëàã÷èéí çîðèëãî òîäîðõîé áàéíà
3. Õè÷ýýëèéí äàðààõ íýãäñýí õýëýëö¿¿ëýã
õýëýö¿¿ëýã õºòëºã÷
õè÷ýýë çààñàí áàãø,
àæèãëàã÷èä
çºâëºã÷ áàãø

12. Õè÷ýýëèéí äàðààõ õýëýëö¿¿ëýãò áàðèìòëàõ æóðàì
Õýëýëö¿¿ëýã õºòëºã÷ :
-õè÷ýýëèéí çîðèëãî áîëîí çîðèëòûí òàëààð òîäîðõîé îéëãîëòòîé áàéæ ¿ð
àøèãòàé çîõèîí áàéãóóëàõ ¿¿ðýãòýé
- àñóóäàë äýâø¿¿ëæ õýëýö¿¿ëãèéã ºðí¿¿ëæ áàéíà.
Àæèãëàëò õèéõ õ¿ì¿¿ñ :
-Àæèãëàëò ýõëýõýýñ ºìíº õè÷ýýëèéí õºòºëáºðòýé òàíèëöàí áàãøèéí çîðüæ
áàéãàà ç¿éëèéã îéëãîñîí áàéíà.
- ªºðèéí ç¿ãýýñ óã Æþã¸-êýíêþä îðîëöîõ çîðèëãîî òîãòîîñîí áàéíà.
- Õ¿¿õäèéí áîëîí áàãøèéí àëäàà ò¿¿íèé øàëòãààíûã èëð¿¿ëýõ, àíàëèç õèéõ,
ò¿¿íèéã çàñàõ áîëîìæèéã òóíãààõ
- Îëîëòûã ººðèéí õè÷ýýë äýýð õýðõýí òóñãàõ òàëààð òóíãààí, ýðýãö¿¿ëýõ
- Ø¿¿ìæëýëýýñ çàéëñõèéõ, á¿òýýë÷ ñàíààã äýìæèõýä àíõàðàõ
(3 ìàãòààä 2 ñàíóóëàõ )
Ñàíàë áîäëîî ñîëèëöñîíû ýöýñò òîäîðõîé øèéäýëä õ¿ðñýí áàéíà.

13. Ñàéí õè÷ýýëä çàéëøã¿é áàéõ íºõöºë
 Õ¿¿õäèéã ººðèéí ¿ð ìýò õàéðëàæ, òýäíèé
ºñºëò õºãæëèéã õ¿ëýýöòýé äýìæèõ áàãøèéí
õàëóóí äóëààí ñýòãýë
 Áîëîâñðîëûí à÷ õîëáîãäîë, ñóäëàãäàõóóíû
òàëààðõ ìýðãýæëèéí ìýäëýã

14. Àíõààðàë òàâüñàíä áàÿðëàëàà