Επιληψία και ψυχοθεραπεία
δημιουργικήπροσαρμογή σε ένα
ρευστό πεδίο
Συνεργασία της Ελληνικής Εταιρίας Ψυχοθεραπείας Gestalt
με την Ελληνική Εθνική Ένωση κατά της Επιληψίας
Ι. Αλεξιά, Ν. Γκιόκα,Ι. Κάτο,
Λ. Καψιώτη, Ε. Μυλωνά,Γ. Σκανδάμη,Π. Τράμπα,
ΗΗ GestaltGestalt είναικάτι περισσότεροείναι κάτι περισσότερο
από μια ψυχοθεραπευτικήαπό μια ψυχοθεραπευτική
προσέγγισηπροσέγγιση
• L. Perls :“L. Perls :“Η ψυχοθεραπεία είναι και ένα πολιτικό έργο. ΌτανΗ ψυχοθεραπεία είναι και ένα πολιτικό έργο. Όταν
εργάζεσαι με ανθρώπινα όντα και έρχεσαι στο σημείο, πουεργάζεσαι με ανθρώπινα όντα και έρχεσαι στο σημείο, που
αρχίζουν να σκέφτονται ανεξάρτητα - είναι πολιτικό έργο καιαρχίζουν να σκέφτονται ανεξάρτητα - είναι πολιτικό έργο και
έχειέχει αντίκτυπο στην κοινωνία,αντίκτυπο στην κοινωνία, ακόμη και αν μπορούμε ναακόμη και αν μπορούμε να
δουλεύουμε μόνο με ένα μικρό αριθμό ατόμωνδουλεύουμε μόνο με ένα μικρό αριθμό ατόμων”” ((SchulthesSchulthes
P. quote fromP. quote from Μ.Μ. ParlettParlett , 1999, 1999))
Δουλεύοντας στην ψυχοθεραπεία δουλεύουμε με ανθρώπινοΔουλεύοντας στην ψυχοθεραπεία δουλεύουμε με ανθρώπινο
πόνο (σε ατομικό και σε κοινωνικό επίπεδο)πόνο (σε ατομικό και σε κοινωνικό επίπεδο)
4.
Θεωρία πεδίου: συνεχήςΘεωρία πεδίου : συνεχής
ανταλλαγή οργανισμού-ανταλλαγή οργανισμού-
περιβάλλοντοςπεριβάλλοντος
«μικρές αλλαγές μπορούν«μικρές αλλαγές μπορούν
να φέρουν μεγάλεςνα φέρουν μεγάλες
συνέπειες»συνέπειες»
Ένας από τους στόχους τηςΈνας από τους στόχους της
θεραπείας Gestaltθεραπείας Gestalt:: « να« να
μπορέσουν οι άνθρωποι ναμπορέσουν οι άνθρωποι να
λάβουν μέρος στηνλάβουν μέρος στην
κοινωνία και να είναι απόκοινωνία και να είναι από
κοινού υπεύθυνοι»κοινού υπεύθυνοι»
Επιληψία
• Τι είναιΤιείναι η επιληψία;η επιληψία;
• Τι είναι η επιληπτική κρίση;Τι είναι η επιληπτική κρίση;
• Μορφές επιληψίαςΜορφές επιληψίας
• 7-10% του πληθυσμού θα7-10% του πληθυσμού θα
έχει ένα επεισόδιοέχει ένα επεισόδιο
επιληπτικής κρίσης κάποιαεπιληπτικής κρίσης κάποια
στιγμή στη ζωή τουστιγμή στη ζωή του
• Στην Ελλάδα υπάρχουνΣτην Ελλάδα υπάρχουν
περίπου 100.000 άτομα μεπερίπου 100.000 άτομα με
επιληψίαεπιληψία
7.
ΘέματαΘέματα
• ΦόβοςΦόβος
• Ντροπή-στίγμαΝτροπή-στίγμα
•ΥπερπροστασίαΥπερπροστασία
• Μικρές κρίσειςΜικρές κρίσεις
• Ελπίδα για μία ζωήΕλπίδα για μία ζωή
χωρίς φάρμακαχωρίς φάρμακα
• Φόβος για το ξαφνικόΦόβος για το ξαφνικό
των κρίσεωντων κρίσεων
• Δεν περιορίζει –Δεν περιορίζει –
φυσιολογική ζωήφυσιολογική ζωή
• Πολλές ασχολίεςΠολλές ασχολίες
• Έντονο άγχοςΈντονο άγχος
• Αίσθηση ανικανότηταςΑίσθηση ανικανότητας
• Πίστη στον εαυτόΠίστη στον εαυτό
• Διάβασμα, γνώσειςΔιάβασμα, γνώσεις
• Κοινωνική ζωήΚοινωνική ζωή
8.
Ψυχοθεραπεία και ΕπιληψίαΨυχοθεραπείακαι Επιληψία
• Τι έχει να προσφέρει η ψυχοθεραπεία και εμείς ωςΤι έχει να προσφέρει η ψυχοθεραπεία και εμείς ως
ψυχοθεραπεύτριες σε αυτούς τους ανθρώπους;ψυχοθεραπεύτριες σε αυτούς τους ανθρώπους;
• Διαδικασία ομάδαςΔιαδικασία ομάδας
• Διαδικασία ατομικώνΔιαδικασία ατομικών
• Διαδικασία θεραπευτώνΔιαδικασία θεραπευτών
9.
Διαδικασία ομάδας -ΔιάγνωσηΔιαδικασία ομάδας - Διάγνωση
• Επιληψία: κυρίαρχη μορφήΕπιληψία: κυρίαρχη μορφή
• Άλλες ανάγκες, επιθυμίες, ικανότητες : φόντοΆλλες ανάγκες, επιθυμίες, ικανότητες : φόντο
• Ενίσχυση της ακαμψίας από το περιβάλλον εξαιτίαςΕνίσχυση της ακαμψίας από το περιβάλλον εξαιτίας
του φόβου της προστασίας ή της ντροπήςτου φόβου της προστασίας ή της ντροπής
• Περιορισμός του αυθορμητισμού, της περιπέτειας,Περιορισμός του αυθορμητισμού, της περιπέτειας,
του παιχνιδιούτου παιχνιδιού
• Οργάνωση της αντίληψης του ατόμου γύρω από τηνΟργάνωση της αντίληψης του ατόμου γύρω από την
ταμπέλα της επιληψίαςταμπέλα της επιληψίας
10.
• Μπλοκάρισμα στηνομαλή και αδιάσπαστη ροή τωνΜπλοκάρισμα στην ομαλή και αδιάσπαστη ροή των
μορφώνμορφών
• Ακαμψία στον σχηματισμό της μορφήςΑκαμψία στον σχηματισμό της μορφής
• Μη ολοκλήρωση μιας επαρκούςΜη ολοκλήρωση μιας επαρκούς GestaltGestalt
• Ανοιχτοί λογαριασμοί – Αναζήτηση ολοκλήρωσηςΑνοιχτοί λογαριασμοί – Αναζήτηση ολοκλήρωσης
• Καταναγκασμός της επανάληψηςΚαταναγκασμός της επανάληψης
• Παγιωμένη μορφή/Παγιωμένη μορφή/ GestaltGestalt
• Πολώσεις (εαυτός-άλλος/ ασθένεια-υγεία/ αστάθεια-Πολώσεις (εαυτός-άλλος/ ασθένεια-υγεία/ αστάθεια-
σταθερότητα)σταθερότητα)
• ΠροβολήΠροβολή
11.
Θεραπευτική ΔιαδικασίαΘεραπευτική Διαδικασία
Ομάδαατόμων με επιληψίαΟμάδα ατόμων με επιληψία
• Προϋπάρχουσα ομάδα (χωρίς ψυχοθεραπευτή ωςΠροϋπάρχουσα ομάδα (χωρίς ψυχοθεραπευτή ως
συντονιστή)συντονιστή)
• Γνωριμία, πλησίασμα, δυσκολίεςΓνωριμία, πλησίασμα, δυσκολίες
• Σταθερή παρουσίαΣταθερή παρουσία
• Μοίρασμα, διάλογος, ενεργητική συμμετοχήΜοίρασμα, διάλογος, ενεργητική συμμετοχή
• Ισότιμη σχέσηΙσότιμη σχέση
• Μείωση αντίστασηςΜείωση αντίστασης
12.
Θεραπευτική ΔιαδικασίαΘεραπευτική Διαδικασία
Ομάδαατόμων με επιληψίαΟμάδα ατόμων με επιληψία
• Ανάδυση περισσότερων μορφώνΑνάδυση περισσότερων μορφών
• Δημιουργία σταθερού εδάφους/ασφαλούςΔημιουργία σταθερού εδάφους/ασφαλούς
τόπουτόπου
• Έκφραση ανάγκης για εστίαση/«δουλειά» σεΈκφραση ανάγκης για εστίαση/«δουλειά» σε
συγκεκριμένα θέματασυγκεκριμένα θέματα
• Δέσμευση στη διαδικασίαΔέσμευση στη διαδικασία
13.
Θεραπευτική διαδικασίαΘεραπευτική διαδικασία
ατομικάραντεβούατομικά ραντεβού
• Ατομικές συνεδρίες ( 12+12) σε ασθενείς ή φροντιστέςΑτομικές συνεδρίες ( 12+12) σε ασθενείς ή φροντιστές
• Η επιληψία εδώ δεν είναι η κυρίαρχη μορφήΗ επιληψία εδώ δεν είναι η κυρίαρχη μορφή
• Το κίνητρο και τα θέματα που φέρνουν είναι κοινά με αυτάΤο κίνητρο και τα θέματα που φέρνουν είναι κοινά με αυτά
που συναντάμε εκτός του πλαισίου της Ένωσηςπου συναντάμε εκτός του πλαισίου της Ένωσης
• Δυσκολίες σε σχέση με την επιληψία και σχέσεις/Δυσκολίες σε σχέση με την επιληψία και σχέσεις/
σπουδές/εργασίασπουδές/εργασία
• Φόβος/αγωνία και χαρά/ελπίδα/όνειραΦόβος/αγωνία και χαρά/ελπίδα/όνειρα
• Ευρύ φάσμα διαταραχώνΕυρύ φάσμα διαταραχών Ανάγκη αρχικής αξιολόγησηςΑνάγκη αρχικής αξιολόγησης
• Μικρός αριθμός ραντεβούΜικρός αριθμός ραντεβού Παρέμβαση στην κρίση,Παρέμβαση στην κρίση,
υποστήριξη, γείωση επίγνωσηυποστήριξη, γείωση επίγνωση
• Ακυρώσεις συνεδριώνΑκυρώσεις συνεδριών Σαφή όριαΣαφή όρια
• Διαγνωστικά θέματα : Πολώσεις, ενδοβολές, αναστροφήΔιαγνωστικά θέματα : Πολώσεις, ενδοβολές, αναστροφή
P. LichtenbergP. Lichtenberg
•„„The trick for those who want to be agents ofThe trick for those who want to be agents of
social change is to find the change side insocial change is to find the change side in
many people, from many walks of life and allmany people, from many walks of life and all
social classes, and to bind together in commonsocial classes, and to bind together in common
purpose all who want to move forward a newpurpose all who want to move forward a new
world of equalityworld of equality””..
16.
Εποπτεία ομάδαςΕποπτεία ομάδας
•Παράλληλη διαδικασίαΠαράλληλη διαδικασία
• ΑπαίτησηΑπαίτηση
• Είμαι αρκετή;Είμαι αρκετή;
• Ποίος είναι απέναντί μου;Ποίος είναι απέναντί μου;
17.
ΒιβλιογραφίαΒιβλιογραφία
• Εισαγωγή στηνΨυχοθεραπεία Gestalt.Βασικές έννοιες, αρχές και εφαρμογές. Gestalt Foundation.Εισαγωγή στην Ψυχοθεραπεία Gestalt.Βασικές έννοιες, αρχές και εφαρμογές. Gestalt Foundation.
Κέντρο Ψυχοθεραπείας και Εκπαίδευσης.Κέντρο Ψυχοθεραπείας και Εκπαίδευσης.
• Estrup L. Whats Behind the empty chair” dvd 2014Estrup L. Whats Behind the empty chair” dvd 2014
• Goodman P. Paul Goodman changed my life http.www.youtube.com/watch?Goodman P. Paul Goodman changed my life http.www.youtube.com/watch?
v=prHtmk7yfucv=prHtmk7yfuc
• Jacobs L., Hycner R., The Healing relation in Gestalt Therapy, 1995, The GestaltJacobs L., Hycner R., The Healing relation in Gestalt Therapy, 1995, The Gestalt
Journal Press, inc.Journal Press, inc.
• Lichtenberg P. Undoing the clinch of oppresion, 1990, Gestalt Press BookLichtenberg P. Undoing the clinch of oppresion, 1990, Gestalt Press Book
• Perls , F. (1947). Ego, Hunger & Aggression: A Revision of Freud's Theory andPerls , F. (1947). Ego, Hunger & Aggression: A Revision of Freud's Theory and
Method. Highland, New York: Gestalt Journal PressMethod. Highland, New York: Gestalt Journal Press
• Perls, F., Hefferline R.F. & Goodman P. (1951). Gestalt Therapy: Excitement &Perls, F., Hefferline R.F. & Goodman P. (1951). Gestalt Therapy: Excitement &
Growth In The Human Personality. London: Souvenir PressGrowth In The Human Personality. London: Souvenir Press
• Polster, E. & Polster, M. (1973). Gestalt Therapy Integrated. New York: VintagePolster, E. & Polster, M. (1973). Gestalt Therapy Integrated. New York: Vintage
BooksBooks
• Schulthes P. 2015Schulthes P. 2015 inin “Yes we care” boekdrukker.n“Yes we care” boekdrukker.n