ДНХ-ийн нийлэгжил 
Бэлтгэсэн:11A A.Өлзийтөгс 
By PresenterMedia.com
ДНХ-ийн нийлэгжилийн бүтэц 
ДНХ-ийн нийлэгжилийн процес 
•Зорилт 
ДНХ-ийн нийлэгжил гэж юу вэ? 
Зорилт 1 
Зорилт 2 
Зорилт 3
•ДНХ-ийн нийлэгжил 
• ДНХ-ийн нийлэгжил гэж юу вэ? 
ДНХ-ийн нийлэгжил гэдэг нь олон ферментийн 
тусламжтайгаар молекулын түвшинд явагддаг 
процесс юм. 
• ДНХ-ийн нийлэгжил хаана явагдах вэ? 
Эсийн хуваагдлын интервазын S үе 
шатанд бөөмийн шингэнд явагдана 
•
•ДНХ полимераза ферментийн бүтэц 
• Бактерийн эсэд ДНХ 
молекулын нийлэгжилтийг 
хариуцсан гурван ДНХ 
полимераза фермент ( 
ДНХ полимераза I, ДНХ 
полимераза II, ДНХ 
полимераза III) байдаг. 
Тэд бүгд 3 экзонуклеазын 
идэвхитэй учир ДНХ 
нийлэгжилтийн үед 
гарсан алдааг засах 
чадвар бүхий 
ферментүүд юм. 
ДНХ 
полимераза 
I II III
•ДНХ полимераза I 
• 911 аминхүчлээс бүрдсэн, 109000 D 
мол.жинтэй ферментийг хязгаартай задралын 
туршилтаар хоёр дэд бүтцээс тогтож байгааг 
илрүүлжээ. Том нь ДНХ полимеразын 
идэвхтэйгээс гадна 3 экзонуклеазын идэвхи 
бүхий дэд бүтэц юм. Жижиг нь 5 
экзонуклеазын идэвхитэй байдаг учир 5 
төгсгөлд үйлчилж моно-олигонуклеотидыг 
салгаж өгдөг байна. 5экзонуклеазын идэвхи 
нь ДНХ гинжийн уртасах чиглэлтэй ижил. 
Өөрөөр хэлбэл нийлэгжилтийн өмнө замаа 
шалгаж засч байдаг байна. 
Иймээс 5 экзонуклеазын идэвхи нь праймаза 
ферментийн нийлэгжүүлсэн өдөөгчийг нэг 
нэгээр салгаж өгдөг. Үүнээс гадна алдааг засч 
репарацид оролцдог. Эсэд 400 зуу орчим 
байдаг
•ДНХ полимераза II 
• 120000 D хэмжээтэй, полимеразын ба 3 
экзонуклеазын идэвхитэй, хэдэн арван 
нуклеотидын тасархайг нийлэгжүүлэх 
чадвартай тул репарацинд оролцдог фермент 
юм. Уг фермент эсэд ДНХ полимераза I 
ферментийг бодвол хэд дахин бага байдаг 
байна 
Иймээс 5 экзонуклеазын идэвхи нь праймаза 
ферментийн нийлэгжүүлсэн өдөөгчийг нэг 
нэгээр салгаж өгдөг. Үүнээс гадна алдааг засч 
репарацид оролцдог. Эсэд 400 зуу орчим 
байдаг. ДНХ полимераза II 120000 D 
хэмжээтэй, полимеразын ба 3 экзонуклеазын 
идэвхитэй, хэдэн арван нуклеотидын 
тасархайг нийлэгжүүлэх чадвартай тул 
репарацинд оролцдог фермент юм. Уг 
фермент эсэд ДНХ полимераза I ферментийг 
бодвол хэд дахин бага байдаг байна
•ДНХ полимераза III 
• E.coli-ийн эсэд ДНХ-ийн 
репликацийг хариуцсан гол фермент 
юм. Түүний тоо ширхэг репликацийн 
эхлэл хэсэг болох ori–оос шууд 
хамааралтай байна. Өөрөөр хэлбэл 
репликацийн сэрээ бүр дээр ДНХ 
полимераза фермент III суух тул 
үүссэн репликацийн сэрээний тоотой 
адил байдаг. ДНХ полимераза III нь 7 
дэд бүтэцтэй, нийлбэр жингээрээ 500 
kD тэнцэнэ.
ТОПОИЗОМЕРАЗА 
• Топоизомераза фермент 
ДНХ-ийн хоймсон 
мушгианы эрчийг харуулах 
үүрэгтэй. 
ХЕЛИКАЗА 
• Уг фермент нь ДНХ-ийн 
хоймсон мушгианы голоор 
явж, азотлог сууриудыг 
холбосон устөрөгчийн 
холбоонуудыг таслан 2 
гинжийг салгах маягаар 
ДНХ-ийн 2 сэрээ үүсгэнэ. 
Үүнийг реплекацийн сэрээ 
гэнэ. 
•ферментүүд
ДНХ-ийн нийлэгжилийн процес 
•https://www.youtube.com/watch?v=S6zbX6bsvXI
Анхаарал 
тавьсанд 
баярлалаа

днх ийн нийлэгжил

  • 1.
    ДНХ-ийн нийлэгжил Бэлтгэсэн:11AA.Өлзийтөгс By PresenterMedia.com
  • 2.
    ДНХ-ийн нийлэгжилийн бүтэц ДНХ-ийн нийлэгжилийн процес •Зорилт ДНХ-ийн нийлэгжил гэж юу вэ? Зорилт 1 Зорилт 2 Зорилт 3
  • 3.
    •ДНХ-ийн нийлэгжил •ДНХ-ийн нийлэгжил гэж юу вэ? ДНХ-ийн нийлэгжил гэдэг нь олон ферментийн тусламжтайгаар молекулын түвшинд явагддаг процесс юм. • ДНХ-ийн нийлэгжил хаана явагдах вэ? Эсийн хуваагдлын интервазын S үе шатанд бөөмийн шингэнд явагдана •
  • 4.
    •ДНХ полимераза ферментийнбүтэц • Бактерийн эсэд ДНХ молекулын нийлэгжилтийг хариуцсан гурван ДНХ полимераза фермент ( ДНХ полимераза I, ДНХ полимераза II, ДНХ полимераза III) байдаг. Тэд бүгд 3 экзонуклеазын идэвхитэй учир ДНХ нийлэгжилтийн үед гарсан алдааг засах чадвар бүхий ферментүүд юм. ДНХ полимераза I II III
  • 5.
    •ДНХ полимераза I • 911 аминхүчлээс бүрдсэн, 109000 D мол.жинтэй ферментийг хязгаартай задралын туршилтаар хоёр дэд бүтцээс тогтож байгааг илрүүлжээ. Том нь ДНХ полимеразын идэвхтэйгээс гадна 3 экзонуклеазын идэвхи бүхий дэд бүтэц юм. Жижиг нь 5 экзонуклеазын идэвхитэй байдаг учир 5 төгсгөлд үйлчилж моно-олигонуклеотидыг салгаж өгдөг байна. 5экзонуклеазын идэвхи нь ДНХ гинжийн уртасах чиглэлтэй ижил. Өөрөөр хэлбэл нийлэгжилтийн өмнө замаа шалгаж засч байдаг байна. Иймээс 5 экзонуклеазын идэвхи нь праймаза ферментийн нийлэгжүүлсэн өдөөгчийг нэг нэгээр салгаж өгдөг. Үүнээс гадна алдааг засч репарацид оролцдог. Эсэд 400 зуу орчим байдаг
  • 6.
    •ДНХ полимераза II • 120000 D хэмжээтэй, полимеразын ба 3 экзонуклеазын идэвхитэй, хэдэн арван нуклеотидын тасархайг нийлэгжүүлэх чадвартай тул репарацинд оролцдог фермент юм. Уг фермент эсэд ДНХ полимераза I ферментийг бодвол хэд дахин бага байдаг байна Иймээс 5 экзонуклеазын идэвхи нь праймаза ферментийн нийлэгжүүлсэн өдөөгчийг нэг нэгээр салгаж өгдөг. Үүнээс гадна алдааг засч репарацид оролцдог. Эсэд 400 зуу орчим байдаг. ДНХ полимераза II 120000 D хэмжээтэй, полимеразын ба 3 экзонуклеазын идэвхитэй, хэдэн арван нуклеотидын тасархайг нийлэгжүүлэх чадвартай тул репарацинд оролцдог фермент юм. Уг фермент эсэд ДНХ полимераза I ферментийг бодвол хэд дахин бага байдаг байна
  • 7.
    •ДНХ полимераза III • E.coli-ийн эсэд ДНХ-ийн репликацийг хариуцсан гол фермент юм. Түүний тоо ширхэг репликацийн эхлэл хэсэг болох ori–оос шууд хамааралтай байна. Өөрөөр хэлбэл репликацийн сэрээ бүр дээр ДНХ полимераза фермент III суух тул үүссэн репликацийн сэрээний тоотой адил байдаг. ДНХ полимераза III нь 7 дэд бүтэцтэй, нийлбэр жингээрээ 500 kD тэнцэнэ.
  • 8.
    ТОПОИЗОМЕРАЗА • Топоизомеразафермент ДНХ-ийн хоймсон мушгианы эрчийг харуулах үүрэгтэй. ХЕЛИКАЗА • Уг фермент нь ДНХ-ийн хоймсон мушгианы голоор явж, азотлог сууриудыг холбосон устөрөгчийн холбоонуудыг таслан 2 гинжийг салгах маягаар ДНХ-ийн 2 сэрээ үүсгэнэ. Үүнийг реплекацийн сэрээ гэнэ. •ферментүүд
  • 9.
    ДНХ-ийн нийлэгжилийн процес •https://www.youtube.com/watch?v=S6zbX6bsvXI
  • 10.