คำานำา
การ์ตูนฉบับนี้จัดทำาขึ้นเพื่อให้ความรู้แก่ประชาชน
เกี่ยวกับคดีปราสาทพระวิหาร
โดยรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ
และได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงการต่างประเทศ
และส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาและข้อมูลในการ์ตูนฉบับนี้
ไม่สามารถนำาไปใช้อ้างอิงทางกฎหมายได้

คณะผู้จัดทำา
สิงหาคม 2556

1
แนะนำา

ตัวละคร

ผู้ใหญ่เพิ่ม

อายุ 60 ปี
ผู้รอบรู้ประจำาหมู่บ้าน
ชอบติดตามข่าวสารบ้านเมือง

ลุงสม

อายุ 55 ปี
เจ้าของร้านกาแฟลุงสม
เพื่อนสนิทผู้ใหญ่เพิ่ม
เป็นคนช่างสงสัย
ชอบถามนั่นถามนี่

ตาชอบ

อายุ 65 ปี
ชอบซัก ชอบถาม ชอบแสดงความคิดเห็น
มักมีคำาพูดติดปากคือ “ข้ารู้ ข้าเกิดทัน”
มีฉายาว่า ชอบรอบรู้

2
ตาชม

อายุ 70 ปี
พี่ชายแท้ ๆ ของตาชอบ แต่บางครั้ง
ก็เถียงกับตาชอบ เวลาพูดว่าข้าเกิดทัน
ตาชมก็จะบอกว่า “แต่ข้าเกิดก่อน”

บุ้ง

อายุ 14 ปี
หลานสาวลุงสม
เป็นเด็กฉลาด มีนิสัยชอบใฝ่หาความรู้
ขยัน ชอบช่วยงานที่ร้านลุงสม
โดยเฉพาะช่วงโรงเรียนปดเทอม

นายอำาเภอ

อายุ 45 ปี
เป็นนักปกครอง นักกฎหมาย
มีความซื่อสัตย์ รักความยุติธรรม
มีความรู้ ความสามารถ และ
มีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาประเทศให้ก้าวหน้า

3
เรื่องมันก็ผ่าน
มาตั้ง 50 ปีแล้ว
ยังจะมาฟ้องร้อง
อะไรกันอีก

หงุดหงิด
อะไรแต่เช้าจ๊ะ
ลุงสม

ก็อ่านข่าวเรื่อง
คดีปราสาทพระวิหาร
แล้วไม่เข้าใจ

4

ลุงจำาได้ว่า
คดีนี้มันจบไป
ตังแต่ลงยังเด็ก
้
ุ
แล้วจะมา
ฟ้องร้อง
อะไรกันอีก
เหมือน
เดิมนะ

เอ็งมาก็ดี
ข้ากำาลังมีเรื่อง
สงสัยพอดีเลย

เพราะข้าจำาได้ว่า
คดีนี้มันจบไป
ตั้ง 40-50 ปี
แล้วนี่

จ้ะ
ผู้ใหญ่
เพิ่ม

ไอ้ที่บอกว่าไทยเพิ่งไปขึ้นศาลโลก
คดีปราสาทพระวิหาร
เมื่ออาทิตย์ที่แล้วเนี่ย
มันยังไงกัน

ได้แล้วจ้ะ
กาแฟร้อนเข้ม ๆ

5
อืม คืออย่างนี้
จากที่ข้าดูการถ่ายทอดสด
ทางทีวี สรุปว่า ศาลโลกเค้ามี
คำาตัดสินให้ปราสาทเป็นของ
กัมพูชาไปแล้วตั้งแต่
ปี 2505 โน้น

และให้ไทยออกจาก
ปราสาทและบริเวณใกล้เคียง
แม้รัฐบาลไทยในสมัยนั้น
จะไม่เห็นด้วยกับคำาตัดสิน
ของศาลโลก

แต่ก็ยอมทำาตาม
คำาตัดสินในฐานะ
สมาชิกสหประชาชาติ
โดยสงวนสิทธิ์ของเรา
ในอนาคตไว้

6

และที่สำาคัญ
กัมพูชาเองก็ยอมรับแล้วว่า
ไทยได้ทำาตามคำาตัดสิน
ของศาลโลก
เป็นที่เรียบร้อยแล้ว
เมื่อ 28 เมษา 2554
ทางกัมพูชาได้ขอให้
ศาลโลกตีความ
คำาตัดสินคดีนี้

ก็นั่นนะซิ ข้าก็จำาได้แบบนั้น
แล้วยังจะฟ้องร้องอะไรกันอีก

โดยกัมพูชา
อ้างว่าบริเวณ
ใกล้เคียงปราสาท
จะต้องเป็นไปตาม
แผนที่ 1:200,000

และไทยจะ
ต้องถอนทหาร
ออกจากพืนทีนน
้ ่ ้ั
ตลอดไป

ยกตัวอย่าง
ข้ากับเอ็งมีปัญหา
กันเรื่องบ้าน

7
เอ็งไปฟ้องศาลว่าบ้านเป็นของเอ็ง และให้ข้าออกมาจากบ้านของเอ็ง
ศาลตัดสินว่า บ้านตั้งอยู่บนที่ดินของเอ็ง และให้ข้าออกมาจากบ้านและ
บริเวณบ้านที่อยู่ในที่ดินของเอ็ง

ตั้งแต่นั้นมา ข้าก็ได้ออกมาแล้ว
และได้ล้อมรั้วบริเวณนั้นให้เอ็ง
ไปแล้ว ตอนนั้นเอ็งก็ยอมรับ

ออ เอ็งจะเปรียบเทียบว่า
บ้านก็คือตัวปราสาท
ส่วนบริเวณบ้านก็คือบริเวณ
ใกล้เคียงปราสาทใช่ไหม

แต่พอมาวันนี้ 50 ปีผ่านไป
เอ็งไปฟ้องศาลอีกว่า บริเวณบ้านในทีดน
่ ิ
ของเอ็งมีมากกว่าบริเวณที่ข้าล้อมรั้วให้
ซึ่งบริเวณที่เอ็งไปฟ้องขอเพิ่มนั้น
ลำ้าเข้ามาในที่ดินของข้า

ใช่แล้ว
แล้วเอ็งเคยได้ยิน
เรื่องพื้นที่พิพาท
4.6 ตารางกิโลเมตร
ที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน
มานี้เองไหม?

ข้าก็อ่านเจอ
ในหนังสือพิมพ์อยู่
แต่ไม่ค่อย
เข้าใจ

8
พื้นที่อ้างสิทธิทับซ้อน
ประมาณ 4.6 ตารางกิโลเมตร

พื้นที่ที่ว่านี้ ก็คือ พื้นที่พิพาทที่เกิดจากกัมพูชา
ไปยื่นจดทะเบียนปราสาทเป็นมรดกโลก
แต่ฝ่ายเดียวในปี 2550 แม้ไทยจะเสนอให้
ยื่นร่วมกันหลายครั้ง แต่กัมพูชาก็ไม่เอาด้วย
และในการขึ้นทะเบียน ปกติจะต้องมีพื้นที่รอบ ๆ
ปราสาทด้วย ทำาให้กัมพูชาต้องการใช้พื้นที่
ลำ้าดินแดนไทยเข้ามาเป็นเนื้อที่ประมาณ
4.6 ตารางกิโลเมตร ซึ่งไทยก็ยอมไม่ได้

ออ

มันเป็นแบบนี้
นี่เอง

9
กัมพูชาจะ
เอามาฟ้องไม่ได้
เพราะไทย
ไม่ได้รับอำานาจ
ศาลโลกแล้ว

ใช่แล้ว เรื่องพื้นที่
4.6 ตารางกิโลเมตร
เป็นเรื่องใหม่ ไม่เกี่ยว
กับคดีปี 2505

กลับมาเรื่องข่าว
ที่เอ็งถาม
วันที่ 15-19 เมษา 56
ที่ผ่านมา
ไทยและกัมพูชาได้ไป
ให้การเพิ่มเติมต่อศาลโลก
เพื่อเน้นยำ้าข้อต่อสู้
ทางกฎหมาย
ตามเอกสารข้อเขียน
ของแต่ละฝ่าย
หลังจากนี้
ศาลก็จะดูทั้งเอกสาร
ข้อเขียนที่ทั้งสองฝ่าย
ได้จดทำาส่งไปก่อนหน้านี้
ั
พร้อมทั้งคำาให้การ
ที่กล่าวต่อศาลเพื่อใช้
ในการตัดสินคดี

ซึ่งที่ผ่านมา
ศาลจะใช้เวลาเฉลี่ย
ประมาณ 6 เดือน
ในการจัดทำาคำาตัดสิน
กว่าจะรู้ผลก็นู้นแหละ
ปลายปี 2556

10

ทำาไม
นาน
จัง
ศาลโลกมีคดี
ที่ต้องทำาตั้งหลาย
คดี ไม่ใช่คดีนี้
คดีเดียว

และก็ต้อง
พิจารณาแต่ละคดี
อย่างละเอียดรอบคอบ
จะให้ทำาลวก ๆ
ได้ยังไง..

!!
ตาชอบ
มา

ข้ากลับ
บ้านดีกว่า
คุยด้วยแล้ว
ปวดหัว

11

ก็ข้าอยากรู้
คำาตัดสิน
ไว ๆ
ไปไหนละ
ผู้ใหญ่เพิ่ม
ไม่อยู่คุยกัน
ก่อน

ไม่เอาละ
คุยกับเอ็งแล้ว
ข้าปวดหัว

แล้วเมื่อกี้
คุยเรืองอะไรกัน
่

12
13
เอ็งจะพา
ตาชอบมาด้วย
ทำาไม คุยด้วย
แล้วข้าปวดหัว

ก็ข้ากับตาชอบ
เถียงกันเรื่องศาลโลกว่า
อันที่จริงแล้วไทยเรา
ไม่ไปขึ้นศาลได้ไหม

ตอนนี้เราก็ไม่รู้ใช่มั้ย
ว่าศาลโลกจะมีคำาตัดสิน
ออกมาในรูปแบบไหน

14

แล้วถ้าไม่ไป
จะเกิดอะไรขึ้น
ในเมื่อเราได้ทำาตามคำาตัดสินของศาลโลกไปแล้วตั้งแต่ปี 2505 นู้น

และกัมพูชาเองก็
ยอมรับว่าไทยเราได้ทำาตาม
คำาตัดสินไปแล้ว อีกอย่าง
ไทยก็ประกาศไม่รับอำานาจ
ศาลโลกอีกต่อไปแล้ว

ถ้าอย่างนั้น
เราก็ไม่ต้องไป
ศาลโลกก็ได้ซิ
รอบนี้ที่ไทย
ไปสู้คดีก็เพื่อให้ศาลโลก
เห็นว่าการฟ้องร้อง
ครั้งนี้ของกัมพูชา
ไม่เกี่ยวกับคดีเดิมเลย

15
อีกอย่างนึง
การไปศาลโลกครั้งนี้
ไม่ใช่การไปทวงคืน
ปราสาทพระวิหารนะ
เพราะมันจบไปแล้ว
และตอนนี้ก็ไม่สามารถ
เปลี่ยนแปลงคำาตัดสิน
ได้แล้ว

แต่เป็นการฟ้องในคดีใหม่ที่เกี่ยวกับปัญหา
เรื่องเขตแดน ก็ไอ้เรื่องพื้นที่ที่อ้างสิทธิ
ทับซ้อนกัน 4.6 ตารางกิโลเมตร น่ะแหละ
ซึ่งมันเป็นปัญหาใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้น
เมื่อไม่นานมานี้เอง และเป็นเรื่องที่ทั้งสองฝ่าย
จะต้องมาเจรจากัน ไม่ใช่ให้ศาลโลกตีความ
อย่างที่กัมพูชาอ้าง

ใช่ ๆ อันนี้ข้า
ก็อ่านเจอใน
หนังสือพิมพ์ว่า
เปลี่ยนแปลง
คำาตัดสิน
ไม่ได้แล้ว

สรุปก็คือ เราได้บอกศาลมาตลอดว่า ที่กัมพูชาฟ้องน่ะเป็นคดีใหม่
ซึ่งทำาไม่ได้เพราะไทยไม่ได้รับอำานาจศาลมาตั้งแต่จบคดีปราสาท
พระวิหารเมื่อ 50 ปีที่แล้ว

แล้วถ้า
ไทยไม่ไป
ศาลโลก
ล่ะ

ศาลโลกจะทำาอะไรได้
อีกอย่าง พวกเอ็งเชื่อข้าซิ
ข้ารู้ ข้าเกิดทัน

16
แต่ถ้าไทยเราไม่ไป
แล้วศาลจะรู้มั้ยว่า
เราคัดค้าน

แล้วในที่สุด
เมื่อตัดสินออกมา
ก็มีผลผูกพัน
ประเทศไทย
อยู่ดี

และศาลก็
จะได้ฟังความ
ข้างเดียวจาก
กัมพูชาน่ะสิ

?

?

ยกตัวอย่าง
ถ้าข้าไปฟ้อง
กำานันว่า

17

เอ็งเอามะม่วงของข้า
ไปกินโดยไม่ได้รับอนุญาต
ทั้ง ๆ ที่เอ็งก็รู้ว่าไม่จริง
แล้วเอ็งอยากจะไปอธิบาย
ให้กำานันฟังมั้ยว่าเรื่องราว
มันเป็นไงมาไง หรือจะนอน
อยู่บ้านเฉย ๆ

ก็ต้องไป
อธิบายซิ

ดี ถ้างั้น
เอ็งเตรียมตัวไป
อธิบายได้เลย

เพราะเอ็ง
กินมะม่วง
ของข้าจน
หมดแล้ว

18

!!
เช้าวันรุ่งขึ้น

โอ๊ะ!!
เจอตาชอบ
อีกแล้ว

เหมือนเดิม
ใช่มั้ยจ๊ะ

อ้าว

ผู้ใหญ่เพิ่มนี่

19
พวกเรากำาลังคุย
เรื่องคดีปราสาท
พระวิหารอยู่

ข้าฟัง
ทีมทนายไทยแล้ว
รู้สึกว่าเราทำาได้ดีมาก
เลยนะ แต่เอ็งว่า
ศาลจะตัดสิน
ออกมาแบบไหน

อ้าว
ตาชม

ข้าก็อยากรู้
เหมือนกัน

20

กาแฟเย็น
แก้วนึงนะ
หนูบุ้ง
เอาล่ะ
มาฟังพร้อมกันเลย

ข้าอ่านเจอมาว่า
คำาตัดสินน่าจะ
ออกมาได้
4 ทาง คือ

1. ศาลไม่รับตีความ

21
2 ตัดสินตาม
ข้อโต้แย้ง
ของไทย

3 ตัดสินตาม
คำาขอของ
กัมพูชา

4 ตัดสินออกมา
กลาง ๆ ตามที่
ศาลเห็น
เหมาะสม

และข้าก็ได้ฟังมาจากหัวหน้าทีมทนาย
ของฝ่ายไทยและนักวิชาการต่าง ๆ ว่า
สุดท้ายไม่ว่าคำาตัดสินจะออกมา
ในรูปแบบไหนโดยหลักการแล้ว
มีผลผูกพันคู่ความตามกฎหมาย
ระหว่างประเทศ และ
ไม่อยากให้มองว่าเป็นเรื่องการแพ้ชนะ
แต่ให้มองว่าเป็นการแก้ไขปัญหา
ระหว่างกันดีกว่า

22
ข้าเคยได้ยิน
มาว่า เราเอา
อนุสัญญาโตเกียว
มาอ้างในศาลได้
เรื่องนี้จริงไหม

เอ่อ

เอ็งไม่ต้อง
เรื่องนี้ข้าเอง

.
.
.

อนุสัญญาโตเกียว
หรืออนุสัญญาสันติภาพ
ระหว่างไทยกับฝรั่งเศส

อนุสัญญา...
อนุสัญญาอะไรนะ

ใช่ ๆ อันนี้แหละ

23
และญี่ปุ่น
ได้เข้ามา
ช่วยไกล่เกลี่ยให้
จัดทำาอนุสญญาหรือ
ั
ความตกลงนี้ขึ้น

ในช่วงต้นของ
สงครามโลกครั้งที่ 2
ไทยมีความขัดแย้ง
กับฝรั่งเศส

ตามอนุสัญญาโตเกียว ไทย
ได้ดินแดนบางส่วนกลับคืนมาจาก
ฝรังเศสรวมถึงปราสาทพระวิหารด้วย
่
แต่เมือสงครามโลกครังที่ 2 สินสุดลง
่
้
้
ฝรั่งเศสเป็นฝ่ายชนะสงคราม

ไทยเลยต้อง
ทำาข้อตกลง
กรุงวอชิงตัน
ในปี พ.ศ. ...

พ.ศ.
อะไรนะ

พ.ศ. 2489

24
ข้อตกลงกรุงวอชิงตัน
ปี พ.ศ. 2489

ซึ่งมีผลยกเลิกอนุสัญญาโตเกียว
และไทยจึงต้องคืนดินแดน
ที่ได้มาในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2
ให้แก่ฝรั่งเศสไป

ใช่ ๆ
ในปี พ.ศ. 2489
ไทยเราจัดทำา
ข้อตกลงกรุงวอชิงตัน
กับฝรั่งเศส

เอ็งช่วยสรุป
ให้ข้าที

สรุปก็คือ
อนุสัญญาโตเกียว
ใช้ไม่ได้แล้ว

25
มั่วหรือเปล่าเนี่ย
เอ็งไปฟัง
ใครเขามา

ใช่
ใช้ไม่ได้
แล้ว

ข้าไม่ได้มั่ว

ไม่มั่วหรอก
ที่พูดมาน่ะ
ถูกต้องทุกอย่าง

แล้วถ้าไม่ทำาตาม
คำาตัดสินของศาลโลกล่ะค่ะ
จะเกิดอะไรขึ้นคะ

เออนั่นนะซิ
แล้วจะเกิดอะไรขึ้น

26
ไง ชอบชม
ชมชอบผู้รอบรู้
ตอบไม่ได้
เหรอ

กาแฟ
แก้วจ้ะบุ้ง

ค่ะ ท่าน
นายอำาเภอ

ข้าว่าถาม
ท่านนายอำาเภอ
ต้องรู้แน่ ๆ

นายอำาเภอครับ
พวกผมมีเรื่องสงสัย
อยากจะถาม

ถามได้
เลยครับ

27
อ้อ เรื่องนี้
นะเหรอครับ

พวกเรากำาลังคุยกันเรื่อง
คดีปราสาทพระวิหารอยู่
แล้วก็สงสัยกันว่าถ้าศาลโลก
มีคำาตัดสินออกมาแล้ว
จะเกิดอะไรขึ้นครับ

เมื่อผล
การตัดสินออกมา

จะผูกพันคู่กรณีทั้งสอง
เพราะมันเป็นกติกา
ระหว่างประเทศ

28
ตามกฎหมาย
ระหว่างประเทศ
หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
ไม่ทำาตาม อีกฝ่ายสามารถ
ขอให้คณะมนตรี
ความมันคงแห่งสหประชาชาติ
่
พิจารณาออก
มาตรการ

เพื่อให้เป็นไปตาม
คำาตัดสินของศาลฯ

ออ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง

29
ถ้าอย่างงั้นหากมี
คำาตัดสินออกมา แล้วฝ่ายใด
ฝ่ายหนึ่งไม่ปฏิบัติตาม
ก็จะยิ่งเป็นปัญหา
ตามมานะซิ

เพื่อให้ผล
การตัดสินเป็นที่ยอมรับ
ของทั้งสองฝ่าย

ใช่ครับ ผมเองก็
หวังว่าศาลจะตัดสินด้วย
ความยุติธรรมและคำานึง
ถึงสันติภาพ

ที่จริงแล้วไทย
และกัมพูชามี
ความใกล้ชิดกัน
และเป็นเพื่อนบ้าน
กันมายาวนาน

ทั้งยังมีพื้นฐาน
ทางวัฒนธรรม
คล้าย ๆ กันอีกด้วย
ผู้คนตลอดแนว
ชายแดนเกือบ
800 กิโลเมตร
ก็มีความผูกพันกัน

และยังพึ่งพา
อาศัยกันทั้งในทาง
เศรษฐกิจการค้า
และด้านอื่น ๆ
มากมาย

30
ประชาคมอาเซียน

แม้ปัจจุบันจะมีเรื่อง
ปราสาทพระวิหาร แต่รัฐบาล
ไทยและกัมพูชาก็เห็นพ้องกันว่า
จะไม่ปล่อยให้เรื่องนี้กระทบ
ความสัมพันธ์ระหว่างกัน

เพราะในท้ายที่สุดเราก็ต้องอยู่ร่วมกันในฐานะ
เพื่อนบ้านที่ดีเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมซึ่งกันและกัน
และร่วมกันก้าวเข้าสู่การเป็นประชาคมอาเซียน
ในอนาคตอันใกล้

31
งั้นเดี๋ยวข้าสรุป
ให้ฟังสั้น ๆ ง่าย ๆ

.
.
.

คือไม่ว่าจะเกิด
อะไรขึ้น ไทยและ
กัมพูชาก็ควรเป็น
เพื่อนบ้านที่ดีต่อกันไง
ข้าพูดถูกมั้ย

ก็เอ็งเอาคำาพูดของ
ท่านนายอำาเภอมา
ยังไงมันก็ถูกอยู่แล้ว

32

โธ่
l
l
l
แล้วข้าพูดถูกมั้ยล่ะ
ข้าเองก็ติดตามข่าว
อยูเหมือนกัน ไม่ได้ฟงจาก
่
ั
ท่านนายอำาเภอ
อย่างเดียว

ค่ะ

ทุก ๆ คนเข้าใจ
กันแล้วนะครับ

ก็ถูก
แหล่ะ

เมื่อเข้าใจแล้ว
ก็ขอให้พวกเรา
ช่วยเล่าต่อ ๆ กันไป
ให้คนอื่นเข้าใจ
เช่นเดียวกัน
ด้วยนะครับ

ครับ

33
หนังสือเล่มนี้เป็นลิขสิทธิ์ของกระทรวงการต่างประเทศ
ห้ามมิให้มีการทำาซำ้า ดัดแปลง
หรือนำาไปเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต

กระทรวงการต่างประเทศ
443 ถนนศรีอยุธยา แขวงทุ่งพญาไท
เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร 10400
โทร. 0-2203-5000
www.mfa.go.th
www.phraviharn.org
ภาพถ่ายจริงบางส่วนที่ปรากฏในหนังสือการ์ตูนเล่มนี้ มีที่มาจาก
1. เว็บไซต์ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ
2. หนังสือ “วิวัฒนาการสังคมไทยกับหัสนิยาย ชุด พล นิกร กิมหงวน
ของ ป. อินทรปาลิต” เล่ม 2 โดย วิชิตวงศ์ ณ ป้อมเพชร
3. เว็บไซต์วิกิพีเดียสารานุกรมเสรี
4. เว็บไซต์มติชนออนไลน์

36
กระทรวงการตางประเทศ
443 ถนนศรีอยุธยา แขวงทุงพญาไท
เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร 10400
โทร. 0-2203-5000
www.mfa.go.th
www.phraviharn.org

ปริศนาคดีปราสาทพระวิหาร