1. แบบรายงานการแสดงทางวิทยาศาสตร์
(Science Show)
1. ชื่อเรื่องมหัศจรรย์ไฟกับกลไกน้า
โดย 1. นางสาวบุปผา กองสุข
2. นายกอบกุล สิทธิสอน
3. นางสาวจริญญา วงค์เมือง
2. มูลเหตุจูงใจ (อธิบายถึงที่มาของเรื่องที่น้ามาเสนอ)
จากที่ได้เรียนในเรื่องคุณสมบัติของสารและความดันแรงดันในชั้นเรียน รวมทั้งเหตุการณ์ในปัจจุบันที่
พบเหตุได้ทั่วไป ทั้งในละครที่คนถูกไฟไหม้ ทาให้เราเกิดความสงสัยว่าทาไมไฟถึงไหม้ได้ โดยที่คนไม่เป็นอะไร
จึงทาให้เราคิดจัดกิจกรรมการทดลองที่น่าสนใจและเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ นั่นก็คือ “ผ้าผจญเพลิงนั่นเอง” จากที่
เราพบเห็นขยะต่างๆมากมาย จึงทาให้เราคิดวิธีลดขยะ โดยการนามาดัดแปลงใช้ประโยชน์ เราจึงคิดกิจกรรม
นาเสนอ “การตัดขวดด้วยเชือก” นอกจากนี้เราได้รับทราบข่าวสารจากสื่อโทรทัศน์ ที่เป็นภัยพิบัติทาง
ธรรมชาติ นั่นก็คือ “น้าท่วม” จึงทาให้เราศึกษาว่าเกิดจากอะไรและคิดกิจกรรมที่สามารถอธิบายเหตุการณ์
ต่างๆในธรรมชาติที่เกี่ยวกับน้าได้ เราจึงคิดกิจกรรม “น้าเปลี่ยนสี” เพื่อแสดงให้เห็นว่าวิทยาศาสตร์อยู่ใกล้เรา
ขนาดไหน
3. เนือหาโดยย่อ
3.1 ผ้าผจญเพลิง
วัสดุอุปกรณ์
1. ผ้า
2. เมทานอล
3. น้าเปล่า
4. เกลือแกง
5. ไฟแช็ค
6. คีมโลหะ
7. ถาดรอง
วิธีทดลอง
นาผ้าชุบลงไปในสารละลายไม่มีสีที่เตรียมไว้จากนั้นใช้คีมโลหะคีบผ้าชิ้นนี้นาไปใกล้
เปลวไฟ ปล่อยให้ไฟลุกติดที่ผ้าแล้วนาไปวางที่แผ่นกันไฟหรือวางกระบะทราย แล้วสังเกตว่าเกิดอะไรขึ้นกับ
ผ้า จะเห็นว่าตอนแรกไฟจะลุกท่วมผ้าผืนนั้น และเปลวไฟจะมีสีเหลือง-ส้ม สวยงาม หลังจากนั้นไฟจะดับ
แต่ผ้าจะเหมือนเดิมทุกประการ

2. 2
หลักการ
ผ้าผจญเพลิงที่ไฟไหม้แล้วดับไปโดยที่ไม่ไหม้ผ้าด้วย เป็นเพราะไฟนั้นจะลุกท่วม
เมทานอล ซึ่งเป็นแอลกอฮอล์ที่มีจุดเดือดต่ากว่าน้า ขณะเดียวกันผ้านั้นมีน้าซึ่งมีจุดเดือดสูงกว่าแอกอฮอล์
พอที่จะป้องกันไฟไหม้ได้ส่วนโซเดียมคลอไรด์ที่เติมลงไปในสารละลายจะทาให้เปลวไฟสว่างสุกใสด้วยแสง
โซเดียม
การน้าไปใช้ประโยชน์
ผ้าผจญเพลิง ที่นามาใช้นี้เป็นเช่นเดียวกับการแสดงละครหรือมายากลแต่เวลาใช้
จริงจะมีชุดป้องกันที่รัดกุมขึ้นด้วย
3.2 เชือกตัดขวด
วัสดุ-อุปกรณ์
1. ขวดแก้ว
2. เชือกไหมพรม
3. น้ามันก๊าด
4. ไฟแช็ค
5. ถาดรอง
6. น้าเปล่า
7. ผ้า
8. สีผสมอาหาร
วิธีการทดลอง
ใส่น้าที่ผสมสีลงไปในขวดแก้วที่เตรียมไว้ประมาณเกือบครึ่งขวด นาไหมพรมที่แช่
น้ามันก๊าดมาพันให้อยู่เสมอกับระดับน้าในขวด จากนั้นจุดไฟเผาไหมพรม รอให้ไฟไหม้ไหมพรมจนหมด แล้ว
เทน้าราดลงไปบริเวณที่พันเชือกไหมพรมไว้โดยรอบขวด จากนั้นสามารถใช้ผ้าจับคอขวดยกออกได้อย่าง
ง่ายดาย
หลักการ
หลักการสาคัญ คือ การขยายตัวของความร้อน ขวดแก้วทั่วไปใช้แก้วธรรมดาซึ่ง
เป็นวัสดุที่เปราะแตกง่ายและนาความร้อนได้ดี เมื่อเราจุดไฟเผาที่ผิวด้านนอกที่ใส่น้าไว้จึงเป็นการให้ความ
ร้อนอย่างรวดเร็ว ทาให้เกิดความแตกต่างของการขยายตัวทั้งด้านนอกกับด้านในของขวด และด้านบนกับ
ด้านล่างของขวดอย่างมาก เมื่อใส่ลงไปในถังก็คือการเปลี่ยนอุณหภูมิอย่างฉับพลัน จึงทาขวดแตกโดยรอบใน
ระดับเดียวกันกับน้าและเชือกที่ผูกไว้นั้นเอง

3. 3
การน้าไปใช้ประโยชน์
สามารถนาไปประดิษฐ์วัสดุเหลือใช้ให้เป็นประโยชน์ เช่น ตัดขวดแก้วเพื่อทาเป็น
แจกัน ฯลฯ
3.3 น้าเปลี่ยนสี
วัสดุ-อุปกรณ์
1. กระป๋องพลาสติก 3 ใบ
2. สายพลาสติกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 เซนติเมตร ยาว 12 เซนติเมตร จานวน
3 เส้น
3. ถ้วยแก้วพลาสติกขนาด 180 มิลลิลิตร 3 ใบ
4. บีกเกอร์ขนาด 250 มิลลิลิตร 2 ใบ
5. สีผสมอาหาร 3 สี ได้แก่ สีแดง สีเหลือง สีเขียว
6. น้าเปล่า
วิธีทดลอง
เทน้าเปล่าลงไปในภาชนะใบที่ 1 ให้น้าไหลออกจากสายพลาสติกสู่ภาชนะใบที่ 2, 3
และ 4 ตามลาดับ โดยสังเกตที่สายพลาสติกที่ต่อออกจากภาชนะแต่ละใบรวมทั้งภาชนะรองรับใบสุดท้ายว่า
น้าที่ไหนมีสีอะไร เมื่อเทน้าเปล่าลงไปในภาชนะใบที่ 1 จะมีน้าสีแดงไหลออกมาทางสายพลาสติก ลงไปใน
ภาชนะใบที่ 2 จากนั้นจะมีน้าสีเหลืองไหลลงสู่ภาชนะใบที่ 3 ท้ายที่สุดจะมีน้าสีเขียวไหลลงไปในภาชนะ
รองรับใบที่ 4
หลักการ
ใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการแทนที่ของน้า ในภาชนะแต่ละใบจะมีน้าสี
ต่างๆ อยู่ในภาชนะแล้ว และมีภาชนะรองรับน้าอีกชั้นหนึ่งภายในเมื่อน้าไหลลงในภาชนะภายในจะทาให้น้าที่
เติมไว้ไหลออกมาแทน
การน้าไปใช้ประโยชน์
นาไปใช้ในการหาปริมาตรของวัตถุรูปทรงต่างๆ ที่เราต้องการรู้
4. การน้าหลักการทางวิทยาศาสตร์มาใช้
3.1 ผ้าผจญเพลิง
ผ้าผจญเพลิงที่ไฟไหม้แล้วดับไปโดยที่ไม่ไหม้ผ้าด้วย เป็นเพราะไฟนั้นจะลุกท่วมเมทานอล ซึ่ง
เป็นแอลกอฮอล์ ขณะเดียวกันผ้านั้นมีน้าพอที่จะป้องกันไฟไหม้ได้ส่วนโซเดียมคลอไรด์ที่เติมลงไปใน
สารละลายจะทาให้เปลวไฟสว่างสุกใสด้วยแสงโซเดียม
3.2 เชือกตัดขวด
หลักการสาคัญ คือ การขยายตัวของความร้อน ขวดแก้วทั่วไปใช้แก้วธรรมดาซึ่งเป็นวัสดุที่
เปราะแตกง่ายและนาความร้อนได้ดี เมื่อเราจุดไฟเผาที่ผิวด้านนอกที่ใส่น้าไว้จึงเป็นการให้ความร้อนอย่าง

4. 4
รวดเร็ว ทาให้เกิดความแตกต่างของการขยายตัวทั้งด้านนอกกับด้านในของขวด และด้านบนกับด้านล่างของ
ขวดอย่างมาก เมื่อใส่ลงไปในถังก็คือการเปลี่ยนอุณหภูมิอย่างฉับพลัน จึงทาขวดแตกโดยรอบในระดับ
เดียวกันกับน้าและเชือกที่ผูกไว้นั้นเอง
3.3 น้าเปลี่ยนสี
ใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการแทนที่ของน้า ในภาชนะแต่ละใบจะมีน้าสี
ต่างๆ อยู่ในภาชนะแล้ว และมีภาชนะรองรับน้าอีกชั้นหนึ่งภายในเมื่อน้าไหลลงในภาชนะภายในจะทาให้น้าที่
เติมไว้ไหลออกมาแทน
5. การน้าไปใช้ประโยชน์
3.1 ผ้าผจญเพลิง
ผ้าผจญเพลิง ที่นามาใช้นี้เป็นเช่นเดียวกับการแสดงละครหรือมายากลแต่เวลาใช้จริงจะมีชุด
ป้องกันที่รัดกุมขึ้นด้วย
3.2 เชือกตัดขวด
สามารถนาไปประดิษฐ์วัสดุเหลือใช้ให้เป็นประโยชน์ เช่น ตัดขวดแก้วเพื่อทาเป็น
แจกัน
3.3 น้าเปลี่ยนสี
นาไปใช้ในการหาปริมาตรของวัตถุรูปทรงต่างๆ ที่เราอยากรู้

5. 5
อ้างอิง
วีรวัฒน์ กนกนุเคราะห์. กลวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น, 2552.
สมิธ อลาสแตร์. สนุกสุดท้าทายกับการทดลอง. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์, 2550.
คลิปวีดีโอ. ISCi : episode 38 – น้าเปลี่ยนสี [ออนไลน์]; เข้าถึงได้จาก
http://www.youtube.com/watch?v=vJqRiQsPFP8. สืบค้นวันที่ 14 พฤศจิกายน 2554.