Φυσική Στ΄ δημοτικού http://users.sch.gr/dimylonaki/mathimata_fisiki_st_petrelaio.htm

1. ΦΕ3: ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ -
ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΕΔΑΦΟΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ

2. Τι είναι το πετρέλαιο;
Πού το χρησιμοποιούμε;

3. Χρησιμοποιούμε καθημερινά το
πετρέλαιο και τα παράγωγά του
για τη λειτουργία πολλών μηχα-
νημάτων, για τη θέρμανση, τη
λειτουργία εργοστασίων κλπ.
Πώς όμως δημιουργήθηκε
το πετρέλαιο;
Πού το βρίσκουμε εμείς και
πώς το βγάζουμε;
Το αλλάζουμε καθόλου;
Πώς μεταφέρονται τα καύσιμα
στα πρατήρια;
Τι είδους οχήματα είναι αυτά
που μεταφέρουν τα υγρά
καύσιμα στα πρατήρια;

4. Στην πραγματικότητα το πετρέλαιο κάνει ένα πολύ μεγάλο ταξίδι. Αρχικά σχη-
ματίστηκε από τα υπολείμματα μικροσκοπικών θαλάσσιων ζώων και φυτών
που ζούσαν πριν από εκατομμύρια χρόνια σε θαλάσσιο (υδάτινο) περιβάλ-
λον πριν από τους δεινόσαυρους. Με τον καιρό, καλύφτηκαν από στρώματα
άμμου και λάσπης για εκατομμύρια χρόνια.
Πριν από 300-400 εκατομμύρια χρόνια
https://www.kofastudy.com/

5. Λόγω της υψηλής πίεσης και θερμοκρασίας που επικρατούσε εκεί, τα μόρια
των μικροοργανισμών διασπάστηκαν και δημιουργήθηκαν νέα, πιο πολύ-
πλοκα μόρια, αυτό που σήμερα ονομάζουμε πετρέλαιο ή αργό πετρέλαιο .
Πριν από 50-100 εκατομμύρια χρόνια https://www.kofastudy.com/

6. Ονομάζουμε το αργό πετρέλαιο και το πετρέλαιο ορυκτά καύσιμα, επειδή
είναι μείγματα υδρογονανθράκων (χημικές ενώσεις που αποτελούνται από
άτομα άνθρακα και υδρογόνου), που σχηματίστηκαν από υπολείμματα ζώων
και φυτών (διάτομα)
που ζούσαν πριν
από εκατομμύρια
χρόνια σε θαλάσσιο
περιβάλλον πριν
από την ύπαρξη
των δεινοσαύρων.
https://www.kofastudy.com/

8. Τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, στην
πρώην Σοβιετική Ένωση, στις Η.Π.Α., στη Λατινική Αμερική και στη Βόρειο
Θάλασσα. Στην Ελλάδα υπάρχουν μικρά κοιτάσματα πετρελαίου στη Θάσο.
https://databayou.com/

9. Για την αναζήτηση κοιτασμάτων πετρελαίου γίνονται ειδικές μελέτες. Με τις
μελέτες αυτές εντοπίζονται περιοχές, στις οποίες υπάρχει μεγάλη πιθανότητα
να βρεθεί πετρέλαιο. Στις περιοχές αυτές γίνονται γεωτρήσεις σε μεγάλο
βάθος. Το πετρέλαιο μπορεί να αναβλύζει από τη γεώτρηση, εφόσον η
πίεση είναι μεγάλη, διαφορετικά χρησιμοποιούνται αντλίες για την άντλησή
του.

10. Ιδιαίτερα δύσκολος είναι ο εντοπισμός κοιτασμάτων πετρελαίου που
βρίσκονται κάτω από τη θάλασσα. Στις περιπτώσεις αυτές κατασκευάζονται
ειδικές εξέδρες εξόρυξης. Το κόστος άντλησης είναι τότε πολύ μεγαλύτερο.
https://www.mascotinternational.in/

11. Το πετρέλαιο είναι πολύτιμο. Τόσο πολύτιμο, που μεταφέρεται από τους
τόπους εξόρυξης και επεξεργασίας σε κάθε άκρη του πλανήτη. Ειδικοί
πετρελαιαγωγοί,
Πετρελαιαγωγός Θεσσαλονίκης-Σκοπίων https://www.protothema.gr/

12. πλοία
https://e-nautilia.gr/

13. και φορτηγά χρησιμοποιούνται γι' αυτόν το σκοπό.
https://gr.dreamstime.com/
βυτιοφόρο

14. Το πετρέλαιο μετά την εξόρυξή του οδηγείται στα διυληστήρια όπου εκεί
γίνεται η επεξεργασία του. Στα διυληστήρια μετατρέπεται σε βενζίνη, καύσιμο
ντίζελ, άσφαλτος, πετρέλαιο θέρμανσης, κηροζίνη και υγραέριο.
Διυληστήριο Ελευσίνας

15. Τα τελευταία χρόνια λαμβάνονται ιδιαίτερα αυστηρά μέτρα για την
προστασία από ατυχήματα, καθώς η ρύπανση από διαρροή πετρελαίου
είναι ιδιαίτερα καταστροφική για το περιβάλλον.
https://portnet.gr/

16. Τι συμβαίνει όταν η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται;
Πώς πιστεύετε ότι λύνεται το πρόβλημα αυτό;

17. Η βιομηχανική παραγωγή κάθε χώρας αλλά και η καθημερινή μας ζωή
εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από το πετρέλαιο. Η τιμή του πετρελαίου
επηρεάζει άμεσα το κόστος πολλών προϊόντων. Όταν η τιμή του πετρελαίου
αυξάνεται, τότε το κόστος όλων των προϊόντων που παράγονται από το
πετρέλαιο ανεβαίνει, με αρνητικές συνέπειες για την οικονομία. Λύση στο
πρόβλημα δίνει η αύξηση στις ποσότητες πετρελαίου που αντλούνται, οπότε
οι τιμές πέφτουν.

18. Πέφτει ποτέ η τιμή του πετρελαίου; Αν ναι, τι συμβαίνει τότε;

19. Όταν η τιμή του πετρελαίου πέφτει σημαντικά, παρατηρείται σπατάλη στη
χρήση του πετρελαίου με αρνητικές πάλι συνέπειες στην οικονομία. Η
σταθερότητα της τιμής του πετρελαίου είναι σημαντική για την οικονομία. Δεν
έχουν άδικο, λοιπόν,
όσοι αποκαλούν το
πετρέλαιο «μαύρο
χρυσό». Το πετρέ-
λαιο έχει αναμφίβολα
μεγάλη αξία,
όπως και ο χρυσός,
δε διαθέτει ωστόσο
ούτε λίγη από τη
λάμψη του!

20. Παρατήρησε τις εικόνες και συζήτησε με τους συμμαθητές και τις συμμαθή-
τριές σου για την προέλευση του πετρελαίου καθώς και για τη διαδικασία
επεξεργασίας και μεταφοράς του. Τοποθέτησε τις εικόνες στη σωστή σειρά
σημειώνοντας αριθμούς στους κύκλους. 1 ΠΟΝΤΟΣ

21. Τι συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε;

22. Το πετρέλαιο σχηματίστηκε πριν από εκατομμύρια χρόνια από μικροοργα-
νισμούς, που καταπλακώθηκαν στο υπέδαφος. Μετά την εξόρυξή του μετα-
φέρεται για επεξεργασία στα διυλιστήρια και στη συνέχεια στα πρατήρια
για δική μας χρήση.

23. Τι θα συνέβαινε,
αν μια μέρα τελείωνε το πετρέλαιο;
1 ΠΟΝΤΟΣ

24. Ενεργειακή κρίση: Αυτό θα οδηγήσει σε μια ταχεία στροφή προς τις
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
Προκλήσεις στις μεταφορές: δυσκολία στα προσωπικά ταξίδια και στις
μεταφορές. Η έλλειψη πετρελαίου θα απαιτούσε τη μετάβαση σε ηλεκτρικά
οχήματα ή άλλα εναλλακτικά καύσιμα, πράγματα που θα πάρουν χρόνο.
Οικονομική ύφεση: απώλεια θέσεων εργασίας, αλλαγές σε κλάδους και αλλαγές
στη συμπεριφορά των καταναλωτών.
Γεωπολιτικές αλλαγές: οι χώρες που κάποτε ήταν μεγάλοι εξαγωγείς
πετρελαίου θα αντιμετωπίσουν οικονομικές και πολιτικές προκλήσεις. Αντίθετα,
χώρες με εναλλακτικές πηγές ενέργειας ή αποθέματα άλλων φυσικών πόρων
ενδέχεται να αποκτήσουν εξέχουσα θέση στις παγκόσμιες υποθέσεις.
Περιβαλλοντικά Οφέλη: η εξάλειψή του πετρελαίου θα οδηγούσε σε μείωση των
εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης,
βελτιώνοντας τη δημόσια υγεία.
Τεχνολογική καινοτομία: Η έλλειψη πετρελαίου θα δώσει κίνητρα για έρευνα και
ανάπτυξη σε τεχνολογίες εναλλακτικής ενέργειας, ενεργειακή απόδοση και
βιώσιμες πρακτικές.

27. ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ:
Το πετρέλαιο σχηματίστηκε από μικροσκοπικά θαλάσσια ζώα και φυτά
που καταπλακώθηκαν για εκατ. χρόνια από άμμο και λάσπη.
Τα μόρια των μικροοργανισμών διασπάστηκαν και δημιουργήθηκαν νέα,
πιο πολύπλοκα μόρια, το πετρέλαιο εξαιτίας της πίεσης και της θερμοκρασίας.
Για να βγάλουμε το πετρέλαιο από τα μεγάλα βάθη στα οποία βρίσκεται
κάνουμε εξορύξεις, δηλαδή ανοίγουμε γεωτρήσεις και φτιάχνουμε εξέδρες.
Μεταφέρουμε το πετρέλαιο με ειδικούς πετρελαιαγωγούς,
δεξαμενόπλοια, βυτιοφόρα, φορτηγά τρένα.
Μετά την εξόρυξή του το πετρέλαιο οδηγείται στα διυληστήρια,
όπου μετατρέπεται σε βενζίνη, ντίζελ, άσφαλτο, πετρέλαιο θέρμανσης,
κηροζίνη, υγραέριο.
Από τα διυληστήρια το πετρέλαιο οδηγείται στα πρατήρια υγρών καυσίμων.
Τα τελευταία χρόνια λαμβάνονται ιδιαίτερα αυστηρά μέτρα για την προστασία
από ατυχήματα, καθώς η ρύπανση από διαρροή πετρελαίου είναι ιδιαίτερα
καταστροφική για το περιβάλλον.

28. Παρουσίαση: ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΥΛΩΝΑΚΗ