σεναριο αρχαια ελληνικα γ΄ θεωρητικης

Φιλοσοφικός Λόγος Πλάτωνος Πολιτεία
Η Αλληγορία του Σπηλαίου
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ
ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ
Jan Saenredam, 1604 «Η Αλληγορία του Σπηλαίου του Πλάτωνα»
ΕΥΘΥΜΙΑ Θ. ΦΛΑΡΙΩΤΗ
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ – 1o ΓΕΛ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ
Ευθυμία Φλαριώτη – Φιλόλογος 1ο Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων 1

ΠΛΑΤΩΝ ΣΩΚΡΑΤΗΣ
΄Εκδοση του 1713 Πάπυρος της Οξυρύγχου
Χειρόγραφο της «Πολιτείας» του Πλάτωνα στα Λατινικά

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. Ταυτότητα του σεναρίου διδασκαλίας
2. Αρχαία Ελληνικά και Νέες Τεχνολογίες
3. Προϋποθέσεις υλοποίησης του σεναρίου
4. Λίγα λόγια για το σενάριο και το βασικό άξονα οργάνωσής
του
5. Σκοποί διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας
στη Γ τάξη – θεωρητική κατεύθυνση – στο Γενικό Λύκειο
6. Στόχοι του σεναρίου
α. γενικοί μαθησιακοί στόχοι
β. ειδικοί διδακτικοί στόχοι
γ. παιδαγωγικοί στόχοι
δ. τεχνολογικοί στόχοι
ε. προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα
7. Εφαρμογή στη σχολική μονάδα
α. μεθοδολογία διδασκαλίας
β. θέμα προς διερεύνηση
γ. αφετηρία
8. Χρήση εργαλείων ΤΠΕ για την διερεύνηση και οι
παιδαγωγικές τους προεκτάσεις
9. α. Οργάνωση της τάξης
β. Φάσεις διδασκαλίας
10. Ο ρόλος του διδάσκοντος
11. Ο ρόλος των μαθητών μέσα από τη λειτουργία της
ομάδας
12. Πορεία της διδασκαλίας – αναλυτική περιγραφή
13. Επέκταση διδακτικής πρότασης
14. Αξιολόγηση – κριτική αποτίμηση
15. α. Βιβλιογραφία
β. Δικτυογραφία
16. Φύλλα εργασίας των ομάδων
1. Η ταυτότητα του σεναρίου
ΤΙΤΛΟΣ :
Ο ΣΩΚΡΑΤΙΚΟΣ ΜΥΘΟΣ «ΠΕΡΙ ΓΝΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ»
Μια προσπάθεια του Πλάτωνα και του Σωκράτη

ή του Σωκράτη και του Πλάτωνα
να δείξουν με μια «παραβολή», με «ένα λαϊκό παραμύθι»
την αξία της παιδείας και της μόρφωσης
για τον άνθρωπο και τις επιδιώξεις του.
ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ : Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ :
ΕΥΘΥΜΙΑ ΦΛΑΡΙΩΤΗ – ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
Το σενάριο που ακολουθεί υλοποιήθηκε στο
Εργαστήριο Πληροφορικής του σχολείου.
Εφαρμόστηκε στο 1ο
τμήμα της Θεωρητικής κατεύθυνσης της Γ΄ Λυκείου
στο 1ο
Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων κατά το σχολικό έτος 2012 –
2013.
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ :
Αρχαία ελληνική γλώσσα : Διδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο
Γ΄ Λυκείου, Θεωρητική κατεύθυνση
ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ :
 Εισαγωγή στην Πλατωνική Πολιτεία
(Φιλοσοφικός Λόγος, ΟΕΔΒ 2011, σελ. 92 – 93, 96 – 102
[6,8,12,13,14], 113)
 Πλάτωνος Πολιτεία :
Η Αλληγορία του Σπηλαίου, 514a – 520e
(Φιλοσοφικός λόγος, ΟΕΔΒ 2011, σελ. 114 – 123 )
ΤΑΞΗ Γ ΄
ΤΜΗΜΑ : ΓΘ 1ο
(Θεωρητική Κατεύθυνση, τμήμα 1ο
) – 15 μαθητές
ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 12 διδακτικές ώρες
και 2 ακόμη διδακτικές ώρες
(προεισαγωγική και εισαγωγική αντίστοιχα)
2. Αρχαία Ελληνικά και Νέες Τεχνολογίες
Το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας από την εποχή
δημιουργίας του σύγχρονου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους είναι άρρηκτα
συνδεδεμένο με το διδακτικό πρόγραμμα των σχολείων της Δευτεροβάθμιας
εκπαίδευσης και συνυφασμένο με το ελληνικό παρελθόν, την ελληνική
ιστορία, κοσμοθεωρία – βιοθεωρία και θεωρείται ίσως ένα από τα δύσκολα ή
ακόμη και «συντηρητικά» μαθήματα.
Τα παλαιότερα χρόνια ο φιλόλογος, όταν απήγγειλε Όμηρο ή Σοφοκλή,
όταν διάβαζε Θουκυδίδη ή Δημοσθένη, προκαλούσε το δέος και την απορία

των μαθητών, επειδή θεωρούσαν ότι αυτό που άκουγαν, ήταν κάτι μακρινό
και δυσπρόσιτο ή εντελώς απρόσιτο. Με το πέρασμα των χρόνων οι συνθήκες
άλλαξαν, αλλά η άποψη των μαθητών για το μάθημα της αρχαίας ελληνικής
γραμματείας μάλλον παραμένει η ίδια. Τα ερεθίσματα που σήμερα έχουν οι
μαθητές μας είναι πολλά και ποικίλα και βρίσκονται πολύ μακριά από τα
αρχαιογνωστικά πεδία. Δυσκολεύονται πολύ να κατανοήσουν ότι η γλώσσα
που μιλούσαν και έγραφαν ο Αισχύλος και ο Ξενοφών, ο Πλάτων και ο
Αριστοτέλης, ο Λυσίας και ο Αριστοφάνης και τόσοι άλλοι είναι ίδια με
αυτήν που μιλάμε σήμερα, παρά το γεγονός ότι συχνά πυκνά τους
επισημαίνουμε τις ομοιότητες λέξεων, φράσεων, εννοιών, σημασίας και
περιεχομένου.
Από όλα αυτά εύκολα συνάγεται το συμπέρασμα ότι μάλλον είναι
απαραίτητο το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας να γίνει
περισσότερο ελκυστικό. Στο σημείο αυτό αρωγός μπορεί να είναι οι Νέες
Τεχνολογίες, όχι με την μορφή ενός άλλου εργαλείου – γιατί και το
παραδοσιακό βιβλίο είναι εργαλείο – αλλά ως ένα περιβάλλον εργασίας,
που συμβάλλει σε μια νέα λογική διδακτικής και παιδαγωγικής προσέγγισης
του μαθήματος, καθώς διευκολύνει :
 την ανάπτυξη δεξιοτήτων στην αναζήτηση πληροφοριών
 την κριτική επεξεργασία και συνθετική παρουσίαση των στοιχείων που
επιλέγονται
 την χρήση και την παραγωγή πολυτροπικών κειμένων
 την προσέγγιση και πραγμάτευση ενός θέματος από διαφορετικές
οπτικές γωνίες
 τον πειραματισμό κατά το γράψιμο και την παραστατικότητα κατά
την παρουσίαση
 την συνεργατική μάθηση και την ανάπτυξη πρωτοβουλιών εντός της
ομάδας
Υπό αυτές τις συνθήκες το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας
δεν περιορίζεται σε μια στείρα απομνημόνευση γραμματικών και
συντακτικών τύπων, αλλά επιτρέπει :
 τη συστηματική διερεύνηση του παρελθόντος
 τον παραλληλισμό παρελθόντος και παρόντος
 την προετοιμασία για το μέλλον
Οι μαθητές δεν θα γνωρίσουν απλά τα δημιουργήματα ενός πολιτισμού
που συνέβαλε στη θεμελίωση και διαμόρφωση της φυσιογνωμίας του
σύγχρονου πολιτισμού, αλλά θα διδαχθούν συγκεκριμένους τρόπους
διερευνητικής προσέγγισης και κριτικής διαχείρισης της γνώσης, τους οποίους
θα μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν αποδοτικά στη ζωή τους.
Σε αυτά τα πλαίσια επιβάλλεται να επιλέξουμε εκείνες τις μεθόδους, οι
οποίες ευνοούν την δημιουργική αξιοποίηση των ΤΠΕ κατά :

 την εκμάθηση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας
 την ανάγνωση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας
 την προσέγγιση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού
και μπορούν να μας προσφέρουν νέες στρατηγικές διδακτικής εφαρμογής με
στόχο :
 την ενεργητική – κριτική μάθηση
 τη διεύρυνση της γλωσσικής κατάρτισης
 την καλλιέργεια των μεταγνωστικών δεξιοτήτων, δηλ. «να μαθαίνουμε
πώς μαθαίνουμε».
Η αρχαία ελληνική γλώσσα είναι μεν μια γλώσσα, την οποία οι μαθητές
μας δεν πρόκειται ποτέ να χρησιμοποιήσουν σε αυθεντικά συμφραζόμενα
επικοινωνίας αλλά ταυτόχρονα οι δομές της αποτελούν τα συνεκτικά
στοιχεία και της σημερινής μορφής της γλώσσας μας. Επιβάλλεται επομένως
:
 να μελετάμε τα κείμενα ενταγμένα στο ιστορικό, κοινωνικό και
πολιτιστικό πλαίσιο της εποχής που δημιουργήθηκαν
 να μελετάμε συνολικά (λεξιλογικά, σημασιολογικά, συντακτικά,
υφολογικά, ιδεολογικά) το κείμενο – ευρύτερες ενότητες με λογική και
θεματική αυτοτέλεια – για να αναδειχθεί η τυπολογία του κειμένου και
οι θεματικοί και εκφραστικοί του κώδικες
 να προσπαθούμε να κατανοήσουμε τις μορφολογικές και συντακτικές
δομές μιας φράσης και τη λειτουργία τους στην σύνθεση του κειμένου
 στα πλαίσια της ολιστικής αναγνωστικής διαδικασίας να
επιδιώκουμε την κειμενική, διακειμενική και διαθεματική
προσέγγιση με στόχο να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές μας την
διαλεκτική σχέση αρχαίου ελληνικού κειμένου και σύγχρονης
κοινωνίας
Τα λογισμικά Πρακτικής και Εξάσκησης, μπορούν να βοηθήσουν στην
αποτελεσματικότερη αφομοίωση των τύπων και των δομών του αρχαίου
ελληνικού λόγου, επειδή παρέχουν δυνατότητες αυτονομίας στη μάθηση και
προσωπικής εξάσκησης με παράδειγμα προς αυτήν την κατεύθυνση τις
«ηλεκτρονικές ασκήσεις» στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα.
Τα Λογισμικά Επεξεργασίας Κειμένου υποστηρίζουν δημιουργικά τη
γλωσσική επεξεργασία και την αναγνωστική διαδικασία, καθώς :
 επιτρέπουν τη σύνταξη διαγραμμάτων
 αναδεικνύουν τη δομή του κειμένου, τα θεματικά κέντρα, τη δράση
των υποκειμένων
 προσφέρουν εποπτική παρουσίαση των γλωσσικών φαινομένων σε
συνδυασμό με την αξιοποίηση των λογισμικών κατασκευής
εννοιολογικών χαρτών
 υποστηρίζουν την ομαδοσυνεργατική γλωσσική επεξεργασία ενός
κειμένου : με τη χρήση του κειμενογράφου διακρίνονται οι

παράγραφοι, για να αναδειχθούν τα θεματικά τους κέντρα, τονίζονται
οι συνδετικοί αρμοί των περιόδων, ώστε να διαφανεί η τυπολογία της
αφήγησης και επισημαίνονται τα υποκείμενα της δράσης, ώστε να
προβληθούν οι πρωταγωνιστές των γεγονότων.
Οι αρχαιογνωστικοί δικτυακοί τόποι (σώματα αρχαίων ελληνικών
κειμένων, γλωσσικά και εγκυκλοπαιδικά λεξικά της αρχαίας ελληνικής
γλώσσας και γραμματείας, εγχειρίδια γραμματικής και σύνταξης,
πραγματολογικά και ερμηνευτικά σχόλια, γραμματολογικές πληροφορίες,
μελέτες, αρχαιολογικό εικονογραφικό υλικό, χάρτες, βάσεις δεδομένων,
βιβλιογραφικοί κατάλογοι) λειτουργούν ως ψηφιακές βιβλιοθήκες, από
όπου οι μαθητές μας μπορούν να αντλήσουν πληροφορίες, να περιηγηθούν
σε λεξικά, να αναζητήσουν ειδικά λεξιλόγια (π. χ. δικανικών ή φιλοσοφικών
κειμένων) και να διευρύνουν έτσι το γνωστικό τους υπόβαθρο
επεξεργαζόμενοι κριτικά μόνο τις πληροφορίες που τους είναι απαραίτητες
για την ανάγνωση του κειμένου. Ακόμη η ποικιλία των γραμματειακών
κειμένων δίνει στους μαθητές τη δυνατότητα να μελετήσουν το ίδιο θέμα σε
διαφορετικές εποχές, να εξαγάγουν τα δικά τους συμπεράσματα και να
γίνουν οι ίδιοι παραγωγοί της γνώσης και όχι παθητικοί δέκτες της. Επίσης
οι αρχαιογνωστικοί δικτυακοί τόποι που περιέχουν σώματα αρχαίων
ελληνικών και νέων ελληνικών κειμένων αναδεικνύουν την μεταφραστική
εργασία σε ερμηνευτικό εργαλείο, επιτρέπουν την σύγκριση δόκιμων
μεταφράσεων, τη σύγκριση διαφορετικών τρόπων προσέγγισης, τη σύγκριση
με τις μεταφράσεις που συνθέτουν οι μαθητές εργαζόμενοι ομαδικά, την
ανάπτυξη γόνιμου προβληματισμού και κριτικής ικανότητας.
Τα ανοιχτά διερευνητικά περιβάλλοντα που περιέχουν σώματα αρχαίων
ελληνικών κειμένων και εργαλεία για την αναζήτηση λέξεων και τη
δημιουργία συμφραστικών πινάκων προσφέρουν στους μαθητές πολλές
δυνατότητες για την διερευνητική προσέγγιση της αρχαίας ελληνικής
γλώσσας :
 εξοικείωση με τα γλωσσικά φαινόμενα και τις συντακτικές δομές
 συνειδητοποίηση της λειτουργίας των λέξεων στον συνταγματικό και
παραδειγματικό άξονα,
ενώ τα ανοιχτά διερευνητικά περιβάλλοντα, που περιέχουν σώματα
νεοελληνικών κειμένων, διευκολύνουν την συγκριτική προσέγγιση της
αρχαίας ελληνικής με γλωσσικούς παραλληλισμούς, με την διερεύνηση της
πολυσημίας των λέξεων συγχρονικά και διαχρονικά και με τελικό στόχο την
κατανόηση ομοιοτήτων και διαφορών, τη συνειδητοποίηση του συνθετικού
χαρακτήρα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και του αναλυτικού χαρακτήρα
της νεοελληνικής γλώσσας, την αναγνώριση των μηχανισμών της γλωσσικής
επαφής μεταξύ των λαών (δάνεια – αντιδάνεια) και του ρόλου που
διαδραμάτισαν τα αρχαία ελληνικά στη διαμόρφωση του επιστημονικού
λεξιλογίου των νεωτέρων χρόνων.

Το διαδίκτυο με το πλούσιο εικονογραφικό και οπτικό υλικό που διαθέτει,
τα λογισμικά πολυτροπικής παρουσίασης, τα πολυμέσα, τα εργαλεία
δικτυακής δημοσίευσης, οι δυνατότητες σύγχρονης και ασύγχρονης
επικοινωνίας είναι τεχνολογικές δυνατότητες που μπορούν να
αξιοποιήσουν οι μαθητές για να περάσουν από την ανάγνωση και πρόσληψη
στην γραφή και την δημιουργία, για να ανασυνθέσουν τις ποικίλες όψεις
της αρχαιότητας, για να δημιουργήσουν πολυτροπικό κείμενο, για να
κατανοήσουν την εξελικτική πορεία της ανθρώπινης σκέψης, την σχετικότητα
της ιστορικής αλήθειας, την διαλεκτική σχέση των πολιτισμών και την
απομυθοποίηση της αρχαιότητας με στόχο να γίνουν κριτικοί ενεργοί πολίτες
3. Προϋποθέσεις υλοποίησης του σεναρίου
 Η εξοικείωση καθηγητών και μαθητών στη χρήση των
ηλεκτρονικών υπολογιστών ( word, internet, ppt ).
 Η διαθεσιμότητα του εργαστηρίου ηλεκτρονικών υπολογιστών του
σχολείου αλλά και του συναδέλφου της Πληροφορικής.
 Η ευελιξία στο ωρολόγιο πρόγραμμα και η δυνατότητα διάθεσης
περισσοτέρων ωρών από αυτές που προβλέπει το αναλυτικό
πρόγραμμα διδασκαλίας του μαθήματος για την ενότητα.
 Η εξοικείωση και όχι μόνο των μαθητών με την
«ομαδοσυνεργατική» μέθοδο διδασκαλίας.
Θεωρείται απαραίτητη η προσοχή, η σύνεση, η ανταπόκριση στις
οδηγίες του καθηγητή, η αίσθηση ότι το μάθημα στο εργαστήριο
πληροφορικής δεν είναι παιχνίδι αλλά «μάθημα»
 Υψηλής ταχύτητας διαδίκτυο ώστε να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη
λειτουργία του εργαστηρίου.
4. Λίγα λόγια για το σενάριο και το βασικό άξονα οργάνωσής του
Το σενάριο αυτό, που βρίσκεται σε σύνδεση με το ΑΠΣ, δομείται γύρω από
το βασικό γνώρισμα της «πλατωνικής πολιτείας», την «αριστοκρατία του
πνεύματος» και τη σημασία που είχε για τον Πλάτωνα και τη λειτουργία της
«Πολιτείας» του η εκπαίδευση και η παιδεία.
Οι μαθητές θα προσεγγίσουν αναλυτικά και την εισαγωγή του σχολικού
βιβλίου και τις τρεις ενότητες από την Πολιτεία και θα καταλήξουν σε

συμπεράσματα εφαρμόζοντας τόσο τεχνικές παραγωγής λόγου όσο και
Πληροφορικής.
5. Σκοποί διδασκαλίας Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στη Γ ΄ τάξη
του Γενικού Λυκείου, στη Θεωρητική κατεύθυνση
 Να γνωρίσουν οι μαθητές πτυχές του φιλοσοφικού λόγου των
αρχαίων Ελλήνων και να κατανοήσουν τη σημασία του για την
εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας
 Να καταλάβουν γιατί η σκέψη και ο λόγος του Πλάτωνα επηρέασε
όχι μόνο την εποχή του αλλά και την ευρωπαϊκή και παγκόσμια
ιστορία του πνεύματος
 Να επισημάνουν τον τρόπο οργάνωσης της πολιτείας, τη δυνατότητά
της να εξασφαλίσει την ευδαιμονία του συνόλου μέσω της παιδείας.
 Να εκτιμήσουν τη σημασία της δικαιοσύνης ως συνεκτικού δεσμού της
πολιτείας
 Να συνειδητοποιήσουν ότι η ατομική αρετή δε μπορεί να νοηθεί
ξέχωρα από την κοινωνική και πολιτική αρετή
 Να καταλάβουν ότι η ευδαιμονία του συνόλου είναι το ζητούμενο σε
μια «ευνομούμενη πολιτεία»
6. Στόχοι του σεναρίου
α. Γενικοί Μαθησιακοί στόχοι
 Να κατανοήσουν οι μαθητές σε βάθος το ανθρωπιστικό περιεχόμενο
της αρχαίας ελληνικής διανόησης
 Να διευρύνουν τη γνώση τους στην αρχαία ελληνική γλώσσα και κατ’
επέκταση στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό
 Να καταλάβουν ότι αρχαίος ελληνικός λόγος και διαδίκτυο μπορούν
να συνυπάρξουν
 Να εξοικειωθούν με όλες τις μορφές γραμματισμού ( κλασσικού, νέου,
κριτικού).
 Να χρησιμοποιήσουν τη «διερευνητική – ανακαλυπτική» μάθηση
προσεγγίζοντας πρωτογενείς πηγές, όπως ο αρχαίος ελληνικός λόγος.
β. Ειδικοί Διδακτικοί Στόχοι
 Να εμβαθύνουν στην κατανόηση του πλατωνικού λόγου.
 Να αντιληφθούν την αλληγορία ως τρόπο έκφρασης του Πλάτωνα.
 Να γνωρίσουν σε βασικά σημεία τη φιλοσοφική θεωρία του Πλάτωνα.

 να αποσυμβολοποιήσουν πλατωνικούς όρους.
 Να γνωρίσουν οι μαθητές την πνευματική δημιουργία των αρχαίων
Ελλήνων φιλοσόφων, με την οποία συνδέεται άρρηκτα ο νεοελληνικός
πολιτισμός και η οποία αποτέλεσε τη βάση για τη διαμόρφωση του
ελληνορωμαϊκού και του δυτικοευρωπαϊκού πολιτισμού.
 Να επικοινωνήσουν με περισσότερα κείμενα που προβάλλουν τη
σπουδαιότητα του αρχαίου φιλοσοφικού λόγου.
 Να ανακαλύψουν και να εκτιμήσουν τη λογοτεχνική αξία των έργων
των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων κατά τη διδασκαλία τόσο από το
πρωτότυπο, όσο και από μετάφραση, στο βαθμό που αυτή, με την
ποιότητά της, διασώζει τους εκφραστικούς τρόπους του αρχαίου
κειμένου και με τη σειρά της αποτελεί ένα νέο λογοτεχνικό κείμενο.
 Να κατανοήσουν τη γενική λειτουργία του μύθου στον φιλοσοφικό
λόγο.
 Να καταστούν ικανοί στην αναγνώριση της δομής μιας αφήγησης,
δεδομένου ότι έτσι μπορούν στη συνέχεια να προσδιορίζουν την
τυπολογική της ταυτότητα (αν είναι δηλαδή ιστορική ή μυθολογική),
να κατανοούν το περιεχόμενο και τη λειτουργία της.
 Να οικειοποιηθούν και να βιώσουν το νόημα και τη σημασία του
πλατωνικού μύθου, ενεργοποιώντας τη φαντασία τους, ώστε να
οδηγηθούν στην αυτογνωσία και στην κατανόηση των πράξεων τους.
 Να ασκηθούν στην αναλυτική ερμηνευτική προσέγγιση του αρχαίου
κειμένου.
 Να κατανοήσουν ότι το νόημα μιας λέξης καθορίζεται από τα
συμφραζόμενα και το είδος λόγου στο οποίο ανήκει.
 Να συνειδητοποιήσουν ότι τα κείμενα, από την αρχαιότητα μέχρι
σήμερα, αποκτούν νόημα μέσω του διαλόγου των συντακτών τους, ενώ
η επιβίωσή τους εξαρτάται από τον τρόπο που τα προσλαμβάνουν οι
αναγνώστες τους.
 Να ενεργοποιηθεί η προσωπική και ελεύθερη κρίση τους για τη
σημασία ενός έργου σε σχέση με την επικαιρότητα, τα προσωπικά τους
βιώματα και τις αντιλήψεις.
γ. Παιδαγωγικοί στόχοι
 Να μάθουν να εργάζονται ομαδικά και να συνειδητοποιήσουν την
αξία της «συνεργατικής μάθησης».
 Να προσεγγίσουν τη γνώση «ανακαλυπτικά, διερευνητικά» και με
«αυτενέργεια».
 Να καλλιεργήσουν την κριτική τους σκέψη και να αξιοποιήσουν τις
γνώσεις και τις ικανότητες των μελών της ομάδας.
 Να καταλάβουν ότι η συλλογική ερευνητική εργασία προάγει
εποικοδομητικά τη γνώση ακόμη και στο μάθημα της Αρχαίας
Ελληνικής Γραμματείας από το πρωτότυπο.

δ. Τεχνολογικοί στόχοι
 Να ασκηθούν στη χρήση ΤΠΕ στη μαθησιακή διαδικασία, να τα
αξιοποιήσουν και να καλλιεργήσουν δεξιότητες παραγωγής συνεχούς
γραπτού λόγου (ψηφιακός γραμματισμός) σε περιβάλλον
Προγραμμάτων Επεξεργασίας Κειμένων (ΠΕΚ) συνεργατικά.
 Να αποκωδικοποιούν και να συνθέτουν απαραίτητες πληροφορίες
 Να ασκηθούν στην παραγωγή αρχείων παρουσίασης με λόγο και
εικόνα.
ε. Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα
Με την εφαρμογή αυτού του σεναρίου επιδιώκεται οι μαθητές να
έρθουν σε επαφή με έναν νέο τρόπο απόκτησης της γνώσης μέσα από το
συνδυασμό διδακτικού βιβλίου και διαδικτύου και έτσι να κατανοήσουν
σε βάθος, ακολουθώντας διαφορετική πορεία από την συνηθισμένη, τη
σημασία που είχε για τον Πλάτωνα και την «ιδανική» του «Πολιτεία» η
παιδεία.
7. Εφαρμογή στη σχολική μονάδα
α. Μεθοδολογία Διδασκαλίας
 Η προσέγγιση της γνώσης θα είναι διερευνητική, ενεργητική,
βιωματική : οι μαθητές διαβάζουν, πλοηγούνται, καταγράφουν,
ανασυνθέτουν και εξάγουν συμπεράσματα.
 Εφαρμόζεται η «ομαδοσυνεργατική» μέθοδος διδασκαλίας με
βασικό άξονα τη «διαλογική – μαιευτική – διερευνητική – ομαδική»
εργασία και με στόχο την «ανακαλυπτική μάθηση».
 Δημιουργούνται μικρές ομάδες εργασίας (3 ατόμων) για να
εξασφαλισθεί η ενεργός συμμετοχή όλων των μαθητών και να
καλλιεργηθεί ευκολότερα πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας
β. Θέμα προς διερεύνηση
Θέμα του σεναρίου είναι η πρόσληψη των ιδεών και απόψεων του
Πλάτωνα σχετικά με την σημασία και τον ρόλο της «παιδείας» και της
«παίδευσης» από μαθητές σχολείου της «αττικής γης» 25 αιώνες μετά. Θα
προσπαθήσουν να προσεγγίσουν, να διερευνήσουν και να διατυπώσουν
συμπεράσματα για την πλατωνική σκέψη σχετικά με τις υποχρεώσεις των
«βελτίστων φύσεων» απέναντι στο κοινωνικό σύνολο.
γ. Αφετηρία
Οι μαθητές στα πλαίσια του αναλυτικού προγράμματος διδασκαλίας των
Αρχαίων Ελληνικών στην θεωρητική κατεύθυνση στη Γ΄ Λυκείου, έχουν

διδαχθεί αποσπάσματα από το έργο του Πλάτωνα «Πρωταγόρας», όπου
γνώρισαν μέσω του Πλάτωνα απόψεις του μεγάλου Αβδηρίτη σοφιστή. Με
την ενότητα αυτή τους δίνεται η δυνατότητα, αφού πρώτα ενημερωθούν
εισαγωγικά για την Πολιτεία του Πλάτωνα, να προσεγγίσουν ιδέες και
απόψεις του ίδιου του φιλόσοφου μέσα από μια αλληγορία, που θυμίζει
«λαϊκό παραμύθι».
8. Χρήση εργαλείων ΤΠΕ για την διερεύνηση και οι παιδαγωγικές τους
προεκτάσεις.
Οι μαθητές χρησιμοποιούν το εργαστήριο Πληροφορικής του σχολείου με
καθοδήγηση βέβαια, επειδή στόχος μας δεν είναι να «διασκεδάσουν» με τους
υπολογιστές ούτε απλά να πειραματιστούν στη γραφή σε ηλεκτρονικό
περιβάλλον, αλλά να καλλιεργήσουν την κριτική τους ικανότητα, να
διακρίνουν την ουσιώδη από την επουσιώδη πληροφορία και να εφαρμόσουν
τεχνικές πύκνωσης κειμένου.
Έχουν, λοιπόν, στη διάθεσή τους το διαδίκτυο (που πρέπει να είναι
υψηλής ταχύτητας) μέσω του «Πανελληνίου Σχολικού Δικτύου» (sch.gr) και
αξιοποιούν βασικά λογισμικά, όπως :
 Λογισμικό επεξεργασίας Κειμένου (word)
 Λογισμικό δημιουργίας αρχείου παρουσίασης (ppt)
 Πρόγραμμα πλοήγησης Internet
 Μηχανές αναζήτησης π. χ. google
 Δικτυακούς τόπους για την αρχαία ελληνική γλώσσα
 Συσκευή φορητής μνήμης ( USB Device)
 Φύλλα εργασίας σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή
 Το σχολικό βιβλίο σε ψηφιακή μορφή από την εφαρμογή «Ψηφιακό
Σχολείο»
9. α. Οργάνωση της τάξης
Χωρίζουμε τους μαθητές σε μικρές ομάδες των τριών (3) ατόμων ανά
υπολογιστή, για να είναι πιο ευέλικτη η κάθε ομάδα (πέντε [5] ομάδες των 3
ατόμων) και διατηρούμε την ίδια σύνθεση σε όλες τις φάσεις διδασκαλίας.
Φροντίζουμε σε κάθε ομάδα να υπάρχουν μαθητές διαφορετικών
επιπέδων αλλά και καλοί γνώστες της χρήσης των υπολογιστών. Η
παρέμβασή μας στο χωρισμό των ομάδων πρέπει να είναι διακριτική. Τα
μέλη της ομάδας επιλέγουν τον ρόλο, που θα αναλάβουν :
 ένας είναι ο χειριστής του Η/Υ
 ο άλλος συντονιστής της ομάδας
 και ο τρίτος γραμματέας
Οι απαντήσεις των μαθητών διαμορφώνονται από κοινού μέσα στην
ομάδα, ενώ σε κάθε υπολογιστή υπάρχουν εγκατεστημένα : το εισαγωγικό –
ενημερωτικό αρχείο ppt «ΑΡΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΡΙΣΤΩΝΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ» για
τον Πλάτωνα, τη ζωή και το έργο του, το αρχείο ppt «Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ

ΣΠΗΛΑΙΟΥ» και το αρχείο με τα φύλλα εργασίας, που θα επεξεργασθεί
κάθε ομάδα (εννοείται ότι υπάρχει και σε έντυπη μορφή για κάθε μαθητή).
β. Φάσεις διδασκαλίας
Επειδή αυτός ο τρόπος πρόσκτησης της γνώσης είναι καινοφανής για
όλους τους μαθητές και ιδιαίτερα για τη Γ΄ Λυκείου (αυτοί οι μαθητές δεν
έχουν διδαχθεί τεχνικές project), θεωρήθηκε απαραίτητη η αναλυτική
ενημέρωση τους. Διατέθηκε, λοιπόν, μία διδακτική ώρα, ως «προεισαγωγική
φάση υλοποίησης του σεναρίου» κατά την οποία έγινε μια άκρως
εποικοδομητική συζήτηση, για να καταλάβουν τον τρόπο λειτουργίας της
ομαδοσυνεργατικής μεθόδου και τα προσδοκώμενα μαθησιακά
αποτελέσματα. Ενημερώθηκαν και για τα λογισμικά που θα χρησιμοποιήσουν
και για τα κριτήρια αξιολόγησης του έργου τους, μια και αυτά ξεφεύγουν από
τον ήδη γνωστό τρόπο αξιολόγησης του μαθητικού έργου. Το αίσθημα της
περιέργειας για την πρόσληψη της γνώσης μέσα από την δική τους
αυτενέργεια ήταν διάχυτο, αλλά αντιμετώπισαν πολύ θετικά την ιδέα ότι θα
εργασθούν σε ομάδες και μάλιστα με την βοήθεια του ηλεκτρονικού
υπολογιστή. Πρόθυμα χωρίστηκαν σε ομάδες, ανέλαβαν ρόλους και με
μεγάλη χαρά «ονοματίστηκαν» και μάλιστα με ονόματα δανεισμένα από το
περιβάλλον της πλατωνικής «Πολιτείας».
 Πρώτη ομάδα : Δεσμώτες
 Δεύτερη ομάδα : Δημιουργοί
 Τρίτη ομάδα : Φύλακες – Επίκουροι
 Τέταρτη ομάδα : Φύλακες – Βασιλείς
 Πέμπτη ομάδα : Φιλόσοφοι
Την εφαρμογή του σεναρίου μπορούμε να την διακρίνουμε σε τρεις
φάσεις :
 Πρώτη φάση : οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες, στο εργαστήριο
πληροφορικής παρακολουθούν σε μια πρώτη εισαγωγική ώρα ένα
αρχείο παρουσίασης, «ΑΡΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΡΙΣΤΩΝΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ»,
δημιουργημένο από την καθηγήτρια, με στοιχεία για τον Πλάτωνα, τη
ζωή και το έργο του και την επόμενη διδακτική ώρα (που είναι και η
πρώτη εφαρμογής του σεναρίου) μια εισαγωγική ενημέρωση, σε
αρχείο παρουσίασης, «Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ» της
πλατωνικής Πολιτείας, δημιουργημένο επίσης από την καθηγήτρια.
Ακολουθεί συζήτηση και ανταλλαγή σκέψεων και προβληματισμών (1η
δ.ώ.)
 Δεύτερη φάση (στο εργαστήριο πληροφορικής) : αναλυτική
προσπέλαση των ενοτήτων της εισαγωγής, προβολή video για την
«αλληγορία του σπηλαίου» (2η
– 3η
δ.ώ.) και διερεύνηση των ενοτήτων
του σχολικού βιβλίου από την Πολιτεία του Πλάτωνα
(4η
– 5η
– 6η
– 7η
– 8η
– 9η
– 10η
- 11η
δ. ώ.) με την επεξεργασία των

σχετικών φύλλων εργασίας.
Σύνθεση και παραγωγή λόγου, διαμόρφωση κειμένου με
κριτική σκέψη, δημιουργία αρχείου παρουσίασης.
 Τρίτη φάση (στο εργαστήριο Πληροφορικής) : παρουσίαση των
συμπερασμάτων των μαθητών στην ολομέλεια, συζήτηση,
προεκτάσεις. (12η
δ. ώ.).
10. Ο ρόλος του διδάσκοντος
Ο διδάσκων συντονίζει την εκπαιδευτική διαδικασία :
 Χωρίζει τις ομάδες με κριτήρια : 1. την ικανότητα χειρισμού Η/Υ
2. τα ενδιαφέροντα
3. τις ικανότητες
 Εφαρμόζει την αρχή της «υποβοηθούμενης» μάθησης
 Ετοιμάζει το σχολικό εργαστήριο :
1. εγκαθιστά το φύλλα εργασίας
2. εγκαθιστά και όποιο άλλο υποστηρικτικό υλικό θεωρεί
απαραίτητο.
 Η παρουσία του είναι υποστηρικτική, καθοδηγητική και όχι
παρεμβατική.
 Αφήνει κατά μέρος το παραδοσιακό «δασκαλοκεντρικό μοντέλο»
της «διάλεξης» και γίνεται παρατηρητής των μαθητικών
δραστηριοτήτων : συμβουλεύει, καθοδηγεί, ενθαρρύνει, διευκολύ- νει
τους μαθητές να ξεπεράσουν μαθησιακά και τεχνολογικά εμπόδια
και να φθάσουν στην «μεταγνώση», δηλ. να «μάθουν πώς να
μαθαίνουν», γιατί η «γνώση προσεγγίζεται αποκαλυπτικά και ο
καθηγητής γίνεται ο διαμεσολαβητής ανάμεσα στο μαθητή και τη
γνώση»
 Συνεργάζεται με τον καθηγητή της Πληροφορικής και υπεύθυνο του
σχολικού εργαστηρίου για την καλή λειτουργία του.
 Αξιολογεί τα μέλη της ομάδας ως προς την συνεργατική τους διάθεση
αλλά και τον κάθε μαθητή χωριστά ως προς τον ρόλο που έχει
αναλάβει και το επίπεδο ανταπόκρισής του.
11. Ο ρόλος των μαθητών μέσα από τη λειτουργία της ομάδας
Οι μαθητές :
 Συμμετέχουν ενεργά στην υλοποίηση των δραστηριοτήτων
 Οφείλουν να συνεργάζονται αρμονικά και να συνεισφέρουν
δημιουργικά
 Ζητούν τη συνδρομή του καθηγητή για όποιο πρόβλημα
 Χρησιμοποιούν δημιουργικά όλες τις προηγούμενες γνώσεις τους
 Αναζητούν, συλλέγουν, επεξεργάζονται, οργανώνουν τις πληροφορίες
 Οικοδομούν τη γνώση
 «αναγιγνώσκουν» ομαδικά τις πηγές

 Ο χειριστής οργανώνει τη ροή των πληροφοριών σύμφωνα με τα
φύλλα εργασίας που πρέπει η ομάδα να επεξεργασθεί
 Ο συντονιστής διευκρινίζει
 Ο γραμματέας κρατά σημειώσεις, για να υπάρξει στο τέλος η
καθαρογραμμένη απάντηση στο φύλλο εργασίας, που θα παραδώσει η
ομάδα στον καθηγητή.
 Εξάγουν συμπεράσματα
 Συναποφασίζουν, επειδή η σκέψη του κάθε μαθητή τροφοδοτεί και τη
σκέψη των υπολοίπων και το τελικό κείμενο είναι προϊόν συζήτησης
και διαπραγμάτευσης.
12. Πορεία της διδασκαλίας – αναλυτική περιγραφή
Πρώτη φάση υλοποίησης του σεναρίου
Για να επιτευχθεί η όσο το δυνατόν ομαλότερη σύνδεση της πλατωνικής
Πολιτείας με το γνωστικό υπόστρωμα των μαθητών μας, θεωρήθηκε
απαραίτητο να διατεθεί άλλη μία διδακτική ώρα στο εργαστήριο
πληροφορικής ως
«εισαγωγική ώρα για την υλοποίηση του σεναρίου»
με σκοπό να γίνει η «ανά – μνηση» του σχετικού κεφαλαίου για τον
Πλάτωνα από το βιβλίο της Φιλοσοφίας, την οποία έχουν διδαχθεί στην Β ΄
Λυκείου ως μάθημα θεωρητικής κατεύθυνσης. Με βάση, λοιπόν, τις
αποκτημένες γνώσεις και την προβολή του αρχείου παρουσίασης (ppt),
ΑΡΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΡΙΣΤΩΝΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ, δημιουργημένου από την
καθηγήτρια, οι μαθητές μας ξαναθυμήθηκαν τον Πλάτωνα, λίγα πράγματα
για τη ζωή του, για το έργο του, για τις επιρροές που άσκησε σε
μεταγενέστερους από αυτόν φιλοσόφους και για την διαχρονικότητα των
ιδεών και απόψεών του
1η
διδακτική ώρα ( στο εργαστήριο Πληροφορικής)
Οι μαθητές στο εργαστήριο Πληροφορικής κάθονται κατά ομάδες (πέντε
[5] ομάδες των τριών [3] ατόμων) στους υπολογιστές, και παρακολουθούν
μια εισαγωγική ενημέρωση για την Πολιτεία του Πλάτωνα και την
Αλληγορία του Σπηλαίου σε αρχείο παρουσίασης (ppt) – «Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ
ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ», δημιουργημένο από την καθηγήτρια. Έτσι τους δίνεται
η δυνατότητα να επαναφέρουν στη μνήμη τους ακόμη καλύτερα όσα είχαν
μάθει την προηγούμενη σχολική χρονιά για τον Πλάτωνα, αλλά και να
εμπεδώσουν σε γενικές γραμμές τις ιδέες και απόψεις του φιλοσόφου για την
«Πολιτεία», για την σημασία της παιδείας και για την αναγκαιότητα να είναι
εξαιρετικά πολυσχιδείς προσωπικότητες, όσοι προορίζονται για τα ανώτατα
διοικητικά αξιώματα της πόλης. Μετά το τέλος της παρουσίασης ακολουθεί
ανταλλαγή απόψεων των μαθητών με έντονη κριτική διάθεση γύρω από

εφαρμοσιμότητα των απόψεων του Πλάτωνα τόσο στην εποχή του όσο και
στην εποχή μας.
Δεύτερη φάση υλοποίησης του σεναρίου
2η
διδακτική ώρα (στο εργαστήριο Πληροφορικής)
Οι μαθητές στο εργαστήριο Πληροφορικής κάθονται κατά ομάδες στους
υπολογιστές, όπου είναι εγκατεστημένα το αρχείο παρουσίασης, που
παρακολούθησαν κατά την εισαγωγική ώρα υλοποίησης του σεναρίου για
τον Πλάτωνα, τη ζωή του, το έργο του και τις προεκτάσεις του ( ppt
«ΑΡΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΡΙΣΤΩΝΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ»), το αρχείο παρουσίασης της
προηγούμενης διδακτικής ώρας για την Πολιτεία του Πλάτωνα και την
Αλληγορία του Σπηλαίου (ppt «Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ») και το
πρώτο φύλλο εργασίας, διαφορετικό για κάθε ομάδα που αναφέρεται στην
εισαγωγή του σχολικού βιβλίου.
Η κάθε ομάδα καλείται να επεξεργασθεί ένα κομμάτι της εισαγωγής :
 ομάδα 1η
: νεανικές φιλοδοξίες και απογοητεύσεις του Πλάτωνα
η συγγραφή της Πολιτείας
 ομάδα 2η
: σκηνοθεσία και πρόσωπα του διαλόγου – οι τρεις τάξεις
 ομάδα 3η
: αγωγή φυλάκων – φιλόσοφοι βασιλείς
 ομάδα 4η
: δικαιοσύνη
 ομάδα 5η
: φαύλες πολιτείες – αλληγορία του σπηλαίου
αντλώντας πληροφορίες :
 από επιλεγμένες ιστοσελίδες
 από το σχολικό βιβλίο στην ψηφιακή του μορφή από την εφαρμογή
«Ψηφιακό Σχολείο»
 από το αρχείο παρουσίασης της «εισαγωγικής ώρας υλοποίησης του
σεναρίου»
 και από το αρχείο παρουσίασης της προηγούμενης διδακτικής ώρας
και να δημιουργήσει αρχεία παρουσίασης μερικών διαφανειών με
διαγραμματικό μεν, πλήρη δε, σαφή και ακριβή χαρακτήρα, αφού το υλικό
που θα παραχθεί αυτήν την διδακτική ώρα θα αποτελέσει για όλους τους
μαθητές τον οδηγό μελέτης της εισαγωγής, μια και πρόκειται για ύλη
πανελλαδικώς εξεταζόμενη και εκ του υπουργείου καθορισμένη.
3η
διδακτική ώρα (στο εργαστήριο Πληροφορικής)
Για να μπορούν όλοι οι μαθητές μας να έχουν γνώση όλων των
πληροφοριών της εισαγωγής του σχολικού βιβλίου, ώστε απρόσκοπτα να
ανταποκριθούν στις απαιτήσεις προσπέλασης των ενοτήτων της «αλληγορίας

του σπηλαίου», κρίθηκε απαραίτητο αυτή η διδακτική ώρα να ξεκινήσει με
την παρουσίαση του αρχείου προβολής των ομάδων στην ολομέλεια του
τμήματος, αφού πρώτα, βέβαια, τα επιμέρους αρχεία ενωθούν σε ένα. Αυτό το
αρχείο παρουσίασης θα αναρτηθεί μετά το πέρας υλοποίησης του σεναρίου
στις «μαθητικές δραστηριότητες» στην ιστοσελίδα του σχολείου και στο
«ιστολόγιο» της «θεωρητικής κατεύθυνσης γ΄ λυκείου».
Τρεις εκπρόσωποι, επιλεγμένοι ομόφωνα από την ολομέλεια,
αναλαμβάνουν να παρουσιάσουν σε όλους τους συμμαθητές τους το ppt
που δημιούργησαν την προηγούμενη διδακτική ώρα. Μετά το τέλος αυτής
της παρουσίασης οι μαθητές παρακολουθούν ένα video ήχου και εικόνας με
οπτικοακουστική απόδοση της «αλληγορίας του σπηλαίου»,
(http://www.youtube.com/watch?v=5oQ_zhTEVzE), για να αποκτήσουν
μια πρώτη γεύση από τις απόψεις του Πλάτωνα για το ήθος και τις
υποχρεώσεις του «πεπαιδευμένου φιλοσόφου» που καλείται να αναλάβει τα
ηνία της εξουσίας στην πόλη του και να αποκαταστήσει το χαμένο από το
«ανάπηρο πολίτευμα της δημοκρατίας» γόητρό της.
4η
– 5η
διδακτική ώρα – συνεχόμενο δίωρο
(στο εργαστήριο Πληροφορικής).
Οι μαθητές κατά ομάδες παίρνουν τη θέση τους μπροστά στους
υπολογιστές, όπου και έχουν εγκατασταθεί : τα αρχεία παρουσίασης,
ΑΡΙΣΤΟΚΛΗΣ ΑΡΙΣΤΩΝΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ και ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ
ΣΠΗΛΑΙΟΥ, τα αρχεία παρουσίασης που δημιούργησαν οι μαθητές κατά
ομάδες την δεύτερη διδακτική ώρα και το δεύτερο φύλλο εργασίας,
διαφορετικό για κάθε ομάδα, το οποίο αφορά την πρώτη εκ των τριών
ενοτήτων της «αλληγορίας του σπηλαίου». Περιλαμβάνει τρία ερωτήματα,
που συνάδουν με τον τρόπο εξέτασης του μαθήματος στις πανελλήνιες
εξετάσεις: ένα μεταφραστικής προσέγγισης, ένα κατανόησης του κειμένου και
ένα γλωσσικών ασκήσεων.
Οι μαθητές επεξεργάζονται το φύλλο εργασίας ανατρέχοντας σε
επιλεγμένες ιστοσελίδες, καταγράφουν, ομαδοποιούν, αρχειοθετούν τις
απαντήσεις τους και αποθηκεύουν σε φακέλους στην επιφάνεια εργασίας και
σε φορητή μνήμη αποθήκευσης (USB).
6η
– 7η
(στο εργαστήριο Πληροφορικής)
Αυτό το διδακτικό δίωρο είναι αφιερωμένο στην προσπέλαση της
δεύτερης εκ των τριών ενοτήτων της «αλληγορίας του σπηλαίου». Στους
υπολογιστές έχει εγκατασταθεί επίσης και το τρίτο φύλλο εργασίας,
διαφορετικό για κάθε ομάδα. Αναφέρεται στην «ενότητα 12 : η απροθυμία
των φιλοσόφων» και περιλαμβάνει τρία ερωτήματα : μεταφραστικής
προσέγγισης, κατανόησης κειμένου και γλωσσικών ασκήσεων. Οι μαθητές

επιλύουν τα ερωτήματα ανατρέχοντας σε επιλεγμένες ιστοσελίδες και
αποθηκεύουν το προϊόν της εργασίας τους σε φακέλους στην επιφάνεια
εργασίας και σε φορητή μνήμη αποθήκευσης (USB ).
8η
– 9η
Οι μαθητές παίρνουν θέση στους σταθμούς εργασίας, όπου έχει
εγκατασταθεί και το τέταρτο φύλλο εργασίας, επίσης διαφορετικό για κάθε
ομάδα. Σχετίζεται με την «ενότητα 13 – ο ηθικός εξαναγκασμός των
φιλοσόφων». Έχει και αυτό τρία ερωτήματα : μεταφραστικής προσέγγισης,
κατανόησης κειμένου και γλωσσικών ασκήσεων. Οι μαθητές ακολουθούν την
γνώριμη πια τακτική για την προσπέλαση και αυτού του φύλλου εργασίας,
καταγράφουν τις απαντήσεις τους και αποθηκεύουν σε φακέλους στην
επιφάνεια εργασίας και σε μνήμη φορητής αποθήκευσης (USB).
10η
– 11η
Το πέμπτο φύλλο εργασίας, είναι κοινό για όλες τις ομάδες. Αυτό το φύλλο
το θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό, επειδή το μάθημα είναι κατεύθυνσης,
πανελλαδικά εξεταζόμενο και πρέπει – πιστεύουμε – όλοι οι μαθητές να
προσεγγίζουν τις ίδιες πληροφορίες και να αξιολογούνται και να
«αυτοαξιολογούνται» πάνω σε μια κοινή βάση. Η προσπέλαση αυτού του
φύλλου εργασίας μπορεί να θεωρηθεί και ως μια «επαναληπτική – συνολική
αξιολόγηση» των γνώσεων που αποκόμισαν κατά την διάρκεια των
προηγουμένων ωρών. Ο χρόνος που έχουν στη διάθεσή τους είναι ένα
διδακτικό δίωρο, δηλ. 90΄, περισσότερος από αυτόν, που τους διατίθεται στις
πανελλήνιες εξετάσεις για την επίλυση των θεμάτων του διδαγμένου
κειμένου.
Αναφέρεται στην εισαγωγή και στις τρεις ενότητες της «αλληγορίας του
σπηλαίου» και περιέχει δύο ερωτήσεις κριτικής προσέγγισης της «αλληγορίας
του σπηλαίου», μία ερώτηση γλωσσικής επεξεργασίας, μια ερώτηση
εισαγωγής και μία δραστηριότητα δημιουργίας αρχείου παρουσίασης.
Οι μαθητές σε αυτό το φύλλο εργασίας καλούνται – εκτός των άλλων –να
ανατρέξουν σε πηγές από τις οποίες θα επιλέξουν εικονιστικό υλικό, ώστε,
μαζί και με τα άλλα αρχεία παρουσίασης που έχουν στη διάθεσή τους, να
δημιουργήσουν και ένα δικό τους αρχείο παρουσίασης, το οποίο θα
χρησιμοποιηθεί στην επόμενη φάση για την ενημέρωση της ολομέλειας και
θα αναρτηθεί στις «μαθητικές δραστηριότητες» στην ιστοσελίδα του
σχολείου και στο «ιστολόγιο» της «θεωρητικής κατεύθυνσης γ΄ λυκείου».
Το δυναμικό της τάξης μας είναι 15 μαθητές και το εργαστήριο
Πληροφορικής διαθέτει 15 υπολογιστές. Στην τελευταία δραστηριότητα
άντλησης του εικονιστικού υλικού για την δημιουργία του αρχείου
παρουσίασης διασπείρονται σε όλους τους υπολογιστές. Αποθηκεύουν το

υλικό τους, το συνθέτουν κατά ομάδες και στο τέλος δυο μαθητές, εκλεγμένοι
ομόφωνα από την ολομέλεια, πραγματοποιούν την τελική σύνθεση στο
ενιαίο προς ανάρτηση αρχείο παρουσίασης
Τρίτη φάση υλοποίησης του σεναρίου
12η
διδακτική ώρα (στο εργαστήριο Πληροφορικής).
Στην ολομέλεια της τάξης η κάθε ομάδα παρουσιάζει δια του συντονιστού
της :
 τα συμπεράσματα που συνήγαγε:
- για την αναγκαιότητα της εκπαίδευσης και της παιδείας
- για το ήθος και τις υποχρεώσεις του «πεπαιδευμένου»
- για την καταλληλότητά του ή μη ως προς την άσκηση της
εξουσίας
 και τις διαπιστώσεις από τη σύγκριση «το πεπαιδευμένου» τουῦ
Πλάτωνα με τον «πνευματικό» άνθρωπο της σύγχρονης εποχής και
γίνεται μια εποικοδομητική συζήτηση με ανταλλαγή απόψεων και
συμπεράσματα.
 επίσης ένας μαθητής – εκλεγμένος από την ολομέλεια – αναλαμβάνει
την παρουσίαση του αρχείου ppt, που παρήχθη κατά την διάρκεια
προσπέλασης του κοινού φύλλου εργασίας των ομάδων.
13 . Επέκταση της διδακτικής πρότασης
Η ενότητα που παρουσιάστηκε μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για να
διαβάσουν οι μαθητές είτε ολόκληρο το έργο του Πλάτωνα «Πολιτεία» ή
«Περί Δικαίου», ώστε να καταλάβουν καλύτερα τη φράση του βιβλίου που
την χαρακτηρίζει «καλλίπολιν» είτε να ασχοληθούν γενικότερα με τη θεωρία
«των ιδεών» και τα « ντως ντα» ή να εντρυφήσουν στο χώρο της αρχαίαςὄ ὄ
ελληνικής φιλοσοφίας και στις επιδράσεις που αυτή άσκησε στην ευρωπαϊκή
και παγκόσμια σκέψη.
14. Αξιολόγηση – Κριτική Αποτίμηση
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Φορέας αξιολόγησης είναι ο καθηγητής που παρεμβαίνει διακριτικά
με υποδείξεις και ανατροφοδότηση. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται
επίσης διακριτικά, κατά τη διάρκεια υλοποίησης των δραστηριοτήτων :

 διαμορφωτική αξιολόγηση στις δύο πρώτες φάσεις και
 τελική αξιολόγηση στην τρίτη φάση, όπου οι μαθητές κρίνουν
και συγκρίνουν (αυτό-αξιολόγηση/ετεροαξιολόγηση).
Τα κριτήρια αξιολόγησης για τον νέο τρόπο προσέγγισης και
πρόσκτησης της γνώσης έχουν γίνει γνωστά στους μαθητές ήδη από την
«προεισαγωγική φάση υλοποίησης του σεναρίου» και είναι τα εξής :
 ο βαθμός ανταπόκρισης των μαθητών σε προκαθορισμένους
στόχους
 ο τρόπος επικοινωνίας και το επίπεδο συνεργασίας τόσο των
μελών της ομάδας όσο και των μελών της ολομέλειας
 ο βαθμός αξιοποίησης των δυνατοτήτων του ηλεκτρονικού
περιβάλλοντος
 η παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου με ακρίβεια,
σαφήνεια, ορθό περιεχόμενο, σωστή δομή και έκφραση
 η ικανότητα των μαθητών στην κριτική αποτίμηση των
πληροφοριών, στην τεκμηρίωση και την εξαγωγή συμπερασμάτων
ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ
Παρά το γεγονός ότι το σενάριο εφαρμόστηκε σε μάθημα κατεύθυνσης με
αυξημένο συντελεστή βαρύτητας, το «πείραμα» αυτό στο εργαστήριο
προκάλεσε – μπορούμε να πούμε – το ενδιαφέρον των μαθητών. Ο
συνολικός αριθμός των μαθητών (15) δεν δημιούργησε κανένα πρόβλημα,
ενώ η ομάδα των τριών ατόμων ανά υπολογιστή, την οποία θεωρούμε
ιδανική, λειτούργησε άψογα. Άλλωστε το εργαστήριο διαθέτει 15
υπολογιστές (αρκούν ακόμη και αν εργάζεται ο κάθε μαθητής χωριστά σε
δικό του υπολογιστή). Κάποιες φορές που χρειάστηκε (κυρίως για την
συλλογή, αποθήκευση του οπτικού υλικού και δημιουργία αρχείων
παρουσίασης) χρησιμοποιήθηκαν και περισσότεροι του ενός υπολογιστές από
τις ομάδες.
Θα μπορούσε να θεωρηθεί δυσκολία η ομαδοσυνεργατική μέθοδος, την
οποία οι μαθητές αυτοί αγνοούν, επειδή βρίσκονται ήδη στο τέλος της
δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και δεν έχουν έρθει καθόλου σε επαφή με αυτόν
τον τρόπο διδασκαλίας. Οι μαθητές αυτοί δεν έχουν εμπειρίες από το μάθημα
«Ερευνητική Εργασία». Δεν έχουν διδαχθεί τεχνικές project. Όμως ήταν πολύ
συνεργάσιμοι και γρήγορα προσαρμόστηκαν δείχνοντας μεγάλη κατανόηση
και εξαιρετική αφομοιωτική ικανότητα. Μάλιστα απέδωσαν από αρκούντως
ικανοποιητικά έως και εξαιρετικά σε κάποιες περιπτώσεις με αποτέλεσμα να
μπορούμε να πούμε ότι η υλοποίηση του σεναρίου πήγε πολύ καλά. Άλλωστε
οι μαθητές της Γ ΄ Λυκείου είναι αρκετά καλά εξοικειωμένοι στη χρήση των
υπολογιστών – κειμενογράφος, διαδίκτυο και αρχεία παρουσίασης.
Σημαντικό πρόβλημα κατά την διαδικασία υλοποίησης σεναρίων στο
εργαστήριο πληροφορικής των σχολείων είναι η ποιότητα του διαδικτύου. Το

«πανελλήνιο σχολικό δίκτυο» δεν φημίζεται για την ταχύτητά του και συχνά
πυκνά «πέφτει και κολλάει» δυσκολεύοντας έτσι την προσπέλαση των
ιστοσελίδων. Τα κενά που δημιουργούνται μέχρι το δίκτυο να επανακάμψει
οδηγούν τους μαθητές σε χαλαρότητα και σε αρνητική κριτική για το επίπεδο
των νέων τεχνολογιών στη σχολική διαδικασία. Αναφέρουμε στις
προϋποθέσεις υλοποίησης του σεναρίου το υψηλής ταχύτητας διαδίκτυο,
αλλά αυτό είναι μόνον «ε κτέον».ὐ
Τέλος οφείλουμε να επισημάνουμε ότι αυτή η μέθοδος διδασκαλίας
απαιτεί περισσότερο χρόνο σε σχέση με την παραδοσιακή «δασκαλοκεντρική»
μέθοδο τουλάχιστον έτσι όπως ορίζεται από τον «Οδηγό για την
διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στο Γενικό Λύκειο» (ο
τελευταίος που διαθέτουμε είναι του σχολικού έτους 2009 – 2010 !), ο οποίος
προβλέπει για την παρουσίαση της εισαγωγής και των τριών ενοτήτων της
αλληγορίας του σπηλαίου έξ (6) συνολικά ώρες. Από την εμπειρία μας, όμως,
προκύπτει ότι, ακόμη με την δασκαλοκεντρική μέθοδο, ο χρόνος αυτός δεν
επαρκεί. Ο καθηγητής δεν είναι «μαγνητοφωνάκι» που μιλάει ασταμάτητα
και οι μαθητές δεν είναι παθητικοί δέκτες, που απλά υποβάλλονται στην
τυπική διαδικασία να ακούνε τον καθηγητή τους να μιλάει. Και στην
παραδοσιακή μέθοδο διδασκαλίας χρειάζεται αυτενέργεια των μαθητών και
ουσιαστική συμμετοχή τους στην παραγωγή της γνώσης, η οποία πρέπει να
γίνεται υποβοηθούμενα, έτσι ώστε οι μαθητές και να την εμπεδώνουν και να
αισθάνονται χρήσιμα και δραστήρια μέλη της μικρής τους μαθητικής
κοινότητας. Η συγκεκριμένη ενότητα απαιτεί τουλάχιστον διπλάσιες
διδακτικές ώρες και για την διαπίστωση της κατανόησης και αφομοίωσης
της εισαγωγής αλλά και για την προσέγγιση και την μεταφραστική
διαδικασία του πρωτότυπου κειμένου, (που δεν πρέπει να είναι απλά
παπαγαλική αναπαραγωγή των μεταφράσεων που έχουν μάθει οι μαθητές
μας) και για την εννοιολογική προσπέλαση και για την γλωσσική
επεξεργασία και για τον έλεγχο της αποκτημένης γνώσης, προκειμένου να
είμαστε συνεπείς με τα ζητούμενα στις πανελλήνιες εξετάσεις για αυτό το
αντικείμενο
Με βάση αυτούς τους προβληματισμούς κρίνουμε σκόπιμο να
αναθεωρήσουμε την αρχική άποψη περί περισσότερου χρόνου και να
καταλήξουμε στην διαπίστωση ότι είτε παραδοσιακά είτε με την βοήθεια
των νέων τεχνολογιών ο απαιτούμενος χρόνος για την σωστή και
ολοκληρωμένη παρουσίαση της ενότητας είναι περίπου ο ίδιος. Το
πλεονέκτημα των νέων τεχνολογιών έγκειται στο γεγονός ότι οι ίδιοι οι
μαθητές ανακαλύπτουν την γνώση περισσότερο ψάχνοντας σε πηγές
πρωτογενείς ή δευτερογενείς και λιγότερο ακούγοντας «μιαν από καθέδρας
ακαδημαϊκού τύπου διδασκαλία». Άλλωστε και ο Σωκράτης έλεγε ότι
αποστρέφεται «την μέθοδο της διάλεξης», γιατί δεν μπορεί να θυμηθεί στο
τέλος όλα αυτά που λέει ο συνομιλητής του.
Αναρωτηθήκαμε άραγε ποτέ αν οι μαθητές μας θυμούνται όσα τους
είπαμε, όταν τελειώνει η διδακτική ώρα ;
15. α. Βιβλιογραφία

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα Κέντρα
Στήριξης Επιμόρφωσης
Ειδικό Μέρος
Τεύχος 3 : Κλάδος ΠΕ 02, Β΄ έκδοση, Πάτρα, Νοέμβριος 2010
Οι ΤΠΕ στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών, σελ. 100 – 124
β. Δικτυογραφία
www.greek-language.gr
www.mikrosapoplous.gr
www.google.com
www.el.wikipedia.org/wiki/Πλάτων
www.el.wikipedia.org/wiki/Πολιτεία_του_Πλάτωνα
www.filologos-hermes.blogspot.com/2012/blog-post_6098.html
www.academia.edu/1688409
www.pemptousia.gr/2013/01/η-εκπαίδευση-των-φυλάκων-στην-πλατωνι/
www.heroesoftheatomage.blogspot.com/2011/12/blog-post.html
www.law.uoa.gr/fileadmin/law.uoa.gr/uploads/istorias/phil_2.pdf
www.omilosmeleton.gr/pdf/Politevmata.pdf
www.venetokleio.gr/.../ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ%20ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ%202013_14.p
http://www.youtube.com/watch?v=5oQ_zhTEVzE
16. ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
1ο
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ( 2η
δ. ώ.)
1η
ΟΜΑΔΑ
ΔΕΣΜΩΤΕΣ
Ονόματα μαθητών : ………………………………………………
………………………………………………
………………………………………………

 Ανοίξτε την μηχανή αναζήτησης google
 επιλέξτε > ψηφιακό σχολείο > γενικό λύκειο > Γ΄ Λυκείου >
φιλοσοφικός λόγος ( Γ γενικού λυκείου θεωρητική κατεύθυνση) >
αρχεία μαθήματος > διδακτικό πακέτο > βιβλίο μαθητή > Πλάτωνος
Πολιτεία > εισαγωγή > νεανικές φιλοδοξίες του Πλάτωνα και
απογοητεύσεις / η συγγραφή της Πολιτείας
 ανοίξτε και δεύτερη καρτέλα και επισκεφθείτε την ιστοσελίδα
www.el.wikipedia.org/wiki/Πλάτων
και τρίτη καρτέλα για να επισκεφθείτε την διεύθυνση
 μελετήστε τα στοιχεία εκείνα που αφορούν την προσωπικότητα του
φιλόσοφου, την ονομασία του έργου και τον χρόνο συγγραφής του
και
 ετοιμάστε ένα αρχείο παρουσίασης μερικών διαφανειών με θέμα:
Νεανικές φιλοδοξίες και απογοητεύσεις του Πλάτωνα
Συγγραφή της Πολιτείας
Αποθηκεύστε το προϊόν της εργασίας σας σε φάκελο στην επιφάνεια
εργασίας και σε φορητή μνήμη αποθήκευσης (USB)
1ο
δ. ώ.)
2η
ΟΜΑΔΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ
Ονόματα μαθητών : ……………………………………………..
…………………………………………….
…………………………………………….
 Ανοίξτε τη μηχανή αναζήτησης google

Πολιτεία > εισαγωγή > σκηνοθεσία και πρόσωπα του διαλόγου / οι
τρεις τάξεις
 ανοίξτε στη μηχανή αναζήτησης google δεύτερη καρτέλα
 επισκεφθείτε την διεύθυνση
 ανοίξτε και τρίτη καρτέλα για να επισκεφθείτε την διεύθυνση
www.filologos-hermes.blogspot.com/2012/blog-post_6098.html
 μελετήστε τα στοιχεία εκείνα που αφορούν το σκηνικό του διαλόγου
και τα πρόσωπα που συμμετέχουν καθώς επίσης και τα στοιχεία που
αφορούν τις τρεις τάξεις, όπως αυτές είναι διαμορφωμένες στην
Πολιτεία του Πλάτωνα και
Σκηνοθεσία και πρόσωπα του διαλόγου
Οι τρεις τάξεις
1ο
δ. ώ.)
3η
ΟΜΑΔΑ
ΦΥΛΑΚΕΣ – ΕΠΙΚΟΥΡΟΙ
Ονόματα μαθητών : ………………………………………………..
……………………………………………….
……………………………………………….
Πολιτεία > εισαγωγή > αγωγή φυλάκων / φιλόσοφοι- βασιλείς
 ανοίξτε και δεύτερη καρτέλα

> 4.2.2. Φιλόσοφοι Βασιλείς
www.academia.edu/1688409
και τέταρτη καρτέλα για την διεύθυνση
www.pemptousia.gr/2013/01/η-εκπαίδευση-των-φυλάκων-στην-
πλατωνι/
 μελετήστε τα στοιχεία εκείνα που αφορούν την αγωγή των φυλάκων
και τους φιλοσόφους – βασιλείς και
Η αγωγή των φυλάκων
Φιλόσοφοι – Βασιλείς
1ο
δ. ώ.)
4η
ΟΜΑΔΑ
ΦΥΛΑΚΕΣ – ΒΑΣΙΛΕΙΣ
Ονόματα μαθητών : ……………………………………………….
………………………………………………
……………………………………………..
Πολιτεία > εισαγωγή > δικαιοσύνη
 ανοίξτε και δεύτερη καρτέλα
> 4.1 Δικαιοσύνη
www.heroesoftheatomage.blogspot.com/2011/12/blog-post.html
www.law.uoa.gr/fileadmin/law.uoa.gr/uploads/istorias/phil_2.pdf

 μελετήστε τα στοιχεία εκείνα που αφορούν την δικαιοσύνη στην
πλατωνική Πολιτεία και
Η δικαιοσύνη στην πλατωνική Πολιτεία
1ο
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (2η
δ. ώ.)
5η
ΟΜΑΔΑ
ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ
Ονόματα μαθητών : ………………………………………………..
……………………………………………….
……………………………………………….
Πολιτεία > εισαγωγή > οι φαύλες πολιτείες / η αλληγορία του
σπηλαίου
 ανοίξτε δεύτερη καρτέλα
www.omilosmeleton.gr/pdf/Politevmata.pdf
www.venetokleio.gr/.../ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ%20ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ%202013_14.p
> Αλληγορία του σπηλαίου

 μελετήστε τα στοιχεία εκείνα που αφορούν τις φαύλες πολιτείες και
την αλληγορία του σπηλαίου και
Οι φαύλες πολιτείες
Η αλληγορία του σπηλαίου
2ο
- 5η
δ. ώ.)
1η
ΟΜΑΔΑ
ΔΕΣΜΩΤΕΣ
Ονόματα μαθητών : ………………………………………….
…………………………………………
…………………………………………
Ανοίξτε τη μηχανή αναζήτησης google
Επιλέξτε > ψηφιακό σχολείο > γενικό λύκειο > Γ΄ Λυκείου > φιλοσοφικός
λόγος ( Γ γενικού λυκείου θεωρητική κατεύθυνση) > αρχεία μαθήματος >
διδακτικό πακέτο > βιβλίο μαθητή > Πλάτωνος Πολιτεία
Μεταβείτε στις σελίδες 114 -117
Ανοίξτε δεύτερη καρτέλα και μεταβείτε στην ιστοσελίδα
www.greek-language.gr > αρχαία ελληνική > εργαλεία > σώματα κειμένων
> ανθολόγιο αττικής πεζογραφίας > κατάλογος κειμένων > Πλάτων >
Πλάτωνος Πολιτεία 514a - 517a : Η αφήγηση της Αλληγορίας
επιλέξτε
την ενότητα 11 του σχολικού σας βιβλίου : «μετά δέ τα τα… μοίους μ ν, νῦ ὁ ἡ ῖ ἦ
δ’ γώ»ἐ
εντοπίστε
και την αντίστοιχη μετάφραση από την επιλογή εμφάνιση μετάφρασης
μεταφέρετε
και τα δύο κείμενα (πρωτότυπο και μετάφραση) σε έγγραφο word
διαβάστε την προσεκτικά, μελετήστε
και το εισαγωγικό σημείωμα που παρατίθεται σε αυτήν την ιστοσελίδα
καταγράψτε
με μορφή θεματικών προτάσεων σε έγγραφο word
τα βασικά στοιχεία της ζοφερής εικόνας του σπηλαίου
Επιστρέφοντας στην αρχική σελίδα της Πύλης για την ελληνική γλώσσα
www.greek-language.gr > αρχαία ελληνική > εργαλεία > βασικό λεξικό και
με αφορμή τον ρηματικό τύπο περιάγειν, αναζητάτε με χρήση των
γραμμάτων του αλφαβήτου το ρήμα στην απλή του μορφή, μελετάτε τις

σημασίες που έχει και σχηματίζετε τρία παράγωγα ουσιαστικά απλά ή
σύνθετα της νέας ελληνικής.
2ο
– 5η
δ. ώ.)
2η
ΟΜΑΔΑ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
δ’ γώ»ἐ
εντοπίστε
μελετήστε την και μεταφέρετε
τα δύο κείμενα (πρωτότυπο και μετάφραση) σε έγγραφο word
εμβαθύνετε
στη φράση « τήν μετέραν φύσιν παιδείας τε πέρι καί παιδευσίας»ἡ ἀ
παρουσιάστε
σε έγγραφο word σε μια παράγραφο 100 – 120 λέξεων
το περιεχόμενο των όρων «παιδεία» και « παιδευσία» και τη σημασίαἀ
που έχουν για τη ζωή του ανθρώπου
με αφορμή τον ρηματικό τύπο φέροντας, αναζητάτε με χρήση των
γραμμάτων του αλφαβήτου το ρήμα, μελετάτε τις σημασίες που έχει και
σχηματίζετε τρία παράγωγα επίθετα απλά ή σύνθετα της νέας ελληνικής.

2ο
– 5η
δ. ώ.)
3η
ΟΜΑΔΑ
ΦΥΛΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΙ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
δ’ γώ»ἐ
εντοπίστε
αντιστοιχίστε την προσεκτικά με το κείμενο και μεταφέρετε
μελετήστε αναλυτικά τη φράση :
« ρα τοίνυν παρά το το τό τειχίον φέροντας νθρώπους σκεύη τεὅ ῦ ἀ
παντοδαπά περέχοντα το τειχίου καί νδριάντας καί λλα ζ α λίθινά τεὑ ῦ ἀ ἄ ῷ
καί ξύλινα καί παντο α ε ργασμένα…»ῖ ἰ
παρουσιάστε
στο έγγραφο word σε μια παράγραφο 100 – 120 λέξεων
τις απόψεις του Πλάτωνα για τη διάκριση αισθητού και νοητού κόσμου
με αφορμή τον ρηματικό τύπο ρ ν,ὁ ᾶ αναζητάτε με χρήση των γραμμάτων
του αλφαβήτου το ρήμα, μελετάτε τις σημασίες που έχει και σχηματίζετε τρία
παράγωγα ουσιαστικά ή επίθετα απλά ή σύνθετα της νέας ελληνικής.
2ο
– 5η
δ. ώ.)
4η ΟΜΑΔΑ

ΦΥΛΑΚΕΣ ΒΑΣΙΛΕΙΣ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
δ’ γώ»ἐ
εντοπίστε και μελετήστε με προσοχή
την αντίστοιχη μετάφραση από την επιλογή εμφάνιση μετάφρασης
προσέξτε ιδιαίτερα τις δύο τελευταίες σειρές της ενότητας
και εξηγήστε το περιεχόμενό τους σε έγγραφο word 120 περίπου λέξεων
με αφορμή τον ρηματικό τύπο δεικνύασιν, αναζητάτε με χρήση των
γραμμάτων του αλφαβήτου το ρήμα, μελετάτε τις σημασίες που έχει, επιλέγετε
τρεις από αυτές και σχηματίζετε ισάριθμες προτάσεις στην νέα ελληνική.
2ο
– 5η
δ. ώ.)
5η ΟΜΑΔΑ
ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ
…………………………………………
…………………………………………

επιλέξτε
δ’ γώ»ἐ
εντοπίστε
μελετήστε την μετάφραση και μεταφέρετε
βρείτε τα επιρρήματα : πρόσθεν, κύκλ , νωθεν, πόρρωθεν, όπισθενῳ ἄ και
εξηγήστε την λειτουργικότητά τους στην αφήγηση του Σωκράτη σε έγγραφο
word 120 -150 λέξεων
με αφορμή τον ρηματικό τύπο λέγεις, αναζητάτε με χρήση των γραμμάτων
του αλφαβήτου το ρήμα, μελετάτε τις σημασίες που έχει και σχηματίζετε τρία
παράγωγα ουσιαστικά ή επίθετα σύνθετα της νέας ελληνικής
3ο
– 7η
δ. ώ.)
1η
ΟΜΑΔΑ
ΔΕΣΜΩΤΕΣ
…………………………………………
…………………………………………
Μεταβείτε στις σελίδες 118 – 120

Πλάτωνος Πολιτεία 519b - 521b : Εφαρμογή των διδαγμάτων της
αλληγορίας στη διοίκηση της Πολιτείας : Οι φιλόσοφοι προ των ευθυνών τους
επιλέξτε
την ενότητα 12 του σχολικού σας βιβλίου : «τί δέ ; Τόδε ο κ ε κός….. ε τεὐ ἰ ἴ
σπουδαιότεραι ε τε φαυλότεραι»ἴ
εντοπίστε
διαβάστε την προσεκτικά και μεταφέρετε
μελετήστε προσεκτικά το τμήμα της ενότητας :
« τό α το , ν δ’ γώ … σπουδαιότεραι»ὐ ῦ ἦ ἐ
σχολιάστε αυτό το χωρίο
στο έγγραφο word σε μια παράγραφο 100 – 120 λέξεων
σε σχέση με τη ζωή του ίδιου του Πλάτωνα
με αφορμή το ουσιαστικό φύσεις, αναζητάτε με χρήση των γραμμάτων του
αλφαβήτου τη λέξη, μελετάτε τις σημασίες που έχει, επιλέγετε τρεις από αυτές
και σχηματίζετε ισάριθμες προτάσεις στην νέα ελληνική.
3ο
– 7η
δ. ώ.)
2η
ΟΜΑΔΑ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε

εντοπίστε
αντιστοιχίστε την και μεταφέρετε
μελετήστε
με προσοχή την ερώτηση που θέτει ο Σωκράτης προς τον συνομιλητή του « τί
δέ ; τόδε ο κ ε κός …. π κίσθαι ;»ὐ ἰ ἀ ῳ
σχολιάστε
τους λόγους για τους οποίους και οι δύο ομάδες ανθρώπων, κατά τη
γνώμη του ομιλητή, είναι ακατάλληλες να αναλάβουν και να ασκήσουν
εξουσία
με αφορμή τον ρηματικό τύπο γούμενοι,ἡ αναζητάτε με χρήση των
γραμμάτων του αλφαβήτου τη λέξη, μελετάτε τις σημασίες που έχει και
σχηματίζετε τρία παράγωγα ουσιαστικά, απλά ή σύνθετα στη νέα ελληνική.
3ο
– 7η
δ. ώ.)
3η
ΟΜΑΔΑ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
εντοπίστε

διαβάστε και τα δύο κείμενα προσεκτικά και μεταφέρετέ τα
(πρωτότυπο και μετάφραση) σε έγγραφο word
μελετήστε τα απαρέμφατα ναγκάσαι, φικέσθαι, πιτρέπεινἀ ἀ ἐ , καταμένειν,
θέλειν, καταβαίνειν, μετέχεινἐ και σε έγγραφο word 150 περίπου λέξεων
εξηγήστε την λειτουργικότητά τους.
με αφορμή το επίθετο κόντες,ἑ αναζητάτε με χρήση των γραμμάτων του
αλφαβήτου τη λέξη, μελετάτε τις σημασίες που έχει και σχηματίζετε δύο
προτάσεις στην νέα ελληνική στις οποίες να φαίνεται καθαρά η σημασία της
λέξης.
3ο
– 7η
δ. ώ.)
4η
ΟΜΑΔΑ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
εντοπίστε
μελετήστε την με προσοχή και μεταφέρετε
διαβάστε με προσοχή το τμήμα του κειμένου « μέτερον…έπιτρέπεται» καιἡ
σχολιάστε σε έγγραφο word 150 περίπου λέξεων την επανάληψη της έννοιας
« ναβαίνειν».ἀ Ποια μηνύματα θέλει να μας δώσει ο Πλάτων ;

με αφορμή τον ρηματικό τύπο δε ν,ἰ ῖ αναζητάτε με χρήση των γραμμάτων
του αλφαβήτου το ρήμα στο οποίο ανήκει, μελετάτε τις σημασίες που έχει και
σχηματίζετε τρία επίθετα, απλά ή σύνθετα στην νέα ελληνική.
3ο
– 7η
δ. ώ.)
5η
ΟΜΑΔΑ
ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
εντοπίστε
μελετήστε την με προσοχή και μεταφέρετε
επικεντρωθείτε στους όρους : παίδευτους καί ληθείας πείρους, νἀ ἀ ἀ ἐ
παιδεί ωμένους διατρίβειν μέχρι τέλους, βελτίστας φύσειςᾳ ἑ και σε
έγγραφο word 150 λέξεων εξηγήστε το περιεχόμενό τους.
με αφορμή το ουσιαστικοποιημένο επίθετο τό γαθόν,ἀ αναζητάτε με χρήση
των γραμμάτων του αλφαβήτου την λέξη, μελετάτε τις σημασίες που έχει,
επιλέγετε τρεις από αυτές και σχηματίζετε ισάριθμες προτάσεις στην νέα
ελληνική

4ο
– 9η
δ. ώ.)
1η
ΟΜΑΔΑ
ΔΕΣΜΩΤΕΣ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
την ενότητα 13 του σχολικού σας βιβλίου : « πειτ’ , φη, δικήσομεν α τούςἔ ἔ ἀ ὐ
…. πιμελε σθαί τε καί φυλάττειν»ἐ ῖ
εντοπίστε και μελετήστε
μελετήστε προσεκτικά το τμήμα της ενότητας :
« πελάθου …. σύνδεσμον τ ς πόλεως»ἐ ῆ
και σχολιάστε
την απάντηση του Σωκράτη στην ένσταση του Γλαύκωνα
με αφορμή τον ρηματικό τύπο πελάθου,ἐ αναζητάτε με χρήση των
σημασίες που έχει, και σχηματίζετε τρία ομόρριζα ουσιαστικά ή επίθετα,
απλά ή σύνθετα στη νέα ελληνική.
4ο
– 9η
δ. ώ.)

2η
ΟΜΑΔΑ
…………………………………………
…………………………………………
επιλέξτε
εντοπίστε και διαβάστε
διαβάστε προσεκτικά το τμήμα της ενότητας :
« σκέψαι, τοίνυν, ε πον, Γλαύκων, …. φυλάττειν»ἶ ὦ
και αφού εντοπίσετε
την απάντηση του Σωκράτη στην ένσταση του Γλαύκωνα,
να παρουσιάσετε σε έγγραφο word 120 – 150 λέξεων
τα σχόλια και την κριτική σας.
με αφορμή τον ρηματικό τύπο μεταδιδόναι, αναζητάτε με χρήση των
σημασίες που έχει, και σχηματίζετε τρία σύνθετα ρήματα και ισάριθμες
προτάσεις, στις οποίες να φαίνεται η σημασία τους.
4ο
– 9η
δ. ώ.)
3η
ΟΜΑΔΑ
…………………………………………

…………………………………………
επιλέξτε
εντοπίστε και παρατηρήστε καλά
διαβάστε προσεκτικά τη φράση
« πειτ’ …… μεινον ;»ἔ ἄ
και σε κείμενο word 120 λέξεων
ερμηνεύστε την αντίθεση
με αφορμή τον ρηματικό τύπο βούλεται, αναζητάτε με χρήση των
σημασίες που έχει και σχηματίζετε τρία παράγωγα ή ομόρριζα ουσιαστικά ή
επίθετα, απλά ή σύνθετα στη νέα ελληνική.
4ο
– 9η
δ. ώ.)
4η
ΟΜΑΔΑ
…………………………………………
…………………………………………

επιλέξτε
εντοπίστε και μελετήστε από την επιλογή εμφάνιση μετάφρασης
και την αντίστοιχη μετάφραση
εντοπίστε ρήματα και μετοχές που αναφέρονται στον νόμο
και σε κείμενο word 120 – 130 λέξεων σχολιάστε καταλλήλως.
με αφορμή τον ρηματικό τύπο ρο μεν,ἐ ῦ αναζητάτε με χρήση των
γραμμάτων του αλφαβήτου το ρήμα στο οποίο ανήκει, μελετάτε τις σημασίες
του επιλέγετε τρεις από αυτές και σχηματίζετε ισάριθμες προτάσεις στη νέα
ελληνική.
4ο
– 9η
δ. ώ.)
5η
ΟΜΑΔΑ
ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ
…………………………………………
…………………………………………

επιλέξτε
εντοπίστε και διαβάστε από την επιλογή εμφάνιση μετάφρασης
και την αντίστοιχη μετάφραση
ερμηνεύστε το περιεχόμενο των όρων «πειθο καί νάγκ »ῖ ἀ ῃ και τη
σημασία της φράσης « ληθ , φη· πελαθόμην γάρ»ἀ ῆ ἔ ἐ σε κείμενο word 150
λέξεων περίπου.
με αφορμή τον ρηματικό τύπο φελε ν,ὠ ῖ αναζητάτε με χρήση των
γραμμάτων του αλφαβήτου τις σχετικές καταχωρήσεις, τις μελετάτε και
σχηματίζετε τρία παράγωγα ή ομόρριζα ουσιαστικά ή επίθετα, απλά ή
σύνθετα στη νέα ελληνική
5ο
– 11η
δ. ώ.)
ΚΟΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ
ΟΜΑΔΑ : ………………………………
…………………………………………
…………………………………………
1. Aπό την μηχανή αναζήτησης google μεταβείτε στην ιστοσελίδα
www.mikrosapoplous.gr > αρχαία ελληνικά κείμενα > ευρετήριο
συγγραφέων > Πλάτωνος Πολιτεία > άνοιγμα > Πολιτεία 07-Ζ.doc

εντοπίστε από το έβδομο βιβλίο της Πολιτείας του Πλάτωνα τα
αποσπάσματα που σας ενδιαφέρουν :
 μετά δέ τα τα δή, ε πον, πείκασον ….. μοίους μ ν, ν δ’ γώ»ῦ ἶ ἀ ὁ ἡ ῖ ἦ ἐ
 τί δέ ; τόδε ο κ ε κός, ...... φαυλότεραι ε τε σπουδαιότεραι»ὐ ἰ ἴ
 πειτ’, φη, δικήσομεν α τούς…... πιμελε σθαί τε καί φυλάττειν»ἔ ἔ ἀ ὐ ἐ ῖ
τα αποσπάσματα σε νέο έγγραφο word το ένα σε συνέχεια του άλλου, ώστε
να έχετε πλήρη εποπτεία όλου του κειμένου της αλληγορίας του σπηλαίου
στη συνέχεια μεταβείτε στην ιστοσελίδα
Πλάτωνος Πολιτεία
εντοπίστε
από τις ενότητες 514a – 517a και 519b - 521b το κείμενο του σχολικού σας
βιβλίου και από την επιλογή εμφάνιση μετάφρασης
επιλέξτε
τα κείμενα των μεταφράσεων που αντιστοιχούν στις πιο πάνω ενότητες
μεταφέρετε τα σε νέο έγγραφο word το ένα σε συνέχεια του άλλου, ώστε να
έχετε μια πλήρη εποπτεία της μετάφρασης και των τριών ενοτήτων της
αλληγορίας του σπηλαίου
μελετήστε
εκ παραλλήλου το πρωτότυπο κείμενο και την μετάφραση
και απαντήστε σύντομα και τεκμηριωμένα
σε Περιβάλλον Επεξεργασίας Κειμένου ( ΠΕΚ ) στις εξής ερωτήσεις :
 η αλληγορία του σπηλαίου – η παιδεία – ο νόμος : ποια σχέση υπάρχει
μεταξύ τους και ποιος ο σκοπός του νόμου; Σήμερα οι πνευματικοί
άνθρωποι είναι «α βέλτισται φύσεις» του Πλάτωνα;ἱ
 Ποια είναι η συλλογιστική διαδικασία μέσα από την οποία ο Σωκράτης
καταλήγει στο τέλος της ενότητας στο συμπέρασμα : «όχι μόνο δεν
αδικούνται οι φιλόσοφοι που ζουν στην Αθήνα, αλλά είναι δίκαιο να
τους αναγκάζουν να φροντίζουν και να φυλάνε τους άλλους»

2. Συνδέστε τις λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας, που ακολουθούν, με τις
ετυμολογικά συγγενείς τους από το κείμενο της «αλληγορίας του σπηλαίου»
1. φαρέτρα
2. εικασία
3. επόπτης
4. κατάκοιτος
5. είδωλο
6. ηνίοχος
7. ζώδιο
8. βωμός
9. απροσάρμοστος
10. συνετός
11. μέλλον
12. ανένδοτος
3. Επισκεφθείτε τα αρχεία παρουσίασης, που παρακολουθήσατε στην αρχή
της διαδικασίας (είναι αποθηκευμένα στην επιφάνεια εργασίας στον φάκελο
με το γενικό όνομα «ΠΛΑΤΩΝ»), όποιες ιστοσελίδες, από αυτές που
χρησιμοποιήσατε για να προσπελάσετε τα φύλλα εργασίας της εισαγωγής,
θεωρείτε χρήσιμες και το σχετικό αρχείο παρουσίασης, που εσείς
δημιουργήσατε και απαντήστε με σαφήνεια και ακρίβεια, αντλώντας
πληροφορίες από όποια σημεία της εισαγωγής θεωρείτε απαραίτητο, στο
ερώτημα :
τα χαρακτηριστικά, τα γνωρίσματα και οι υποχρεώσεις, όσων επιλέγονται,
για να ασκήσουν τα ανώτατα διοικητικά καθήκοντα της πόλης
4. Χρησιμοποιείστε τη μηχανή αναζήτησης
www.google.com > εικόνες
με λέξεις – κλειδιά : Πλάτων – Σωκράτης – Αλληγορία του Σπηλαίου ή
όποια άλλη εσείς θεωρείτε κατάλληλη
και δημιουργήστε ένα αρχείο παρουσίασης με εικόνες και κατατοπιστικούς
υπότιτλους, που θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του σχολείου και στο
ιστολόγιο της Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ ΄ Λυκείου.

σεναριο αρχαια ελληνικα γ΄ θεωρητικης

More Related Content

What's hot

Similar to σεναριο αρχαια ελληνικα γ΄ θεωρητικης

More from eythymia

Recently uploaded

σεναριο αρχαια ελληνικα γ΄ θεωρητικης