01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ1
Κλασσική Εποχή
480 – 323 π. Χ
Πνευματική υπεροχή
Διαχρονική επιβίωση ιδεών και
επιτευγμάτων
Διαμόρφωση αξιών του
σύγχρονου πολιτισμού
2.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ2
Οι νικηφόροι περσικοί πόλεμοι έδωσαν στους
Έλληνες :
Αυτοπεποίθηση
Αίσθημα αυτάρκειας
Ψυχική ευφορία – «π ς μή λλην βάρβαρος»ᾶ Ἕ
Άνθηση : στην πολιτική
στα γράμματα
στην τέχνη
3.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ3
Σταθμοί της κλασσικής εποχής
• Η ηγεμονία της Αθήνας
• Η αντιπαράθεση με την Σπάρτη
• Η διαίρεση του ελληνικού κόσμου
• Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος
• Οι ανταγωνισμοί των πόλεων
• Η περσική παρέμβαση με χρήματα
• Η πανελλήνια ιδέα
• Η συστράτευση των Ελλήνων υπό τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο
εναντίον των Περσών
4.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ4
Α΄ Αθηναϊκή Ηγεμονία 478 – 323 π.Χ.
• Έδρα : η Δήλος – το συμμαχικό ταμείο
• Ισοτιμία στις σχέσεις των συμμάχων
• Φόρος : χρήματα ή πλοία
• Η Αθηναϊκή συμμαχία γρήγορα εξελίχτηκε :
– σε μέσο επικράτησης έναντι Ελλήνων και Περσών
– σε μέσο κυριαρχίας έναντι των συμμάχων τους
• Οι Σπαρτιάτες πλαγίως προσπαθούσαν να
εξασθενίσουν την αυξανόμενη αθηναϊκή δύναμη
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ6
Κίμων Μιλτιάδου θηνα οςἈ ῖ
Αριστοκρατικής καταγωγής
Υπέρ της περαιτέρω επαύξησης της αθηναϊκής δύναμης
476 π.Χ. νίκη εναντίον των Περσών στον Ευρυμέδοντα
ποταμό της Παμφυλίας
Η φιλολακωνική πολιτική του οδήγησε σε διακοπή των
φιλικών σχέσεων Αθήνας – Σπάρτης
Γ΄ Μεσσηνιακός Πόλεμος 464 -455π.Χ.
Εξοστρακισμός του Κίμωνα, 461π.Χ.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ8
• 451 π.Χ. Επιστροφή του Κίμωνα από την δεκαετή
εξορία
• Πενταετής ανακωχή με την Σπάρτη
• Πολιορκία των Περσών στο Κίτιο της Κύπρου,
450π.Χ.
• Νίκη των Αθηναίων εναντίον
των Περσών στην Σαλαμίνα
της Κύπρου, 449π.Χ.
• 449 π. Χ. Κιμώνειος ή Καλλίειος Ειρήνη :
ανεξαρτησία των ελληνικών πόλεων της Μικράς
Ασίας από τους Πέρσες
9.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ9
Εφιάλτης Σοφωνίδου Αθηναίος
• Διαπρεπής πολιτικός και μέντορας του Περικλή
• Ανήκε στην δημοκρατική παράταξη
• Διακρινόταν για την δικαιοσύνη του
• Ανέλαβε την αρχηγία της Αθήνας μετά τον εξοστρακισμό του
Θεμιστοκλή το 471π.Χ.
• Αγωνίστηκε για τον περιορισμό των εξουσιών του
αριστοκρατικού σώματος του Αρείου Πάγου
• Δολοφονήθηκε από όργανα των αριστοκρατικών και την ηγεσία
της δημοκρατικής παράταξης ανέλαβε ο Περικλής
10.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ10
Η εποχή του Περικλή – 461 – 429 π.Χ. «Χρυσο ς Α ών»ῦ ἰ
Περικλής Ξανθίππου Χολαργεύς
• Αναλαμβάνει την εξουσία στην Αθήνα
το 461 π.Χ. μετά την δολοφονία του Εφιάλτη
• Χαρισματικός ηγέτης με πολιτική οξυδέρκεια
• Εκλεγόταν για 15 συνεχή χρόνια στρατηγός
• « γίγνετο λόγ μέν δημοκρατία, ργἘ ῳ ἔ ῳ
δέ πό το πρώτου νδρός ρχή»ὑ ῦ ἀ ἀ
• 445 π.Χ. Τριακοντούτεις σπονδαί
11.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ11
Ενίσχυση του δημοκρατικού πολιτεύματος
• Μισθοί : εκκλησιαστικός
βουλευτικός
ηλιαστικός
• Θεωρικά
• Ανάπτυξη του Πειραιά
(Ιππόδαμος ο Μιλήσιος)
• Ίδρυση αποικίας :
444π.Χ. οι Θούριοι
στην κάτω Ιταλία
(στον κόλπο του
Τάραντα)
η κεντρική οδός των Θουρίων
12.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ12
Οι Θούριοι
• Αποικία των Αθηναίων
• Κτίστηκε στη θέση της ερειπωμένης Σύβαρης
που είχε καταστρέψει ο Κρότωνας το 510π.Χ.
• Είναι η μοναδική αποικία
της Αθήνας στη Δύση
• Είναι μια προσπάθεια
της Αθήνας για εμπορική
επέκταση στη Δύση
13.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ13
Τα έσοδα του αθηναϊκού κράτους
• Τακτική άμεση φορολογία δεν υπήρχε
• Έμμεση φορολογία επιβαλλόταν στα εισαγόμενα
και εξαγόμενα προϊόντα από τα λιμάνια
• Ο φόρος των μετοίκων – το «μετοίκιο»
• Οι τακτικές εισφορές των συμμάχων
• Η έκτακτη φορολογία των συμμάχων με την μορφή
πολεμικών αποζημιώσεων
14.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ14
• Τα έσοδα από την εκμετάλλευση των
ορυχείων
• Οι λειτουργίες : έμμεση τιμητική φορολογία
– Χορηγία ( θέατρο )
– Τριηραρχία ( στόλος πολεμικός )
– Αρχιθεωρία ( επίσημες αποστολές )
– Εστίαση ( δείπνο της φυλής σε θρησκευτική
εορτή )
– Γυμνασιαρχία ( λαμπαδηδρομία στα
Παναθήναια )
15.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ15
Πελοποννησιακός Πόλεμος 431 – 404 π.Χ.
• Εμφύλιος πόλεμος
• Αφορμές : τα γεγονότα στην Κέρκυρα
τα γεγονότα στην Ποτείδαια
το Μεγαρικό Ψήφισμα
• Αίτια : ο ανταγωνισμός Αθήνας – Κορίνθου/
Σπάρτης
ο ανταγωνισμός Αθηναϊκής και Πελοποννησιακής
συμμαχίας
φυλετικές και πολιτειακές διαφορές
οι ηγεμονικές τάσεις της Αθήνας
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ19
• Φάσεις :
– Δεκαετής ή Αρχιδάμειος Πόλεμος 431 – 421 π.Χ.
– Νικίειος Ειρήνη 421 – 415 π.Χ.
– Σικελική Εκστρατεία 415 – 413 π.Χ.
– Ιωνικός ή Δεκελεικός Πόλεμος 413 – 403 π.Χ.
• Αποτελέσματα :
– Εξοντωτική ήττα των Αθηναίων
– Πολύ μεγάλες υλικές καταστροφές
– Ηθική εξαχρείωση των ανθρώπων
– Ανάμειξη των Περσών στα ελληνικά πράγματα
– Δημιουργία της Σπαρτιατικής Ηγεμονίας
– Κρίση στο θεσμό της «πόλης – κράτους»
– Ο «πολίτης» γίνεται «ιδιώτης»
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ22
Η κρίση στην «πόλη – κράτος»
– Οικονομική / Κοινωνική / ανταγωνισμοί – συγκρούσεις
– Περσική παρέμβαση
• Παροχή χρημάτων
• Διάσπαση των ελληνικών πόλεων
– Αντισπαρτιατικός συνασπισμός
• Αθήνα – Θήβα – Κόρινθος – Άργος εναντίον της Σπάρτης
• Κορινθιακός ή Βοιωτικός Πόλεμος 395 – 386 π.Χ.
– Ανταλκίδειος ή Βασίλειος Ειρήνη 386 π.Χ.
• Ατιμωτική για την Ελλάδα
• Οι πόλεις της Μ. Ασίας και η Κύπρος στον Πέρση Βασιλιά
• Όλες οι ελληνικές πόλεις γίνονται αυτόνομες
• Η Λήμνος, η Ίμβρος και η Σκύρος παραμένουν στους Αθηναίους
• Οι Σπαρτιάτες γίνονται τοποτηρητές της ειρήνης και όργανα της
περσικής πολιτικής
23.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ23
Θηβαϊκή ηγεμονία 371 – 362 π.Χ.
• Μάχη των Λεύκτρων, 371 π.Χ. : οι Θηβαίοι νίκησαν
τους Σπαρτιάτες
– Επαμεινώνδας – Πελοπίδας
– άνοδος των Θηβαίων
– «λοξή φάλαγγα» του Επαμεινώνδα
– «ιερός λόχος» του Πελοπίδα
• Μάχη της Μαντίνειας, 362 π.Χ. :
οι Θηβαίοι νίκησαν τους Σπαρτιάτες, αλλά σκοτώθηκε ο
Επαμεινώνδας και υποβαθμίστηκε ο ρόλος της Θήβας
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ28
Πανελλήνια Ιδέα
• Νέα πολιτική έκφραση
• Σοφιστής Γοργίας – ιερός χώρος Ολυμπίας
• Ισοκράτης : αθηναίος ρητοροδιδάσκαλος
κύριος εκφραστής της
380 π.Χ. «Πανηγυρικός»
• Προσωπικότητες : ο Ευαγόρας της Κύπρου
ο Ιάσων των Φερών
ο Διονύσιος Α΄ των Συρακουσών
ο Φίλιππος Β΄ της Μακεδονίας
29.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ29
πανελλήνια ιδέα : ορισμός
Πανελλήνια ιδέα είναι μια νέα πολιτική έκφραση
που διατυπώθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του
5ου
π.Χ. αι. από τον σοφιστή Γοργία στην Ολυμπία
και εκφράστηκε από τον Ισοκράτη με την άποψη
η Αθήνα να αναλάβει τον αγώνα εναντίον των
Περσών με την ανασύσταση της ηγεμονίας της.
Αργότερα η αδυναμία της Αθήνας να υλοποιήσει
αυτό το σχέδιο οδήγησε τον Ισοκράτη να διατυπώσει
την άποψη ότι ένας ισχυρός μονάρχης
αποδεσμευμένος από το τοπικιστικό πνεύμα θα
μπορούσε να το πετύχει
30.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ30
Φίλιππος Β ΄
• Στόχος : ισχυροποίηση και επέκταση του
μακεδονικού κράτους
– Αντιμετώπιση Ιλλυριών και Παιόνων
– Ιππικό – «εταίροι»
– Πεζικό – «μακεδονική φάλαγγα»
«πεζέταιροι» - «σάρισα»
– Ισχυρή οικονομία – Παγγαίο – Χρυσοί στατήρες
– Επεκτατική εξωτερική πολιτική
– Κατάληψη Χαλκιδικής – Μακεδονίας – Θράκης
– Παρέμβαση στη Νότια Ελλάδα : Θεσσαλία
Δελφοί
– Μάχη Χαιρώνειας 338π.Χ.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ35
• Πανελλήνια ένωση «πλην Λακεδαιμονίων»
– Συνέδριο Κορίνθου, 337π.Χ.
• Απαγορεύτηκαν οι συγκρούσεις και οι μεταβολές των
πολιτικών καθεστώτων
• Προστατεύτηκε η ελεύθερη ναυσιπλο αΐ
• Καταδικάστηκε η πειρατεία
• Ιδρύθηκε πανελλήνια συμμαχία, αμυντική και
επιθετική με ισόβιο αρχηγό τον Φίλιππο Β΄
• Δολοφονία Φίλιππου Β΄ 336π.Χ.
• Δεύτερο συνέδριο στην Κόρινθο 336π.Χ.
– Ανανεώθηκε η εμπιστοσύνη των Ελλήνων στον
Αλέξανδρο
36.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ36
Ψηφιδωτό που απεικονίζει τον
Μέγα Αλέξανδρο
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ39
Το έργο του Αλέξανδρου
• Οικουμενικό κράτος
• Διορατικός στρατηγός
• Ανάμειξη Ελληνισμού και ασιατικού κόσμου
• Αποδοχή τοπικών συνηθειών
• Διατήρηση σατραπειών
• Νομισματική οικονομία
• Ενιαίο νομισματικό σύστημα
• Διάδοση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού
πολιτισμού
• «ένοπλη εξερεύνηση»
• Ανεξίτηλα τα ίχνη της παρουσίας του Αλέξανδρου
• Θρύλος μυθικού ήρωα
40.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ40
Ο πολιτισμός της κλασσικής εποχής
• Πνευματικά και καλλιτεχνικά επιτεύγματα
• Ενασχόληση με τα κοινά
• Περιφρόνηση για την χειρωνακτική εργασία
• Διασκέδαση σε συμπόσια και δημόσιες γιορτές και πανηγύρεις
• Ψυχαγωγία στις θεατρικές παραστάσεις
• Κοινωνικός ο χαρακτήρας εορτών που σχετίζονται
– με τη γέννηση
– τον γάμο
– τον θάνατο
41.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ41
Ο Πολιτισμός στην Αθήνα
• Περικλής και τα έργα στην Ακρόπολη
• Οι λαμπρές πανηγύρεις
• Τα Παναθήναια
• Τα Ελευσίνια Μυστήρια
• Οι Θεατρικές Παραστάσεις
• Οι Διονυσιακές τελετές
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ46
Τέχνες
Αρχιτεκτονική
• Ναός Αφαίας Αθηνάς – Αίγινα
• Ναός του Δία – Ολυμπία
• Ναός του Επικούρειου Απόλλωνα στη Φιγάλεια
• Ναός του Ηφαίστου (Θησείο)
• Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο
• Ωδείο του Περικλή στην Αθήνα
• Τελεστήριο στην Ελευσίνα
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ52
• Κορινθιακός Ρυθμός / Ιωνικός / Δωρικός …
– Ναός της Αλέας Αθηνάς στην Τεγέα
– Ο ναός της Αρτέμιδας στην Έφεσο
– Η Θόλος και το Θέατρο της Επιδαύρου
– Το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού
– Το Χορηγικό Μνημείο του Λυσικράτη στην
Αθήνα
– Θόλοι : κυκλικά οικοδομήματα
– Θέατρα
– Βουλευτήρια
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ61
Φειδίας
Χρυσελεφάντινο άγαλμα της
Αθηνάς στον Παρθενώνα
Χρυσελεφάντινο άγαλμα
του Δία στην Ολυμπία
Χάλκινο άγαλμα της
Αθηνάς Προμάχου
στην Ακρόπολη
της Αθήνας
62.
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ62
• Πλαστική
– Παιδί του Κριτία
– Ηνίοχος
– Δίας / Ποσειδώνας του Αρτεμισίου
– Αθηνά του Παρθενώνα
– Δισκοβόλος του Μύρωνα
– Δορυφόρος και Διαδούμενος του Πολύκλειτου
– Ο Έφηβος των Αντικυθήρων / το παιδί του Μαραθώνα
– Αλκαμένης : μαθητής του Φειδία
– Αγοράκριτος : μαθητής του Φειδία
– Πραξιτέλης : Ερμής της Ολυμπίας / Κνιδία Αφροδίτη
– Σκόπας : ανάγλυφη διακόσμηση αρχιτεκτονημάτων
– Λύσιππος : αγαλματοποιός του Μεγάλου Αλεξάνδρου
01/14/15 ΕΥΘ. ΦΛΑΡΙΩΤΗΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1ο ΓΕΛ ΑΓ ΑΝΑΡΓΥΡ70
Ζωγραφική
– Πολύγνωτος
– Μίκων
– Ζεύξις
– Πάμφυλος από την Σικυώνα
– Πρωτογένης από την Καρία
– Απελλής από την Ιωνία, ο ευνοούμενος
ζωγράφος του Μ. Αλεξάνδρου