محاضرات في الاتصال الخرائطي

1. ‫تصميم‬ ‫فى‬ ‫المستخدمة‬ ‫والرموز‬ ‫العالمات‬
‫الخرائطي‬ ‫االتصال‬ ‫وتحقيق‬ ‫الخرائط‬
‫إعداد‬
‫أ‬.‫د‬.‫شرف‬ ‫إتراُٖى‬ ‫يديد‬

2. ‫االخضبل‬ ‫ّخدلٖق‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫خريٖز‬
-ِٓ‫ف‬ ،ً‫ب‬‫شّٖؽ‬ ‫اهتٖبٌبح‬ ‫ؽرط‬ ‫عرق‬ ‫أنثر‬ ‫اهخرائع‬ ‫خؾد‬
‫ّدارشِب‬ ‫اهينبٌٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬ ًٖ‫ت‬ ‫االخضبل‬ ‫ّشٖوج‬.
-‫ّاهريّز‬ ‫اهؾاليبح‬ ‫اشخخداى‬ ٓ‫اه‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫يضيى‬ ‫ٖوجأ‬
‫يّكؾِب‬ ‫تيؾوّيٖج‬ ‫اهينبٌٖج‬ ‫اهغبُراح‬ ‫هخيثٖل‬ ً‫ّاألهّا‬
‫اهّضفٖج‬ ‫ّتٖبٌبخِب‬.
-‫هٖدل‬ ‫اهغبُرث‬ ‫يّكؼ‬ ٕ‫ف‬ ًٖ‫يؾ‬ ‫ريز‬ ‫خّكٖؼ‬ ‫ٖلّى‬
‫تٖبٌبخِب‬ ‫يؼ‬ ‫ٖخٌبشة‬ ‫تيب‬ ‫اهريز‬ ‫شنل‬ ٕ‫ف‬ ‫ؽوِٖب،ّٖخدنى‬
‫اهّضفٖج‬.

3. ‫االخضبل‬ ‫ّخدلٖق‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫خريٖز‬ ‫خبتؼ‬
-‫اهيثبل‬ ‫شتٖل‬ ٓ‫ؽو‬:
-‫تيّكؼ‬ ‫اهيدارس‬ ‫خّكٖؼ‬ ٕ‫ف‬ ‫اهدائرث‬ ‫ريز‬ ‫اشخخداى‬ ‫ؽٌد‬
ٕ‫اهخ‬ ‫اهٌلع‬ ‫فّق‬ ‫اهيشبدج‬ ‫يخشبّٖج‬ ‫اهدّائر‬ ‫يب،خّكؼ‬
‫األدير‬ ًّ‫تبهو‬ ‫اهدّائر‬ ًّ‫خو‬ ‫اهيدارس،ثى‬ ‫خيثل‬-
ً‫ال‬‫يث‬-‫األزرق‬ ًّ‫االتخدائٖج،ّتبهو‬ ‫اهيدارس‬ ‫دبهج‬ ٕ‫ف‬
‫اهدائرث‬ ً‫أ‬ ‫ذهم‬ ٌٕ‫اهثبٌّٖج،ّٖؾ‬ ‫اهيدارس‬ ‫دبهج‬ ٕ‫ف‬
‫اهغبُرث‬ ‫يّكؼ‬ ‫خّظخ‬(ٌٕ‫ينب‬ ً‫تٖب‬)‫ٖددد‬ ًّ‫ّاهو‬
‫اهيدرشج‬ ‫ٌّػ‬(ٕ‫ّضف‬ ً‫تٖب‬.)

4. ‫ّاهؾاليبح‬ ‫اهريّز‬ ‫اخخٖبر‬ ‫أشس‬
1-‫اهينبٌٖج‬ ‫اهغبُراح‬ ‫خّكٖؼ‬ ٕ‫ف‬ ‫اهيشخخديج‬ ‫اهريّز‬ ‫خخٌّػ‬
‫اهغبُرث‬ ‫ٌّػ‬ ًٖ‫هختب‬ ً‫ب‬‫ختؾ‬.‫اهيّظؼ‬ ‫ريّز‬ ‫فخٌبشة‬
‫اهغبُراح‬ ‫اهخع‬ ‫ريّز‬ ‫خٌبشة‬ ّ،‫اهيّظؾٖج‬ ‫اهغبُراح‬
‫اهيشبدٖج‬ ‫اهغبُراح‬ ‫اهيشبدج‬ ‫ريّز‬ ‫اهخعٖج،ّخٌبشة‬.
2-‫اهتٖبٌبح‬ ‫هٌّػ‬ ً‫ب‬‫ختؾ‬ ً‫ب‬‫أٖظ‬ ‫اهيشخخديج‬ ‫اهريّز‬ ‫خخٌّػ‬
‫يؼ‬ ‫اهنيٖج‬ ‫ّاهيشبدج‬ ‫ّاهخع‬ ‫اهيّظؼ‬ ‫ريّز‬ ‫فخٌبشة‬
‫اهتٖبٌبح‬ ّ‫أ‬ ‫اهفخرث‬ ‫تٖبٌبح‬ ّ‫أ‬ ‫اهخرخٖتٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬
‫غٖر‬ ‫ّاهيشبدج‬ ‫ّاهخع‬ ‫اهيّظؼ‬ ‫ريّز‬ ‫اهٌشتٖج،أيب‬
‫اهنيٖج‬(‫اهٌّؽٖج‬)‫اهٌضٖج‬ ّ‫أ‬ ‫األشيٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬ ‫خٌبشة‬.

5. ‫ّاهؾاليبح‬ ‫اهريّز‬ ‫اخخٖبر‬ ‫أشس‬ ‫خبتؼ‬
3-ٕ‫اهخرائع‬ ‫االخضبل‬ ‫خفؾل‬ ‫عرق‬ ‫اهخرائع‬ ‫يضيى‬ ‫ٖخخبر‬
ً‫ّاألهّا‬ ‫ّاهريّز‬ ‫اهؾاليبح‬ ‫اخخٖبر‬ ‫ؽٌد‬.
4-‫ضّرث‬ ‫إال‬ ُٕ ‫يب‬ ‫اهخرٖعج‬ ً‫أ‬ ‫االؽختبر‬ ٕ‫ف‬ ‫ّٖظؼ‬
‫ٌلع‬ ٓ‫ؽو‬ ّٔ‫خدخ‬ ‫األرط‬ ‫شعخ‬ ‫هدلٖلج‬ ‫يضغرث‬
‫يخؾددث‬ ‫رشّيٖج‬ ‫تينٌّبح‬ ‫يريزث‬ ‫ّيشبدبح‬ ‫ّخعّع‬
ً‫ٖين‬ ‫تشنل‬ ‫اهلبرئ‬ ٓ‫ؽو‬ ‫اهشعخ‬ ‫ُذا‬ ‫هؾرط‬ ‫ّيخٌّؽج‬
‫اهّاكؼ‬ ‫خضّر‬ َ‫يؾ‬.

6. ً‫ي‬ ‫يٌِب‬ ‫نل‬ ‫ٌٖبشة‬ ‫ّيب‬ ‫اهّضفٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬ ‫أٌّاػ‬
‫رشّيٖج‬ ‫ّؽاليبح‬ ‫ريّز‬
- -ٕ‫ٖو‬ ‫يب‬ ٓ‫اه‬ ‫اهّضفٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬ ‫خٌلشى‬:
-‫اهٌضٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬:‫اهخصٌٖف‬ ‫خٌبشة‬ ‫ٌّؼٖج‬ ‫تٖبٌبح‬ ُّٕ
‫األرض‬ ‫شظح‬ ‫هعبُراح‬ ٕ‫اهٌّؼ‬(‫األرض‬ ‫اشخخداى‬-‫اهخرتبح‬ ‫أٌّاغ‬-
‫اهخطبرٖس‬ ‫أٌّاغ‬-‫اهيحبصٖل‬ ‫أٌّاغ‬)...‫اهيّطػ‬ ‫ريّز‬ ‫ّخٌبشتِب‬
‫اهٌّؼٖج‬ ‫ّاهيشبحج‬ ‫ّاهخظ‬.
-‫اهفخرث‬ ‫تٖبٌبح‬:‫األركبى‬ ًٖ‫ت‬ ْ‫اهيد‬ ً‫ؼ‬ ‫خؽتر‬ ‫ركيٖج‬ ‫تٖبٌبح‬ ُّٕ
‫فخراح‬ ‫ُٖئج‬ ٓ‫ؼو‬ ‫خٌعٖيِب‬ ‫ّٖخى‬ ،‫تٌِٖيب‬ ٕ‫اهركي‬ ‫اهفبرق‬ ّ‫أ‬
‫يخخبتؽج‬(‫شظح‬ ‫األيظبر،يٌبشٖة‬ ‫اهحرارٔ،نيٖج‬ ًٖ‫اهختب‬ ‫تٖبٌبح‬ ‫يثل‬
‫األرض‬)‫اهحجى،ريّز‬ ‫يخٌبتؽج‬ ‫اهنيٖج‬ ‫اهيّطػ‬ ‫ريّز‬ ‫ّخٌبشتِب‬
ٕ‫اهٌشت‬ ٕ‫اهيشبح‬ ‫اهخعوٖل‬ ‫اهشيم،ريّز‬ ‫يخخبتؽج‬ ‫اهخظ‬.

7. ً‫ي‬ ‫يٌِب‬ ‫نل‬ ‫ٌٖبشة‬ ‫ّيب‬ ‫اهّضفٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬ ‫أٌّاػ‬
‫رشّيٖج‬ ‫ّؽاليبح‬ ‫ريّز‬
-‫اهٌشتٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬:ٓ‫اه‬ ‫اهعبُرث‬ ‫فِٖب‬ ‫خٌشة‬ ‫ركيٖج‬ ‫تٖبٌبح‬ ُٓ
ْ‫أخر‬ ‫عبُرث‬(‫اهنثبفج‬ ‫يؽدالح‬ ، ‫اهشرؼج‬ ‫يؽدالح‬ ‫يثل‬)ُّٕ
‫ريّز‬ َ‫خشت‬ ‫ريّز‬ ‫ّخٌبشتِب‬ ‫شبهتج‬ ‫كٖى‬ ‫خأخذ‬ ‫ال‬ ‫ٌشتٖج‬ ‫يلبٖٖس‬
‫اهفخرث‬ ‫تٖبٌبح‬.
-‫اهخرخٖتٖج‬ ‫اهتٖبٌبح‬:ّ‫أ‬ ‫خصبؼدٖج‬ ‫رخة‬ ‫كٖى‬ ‫خأخذ‬ ‫تٖبٌبح‬ ُٕ
‫اهعبُرث‬ ‫كٖى‬ ‫هخرخٖة‬ ً‫ب‬‫ختؽ‬ ‫خٌبزهٖج‬(‫حشة‬ ً‫اهيد‬ ‫خرخة‬ ً‫نأ‬
‫األرض‬ ‫اٌخبجٖج‬ ‫خرخة‬ ّ‫أ‬ ، ‫اهيؽٖشج‬ ّْ‫يشخ‬ ‫حشة‬ ّ‫أ‬ ، ‫اهحجى‬
‫ثبٌٖج‬ ‫درجج‬ ،ٓ‫أّه‬ ‫درجج‬ ٕ‫أراط‬ ٓ‫اه‬ ‫اهزراؼٖج‬.....‫خرخة‬ ّ‫أ‬ ،
ٌٕ‫اهشنب‬ ‫اهحجى‬ ‫حشة‬ ‫اهؽبهى‬ ‫دّل‬).‫اهيّطػ‬ ‫ريّز‬ ‫ّخٌبشتِب‬
‫اهخظ‬ ‫اهخرخٖة،ّريّز‬ ٍ‫اخجب‬ ً‫ؼ‬ ‫هوخؽتٖر‬ ‫اهحجى‬ ٕ‫ف‬ ‫اهيخزاٖدث‬
ٕ‫اهيشبح‬ ‫اهخعوٖل‬ ‫ّريّز‬ ،‫اهشيم‬ ٕ‫ف‬ ‫اهيخزاٖدث‬.

8. ‫اهخرائع‬ ٓ‫ؽو‬ ‫اهٌضّص‬ ‫نخبتج‬
-‫اهيخعوتبح‬ ‫أُى‬ ً‫ي‬ ‫اهخرٖعج‬ ٓ‫اه‬ ‫اهٌضّص‬ ‫اظبفج‬ ‫ٖؾد‬
‫اهخرٖعج‬ ‫راشى‬ ‫ٌٖفذُب‬ ٕ‫اهخ‬
-ًٖ‫ؽبيو‬ ٍ‫اؽٌتبر‬ ٕ‫ف‬ ‫ٖظؼ‬ ً‫أ‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫يضيى‬ ٓ‫ؽو‬
ًٌٖ‫إث‬:1-‫اهٌص‬ ‫يدهّل‬2-‫اهٌص‬ ‫شنل‬
-‫اهدرّف،أٌّاػ‬ ‫دجى‬ ‫ٖخخبر‬ ً‫أ‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫يضيى‬ ٓ‫ؽو‬
‫اهخّكٖؼ‬ ٍ‫اهخعّع،اخجب‬(‫اهنخبتج‬.)

9. ‫يدهّل‬(ًّ‫يظي‬)‫اهٌص‬
-‫اهٌص‬ ‫خفبؽل‬ ٓ‫اه‬ ٔ‫ٖؤد‬ ٔ‫اهذ‬ ًّ‫اهيظي‬ ‫اخخٖبر‬ ً‫ي‬ ‫تد‬ ‫ال‬
ًّ‫اهيظي‬ ‫اخخٖبر‬ ‫ٖجة‬ ‫ٌُّب‬ ‫اهلبرئ‬ ْ‫هد‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫يؼ‬
‫تأخذ‬ َٖ‫اه‬ ‫اهخّضل‬ ً‫ّٖين‬ ‫اهلبرئ‬ َ‫يؾ‬ ‫ٖخفبؽل‬ ْ‫اهذ‬
، ‫اهيفخبح‬ ،ً‫اهؾٌّا‬ ‫ذهم‬ ‫ّٖشيل‬ ،ًٖ‫اٗخر‬ ‫آراء‬
‫اهخرٖعج‬ ‫يؾوّيبح‬ ، ‫اهخّثٖق‬ ٓ‫ؽو‬ ‫اهداهج‬ ‫اهيخخضراح‬
(‫اهيضييج‬ ‫اهجِج‬ ، ‫اهعتبؽج‬ ، ‫اهيشلع‬ ‫يثل‬. )

10. ‫اهٌص‬ ‫شنل‬
-‫خالل‬ ً‫ي‬ َ‫ٌّّؽ‬ ‫اهخع‬ ‫دجى‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫يضيى‬ ‫ٖخخبر‬
ً‫أ‬ ً‫ٖين‬ ‫اهخع‬ ‫فدجى‬ ، ‫اهخعّع‬ ‫أٌّاػ‬ ً‫ي‬ ‫نتٖرث‬ ‫كبئيج‬
‫دبهج‬ ٕ‫ف‬ َ‫دجي‬ ‫فٖزداد‬ ‫اهؾرط‬ ‫أّهّٖج‬ ‫يؼ‬ ‫ٖخٌبشة‬
‫ّاهؾنس‬ ، ‫اهخرٖعج‬ ‫ضدارث‬ ٕ‫ف‬ َ‫كراءخ‬ ٕ‫ف‬ ‫اهرغتج‬
‫ضدٖخ‬.‫اهخع‬ ‫ٌّػ‬ ٌٕ‫ٖؾ‬ ‫نيب‬(‫اهفٌع‬)‫ٌيع‬ ‫شنل‬
ٕ‫أٌدهش‬ ‫يثل‬ ‫اهدرّف‬–ٌٕ‫رّيب‬–‫ٌشخ‬–‫ركؾج‬–
‫يبئل‬ ‫يثل‬ َ‫ؽرظ‬ ‫ّخضبئص‬–‫شيٖم‬–‫خع‬ َ‫أشفو‬.
-‫األدجبى‬ ً‫ي‬ ‫ُبئل‬ ‫ؽدد‬ ٓ‫ؽو‬ ‫اهٌضّص‬ ‫تريجٖبح‬ ‫خخٖخ‬
‫ّاألٌّاػ‬.

11. ‫هوخرٖعج‬ ‫ّاهخوفٖج‬ ‫األيبيٖج‬ ‫اهّاجِج‬ ًٖ‫ت‬ ‫اهؾالكج‬
-‫اهخرٖعج‬ ‫يؾوّيبح‬ ‫أنثر‬ ‫ٖظؼ‬ ً‫أ‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫يضيى‬ ‫ٖدبّل‬
‫هجذة‬ ‫األيبيٖج‬ ‫اهّاجِج‬ ٕ‫ف‬ ٔ‫أ‬ ‫اهضدارث‬ ٕ‫ف‬ ‫أُيٖج‬
‫األكل‬ ْ‫األخر‬ ‫ّاهيؾوّيبح‬ ‫اهخفبضٖل‬ ‫أيب‬ ،‫اهلبرئ‬ ٍ‫اٌختب‬
‫اهخوفٖج‬ ٕ‫ف‬ ‫فخؾرط‬ ‫أُيٖج‬.
-ّٔ‫يشخ‬ ٓ‫ؽو‬ ‫يّكؾج‬ ُّٓ ‫يجشيج‬ ‫هٖشح‬ ‫اهخرٖعج‬ ً‫ّأل‬
ٓ‫اه‬ ‫األُى‬ ً‫ي‬ ‫اهغبُراح‬ ًٖ‫ت‬ ‫اهخرخٖة‬ ‫فخدلٖق‬ ٕ‫أفل‬
‫ؽبهٖج‬ ‫يِبرث‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫يضيى‬ ً‫ي‬ ‫ٖدخبج‬ ‫أُيٖج‬ ‫األكل‬
‫رشّيٖج‬ ‫يؤثراح‬ ‫تبشخخداى‬ ‫اهخأثٖر‬ ‫ُذا‬ ‫خدلٖق‬ ٕ‫ف‬
‫اهزخرفج‬ ،ًّ‫ّاهو‬ ،‫اهخع‬ ‫شيم‬ ‫اهختبًٖ،يثل‬ ‫ذهم‬ ‫خدلق‬.

12. ‫هوخرٖعج‬ ‫ّاهخوفٖج‬ ‫األيبيٖج‬ ‫اهّاجِج‬ ًٖ‫ت‬ ‫اهؾالكج‬
-ًٖ‫ت‬ ًٖ‫اهختب‬ ‫إغِبر‬ ٕ‫ف‬ ‫اهخع‬ ‫شيم‬ ‫اشخخداى‬ ً‫ٖين‬
‫اهغبُراح‬.
-‫األنثر‬ ‫اهيّظؾٖج‬ ‫هوريّز‬ ‫شيٖنج‬ ‫ددّد‬ ‫اشخخداى‬ ً‫ٖين‬
‫أُيٖج‬.
-‫األُى‬ ‫هوغبُراح‬ ‫يشتؾج‬ ً‫أهّا‬ ‫اشخخداى‬ ً‫ٖين‬.

13. ‫هوخرٖعج‬ ‫ّاهخوفٖج‬ ‫األيبيٖج‬ ‫اهّاجِج‬ ًٖ‫ت‬ ‫اهؾالكج‬
-‫األيبيٖج‬ ‫اهّاجِج‬ ‫يؾوّيبح‬ ًٖ‫ت‬ ًٖ‫اهختب‬ ‫خدلٖق‬ ٔ‫ٖؤد‬
(‫اهضدارث‬)‫شِّهج‬ ٓ‫اه‬ ‫اهخوفٖج‬ ‫اهّاجِج‬ ‫ّيؾوّيبح‬
‫اهغيّط‬ ً‫ي‬ ‫نثٖر‬ ٓ‫ؽو‬ ٕ‫ّٖلظ‬ ‫اهخرٖعج‬ ‫كراءث‬
‫هوخرٖعج‬ ‫اهٌغر‬ ‫ؽٌد‬ ‫ٌٖشأ‬ ٔ‫اهذ‬ ‫ّاهخداخل‬.‫شتٖل‬ ٓ‫فؾو‬
ًّ‫د‬ ‫ّاهيبء‬ ‫اهٖبتس‬ ‫ددّد‬ ‫رشى‬ ‫دبهج‬ ٕ‫ف‬ ‫اهيثبل‬
‫اهدد‬ ‫ٖيثل‬ ٔ‫اهذ‬ ‫اهخع‬ ‫شيم‬ ‫خيٖٖز‬ ّ‫أ‬ ‫هٌّٖج‬ ‫خِٖئج‬
‫يٌِيب‬ ‫نل‬ ‫خددٖد‬ ‫تعء‬ ٓ‫اه‬ ‫تٌِٖيب‬.