Download as PDF, PPTX
งานSh
- 2. ลักษณะของป่ าชายเลน เป็ นป่ าทีเกิดขึนบริ เวณรอยต่อระหว่างพืนดินกับพืนนําทะเล ผสมผสาน กันเป็ นนํากร่ อย หากบริ เวณนันเป็ นอ่าวคลืนลมสงบตะกอนทีมากับ แม่นา จะตกตะกอนลงสู่พืน สะสมรวมตัวเป็ นหาดเลนกว้างใหญ่ ลูกไม้ ํ ชายเลน เช่น โกงกางจะลอยมาตามนําลงปั กในพืนเลนก่อเกิดเป็ นพันธุ์ ไม้บุกเบิกรากดักตะกอนสะสมเพิมขึนจนกลายเป็ นสันดอน มีไม้ชายเลน อืนๆมาอาศัยพัฒนากลายเป็ นป่ าชายเลน ป่ าชายเลนของไทยกระจัด ่ กระจายอยูตามชายฝังยาวประมาณ 927 กิโลเมตร ในเขตชายฝังทะเล ภาคใต้ ภาคกลาง และภาคตะวันออก ป่ าชายเลนเป็ นระบบนิเวศที ประกอบด้วยพืชพรรณ และสัตว์นานาชนิด
- 3. สภาพแวดล้ อมของป่ าชายเลน สภาพแวดล้อมโดยทัวไปของป่ าชายเลนมีความแตกต่างไปจากป่ าทีอืน โดยเฉพาะดิน เนืองจากมีสภาพเป็ นดินเลนในทีราบกว้างใหญ่ ดินเหล่านี มีความอุดมสมบูรณ์สูงจากธาตุอาหารทีไหลมาจากแหล่งต่างๆ เช่น จาก การกัดเซาะตามชายฝังและแหล่งนําลําธาร อีกส่ วนหนึงมาจากซากพืช ซากสัตว์ในบริ เวณป่ าชายเลนเอง โดยเฉพาะใบไม้ทีร่ วงหล่นทับถมกัน เป็ นจํานวนมาก แพลงตอนพืชและสาหร่ าย ส่ วนสภาพความเค็มของนํา บริ เวณนีระดับค่อนข้างตํา เนืองจากมีนาจืดไหลลงมาปะปนกับนําทะเล ํ จึงทําให้นาบริ เวณนีเป็ นนํากร่ อย ระดับความเค็มของนําดังกล่าวยัง ํ เปลียนแปลงไป
- 4. วิธีการและเทคนิคการปลูก 1.การปลูกโดยใช้ ฝัก พันธุ์ไม้ทีใช้ฝักในการขยายพันธุ์ ได้แก่ โกงกาง ใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก รังกะแท้ พังกา หัวสุ มดอกแดง พังกาหัวสุ มดอก ขาว ถัวขาวถัวดํา โปรงแดง และโปรงขาว เป็ นต้น เทคนิคการปลูกโดย ใช้ฝักปลูกดําเนินการได้ในสองกรณี
- 5. 1.1 การปลูกโดยใช้ ฝักปลูกโดยตรง 1.1.1 สํ าหรับพันธุ์ไม้ ทมีขนาดของฝักยาว สามารถใช้ฝักปลูกลงใน ี พืนทีได้ทนที โดยเมือปลูกให้ปักฝักลงในดินจนนิวหัวแม่มือและนิวชี ั ชิดผิวดิน ถ้าหากพืนทีทีปลูกเป็ นดินปนทรายและแน่นทึบ ควรใช้ไม้ แหลมขนาดเท่าหรื อโตกว่าฝักของชนิดไม้ทีจะปลูกเล็กน้อยแทงนําร่ อง ก่อน เพือลดความกระทบกระเทือนของการเสี ยดสี ระหว่างดินกับผิวของ ฝักทีปลูก แล้วให้กดดินบริ เวณรอบโคนฝักให้แน่นแนบสนิทกับฝักเพือ ไม่ให้โยกคลอนโดยเฉพาะจากอิทธิพลของแรงกระแสคลืนและลม
- 6. 1.1.2 สํ าหรับพันธุ์ไม้ทมีฝักขนาดเล็กหรือสั น ี การปลูกควรจับฝักห่ างจากโคนฝักประมาณหนึงในสามลักษณะ เหมือนจับปากกา ทังนีเพือความสะดวกในการปลูก แล้วปั กลงในดิน ไม่ให้ลึกนัก ประมาณ 1 ใน 3 ส่ วนของความยาวของฝักทังหมด การ ปลูกโดยใช้ฝักโดยตรงในพืนทีจะช่วยในการลดค่าใช้จ่ายในการขนส่ ง และสะดวกในการปลูก แต่การทีปลูกแล้วจะได้ผลดีจาเป็ นจะต้องเลือก ํ ฝักทีมีอายุแก่เต็มทีและมีลกษณะสมบูรณ์ไม่ถูกทําลายโดยแมลง ควรเก็บ ั รักษาฝักให้เปี ยกชืนอยูเ่ สมอ จะช่วยในการป้ องกันการทําลายของมอด เจาะได้
- 7. 1.2 เทคนิคในการเพาะชําฝักลงในถุงเพาะชํา สามารถดําเนินการได้ดงนี จัดสร้างเรื อนเพาะชําให้มีขนาดที ั เหมาะสมกับปริ มาณกล้าไม้ทีต้องการใช้ในการ ปลูก และเผือไว้ปลูก ซ่อมอีก 20% โดยใช้ตาข่ายพรางแสงประมาณ 50 – 70 % ขึงกับเสาไม้ หรื อเสาคอนกรี ตทีปั กลงในดินจนแน่น แล้วนําถุงพลาสติกทีใส่ วสดุ ั เพาะชํา วางไว้เป็ นบล็อกทีมีทางเดินทังสองข้างของบล็อก แล้วใช้ฝัก ปลูกลงในถุงเพาะชํา โดยปักลงไปประมาณหนึงในสาม หรื อหนึงในสี ของความยาวฝักได้ ตามแต่ขนาดของฝัก การจับฝักควรจับแบบจับ ปากกา จะสามารถช่วยให้ปลูกได้สะดวกกว่า กรณี ทีเป็ นฝักยาวก็จะต้อง ปรับให้แทงทะลุถุง และจะต้องให้ฝักตังตรงด้วย
- 8. ข้ อดีของการปลูกในเรือนเพาะชํา การนําฝักมาเพาะไว้ในเรื อนเพาะชําก่อนจะนําไปปลูกในพืนที โดยตรงนันจะช่วยให้การเจริ ญเติบโตและการรอดตายมากขึน ้ ข้อควรระวังในการใช้กล้าปลูกคือ อย่างให้รากทะลุกนถุงลงในดิน เมือย้ายไปปลูกระบบรากจะกระทบกระเทือนอาจทําให้ตายได้
- 9. 2. การปลูกโดยใช้ เมล็ด ั สามารถดําเนินการได้กบพันธุ์ไม้ทีขยายพันธุ์โดยเมล็ด หรื อ ผล แต่เนืองจากเมล็ดของพันธุ์ไม้ป่าชายเลน จะถูกพัดพาไปตามกระนําได้ ง่าย ในทางปฏิบติจึงไม่นิยมปลูกด้วยเมล็ดโดยตรงในพืนที และที ั ได้ผลดีทีสุ ดคือ ต้องนําเมล็ดไม้เหล่านีมาทําการเพาะชํา เพือเตรี ยมกล้า ไม้ไว้ให้แข็งแรงและเพียงพอก่อนนําไปปลูกโดยตรงในพืนทีจึงจะทําให้ การปลูกได้ผลดี โดยเทคนิคในการเพาะชําจะแตกต่างกันไปตามลักษณะ ของเมล็ดแต่ละชนิด เช่น เมล็ดลําพู ลําแพนทีมีขนาดเล็ก ควรเพาะใน กะบะเพาะก่อน แล้วย้ายต้นอ่อนลงในถุงเพาะชํา เมล็ดตะบูนขาวทีมี ขนาดใหญ่สามารถเพาะลงในถุงเพาะชําโดยตรงได้ เป็ นต้น
- 10. 3. การปลูกโดยใช้ กล้าไม้ ทได้ จากการเตรียมกล้ าในแปลงเพาะ ี 3.1 การเตรียมหลุมปลูก หลุมทีจะปลูกต้องจัดเตรี ยมไว้โดยใช้เสี ยมขุด ให้มีขนาดโตและ ลึกกว่าขนาดของถุง เพาะเล็กน้อย ทังนีเพือให้ฝังลงในดินได้มิดพอดี หรื ออาจจะใช้ไม้หลักปั กลึกลงในดินตรงจุดทีจะปลูก แล้วโยกไม้วนไป รอบๆ เป็ นวงกลม เพือให้ได้หลุมกว้างพอทีจะหย่อนกล้าไม้ลงไปได้ อย่างสะดวกและไม่กระทบกระเทือนต่อรากไม้ดวย โดยก่อนทีจะหย่อน ้ ่ กล้าลงในหลุม ควรทําการปรับก้นหลุมให้อยูในระดับพอเหมาะกับ ขนาดถุงเพาะชํา
- 11. 3.2 การปลูกและระยะการปลูก ใช้มีดกรี ดเฉพาะก้นถุงให้ขาดออกจากกันโดยรอบก็ได้ แล้วใช้มือ ประคองดินในถุงเพาะ แล้วหย่อนกล้าลงไปในถุงทีเตรี ยมไว้ แล้วสุ ดท้าย ใช้ดินกลบปิ ดปากหลุมและกดอัดดินรอบๆ หลุมให้แน่นเพือไม่ให้กล้า ไม้ทีปลูกโยกคลอนจากแรงคลืนและแรงลม สําหรับระยะการปลูกของ พันธุ์ไม้ป่าชายเลน ส่ วนใหญ่จะใช้ระยะการปลูกประมาณ 1x1 เมตร หรื อ 1.5 x1.5เมตร หรื อน้อยกว่า ่ ั ซึงขึนอยูกบวัตถุประสงค์ของการใช้ประโยชน์ไม้ชนิดต่างๆ กัน และ วัตถุประสงค์อย่างอืนของการปลูกด้วย เช่นการปลูกเพือการเป็ นกําแพง กันคลืนลมตามชายฝังทะเล การปลูกเพือเป็ นแหล่งอนุบาลสัตว์นาอาจ ํ ปลูกระยะถี 0.75 x 0.75 เมตรก็ได้
- 12. การดูแลรักษา การดูแลรักษากล้าไม้ในเรื อนเพาะชําและกล้าไม้ทีปลูกในพืนที นับเป็ นเรื องสําคัญอย่างยิง และจะต้องตรวจตราดูแลอย่างสมําเสมอ เนืองจากดินอาจจะแห้งเกินไปในช่วงฤดูแล้ง หรื ออาจจะถูกทําลายโดย ่ โรคและแมลงในกรณี กล้าไม้อยูในแปลงเพาะ ส่ วนเมือนําไปปลูกใน พืนทีแล้วอาจจะถูกทําลายโดยแมลง ตัวหนอน ปูแสม เพรี ยงหิ นหรื อลิง เป็ นต้น และจะต้องกําจัดวัชพืชเพือลดการแก่งแย่งและเป็ นการเร่ งการ เจริ ญเติบโตของกล้าไม้ในพืนทีปลูกด้วย
- 13. พันธ์ ไม้ ทใช้ปลูก ี โกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก รังกะแท้ พังกา หัวสุ มดอกแดง พังกา หัวสุ มดอกขาว ถัวขาวถัวดํา โปรงแดง โปร่ งขาว พังกาหัวสุ มดอกแดง พังกา หัวสุ มดอกขาว ถัวดํา ถัวขาว ตะบูนขาว ตะบูนดํา แสมขาว แสม ทะเล ฝาดดอกขาว ฝาดดอกแดง หงอนไก่ทะเล และหลุมพอทะเล
- 14. ลักษณะเด่ นของพันธ์ ไม้ ั ่ รากเหล่านีช่วยพยุงลําต้นให้ตงตรงอยูได้ไม่โค่นล้มเมือถูกพายุพด ั หรื อคลืนซัดสังคมพืชในป่ าชายเลนต้องมีการปรับตัวทังทางด้านสรี ระ ่ และโครงสร้าง โดยเฉพาะเมือต้องอยูในสภาพทีเป็ นดินเลนลึก พืช จําพวกนีมีรากคําจุนจํานวนมากออกบริ เวณโคนต้น ทําหน้าทีพยุงลําต้น ั ่ ให้ตงตรงอยูได้ไม่โค่นล้มเมือถูกพายุพดหรื อคลืนซัดและรากหายใจก็ทา ั ํ ั หน้าทีหายใจให้กบพืชเหล่านีด้วย
- 15. ประโยชน์ เพือเป็ นแหล่งพลังงานและอาหาร ่ เพือเป็ นทีอยูอาศัยของพืชและสัตว์ตามธรรมชาติ เพือเป็ นเครื องป้ องกันแนวชายฝังทะเล เพือควบคุมการกัดเซาะพังทลาย เพือซับนําเสี ย เพือเป็ นแนวกําบังกระแสนําเชียวทีปากแม่นาและพายุหมุน ํ
- 16. ประโยชน์ เพือใช้ผลิตภัณฑ์จากไม้ เพือใช้เป็ นเชือเพลิง เพือใช้เป็ นวัสดุก่อสร้าง เพือใช้เป็นอาหาร ยา และเครื องดืม เพือการผลิตกรดจากเปลือกไม้ (tannin) เพือให้ผลผลิตมวลชีวภาพ (biomass) แก่แหล่งประมง
- 17. http://www.nectec.or.th/schoolnet/library/webcontest2003/100tea m/dlss020/A2/A2-41.html http://www.school.net.th/library/create-web/10000/science/10000- 8161.html http://www.dnp.go.th/Pattani_botany/
- 18. จัดทําโดย นางสาวสุ ปราณี มูลตรี ภกดี ั เลขที 31 ชันมัธยมศึกษาปี ที 5/1 ครู ทีปรึ กษา ครู คเชนทร์ กองพิลา โรงเรี ยนฝางวิทยายน