Downloaded 19 times
Uploaded byRedwan Haris
KEKAYAAN EKONOMI SABAH MENARIK MINAT SYARIKAT BORNEO UTARA BRITISH
Dokumen ini membincangkan tentang syarikat Borneo Utara British (SBUB) yang beroperasi di Sabah, termasuk usaha mereka untuk mengeksploitasi hasil bumi dan mengukuhkan kuasa pentadbiran. SBUB memainkan peranan penting dalam pembangunan ekonomi dan sosial Sabah melalui perlombongan, pertanian, dan pembangunan infrastruktur seperti sekolah dan hospital. Perjanjian dan konsesi dengan Sultan Brunei juga dibentangkan sebagai asas bagi kewujudan SBUB di Sabah.
Educationâ—¦
More Related Content
Similar to KEKAYAAN EKONOMI SABAH MENARIK MINAT SYARIKAT BORNEO UTARA BRITISH
KEKAYAAN EKONOMI SABAH MENARIK MINAT SYARIKAT BORNEO UTARA BRITISH
- 2. sbp BAB 5 :KEKAYAAN EKONOMI SABAH MENARIK MINAT SYARIKAT BORNEO UTARA BRITISH
- 3. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Pada akhir pelajaran, pelajar dapat: • Memerihalkan pertapakan Syarikat Borneo Utara British (SBUB) di Sabah • Menerangkan usaha SBUB mengukuhkan kuasa di Sabah • Menganalisis usaha SBUB mengeksploitasi hasil bumi Sabah • Menerangkan perubahan sosial yang dilaksanakan oleh SBUB di Sabah
- 4. Hak cipta SBPZonTimur 2007 KEKAYAAN EKONOMI SABAH MENARIK MINAT SBUB SBUB Bertapak di Sabah SBUB Mengeksploitasi hasil bumi Sabah SBUB Mengukuhkan Kuasa di Sabah Perubahan Sosial SBUB di Sabah
- 5. Hak cipta SBPZonTimur 2007 SBUB Bertapak Di Sabah • Potensi ekonomi menarik perhatian pelabur2 Barat dari Amerika Syarikat, Britain, Belanda dan Sepanyol. • Sultan Brunei memberi konsesi tanah di Sabah~wakil A.S. (C.L. Moses)- tempoh penyewaan selama 10 tahun • Moses menjual konsesi kepada The american Trading Company~ diketuai oleh J.W. Torrey & T.B. Harris • Torrey gagal majukan penanaman kopi dan tebu di Kiranis.~Torrey
- 6. Hak cipta SBPZonTimur 2007 • Overbeck hadapi masalah modal~beliau meminjam wang drpd syarikat Alfred Dent & Edward Dent • Gabenor Labuan~W.H. Treacher bersetuju membantu Overbeck memperbaharui tempoh pajakan drpd sultan Brunei • Sultan Brunei (Sultan Mu’min telah memperbaharui pajakan dengan Overbeck dan dent~t/tangan perjanjian sultan Brunei serah tanah Teluk Kimanis & Sungai Sibuku
- 7. Hak cipta SBPZonTimur 2007 • Sebahagian wilayah Sabah di bawah pemerintahan Kesultanan Sulu, Overbeck Dan Dent~t/tangani perjanjian dengan Sultan Jamalul Alam-serahkan kawasan dari Sg Pandasan hingga Sg Sibuku • Overbeck telah menjual semua haknya kepada Alfred & Edward Dent • Dent tubuhkan Persatuan Sementara Borneo Utara British Berhad~usaha dapatkan Piagam Diraja drpd kerajaan British
- 8. Hak cipta SBPZonTimur 2007 • November 1881, kerajaan British telah menganugerahkan piagam kepada Persatuan Sementara Borneo Utara British Berhad~tukar nama kpd Syarikat Borneo Utara British pada 1882. • SBUB punya kuasa mentadbir Sabah~Sir Rutherford Alcock(Presiden) & Alfred Dent (Pengarah Urusan) • Pada tahun 1888, SBUB menandatangani Perjanjian Perlindungan Borneo Utara~Sabah sebagai negeri naungan British
- 9. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Syarat Pemberian Piagam SBUB menerima penasihat British SBUB hendaklah memelihara agama, adat, resam & undang2 penduduk tempatan SBUB hendaklah memerintah Sabah dgn adil dan saksama Pemberian Piagam SBUB X boleh serah Sabah kpd sesiapa SBUB mesti lantik pegawai tadbir drpd pegawai yg diakui oleh British
- 10. Hak cipta SBPZonTimur 2007 SBUB MENGUKUHKAN KUASA DI SABAH • Pemerintah: Gabenor~W.H. Treacher Dilantik oleh Majlis Penasihat Gabenor dibantu oleh Majlis Penasihat • Sandakan sebagai pusat pentadbiran • SBUB menubuhkan jabatan kerajaan
- 11. Hak cipta SBPZonTimur 2007 • Sabah dibahagikan kpd beberapa residensi diketuai Residen Dibahagikan kdp daerah diketuai oleh Pegawai Daerah berbangsa Eropah • Timbalan Penolong Pegawai Daerah diperkenalkan~oleh penduduk tempatan • Ketua Anak Negeri yang bergelar Orang Kaya2 (O.K.K.)~bantu Pegawai Daerah
- 12. Hak cipta SBPZonTimur 2007 • O.K.K diberi surat kuasa yang membolehkan mereka menguruskan hal masyarakat tempatan. • Peringkat kampung~ ketua kampung – Orang Tua • SBUB mengekalkan penglibatan peribumi dlm pentadbiran daerah & kampung • SBUB melaksanakan undang2 Barat & undang2 tempatan ~jaga keamanan negeri
- 13. Hak cipta SBPZonTimur 2007 • Wujudkan Mahkamah Majistret & Mahkamah Anak Negeri Mahkamah di Sabah MAHKAMAH MAJISTRET MAHKAMAH ANAK NEGERI • Mengendalikan kes2 berat spt pembunuhan, penculikan • Dihakimi oleh Pegawai Daerah • Mengendalikan kes2 peribumi yg berkaitan dengan undang2 Islam dan hukum adat • Hakim dilantik drpd kalangan Ketua Anak Negeri~ arif dlm agama Islam & adat
- 14. Hak cipta SBPZonTimur 2007 SBUB Mengeksploitasi Hasil Bumi Sabah • SBUB mengeksploitasi kekayaan hasil tradisional Sabah~ sarang burung, sagu, rotan, pokok lanut, trepang & sirip ikan yu. • SBUB menguasai pertanian, pembalakan & perlombongan
- 15. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Hasil Tradisional Menyumbang Kewangan SBUB Sarang burung~nilai eksport 125 000 dolar Pokok Sagu @ rumbia~ hidup subur di kawasan berpaya Hasil jualan penduduk akan dikenakan cukai
- 16. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Hasil Pertanian Dagangan Meningkatkan Keuntungan SBUB • SBUB laksanakan tanaman baru ~getah & tembakau Tanaman dagangan penting TEMBAKAU Pasaran tinggi di Belanda & A.S. Mengecualikan cukai eksport 1890~61 buah ladang tembakau hasil eksport 2 juta dolar pd 1902
- 17. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Pembinaan landasan keretapi tingkatkan pembukaan ladang SBUB beri 4% dividen kpd pengusaha Pengusaha diberi pengecualian cukai eksport selama 50 thn Bawa buruh dari China & Jawa GETAH
- 18. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Seraya, ramin, kapur, berlian & meranti Dijalankan di Sandakan, Lahad Datu & Tawau Bawa masuk buruh dari Indonesia & Filipina Dieksport ke China, Britain, Singapura & Australia BALAK
- 19. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Perlombongan Menggalakkan Kemasukan Pelabur • SBUB menggiatkan usaha perlombongan di Sabah ~ emas, arang batu & mangan • Lombong emas diusahakan oleh orang Cina~ 1886- Sg senggama • Arang batu~ Silimpopon & Labuan Diusahakan oleh Syarikat Cowie Harbour Coal • Mangan~ Teluk Marudu- Syarikat British Borneo Exploration & dieksport ke Britain
- 20. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Perubahan Sosial SBUB di Sabah • SBUB membangunkan kemudahan asas~ keretapi, jalan raya, sekolah, hospital, telegraf dll. Kepentingan & keuntungan SBUB
- 21. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Landasan kereta api Landasan pertama~ tahun 1896 Landasan sepanjang 32 KM ~menghubungkan Beufort ke Jeselton & dari Tenom ke Malalap Memudahkan SBUB mengangkut hasil keluaran di bahagian pedalaman ke pelabuhan
- 22. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Pembinaan Jalan RayaBandar2 besar~ Jesselton, Sandakan, Lahad Datu, Kudat & Tawau Untuk menghubungkan kawasan kegiatan ekonomi dengan bandar & pelabuhan • Pengangkutan air & sungai • Syarikat perkapalan spt Straits Steamship~ mengangkut penumpang dan barangan
- 23. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Sekolah • Mubaligh Kristian membina sekolah~ sebarkan agama Kristian • Sekolah Intstitut Byron(mubaligh Roman Katolik) 49 buah sekolah mubaligh ~bil murid >< 3700 orang Sekolah Latihan-anak2 Ketua Negeri~ dilatih utk menjadi pegawai pentadbiran rendah • Jabatan Pelajaran ditubuhkan
- 24. Hak cipta SBPZonTimur 2007 • Sekolah Melayu didirikan di Kota Belud~ 1921 1930~ 10 buah sekolah Melayu bagi menampung 400 org pelajar • Sekolah Cina dibina oleh masyarakat Cina • Pada tahun 1940~ kira2 11 000 orang murid yg mendaftar di sekolah Melayu, sekolah mubaligh & sekolah Cina
- 25. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Hospital • Hospital di bandar2 besar~ Jesselton, Sandakan, Beufort & Kudat • Terdapat 9 buah hospital & 40 buah klinik • Bilangan doktor tidak mencukupi • Perkhidmatan perubatan tidak dapat dinikmati oleh seluruh rakyat Sabah
- 26. Hak cipta SBPZonTimur 2007 Kemunculan bandar2 baru 1) Sandakan • Diasaskan oleh William Pryer pd tahun 1879 • Menamakan sebagai Elopura~ bandar yg cantik • Sandakan berkembang maju~ pusat pentadbiran, pelabuhan antarabangsa & pusat pembalakan
- 27. Hak cipta SBPZonTimur 2007 2) Kudat • Pusat pentadbiran pertama • Sebilangan kecil pedagang menetap & membina kedai • Gagal menarik ramai penduduk & pedagang~ keadaan geografi tidak sesuai utk kegiatan pertanian • SBUB memindahkan pusat pentadbiran ke Sandakan
- 28. Hak cipta SBPZonTimur 2007 3) Jesselton • Nama asal~ Jessel Town- diambil sempena nama Charles Jessel • Turut dikenali sebagai nama Api-Api, Singga Mata @ Daisuka • Pembinaan landasan kereta api & perkembangan tanaman getah menjadikan bandar Jesselton maju • Pusat perdagangan & pelabuhan penting
- 29. Hak cipta SBPZonTimur 2007 SEKIAN TERIMA KASIH