1. Мубис-ГХС-ХХБ1
Ч.Бүрэнзаяа

2. Компьютерийн сүлжээ нь 1950-аад онд анх үүссэн.
Хоёр буюу түүнээс дээш тооны компьютерүүдийг
хооронд нь мэдээлэл дамжуулах, хадгалах,
боловсруулахад зориулан тусгай кабелиар
холбосныг компьютерийн сүлжээ гэдэг. сүлжээнд
холбогдсоноор мэдээллийг зөөх, хуулах, зарим
төрлийн программ хангамж, share, зэргийг
сүлжээнд холбогдсон бүх компьютерууд хамтарч
ашиглах, e-mail, chat гэх мэтээр хоорондоо
харилцах боломжтой болдог

3. - LAN (Local Area Network)
- MAN (Metropolian Area Network)
- WAN (Wide area Network)

4. LAN (Local Area
Network
Газар зүйн хүрээгээр хязгаарлагдмал зөвхөн 2 ба түүнээс дээш тооны компьютерүүд, сүлжээний бусад
төхөөрөмжүүдийг хооронд нь тусгай төхөөрөмж, кабелиар холбосноор дотоод сүлжээ буюу LAN
үүсдэг. Дотоод сүлжээнд холбох компьютер, бусад төхөөрөмжүүдийн тоо нь тухайн байгууллагаас
шалтгаалан харилцан адилгүй байдаг
Компьютерүүдийг дотоод сүлжээнд холбосноор нэг принтерийг дундаа ашиглах, сервер компьютер
дээрх сүлжээний программууд болон сервер дээр хадгалсан мэдээллийн сан, файлууд руу
хэрэглэгчийн компьютерээс хандаж ажиллах, файлуудыг унших, хуулж авах зэрэг асар олон
боломжтой.

5. MAN
(Metropolitan
Area Network).
Газар зүйн хамрах
хүрээгээрээ LAN
сүлжээнээс харьцангуй том
боловч WAN сүлжээтэй
харьцуулахад жижиг юм.
Ихэвчлэн хотын нэгдсэн
нэг том сүлжээ байх бөгөөд
аль нэг хот дахь хэд хэдэн
дотоод сүлжээ нийлж
MAN-г үүсгэдэг. MAN нь
өндөр хурдын холболттой
байх бөгөөд энэ нь
ихэвчлэн шилэн кабель
ашигласан байдаг.

6. WAN (Wide Area
Network).
WAN сүлжээ нь бусад
төрлийн сүлжээнүүдээс
хамрах хүрээгээрээ
хамгийн том нь бөгөөд
хотууд, улс болон тив
хооронд холбох
боломжтой. Энэ сүлжээнд
холбогдсон компьютерүүд
нь сүлжээнд хандахдаа
телефон утас, leased line
буюу түрээсийн шугам
эсвэл хиймэл дагуулын
бүхий тусгай тавган
антенны аль нэгийг нь
ашигладаг. WAN сүлжээний
нэг жишээ нь Интернэт юм.

7. Сүлжээг ихэвчлэн OSI долоон давхаргат
загварчлалаар авч үздэг. 1978 онд олон улсын
стандарчлалын байгууллагаас (OSI) нэгэн
төрлийн бус төрөөрөмжүүдийг хэрхэн холбохыг
харуулсан сүлжээний багц загварыг
боловсруулан гаргасан. (OSI – Open system
interconnection). Энэ багц загварыг нь Reference
Model гэдэг. Түвшин болгонд тодорхой үүрэг,
төхөөрөмж, протокол харгалзана.

12. •Дамжуулах ёстой мэдээллээ жижиг
дохионуудад хуваана. Хүлээн авч байгаа
компьютерийн энэ давхаргад эдгээр
хуваасан дохиог буцааж нэгтгэнэ.
• Очих ёстой газрын хаягийг сүлжээний
давхаргын хаяг буюу IP хаяг уруу хөрвүүлнэ.
•Сүлжээгээр хэрхэн, ямар ямар замаар ямар
ямар компьютеруудыг дайрч өнгөрөхийг энэ
хаяг дээр зааж өгч болно. Өөрөөр хэлбэл,
дохионы явах замыг нь зааж өгнө

13. Энэ давхарга нь физик орчноор өгөгдлийг алдаагүй
дамжуулна. Энэ давхарга нь сүлжээний давхаргаас
дохиог хүлээн аваад:
 Дохиог хэзээ цааш нь дамжуулахыг шийднэ.
 Эхлэх хэсэг, дуусах хэсэг, хаягийн дохио гэсэн гурван
форматтай болгоно.
 Дохиог дамжуулах үеэр дамжуулах орчны зүгээс гарах янз
бүрийн орчны нөлөөтэй алдааг шалгах, засах үүргийг
гүйцэтгэнэ.

14. Физик давхарга.
Дохиог дамжуулахад
хэрэглэгдэж буй техник
төхөөрөмж, дамжуулах
шугам, мөн орчнууд
ордог. Жишээ нь,
модем, сүлжээний карт,
системийн хүчдэлийн
түвшин, давтамж,
дамжуулах зай,
коннекторын
параметрүүд байна.