Skip to main content
 Компьютерийн сүлжээ нь 2 болон түүнээс дээш бүлэг
компьютеруудын хоорондох холболт юм.
COMMUNICATION
NETWORK
Өгөгдөл дамжуулах
эх үүсвэр
Өгөгдөл дамжуулах
төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авах төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авагч тал
Интернет болон
холбооны сүлжээ
Дамжуулах шугам
Дамжуулах шугам
COMMUNICATION
NETWORK
Өгөгдөл дамжуулах
эх үүсвэр
Өгөгдөл дамжуулах
төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авах төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авагч тал
Интернет болон
холбооны сүлжээ
Дамжуулах шугам
Дамжуулах шугам
“ Source, Destination “ хэрэглэгчдийн эцсийн төхөөрөмж болох
хостууд буюу компьютер болно.
 Хэрэглэгчдийн ашиглаж байгаа суурин болон зөөврийн
компьютер нь өгөгдөл хүлээн авагч болон мэдээллийн эх
үүсвэр болж байна.
Өгөгдөл дамжуулах
эх үүсвэр
Өгөгдөл хүлээн
авагч тал
Эцсийн
төхөөрөмж
 Хэрэглэгчдийн компьютер нь сүлжээгээр дамжих
өгөгдлийг боловсруулах эх үүсвэр нь болдог. Боловсруулсан
өгөгдлийг компьютерийн физик төхөөрөмж болох Lan card,
wireless card-аар дараацийн төхөөрөмжинд илгээнэ.
 Хэрэглээнээс шалтгаалж компьютерийн үзүүлэлт хүчин
чадал нь янз бүр байх ба түүнийг бүрдүүлэгч эд анги
төхөөрөмжүүд нь нэгдмэл байдлаар ажиллаж үйлчилгээ
үзүүлнэ. Жишээ болгон суурин персонал компьютерыг үзье.
 Персонал компьютер нь :
- Mainboard – эх хавтан /эд ангиуд байрлуулах үүрэгтэй/
- CPU – компьютерийн тархи /мэдээлэл боловсруулах үүрэгтэй/
- Ram – өгөгдлийг санах үүрэгтэй
- Power block – тэжээлийн блок
- Hard – өгөгдөл хадгалах үүрэгтэй
- Display card – дэлгэцийн карт
- Cooler – cpu-г хөргөх зориулалттай
condition болон сэнс
- DVDrom – cd dvd уншигч, бичигч
- Web camer - камер
- Headphone - чихэвч
- Monitor – дэлгэц
Эдгээр төхөөрөмж, хэрэгслүүд нь компьютерийг
бүрдүүлэгч хүчин зүйлс болж өөр өөрийн үүргийг гүйцэтгэж
мэдээлэл боловсруулах хэрэглэгчийн төхөөрөмж болж өгдөг.
Ихэнхи тохиолдолд хэрэглэгчдийн ашиглаж буй
төхөөрөмжөөс шалтгаалж сүлжээ доголдох асуудлууд гарч
байдаг үүнийг бид судлах болно.
 Mainboard нь компьютерийн эд ангиуд байрлан нэгдэж
ажиллах суурь болно.
1
2
34
567
8
9
1. Cpu байрлах суурь
2. Ram байрлах суурь
3. Video card байрлах
суурь
4. Нэмэлт Audio card,
Lan card байрлах
суурь
5. Video card-ны оролт
6. Usb оролт
7. Audio оролт
 Компьютерт мэдээлэл бүр Cpu-ээр боловсруулагдаж
гардаг ба компьютерийн тархи нь болж өгнө.
 Компьютерийн үйлдлийн систем болон ачаалж байгаа
программ бүр түр санах ой болох Ram-ыг дамждаг.
 Дэлгэцэнд өгч байгаа дүрсний нягтралыг сайжруулах,
хэрэглээнээс шалтгаалан шаардлагын дагуу video card-г
нэмэлтээр тавьж ашиглана.
 Mainboard –ны ATA болон SATA оролтонд Hard, DVD/Cdrom
холбож ашиглана.
 Mainboard-ны PCI оролтонд нэмэлтээр Lan card болон
Audio card, TV card тавьж ашиглаж болно.
 Mainboard нь өөр дээрээ Lan card-тай гэвч хэрэглээний
явцад уг card нь гэмтэж нэмэлтээр Lan card авах шаардлага
гардаг. Нэмэлтээр тавьсан Card нь driver таниулах
шаардлагагүй өөрөө автоматаар танидаг давуу талтай.
 Хэрэглэгчдийн компьютер дээрх сүлжээний интерфейсийн
төхөөрөмжөөс шалтгаалан сүлжээнд доголдол болон тасалдал
үүссэн байдаг ба үүнийг хүн бүр тэр болгон анзаардаггүй.
Сүлжээ байхгүй байна гэдэг нь хэрэглэгчийн эд ангиудаас бас
шалтгаалдаг гэдгийг мэдэх хэрэгтэй.
 Дараах зүйлсийг шалгаж үзэх хэрэгтэй.
1. Lan card-нд улаан чагт гарах
2. Lan card-нд шар анхаарлын
тэмдэг үүсэх
3. Lan card идэвхигүй харагдах
COMMUNICATION
NETWORK
Өгөгдөл дамжуулах
эх үүсвэр
Өгөгдөл дамжуулах
төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авах төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авагч тал
Интернет болон
холбооны сүлжээ
Дамжуулах шугам
Дамжуулах шугам
 Хэрэглэгчдийг холбох сүлжээний төхөөрөмж нь
шаардлага хэрэгцээнд тохирсон өөр өөрийн үүрэгтэй модем,
свич, роутер, серверүүд байна.
Өгөгдөл дамжуулах
төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авах төхөөрөмж
 Хэрэглээнээс шалтгаалж cүлжээний төхөөрөмжүүд нь
үүрэг ажиллагаагаараа олон төрөл байна.
Lan card
USB
modem
Telephone
modem
Media
connector
Switch
Router
Server
1. Утсан холболттой энгийн lan card
2. Утасгүй холболттой wireless lan card
3. USB lan card
4. Modem card
1
2
Network lan card standart
Standards and Protocols
IEEE 802.3, 802.3u, 802.3x
TCP/IP, PCI Revision 2.1/2.2
Interface 32-bit PCI
Transmission Rate
10/100Mbps for Half-Duplex mode
20/200Mbps for Full-Duplex mode
Flow Control IEEE 802.3x Flow Control (Full-Duplex)
Port 10/100Mbps RJ45
Network Media
10BASE-T: UTP category 3, 4, 5 cable (maximum 100m)
EIA/TIA-568 100Ω STP (maximum 100m)
100BASE-TX: UTP category 5, 5e cable (maximum 100m)
EIA/TIA-568 100Ω STP (maximum 100m)
LED Indicator Link/Act
Safety & Emission FCC, CE
Environment
Operating Temperature: 0℃~40℃ (32℉~104℉)
Storage Temperature: -40℃~70℃ (-40℉~158℉)
Operating Humidity: 10%~90% non-condensing
Storage Humidity: 5%~90% non-condensing
Operating System
DOS/Win98se/Me/2000/XP/2003/Vista/Unix/Linux/Novell
Netware
3
4
 Модем нь Modulator Demodulator гэсэн vгний товчлол
бөгөөд компьютерт боловсруулсан өгөгдлийг телефон
шугамаар дамжуулахын тулд аналог руу хувиргаж модуляци
хийх vүрэгтэй. Мөн телефон шугамаар дамжин
ирсэн аналог сигналыг компьютерт хvлээн
авахдаа тоон сигнал руу хувирган демодуляци
хийдэг.
Modem-ийг сонгох нь
 Дамжуулалтын хурд: Ихэнхи модемууд нь энгийн стандарт
телефоны шугамыг ашигладаг. Өгөгдлийг дамжуулж буй
модемийн хурд нь дамжуулах хурдад нөлөөлнө. Хурдтай
модем нь телефоны шугамын ашиглалтыг багасгана.
Өгөгдлийн хурдыг bps (bit per second); kbps гэх мэтээр
тодорхойлно.
Удаан: 1200, 2400, 4800
Дунд зэрэг: 9600, 14400 (факс ийм хурдаар илгээгддэг)
Хурдан: 28800, 56000 (56kbps)
Skytel modem
Unitel Live modem
Mobinet modem
Gmobile modem
 Суурин утасны шугамаар интернетийн үйлчилгээ авах
тохиолдолд модемыг хэрэглэнэ.
 DSL/Cable Modem-ны тэжээлийн залгуурыг тогноос салгаж
мөн DSL/ Cable Modem-оос гарсан интернетийн утсыг
компьютероосоо салгаж 2 мин хүлээх хэрэгтэй.
 DSL/ Cable Modem-оос гарсан интернетийн утсыг юунд ч
холбохгүйгээр DSL/Cable Modem-ний зөвхөн тэжээлийн
залгуурыг буцааж залгаад 3-4 мин хүлээнэ.
 Суурин утасны тэжээлийн залгуурыг дээрх байдалаар (3-р
утас) эхэлж залгаад 3 мин хүлээгээд хэрэглэгчийн утас ярихад
бэлэн болно.
IP Phone буюу Суурин утас
 IP Phone суурин утас нь VoIP/SIP интернет холбооны
технологи дээр үндэслэсэн төхөөрөмж юм. Гаднаас нь
харахад ердийн гэрийн утастай адилхан харагдах боловч
дотроо тоон холболтын нарийн алгоритм дээр ажилладаг
 IP Phone суурин утас нь сүлжээний кабелиар (RJ45)
шууд интернетэд холбогддогоороо гэрийн ердийн утаснаас
ялгаатай. Бусад байдлаараа ердийн утастай яг адил.
COMMUNICATION
NETWORK
Өгөгдөл дамжуулах
эх үүсвэр
Өгөгдөл дамжуулах
төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авах төхөөрөмж
Өгөгдөл хүлээн
авагч тал
Интернет болон
холбооны сүлжээ
Дамжуулах шугам
Дамжуулах шугам
 Дамжуулах шугам нь өгөгдлийг дамжуулах физик орчин
болно. Утастай болон утасгүй гэсэн дамжууллын 2 төрөл
байна. /кабель шугам болон wireless/
 Утастай холболт нь физик холболтоор холбодог. Үүний
тулд хаб, свич, рүүтэр зэрэг төхөөрөмжүүдийг өргөн
хэрэглэдэг.
 Утасгүй LAN-гийн технологийг ашиглан төхөөрөмжүүдийг
утасгүйгээр холбоно. Эдгээр төхөөрөмжүүд нь радио долгион
буюу хэт улаан долгионы дохиог дамжууллын орчноо болгон
ашигладаг.
Дамжуулах шугам
Утастай шугам Утасгүй шугам
- Мугшиа утас
- Коксиаль кабель
- Шилэн кабель
-Чиглэлтэй шугам
-Чиглэлгүй шугам
 Мушгиа утас - Мушгиа утас нь тусгаарлагдсан хоёр зэс
болон хэд хэдэн зэс утсыг хооронд нь мушгисан шугам бөгөөд
яриа, өгөгдлийг дамжуулахад хэрэглэнэ. Хоёр утсыг
мушгиснаар харилцан шуугиан, цахилгаан соронзон
индукцийг багасгадаг. Дамжууллын хурд нь секундэд 2 сая
битээс 100 сая бит хүртэл байна.
UTP Ethernet cable: Кабель нь сүлжээний бүтэц ба түүнийг
зохион байгуулахад шаардагддаг чухал хэсгүүдийн нэг.
Сүлжээнд үүсэх проблемүүд болон уг проблемийг
шийдвэрлэхэд зарцуулах хугацааг багасгах үндсэн хүчин зүйл
нь кабелийн чанар ба түүний холболтууд болно.
UTP зэсэн кабель нь өнөөгийн Ethernet сүлжээнд өргөн
хэрэглэгдэж байна. Энэ кабель нь CAT3,CAT5,CAT5e,CAT6 гэх
мэт олон төрөлд ангилагддаг. Эдгээр нь бүгдээрээ адил 8
утаснаас тогтох ба RJ45 коннектор ашигладаг. Сүлжээнд
хэрэглэгддэг уг UTP кабель ихэвчлэн шууд(straight) ба
солбисон(crossover) холболттой байдаг.
Кабель тестер: UTP кабелийн хэмжилтэд зориулсан RJ45
коннектор холбогдох оролттой, кабель дахь 8 утас тус бүрийн
холболтыг зөв эсвэл буруу тогтсон эсэхийг шалгаж хянах
дэлгэц дээр гаргана. Мөн кабелийн урт, унтралт зэрэг
хэмжилтүүдийг гүйцэтгэдэг.
 Кабель хавчих төрлүүд : Кабель тестерийг (FLUKE
DSP4000) ашиглан straight through (шууд), crossover(солибсон)
холболтоор холбоно.
Pin# Pair# Function Wire Color Used with
10/100 BASE-T
Ethernet?
Used with 100 BASE-
T4 and 1000 BASE-T
Ethernet?
1 2 Transmit White/Orange Yes Yes
2 2 Transmit Orange/White Yes Yes
3 3 Receive White/Green Yes Yes
4 1 Not used Blue/White No Yes
5 1 Not used White/Blue No Yes
6 3 Receive Green/White Yes Yes
7 4 Not used White/Brown No Yes
8 4 Not used Brown/White No Yes
 Компьютерээс Hub/Switch хоорондох холболтод
зориулагдсан (straight) шууд холболттой Ethernet кабелийг
T568-B (эсвэл T568 A) стандартаар бий болгоно.
 Компьютер компьютер, switch to switch холболтод
ашиглагддаг солбисон (crossover) холболттой Ethernet
кабелийг T658-B эсвэл A стандартаар үүсгэх.
Pin# Pair# Function Wire Color
Used with
10/100 BASE-T
Ethernet?
Used with 100 BASE-
T4 and 1000 BASE-T
Ethernet?
1 2 Transmit White/Orange Yes Yes
2 2 Transmit Orange/White Yes Yes
3 3 Receive White/Green Yes Yes
4 1 Not used Blue/White No Yes
5 1 Not used White/Blue No Yes
6 3 Receive Green/White Yes Yes
7 4 Not used White/Brown No Yes
8 4 Not used Brown/White No Yes
 Компьютерыг router/switch-ийн console port-той холбоход
зориулагдсан rollover кабелийг үүсгэх.
Router or
switch Console
port (DTE)
RJ-45 to RJ-45
Rollover Cable (left
end)
RJ-45 to RJ-45
Rollover Cable
(right end)
RJ-45 to DB9
Adapter
Console Device
(PC workstation
serial port)
Signal From RJ-45 Pin No.
To RJ-45 Pin
No.
DB9 Pin No. Signal
RTS 1 8 8 CTS
DTR 2 7 6 DSR
TxD 3 6 2 RxD
GND 4 5 5 GND
GND 5 4 5 GND
RxD 6 3 3 TxD
DSR 7 2 4 DTR
CTS 8 1 7 RTS
 Коаксиаль кабель - кабель телевиз, оффисийн барилга,
ажлын байруудад дотоод сүлжээ байгуулахад түгээмэл
ашиглагддаг. Тус кабельд зэс буюу хөнгөнцагаан утсыг
тусгаарлагч, уян, диэлектрикийн өндөр тогтмолтой
материалаар бүрсэн байх ба эдгээр нь бүхэлд нь дамжуулагч
давхарга бүрсэн байна. Эдгээр тусгаарлагч давхаргууд нь
интерферэнц, гажуудыг багасгах үүрэгтэй. Дамжууллын хурд
нь секундэд 200 саяаас 500 сая бит байна.
 Шилэн кабель - хамгаалах зориулалттай давхаргуудаар
бүрхэгдсэн нэг буюу олон тооны шилэн мяндасан утаснаас
тогтоно. Шилэн кабель нь цахилгаан соронзон цацрагт
өртөхгүй гадаад орчноос хамгаалах чадвар сайтай. Иймээс ч
дамжууллын хурд нь секундэд хэдэн триллион битэнд хүрэх
боломжтой