Programación de Latín I, curso 2009-10, IES da Terra Chá, Castro de Rei, Lugo.

1. PROGRAMACIÓN DE LATÍN I
1º DE BACHARELATO
DEPARTAMENTO DE CULTURA
CLÁSICA
I.E.S. DA TERRA CHÁ
CASTRO DE REI
LUGO
CURSO 2009-2010
© Lorenzo Fraga Montero
(Xefe de Departamento)
1

2. ÍNDICE
1. INTRODUCCIÓN:
1. CONTEXTUALIZACIÓN.
2. MARCO LEXISLATIVO.
2. OBXECTIVOS.
3. CONTIDOS.
4. EIXOS TRANSVERSAIS DO CURRÍCULO.
5. ORGANIZACIÓN, SECUENCIACIÓN E TEMPORALIZACIÓN DOS
CONTIDOS.
6. METODOLOXÍA.
7. CRITERIOS DE AVALIACIÓN.
8. MATERIAIS E RECURSOS DIDÁCTICOS.
9. ACTIVIDADES COMPLEMENTARIAS E EXTRAESCOLARES.
10. ATENCIÓN Á DIVERSIDADE.
11. SEGUEMENTO DA PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA.
2

3. 1. INTRODUCCIÓN.
1. CONTEXTUALIZACIÓN.
A programación da asignatura de Latín I forma parte do Proxecto
Curricular de Centro do I.E.S. da Terra Chá de Castro de Rei, na
provincia de Lugo. Esta asignatura forma parte do Bacharelato na
súa modalidade de Humanidades e Ciencias Sociais, impartíndose
no primeiro curso. O grupo de Latín I está formado por 3 alumnas.
Non hai ningún/ha alumno/a de 2º de bacharelato con esta
asignatura pendente.
2. MARCO LEXISLATIVO.
O marco lexislativo desta programación constitúeno as seguintes
normas:
1. Lei Orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación (B.O.E. de 4
de maio de 2006)
2. Decreto 126/2008, do 19 de xuño, polo que se establece a
ordenación e o currículo de bacharelato na Comunidade
Autónoma de Galicia (DOG do 23 de xuño de 2008)
3. Orde do 24 de xuño de 2008 pola que se desenvolve a
organización e o currículo das ensinanzas de bacharelato na
Comunidade Autónoma de Galicia (DOG do 27 de xuño de 2008)
2. OBXECTIVOS.
Os obxectivos establecidos para a asignatura de Latín (I e II) no
Decreto 126/2008, do 19 de xuño, polo que se establece a ordenación
e o currículo de bacharelato na Comunidade Autónoma de Galicia
(DOG do 23 de xuño de 2008) son:
1. Iniciarse na lectura, interpretación e tradución de textos de
3

4. dificultade progresiva, utilizando, para este fin, o
coñecemento dos elementos morfolóxicos, sintácticos e léxicos
básicos da lingua latina.
2. Reflexionar sobre os elementos substanciais que conforman as
linguas e recoñecer compoñentes significativos da flexión nominal,
pronominal e verbal latina nas linguas modernas derivadas do latín
ou influídas por el.
3. Achegarse a textos latinos diversos, orixinais, adaptados e
traducidos, mediante unha lectura comprensiva e distinguir as
súas características esenciais e o xénero literario ao que
pertencen.
4. Recoñecer elementos da lingua latina que evolucionaron ou que
permanecen nas nosas linguas e aprecialos como clave para a
súa interpretación.
5. Buscar información sobre aspectos relevantes da civilización
romana, indagando en documentos e en fontes variadas, analizalos
criticamente e constatar a súa presenza ao longo da historia.
6. Identificar e valorar as principais achegas da civilización romana
no noso contorno e apreciar a lingua latina como instrumento
transmisor de cultura.
7. Valorar a contribución do mundo romano na súa calidade de
sistema integrador de diferentes correntes de pensamento e
actitudes (éticas e estéticas) que conforman o ámbito cultural
europeo.
3. CONTIDOS.
O anexo I do Decreto 126/2008, do 19 de xuño, polo que se
4

5. establece a ordenación e o currículo de bacharelato na Comunidade
Autónoma de Galicia (DOG do 23 de xuño de 2008), estrutura os
contidos da asignatura de Latín I en 5 bloques:
1. CONTIDOS COMÚNS:
▪ A lectura, comprensión e tradución de textos latinos: a
precisión na expresión en calquera lingua; a expresión dos
matices.
▪ As relacións políticas e sociais en Roma: orixinalidade con
respecto a outras culturas anteriores ou contemporáneas;
evolución posterior e influencia na sociedade occidental.
Farase fincapé nas estruturas políticas, na situación da muller
e da infancia e na escravitude.
▪ Imbricación cultural entre a antiga Roma e o mundo
contemporáneo.
2. A LINGUA LATINA.
• Do indoeuropeo ás linguas romances.
• A escritura en Roma. Abecedario, pronunciación e acentuación.
• Flexión nominal, pronominal e verbal. Formas non flexivas.
• Sintaxe dos casos. Uso das preposicións máis frecuentes.
• A estrutura da oración.
◦ A concordancia.
◦ Orde de palabras.
◦ Oracións simples e compostas.
◦ Coordinación.
◦ Inicio do estudo da subordinación.
3. OS TEXTOS LATINOS E A SÚA INTERPRETACIÓN.
▪ Iniciación á lectura comprensiva e ás técnicas de tradución e
5

6. comentario de textos latinos.
▪ Análise morfosintáctica.
▪ Lectura comprensiva de obras e fragmentos traducidos con
comentario do seu contexto histórico, social e cultural.
4. O LÉXICO LATINO E A SÚA EVOLUCIÓN.
▪ Aprendizaxe do vocabulario básico latino en función da súa
frecuencia de uso e da súa relevancia en galego e castelán.
▪ Nocións básicas de evolución fonética, morfolóxica e semántica
do latín ás linguas romances. Palabras patrimoniais e cultismos.
▪ Expresións latinas incorporadas á lingua coloquial e literaria.
5. ROMA E O SEU LEGADO.
▪ Sinopse histórica do mundo romano dos séculos VIII a. C. ao V
d. C.
▪ Organización política e social de Roma. Maxistraturas e clases
sociais. O dereito romano e a súa pervivencia. A relixión. O
exército.
▪ Aspectos máis relevantes da cultura e da vida cotiá en Roma. O
urbanismo e a vivenda, a educación, a familia, os espectáculos.
▪ A romanización de Hispania e as súas pegadas.
6

7. 4. EIXES TRANSVERSAIS DO CURRÍCULO.
No cadro que segue recóllense os eixes transversais do currículo e
aquelas unidades nas que serán tratados preferentemente.
5. ORGANIZACIÓN, SECUENCIACIÓN E TEMPORALIZACIÓN DOS
CONTIDOS.
Os contidos desta programación organízanse en unidades didácticas
que seguen unha secuenciación progresiva, da 0 á 32. A súa temporalización
hase concretar na programación de aula.
De seguido enuméranse as unidades didácticas, diferenciando os
contidos de cada unha nun bloque relativo á lingua, no que se tratan os
contidos dos bloques temáticos 1º, 2º, 3º y 4º. Establécese unha
temporalización por avaliacións que é puramente estimativa. Non se fai
referencia ós textos e ás actividades, pero toda unidade didáctica vai
acompañada de textos, actividades e o vocabulario correspondente; a
concreción de todo isto déixase para a programación de aula.
Ademais, establécese unha secuenciación independente para os
7

8. contidos de legado e historia (bloques 1º e 5º), estructurado en unidades
didácticas que se incorporarán segundo se considere oportuno ó longo do
curso.
• CONTIDOS DOS BLOQUES 1º, 2º, 3º E 4º.
1ª AVALIACIÓN.
➢ Unidade 00:
 Lingua:
 Historia e evolución da lingua latina.
 A pronunciación clásica do latín.
 Cantidade e acentuación en latín.
➢ Unidade 01:
 Lingua:
 oracións predicativas e atributivas.
➢ Unidade 02:
 Lingua:
 Nominativo e acusativo.
➢ Unidade 03:
 Lingua:
 Primeira e segunda declinacións.
 Formas verbais.
 Xénero: masculino, feminino e neutro.
 Adxectivos
 Latinismos, cultismos e palabras patrimoniais.
➢ Unidade 04:
 Lingua:
 Singular e plural.
 Ille, illa: uso e valor.
8

9. ➢ Unidade 05:
 Lingua:
 Verbos: o presente de indicativo.
 O caso ablativo.
 Preposicións.
➢ Unidade 06:
 Lingua:
 Infinitivos.
 A conxugación mixta.
 O caso vocativo.
 Oracións interrogativas.
 Gramática histórica: primeiras regras de evolución
fonética do latín ó galego / castelán.
➢ Unidade 07:
 Lingua:
 A terceira declinación.
 Adxectivos.
 Verbos irregulares.
➢ Unidade 08:
 Lingua:
 O imperativo.
 Preposicións.
 Verbos compostos.
➢ Unidade 09:
 Lingua:
 O xenitivo.
 Adverbios.
9

10.  Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó galego /
castelán.
• Formación de palabras.
➢ Unidade 10:
 Lingua:
 Sustantivos neutros e adxectivos.
 Adxectivos.
2ª AVALIACIÓN
➢ Unidade 11
 Lingua:
 O caso dativo: o complemento indirecto.
➢ Unidade 12
 Lingua:
 Sustantivos e adxectivos; repaso.
 “Est” e “sunt”.
 Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó
galego / castelán.
• Formación de palabras.
➢ Unidade 13:
 Lingua:
 Oracións subordinadas.
 O pronome relativo.
➢ Unidade 14:
 Lingua:
 Pronomes demostrativos.
10

11.  Pronomes persoais.
 Os posesivos.
➢ Unidade 15
 Lingua:
 Os verbos irregulares “uolo” e “nolo”.
 Imperativos irregulares.
 Outros pronomes e adxectivos demostrativos.
 Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó
galego / castelán.
• Formación de palabras.
➢ Unidade 16:
 Lingua: repaso.
➢ Unidade 17:
 Lingua:
 Os tempos verbais:
• pretérito imperfecto de indicativo.
• pretérito perfecto de indicativo.
➢ Unidad 18:
 Lingua:
 Temas de perfecto.
 Numerais.
 Expresións de tempo.
 Os significados do tema de perfecto.
 Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó galego /
castelán.
11

12. • Formación de palabras.
➢ Unidade 19:
 Lingua:
 O tema de perfecto.
 O pretérito pluscuamperfecto.
 Expresións de lugar.
 O locativo.
➢ Unidade 20:
 Lingua:
 O tema de perfecto.
 A cuarta declinación.
3ª AVALIACIÓN
➢ Unidade 21:
 Lingua:
 O tema de perfecto.
 A quinta declinación.
 Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó
galego / castelán.
• Formación de palabras.
➢ Unidade 22:
 Lingua:
 Temas de perfecto.
 Usos do caso ablativo.
➢ Unidade 23:
 Lingua:
 o verbo “fero”.
12

13.  Outros usos do caso ablativo.
➢ Unidade 24:
 Lingua:
 a comparación nos adxectivos:
• Declinación do comparativo de
superioridade e do superlativo.
• Comparativos e superlativos irregulares.
 Réximen do comparativo de superioridade.
 Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó
galego / castelán.
• Formación de palabras.
➢ Unidade 25:
 Lingua:
 Superlativos irregulares.
 A comparación nos adverbios.
 Adverbios comparativos irregulares.
➢ Unidade 26:
 Lingua:
 o participio de presente.
➢ Unidade 27:
 Lingua:
 o futuro imperfecto.
 o futuro perfecto.
 Oracións subordinadas de relativo.
 Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó
13

14. galego / castelán.
• Formación de palabras.
➢ Unidade 28:
 Lingua:
 “Alter”, “uter” e “uterque”.
➢ Unidade 29:
 Lingua:
 a voz activa e a pasiva.
 o participio de perfecto pasivo.
➢ Unidade 30:
 Lingua:
 Pretérito perfecto, pretérito pluscuamperfecto e
futuro perfecto da voz pasiva.
 Gramática histórica:
• Regras de evolución fonética do latín ó
galego / castelán.
• Formación de palabras.
➢ Unidad 31:
 Lingua:
 Presente, futuro e imperfecto da voz pasiva.
➢ Unidad 32:
 Lingua:
 Repaso dos contidos de todo o curso.
• CONTIDOS DE HISTORIA E LEGADO (BLOQUES 1º E 5º).
1. Unidade didáctica 01: Roma e o seu imperio.
1. Orixe de Roma.
14

15. 2. A Roma monárquica e a Roma republicana.
3. O imperio (27 a.C. - 476 d.C.)
4. A relixión en Roma.
5. A conquista romana de Hispania. A romanización.
2. Unidade didáctica 02: A sociedade romana.
1. Estrutura social en Roma.
2. Órganos de goberno.
3. O dereito romano.
4. A familia.
5. A vida cotiá do romano.
6. A casa romana.
3. Unidade didáctica 03: Lingua e literatura latinas.
1. A lingua latina e as linguas románicas.
2. O teatro latino.
3. Poesía épica, lírica e elexíaca.
4. A historiografía latina.
5. A oratoria e a filosofía.
4. Unidade didáctica 04: As obras públicas e a arte romana.
1. Obras de enxeñería.
2. Vías de comunicación.
3. Edificios públicos.
4. Edificios de ocio.
5. As artes plásticas.
6. Pegadas romanas en Hispania.
6. METODOLOXÍA.
Advertencia previa: por razóns prácticas agrúpanse nun mesmo
apartado os contidos correspondentes ós bloques de Lingua latina,
Interpretación dos textos e O léxico e a súa evolución.
15

16. 1. Lingua latina, Interpretación dos textos e Léxico e a súa
evolución.
1. Presentación: toda unidade didáctica iniciarase presentando
ós/ás alumnos/as os obxectivos que se prevé acadar, ben
oralmente, ben mediante esquemas ou presentacións.
2. Explicación: deseguido explicaranse os contidos teóricos de
morfoloxía e sintaxe, e faranse os exercicios correspondentes
propostos no libro de texto. Normalmente os exercicios de
tradución faranse na aula e en grupo, mentres que os de
morfoloxía hanse mandar para casa e hanse corrixir despois,
xa na aula, xa de modo individualizado.
3. Textos. Dos varios textos que presenta cada unidade
didáctica, polo menos un hase facer na aula de modo conxunto
entre os/as alumnos/as e o profesor, e outro de modo
individual polos/as alumnos/as, para ser corrixido polo
profesor. Trátase de que os/as alumnos/as aprendan dun modo
práctico as técnicas de tradución e mailo vocabulario. Así
mesmo, os textos serán a excusa para o comentario e reflexión
sobre aspectos de cultura e legado da Grecia clásica.
4. Léxico e a súa evolución:
1. Léxico. É importante que dende o principio os/as
alumnos/as estean afeitos a aprender vocabulario latino. É
por iso que se considera que todo o vocabulario que se
utilice nos exercicios e nos textos, agás que se diga o
contrario, debe ser coñecido. O obxectivo desta medida é
que os/as alumnos/as asuman dende o primeiro día que a
aprendizaxe do grego e mailo latín é neste eido moi similar
16

17. á das linguas modernas.
2. A súa evolución. En cada unidade didáctica hai unha serie de
contidos relativos á evolución do latín ó galego ou castelán.
En función da dispoñibilidade de tempo e da importancia,
hanse tratar estes apartados na aula ou hanse remitir para
unha simple lectura na casa.
2. Roma e o seu legado. A literatura romana.
Este bloque de contidos precisa un tratamento específico, porque
a metodoloxía a empregar nel é moi distinta á do resto dos
bloques.
Para aborda-la metodoloxía que se vai empregar neste apartado
da programación partimos de dous principios:
1. os/as alumnos/as deben aprender a traballar de seu, ben en
grupo, ben individualmente, na procura de novo coñecemento.
2. para acadaren este obxectivo, os/as alumnos/as deben face-lo
maior uso posible de tódolos recursos das TICs que coñezan, e,
ó mesmo tempo, introducirse no uso de novos recursos.
Así pois a metodoloxía que se propón para tratar este bloque de
contidos é a seguinte:
1. hase asignar a cada alumno/a polo menos un dos temas do
bloque de legado. O modo de asignación quedará a discreción
do profesor.
2. cada alumno/a elaborará un traballo a partir do guión
entregado polo profesor. No guión hanse recolle-los
obxectivos, o modo de realiza-lo traballo, o formato ou soporte
do traballo e, sobre todo, o material mínimo a partir do que
elabora-lo traballo.
17

18. 3. o traballo será entregado ó profesor para a súa corrección e
valoración. Se o traballo está ben, o/a alumno procederá a
colgalo nun recurso da internet a tal efecto para o poñer á
disposición dos seus compañeiros. Se o traballo non estivera
ben, volvería ó/á alumno/a para a súa corrección.
4. unha vez que o traballo está colgado na internet, a alumna fará
unha exposición pública na aula na que utilizará como apoio
todos eses materiais en soporte informático.
7. CRITERIOS DE AVALIACIÓN E MÉTODO DE AVALIACIÓN.
1. CRITERIOS DE AVALIACIÓN:
Os criterios de avaliación recollidos no Anexo I do Decreto
126/2008, do 19 de xuño, polo que se establece a ordenación e
o currículo de bacharelato na Comunidade Autónoma de Galicia
son:
1. Comprender e ser capaz de traducir textos latinos breves e
sinxelos, orixinais, adaptados ou elaborados, coa maior
fidelidade posible.
Con este criterio preténdese comprobar, a través de
exercicios de comprensión e posterior tradución literal dun
texto, a competencia lingüística en latín e a capacidade de
recoñecer as diversas estruturas dunha lingua flexiva.
Os textos serán breves, orixinais ou elaborados e de
dificultade mínima. Poderán contribuír á valoración da
consecución de obxectivos os exercicios doados de tradución
inversa ou de elaboración en latín de pequenas mensaxes orais
e escritas.
18

19. 2. Recoñecer en textos latinos sinxelos os elementos básicos
da morfoloxía regular e da sintaxe da oración, en función
da comprensión do texto latino, apreciando variantes e
coincidencias con outras linguas coñecidas, especialmente co
galego e co castelán.
Este criterio pretende comprobar se o alumnado adquiriu as
nocións de morfoloxía e de sintaxe que lle permitan recoñecer
as características dunha lingua flexiva e identificar formas,
funcións e elementos fundamentais, todo iso sempre co
obxectivo primordial de comprender e traducir o texto latino.
O alumnado relacionará eses elementos básicos cos das linguas
galega e castelá ou outras coñecidas por el.
3. Ler e comentar textos traducidos de diversos xéneros ou
referentes ao mundo romano e distinguir aspectos
históricos e culturais contidos neles.
Con este criterio preténdese determinar a capacidade de
comprender o contido esencial dun texto, delimitar as súas
partes e establecer a relación entre elas. O estudante poderá
manifestar a súa competencia mediante exercicios de lectura
comprensiva de textos con sentido completo, contrastando os
textos latinos con textos de literatura actual e valorando a súa
vixencia na actualidade.
4. Recoñecer no léxico do galego, do castelán e doutras
linguas faladas na Península palabras de orixe latina e
analizar a súa evolución fonética, morfolóxica e semántica,
así como deducir regras básicas de derivación e
composición.
19

20. Este criterio trata de constatar se o alumnado ten conciencia
de que as linguas faladas na Península evolucionaron desde o
latín, agás o eúscaro, que recibiu del importantes achegas
léxicas. Deberanse relacionar palabras do galego e do castelán
ou doutras linguas romances cos seus correspondentes étimos
latinos e identificar os cambios fonéticos, morfolóxicos e
semánticos producidos no curso da súa evolución.
5. Identificar os aspectos máis importantes da historia do
pobo romano e da súa presenza no noso país e recoñecer as
pegadas da cultura romana en diversos aspectos da
civilización actual.
Con este criterio comprobarase o coñecemento do pasado
romano, especialmente centrado na Península Ibérica, e a
constatación da súa vixencia no mundo actual. Posibles
exercicios son o traballo sobre fontes escritas e
iconográficas, sobre pezas conservadas nos fondos museísticos
e xacementos arqueolóxicos, ou a procura nos medios de
comunicación de referencias ao mundo romano.
6. Planificar e realizar, seguindo as pautas do profesorado,
algún traballo de investigación sobre a presenza do mundo
romano no contorno, consultando as fontes directas (restos
arqueolóxicos, epigrafía, textos antigos) e utilizando as
TIC como ferramenta de organización e comunicación dos
resultados.
Este criterio pretende verificar que o alumnado distingue no
seu contorno os elementos do mundo clásico, recoñecéndoos
como herdanza do noso propio pasado, e que os interpreta
20

21. correctamente mediante a utilización selectiva de fontes
diversas. Tamén trata de avaliar a capacidade de indagar nas
fontes directas e tomar contacto cos materiais ordenando os
datos obtidos e elaborando o traballo mediante o uso das TIC
como ferramentas fundamentais. Neste sentido recoméndase o
uso de páxinas web, blogs, páxinas colaborativas, enciclopedias
e dicionarios en liña, programas de presentacións e outras
ferramentas da internet.
7. Comentar narracións didácticas, novelas históricas, bandas
deseñadas ou películas documentais e de ficción relativas ao
mundo romano.
Este criterio pretende que o alumnado practique o hábito da
lectura comprensiva e a visión crítica de películas documentais
e de ficción relacionadas co mundo romano.
2. MÉTODO DE AVALIACIÓN:
1. A avaliación nesta materia caracterízase por ser CONTINUA,
polo tanto, en principio, NON SE LIBERARÁ MATERIA.
2. AVALIACIÓN INICIAL.
Este departamento ha levar a cabo unha avaliación inicial do
seguinte modo:
1. mediante unha proba escrita sobre contidos morfolóxicos e
sintácticos. Nesta proba hase tratar de valora-lo
coñecemento que de conceptos de morfoloxía e sintaxe
xeral ten o alumnado.
2. mediante unha proba escrita sobre contidos de historia e
legado. Con esta proba preténdese valorar o grao de
coñecemento que o alumnado ten sobre a historia de Roma
21

22. en xeral e sobre a súa vinculación con España e, en
particular, con Galicia.
3. mediante a conversa os primeiros días de clase hase tratar
de coñece-las razóns que levaron ó alumnado a cursar esta
asignatura.
3. AVALIACIÓN ORDINARIA. Para establece-las cualificacións
establécese o siguinte procedemento:
1. Cualificación avaliación:
1. en cada avaliación hase realizar, polo menos, un exame
ou proba completa (preferiblemente dúas). Cada exame
ou proba completa constará das seguintes partes:
1. proba de morfoloxía e sintaxe (teoría); exame no que
o/a alumno/a deberá demostrar un coñecemento
suficiente dos contidos explicados en clase sobre
morfoloxía, sintaxe teórica e evolución da lingua
latina (inclúense aquí os latinismos e aforismos
latinos).
Esta proba aporta o 40 % da cualificación final do
exame.
2. Proba de tradución e léxico; exame no que o/a
alumno/a ten que demostrar e aplicar dun modo
práctico os seus coñecementos de morfoloxía,
sintaxe e léxico.
Para a realización desta proba hase dispoñer dun
léxico latino sen tradución ó galego/castelán.
Esta proba pode constar de ata tres partes;
1. unha para traducir de latín a galego/castelán
22

23. (valor 1/3).
2. outra para traducir de galego/castelán a latín
(valor 1/3).
3. outra para traducir do latín ó galego/castelán un
texto visto en clase (valor 1/3).
A proba de tradución aporta o 60 % da cualificación
final do exame.
3. NOTA DE CORTE:
1. Nun exame: se o/a alumno/a non acadase polo
menos 4 puntos sobre 10 en cada unha das partes
do exame mencionadas, o exame no seu conxunto
hase considerar suspenso e a nota máxima,
automáticamente, un tres.
2. Na avaliación: para poder aproba-la avaliación é
preciso, en todo caso, obter máis dun 4 sobre 10
na cualificación do segundo exame de avaliación.
De non ser así, automáticamente e
independentemente da cualificación do primeiro
exame, a avaliación darase por suspensa, sendo a
nota máxima un 3.
4. DOBRE VALOR DA NOTA DO SEGUNDO EXAME: en
tanto que a avaliación desta materia se concibe coma
continua, se nunha mesma avaliación se realizan dous
exames completos, hase prima-la cualificación do
segundo sobre a do primeiro (multiplicarase a
cualificación do segundo por dous, sumaráselle a
cualificación do primeiro e dividirase o total entre
23

24. tres).
2. Cualificación final.
1. É o resultado da seguinte fórmula: ((cualificación 1ª
aval.)+(cualific. 2ª aval. X 2)+(cualific. 3ª aval. X 3)) /
6. Esta fórmula hase aplicar sempre e cando o/a
alumno supere a 3ª avaliación. Polo tanto, para poder
aproba-lo curso é preciso aproba-la 3ª avaliación.
2. A fórmula do punto anterior só é de aplicación cando
beneficia ó/á alumno/a. Se a cualificación obtida é
inferior a cualificación da terceira avaliación, a
cualificación final neste apartado da materia será a
desta avaliación.
3. A fórmula do punto primeiro ou a cualificación do
segundo aportará o 90% da cualificación final. O 10%
restante obterase a partir da calificación obtida na
elaboración e exposición dun traballo realizado sobre
os contidos de legado.
3. Recuperación.
1. Nesta asignatura non hai exames de recuperación.
Dado que non se libera materia, os/as alumnas que
suspendan unha avaliación recuperarán
automáticamente a anterior aprobando a seguinte.
4. Proba extraordinaria de setembro.
Exame similar ó final da 3ª avaliación. Calquera
restricción dos contidos farase pública no mes de xuño.
Queda a discreción do profesor esixir ou non os
contidos de legado na proba de setembro. En todo caso
24

25. esta circunstancia comunicarase ós/as alumnos/as no
mes de xuño.
5. Redondeos.
Ademais das probas escritas, valorarase especialmente
para a determinación dos redondeos das cualificacións
de avaliación a participación activa en clase, acreditando
a realización das actividades mandadas para casa e o
coñecemento da materia explicado ata o momento, así
como curiosidade polos distintos aspectos da materia.
6. Lecturas obrigadas.
Para o presente curso establecerase, como mínimo, unha
lectura obrigada. Para acredita-la efectiva lectura desta
o profesor poderá optar pola realización dunha breve
proba tipo test, xa por escrito, xa oral. A superación da
proba que acredita a lectura non aportará nada a
cualificación, pero será un requisito indispensable para
poder aproba-la asignatura.
4. Mínimos esixibles e proba para alumnos/as de 2º de
bacharelato con Latín I de 1º de pendente.
Ó remate do curso os/as alumnos/as de primeiro deberán
poder traducir do latín ó galego/castelán as oracións
traballadas na aula durante o curso, e do mesmo xeito deberán
poder traducir do galego/castelán ó latín as oracións
traballadas na aula durante o curso. Estas traducións faranse
co apoio dun glosario do vocabulario latino preciso sen
tradución, e irán acompañadas da análise sintáctica e
morfolóxica explicada na aula. Tamén deberán poder traducir,
25

26. sen axuda do dicionario, ó galego/castelán un texto latino visto
e traballado na aula, e coñecer aqueles aspectos da xeografía,
historia, sociedade y legado da Roma clásica que se traballaran
durante o curso.
5. ADDENDA: para evita-las desgraciadamente habituais faltas
de asistencia masivas nos días anteriores ó remate de cada
avaliación, este departamento dispón que toda falta non
xustificada expresamente polos titores legais do/a alumno/a
durante as últimas dúas semanas de cada avaliación poderá
conlevar que non se lle permita ó/á alumno/a a realización dos
exames de avaliación, e no caso de que a ausencia se producise
con posterioridade á devandita proba, que se lle suspenda a
avaliación independientemente da cualificación obtida.
3. AVALIACIÓN DOS PROCESOS DE ENSINO E DA PRÁCTICA
DOCENTE.
Para poder facer un seguemento e avaliación tanto dos procesos
de ensino como da práctica docente do profesor, establécense os
siguintes procedementos:
1. En cada avaliación hanse adicar total ou parcialmente polo
menos dúas sesións de clase para comentar cos/as alumnos/as
a marcha do curso; aspectos relativos á práctica docente do
profesor, problemas que lles xurdan cos distintos contidos da
asignatura, etc. O obxectivo é manter unha comunicación
directa cos/as alumnos/as para poder reflexionar sobre a
marcha da asignatura e, sobre todo, sobre a metodoloxía
empregada.
26

27. 2. Ó remate de cada avaliación, na acta de departamento, hase
recoller unha reflexión sobre estes aspectos. Nesta reflexión
terase en conta expresa e especialmente os comentarios
dos/as alumnos/as.
3. Ó remate do curso o profesor pasará aos alumnos/as algún tipo
de cuestionario para poder avalia-los procesos de ensino e a
práctica docente.
8. MATERIAIS E RECURSOS DIDÁCTICOS:
1. Libro de Texto: Este departamento non vai utiliza-lo libro de
aprobado polo Consello escolar ata o curso 2011-12. O manual de
referencia ha se-lo libro de Latín 1.º de Bachillerato (de Oxford
EDUCACIÓN), que ten coma autores a M. Balme, J. Morwood, D. Pardo e
J. M. Sánchez (os dous últimos autores da versión española). En tanto
que este manual non se pode poñer como obrigado, queda na man deste
departamento conseguir que este material estea a disposición dos/as
alumnos/as co menor custo posible.
2. Libro de lectura (OBRIGADO): Miles Gloriosus de Plauto (provisional).
3. Conta de correo electrónico (OBRIGADA).
4. Conta en Slideshare (OBRIGADA)
5. Outros recursos didácticos: a través da páxina web do departamento
ofrecerase aos/as alumnos/as recursos didácticos dispoñibles en
internet (http://www.departlatin.260mb.com/).
9. ACTIVIDADES COMPLEMENTARIAS Y EXTRAESCOLARES.
Este departamento ten previsto desenvolve-las seguintes
actividades extraescolares cos/as alumnos/as de Latín de 1º de
27

28. bacharelato:
1. 2ª Avaliación: Festival Grecolatino de teatro de Lugo (datas e obras
pendentes de determinar)
10.ATENCIÓN Á DIVERSIDADE.
O tratamento da diversidade en Bacharelato ven dado pola mesma
natureza e organización desta etapa, na que os/as alumnos/as
optaron por unha das modalidades, e, dentro de cada modalidade,
escolleron entre varias materias optativas. Polo tanto, non pode te-la
mesma consideración ca nas etapas educativas obrigadas.
En calquera caso, a atención á diversidade realizarase dentro da aula
de acordo coa realidade concreta dos/as alumnos/as que constitúen o
grupo; en función disto seleccionaranse e distribuirán os contidos e
actividades na forma que resulte máis conveniente.
11.SEGUEMENTO DA PROGRAMACIÓN DIDÁCTICA.
Para segui-lo axeitado desenvolvemento da programación durante o
curso, polo menos unha vez ó mes hase recoller expresamente no
libro de actas do departamento unha valoración acerca do
desenvolvemento da programación. Nesta valoración hase indicar se a
programación se está a desenvolver segundo estaba previsto ou non.
En caso de non ser así, hanse indicar expresamente as razóns e hanse
propo-las medidas correctoras oportunas.
En Castro de Rei (Lugo) a 25 de setembro de 2009.
28

29. Asdo.: Lorenzo Fraga Montero
(Xefe de Departamento de Cultura Clásica)
29