Prawo rzeczowe
Pojęcieprawa rzeczowego
Rodzaje praw rzeczowych
Prawa rzeczowe a inne prawa
2.
Organizacja wykładu
• 30h – wykłady co tydzień
• Egzamin - czerwiec
– Część ogólna
– Prawo rzeczowe
• „Zerówka” – zaliczenie II semestru na
4.0, termin – do ustalenia
• Poprawka - wrzesień
3.
Pojęcie prawa rzeczowego
•Podmiotowe
– Uprawnienie / kompleks uprawnień
– O charakterze bezwzględnym
– Mający za przedmiot (zasadniczo) rzeczy
• Przedmiotowe
– Zespół norm prawnych
– Regulujących
• prawne formy korzystania z rzeczy
• Powstanie, ustanie, zmianę praw rzeczowych
4.
Rola praw rzeczowych
•Emanacja konstytucyjnej zasady
własności prywatnej jako podstawy
gospodarki wolnorynkowej
• Reguluje
– Przyporządkowanie poszczególnych dóbr
– Granice korzystania ze składników
majątkowych
– Odpowiedzialność majątkową
• Czy najważniejszy składnik majątku?
5.
Przedmiot praw rzeczowych
•Rzecz
– Przedmiot materialny (część przyrody)
– Mający charakter samoistny (może
stanowić samoistny przedmiot obrotu)
– Nie zdereifikowany
• Prawa
– Nie są rzeczami
– Niektóre mogą być przedmiotem
ograniczonych praw rzeczowych
6.
Klasyfikacja rzeczy
• Ruchomościi nieruchomości
• Rzeczy istniejące i przyszłe
• Rzeczy proste i złożone
• Rzeczy w obrocie i wyłączone z obrotu
• Rzeczy podlegające szczególnemu
rezymowi
• Oznaczone co do tożsamości i gatunku
7.
Nieruchomości i ruchomości
•Nieruchomość
– Część powierzchni ziemskiej (grunt)
– Z mocy przepisów szczególnych:
• Budynek trwale z gruntem związany
• Część budynku
stanowią nieruchomości odrębne od gruntu
• Ruchomość
– Rzecz, która nie jest nieruchomością
8.
Rzeczy proste izłożone
• Rzecz prosta
– Jednorodna
– Bez części składowych
• Rzecz złożona
– Składa się z wielu rzeczy
– Są części składowe
• Problem przynależności
9.
Rzeczy w obrociei wyłączone
z obrotu
• Rzecz w obrocie
– Może być przedmiotem obrotu
– Zdecydowana większość rzeczy
• Rzecz wyłączona z obrotu
– Nie może być przedmiotem obrotu
– O wyłączeniu decyduje ustawa
• Zabytki archeologiczne
• Narządy do przeszczepów
10.
Rzeczy podlegające
szczególnemu reżymowi
• Lasy
– Państwowe i prywatne
– Zarząd PGL Lasy Państwowe
• Zabytki
– Ograniczenia prawa własności
– Ograniczenia obrotu
• Statki: szczególna reg
11.
Rzeczy oznaczone codo
tożsamości i gatunku
• Rzecz oznaczona co do tożsamości
– Unikatowa
– Zindywidualizowana w obrocie
• Rzecz oznaczona co do gatunku
– Jedna z wielu takich samych
– Brak indywidualizacji
• Klasyfikacja zależy od okoliczności
• Podział ma znaczenie praktyczne
12.
Przedmioty praw podobnych
do własności
• Zwierzęta
• Wody
• Kopaliny (złoża)
• Energia
• Dobra niematerialne o charakterze
intelektualnym
• Pieniądze
13.
Masy majątkowe
• Universitasrerum nie jest przedmiotem
praw
• Problem majątków odrębnych
• Przedsiębiorstwo
– Zbiór składników
– Służących do prowadzenia działalności
gospodarczej
• Gospodarstwo rolne – podobnie
14.
Przedsiębiorstwo - cd
•Pojęcie niejednoznaczne
• Znaczenia
– Przedmiotowe
– Funkcjonalne
– Podmiotowe
• Problem charakteru prawnego
– Zbiór rzeczy i praw
– Prawo na dobru niematerialnym (klienteli)
15.
Podmiotowe prawa rzeczowe
•Czy istnieje stosunek prawny prawa
rzeczowego?
• Koncepcje
– Obligacja generalna
– Stosunek wielostronny między podmiotami
obciążonymi obowiązkami
odpowiadającymi prawu rzeczowemu
16.
Krytyka
• Konstrukcja sztuczna
•Obejmuje osoby nie mające ze sobą
kontaktu de facto ani de iure
• „wypaczone odbicie faktu, że pewne
normy prawne nakładają na ogół
powszechne obowiązki” (Dybowski)
• Stosunek prawny = norma nakłada
obowiązki /prawa na oznaczone osoby
17.
Cechy konstrukcyjne praw
rzeczowych
• Prawa podmiotowe o charakterze
bezwzględnym skuteczne względem
– Podmiotu zakłócającego korzystanie
– Innego prawa w trakcie jego wykonywania
– Nabywcy rzeczy
• Wyodrębnione w drodze ustawy
• Mają charakter majątkowy
• Są jawne
Klasyfikacja praw rzeczowych
•Własność
• Użytkowanie wieczyste
• Ograniczone prawa rzeczowe
– Kodeksowe
– pozakodeksowe
• Numerus clausus praw rzeczowych