Prawo cywilne

Sankcje wadliwości czynności
          prawnej
    Przedstawicielstwo
Wadliwość czynności prawnej
• Czynność prawna nie odpowiada
  wymogom ustawy
• Przyczyny:
  – Wadliwa treść czynności prawnej
  – Wadliwość formy
  – Braki po stronie podmiotowej
• Wystąpienie wadliwości powoduje
  ujemne skutki (sankcje)
Nieważność bezwzględna
• Czynność nie wywołuje skutków
  prawnych zamierzonych przez strony
• Może wywołać inne skutki (obowiązek
  zwrotu nienależnego świadczenia)
• Czynność może być:
  – Bezskuteczna
  – Nieistniejąca (art. 2 krio – małżeństwo)
  – Pozbawiona skutków prawnych
Nieważność bezwzględna II
• Brak zdolności prawnej do czynności
  prawnych
• Niezachowanie formy ad solemnitatem
• Wadliwość oświadczeń woli (art. 82, 83)
  – Wadliwość treści
    • Sprzeczność z ustawą
    • Sprzeczność z zasadami współżycia
      społecznego
    • Obejście ustawy
Nieważność bezwzględna III
• Przepis ustawy wskazuje na
  nieważność
• Na nieważność może powołać się
  każdy i w każdym czasie
• Skutek nieważności powstaje ex lege
• Sąd bierze nieważność pod uwagę z
  urzędu (z uwzględnieniem ograniczeń w
  działaniu z urzędu)
Konwalidacja
• Konwalidacja = „uzdrowienie” czynności
  prawnej na skutek późniejszych
  zdarzeń
• Przykład:
  – Drobne bieżące sprawy życia codziennego
    (umowy niezdolnych do czynności
    prawnych)
  – Wykonanie nieformalnej darowizny
Konwersja
• Przekształcenie nieważnej czynności
  prawnej w inną, ważną czynność.
  – Cel obu czynności ten sam lub podobny
  – Czynność nieważna spełnia przesłanki
    ważności czynności zastępczej.
• Przykłady
  – Art. 521 kc
  – Nieważny weksel trasowany jako przekaz
• Wykładnia czy konwersja?
Nieważność względna
        (wzruszalność)
• Czynność jest ważna i skuteczna
• Podmiot uprawniony może pozbawić
  czynność skutków prawnych swoim
  działaniem.
• Unicestwienie skutków prawnych jest
  skuteczne z mocą wsteczną (ex tunc)
• Do unicestwienia czynności potrzebne
  oświadczenie woli lub wyrok sądu
Nieważność względna II
           cechy
• Skutki tylko na skutek działania
  uprawnionego
• Powołać się na tę sankcję mogą tylko
  wskazane w ustawie podmioty
• Nieważność względną sąd bierze pod
  uwagę tylko na wniosek
• Czynność dotknięta tą sankcją nie może
  być konwalidowana
Bezskuteczność względna
• Czynność prawna nie wywołuje
  zamierzonych skutków w stosunku do
  oznaczonych osób.
• Czynność dotknięta sankcją nie jest
  wadliwa
• Czynność ta pogarsza położenie osoby
  trzeciej, niebędącej stroną tej czynności
• Dotyczy tylko niektórych czynności
Bezskuteczność względna II
• Z mocy ustawy
  – Rozporządzenie przedmiotem należącym
    do spadku bez zgody pozostałych
    współspadkobierców (art. 1036 KC)
  – Niektóre czynności upadłego
• Z mocy orzeczenia sądu
  – Art. 59 k.c.
  – Actio pauliana
  – Niektóre czynności upadłego
Art 59 KC przesłanki
• A ma roszczenie w stosunku do B
• B zawiera umowę z C
• Wykonanie umowa między B i C
  uniemożliwia (całkowicie lub częściowo)
  zadośćuczynienie roszczeniu A
• B i C wiedzieli o roszczeniu A LUB
• Czynność była nieodpłatna
• Ograniczenie terminem (rok)
Art 59 KC postępowanie i
            skutki
• Powództwo A wytacza przeciwko B i C
  (współuczestnictwo jednolite)
• Orzeczenie sądu ma charakter
  konstytutywny (prawotwórczy)
• Na skutek wyroku
  – Dla A powstaje sytuacja, jakby umowa
    między B i C nie została zawarta
  – Umowa jest skuteczna w pozostałym
    zakresie.
Bezskuteczność zawieszona
• Czynność dokonana bez zgody osoby
  trzeciej, koniecznej do jej dokonania
• Brak zgody powoduje stan niepewności
  prawnej (negotium claudicans)
• Zgoda może być wyrażona ex ante, w
  trakcie dokonania czynności lub ex post
• Potwierdzenie wywołuje skutki z mocą
  wsteczną
Przypadki
• Rozporządzenia osób mających
  ograniczoną zdolność do czynności
  prawnych
• Uznanie dziecka (zgoda matki i
  pełnoletniego dziecka)
• Falsus procurator
• Przejęcie długu

Prawo cywilne i 7a

  • 1.
    Prawo cywilne Sankcje wadliwościczynności prawnej Przedstawicielstwo
  • 2.
    Wadliwość czynności prawnej •Czynność prawna nie odpowiada wymogom ustawy • Przyczyny: – Wadliwa treść czynności prawnej – Wadliwość formy – Braki po stronie podmiotowej • Wystąpienie wadliwości powoduje ujemne skutki (sankcje)
  • 3.
    Nieważność bezwzględna • Czynnośćnie wywołuje skutków prawnych zamierzonych przez strony • Może wywołać inne skutki (obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia) • Czynność może być: – Bezskuteczna – Nieistniejąca (art. 2 krio – małżeństwo) – Pozbawiona skutków prawnych
  • 4.
    Nieważność bezwzględna II •Brak zdolności prawnej do czynności prawnych • Niezachowanie formy ad solemnitatem • Wadliwość oświadczeń woli (art. 82, 83) – Wadliwość treści • Sprzeczność z ustawą • Sprzeczność z zasadami współżycia społecznego • Obejście ustawy
  • 5.
    Nieważność bezwzględna III •Przepis ustawy wskazuje na nieważność • Na nieważność może powołać się każdy i w każdym czasie • Skutek nieważności powstaje ex lege • Sąd bierze nieważność pod uwagę z urzędu (z uwzględnieniem ograniczeń w działaniu z urzędu)
  • 6.
    Konwalidacja • Konwalidacja =„uzdrowienie” czynności prawnej na skutek późniejszych zdarzeń • Przykład: – Drobne bieżące sprawy życia codziennego (umowy niezdolnych do czynności prawnych) – Wykonanie nieformalnej darowizny
  • 7.
    Konwersja • Przekształcenie nieważnejczynności prawnej w inną, ważną czynność. – Cel obu czynności ten sam lub podobny – Czynność nieważna spełnia przesłanki ważności czynności zastępczej. • Przykłady – Art. 521 kc – Nieważny weksel trasowany jako przekaz • Wykładnia czy konwersja?
  • 8.
    Nieważność względna (wzruszalność) • Czynność jest ważna i skuteczna • Podmiot uprawniony może pozbawić czynność skutków prawnych swoim działaniem. • Unicestwienie skutków prawnych jest skuteczne z mocą wsteczną (ex tunc) • Do unicestwienia czynności potrzebne oświadczenie woli lub wyrok sądu
  • 9.
    Nieważność względna II cechy • Skutki tylko na skutek działania uprawnionego • Powołać się na tę sankcję mogą tylko wskazane w ustawie podmioty • Nieważność względną sąd bierze pod uwagę tylko na wniosek • Czynność dotknięta tą sankcją nie może być konwalidowana
  • 10.
    Bezskuteczność względna • Czynnośćprawna nie wywołuje zamierzonych skutków w stosunku do oznaczonych osób. • Czynność dotknięta sankcją nie jest wadliwa • Czynność ta pogarsza położenie osoby trzeciej, niebędącej stroną tej czynności • Dotyczy tylko niektórych czynności
  • 11.
    Bezskuteczność względna II •Z mocy ustawy – Rozporządzenie przedmiotem należącym do spadku bez zgody pozostałych współspadkobierców (art. 1036 KC) – Niektóre czynności upadłego • Z mocy orzeczenia sądu – Art. 59 k.c. – Actio pauliana – Niektóre czynności upadłego
  • 12.
    Art 59 KCprzesłanki • A ma roszczenie w stosunku do B • B zawiera umowę z C • Wykonanie umowa między B i C uniemożliwia (całkowicie lub częściowo) zadośćuczynienie roszczeniu A • B i C wiedzieli o roszczeniu A LUB • Czynność była nieodpłatna • Ograniczenie terminem (rok)
  • 13.
    Art 59 KCpostępowanie i skutki • Powództwo A wytacza przeciwko B i C (współuczestnictwo jednolite) • Orzeczenie sądu ma charakter konstytutywny (prawotwórczy) • Na skutek wyroku – Dla A powstaje sytuacja, jakby umowa między B i C nie została zawarta – Umowa jest skuteczna w pozostałym zakresie.
  • 14.
    Bezskuteczność zawieszona • Czynnośćdokonana bez zgody osoby trzeciej, koniecznej do jej dokonania • Brak zgody powoduje stan niepewności prawnej (negotium claudicans) • Zgoda może być wyrażona ex ante, w trakcie dokonania czynności lub ex post • Potwierdzenie wywołuje skutki z mocą wsteczną
  • 15.
    Przypadki • Rozporządzenia osóbmających ograniczoną zdolność do czynności prawnych • Uznanie dziecka (zgoda matki i pełnoletniego dziecka) • Falsus procurator • Przejęcie długu