Content knowledge is defined as “the concepts, principles, relati- onships, processes, and applications a student should know within a given academic subject, appropriate for his/her and organization of the knowledge.” Pedagogy is the science of teaching, instruction and training.

1. Жоғары мектеп
педагогикасының
әдіснамасының зерттеу
әдістері

2. “Әдіс” грек тілінен аударғанда “методос” –
таным амалы, тәсілі деген мағынаны білдіреді.
Субъектінің кез келген формадағы әркетінің
амалы.
“Әдіс” белгілі ереже, амал, тетігі, таным және
әрекет нормаларының жиынтығы. Сонда әдіс
ақиқатты зерттеуді жеңілдетіп, уақытты
үнемдейді, мақсатқа жетуді көздейді. Мақсат
көздеген нәтиже алуға бағытталған әрекет.

3. Сонда әдіс ақиқатты игерудің практикалық және теориялық
тәсілдерінің жиынтығы, адамды мақсатқа жету жолында
ұстанымдар жүйесімен, қойылатын талаптармен, ережелермен
қаруландырады. Осы әдістерді зерттеумен арнайы шұғылданатын
біртұтас білім аймағы - әдіснама
Әдіснаманың маңызды міндеттерінің бірі – таным әдістерінің
шығуын, мәнін, тиімділігін зерттейді.

4. Ғылыми
танымның
әдістері
диалектикалық
эмпирикалық
теориялық
педагогикалық
Мазмұнды
әдістер
Теориялық
талдау мен
жинақтау әдісі
Формальді,
қарапайым
әдістер

5. Мазмұнды әдістер
Фактілерге, бақылау нәтижелеріне, тәжірибеге
абстракция, анализ, синтез арқылы жүгіну. Бұл
педагогикадағы мазмұнды әдіс. Педагогикалық
құбылыстар мен процестерді зерттеудің қатарында
педагогикалық бақылау, педагогикалық
тәжірибелік жұмыс, пікірлесу, анкета жүргізу,
оқушылардың жазба жұмыстарын талдау, мектеп
құжаттарын зерттеу, педагогикалық эксперимент,
педагогикалық әдебиеттерге талдау жүргізіледі

6. Формальді, қарапайым әдістер
құбылыстар мен процестер
абстрактіленіп қолданылады. Олар
мазмұнды әдістердің негізінде іске
асады. Мысалы, педагогикалық
құбылыстарды, процестерді сандық
жағынан модельдеу, кибернетикалық
жағынан моделдеу.

7. Теориялық талдау мен жинақтау
әдісі
Зерттеу міндеттерін, пәнін, қисынын,
әдістерін, нәтижелерін теориялық
жағынан қарастыру.

8. Басқа ғылымдар тәрізді педагогика
ғылымында бірнеше жалпы ғылыми зерттеу
әдістері қалыптасқан:
1. Жалпы теориялық – талдау, синтез,
салыстыру, индукция, дедукция, абстракция,
нақтылау, жіктеу.
2. Әлеуметтік – сауалнама, сұхбаттасу,
рейтинг.
3. Әлеуметтік-психологиялық – социометрия,
тест, тренинг.
4. Математикалық– ранжирлеу, шәккілеу
(шкалалау)

9. Теориялық зерттеу әдістеріне: формализациялық,
аксиоматикалық, гипотетико-дедуктивтік әдістер
жатады.
Логикалық-теориялық зерттеу әдістері:
талдау, жинақтау, индукция, дедукция,
абстрактілі әдіс, аналогтік әдіс, жалпылау
әдісі, жүйелеу, үлгілеу, салыстырмалы
тарихи талдау, әдебиеттерге талдау,
архивтік материалдарға негіздеу,
зерттеудің базалық ұғымдарына талдау,
зерттеліп отырған құбылысты себептік-
салдарлық талдау, алдын ала болжау.

10. Бақылап-зерттеу әдісі
Ол – заттар мен құбылыстарды мақсатты зерттеу,
мағлұматтарды іріктеп жинау, көзбен көргенді
сезім мүшелерімен қабылдау және санада бұл
ақпаратқа талдау жасау; зерттеу объектісінің
сыртқы жақтары, қасиеттері мен белгілері туралы
мәлімет алу. Бақылап-зерттеуге, еңалдымен,
бақылаушының өзі, зерттеу объектісі, бақылап-
зерттеу шарттары, сондай-ақ бақылап-зерттеу
құралдары – видеоаспаптар, аспап-құралдар мен
өлшеу құрал- жабдықтары жатады.

11. Зерттеу барысында бақылап-зерттеу
түрлерінің әр алуан жіктемесі
ажыратуға болады
 тікелей бақылап-зерттеу, мұғалім-зерттеуші оқу-тәрбие жұмысының
тікелей басшысы
 жанама бақылап-зерттеу(Зерттеуші біреу туралы немесе бір нәрсе
туралы жанама деректер алады;)
 жасырын немесе елеусіз бақылап-зерттеу тұйық теледидар желісі және
сынып бөлмелерінде телекамералары бар мектептерде жүргізіледі
 үздіксіз бақылап-зерттеу оқыту процесін, екі-үш оқушының сабақтағы,
ойындағы, сыныптан тыс, мектептен тыс – оқу-тәрбие процесі физикалық
қолайлы уақыттағы мінез-құлқын зерттеуге үшін қолданылады;
 дискретті (үзік-үзік) бақылап-зерттеу объектіні ұзақ уақыт
бақылайтын кезде қолданылады.
 монографиялық бақылап-зерттеу бір адамды немесе бір затты бақылау
кезінде қолданылады;

12. Сұрақ-жауап әдістері
Олардың ерекшелігі педагогикалық
жағдайлардың элементтерінің объективті
қасиеттерімен қоса өзара байланысты
«субъект – субъект” жүйесінің қасиеттері
танылып, есепке алынады.

13. Тарихи-педагогикалық зерттеулерді
жүргізуде әдістердің келесі топтары
қолданылады:
Жалпығылыми
Тарихи зерттеу әдістері
Педагогикалық зерттеу әдістері

14. Жалпығылыми – олар көптеген ғылым
саласында қолданылады. Олардың
номенклатурасы мен көлемі, саны,
жиынтығы, зерттеудің типіне -
эмпирикалық, теориялық және т.б.
байланысты болады. Осы топтағы әдістер
тобының қатарына: логикалық, тарихи,
жүйелі-құрылымдық және функционалды
талдау әдістері жатады.

15. Тарихи зерттеу әдістері – тарихи-генетикалық,
тарихи-салыстырмалы, тарихи-типологиялық,
тарихи-жүйелі, ретроспективті және т.б.
Педагогикалық зерттеу әдістері – архив
құжаттарын талдау, мектеп құжаттарын талдау,
модельдеу, жүйелі талдау, көпжақты
статистикалық талдау әдістері және т.б.

16. Қолданылған әдебиеттер тізімі
 Андреев В.И. Педагогика высшей школы. Инновационно-
прогностический курс:учебное пособие. –Казань: Центр
инновационных технологий, 2008. – 500 с.
 Борытко Н.М. Методология и методы психолого-
педагогических исследований: учеб. пособие для
студ.высш.учеб.заведений. – М.: Издательский центр
«Академия», 2008.–320 с.
 Волков Б.С., Волкова Н.В., Губанов А.В. Методология и
методы психологического исследования. М.: Академический
Проект, 2010.-382 с.
 Волков Б.С. Волкова Н.В. Методы исследований в
психологии. М.: Пед общество Росcии, 1999.-146 с.