PANAHON NG
PAGBABAGONG
ISIP
KALIGIRANG
KASAYSAYAN
•Tatlong paring martir noong
Pebrero 17, 1872.
•Diwang liberalism sa pamamagitan
ng pagbubukas ng Pilipinas sa
pandaigdigang kalakalan.
•Ang pagkakadala sa kapuluan sa
liberal na lider na si Jose Ma. De la
Torre.
ANG KILUSANG
PROPAGANDA
•Binubuo ng pangkat ng mga
intelektwal:
•Jose Rizal
•Marcelo H. del Pilar
•Graciano Lopez Jaena
•Mariano Ponce
•Jose Ma. Panganiban
•Pedro Paterno atbp.
LAYUNIN NG KILUSANG ITO:
•Magkaroon ng pantay-pantay
na pagtingin sa mga Pilipino at
Kastila sa ilalim ng batas.
•Gawing lalawigan ng Espanya
ang Pilipinas.
LAYUNIN NG KILUSANG ITO:
•Panumbalikin ang pagkakaroon ng
kinatawang Pilipino sa Kortes ng
Espanya.
•Gawing mga Pilipino ang mga kura
paroko.
LAYUNIN NG KILUSANG ITO:
•Ibigay ang kalayaan ng mga
Pilipino sa pamamahayag,
pananalita, pagtitipon o
pagpupulong, at pagpapahayag
ng kanilang mga karaingan.
MGA TALUKTOK NG
PROPAGANDA
JOSE RIZAL
MARCELO H. DEL PILAR
GRACIANO LOPEZ JAENA
JOSE RIZAL
•Ginamit ang sagisag na
Laong-laan at Dimasalang
bilang sagisag panulat.
MGA AKDA
1. NOLI ME TANGERE
•Ito ang kaunahan at walang kamatayang nobela
na nagpasigla nang malaki sa Kilusang
Propaganda at siyang nagbigay-daan sa
himagsikan laban sa Espanya.
•Inilantad ang mga kasamaang naghahari sa
pamahalaang Kastila sa Pilipinas.
•Tumalakay sa mga sakit ng lipunan.
2. EL FILIBUSTERISMO
•Karugtong ng Noli.
•Naglalantad sa mga kabulukan ng
pamahalaan, kasama rito ang
katulong ngunit higit na
makapangyarihan, ang simbahan.
3. MI ULTIMO ADIOS
•Ito ay kanyang isinulat nang siya ay
nakakulong sa Fort Santaigo.
•Ipinalagay ng marami na ang
tulang ito ay maihahanay sa lalong
pinakadakilang tula sa daigdig.
4. SOBRE LA INDOLENCIA DE LOS
FILIPINOS
•Hinggil sa kasamaan ng mga
Pilipino.
•Isang sanaysay na tumatalakay at
sumusuri ng mga dahilan ng
palasak na sabing ang mga Pilipino
ay tamad.
5. FILIPINAS DENTRO DE CIEN ANOS
•“ANG PILIPNAS SA LOOB NG SANDAANG TAON”
•Ito ay sanaysay na nagpapahiwatig na ang
panahon ng interes ng Europa ay mababawasan
, samantalang ang impluwensya ng Estados
Unidos mararamdaman.
•Hula ni Rizal, “kung may sasakop muli sa
Pilipinas, walang iba kundi ang Estdos unidos.
6. A LA JUVENTUD FILIPINO
•“SA KABATAANG PILIPINO”
•Isang tula na inihandog niya sa
mga kabtaang Pilipinong nag-
aaral sa Pamantasan ng Santo
Tomas.
7. EL CONSUEJO DE LOS DIOSES
•“ANG KAPULUNAGN NG MGA
BATHALA”
•Ito ay isang dulang
patalinghagang nagpapahayag
ng paghanga kay Cervantes.
8. JUNTO PASIG
•“SA TABI NG PASIG”
•Isinulat niya ito nung siya ay
14 taong gulang.
9. ME PIDEN VERSOS
•“HINILINGAN NILA AKO NG TULA”
(1882) – “A LAS FLORES DE
HEIDELBERG” (1882)
•Ang dalawang tulang ito nagpapahayag
ng mga di pangkaraniwang kalaliman
ng damdamin.
10. NOTAS A LA OBRA SUCESOS DE LAS ISLAS
FILIPINAS POR EL DR. ANTONIO DE MORGA
•“MGA TALA SA AKDANG
PANGYAYARI SA PILIPINAS NI DR.
ANTONIO DE MORGA”
11. P. JACINTO: MEMORIAS DE UN
ESTUDIANTE DE MANILA
•“P. JACINTO: MGA GUNITA
NG ISANG ESTUDYANTE SA
MANILA”
12. DIARYO DE VIAJE DE NORTE
AMERIKA
•“TALAARAWAN NG
PAGLALAKBAY SA HILAGANG
AMERIKA”
MARCELO H. DEL
PILAR
•Kilala sa kanyang sagisag
panulat na:
•PLARIDEL
•PUPDOH
•PIPING DILAT
•DOLORES MANAPAT
•SILING LABUYO
•Itinatag ang “diyaryong
tagalog” noong 1882, na
pinaglathalaan niya ng mga
puna at pansin sa hindi
mabuting pamamalakad ng
pamahalaang Kastila.
•Nang dumating siya sa Espanya
ay hinalinhan niya si Jaena bilang
patnugot ng La Solidaridad na
naging tagapamansag ng mga
banal na mithiin na
ikapagkakaroon ng mga
kaluwagan sa pamahalaan ng
mga Pilipino.
MGA AKDA:
1. PAG-IBIG SA TINUBUANG LUPA -
salin sa sa tulang “amor patrio” ni
Rizal na napalathala noong Agosto
20, 1882 sa “Diaryong Tagalog”.
2. KAIIGAT KAYO – ito ay
isang pabiro at pauyang
tuligsa sa tugon ni P. Jose
Rodriguez sa Noli ni Rizal;
inilathala sa Barcelona
noong 1888.
3. DASALAN AT TOCSOHAN
– akdang hawig sa
katesismo subalit pagtuya
laban sa mga prayle na
inilantad sa Barcelona,
1888.
“Amain namin sumaconvento ka, sumpain
ang ngalan mo malayo sa amin ang
kasakiman mo, quitlin ang liig mo dito sa
lupa para nang sa langit. Saulan mo cami
ngayon nang aming kaning iyong inarao-
arao at patawarin momkami sa iyong pag-
ungal para nang taua kung kami’y
nacucualtahan, at huwag mo kaming
ipahintulot sa inyong manunukso at iadya
mo kami sa masama mong dila. Amen
4. ANG CADAQUILAAN NG
DIYOS – isang hawig katesismo
subalit pagtuya laban sa mga
prayle na inilathala sa
Barcelona. Nagtataglay ng
Pilosopiya sa kapangyarihan ng
Poong Lumikha,
pagpapahalaga, at pag-ibig sa
kalikasan.
6. DUPLUHAN…DALIT…MGA
BUGTONG – ito’y katipunan ng
maiiksing tula at pang-aapi ng
mga prayle sa Pilipinas.
7. LA SOBERANA EN FEILIPINAS –
isang sanaysay na tungkol sa mga
katiwalian at di makatarungang
ginawa ng mga prayle sa mga Pilipino.
8. POR TELEPONO
9. PASIONG DAPAT IPAG-ALAB NG
PUSO NG TAONG BABASA
GRACIANO LOPEZ
JAENA
•Siya ay nakagawa ng may 100
pananalumpati na
magpahanggang ngayon ay
binabasa ng mga makabagong
Pilipino na tinitipon at inililimbag
sa imprenta ni Remegio Garcia,
dating may=ari ng tindahan ng
aklat, “Manila Flatica.”
MGA AKDA:
1. ANG FRAY BOTOD –
tinulligsa ang mga Prayle na
masiba, ambisyoso at
immoral ang pagkatao.
2. LA HIJA DEL PRAILE at
ang EVERYTHING IS
HAMBUG - Ito ay
ipinaliwanag ni Jaena ang
mga kapahamakan at
kabiguan kung mapakasal sa
isang Kastila.
3. SA MGA PILIPINO – isang
talumpati na ang layunin
mapabuti ang kalagayan ng
mga Pilipino. Malaya,
maunlad, at may karapatan.
4. TALUMPATING
PAGGUNITA KAY KOLUMBUS
– noong ika-391 anibersaryo
sa pagkakatukals ng Amerika
na binigkas niya sa teatro ng
Madrid.
5. EN HONOR DEL
PRESIDENTE MORAYTA DELA
ASUNCION HISPANO PILIPINO
– pinuri ni Jaena si Hen.
Morayta sa pagpapantay-
pantay niya sa mga tao.
7. EN HONOR DE LOS ARTISTAS
LUNA Y RESURRECCION
HIDALGO – matapat na papuri
sa kanilang mga iginuhit na mga
larawan ng mga kalagayan ng
mag Pilipino sa kamay ng mga
Kastila.
7. AMOR A ESPANA O ALAS
JOVENAS DE MALOLOS (Pag-
ibig ng Espanya sa mga
kababaihan ng Malolos). Pag-
aral sa mga Kastila ng mga babae
na ang guro ay Gobernador ng
lalawigan ang magbibigay.
•8. EL BANDOLERISMO EN
PILIPINAS – ipinagtanggo niya na
walang tuklisan sa Pilipinas at
dapat magkaroon ng batas
tungkol sa mga nakawan at
kailanagang (Pilipinas) baguhin
upang hindi mahirapan ang
Pilipinas.
9. HONOR EN PILIPINAS
(Karangalan sa Pilipinas) –
ang pagwawagi sa mga
eksposisyon nina Luna,
Resurreccion, at Padro de
Tavera na ang katalinuhan ay
nagbigay ng karangalan sa
Pilipinas.
10. PAG-AALIS NG BUWIS SA
PILIPINAS
11. ISANG PAGLINANG SA
“INSTITUCION NG PILIPINAS”
13. MGA KAHIRAPAN NG
PILIPINAS – tinutukoy ang maling
pamamalakad at edukasyon sa
Pilipinas – 1887.
IBA PANG MGA
PROPAGANDISTA
ANTONIO LUNA
1.NOCHE BUENA – naglalarawan ng
tunay na buhay ng mga Pilipino.
2.SE DIVIERTEN (naglilibang sila) – isang
pagpuna sa sayaw ng mga Kastila
halos di-maraanang sinulid ang
pagitan ng mga nagsisipagsayaw.
3. LA TERTULIA FILIPINA (sa
piging ng mga Pilipino) –
naglalahad ng isang kaugalian
Filipino na ipinalalagay niyang
lalaong Mabuti kaysa
kaugaliang Kastila.
4. POR MADRID –
tumutuligsa sa mga Kastilang
nagsasabing ang Pilipinas ay
lalawigan ng Espanya ngunit
ipinalalagay na banyaga
kapag sinisilangan ng selyo.
5. LA CASA DE HUESPEDES (Ang
pangaserahan) - naglalarawan ng
isang pangaserahan na ang
kasera’y naghahanap ng
mangangasera hindi upang
kumite, kundi upang maihanap ng
mapapangsawa ang kanyang anak.
6. IMPRESIONES – ito’y
isang paglalarawan ng
ibayong kahirapang
dinaranas ng isang mag-
aaral na naulila sa amang
kawal.
MARIANO PONCE
•Ay nagging tagapamahalang patnugot,
mananalambuhay, at mananaliksik ng
Kilusang Propaganda.
•Ang kanyang mga sagisag panulat ay:
TIKBALANG, KALIPULAKO at NANING.
MGA AKDA:
1. MGA ALAMAT NG BULAKAN – naglalaman ng
mga alamat at kwentong-bayan ng kanyang
bayang sinilangan.
2. PAGPUGOT KAY LONGINO – isang dulang
Tagalog na itinanghal sa liwasan ng Malolos,
Bulakan.
3. SOBRE FILIPINAS
4. ANG MGA PILIPINO SA INDO-TSINA
PEDRO PATERNO
•Isang iskolar,dramateryo,
mananliksik, at nobelista
ng Kilusang Propaganda.
1.NINAY – kaun-unahang nobelang
panlipunan sa wikang Kastila na sinulat ng
isang Pilipino.
2.A MI MADRE (Sa Aking Ina) – nagsasaad ng
kahalagahan ng isang ina, na nagiging
malingkot ang isang tahanan kung wala ito.
3.SAMPAGUITA Y POESIAS VARIAS –
Katipunan ng kanyang mga Tula.
JOSE MA. PANGANIBAN
•Ikinubli ang pangalan sa sagisag panulat na
JOMAPA
•ANG LUPANG TINUBUAN
•SA AKING BAHAY
•SU PALAN DE ESTUDIO
•EL PENSAMIENTO
ANG PANAHON NG
TAHASANG PAGHIHIMAGSIK
•Hindi ipinagkaloob sa mga
Pilipino ang hinihinging
pagbabago ng mga
Propagandista. Naging bingi ang
pamahalaan, nagpatuloy ang
pang-aapi at pagsasamantala at
nagging mahigpit pa ang
pamahalaan at simbahan.
TALUKTOK NG TAHASANG
PAGHIHIMAGSIK:
•Ang kinilalang taluktok o
pinakalider ay sina Andres
Bonifacio, Emilio Jacinto, at
Apolinario Mabini.
ANDRES BONIFACIO
•Kilala bilang “ama ng
demokrasyang Pilipino” ngunit
higit sa lahat, bilang “Ama ng
Katipunan”
•Umanib sa “La Liga Filipina”
MGA AKDA:
1. KATUNGKULANG GAGAWIN NG MGA ANAK
NG BAYAN – nahahalintulad sa sampung utos
ng Diyos ang pagkakahanay ng kartilayang ito.
2. HULING PAALAM – salin sa tagalog ng “Mi
Ultimo Adios”
3. PAG-IBIG SA TINUBUANG LUPA – isang tulang
naging katulad din ng pamagat ng kay
Marcelo H. del Pilar.
APOLINARIO MABINI
•EL VERDADO DECALOGO (Ang Tunay na Sampung
Utos) – ito ang ipinalalagay na kanyang pinaka “obra
maestra” na ang pinakahangarin niya rito ay
magpalaganap ng nasyonalismong Pilipino.
•EL DESAROLLO Y CAIDA DE LA REPUBLIKA FILIPINA
(Ang Pagtaas at Pagbagsak ng Republikang Pilipino)
•SA BAYANG PILIPINO
•PAHAYAG
EMILIO JACINTO
•Ay kinilalang “Utak ng
Katipunan”, sapagkat tumayo
siya bilang kanang-kamay ni
Bonifacio.
•Sagisag panulat: DIMAS ILAW
MGA SINULAT:
1.KARTILYA NG KATIPUNAN
2.LIWANAG AT DILIM – kalipunan ng
kanyang mga sanaysay na may
iba’t ibang paksa, tulad ng
kalayaan, paggawa, paniniwala,
pamhalaan, at pag-ibig s bayan.
Buhat sa liwanag at dilim:
Ang ningning ay nakasisilaw at nakasisira sa
paningi. Ang liwanag ay kinakailangan ng mata,
upang mapagwari ang buong katunayan ng mga
bagay-bagay.
Ang bubog kung tinatamaan ng nag-aapoy na
sikat ng araw ay nagningning; ngunit sumusugat
sa kamay ng nagaganyak ng dumampot.
Ang ningning ay madaya.
JOSE PALAM Y ELASQUEZ
•Ang kanyang mga tula ay tinipon
sa isang akalat na pinamagatang
“MELANCOLICAS.”
•Siya ang may titik ng
Pambansang Awit ng Pilipinas.
PAHAYAGAN SA PANAHON NG HIMAGSIKAN:
1. HERLADO DE LA REVOLUCION – naglalahathala
ng mga dekreto ng pamahalaang
mapanghimagsik, mga balita, at mga akda sa
Tagalog na pawing gumigising sa damdaming
makabayan.
2. LA INDEPENDENCIA – pinamatnugutan ni
Antonio Luna na naglalayon ng pagsasarili ng
Pilipinas.
3. LA REPUBLIKA FILIPINA –
itinatag ni Pedro Paterno noong
1898.
4. LA LIBERTAD –
pinamatnungutan ni Clemente
Zulueta.
panitikan sa panahon ng propaganda

panitikan sa panahon ng propaganda

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    •Tatlong paring martirnoong Pebrero 17, 1872. •Diwang liberalism sa pamamagitan ng pagbubukas ng Pilipinas sa pandaigdigang kalakalan. •Ang pagkakadala sa kapuluan sa liberal na lider na si Jose Ma. De la Torre.
  • 4.
  • 5.
    •Binubuo ng pangkatng mga intelektwal: •Jose Rizal •Marcelo H. del Pilar •Graciano Lopez Jaena •Mariano Ponce •Jose Ma. Panganiban •Pedro Paterno atbp.
  • 6.
    LAYUNIN NG KILUSANGITO: •Magkaroon ng pantay-pantay na pagtingin sa mga Pilipino at Kastila sa ilalim ng batas. •Gawing lalawigan ng Espanya ang Pilipinas.
  • 7.
    LAYUNIN NG KILUSANGITO: •Panumbalikin ang pagkakaroon ng kinatawang Pilipino sa Kortes ng Espanya. •Gawing mga Pilipino ang mga kura paroko.
  • 8.
    LAYUNIN NG KILUSANGITO: •Ibigay ang kalayaan ng mga Pilipino sa pamamahayag, pananalita, pagtitipon o pagpupulong, at pagpapahayag ng kanilang mga karaingan.
  • 9.
  • 10.
    JOSE RIZAL MARCELO H.DEL PILAR GRACIANO LOPEZ JAENA
  • 11.
    JOSE RIZAL •Ginamit angsagisag na Laong-laan at Dimasalang bilang sagisag panulat.
  • 12.
  • 13.
    1. NOLI METANGERE •Ito ang kaunahan at walang kamatayang nobela na nagpasigla nang malaki sa Kilusang Propaganda at siyang nagbigay-daan sa himagsikan laban sa Espanya. •Inilantad ang mga kasamaang naghahari sa pamahalaang Kastila sa Pilipinas. •Tumalakay sa mga sakit ng lipunan.
  • 14.
    2. EL FILIBUSTERISMO •Karugtongng Noli. •Naglalantad sa mga kabulukan ng pamahalaan, kasama rito ang katulong ngunit higit na makapangyarihan, ang simbahan.
  • 15.
    3. MI ULTIMOADIOS •Ito ay kanyang isinulat nang siya ay nakakulong sa Fort Santaigo. •Ipinalagay ng marami na ang tulang ito ay maihahanay sa lalong pinakadakilang tula sa daigdig.
  • 16.
    4. SOBRE LAINDOLENCIA DE LOS FILIPINOS •Hinggil sa kasamaan ng mga Pilipino. •Isang sanaysay na tumatalakay at sumusuri ng mga dahilan ng palasak na sabing ang mga Pilipino ay tamad.
  • 17.
    5. FILIPINAS DENTRODE CIEN ANOS •“ANG PILIPNAS SA LOOB NG SANDAANG TAON” •Ito ay sanaysay na nagpapahiwatig na ang panahon ng interes ng Europa ay mababawasan , samantalang ang impluwensya ng Estados Unidos mararamdaman. •Hula ni Rizal, “kung may sasakop muli sa Pilipinas, walang iba kundi ang Estdos unidos.
  • 18.
    6. A LAJUVENTUD FILIPINO •“SA KABATAANG PILIPINO” •Isang tula na inihandog niya sa mga kabtaang Pilipinong nag- aaral sa Pamantasan ng Santo Tomas.
  • 19.
    7. EL CONSUEJODE LOS DIOSES •“ANG KAPULUNAGN NG MGA BATHALA” •Ito ay isang dulang patalinghagang nagpapahayag ng paghanga kay Cervantes.
  • 20.
    8. JUNTO PASIG •“SATABI NG PASIG” •Isinulat niya ito nung siya ay 14 taong gulang.
  • 21.
    9. ME PIDENVERSOS •“HINILINGAN NILA AKO NG TULA” (1882) – “A LAS FLORES DE HEIDELBERG” (1882) •Ang dalawang tulang ito nagpapahayag ng mga di pangkaraniwang kalaliman ng damdamin.
  • 22.
    10. NOTAS ALA OBRA SUCESOS DE LAS ISLAS FILIPINAS POR EL DR. ANTONIO DE MORGA •“MGA TALA SA AKDANG PANGYAYARI SA PILIPINAS NI DR. ANTONIO DE MORGA”
  • 23.
    11. P. JACINTO:MEMORIAS DE UN ESTUDIANTE DE MANILA •“P. JACINTO: MGA GUNITA NG ISANG ESTUDYANTE SA MANILA”
  • 24.
    12. DIARYO DEVIAJE DE NORTE AMERIKA •“TALAARAWAN NG PAGLALAKBAY SA HILAGANG AMERIKA”
  • 25.
  • 26.
    •Kilala sa kanyangsagisag panulat na: •PLARIDEL •PUPDOH •PIPING DILAT •DOLORES MANAPAT •SILING LABUYO
  • 27.
    •Itinatag ang “diyaryong tagalog”noong 1882, na pinaglathalaan niya ng mga puna at pansin sa hindi mabuting pamamalakad ng pamahalaang Kastila.
  • 28.
    •Nang dumating siyasa Espanya ay hinalinhan niya si Jaena bilang patnugot ng La Solidaridad na naging tagapamansag ng mga banal na mithiin na ikapagkakaroon ng mga kaluwagan sa pamahalaan ng mga Pilipino.
  • 29.
    MGA AKDA: 1. PAG-IBIGSA TINUBUANG LUPA - salin sa sa tulang “amor patrio” ni Rizal na napalathala noong Agosto 20, 1882 sa “Diaryong Tagalog”.
  • 30.
    2. KAIIGAT KAYO– ito ay isang pabiro at pauyang tuligsa sa tugon ni P. Jose Rodriguez sa Noli ni Rizal; inilathala sa Barcelona noong 1888.
  • 31.
    3. DASALAN ATTOCSOHAN – akdang hawig sa katesismo subalit pagtuya laban sa mga prayle na inilantad sa Barcelona, 1888.
  • 32.
    “Amain namin sumaconventoka, sumpain ang ngalan mo malayo sa amin ang kasakiman mo, quitlin ang liig mo dito sa lupa para nang sa langit. Saulan mo cami ngayon nang aming kaning iyong inarao- arao at patawarin momkami sa iyong pag- ungal para nang taua kung kami’y nacucualtahan, at huwag mo kaming ipahintulot sa inyong manunukso at iadya mo kami sa masama mong dila. Amen
  • 33.
    4. ANG CADAQUILAANNG DIYOS – isang hawig katesismo subalit pagtuya laban sa mga prayle na inilathala sa Barcelona. Nagtataglay ng Pilosopiya sa kapangyarihan ng Poong Lumikha, pagpapahalaga, at pag-ibig sa kalikasan.
  • 34.
    6. DUPLUHAN…DALIT…MGA BUGTONG –ito’y katipunan ng maiiksing tula at pang-aapi ng mga prayle sa Pilipinas.
  • 35.
    7. LA SOBERANAEN FEILIPINAS – isang sanaysay na tungkol sa mga katiwalian at di makatarungang ginawa ng mga prayle sa mga Pilipino. 8. POR TELEPONO 9. PASIONG DAPAT IPAG-ALAB NG PUSO NG TAONG BABASA
  • 36.
  • 37.
    •Siya ay nakagawang may 100 pananalumpati na magpahanggang ngayon ay binabasa ng mga makabagong Pilipino na tinitipon at inililimbag sa imprenta ni Remegio Garcia, dating may=ari ng tindahan ng aklat, “Manila Flatica.”
  • 38.
    MGA AKDA: 1. ANGFRAY BOTOD – tinulligsa ang mga Prayle na masiba, ambisyoso at immoral ang pagkatao.
  • 39.
    2. LA HIJADEL PRAILE at ang EVERYTHING IS HAMBUG - Ito ay ipinaliwanag ni Jaena ang mga kapahamakan at kabiguan kung mapakasal sa isang Kastila.
  • 40.
    3. SA MGAPILIPINO – isang talumpati na ang layunin mapabuti ang kalagayan ng mga Pilipino. Malaya, maunlad, at may karapatan.
  • 41.
    4. TALUMPATING PAGGUNITA KAYKOLUMBUS – noong ika-391 anibersaryo sa pagkakatukals ng Amerika na binigkas niya sa teatro ng Madrid.
  • 42.
    5. EN HONORDEL PRESIDENTE MORAYTA DELA ASUNCION HISPANO PILIPINO – pinuri ni Jaena si Hen. Morayta sa pagpapantay- pantay niya sa mga tao.
  • 43.
    7. EN HONORDE LOS ARTISTAS LUNA Y RESURRECCION HIDALGO – matapat na papuri sa kanilang mga iginuhit na mga larawan ng mga kalagayan ng mag Pilipino sa kamay ng mga Kastila.
  • 44.
    7. AMOR AESPANA O ALAS JOVENAS DE MALOLOS (Pag- ibig ng Espanya sa mga kababaihan ng Malolos). Pag- aral sa mga Kastila ng mga babae na ang guro ay Gobernador ng lalawigan ang magbibigay.
  • 45.
    •8. EL BANDOLERISMOEN PILIPINAS – ipinagtanggo niya na walang tuklisan sa Pilipinas at dapat magkaroon ng batas tungkol sa mga nakawan at kailanagang (Pilipinas) baguhin upang hindi mahirapan ang Pilipinas.
  • 46.
    9. HONOR ENPILIPINAS (Karangalan sa Pilipinas) – ang pagwawagi sa mga eksposisyon nina Luna, Resurreccion, at Padro de Tavera na ang katalinuhan ay nagbigay ng karangalan sa Pilipinas.
  • 47.
    10. PAG-AALIS NGBUWIS SA PILIPINAS 11. ISANG PAGLINANG SA “INSTITUCION NG PILIPINAS” 13. MGA KAHIRAPAN NG PILIPINAS – tinutukoy ang maling pamamalakad at edukasyon sa Pilipinas – 1887.
  • 48.
  • 49.
    ANTONIO LUNA 1.NOCHE BUENA– naglalarawan ng tunay na buhay ng mga Pilipino. 2.SE DIVIERTEN (naglilibang sila) – isang pagpuna sa sayaw ng mga Kastila halos di-maraanang sinulid ang pagitan ng mga nagsisipagsayaw.
  • 50.
    3. LA TERTULIAFILIPINA (sa piging ng mga Pilipino) – naglalahad ng isang kaugalian Filipino na ipinalalagay niyang lalaong Mabuti kaysa kaugaliang Kastila.
  • 51.
    4. POR MADRID– tumutuligsa sa mga Kastilang nagsasabing ang Pilipinas ay lalawigan ng Espanya ngunit ipinalalagay na banyaga kapag sinisilangan ng selyo.
  • 52.
    5. LA CASADE HUESPEDES (Ang pangaserahan) - naglalarawan ng isang pangaserahan na ang kasera’y naghahanap ng mangangasera hindi upang kumite, kundi upang maihanap ng mapapangsawa ang kanyang anak.
  • 53.
    6. IMPRESIONES –ito’y isang paglalarawan ng ibayong kahirapang dinaranas ng isang mag- aaral na naulila sa amang kawal.
  • 54.
    MARIANO PONCE •Ay naggingtagapamahalang patnugot, mananalambuhay, at mananaliksik ng Kilusang Propaganda. •Ang kanyang mga sagisag panulat ay: TIKBALANG, KALIPULAKO at NANING.
  • 55.
    MGA AKDA: 1. MGAALAMAT NG BULAKAN – naglalaman ng mga alamat at kwentong-bayan ng kanyang bayang sinilangan. 2. PAGPUGOT KAY LONGINO – isang dulang Tagalog na itinanghal sa liwasan ng Malolos, Bulakan. 3. SOBRE FILIPINAS 4. ANG MGA PILIPINO SA INDO-TSINA
  • 56.
    PEDRO PATERNO •Isang iskolar,dramateryo, mananliksik,at nobelista ng Kilusang Propaganda.
  • 57.
    1.NINAY – kaun-unahangnobelang panlipunan sa wikang Kastila na sinulat ng isang Pilipino. 2.A MI MADRE (Sa Aking Ina) – nagsasaad ng kahalagahan ng isang ina, na nagiging malingkot ang isang tahanan kung wala ito. 3.SAMPAGUITA Y POESIAS VARIAS – Katipunan ng kanyang mga Tula.
  • 58.
    JOSE MA. PANGANIBAN •Ikinubliang pangalan sa sagisag panulat na JOMAPA •ANG LUPANG TINUBUAN •SA AKING BAHAY •SU PALAN DE ESTUDIO •EL PENSAMIENTO
  • 59.
  • 60.
    •Hindi ipinagkaloob samga Pilipino ang hinihinging pagbabago ng mga Propagandista. Naging bingi ang pamahalaan, nagpatuloy ang pang-aapi at pagsasamantala at nagging mahigpit pa ang pamahalaan at simbahan.
  • 61.
    TALUKTOK NG TAHASANG PAGHIHIMAGSIK: •Angkinilalang taluktok o pinakalider ay sina Andres Bonifacio, Emilio Jacinto, at Apolinario Mabini.
  • 62.
    ANDRES BONIFACIO •Kilala bilang“ama ng demokrasyang Pilipino” ngunit higit sa lahat, bilang “Ama ng Katipunan” •Umanib sa “La Liga Filipina”
  • 63.
    MGA AKDA: 1. KATUNGKULANGGAGAWIN NG MGA ANAK NG BAYAN – nahahalintulad sa sampung utos ng Diyos ang pagkakahanay ng kartilayang ito. 2. HULING PAALAM – salin sa tagalog ng “Mi Ultimo Adios” 3. PAG-IBIG SA TINUBUANG LUPA – isang tulang naging katulad din ng pamagat ng kay Marcelo H. del Pilar.
  • 64.
    APOLINARIO MABINI •EL VERDADODECALOGO (Ang Tunay na Sampung Utos) – ito ang ipinalalagay na kanyang pinaka “obra maestra” na ang pinakahangarin niya rito ay magpalaganap ng nasyonalismong Pilipino. •EL DESAROLLO Y CAIDA DE LA REPUBLIKA FILIPINA (Ang Pagtaas at Pagbagsak ng Republikang Pilipino) •SA BAYANG PILIPINO •PAHAYAG
  • 65.
    EMILIO JACINTO •Ay kinilalang“Utak ng Katipunan”, sapagkat tumayo siya bilang kanang-kamay ni Bonifacio. •Sagisag panulat: DIMAS ILAW
  • 66.
    MGA SINULAT: 1.KARTILYA NGKATIPUNAN 2.LIWANAG AT DILIM – kalipunan ng kanyang mga sanaysay na may iba’t ibang paksa, tulad ng kalayaan, paggawa, paniniwala, pamhalaan, at pag-ibig s bayan.
  • 67.
    Buhat sa liwanagat dilim: Ang ningning ay nakasisilaw at nakasisira sa paningi. Ang liwanag ay kinakailangan ng mata, upang mapagwari ang buong katunayan ng mga bagay-bagay. Ang bubog kung tinatamaan ng nag-aapoy na sikat ng araw ay nagningning; ngunit sumusugat sa kamay ng nagaganyak ng dumampot. Ang ningning ay madaya.
  • 68.
    JOSE PALAM YELASQUEZ •Ang kanyang mga tula ay tinipon sa isang akalat na pinamagatang “MELANCOLICAS.” •Siya ang may titik ng Pambansang Awit ng Pilipinas.
  • 69.
    PAHAYAGAN SA PANAHONNG HIMAGSIKAN: 1. HERLADO DE LA REVOLUCION – naglalahathala ng mga dekreto ng pamahalaang mapanghimagsik, mga balita, at mga akda sa Tagalog na pawing gumigising sa damdaming makabayan. 2. LA INDEPENDENCIA – pinamatnugutan ni Antonio Luna na naglalayon ng pagsasarili ng Pilipinas.
  • 70.
    3. LA REPUBLIKAFILIPINA – itinatag ni Pedro Paterno noong 1898. 4. LA LIBERTAD – pinamatnungutan ni Clemente Zulueta.