การดูแลแบบประคับ
ประคองและผู้ป่วยวาระ
สุดท้ายของชีวิต
(Palliative care)
28 กรกฎาคม 2554 13.30 น.-16.00 น.
ณ ห้องประชุม พริ้ง หาญพานิช
ความสำคัญและความเป็นมาของ
ปัญหา
 การเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรังมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น
 อัตราการเสียชีวิตในปี 2552 เท่ากับ 2.59% และ
ในปี 2553 เท่ากับ 2.7%
 มากกว่าร้อยละ 95 เป็นการเสียชีวิตที่มีการคาด
การณ์ไว้ล่วงหน้า
 ตอบสนองเข็มมุ่งของโรงพยาบาล
 บริการด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์
คำจำกัดความ
 ผู้ป่วยวาระสุดท้าย
: ผู้ป่วยที่ป่วยด้วยโรคที่ไม่อาจรักษาให้หายได้ ผู้
ป่วยที่มีชีวิตอยู่ได้ไม่เกิน
1 ปี ปกติไม่เกิน 6 เดือน
 การดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care)
: การดูแลเชิงรุกแบบเป็นองค์รวม ในผู้ป่วยที่เป็น
โรคที่คุกคามต่อชีวิต
วัตถุประสงค์ของโครงการ
1. เพื่อพัฒนาแนวทางสำหรับบุคลากร
2. เพื่อให้ผู้ป่วยที่อยู่ในวาระสุดท้ายและญาติได้รับ
การดูแลแบบองค์รวม
3. เพื่อให้ผู้ป่วยที่อยู่ในวาระสุดท้ายและญาติมีความ
พึงพอใจ
กลุ่มเป้าหมาย
ผู้ป่วยมะเร็ง
โรคเรื้อรังระยะสุดท้าย ได้แก่
- โรคไตวายเรื้อรัง ที่ไม่ได้บำบัดรักษาโดยวิธี
ทดแทนไต
- โรคอัมพฤกษ์/อัมพาต
- โรคตับแข็งระยะสุดท้าย
วิธีการดำเนินการ
 แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารจัดการ
 แต่งตั้งคณะทำงาน
 จัดทำแนวทางปฏิบัติ
 จัดทำคู่มือการดูแล
 นำแนวปฏิบัติและคู่มือการดูแล ไปทดลองใช้
 นำมาพัฒนาเพื่อให้นำไปใช้ได้จริง
วิธีการดำเนินการ (ต่อ)
 ประชาสัมพันธ์โครงการ
 ประเมินความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย
 ประเมินระดับของผู้ป่วย
- Pre – dying stage มีค่า PPS v 2 70-100 %
- Transitional stage มีค่า PPS v 2 40-60 %
- Dying stage มีค่า PPS v 2 0-30 %
 ให้การดูแลตามแนวปฏิบัติ
การจัดเก็บข้อมูล
 - ติดตามตัวชี้วัด
 นำเสนอข้อมูลต่อคณะกรรมการบริหารโรง
พยาบาล
และกลุ่มการพยาบาล ทุก 1 เดือน
 นำเสนอผลการดำเนินโครงการต่อคณะกรรมการ
บริหารจัดการการดูแล
ผู้ป่วยระยะสุดท้าย ทุก 3 เดือน
สรุปการดำเนินงานการดูแลผู้ป่วยแบบ
ประคับประคอง
หลังประกาศนโยบาย (ปีงบประมาณ 53
)
 ประชุมคณะกรรมการบริหารจัดการการดูแลแบบประคับประคอง
และการดูแลวาระสุดท้ายของชีวิต
 จัดประชุมวิชาการเรื่องการดูแลแบบประคับประคองและผู้ป่วย
วาระสุดท้าย
 การพัฒนาแบบปรึกษาโรค
 มีการทำ Case conference 1-2 case / เดือน
 การนิมนต์พระมาบิณฑบาตในหอผู้ป่วยทุกวันศุกร์/การทำ
สังฆทานตามตึก
 การจัดทำแผนการพยาบาล (Nursing care plan)
 จัดประชุมร่วมกับสหสาขาวิชาชีพ เพื่อพัฒนาแนวทางการประเมิน
ผู้ป่วยเข้าโครงการ
ให้เป็นแนวทางเดียวกัน
ตัวชี้วัด
ผู้รับ
ผิด
ชอบ
ประเภท
ของตัวชี้
วัด
ร้อย
ละ
ของ
ตัวชี้
วัด
ก่อนประกาศนโยบาย หลังประกาศนโยบาย
ต.
ค
พ.ย
ธ.
ค
ม.
ค
ก.
พ
มี.
ค
เม.
ย
พ.ค มิ.ย
ก.
ค
ส.
ค
ก.
ย
Palliative care
ได้แก่
1. ผู้ป่วยมะเร็ง
2. โรคเรื้อรัง
ระยะสุดท้าย
2.1 โรคไตวาย
เรื้อรังที่ไม่ได้รับ
การรักษาโดยวิธี
ทดแทนได้
2.2 โรค
อัมพฤกษ์/อัมพาต
2.3 โรคตับแข็ง
ระยะสุดท้าย
หัวห
น้า
พยาบ
าล
และ
คณะ
กรรม
การ
1. ร้อยละ
ของผู้ป่วย
มะเร็ง/โรค
เรื้อรัง
ระยะ
สุดท้ายที่
ได้การ
ประเมิน /บ
รรเทา
ความเจ็บ
ปวดโดย
ใช้ Pain
Score
ร้อย
ละ
80
10
0
100 100 100 10
0
10
0
10
0
2. ร้อยละ
ของ
ประเภทผู้
ป่วยที่ได้
รับประเมิน
ภาวะซึม
เศร้า
ร้อย
ละ
80
10
0
100 100 100 10
0
(2ร
าย)
10
0
(2ร
าย)
10
0
(2ร
าย)
ไม่มีข้อมูล
ตัวชี้วัด Palliative
Care ปี 2553
ไม่มีข้อมูล
ไม่มีข้อมูล
เข็มมุ่งและตัวชี้วัดPalliative Care ปี 2554
เข็มมุ่ง ผู้รับ
ผิด
ชอบ
ประเภทตัวชี้วัด ค่าเป้า
หมาย
ต.ค
พ.ย ธ.ค
ม.ค
ก.พ มี.
ค เม.ย พ.ค
มิ.ย
Palliative
Careได้แ
ก่
1. ผู้ป่วย
มะเร็ง2.
โรคเรื้อรัง
ระยะ
สุดท้าย
2.1 โรค
ไตวายที่
ไม่ได้รับ
การรักษา
โดยวิธี
ทดแทนไต
2.2 โรค
อัมพฤกษ์/
หัวหน้
า
พยาบ
าล
และ
คณะ
กรรม
การ
1.ร้อยละของผู้ป่วย
โรคมะเร็ง/โรคเรื้อรัง
ระยะสุดท้ายที่ได้รับ
การประเมิน/บรรเทา
ความเจ็บปวดโดยใช้
Pain Score
2.ร้อยละของผู้ป่วย
ระยะสุดท้าย(ประเภทผู้
ป่วยใน)ที่ได้รับการ
ประเมินซึมเศร้า
3.อัตราความพึงพอใจ
ของญาติและผู้ป่วย
มะเร็ง/โรคเรื้อรังระยะ
สุดท้ายในผู้ป่วยใน
ร้อยละ
80
ร้อยละ
80
ร้อยละ
80
100
(3/9รา
ย)
100
(0/9รา
ย)
97.94
100
(2/3)
100
(2/3)
97.8
6
100
(3/4
)
100
(2/4
)
96.
29
100
(2/2
)
100
(2/2
)
96.2
9
100
(1/
7)
100
(4/
7)
100
10
0
(0/
2)
10
0
(0/
2)
10
0
100
(2/5
)
100
(2/5
)
100
100
(4/4
)
100
(1/4
)
100
100
(1/4)
100
(2/5)
100
ประเมินผลตามตัวชี้วัดโครงการ (มีนาคม 53 –
กุมภาพันธ์ 54)
นำแนวปฏิบัติไปใช้กับผู้ป่วยและญาติ
จำนวน 43 ราย
- ชาย 25 ราย
- หญิง 18 ราย
- Dying stage (PPS V2 0 – 30%) 24
ราย
- Transitional stage (PPS V2 40 –
60%) 12 ราย
- Pre – dying stage (PPS V2 70 –
ประเมินผลตามตัวชี้วัดโครงการ (มีนาคม
53 – กุมภาพันธ์ 54)
การประเมินภาวะโภชนาการ
ได้รับการประเมิน 35 ราย (81.39%)
ไม่ได้รับการประเมิน 7 ราย (16.27%)
ปกติ 7 ราย (16.25%)
เริ่มผิดปกติ 14 ราย (32.55%)
รุนแรงน้อย 4 ราย (9.30%)
รุนแรงปานกลาง 5 ราย (11.62%)
รุนแรงมาก 6 ราย (13.95%)
ประเมินผลตามตัวชี้วัดโครงการ (มีนาคม
53 – กุมภาพันธ์ 54)
การประเมินความปวด
มีความปวด 8 ราย (18.61%)
ไม่มีความปวด 35 ราย (81.39%)
เล็กน้อย 6 ราย (75%)
ปานกลาง 1 ราย (12.5%)
มาก 1 ราย (12.5%)
ประเมินผลตามตัวชี้วัดโครงการ (มีนาคม
53 – กุมภาพันธ์ 54)
การประเมินภาวะซึมเศร้า
ญาติ
ระดับเล็กน้อย 4 ราย (9.3%)
ผู้ป่วย
ระดับเล็กน้อย 11 ราย (25.58%)
ระดับปานกลาง 1 ราย (9.3%)
การวางแผนการดำเนินงานต่อเนื่อง
ในปี 2554 -2555
โดยที่ปรึกษาโครงการ พญ.กมลทิพย์ ศุกลรัตน์
 เพิ่มการดูแลเมื่อผู้ป่วยเสียชีวิต
 ส่งเจ้าหน้าที่เข้าร่วมอบรมเรื่อง Palliative care ที่ศูนย์มะเร็งลพบุรี
จำนวน 5 คน
 ปรับปรุงแบบฟอร์มและแนวปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยวาระสุดท้ายของชีวิต
เพื่อให้ง่ายต่อการปฏิบัติและการเพิ่มการประเมินภาวะซึมเศร้า
 ทบทวนตัวชี้วัดคุณภาพ
 เริ่มนำร่อง Palliative care ในเด็ก
 กระตุ้นให้มีการดูแลผู้ป่วยในระยะ Pre-dying (PPS V2 70 – 100%)
และ Transitional stage (PPS V2 40 – 60%)
 การนิเทศ กำกับ ติดตามของหน่วยงานและกรรมการบริหารของกลุ่ม
การพยาบาล
ตัวชี้วัด
1. ผู้ป่วยวาระสุดท้ายของชีวิตและ/หรือญาติรับการประเมินและ
แก้ไขภาวะซึมเศร้าอย่างเหมาะสม มากกว่า ร้อยละ 80
2. ผู้ป่วยวาระสุดท้ายของชีวิตได้รับการประเมินและบรรเทาความ
ปวดอย่างเหมาะสม มากกว่า ร้อยละ 80
3. ผู้ป่วยวาระสุดท้ายของชีวิต ได้รับการประเมินภาวะโภชนาการ
และได้รับการแก้ไข อย่างเหมาะสม มากกว่า ร้อยละ 80
4. ผู้ป่วยวาระสุดท้ายของชีวิต ได้รับการดูแลโดยทีมสหสาขา
วิชาชีพ มากกว่า ร้อยละ 80
5. จำนวน/ร้อยละของผู้ป่วยวาระสุดท้ายของชีวิตที่มีผลลัพธ์ของ
การดูแลที่ดีขึ้น (เปรียบเทียบ PPS v2 ก่อนและหลัง D/C)
6. อัตราความพึงพอใจของผู้ป่วยหรือญาติมากกว่า ร้อยละ 80
Paliative Careeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee

Paliative Careeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee