Download to read offline
Os muíños
- 1. OS MUÍÑOS Sheila Ares EstherAvilés María Santiago Silvia Tobío Aitor Vinagre4º
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7. UBICACIÓN •Preto dos ríos. •Zonasa poder ser con algún desnivel. •Máis privilexiados : Muíño na aldea. •De máis poboación: muíños no medio do monte.
- 8.
- 9.
- 10.
- 11. NOAL Muíño de ríoPiñeiro Muíño de Portovello Muíño da igrexa
- 12. NEBRA Muíño de abaixoMuíño da horta da Ponte
- 13. GOIÁNS Muíño de Arturode Alfonsina Muíño da igrexa Muíño de Miguéns
- 14. Refráns • Con augaspasadas non moen muíños. • Cada muíño quer a súa auga. • Cada un tira da auga pro seu muíño, inda que deixe seco o do veciño. • Con quen ten muíño que coidar non te poñas a enredar. • Mentras que a moa do muíño vai e vén, Dios dá seu ben. • Nin muíño sin reducio, nin home sin oficio. • Uns nacen pra moer, e outros pra ser moídos. • Moe muíño moe, muíño bota a fariña fóra, que o ladrón do muiñeiro ten un cantar que consola.
- 15. Cantigas • Unha noiteno muíño, unha noite non é nada, unha semaniña enteira eso si que é muiñada. • Chora, meu meniño, chora, ¿quen vos ha de dar a teta se túa nai vai no muíño e teu pai na leña seca? • Funche esta noite ó muíño, nunca che eu alí chegara, doume un abrazo unha moza e eu fuxín por mor da fada. • O crego foi ó muíño e caeu da ponte en baixo; acodide ó crego, nenas, que vai polo río abaixo.
- 16. USOS • De maquíoou maquieiros: o muiñeiro recibe do que leva o gran unha parte (maquío) da fariña resultante, como cobro. O tamaño da maquía era unha cantidade regulada polo concello. • De herdeiros ou parceiros: a propiedade do muíño é compartida e transmítese por herdanza. As quendas de uso regulábase por un tempo determinado. Deste uso compartido xurdían relacións sociais e comunais moi ricas, por exemplo as muiñadas (festas nocturnas no muíño, onde naceron as muiñeiras).
- 17. SITUACIÓN ACTUAL • Encóntranseen DESUSO xa que foron substituídos polos muíños eléctricos.
- 18. GLOSARIO • Cubo: éa parte do muíño que se construía con máis esmero, pois dela dependía o seu bo funcionamento. Tratábase dun sistema de condución case vertical, de forma cuadrangular que está fabricado en pedra. • Levada: é unha canle de pedra que conduce a auga do río ata o muíño. • Canizo: reixa de madeira, pedra ou ferro que se colocaba para evitar a entrada no muíño de follas, ramas ou aqueles elementos que puidesen ocasionar problemas. • Billa: peza de madeira que vai na parte final onde se estreita co fin de que a auga caia con máis forza collendo gran presión. A súa parte superior era móbil para regular o caudal, suxeitábase con dúas pezas de madeira en forma de u. • Mesa: soporte do mecanismo básico de rotación.
- 19. • Pedras deaguantar: son as pedras que aguantan o muíño pola parte de abaixo. • Ra: é un dos seixos do sistema de xiro do muíño depositado enriba da mesa. • Seixo: é unha pedra redonda e blanca como un seixo (de aí o seu nome) que se pon enriba do pé do reducio. • Reducio: peza de madeira que xira pola forza da auga. • Vara do reducio: é unha vara que une o reducio co Lobato. • Lobato: é unha peza de ferro que conecta coa parte superior do reducio e está suxeito por unhas argolas de ferro. • Sartego: caixa de pedra na que se sitúa a mesa, pedras de aguantar, ra, seixo, reducio, rara do reducio, Lobato.
- 20. • Pau dacruz: regula a altura da moa para facer a fariña máis gorda ou fina, está colocado na mesa. • Cuña do tempero: Apoio do sistema de regulación. • Tremiñado: Superficie de pedra na que caía a fariña . • Pé: Superficie redonda de pedra na que se apoia a moa. • Moa: Pedra redonda que xira esmagando o millo para formar a fariña. • Segorella: Peza de ferro unida ao Lobato. • Batallo: Anaco de madeira que esta en contacto coa moa e ao xirar axitaba a quenlla pequena.
- 21. • Quenlla pequena:Peza de madeira pola que se deslizaba o millo para caer no interior da moa. • Quenlla: Compartimento de madeira no que se botaba o millo que estaba conectado coa quenlla pequena. • Tixideira: Pau de madeira que une a quenlla coa quenlla pequena pola parte dianteira. • Paus da quenlla: Paus de madeira que unen a quenlla coa viga. • Viga: Pau de madeira que suxeita o teito. • Alzadeiro do saco: Pedra que se atopaba ao lado da porta do muíño para pousar o saco de millo ou fariña.
- 22. BIBLIOGRAFÍA • Información sobreas partes dun muíño do libro: Arquitectura da auga de Nebra de José Suárez Caamaño. • Funcionamento do muíño: Luís Santamaría, información oral • Refráns e cantigas: vía oral • Fotografías realizadas polos membros do grupo.