ระบบห้องสมุดอ ัตโนม ัติใน
   ห้องเรียนบรรณาร ักษ์
ด้วย OpenBiblioHotri2Go

                  บุญเลิศ อรุณพิบลย์
                                 ู
   ฝ่ ายบริการความรู ้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
  สานั กงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
     http://facebook.com/boonlert.aroonpiboon
OpenBibioHotri2Go
• ซอต์แวร์ระบบห ้องสมุดอัตโนมัตแบบบูรณาการ
                               ิ
  – ILS : Integrated Library System
• พัฒนาตามแนวทาง Open Source Communites
  – ต่อยอดจาก OpenBiblio เป็ น OpenBiblioHotri
  – ผสมความสามารถให ้เหมาะกับการเรียนการเรียนใน
                                        ้
    ห ้องเรียนของบรรณารักษ์ ให ้สามารถใชงานได ้สะดวก
    ด ้วย Server2Go
                           ื่
  – เกิดเป็ น “ผลงานใหม่” ชอ OpenBibioHotri2Go
OpenBibioHotri2Go
• ดาวน์โหลดซอฟต์แวร์ได ้ที่



• แฟ้ มทีได ้จะอยูในรูปแบบ Zip
         ่        ่
้
                         การใชงาน # 1
• Unzip ไฟล์
  20120118-server2go-openbiblio-v-hotri.zip
                 ื่
• จะได ้โฟลเดอร์ชอ
  20120118-server2go-openbiblio-v-hotri
้
                            การใชงาน # 2
• ดับเบิลคลิกเข ้าไปในโฟลเดอร์ข ้างต ้น
• หาแฟ้ มโปรแกรม Server2Go.exe
• ดับเบิลคลิกโปรแกรม Server2Go.exe
้
                          การใชงาน # 3
     ั
• รอสกครู่โปรแกรมจะเปิ ดระบบผ่าน Internet
  Explorer ดังนี้
่
การเข้าสูระบบในฐานะ Admin




                                ื่
            1) คลิกปุ่ ม “ลงชอเข ้าใช”  ้
                ื่      ้
      2) ป้ อนชอผู ้ใชงานระบบ เป็ น admin
          3) ป้ อนรหัสผ่านเป็ น admin
                                   ่
             4) คลิกปุ่ ม “เข ้าสูระบบ”
่
     จอภาพเมือเข้าสูระบบแล้ว
             ่




          ื่       ้
ปุ่ ม “ลงชอเข ้าใช” เปลียนสภาพเป็ น
                        ่
             “ออกจากระบบ”
การปร ับหน้าเว็บ
•   คลิกแท็บ “งานดูแลระบบ”
•   เลือกคาสั่ง “ตังค่าห ้องสมุด”
                   ้
•   ปรากฏชุดคาสั่ง “ตังค่าห ้องสมุด”
                         ้
•   ปรับค่าตามต ้องการแล ้ว
    คลิกปุ่ ม “ปรับปรุง”
การลงรายการทร ัพยากรสารสนเทศ
•   คลิกแท็บ “งานลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ”
•   คลิกคาสั่ง “เพิมรายการบรรณานุกรม”
                    ่
•   ป้ อนข ้อมูลตามแบบฟอร์มทีปรากฏ
                               ่
•   เมือป้ อนข ้อมูลครบตามต ้องการ คลิกปุ่ ม “บันทึก”
        ่
ประเภททรัพยากรสารสนเทศ และสถานที่
จัดเก็บ สามารถปรับเพิม/แก ้ไขได ้
                     ่
่ ่                    ึ่
• เมือบันทึกจะเข ้าสูสวนเพิมรายการตัวเล่ม ซงต ้องกาหนด
     ่                     ่
  “รหัสบาร์โค ้ด” โดยป้ อนเองหรือให ้ระบบสร ้างอัตโนมัต ิ
  แล ้วคลิกปุ่ ม “บันทึก”
ผลล ัพธ์จากการลงรายการบรรณานุกรม
การเพิมต ัวเล่ม
                              ่
• ห ้องสมุดอาจจะมี
          ื ื่ ่
  หนังสอชอเรือง
  ดังกล่าวมากกว่า
  1 เล่ม สามารถ
  เพิมตัวเล่มได ้
      ่
  โดยคลิก
  “เพิมรายการตัวเล่ม”
        ่
การเพิมต ัวเล่ม
                                       ่
• การเพิมรายการตัวเล่ม ก็เพียงการสร ้างรหัสบาร์โค ้ดใหม่
        ่




• เมือคลิกบันทึกจะแสดงผลรายการตัวเล่ม ดังนี้
     ่
การแก้ไขรายการบรรณานุกรม
• รายการบรรณานุกรมทีป้อนแล ้ว หากต ้องการแก ้ไขทาได ้โดยคลิก
                       ่
  แท็บ “งานลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ”
             ั่
  เลือกคาสง “แก ้ไขข ้อมูลรายการบรรณานุกรม”
• ปรากฏจอภาพ “แก ้ไขข ้อมูลรายการบรรณานุกรม”
• ปรับแก ้ไขตามต ้องการ
• คลิกปุ่ ม “บันทึก”

                     ั่
• กรณีทไม่พบคาสง “แก ้ไขข ้อมูลรายการบรรณานุกรม” แสดงว่าระบบ
          ี่
  ยังไม่รู ้จัก “รายการบรรณานุกรม” ทีต ้องการทางาน ให ้เริมจากการ
                                     ่                    ่
    ื
  สบค ้นและคลิกเลือกรายการบรรณานุกรมก่อน
ื
                 ทดสอบสบค้นผ่าน OPAC
                                                  ื
• OPAC : Online Public Access Catalog เป็ นบริการสบค ้นรายการ
                                               ั
  ทรัพยากรสารสนเทศออนไลน์ หนึงในฟั งก์ชนหลักของระบบ
                                    ่
  ห ้องสมุดอัตโนมัตทเน ้นการให ้บริการกับผู ้ใช ้
                   ิ ี่
                                      ั่  ื
• เลือนจอภาพมาด ้านล่างสุด คลิกคาสง “สบค ้น”
      ่
จอภาพ OPAC




                         ื      ่    ื่ ่
• คลิกเลือกรูปแบบการสบค ้น เชน ชอเรือง, ผู ้แต่ง, หัวเรือง, ISBN
                                                        ่
                           ื
• ป้ อนข ้อความทีต ้องการสบค ้น แล ้วคลิกปุ่ ม “ค ้นหา”
                 ่
• สามารถคลิกปุ่ ม “ค ้นหา” เพือแสดงรายการทรัพยากรสารสนเทศ
                              ่
  ทังหมดได ้
     ้
บรรณานุกรมอ ัตโนม ัติก ับ Zotero
• OpenBiblioHotri ได ้เพิมความสามารถ OpenURL จึงสามารถสง
                         ่                                 ่
  บรรณานุกรมให ้กับ Zotero ทีเป็ นซอฟต์แวร์จัดการบรรณานุกรม
                             ่
  ออนไลน์ได ้ทัน
การนาเข้ารายการบรรณานุกรม
                                                   ั่
• เลือกแท็บ “งานลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ” คาสง “นาเข ้า
  รายการ MARC” เลือกการจัดการเป็ น “นาเข ้า” เลือกไฟล์เอกสารที่
  จัดเตรียม เลือกสถานทีเก็บ ประเภททรัพยากรสารสน และการ
                       ่
  แสดงผลใน OPAC จากนันคลิกป่ ม “อัพโหลดไฟล์”
                         ้
ปัญหาจากการนาเข้าไฟล์ MARC
• ไฟล์ MARC ทีมเนือหาภาษาไทยเมือ Export จากระบบ ILS ใดๆ
                ่ ี ้             ่
                                                     ึ่
  มักจะมี Thai Encoding ไม่ตรงกับระบบของ OpenBiblio ซงหาก
  นาเข ้าจะแสดง Error ดังนี้
การบ ันทึกไฟล์ MARC ด้วย
 Thai Encoding : UTF-8
การนาเข้าไฟล์ MARC สมบูรณ์

openbiliohotri2go

  • 1.
    ระบบห้องสมุดอ ัตโนม ัติใน ห้องเรียนบรรณาร ักษ์ ด้วย OpenBiblioHotri2Go บุญเลิศ อรุณพิบลย์ ู ฝ่ ายบริการความรู ้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สานั กงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ http://facebook.com/boonlert.aroonpiboon
  • 2.
    OpenBibioHotri2Go • ซอต์แวร์ระบบห ้องสมุดอัตโนมัตแบบบูรณาการ ิ – ILS : Integrated Library System • พัฒนาตามแนวทาง Open Source Communites – ต่อยอดจาก OpenBiblio เป็ น OpenBiblioHotri – ผสมความสามารถให ้เหมาะกับการเรียนการเรียนใน ้ ห ้องเรียนของบรรณารักษ์ ให ้สามารถใชงานได ้สะดวก ด ้วย Server2Go ื่ – เกิดเป็ น “ผลงานใหม่” ชอ OpenBibioHotri2Go
  • 3.
    OpenBibioHotri2Go • ดาวน์โหลดซอฟต์แวร์ได ้ที่ •แฟ้ มทีได ้จะอยูในรูปแบบ Zip ่ ่
  • 4.
    การใชงาน # 1 • Unzip ไฟล์ 20120118-server2go-openbiblio-v-hotri.zip ื่ • จะได ้โฟลเดอร์ชอ 20120118-server2go-openbiblio-v-hotri
  • 5.
    การใชงาน # 2 • ดับเบิลคลิกเข ้าไปในโฟลเดอร์ข ้างต ้น • หาแฟ้ มโปรแกรม Server2Go.exe • ดับเบิลคลิกโปรแกรม Server2Go.exe
  • 6.
    การใชงาน # 3 ั • รอสกครู่โปรแกรมจะเปิ ดระบบผ่าน Internet Explorer ดังนี้
  • 7.
    ่ การเข้าสูระบบในฐานะ Admin ื่ 1) คลิกปุ่ ม “ลงชอเข ้าใช” ้ ื่ ้ 2) ป้ อนชอผู ้ใชงานระบบ เป็ น admin 3) ป้ อนรหัสผ่านเป็ น admin ่ 4) คลิกปุ่ ม “เข ้าสูระบบ”
  • 8.
    จอภาพเมือเข้าสูระบบแล้ว ่ ื่ ้ ปุ่ ม “ลงชอเข ้าใช” เปลียนสภาพเป็ น ่ “ออกจากระบบ”
  • 9.
    การปร ับหน้าเว็บ • คลิกแท็บ “งานดูแลระบบ” • เลือกคาสั่ง “ตังค่าห ้องสมุด” ้ • ปรากฏชุดคาสั่ง “ตังค่าห ้องสมุด” ้ • ปรับค่าตามต ้องการแล ้ว คลิกปุ่ ม “ปรับปรุง”
  • 10.
    การลงรายการทร ัพยากรสารสนเทศ • คลิกแท็บ “งานลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ” • คลิกคาสั่ง “เพิมรายการบรรณานุกรม” ่ • ป้ อนข ้อมูลตามแบบฟอร์มทีปรากฏ ่ • เมือป้ อนข ้อมูลครบตามต ้องการ คลิกปุ่ ม “บันทึก” ่
  • 11.
  • 14.
    ่ ่ ึ่ • เมือบันทึกจะเข ้าสูสวนเพิมรายการตัวเล่ม ซงต ้องกาหนด ่ ่ “รหัสบาร์โค ้ด” โดยป้ อนเองหรือให ้ระบบสร ้างอัตโนมัต ิ แล ้วคลิกปุ่ ม “บันทึก”
  • 15.
  • 16.
    การเพิมต ัวเล่ม ่ • ห ้องสมุดอาจจะมี ื ื่ ่ หนังสอชอเรือง ดังกล่าวมากกว่า 1 เล่ม สามารถ เพิมตัวเล่มได ้ ่ โดยคลิก “เพิมรายการตัวเล่ม” ่
  • 17.
    การเพิมต ัวเล่ม ่ • การเพิมรายการตัวเล่ม ก็เพียงการสร ้างรหัสบาร์โค ้ดใหม่ ่ • เมือคลิกบันทึกจะแสดงผลรายการตัวเล่ม ดังนี้ ่
  • 18.
    การแก้ไขรายการบรรณานุกรม • รายการบรรณานุกรมทีป้อนแล ้วหากต ้องการแก ้ไขทาได ้โดยคลิก ่ แท็บ “งานลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ” ั่ เลือกคาสง “แก ้ไขข ้อมูลรายการบรรณานุกรม” • ปรากฏจอภาพ “แก ้ไขข ้อมูลรายการบรรณานุกรม” • ปรับแก ้ไขตามต ้องการ • คลิกปุ่ ม “บันทึก” ั่ • กรณีทไม่พบคาสง “แก ้ไขข ้อมูลรายการบรรณานุกรม” แสดงว่าระบบ ี่ ยังไม่รู ้จัก “รายการบรรณานุกรม” ทีต ้องการทางาน ให ้เริมจากการ ่ ่ ื สบค ้นและคลิกเลือกรายการบรรณานุกรมก่อน
  • 19.
    ทดสอบสบค้นผ่าน OPAC ื • OPAC : Online Public Access Catalog เป็ นบริการสบค ้นรายการ ั ทรัพยากรสารสนเทศออนไลน์ หนึงในฟั งก์ชนหลักของระบบ ่ ห ้องสมุดอัตโนมัตทเน ้นการให ้บริการกับผู ้ใช ้ ิ ี่ ั่ ื • เลือนจอภาพมาด ้านล่างสุด คลิกคาสง “สบค ้น” ่
  • 20.
    จอภาพ OPAC ื ่ ื่ ่ • คลิกเลือกรูปแบบการสบค ้น เชน ชอเรือง, ผู ้แต่ง, หัวเรือง, ISBN ่ ื • ป้ อนข ้อความทีต ้องการสบค ้น แล ้วคลิกปุ่ ม “ค ้นหา” ่ • สามารถคลิกปุ่ ม “ค ้นหา” เพือแสดงรายการทรัพยากรสารสนเทศ ่ ทังหมดได ้ ้
  • 22.
    บรรณานุกรมอ ัตโนม ัติกับ Zotero • OpenBiblioHotri ได ้เพิมความสามารถ OpenURL จึงสามารถสง ่ ่ บรรณานุกรมให ้กับ Zotero ทีเป็ นซอฟต์แวร์จัดการบรรณานุกรม ่ ออนไลน์ได ้ทัน
  • 23.
    การนาเข้ารายการบรรณานุกรม ั่ • เลือกแท็บ “งานลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ” คาสง “นาเข ้า รายการ MARC” เลือกการจัดการเป็ น “นาเข ้า” เลือกไฟล์เอกสารที่ จัดเตรียม เลือกสถานทีเก็บ ประเภททรัพยากรสารสน และการ ่ แสดงผลใน OPAC จากนันคลิกป่ ม “อัพโหลดไฟล์” ้
  • 24.
    ปัญหาจากการนาเข้าไฟล์ MARC • ไฟล์MARC ทีมเนือหาภาษาไทยเมือ Export จากระบบ ILS ใดๆ ่ ี ้ ่ ึ่ มักจะมี Thai Encoding ไม่ตรงกับระบบของ OpenBiblio ซงหาก นาเข ้าจะแสดง Error ดังนี้
  • 25.
    การบ ันทึกไฟล์ MARCด้วย Thai Encoding : UTF-8
  • 26.