Tài liệu đề cập đến quan niệm về dân tộc Nhật Bản qua các thời kỳ, đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh và thời quân phiệt. Mặc dù người Nhật tự coi mình là một dân tộc thuần nhất, thực tế cho thấy có sự đa dạng dân tộc với nhiều nhóm thiểu số và di dân. Đến nay, quan niệm về tính đồng nhất dân tộc đã bớt được xác tín, thể hiện qua sự hiện diện của hàng trăm ngàn người gốc Triều Tiên và Okinawa.

1. Tsushima. Kinh đô lúc đó hoàn toàn chi phối bộ phận ngoại vi của nó. Trong khi đó, có
một thời như giữa Thế chiến thứ hai, Nhật Bản được quan niệm rộng rãi hơn. Đó là
quan niệm Dainihon (Đại Nhật Bản) thời quân phiệt, bao trùm cả miền nam đảo
Sakhalin, bán đảo Triều Tiên lẫn đảo Đài Loan.
Người Nhật vẫn cho mình là một dân tộc thuần nhất nhưng điều đó tương đối nhiều hơn
họ tưởng vì dân tộc này đã thực sự hình thành qua nhiều đợt di dân và có sự hiện diện
của các nhóm dân tộc thiểu số. Nếu như đến năm 1945, lối nghĩ đó được xem là một
chân lý thì ngày nay người ta đã bớt xác tín về nó. Thời cổ đại, ngoài người vùng
Yamato, đã có các nhóm thiểu số Emishi (sau là Ezo) ở miền bắc, Kumaso, Hayato ở
miền Nam, đó là chưa kể những đợt di dân lớn đến từ đại lục. Ngày nay, Nhật Bản hãy
còn có 680.000 người gốc Triều Tiên không nhập tịch và khoảng 500.000 người
Okinawa mà sự kết hợp với dân bản đảo chưa hẳn đã thông suốt hoàn toàn.
16