Downloaded 1,013 times
Monolingguwalismo, bilingguwalismo, at multilingguwalismo
- 1.
- 2. Mahalagang Tanong •Bakit mahalagangmatutunan ng isang tao ang mga wika o wikang ginagamit sa kanyang paligid? •Sa paanong paraan maaaring makatulong sa isang tao ang pagiging multilingguwal? ChiquiLabastilla 2
- 3. Aktibidad 1 -Indibidual • Ano – anong wika ba ang nasasalita at nauunawaan mo? Subukang ipahayag ang reaksyon mo para sa sumusunod na mga sitwasyon gamit ang mga wikang ito. • Nagkita kayo ng isang kaibigang matagal mo nang di nakikita. ChiquiLabastilla 3
- 4. Aktibidad 1 -Grupo • Sumakit ang ulo at katawan mo at tila magkakalagnat ka. • Inaanyayahan ka ng isang kaibigan para sa kanyang party pero hindi ka makakapunta. ChiquiLabastilla 4
- 5. Aktibidad 2 -Indibiduwal 1. Sa ilang wika mo naipahayag ang iyong mga ideya? 2. Alin sa mga ito ang iyong unang wika (L1)? _____ Ikalawang wika (L2)? _____, ikatlong wika (L3)_____? 3. Ano sa palagay mo ang ibig sabihin ng mga sumusunod: a. unang wika (L1) b. ikalawang wika (L2) c. ikatlong wika (L3) ChiquiLabastilla 5
- 6. Aktibidad 2 -Indibiduwal 4. Masasabi bang monolingguwal, bilingguwal, o multilingguwal ka? 5. Ipaliwanag ang iyong sagot sa pamamagitan ng pagpuno ng mga linya sa ibaba: Masasabi kong ako ay ______________ dahil ________________________________________ ________________________________________ ChiquiLabastilla 6
- 7. Alam mo ba? •Angpaggamit ng wika sa pakikipagtalastasan o pakikipag-usap sa kapwa ay isang katangiang unique o natatangi lamang sa tao. •Chomsky (1965), ang pagkamalikahain ng wika ay makikita sa kakayahan ng tao lamang at walang sa ibang nilalang tulad ng mga hayop. ChiquiLabastilla 7
- 8. Alam mo ba? •Nagagamitng tao ang wika upang makapagpahayag ng kanyang karanasan, kaisipan, damdamin, hangarin, at iba pa batay sa pangangailangan at sa angkop na sitwasyon o pagkakataon kaya naman masasabing ang wika ay natatangi lamang sa tao at hindi sa iba pang nilalang. ChiquiLabastilla 8
- 9. Unang Wika, PangalawangWika, at Iba Pa •Unang wika ang tawag sa wikang kinagisnan mula sa pagsilang at uang itinuro sa isang tao. •Tinatawag din itong katutubong wika, mother tongue, arterial na wika at kinakatawan din ng L1. •Sa wikang ito pinakamataas o pinakamahusay na naipapahayag ng tao ang kanyang ideya, kaisipan, at damdamin. ChiquiLabastilla 9
- 10. Unang Wika, PangalawangWika, at Iba Pa •Habang lumalaki ang bata ay nagkakaroon na siya ng exposure sa ibang pang wika sa kanyang paligid. •Mula sa salitang paulit-ulit niyang naririnig ay unti-unti niyang natutunan ag wikang ito hanggang sa magkaroon siya ng sapat na kasanayan at husay rito at magamit niya rin sa pagpapahayag at sa pakikipag-usap sa ibang tao. Ito na ngayon ang kanyang pangalawang wika o L2. ChiquiLabastilla 10
- 11. Unang Wika, PangalawangWika, at Iba Pa •Sa pagdaan ng panahon ay lalong lumalawak ang mundo ng bata. •Dito ay may iba’t ibang wika pa syang naririnig o nakikilala na kalaunan’y natututunan nya at nagagamit sa pakikipagtalastasan sa mga tao sa paligid nyang nagsasalita din ng wikang ito. ChiquiLabastilla 11
- 12. Unang Wika, PangalawangWika, at Iba Pa •Nagagamit nya ang wikang ito sa pakikiangkop niya sa lumalawak na mundong kanyang ginagalawan. •Ang wikang ito ang kanyang magiging ikatlong wika o L3. ChiquiLabastilla 12
- 13. Pagtataya - 1 1.Ano ang unang wika o L1?Sa paanong paraan nalilinang ang kasanayan ng bata o ng isang tao sa wikang ito? 2. Ano naman ang pangalawang wika o L2? Ano-anong pangyayari sa buhay ng isang tao ang maaaring magresulta sa pagkakaroon niya ng pangalawang wika? ChiquiLabastilla 13
- 14. Pagtataya 3. Paano namansumisibol sa tao ag ikatlong wika o L3? Anong pangyayari ang nagbibigay daan sa pagkakaroon ng isang tao ng ikatlong ? 4. Ano ang iyong unang wika? Ano naman ang pangalawang wika mo? May pangatlong wika ka ba? Paano mo ilalarawan ang tatas mo sa paggamit ng wikang ito? ChiquiLabastilla 14
- 15. Monolingguwalismo •Ang tawag sapagpapatupad ng iisang wika sa isang bansa •Iisang wika ang ginagamit na wikang panturo sa lahat ng larangan o asignatura •May iisang wika ding umiiral bilang wika ng edukasyon, wika ng komersyo, wika ng negosyo, at wika ng pakikipagtalastasan sa pang araw-araw na buhay ChiquiLabastilla 15
- 16. Multilingguwalismo •Dahil sa napakaramingwika na umiiral sa ating bansa , ang Pilipinas ay maituturing na multilingguwal •kaya’t nahihirapang umiral sa atin ang sistema ang pagiging monolingguwal ChiquiLabastilla 16
- 17. Bilingguwalismo •Matatawag mo baang sarili mo na bilingguwal? Bakit? •Anong pagkakahulugan ang maibibigay mo para sa salitang bilingguwalismo? ChiquiLabastilla 17
- 18. Bilingguwalismo •Leonard Bloomfield (1935)– isang amerikanong lingguwista •Ang bilingguwalismo ay ang paggamit o pagkontrol ng tao sa dalawang wika na tila ba ang dalawang ito ang knayang katutubong wika. •Perpektong bilingguwal ChiquiLabastilla 18
- 19. Bilingguwalismo •John Macnamara (1967)– isa pa ring lingguwista •Ang bilingguwal ay isang taong may sapat na kakayahan sa isa sa apat na markong kasanayang pangwikang kinabibilangan ng pakikinig, pagsasalita, pagbasa, at pagsulat sa isa pang wika maliban sa kanyang unang wika. ChiquiLabastilla 19
- 20. Bilingguwalismo •Uriel Weinreich (1953)– isang lingguwistang Polish-American •Ang paggamit ng dalawang wika nang magkasalitaan ay matatawag na bilingguwalismo at ang taong gagamit ng mga wikang ito ay bilingguwal. ChiquiLabastilla 20
- 21. Bilingguwalismo •Maituturing na bilingguwalang isang tao kung magagamit niya ang ikalawang wika nang matatas sa lahat ng pagkakataon. ChiquiLabastilla 21
- 22. Balanced Bilingual •Nagagamit ngmga bilingguwal ang dalawang wika ng halos hindi na matukoy kung alin sa dalawa ang una at ang pangalawang wika •Mahirap mahanap ang mga taong nakakagawa nito dahil karaniwang nagagamit ang bilingguwal ang wikang mas naaangkop sa sitwasyon at sa taong kausap. (Cook at Singleton:2014) ChiquiLabastilla 22
- 23. Bilingguwalismo sa Wikang Panturo •Makikitasa Artikulo 15 Seksyon 2 at 3 ng Saligang Batas ng 1973 ang probisyon para sa bilingguwal o pagkakaroon ng dalawang wikang panturo sa mga paaralan at wikang iposyal na iiral sa lahat ng mga pormal na transaksiyon sa pamahalan man o sa kalakalan. ChiquiLabastilla 23
- 24. Multilingguwalismo •Ang Pilipinas ayisang bansang multilingguwal. •Mayroon tayong mahigit 150 wika at wikain kaya naman bibihirang Pilipino ang monilingguwal. •Karamihan sa ating mga Pilipino ay nakakapagsalita at nakakaunawa ng Filipino, Ingles, at isa o higit pang wikang katutubo o wikang kinagisnan. ChiquiLabastilla 24
- 25. Mother Tongue Based-Multilingual Education(MTB-MLE) •Ipinatupad ng Deped ng K to 12 Curriculum ang paggamit ng unang wika bilang panturo partikular sa kindergarten at Grades 1,2, at 3. •Mas epektibo ang pagkatuto ng bata kung ang unang wika ang gagamitin sa kanilang pag-aaral. ChiquiLabastilla 25
- 26. Mother Tongue Based-Multilingual Education(MTB-MLE) •Base sa pananaliksik nina Ducher at Tucker (1977), napatunayan nila ang bisa ng unang wika bilang wikang panturo sa mga unang taon sa pag-aaral. •Mahalaga ang unang wika sa panimulang pagtuturo ng pagbasa, sa pag-unawa ng paksang aralin, at bilang matibay na pundasyon sa pagkatuto ng pangalawang wika. ChiquiLabastilla 26
- 27. Walong (8) WikangPanturo sa unang taon ng MTE_MLE •Tagalog •Kapampangan •Pangasinense •Ilokano •Bikol •Cebuano •Hiligaynon •Waray ChiquiLabastilla 27
- 28.
- 29. Wikang Panturo MTE-MLE pagkalipasng isang taon •Labing siyamna ang wikang ginagamit ng MTB-MLE •Ybanag •Ivatan •Sambal •Aklanon •Kinaray-a •Yakan •Surigaonon ChiquiLabastilla 29
- 30. Filipino at Ingles •Gagamitingwikang panturo sa mas mataas na antas ng elementarya, gayundin sa high school at sa kolehiyo ChiquiLabastilla 30
- 31. Pangulong Benigno AquinoIII “We should become tri-lingual as a country. Learn English well and connect to the world. Learn Filipino well and connect to our country. Retain your dialect and connect to your heritage.” ChiquiLabastilla 31
- 32. Pagpapangkat para sa Pagtataya •Grupo1 at 7 – Tanong bilang 1, 2 •Grupo 2 at 8 – Tanong bilang 3,4 •Grupo 3 at 9 – Tanong bilang 5,6 •Grupo 4 at 10 – Tanong bilang 1,2 •Grupo 5 at 11 – Tanong bilang 3,4 •Grupo 6 at 12 – Tanong bilang 5,6 ChiquiLabastilla 32
- 33. Pagtataya - 2 1.Ano ang monolingguwalismo? Ang blingguwalismo? Ang multilingguwalismo? Sa paanong paraan nagkakaiba-iba ang mga ito? 2. Bakit kaya sinasabing mahirap maging monolingguwal ang isang bansang katulad ng Pilipinas. Anong katangian mayroon ang ating bansa na hindi magiging angkop para sa sistemang monolingguwal? ChiquiLabastilla 33
- 34. Pagtataya - 2 3.Anong probisyong pangwika ang nagtatadhana ng bilingguwalismo? Sa paanong paraan ito ipnatutupad sa ating bansa? 4. Bakit kaya mula sa bilingguwalismo ay ipinatutupad ang multilingguwal na sistema ng wikang panturo sa K to 12 Cirriculum? ChiquiLabastilla 34
- 35. Pagtataya - 2 5.Kung ikaw ang magiging magulang papayag ka bang ang anak mong magsisismula pa lang mag-aral ay tuturuan gamit ang unang wikang kanyang kinagisnan sa inyong tahanan? Bakit oo o bakit hindi? ChiquiLabastilla 35
- 36. Pagtataya - 2 6.Sa iyong palagay, paano makakaapekto sa isang batang nagsisimula pa lang mag-aral ang paggamit sa silid aralan ng wikang nauunawaan at ginagamit din niya sa araw-araw niyang pamumuhay ChiquiLabastilla 36
- 37. Journal- Isulat saKwaderno •Bakit mahalagang matutuhan ng isang tao ang wika o wikaing ginagamit sa kanyang paligid. Sa paanong paraaan maaring makatulong sa isang tao ang pagiging multilingguwal? Magtala ng 5 paraan. ChiquiLabastilla 37