2. COMO NACE MONFEROSOLIDARIO
Traxectoria e compromiso
persoal das coordinadoras
Antecedentes nas
materias de Ética e
Relixión (2003-2005)
Ética (4º ESO): Actividades de sensibilización, charlas,
obradoiros, proxectos de voluntariado…
Relixión: Educación en valores, Obxectivos do Milenio,
dereitos Humanos, cultura da Paz…
Implántase a materia de Educación para a Cidadanía
Curso 2008-2009.
Nace Monferosolidario
•Colaboración dos departamentos de Relixión e EDP
•Se establecen liñas de actuación conxuntas.
•Se comparten materiais e recursos didácticos.
•Se programan actividades para realizar conxuntamente.
1º Contacto coa ONG Entreculturas
Creación do blogue
“Monferosolidario”
(Marzo 2009)
Difusión actividades , visibilidade, unidade e identidade ao noso traballo.
Motivar ao noso alumnado na realización de actividades.
O blogue convértese nun elemento vertebrador do Proxecto
e sitúase como unha das súas sinais de identidade.

3. COMO SE CONSOLIDA MONFEROSOLIDARIO
•Colaboración dos departamentos de EPC e Relixión. Traballo en equipo
•Creación do blogue (é a nosa axenda, a nosa tarxeta de visita, unha sinal de
identidade)
•I Premio de Educación para o Desenvolvemento “Vicente Ferrer” (Recoñecemento,
FASES
valoración, difusión do proxecto, maior nivel de esixencia).
• Monferosolidario no PEC. Apoio de todo o Centro ao Proxecto.
• Participación do resto de niveis e departamentos do centro.
•Monferosolidario no Proxecto de Fomento do Uso do Galego. 2010-2011.
•Plan Proxecta. 2012-2013.
FERRAMENTAS
•Voluntariedade
•Retroalimentación-Autosatisfacción.
•Apoio da dirección do Centro
•Apoio de Entreculturas.
•Características do noso alumnado.
•Visibilidade e difusión das accións.
•Horas de dedicación.

4. MONFEROSOSOLIDARIO
Proxecto de centro que vertebra os
contidos transversais desde unha
perspectiva global e integradora.
OBXECTIVOS
•Transmitir valores, fomentar condutas e desenvolver
habilidades individuais e sociais que fortalezan as
capacidades para a vida e a convivencia.
• Construír un lugar de convivencia positiva.
COMPETENCIAS BÁSICAS
•Competencia social e cidadá
•Aprender a aprender
•Autonomía e iniciativa persoal
•Comunicación lingüística.
•Coñecemento e interacción co mundo
físico
•Tratamento da información e
competencia dixital
•Potenciar unha conciencia crítica, construíndo unha
cidadanía activa, informada e responsable.
•Recoñecer a igualdade de todos os seres humanos.
•Cultura da paz e da non violencia
•Medio ambiente e consumo responsable

5. ORGANIZACIÓN, DESENVOLVEMENTO E METODOLOXÍA
METODOLOXÍA
1.- Deseño da proposta
1.- Metodoloxía activa e participativa
2.- Consulta coa dirección
2.- Metodoloxía dinámica e
3.- Comunicación da proposta
motivadora
entre o profesorado
3.- Metodoloxía cooperativa
4.- Posta en práctica da actividade
4.- Flexibilidade e viabilidade
5.- Difusión da actividade
5.- Negociación co alumnado e cesión
6.- Avaliación da actividade
de responsabilidades

6. INSTRUMENTOS DE AVALIACIÓN
•Observación directa das accións, para unha análise cuantitativa e cualitativa
•Comentarios persoais directos cos axentes implicados (alumnado,
profesorado, familias).
•Información de axentes externos.
•Comentarios escritos e textos de reflexión realizado polo alumnado.
•Observación e análise do impacto e transferibilidade do proxecto en outros
centros educativos.
• Difusión do proxecto a través de outros canles: prensa, radio, paneis de
experiencias, xornadas.

7. RESULTADOS
•Alumnado: obsérvanse cambios nas condutas e actitudes do alumnado.
•Familias: están informadas das actividades desenvolvidas e participan
en accións puntuais.
•Outros centros escolares: Exemplo a seguir para outros centros e
docentes.
•Apertura de canles para a difusión: Fixemos visible o noso proxecto
máis aló dos muros da nosa escola a través da prensa escrita (Diario de
Ferrol, Voz de Galicia) da radio (“A Fenestra Solidaria”, Radio Fene),
redactando textos e impartindo charlas e conferencias.
PUNTOS FORTES
•Apoios dentro do CPI Virxe da Cela: Dirección,
departamentos, biblioteca escolar, EDLG.
•Apoios fóra do centro: ONGS
•Características do noso alumnado: Carácter
colectivo e familiar,traballo comunitario.
PUNTOS DÉBILES
•Falta de tempo
•Orzamento
•Centro rural, horario, transporte

8. Monferosolidario é un proxecto de centro e, como tal,
todo o profesorado está implicado na realización
das actividades propostas.
Todos e cada un dos departamentos
realizaron colaboracións
nas múltiples actividades e
proxectos que levamos a cabo.

9. Proxecto de Elaboración de “Micromovies” a prol do
voluntariado na Rede de Centros Escolares Solidarios
Proposta: Incidir no traballo ao redor da área de
sensibilización, coa clara intención de contribuír á
construción dunha cidadanía que valore e participe
socialmente a través da acción voluntaria, como un
dos seus piares fundamentais.
FASE 1: PRESENTACIÓN DO PROXECTO
FASE 3: “DO CÓMIC AO CINE”.
FASE 2: CONSTRUÍNDO EN REDE
FASE 4: VOLUNTARIADO EN ACCIÓN
“A nosa micromovie”

10. I ENCONTRO DE CENTROS SOLIDARIOS PLAN PROXECTA

11. DEP. RELIXIÓN, EPC, ETICA
Proposta de diversas actividades para que o
Radio Monfero.
alumnado reflexione, a través de documentais,
CONSTRUCIÓN DUNHA MOCIDADE CRÍTICA E RESPONSABLE
películas e prensa e se manifeste (mediante textos
escritos, debates, foros para a opinión, emisión de
programas de radio, entrevistas, etc.)
Pensa coa Prensa
http://blogs.prensaescuela.es/altofalantes/
Cineforum
•Reflexións sobre a natureza do ser humano:”El Señor de las moscas”
•A situación da infancia no mundo. “En el mundo a cada rato”

12. XABÓNS SOLIDARIOS
DEPARTAMENTO CCNN
Os alumnos de 4º de E.S.O. na materia de Física-Química puxeron en práctica unha
reacción química fabricando xabóns e reciclando algún materiais. Despois puxéronos á
venda no mercadillo solidario que organiza o centro, confeccionando paquetes e
envoltorios e deseñando as etiquetas, en colaboración co departamento de Educación
Plástica e Visual.
Elaboramos un video co proceso ó que eles mesmos puxeron a música, colaborando co
departamento de Música. www.cienciasnoxestal.blogspot.com

13. DEPARTAMENTO DE ORIENTACIÓN
MONFEROSOLIDARIO CON DOWN CORUÑA
MONFEROSOLIDARIO CON “QUEROTE +”

14. DINÁMICAS DE GRUPO PARA EDUCAR EN VALORES
Autocoñecemento
Empatía
Reflexión
Autoestima
Habilidades
sociais
Posta en común
Mutua confianza

15. DEP. PLÁSTICA
Pintando o muro do colexio.
“A nosa vida, a nosa paisaxe”
Mural dedicado en parte aos proxectos
de Monferosolidario como o intercambio
coa India, o rastro solidario e os valores.
A cadeira vermella: Mural fotocol para
ilustrar a Semana de Acción Mundial pola
Educación e pegatina da cadeira vermella.

16. DEP. EDUCACIÓN FÍSICA
Aceptar e valorar as
diferenzas
Traballo en equipo
Aprender a resolver
conflitos na competición

17. DEP. FRANCÉS
ALUMNOS : 4º ESO
OBXECTIVOS
•Animar aos alumnos a ser solidarios.
•Favorecer a toma de conciencia sobre a situación económica e social dos sectores de poboación máis
desfavorecidos.
•Expresarse en francés para opinar sobre o tema da solidariedade.
ACTIVIDADES
Escoita da canción “Encore un autre hiver” do grupo Les Enfoirés para introducir o tema da solidariedade.
Lectura e a tradución da mesma.
Traballo en 3 grupos para buscar información.
Elaboración de presentacións e exposición das mesmas.
Posta en común de toda a información recollida .

18. DEP. LINGUA CASTELÁ
Visionado dos vídeos:
“Aprendemos todos”, conferencia de Fidel Delgado que, en tono de humor habla de
lo importante que es conocerse a sí mismo: los miedos, las seguridades,
los prejuicios, las potencialidades… para poder enfrentarse con éxito a la vida.
“El circo de la mariposa”: En él intentamos ver cómo todo el mundo es “discapacitado”
en determinados aspectos y cómo todos y cada uno podemos ser el mejor en
otras determinadas facetas.
Unha vez que entendimos o que en cada un se expoñia estableceuse un coloquio
no que se intentou a participación activa de todos dentro dun clima distendido pero respetuoso.
http://youtu.be/SZZy_z7h4yU
http://youtu.be/itIy8jlVF6o

19. DEP. MATEMÁTICAS

23. DÍAS D
•Día dos Dereitos da Infancia (20 novembro)
•Día dos dereitos Humanos (10 decembro)
•Día Internacional dos Nenos/as soldado(12 febreiro)
•Día da muller traballadora (8 marzo)
•Día Mundial do Síndrome de Down (21 marzo)

24. DISCAPACIDADE
Proposta didáctica da ONCE no seu 29 concurso, esta vez baixo o lema "A cápsula do
tempo: a aventura de construír o futuro".
•Sensibilización
•Gravación de vídeos para o concurso

25. DIFUSIÓN MONFEROSOLIDARIO
"Educar para a cidadanía global: discursos, ferramentas e
experiencias para o cambio social“( I Xornadas Galegas de
Educación para o Desenvolvemento na Facultade de Matemáticas
da USC. 19 e 21 de outubro de 2012). As coordinadoras do
proxecto Monferosolidario, tiveron ocasión de presentar esta
proposta de educación en valores que estase a realizar no CPI
Virxe da Cela, no marco de experiencias e boas prácticas de
educación para a cidadanía global en Galicia.
Monferosolidario na radio: o 24 de outubro as coodinadoras de
Monferosolidario foron convidadas ao programa radiofónico “A
Fenestra Solidaria”, emitido por Radio Fene. Durante media hora
contestaron ás preguntas da entrevistadora Conchi Ramil e
difundiron as actividades solidarias que se están levando a cabo
na nosa escola.

26. COLABORACIÓN CON ONGS
COCIÑA ECONÓMICA
PROXECTO ONGS
CRUZ VERMELLA
DE BETANZOS
GLORR
HUMANITARIA

27. ENTRECULTURAS
Campaña “A Cadeira Vermella”
• Elaboración do conto “Mahán e a cadeira vermella”. Texto e
ilustracións do alumnado de AE.
•Sesión de contacontos na biblioteca escolar (Alumnado 1º ESO)
• Elaboración dun pasapalabras solidario tomando como base o
conto de” Mahán e a cadeira vermella”.
Proxecto compartido Norte-Sur. Proposta incluída dentro da
Campaña SAME 2013 (Semana de Acción Mundial pola
Educación). Intercambio con outros centros educativos
nacionais e internacionais utilizando a plataforma virtual
REDEC .
Obxectivos: análise, a reflexión e a construción conxunta de
coñecementos sobre a realidade social cunha mirada local e
global, e co traballo en grupo e a cooperación.
XIV Encontro da Rede Solidaria Entreculturas, celebrado no
IES Elviña (A Coruña) o sábado 10 de novembro de 2012, ao
que asistiron 14 rapaces/as (de os diferentes cursos da ESO),
acompañados polas dúas coordinadoras de Monferosolidario.

28. FUNDACIÓN VICENTE FERRER
Proxecto “School to school”
Campaña “Apadriña un neno”
Visita á exposición “Mulleres a forza
do cambio”

29. TAPÓNS PARA
UNHA NOVA VIDA
RECOATLÁNTICO
“SOMOS, unidos para cambiar o mundo”

30. V EDICIÓN DO RASTRO SOLIDARIO
Actividade centrada na educación en valores e educación para o
desenvolvemento. Ten como obxectivo fundamental sensibilizar ao alumnado e
en xeral a toda a comunidade educativa. Os cartos recadados serán destinados
Á Cruz Vermella, para os proxectos encamiñados a erradicar a pobreza e a
exclusión social, que se están a desenvolver na nosa contorna.
Campaña de
sensibilización
Charla impartidas
pola Cruz Vermella
Visita do alumnado
ao rastro

31. BIBLIOGRAFÍA E ENLACES
MONFEROSOLIDARIO: http://cpivirxedacelasolidario.blogspot.com.es
EDUCACIÓN PARA A CIDADANÍA Blog “Pensa coa prensa”: http://blogs.prensaescuela.es/altofalantes/
DEPARTAMENTO DE RELIXIÓN Blog “Enreliando”: http://enreliando.blogspot.com.es
DEPARTAMENTO DE BIOLOXÍA-XEOLOXÍA: http://cienciasnoxestal.blogspot.com.
DEPARTAMENTO DE PLÁSTICA: http://paisaxevida.blogspot.com.es/p/pintando-o-muro.html
ENTRECULTURAS: http://formacion.redentreculturas.org
ENTRECULTURAS GALICIA: http://entreculturasgalicia.blogspot.com.es
VOLUNTARIADO GALEGO: http://www.voluntariadogalego.org/web/
CRUZ VERMELLA DE BETANZOS: https://www.facebook.com/cruzrojabetanzos