Downloaded 56 times
![KOMPAN FIRST QUARTER [Autosaved].pptx](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/kompanfirstquarterautosaved-240130074526-74928336-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
MGA KONSEPTONG PANGWIKA.pptx
- 1. MGA KONSEPTONG PANGWIKA WIKANG PAMBANSA, WIKANGPANTURO AT WIKANG OPISYAL
- 2. • WIKANG PAMBANSA Wikangpinagtibay ng pambansang pamahalaan na ginagamit sa pamamahala at pakikipag-ugnayan sa mamamayang kaniyang sakop • WIKANG PANTURO Opisyal na wikang ginagamit sa pormal na edukasyon. Ito ang wikang ginagamit sa pagtuturo at pag-aaral sa mga eskwelahan at ang wika sa pagsulat ng mga aklat at kagamitang panturo sa mga silid aralan. • WIKANG OPISYAL Prinsipal na wikang ginagamit sa edukasyon, sa pamahalaan, at sa politika, sa komersiyo at industriya.
- 3. • Hutch (1991),ang wika ay sistema ng tunog o sagisag ng ginagamit ng tao sa komunikasyon. • Webster(2014) – isang pagpapahayag, paglalahad o pagbibigay ng impormasyon sa mabisang paraan ang komunikasyon. Isa rin itong pakikipag- ugnayan, pakikibagay sa kaniyang kapuwa at kapaligiran. • Barnhart (2014) – ang komunikasyon ay pagpapahayag at pagpapalitan ng ideya, opinion o impormasyon sa pamamagitan ng pagsasalita, pagsulat, o pagsenyas
- 4. • Bouman (2014)– isang paraan ang komunikasyon sa pagitan ng mga tao, sa isang tiyak na lugar para sa isang partikular na layunin na ginagamitan ng berbal at biswal na signal para makapagpaliwanag. • Salazar (1996) – “Kung ang kultura ay ang kabuuan ng isip, damdamin, gawi, kaalaman na nagtatakda ng maaangking kakayahan ng isang kalipunan ng tao, ang wika ay di lamang daluyan kundi higit pa rito, tagapagpahayag at umpukan-imbakan ng alinmang kultura.”
- 5. • Otones (1990)– ang wika ay isang napakasalimuot na kasangkapan sa pakikipagtalastasan • Gleason (1961) – ang wika ay masistemang balangkas ng mga sinasalitang tunog na pinili at isinasaayos sa paraang arbitraryo na ginagamit sa pakikipagkomunikasyon ng mga taong kabilang sa isang kultura. • Sapiro – ang wika ay isang likas at makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan, damdamin, at mga hangarin sa pamamagitan ng isang kusang-loob na kaparaanan na lumikha ng tunog.
- 6. • Hemphill –ang wika ay isang masistemang kabuuan ng mga sagisag na sinasalita o binibigkas na pinagkaisahan o kinaugalian ng isang pangkat ng mga tao, at sa pamamagitan nito’y nagkakaugnay, nagkakaunawaan at nagkakaisa ang mga tao • Charles Darwin – naniniwalang ang wika ay isang sining tulad ng paggawa ng serbesa o pabe-bake ng cake, o ng pagsusulat. Hindi rin daw ito tunay na likas sapagkat ang bawat wika ay kailangan munang pag-aralan bago matutuhan.
- 7. • Artikulo XIVng saligang batas ng 1987, Sek 6 – Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. • Salitang Latin Lingua – dila at wika o lengguwahe Salitang Pranses Langue – dila at wika
- 8. Bahagi o organisasyonng isang sanaysay • Panimula – kailangang may magandang panimula na makatatawag pansin sa mambabasa. • Gitna – tinatawag ding katawan ng isan akda, sa bahaging ito inilalahad ang mga kuro-kuro o opinion sa isang mahalagang isyo o paksa sa lipunan. • Wakas – matatagpuan ang pangungusap o mga pangungusap na magtatapos sa paliwanag tungkol sa paksa o kaisipan.
- 9. Gamit ng wikaayon sa antas • Balbal – pinakamababang antas ng wika. Karaniwang likha lamang ang mga ito. Hal. Dyowa, erpats, mudra, at iba pa • Kolokyal – karaniwang pakikipag-usap ng isang indibiduwal. Impormal ang pakikipag-usap gayon din ang gamit ng mga salita. Hal. Titse, miting, kaklase at iba pa. • Lalawiganin – mga salitang ginagamit mula sa lalawigan Hal. Vakul (batanes), malong (maranao), tupig (pangasinan) at iba pa • Teknikal – gamit sa iba’t – ibang disiplina/sistwasyon akademiko hal. Accountancy, internet, computer, at iba pa • Masining o pampanitikan – pinakamataas na antas ng wika Hal. Salamisim, kadaupang-palad at iba pa
- 10. Mga Pahayag/salita naginagamit sa pagbibigay ng opinyon • Naniniwala ako • Sa aking palagay • Buo ang aking paniniwala • Dapat na • Dapat • Wari • Dahil • Kaya • Subalit • Ngunit
- 11. Batayang ng Pagkakasulatng Sanaysay • Nakita • Napanood • Narinig • Nabasa • Naranasan
- 12. HUMANAP NG KAPARES 1.Sa iyong palagay, paano ka makatutulong upang mapalaganap ang wikang pambansa? 2. Ano-ano ang pagkakapareho sa mga pagpapakahulugang binasa at ibinigay ng iba’t ibang dalubhasa sa wika? Sa paanong paraan naman sila nagkakaiba-iba ng pananaw? 3. Sumasang-ayon o sumasalungat ka ba kay Charles Darwin sa sinabi niyang “hindi tunay na likas ang wika sapagkat kailangan muna itong pag- aralan bago matutuhan”? Ipaliwanag ang iyong pananaw.
Editor's Notes
- #7 Siyantipikong charles darwin. Gayunpama’y naiiba ito sa mga pangkaraniwang sining dahil ang tao’y may likas na kakayahang magsalita tulad ng nakikita natin sa paggakgak ng mga bata; wala kasing batang may likas na kakayahang gumawa ng serbesa, mag-bake, o sumulat. Higit sa lahat walang philologist ang makapagsasabing ang wika ay sadyang imbento; sa halip, ito ay marahan at hindi sinasadyang nalinang sa pamamagitan ng maraming hakbang o proseso.
- #10 Balbal – parak – pulis, eskapo – tumakas, juding –bakla, tiboli –tomboy, lobat-lupaypay, bebot, yosi Kolokyal – naron, meron, nasa’n, pa’no, sa’kin, sa’yo, kelan, Masining – balat-sibuyas, taingang kawali, nagbukas ng dibdib, di-malipatang iwak, mabulaklak ang dila, kaututang dila, nagsusunog ng kilay Lalawiganin – ibad-negra, uyan – kasintahan, ditse – ate, sangko-kuya, balay-bahay,