1. QËLLIMI DHE DETYRAT
E FINANCAVE
Objektivat studimore:
Roli i financave dhe i menaxherit financiar në firmë
Funksionet themelore të financës në firmë, që kanë
të bëjnë me investimet, financimin dhe dividendin;
Karakteri shkencor i menaxhmentit financiar dhe
etapat themelore të zhvillimit të kësaj shkence;
Roli dhe rëndësia e menaxhmentit financiar në
varshmëri nga format e organizimit të firmave;
Të identifikohet roli i veqantë i faktorëve të mjedisit
në pozitën e firmës dhe në menaxhmentin financiar;
Prezantimi i detyrave themelore të menaxhmentit
financiar;
Të shtjellohen financat në strukturën organizative
të firmës

2. I.1. Roli kyq i financave të
firmës



Menaxheri financiar
Rol kyq në një firmë;
Detyrat:






Buxheti
Rritja e fondeve në tregun e kapitalit
Zgjidhja dhe vlerësimi i projekteve investive
Planifikimi i strategjisë së marketingut dhe qmimeve
Detyrë primare:
Të parashikojë përfitimet dhe të shfrytëzojë
fondet për maksimizimin e vlerës së firmës.
Apo, të merr vendim lidhur me alternativat e
burimeve dhe shfrytëzimin e fondeve.

3. Disa nga aktivitetet e
menaxherit financiar”


Parashikimi dhe Planifikimi: sigurimi i
interaksionit të aktiviteteve me personelin
tjetër egzekutiv, për të ardhmen e sigurt të
firmës
Parashikimi përfshin: parashikimin e
shpenzimeve, kushtet e tregut të kapitalit,
nevojat për fonde për investime, kthimin nga
projektet e propozuara investive,
shfrytëzimin historik të të dhënave për
planifikimin e operacioneve në të ardhmen
etj.

4. 



Investimet dhe marrja e vendimeve
financiare
Në planet afatgjata menaxheri financiar duhet
të sigurojë mjetet financiare për të mbështetur
rritjen e firmës
Firmat e suksesshme shesin më shumë,
sigurojnë fonde edhe për investime
Menaxheri financiar merr vendime më të
përshtatshme për rrjedhën e fondeve investive

5. 


Bashkërenditja dhe kontrolli i aktiviteteve:
menaxheri financiar duhet të bashkëpunojë
me të gjithë, sepse implikimet lidhen me
financat; të gjithë menaxherët
bashkërendojnë aktivitetet. Rol kyq – mbajtja
e evidencës financiare.
Ndërlidhja me tregun e kapitalit: puna e
menaxherit financiar: paraja dhe tregu i
kapitalit.
Menaxhimi i riskut: rreziqet e ndryshme
(zjarri, vërshimet, thatësia, pasiguria e tregut,
inflacioni…) krijojnë pasiguri në punë.
Përgjegjës për riskun – menaxheri financiar.

6. MENAXHIMI
FINANCIAR
(detyrat e
menaxherit
financiar)
Parashikimi
dhe
Planifikimi
Investimet
dhe marrja e
vendimeve
financiare
Bashkërenditja
dhe kontrolli i
aktiviteteve
Ndërlidhja me
tregun e
kapitalit
Menaxhimi
I riskut

7. I.2. Menaxhimi strategjik,
operativ dhe i riskut

Menaxheri financiar ballafaqohet me një
mori detyrash; qëllimi: maksimizimi i
fitimit dhe minimizimi i rreziqeve.Për
zgjidhjen e këtyre detyrave menaxheri i
orienton aktivitetet e ndërmarrjes në
aspektin strategjik, operativ dhe të riskut.

8. Aktivitet
që orienton
menaxheri në
organizatë
Menaxhimi
strategjik
Menaxhimi
Operativ
Menaxhimi
i riskut

9. I.3. Financat si disciplinë
shkencore







Financat janë të lidhura në tre fusha:
paranë dhe tregun e kapitalit
investimet
menaxhmentin financiar
Menaxhmenti financiar si shkencë i lidhur
ngusht me ekonominë dhe kontabilitetin;
Nuk shihet i ndarë nga menaxhmenti ekonomik
dhe i kontabilitetit, prandaj është formë e
ekonomisë së aplikuar;
Menaxhmenti financiar duhet të gjejë vendin në
trekëndëshin: Ekonomi – Financë –
Kontabilitet;

10. 
Ekonomia ka rëndësinë e vetë në aspektin
makro dhe mikro; Makro (ambienti i
përgjithshëm institucional ku vepron firma,
me qëllim të krijimit të një strategjie optimale
për marrjen e vendimeve). Menaxherët duhet
të njohin politikat makroekonomike shtëtrore
(instrumentet politike). Mikro (kërkesa, oferta,
maksimizimi i fitimit, minimizimi i
shpenzimeve dhe humbjeve, faktorët e
prodhimit, konkurrenca e tregut).

11. 




Financat shprehin në firmë fakte të ndryshme;
merren me mënyrat se si individët
shpërndajnë të ardhurat e tyre midis konsumit
dhe investimeve.
Kontabiliteti – problemi i firmës qëndron në
alokimin e resurseve dhe rritjen e parasë.
I.4. Zhvillimi i financave të firmës
Financat e firmave si pjesë e shkencave
ekonomike në vitin 1900; në këtë periudhë
merren me instrumentet financiare, procedurat
dhe format e tregut të kapitalit;
Inovacionet teknologjike në industritë e reja
më 1920, ku nevojiten mjete financiare më
shumë.

12. 



Investimet e reja kërkojnë mjete me shumë nga burimet
e jashtme se sa ato të brendshme.
Kriza ekonomike e viteve ’30 (Depresioni i Madh)
kërkon aktivitete financiare, ku përqendrohet në
sigurimin e ekzistencës, ruajtjen e likuiditetit, zbatimin e
falimentimit dhe në riorganizimin e ri.
Pas LDB kërkohen detyra të reja financiare (vitet ’50
lajmërimi i kompjuterit furnizon me të dhëna, lehtësohet
marrja e vendimeve financiare).
Vitet ’60, ngjarje kryesore lajmërmi i teorisë së
portfolios dhe aplikimi i saj (Teoria: “risku i një pasurie
nuk duhet të vlerësohet nga devijimi i mundshëm i
kthimit, por ai do të vlerësohet në bazë të kontributit
margjinal ndaj riskut të përgjithshëm të portfolios së
pasurisë”).

13. 


Vitet ’80, informacionet për letrat me vlerë
(plasmani, dividendi, investimet dhe ristrukturimi
i korportave); por, kemi edhe përparime të
mëdha shkencore e profesionale në vlerësimin
e bizneseve në kushtet e pasigurisë.
Vitet ’90, Teoria e kostove margjinale (fillojnë të
vlerësohen vendimet mbi prodhimin, investimin
dhe biznesin në përgjithësi; Kjo teori ndhmon
identifikimin se qfarë përfitimi kërkon tregu i
kapitalit nga firmat (përcaktimet alternative).
Dekadat e fundit: globalizimi i ekonomisë dhe
aplikimi më i madh i teknologjisë informative,
sfidat themelore të menaxhmentit financiar. Në
globalizimin e eknomisë llogaritet se do të
ndikojnë këta faktorë:

14. Përmirësimi i transportit dhe komunikimit
do të ndikojë në uljen e shpenzimeve,
gjë që bën tregtinë ndërkombëtare më të
realizueshme;
 Ngritja e ndikimit politik të
konsumatorëve do të ndikojë në
zvogëlimin e barrierave tregtare;
 Presioni i konkurrencës do t’i shtyjë
firmat të shpërngulin prodhimin në
vëndet ku kanë shpenzime më të ulta.


15. ORGANIZIMI I FIRMAVE


Firmat klasifikime të ndryshme, varësisht nga kriteret;
C’është firma (biznesi)? Mendime të ndryshme:




Biznesi kuptohet si koncern tregtar ose industrial, i cili ekziston
që të veprojë në prodhim, shitje ose furnizim me të mira dhe
shërbime;
Biznesi është organizatë, e cila shfrytëzon resurset ekonomike
që të krijojë të mira dhe shërbime, të cilat i blejnë
konsumatorët;
Biznesi është një organizatë, e cila krijon dhe ofron punë për
njerëzit;
Biznesi është organizatë, e cila investon në resurse
(blen ndërtesa, makina, paguan punëtorët), me qëllim
që të krijojë më shumë para për pronarët

16. 
Sipas kriterit ligjor, dallojmë firmat:









Individuale
Ortakitë dhe
Korporatat (shoqëritë aksionare)
Firmat individuale, pronë e vetëm një pronari,
nga i cili drejtohet. Përfitimet dhe dobësitë,
meritë e tij.
Përparësitë:
Lehtësia e fillimit dhe zhvillimit të biznesit
Pronari është pronar i vetvetes
Pronari gëzon të drejtën në fitim
Tatimimi kryesisht i lehtë dhe pa tatime të
veqanta

17. 










Të metat:
Përgjegjësia e pakufizuar
Kufizimi i resurseve financiare
Vështirësitë në menaxhment
Kufizimi i rritjes dhe jetëgjatësisë i lidhur me
jetëzgjatjen e themeluesit.
Ortakitë, dy apo më shumë pronarë që bëjnë
biznes së bashku. Ortakia e plotë dhe e
kufizuar; të drejtat sipas “marrëveshjes”.
Përparësitë:
Resurse më të mëdha financiare
Aftësi më të lartë menaxhuese dhe
organizuese
Jetë më të gjatë
Tatime më të ulëta nga korporatat.

18. 









Të metat:
Përgjegjësi e pakufizuar
Jetëzgjatje e kufizuar
Probleme rreth transferimit të pronësisë
Vështirësi për të ardhur te kapitali më i madh.
Korporatat, definicioni i John Marshall: “Një krijesë artificiale, e
padukshme, e paprekshme, dhe që ekziston vetëm në ëndërrat e
ligjit”. Korporata formë e shoqërive askionare. Kapitali i një
korporate formohet nëpërmjet shitjes së aksioneve;
Përparësitë:
Menaxhimi është efikas. Është ndarë menaxhmenti dhe pronësia;
me korporatat menaxhojnë individët dhe ekipet profesionale.
Përgjegjësia është e kufizuar. Pronarët përgjigjen vetëm me
pasurinë e investuar.
Madhësia e korporatave. Kjo mundëson që korporata të ketë qasje
më të lehtë te bankat dhe burimet e tjera financiare, të ketë më
shumë ekspertë dhe specialistë, të kyqet në më shumë biznese dhe
të ulë riskun e biznesit.

19. 



Lehtësia për transferimin e pasurisë.
Transformimi dhe rritja e pronësisë bëhet
përmes shitjes së aksioneve.
Të metat:
Tatimimi i dyfishtë. Në fillim bëhet tatimimi i
fitimit të korporatës, si tatim mbi fitimin, e më
pas tatimimi i të ardhurave të aksionarëve si
tatim mbi të ardhurat. Nëqoftëse fitimi nuk
shpërndahet në formë dividendi, por ai
riinvestohet në biznes, atëherë të ardhurat e
shoqërisë aksionare tatimohen vetëm një herë.
Kostoja fillestare. Inkorporimi, apo procesi i
themelimit, mund të kërkojë shuma të mëdha
parash

20. 





Jofleksibiliteti. Korporatat e mëdha në disa raste mund të
jenë shumë jofleksibile dhe nuk mund t’u përgjigjen
ndryshimeve të tregut.
Konflikti i mundshëm. Konflikti më i mundshëm është
ndërmjet menaxhmentit dhe aksionarëve..
Korporatat kanë rëndësi të veqantë në rritjen e vlerës së
biznesit, sepse:
Përgjegjësia e kufizuar ulë riskun e investimit dhe ul
riskun e firmës për aq sa është më e madhe vlera e saj;
Vlera e firmës është e varur nga mundsitë e rritjes,
prandaj ajo është e varur nga aftësia e firmës për ta
tërhequr kapitalin.;
Vlera e një mjeti, po ashtu, varet nga likuiditeti i tij. Qfarë
nënkupton lehtësinë më të madhe për shtije të mjeteve
dhe konvertimin e tyre në para në tregun e letrave me
vlerë.

21. 





Zgjerimi i korporatave bëhet në dy forma:
(a) Forma merxher dhe
(b) Forma e zotërimit .
- Forma merxher nënkupton kur dy korporata
formojnë një korporatë të përbashkët.
- Kjo është formë e lidhjes ndërmjet
korporatave.
- Qëllimi kryesor i këtyre korporacioneve është
plasmani më i volitshëm i kapitalit.

22. Format themelore të korporatave merxher
janë :
 (1) vertikale, kur procesi fillon me nxjerrjen
e lëndëve të para, përpunimin deri te
finalizimi i produkteve të gatshme;
 (2) horizontale, kur bashkohen korporatat
e degëve të ngjashme, me qëllim
specializimi, kooperimi etj.;
 (3) konglomerat, bashkim i firmave të
fushave të ndryshme, me qëllim që të
arrihet ekonomia e vëllimit.


23. 
Forma e zotërimit paraqet blerjen e
pasurisë dhe obligimeve të një korporate
nga një korporatë tjetër.

24. Organizimi i financave të firmës
mvaret nga madhësia e firmës (në
organizata të vogla mbulohet nga
departamenti i firmës, kurse tek të
mëdhatë financat ndahen nga
kontabiliteti).
 Tek kompanitë financat ndahen në dy
paralele:
 Thesari dhe
 Kontrolli.


25. Thesari bëjnë pjesë: menaxhimi i
aktiviteteve financiare, planifikimi
financiar, arka, marrja e vendimeve
financiare, kreditë dhe portfolio e
investimeve.
 Kontrolli: aktivitetet kontabël (tatimet,
baza e të dhënave, kontabiliteti i
shpenzimeve dhe kontabiliteti financiar).


26. 








Përgjegjësitë e thesarit (disa sosh):
Relacionet bankare
Menaxhimi i parasë (kesh-it)
Planifikimi i strukturës së kapitalit
Menaxhimi i kredisë
Pagimi i dividendit
Kreditimi i konsumatorëve
Menaxhimi i fondeve të pensioneve
Menaxhimi i sigurimeve

27. 








Përgjegjësitë e kontrollit (disa sosh):
Kontabiliteti i shpenzimeve
Kontabiliteti financiar
Hartimi i raporteve financiare
Auditimi i brendshëm
Listat e pagave
Ruajtja e dokumenteve financiare
Hartimi i buxhetit
Menaxhimi i tatimeve

28. Marrëdhëniet financiare me qeverinë
 Marrëdhëniet me ekonominë botërore
 Marrëdhëniet me tregun financiar dhe
bankat
 Marrëdhëniet financiare midis firmave
 Marrëdhëniet financiare me punonjësit
 Marrëdhëniet me klientët


29. VENDIMET MBI FINANCIMIN
Funksionet e financave të firmës
 Financat e firmës përfshijnë tri fusha
themelore:
 investimet
 financimin dhe
 dividendin

Vendimi mbi investimin
 Vendimi mbi financimin
 Vendimi mbi dividendin


30. Strategjia financiare e firmës







Strategjia e firmës është rrjedhë e aksioneve,
që përfshin specifikimin e resurseve të
nevojshme për të arritur objektivat e veqanta.
Strategjia përfshin:
Aktivitetet organizative
Ambientin ku kryhen operacionet
Ndërlidhjen e aktiviteteve organizative me
potencialin e resurseve
Vendimet lidhur me alokimin e resurseve
Efektet e vendimeve operative.

31. Strategjia: afatshkurtër dhe afatgjatë.
 Në formulimin e strategjisë ndikojnë këta
faktorë:
 Faktorët e rrethinës
 Ndikimet nga grupet e interesit (pronarët,
aksionarët) dhe lokacionet e brendshme
 Objektivat ekonomike
 Përgjegjësitë sociale të organizatës


32. Procedura e vendimmarrjes
financiare





Menaxhimi financiar pjesë e menaxhimit të
përgjithshëm
Politika financiare pjesë integrale e politikës
ekonomike të ndërmarrjes
Vendimmarrja financiare pjesë funksionale e
procesit global të marrjes së vendimeve në
afarizmin e ndërmarrjes
Vendimmarrja financiare shumë e
rëndësishme e menaxhmentiti financiar, krijon
parakushte për zhvillim operativ financiar
Vendimmarrja financiare çelës për zgjidhje
alternativash, në rastet e politikave financiare

33. Fushat e vendimmarrjes
financiare
1Analiza e
financimeve
2Menaxhimi i i kapitalit
punues
3Burimet dhe kostoja e
fondeve
4Përcaktimi i strukturës së
kapitalit
5Politika e dividendit
6Analiza e riskut dhe kthimit
Disiplinat primare:
1.Kontabiliteti
2.Makroekonomia
3.Mikroekonomia
Disiplinat e afërta:
1Marketingu
2Prodhimi
3Metodat
kuantitative

34. 






Hapat e marrjes së vendimeve financiare:
Formulimi i objektivave dhe politikave të firmës
Idntifikohen shtigjet e mundshme të aksionit
Sigurohen të dhënat dhe informatat relevante
për të vendosur
Analizohen, vlerësohen të dhënat dhe merret
vendimi
Zbatohet vendimi dhe
Monitorohen efektet e vendimit.

35. Objektivat financiare






Formulimi i objektivave dhe politikave të firmës
Idntifikohen shtigjet e mundshme të aksionit
Sigurohen të dhënat dhe informatat relevante
për të vendosur
Analizohen, vlerësohen të dhënat dhe merret
vendimi
Zbatohet vendimi dhe
Monitorohen efektet e vendimit.