Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                         Trang 1


A. Sè liÖu ®Ò bµi.
S¬ ®å 8.b
1. S¬ ®å tÝnh.
   C«ng tr×nh lµ trô thÐp tiÕt diÖn h×nh vµnh khuyªn ®−îc ngµm th¼ng ®øng vµo nÒn ®Êt, chÞu t¶i träng
sãng t¸c ®éng theo ph−¬ng vu«ng gãc.




                                          H×nh1: S¬ ®å tÝnh.

2. Sè liÖu c«ng tr×nh.
       d, m        a, m       D, m        b, m
        30         14           6         0.04

3. Sè liÖu t¶i träng.
      N, KN        m, t
      25000        70

4. Sè liÖu sãng
      Hs, m       To, s
        8.5        8.4

5. Yªu cÇu.
   TÝnh ®é tin cËy theo c−êng ®é t¹i ch©n trô.




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                              Trang 2


B. Ph−¬ng ph¸p tÝnh.
§Þnh h−íng chung:
    ViÖc x¸c ®Þnh ®é tin cËy theo c−êng ®é t¹i ch©n trô dùa trªn quan ®iÓm coi t−¬ng t¸c gi÷a sãng –
trô lµ ®éng ngÉu nhiªn. XuÊt ph¸t tõ ®ã cã thÓ chia ra c¸c c«ng ®o¹n tÝnh to¸n nh− sau:

    − X¸c ®Þnh phæ sãng;

    − TÝnh t¶i träng sãng t¸c ®éng lªn trô;

    − Qui ®æi t¶i träng vµ khèi l−îng vÒ nót;

    − X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña øng suÊt ch©n trô;

    − TÝnh ®é tin cËy;

   ë ®©y xoay quanh vÊn ®Ò xÐt bµi to¸n dao ®éng ngÉu nhiªn mét bËc tù do. Ta lÇn l−ît gi¶i quyÕt
tõng vÊn ®Ò nh− sau:

1. X¸c ®Þnh phæ sãng.
    Gäi η lµ ®é lÖch cña mÆt n−íc so víi mùc n−íc tÜnh.
    XÐt phæ sãng th«ng dông Pierson – Moskowitz:

                             A                 B
               Sηη (ω ) =            * exp(−        );                                   (1.1)
                             ω   5
                                               ω4
trong ®ã:

    ω – tÇn sè vßng cña sãng;
    A, B lµ c¸c th«ng sè cña phæ ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau:

                       H s2      H s2
               A = 4π * 4 = 124 * 4 ;
                         3
                                                                                         (1.2)
                       T0        T0

                    16π 3         1
               B=      4
                          = 496 * 4 ;                                                    (1.3)
                     T0          T0

    Hs – chiÒu cao sãng ý nghÜa;
    T0 – chu kú sãng;

2. X¸c ®Þnh t¶i träng sãng.

∗   C«ng thøc Morison tÝnh t¶i träng sãng:
    XÐt cét th¼ng ®øng cã ®−êng kÝnh D. Gäi q lµ t¶i träng sãng trªn ®¬n vÞ chiÒu dµi cña cét.
    C«ng thøc Morison:




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                           Trang 3

                          1                ρc πD 2
                   q=       ρcd D v x v x + i      ax ;                               (2.1)
                          2                   4
trong ®ã:

    ρ – mËt ®é n−íc biÓn;
    cd, ci – c¸c hÖ sè;
    D – ®−êng kÝnh trô;
    vx, ax – vËn tèc vµ gia tèc theo ph−¬ng ngang cña phÇn tö n−íc do sãng g©y nªn;
    C«ng thøc Morison ®−îc tuyÕn tÝnh hãa d−íi d¹ng:

                             8
                q = CD           σ v v x + CI a x ;                                   (2.2)
                             π      x




trong ®ã:
    CD – h»ng sè c¶n vËn tèc ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau:

                          1
                CD =        ρcd D ;                                                   (2.3)
                          2
    CI – h»ng sè qu¸n tÝnh ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau:

                          ρciπD 2
                CI =                ;                                                 (2.4)
                            4

    σ v – ®é lÖch chuÈn cña qu¸ tr×nh ngÉu nhiªn vx;
      x




∗   X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña vËn tèc theo ph−¬ng ngang:
   Trong c«ng thøc cña Morison cã chøa thµnh phÇn vËn tèc vµ gia tèc theo ph−¬ng ngang cña phÇn tö
n−íc do sãng g©y nªn. Sö dông lý thuyÕt sãng Airy ta cã:

    − VËn tèc phÇn tö n−íc theo ph−¬ng ngang:
                             ch( kz )
                vx = ω *              η;                                              (2.5)
                             sh( kd )

    − Gia tèc phÇn tö n−íc theo ph−¬ng ngang:
                                 ch( kz )
                a x = iω 2 *              η;                                          (2.6)
                                 sh( kd )

trong ®ã:
    k – sè sãng ®−îc tÝnh tõ c«ng thøc:

                ω = gk tanh(kd ) ;                                                    (2.7)

    z – cao ®é cña phÇn tö n−íc;


Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                                Trang 4

       d – ®é s©u n−íc tÜnh;

       η – ®é lÖch cña phÇn tö n−íc so víi mùc n−íc tÜnh;
       Tõ c«ng thøc tÝnh vx ta x¸c ®Þnh ®−îc mËt ®é phæ cña vËn tèc theo ph−¬ng ngang nh− sau:
                                                2
                                 ⎡    ch( kz ) ⎤
                  S vxvx       = ⎢ω *            * Sηη ;                                   (2.8)
                                 ⎣    sh( kd ) ⎥
                                               ⎦
       Tõ ®©y x¸c ®Þnh ®−îc ®é lÖch chuÈn theo c«ng thøc sau:
                                 ∞                  2
                                   ⎡    ch( kz ) ⎤
                  σv           = ∫ ⎢ω *            * Sηη (ω ) dω ;
                           2
                                                                                           (2.9)
                       x
                                 0 ⎣
                                        sh( kd ) ⎥
                                                 ⎦

∗      C¸ch tÝnh gÇn ®óng gi¸ trÞ ®é lÖch chuÈn cña vËn tèc theo ph−¬ng ngang:

       ViÖc tÝnh σvx cã thÓ tÝnh mét c¸ch gÇn ®óng theo c«ng thøc sau:
                  ∞                     n

                  ∫ g ( x)dx ≈ ∑ wi e i g ( xi ) ;
                                     x
                                                                                          (2.10)
                  0                    i =1


       Víi n = 10 ta cã b¶ng sè liÖu sau:

                                                        i       xi      Wi * e xi

                                                        1    0.13779    0.354009

                                                        2    0.72945    0.319202

                                                        3    1.80834    1.330289

                                                        4    3.40143    1.863064

                                                        5    5.55249    2.450256

                                                        6    8.33015    3.122764

                                                        7    11.84379   3.934153

                                                        8    16.27926   4.992415

                                                        9    21.99659   6.572202

                                                        10   29.92069   9.784696

                                        B¶ng 1: B¶ng tÝnh gÇn ®óng tÝch ph©n víi n = 10

∗      X¸c ®Þnh giíi h¹n tÝnh t¶i träng sãng:
       TiÕn hµnh x¸c ®Þnh giao ®iÓm cña sãng víi trô, vµ chØ tÝnh t¶i träng sãng tõ ®iÓm nµy xuèng ch©n
trô.
       C«ng thøc x¸c ®Þnh cao ®é cña giao ®iÓm so víi ch©n trô:

                  ztt = d + νH 1%                                                         (2.11)


Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                                Trang 5

trong ®ã:
    d – ®é s©u n−íc tÜnh;

    ν – h»ng sè (ν = 0.5 nÕu tÝnh víi sãng Airy; ν = 0.7 víi sãng Stoke);
    H1% – chiÒu cao sãng ®¶m b¶o 1%, ®−îc tÝnh theo c«ng thøc sau:

               H 1% = 1.5175 * H s ;                                                      (2.12)

trong ®ã:
    Hs – chiÒu cao sãng ®¸ng kÓ;

∗   C¸ch x¸c ®Þnh gÇn ®óng t¶i träng sãng:
    Trªn thùc tÕ th× t¶i träng sãng ph©n bè trªn cét cã d¹ng lµ ®−êng cong (H×nh2).
   Tuy nhiªn viÖc x¸c ®Þnh ®óng d¹ng cña ®−êng t¶i träng sãng kh¸
phøc t¹p. Do ®ã ta dïng ph−¬ng ph¸p tÝnh gÇn ®óng sau:

   − Chia ®o¹n cét chÞu t¶i träng sãng thµnh c¸c ®o¹n nhá, trªn mçi
®o¹n nµy coi t¶i träng sãng lµ ph©n bè ®Òu.

   − X¸c ®Þnh t¶i träng ph©n bè ®Òu theo c«ng thøc Morison víi
®iÓm cÇn xÐt lµ trung ®iÓm cña c¸c ®o¹n.

3. Qui ®æi khèi l−îng vµ t¶i träng vÒ nót.
    ViÖc qui ®æi t¶i träng vµ khèi l−îng vÒ nót dùa trªn ph−¬ng ph¸p
phÇn tö h÷u h¹n. Coi vËt thÓ liªn tôc lµ mét tËp hîp nhiÒu phÇn tö
nhá h¬n, cã sè l−îng, kÝch th−íc h÷u h¹n. Gi¶ thiÕt r»ng c¸c phÇn tö
chØ liªn kÕt víi nhau ë c¸c nót. Khi ®ã c¸c t¶i träng (trong vµ ngoµi)
cïng víi khèi l−îng (b¶n th©n èng, n−íc kÌm, n−íc trong èng...) sÏ
®−îc qui ®æi vÒ c¸c nót nµy.
    §èi víi mçi phÇn tö riªng biÖt, t¶i träng nót ®−îc x¸c ®Þnh dùa H×nh2: T¶i träng sãng thùc tÕ.
trªn sù phÊn bè t¶i träng theo chiÒu dµi phÇn tö hoÆc c¸c ®o¹n cña
phÇn tö ®ã. T−¬ng tù ®èi víi khèi l−îng còng theo chiÒu dµi phÇn tö (khèi l−îng b¶n th©n) hoÆc theo
c¸c ®o¹n cña phÇn tö ®ã (khèi l−îng n−íc kÌm, n−íc trong èng...) khi phÇn tö nöa ch×m. Cuèi cïng, t¶i
träng nót vµ khèi l−îng nót ®−îc tÝnh nh− tæng c¸c lùc nót vµ khèi l−îng nót cña c¸c phÇn tö qui tô t¹i
nót ®ang xÐt.

∗   Qui ®æi khèi l−îng vÒ nót.

    XÐt mét phÇn tö i – j d¹ng thanh cã chiÒu dµi l, tiÕt diÖn A kh«ng ®æi, khèi l−îng riªng lµ ρ.




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                                  Trang 6




                                   H×nh 3: S¬ ®å qui ®æi khèi l−îng vÒ nót.
    Khi ®ã khèi l−îng qui ®æi vÒ ®Çu i vµ ®Çu j sÏ lµ:

                            1
                miqd = mqd = lAρ ;
                        j                                                                    (3.1)
                            2

∗   Qui ®æi t¶i träng vÒ nót.
    XÐt mét phÇn tö i – j cã t¶i ph©n bè nh− bªn d−íi.




                                    H×nh 4: S¬ ®å qui ®æi t¶i träng vÒ nót.

   Khi qui ®æi t¶i vÒ nót ta ®−îc c¸c lùc quy ®æi lµ Fi, Mi t¹i ®Çu i vµ Fj, Mj t¹i ®Çu j. C¸c t¶i träng nót
nµy cã thÓ x¸c ®Þnh theo nguyªn t¾c cña søc bÒn vËt liÖu. Gi¶ sö cÇn x¸c ®Þnh Fj ta lµm nh− sau: x¸c
®Þnh m«men t¹i ®Çu i, ®em chia cho c¸nh tay ®ßn l ta ®−îc Fj.

                             a          b               c
                       q1a     + q2b(a + ) + q3c(a + b + )
                Fj =         2          2               2 ;                                  (3.2)
                                         l

4. X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn øng suÊt ch©n trô.
    XÐt dao ®éng cña cét lµ cña hÖ mét bËc tù do víi ®iÓm khèi l−îng ®Æt t¹i ®Ønh cét.

∗   Ph−¬ng tr×nh vi ph©n m« t¶ dao ®éng ngÉu nhiªn 1 bËc tù do cña cét:

                mu ′′ + cu ′ + ku = Ftd ;                                                    (4.1)

trong ®ã:


Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                         Trang 7

    m – khèi l−îng cña nót;
    c – hÖ sè c¶n cña m«i tr−êng;
    k – ®é cøng cña cét;
    Ftd – lùc tËp trung ®Æt t¹i nót;
    u – chuyÓn vÞ cña nót;
    NÕu bá qua ¶nh h−ëng c¶n kÕt cÊu vµ m«i tr−êng ta cã ph−¬ng tr×nh:

                mu ′′ + ku = Ftd ;                                                  (4.2)

∗   BiÓu thøc phæ cña chuyÓn vÞ nót:
                                          2
                Suu (ω ) = H (iω ) * S Ftd Ftd ;                                    (4.3)

trong ®ã:

    H(iω) – hµm truyÒn ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau:

                            2      1          1
                 H (iω ) =            *             ;                                        (4.4)
                                  k ⎡ ⎛ ⎞2 ⎤2
                                    2
                                              ω
                                        ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥
                                             ⎜ω ⎟
                                        ⎢ ⎝ 0⎠ ⎥
                                        ⎣         ⎦
trong ®ã:

    ω – tÇn sè vßng cña sãng;

    ω0 – tÇn sè vßng dao ®éng riªng;

∗   X¸c ®Þnh phæ m«men ch©n cét:
    XÐt lùc Ftd ®Æt t¹i ®Ønh cét (H×nh 4c). Cét lµm viÖc nh− mét dÇm consol. Theo
lý thuyÕt c¬ kÕt cÊu th× chuyÓn vÞ u t¹i ®Ønh cét sÏ lµ:

                      Ftd l 3
                u=            ;                           (4.5)
                      3EJ
    MÆt kh¸c ta cã m«men t¹i ch©n cét lµ:

                M 0= Ftd l ;                               (4.6)
                                                                                    H×nh 5:
    Tõ ®©y ta cã mèi quan hÖ gi÷a M0 vµ u:

                           3EJ
                M 0=           u;                                                   (4.7)
                            l2
    Suy ra phæ m«men ch©n cét:
                                      2
                             ⎡ 3EJ ⎤
                S M 0M 0   = ⎢ 2 ⎥ * Suu ;                                          (4.8)
                             ⎣ l ⎦


Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                          Trang 8

    KÕt hîp víi (4.3) ta ®−îc:
                                       2
                           ⎡ 3EJ ⎤        2
                S M 0M 0 = ⎢ 2 ⎥ * H (iω ) * S Ftd Ftd ;                             (4.9)
                           ⎣ l ⎦

∗   X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña øng suÊt ch©n trô:

    BiÓu thøc x¸c ®Þnh øng suÊt ch©n cét σ0 do m«men ch©n cét M0 g©y ra:

                           M0
                σ0 =          ;                                                     (4.10)
                           W
trong ®ã:
    W – m«men kh¸ng uèn t¹i ch©n cét;
    Suy ra:
                                   2
                             ⎡1⎤
                Sσ 0σ 0    = ⎢ ⎥ * S M0M0 ;                                         (4.11)
                             ⎣W ⎦

    Ph−¬ng sai cña øng suÊt ch©n cét lµ:
                            ∞                 ∞       2
                                                 ⎡1⎤
                σσ2
                          = ∫ Sσ 0σ 0 (ω )dω = ∫ ⎢ ⎥ * S M 0 M 0 (ω ) dω ;          (4.12)
                                               0 ⎣
                      0
                            0
                                                   W⎦

5. X¸c ®Þnh ®é tin cËy.
   V× coi sãng lµ qu¸ tr×nh ngÉu nhiªn dõng, chuÈn vµ ªg«®ic nªn c¸c gi¸ trÞ trung b×nh cña sãng lµ
b»ng kh«ng. Tõ ®ã suy ra gi¸ trÞ trung b×nh cña m«men ch©n cét M = 0 , suy tiÕp ra øng suÊt do
m«men g©y ra nµy còng b»ng kh«ng.

    Gäi β lµ chØ sè ®é tin cËy th× øng suÊt tÝnh to¸n ch©n cét lµ:

                            N
                σ0 =
                 tt
                              + βσ σ 0 ;                                             (5.1)
                            A
trong ®ã:
    N – lùc däc tËp trung t¹i ®Ønh cét;
    A – tiÕt diÖn cét;


    X¸c ®Þnh β theo ®iÒu kiÖn bÒn:

                σ0 ≤ R ;
                 tt



    suy ra:
                N
                  + βσ σ 0 ≤ R;                                                      (5.2)
                A


Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                              Trang 9

trong ®ã:
   R – c−êng ®é cho phÐp cña vËt liÖu;

   X¸c ®Þnh ®−îc β, tra b¶ng sÏ t×m ®−îc ®é tin cËy cña øng suÊt t¹i ch©n cét.
   §Õn ®©y bµi to¸n ®−îc gi¶i quyÕt xong !




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                         Trang 10


C. Thùc hiÖn tÝnh.
1. X¸c ®Þnh phæ sãng.
    TÝnh c¸c th«ng sè phæ cña sãng theo (1.2) vµ (1.3):

                            8.52
                   A = 124 * 4 = 1.8;
                            8.4

                                 1
                   B = 496 *          = 0.1;
                                8.4 4
    Thay vµo (1.1) ®−îc biÓu thøc x¸c ®Þnh phæ sãng:
                                1.8               0.1
                   Sηη (ω ) =           * exp(−         );
                                ω   5
                                                  ω4

2. TÝnh t¶i träng sãng.

∗   X¸c ®Þnh giíi h¹n tÝnh t¶i träng sãng:
    Sö dông lý thuyÕt sãng Airy:
    TÝnh H1% theo (2.2):

                   H 1% = 1.5175 * 8.5 = 13( m);

    Thay vµo (2.1):

                   ztt = 30 + 0.5 * 13 = 36.5( m);

    Nh− vËy ta sÏ tÝnh t¶i träng sãng tõ ®é cao 36.5 (m) trë xuèng ch©n cét.

∗   X¸c ®Þnh t¶i träng sãng:
    Mét c¸ch gÇn ®óng cã thÓ chia ®o¹n cét cÇn tÝnh t¶i träng sãng thµnh
c¸c ®o¹n nhá (H×nh 6) ®Ó tÝnh.

    − Cho Ci = 2, Cd = 1;

           γ        10         ⎡ KNs 2 ⎤
    − ρ=       =        = 1.02 ⎢ 4 ⎥;
           g       9.81        ⎣ m ⎦

                         3.14 * 6 2         ⎡ KNs 2 ⎤
    − C I = 1.02 * 2 *              = 57.65 ⎢ 2 ⎥;
                            4               ⎣ m ⎦

               1                       ⎡ KNs 2 ⎤                               H×nh 6: S¬ ®å ph©n bè
    − CD =       * 1.02 * 1 * 6 = 3.06 ⎢ 3 ⎥;
               2                       ⎣ m ⎦                                      t¶i träng sãng.




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                                                              Trang 11

    Sö dông b¶ng tÝnh gÇn ®óng tÝch ph©n víi n = 10 ®Ó tÝnh ®é lÖch chuÈn cña vËn tèc phÇn tö n−íc
theo ph−¬ng ngang ta cã b¶ng kÕt qu¶ sau:
                                                            z1 = 5.875                        z2= 17.625                       z3= 30
                        ωi
i      ωi     Wi * e          Sηη       k
                                                   g1i         Wi * eωi * g1i        g2i         Wi * eωi * g 2i     g3i       Wi * eωi * g 3i

1    0.1378    0.35401       1E-116   0.0081    1.55E-116          1.34E-117     1.6E-116            1.37E-117     1.6E-116        1.42E-117

2    0.7295    0.3192        6.1221   0.0577    0.4877098          0.155651      1.064715            0.3398003     3.693831        1.1788745

3    1.8083    1.33029       0.0922   0.3333    3.248E-08          4.328E-08     7.87E-05            0.0001049     0.301085        0.4011594

4    3.4014    1.86306       0.004    1.1794    8.816E-27          1.645E-26     9.6E-15             1.791E-14     0.045631        0.0851513

5    5.5525    2.45026       0.0003   3.1427    1.468E-68          3.603E-68     1.74E-36            4.273E-36     0.010497        0.0257617

6    8.3302    3.12276       4E-05    7.0735    1.86E-151          5.82E-151     2.89E-79            9.043E-79     0.003109        0.009724

7    11.844    3.93415       8E-06    14.2992   2.5E-303           9.86E-303     2.2E-157            8.52E-157     0.001082        0.0042624

8    16.279    4.99242       2E-06    27.0147      0                     0           0                     0          0                 0

9    21.997    6.5722        3E-07    49.3221      0                     0           0                     0          0                 0

10   29.921    9.7847        8E-08    91.2587      0                     0           0                     0          0                 0

                                                         σ1vx = 0.3945605                  σ2vx = 0.583064                σ3vx = 1.305491

               B¶ng 2: B¶ng tÝnh c¸c ®é lÖch chuÈn vËn tèc cña phÇn tö n−íc theo ph−¬ng ngang.


     Tõ c¸c biÓu thøc (2.2) – (2.6) cïng víi kÕt qu¶ ë b¶ng trªn ta x¸c ®Þnh ®−îc:
                                                               ch( k * 5.875)
                   q1 = (1.93 * ω + 57.65 * iω 2 ) *                          *η ;
                                                                sh( k * 30)

                                                              ch( k * 17.625)
                   q2 = (2.85 * ω + 57.65 * iω 2 ) *                          *η ;
                                                                sh( k * 30)

                                                              ch( k * 30)
                   q3 = (6.38 * ω + 57.65 * iω 2 ) *                      *η ;
                                                              sh( k * 30)

3. Qui ®æi t¶i träng vµ khèi l−îng vÒ nót.

∗    Qui ®æi khèi l−îng vÒ nót.
    XÐt hÖ mét bËc tù do, ®iÓm khèi l−îng tËp trung t¹i ®Ønh cét. Bá qua khèi l−îng n−íc kÌm vµ coi
trong cét kh«ng cã n−íc.
     Khèi l−îng b¶n th©n qui ®æi theo (3.1):

                              1               (6 2 − 5.96 2 ) 78.5
                   mqd =        * 44 * 3.14 *                *      = 66.11 (tÊn);
                              2                      4         9.81
     Suy ra khèi l−îng tËp trung t¹i ®Ønh cét:

                   m = 70 + 66.11 = 136.11 (tÊn);

Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                         Trang 12

∗   Qui ®æi t¶i träng vÒ nót.
    Sö dông (3.2) x¸c ®Þnh t¶i träng t−¬ng ®−¬ng qui ®æi t¹i ®Ønh cét:

          ⎡                          ch( k * 5.875)       ⎤
          ⎢(3.03 * ω + 90.45 * iω ) * sh( k * 30)
                                 2
                                                          ⎥
          ⎢                                               ⎥
          ⎢                               ch( k * 17.625) ⎥
    Ftd = ⎢+ (13.41 * ω + 271.34 * iω ) *
                                     2
                                                            *η;
                                             sh( k * 30) ⎥
          ⎢                                               ⎥
          ⎢                               ch( k * 30)     ⎥
          ⎢+ (56.55 * ω + 510.99 * iω ) * sh( k * 30)
                                     2
                                                          ⎥
          ⎣                                               ⎦
                                                                                 H×nh 7: Quy ®æi t¶i
    Nh− vËy s¬ ®å t−¬ng ®−¬ng sÏ nh− H×nh 7.                                        träng vÒ nót.
4. X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn øng suÊt ch©n c«ng tr×nh.

∗   X¸c ®Þnh c¸c ®¹i l−îng trong ph−¬ng tr×nh dao ®éng hÖ mét bËc tù do:
   Gi¶ sö ®Æt mét lùc P=1KN ®Æt t¹i ®Ønh cét (H×nh 8). Cét lµm viÖc nh− mét
dÇm consol, theo lý thuyÕt c¬ häc kÕt cÊu ta tÝnh ®−îc chuyÓn vÞ t¹i ®Ønh cét:

                          P * l3
                 δ11 =           ;
                          3EJ
trong ®ã:

                 J=
                      3.14
                       32
                                    [               ]
                           * 6 4 − (6 − 0.04) = 3.36( m4 );
                                             4




                             1 * 443
suy ra:          δ11 =             8
                                           = 4.024 * 10−5 ( m);                        H×nh 8:
                       3 * 2.1 * 10 * 3.36
    Tõ ®©y suy ra:

    − ®é cøng:

                         1              1                 ⎡ KN ⎤
                 k=            =                = 24849.7 ⎢      ;
                      δ                                   ⎣ m ⎥
                                             −5
                          11       0.44 * 10                   ⎦

    − tÇn sè vßng dao ®éng riªng:

                               k   24849.7         ⎡1⎤
                 ω0 =            =         = 13.51 ⎢ ⎥ ;
                               m   136.11          ⎣ s⎦

∗   X¸c ®Þnh phæ m«men ch©n trô:
    X¸c ®Þnh hµm truyÒn theo (4.4):




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                                       Trang 13

                            2          1              1
                 H (iω ) =                   *
                                    24849.7 ⎡ ⎛ ω ⎞ 2 ⎤ 2 ;
                                           2

                                               ⎢1 − ⎜    ⎟ ⎥
                                               ⎢ ⎝ 13.51 ⎠ ⎥
                                               ⎣           ⎦
    X¸c ®Þnh phæ cña lùc t−¬ng ®−¬ng:

S FtdFtd =
⎧⎧                                                                              ω      ⎫
                                                                                         2
                                                                                              ⎫
⎪⎨[3.03 * ch( k * 5.875) + 13.41 * ch( k * 17.625) + 56.55 * ch( k * 30)]*             ⎬   + ⎪
⎪⎩                                                                         sh( k * 30) ⎭      ⎪
⎨                                                                                            2⎬
                                                                                                * Sηη ;
⎪⎧                                                                                  ω2      ⎫ ⎪
⎪⎨[90.45 * ch( k * 5.875) + 271.34 * ch( k * 17.625) + 510.99 * ch( k * 30)]* sh( k * 30) ⎬ ⎪
⎩⎩                                                                                          ⎭ ⎭

    Thay vµo (4.9) ®−îc phæ cña m«men ch©n cét:
                                               1
                 S M 0M 0 = 1936 *                    2
                                                          * S FtdFtd ;
                                      ⎡ ⎛ ω ⎞2 ⎤
                                      ⎢1 − ⎜    ⎟ ⎥
                                      ⎢ ⎝ 13.51 ⎠ ⎥
                                      ⎣           ⎦

∗   X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña øng suÊt ch©n cét:
    M«men chèng uèn cña cét:

                        π          ⎡ ⎛ D ⎞4 ⎤
                W=         * D 3 * ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥
                        32         ⎢ ⎝d⎠ ⎥
                                   ⎣        ⎦
                   3.14 3 ⎡ ⎛ 5.96 ⎞ ⎤
                                     3

                 =     * 6 * ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥ = 0.5596(m );
                                                  3

                    32       ⎢ ⎝ 6 ⎠ ⎥
                             ⎣         ⎦
    Suy ra:
                                1
Sσ 0σ 0 = 6182.33 *                    2
                                           *
                      ⎡ ⎛ ω ⎞2 ⎤
                      ⎢1 − ⎜    ⎟ ⎥
                      ⎣ ⎝ 13.51 ⎠ ⎥
                      ⎢           ⎦
⎧⎧                                                                              ω      ⎫
                                                                                         2
                                                                                              ⎫
⎪⎨[3.03 * ch( k * 5.875) + 13.41 * ch( k * 17.625) + 56.55 * ch( k * 30)]*             ⎬   + ⎪
⎪⎩                                                                         sh( k * 30) ⎭      ⎪
⎨                                                                                            2⎬
                                                                                                * Sηη ;
⎪⎧                                                                                  ω2      ⎫ ⎪
⎪⎨[90.45 * ch( k * 5.875) + 271.34 * ch( k * 17.625) + 510.99 * ch( k * 30)]* sh( k * 30) ⎬ ⎪
⎩⎩                                                                                          ⎭ ⎭




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                              Trang 14

      Sö dông ph−¬ng ph¸p tÝnh tÝch ph©n gÇn ®óng víi n=10 ta tÝnh ®−îc:



  i            ωi                Wi * eωi        Sηη             k            g        Wi * eωi * g1i

  1         0.1378               0.354         1E-116        0.0081        6E-111        2E-111

  2         0.7295               0.3192        6.1221        0.0577        7E+07         2.3E+07

  3         1.8083               1.3303        0.0922        0.3333        2E+07         2.6E+07

  4         3.4014               1.8631         0.004        1.1794        1E+07         2.1E+07

  5         5.5525               2.4503        0.0003        3.1427        8E+06         1.9E+07

  6         8.3302               3.1228         4E-05        7.0735        7E+06         2.1E+07

  7         11.844               3.9342         8E-06        14.299        9E+06         3.7E+07

  8         16.279               4.9924         2E-06        27.015           0              0

  9         21.997               6.5722         3E-07        49.322           0              0

 10         29.921               9.7847         8E-08        91.259           0              0
                                                                             Σ=        28653749266

                              B¶ng 3: B¶ng tÝnh ®é lÖch chuÈn øng suÊt t¹i ch©n trô.


Tõ b¶ng tÝnh suy ra:

                                            ⎡ KN ⎤
                    σ σ = 169274.18 ⎢ 2 ⎥;
                       0
                                    ⎣m ⎦
5. X¸c ®Þnh ®é tin cËy.
      Theo (5.2):
                             25000
                    σ0 =
                     tt
                                    + β * 169274.18 ≤ 420000 ;
                           0.375544
      TÝnh ®−îc:
                    β = 2.09 ;

      Tra b¶ng ta ®−îc §é tin cËy P=99.81%.




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
Bµi TËp Lín : Lý thuyÕt ®é tin cËy.                                                            Trang 15


D. NhËn xÐt.
    §é Tin CËy vµ Tuæi Thä Mái cña kÕt cÊu lµ nh−ng th«ng sè quan träng cÇn ®−îc x¸c ®Þnh ngay
trong giai ®o¹n thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Tõ hai th«ng sè nµy gióp ta ®¸nh gi¸ ®−îc ®−îc ®é æn ®Þnh vµ ®é
bÒn cña c«ng tr×nh tr−íc nh÷ng t¶i träng do giã, sãng... t¸c ®éng trong thêi gian tån t¹i cña c«ng tr×nh.

    ë trªn ta ®· xÐt mét vÝ dô ®¬n gi¶n lµ cét trô ngµm vµo ®Êt chÞu t¶i träng do sãng ®−îc thÓ hiÖn
theo phæ Pierson – Moskowitz.

   X¸c ®Þnh ®−îc ChØ sè ®é tin cËy lµ β = 2.09 t−¬ng øng cho §é tin cËy lµ 99.81%.
    NhËn thÊy r»ng ®é tin cËy cña c«ng tr×nh còng ch−a ph¶i lµ cao. §Ó ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn bÒn vµ æn
®Þnh cña c«ng tr×nh ta cÇn cã mét sè biÖn ph¸p n©ng cao §é tin cËy hay còng ®ång nghÜa víi viÖc n©ng
chØ sè β lªn. Theo qui t¾c 3σ th× cÇn n©ng β lªn c¸c gi¸ trÞ lín h¬n 3.
    XÐt cïng sè liÖu ®Çu bµi vÒ sãng, kÝch th−íc, vËt liÖu thÐp lµm c«ng tr×nh th× vÒ c¬ b¶n ta chØ cÇn
thay ®æi tiÕt diÖn cét trô lµ gi¶i quyÕt ®−îc vÊn ®Ò. Sau ®©y ®Ò xuÊt mét sè ph−¬ng ¸n:



                            Ph−¬ng ¸n        D, m        b, cm             β

                                1              6            5          3.21

                                2              5           8.5         3.09


                                3              4            7          3.09


                                4              3            7          3.45



   Tõ c¸c ph−¬ng ¸n trªn ta thÊy chän ph−¬ng ¸n 3 lµ hîp lý h¬n c¶ !
   ThËt ra viÖc thay ®æi nµy chØ hîp lý trong ®iÒu kiÖn ta ®· gi¶ thiÕt:

   − Bá qua ¶nh h−ëng c¶n nhít cña m«i tr−êng;

   − Bá qua l−îng n−íc kÌm;

   − Bá qua l−îng n−íc cã trong èng;
   trong khi chóng cã liªn quan rÊt nhiÒu ®Õn tiÕt diÖn cña cét.




Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB

Ly thuyet do tin cay

  • 1.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 1 A. Sè liÖu ®Ò bµi. S¬ ®å 8.b 1. S¬ ®å tÝnh. C«ng tr×nh lµ trô thÐp tiÕt diÖn h×nh vµnh khuyªn ®−îc ngµm th¼ng ®øng vµo nÒn ®Êt, chÞu t¶i träng sãng t¸c ®éng theo ph−¬ng vu«ng gãc. H×nh1: S¬ ®å tÝnh. 2. Sè liÖu c«ng tr×nh. d, m a, m D, m b, m 30 14 6 0.04 3. Sè liÖu t¶i träng. N, KN m, t 25000 70 4. Sè liÖu sãng Hs, m To, s 8.5 8.4 5. Yªu cÇu. TÝnh ®é tin cËy theo c−êng ®é t¹i ch©n trô. Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 2.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 2 B. Ph−¬ng ph¸p tÝnh. §Þnh h−íng chung: ViÖc x¸c ®Þnh ®é tin cËy theo c−êng ®é t¹i ch©n trô dùa trªn quan ®iÓm coi t−¬ng t¸c gi÷a sãng – trô lµ ®éng ngÉu nhiªn. XuÊt ph¸t tõ ®ã cã thÓ chia ra c¸c c«ng ®o¹n tÝnh to¸n nh− sau: − X¸c ®Þnh phæ sãng; − TÝnh t¶i träng sãng t¸c ®éng lªn trô; − Qui ®æi t¶i träng vµ khèi l−îng vÒ nót; − X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña øng suÊt ch©n trô; − TÝnh ®é tin cËy; ë ®©y xoay quanh vÊn ®Ò xÐt bµi to¸n dao ®éng ngÉu nhiªn mét bËc tù do. Ta lÇn l−ît gi¶i quyÕt tõng vÊn ®Ò nh− sau: 1. X¸c ®Þnh phæ sãng. Gäi η lµ ®é lÖch cña mÆt n−íc so víi mùc n−íc tÜnh. XÐt phæ sãng th«ng dông Pierson – Moskowitz: A B Sηη (ω ) = * exp(− ); (1.1) ω 5 ω4 trong ®ã: ω – tÇn sè vßng cña sãng; A, B lµ c¸c th«ng sè cña phæ ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau: H s2 H s2 A = 4π * 4 = 124 * 4 ; 3 (1.2) T0 T0 16π 3 1 B= 4 = 496 * 4 ; (1.3) T0 T0 Hs – chiÒu cao sãng ý nghÜa; T0 – chu kú sãng; 2. X¸c ®Þnh t¶i träng sãng. ∗ C«ng thøc Morison tÝnh t¶i träng sãng: XÐt cét th¼ng ®øng cã ®−êng kÝnh D. Gäi q lµ t¶i träng sãng trªn ®¬n vÞ chiÒu dµi cña cét. C«ng thøc Morison: Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 3.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 3 1 ρc πD 2 q= ρcd D v x v x + i ax ; (2.1) 2 4 trong ®ã: ρ – mËt ®é n−íc biÓn; cd, ci – c¸c hÖ sè; D – ®−êng kÝnh trô; vx, ax – vËn tèc vµ gia tèc theo ph−¬ng ngang cña phÇn tö n−íc do sãng g©y nªn; C«ng thøc Morison ®−îc tuyÕn tÝnh hãa d−íi d¹ng: 8 q = CD σ v v x + CI a x ; (2.2) π x trong ®ã: CD – h»ng sè c¶n vËn tèc ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau: 1 CD = ρcd D ; (2.3) 2 CI – h»ng sè qu¸n tÝnh ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau: ρciπD 2 CI = ; (2.4) 4 σ v – ®é lÖch chuÈn cña qu¸ tr×nh ngÉu nhiªn vx; x ∗ X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña vËn tèc theo ph−¬ng ngang: Trong c«ng thøc cña Morison cã chøa thµnh phÇn vËn tèc vµ gia tèc theo ph−¬ng ngang cña phÇn tö n−íc do sãng g©y nªn. Sö dông lý thuyÕt sãng Airy ta cã: − VËn tèc phÇn tö n−íc theo ph−¬ng ngang: ch( kz ) vx = ω * η; (2.5) sh( kd ) − Gia tèc phÇn tö n−íc theo ph−¬ng ngang: ch( kz ) a x = iω 2 * η; (2.6) sh( kd ) trong ®ã: k – sè sãng ®−îc tÝnh tõ c«ng thøc: ω = gk tanh(kd ) ; (2.7) z – cao ®é cña phÇn tö n−íc; Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 4.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 4 d – ®é s©u n−íc tÜnh; η – ®é lÖch cña phÇn tö n−íc so víi mùc n−íc tÜnh; Tõ c«ng thøc tÝnh vx ta x¸c ®Þnh ®−îc mËt ®é phæ cña vËn tèc theo ph−¬ng ngang nh− sau: 2 ⎡ ch( kz ) ⎤ S vxvx = ⎢ω * * Sηη ; (2.8) ⎣ sh( kd ) ⎥ ⎦ Tõ ®©y x¸c ®Þnh ®−îc ®é lÖch chuÈn theo c«ng thøc sau: ∞ 2 ⎡ ch( kz ) ⎤ σv = ∫ ⎢ω * * Sηη (ω ) dω ; 2 (2.9) x 0 ⎣ sh( kd ) ⎥ ⎦ ∗ C¸ch tÝnh gÇn ®óng gi¸ trÞ ®é lÖch chuÈn cña vËn tèc theo ph−¬ng ngang: ViÖc tÝnh σvx cã thÓ tÝnh mét c¸ch gÇn ®óng theo c«ng thøc sau: ∞ n ∫ g ( x)dx ≈ ∑ wi e i g ( xi ) ; x (2.10) 0 i =1 Víi n = 10 ta cã b¶ng sè liÖu sau: i xi Wi * e xi 1 0.13779 0.354009 2 0.72945 0.319202 3 1.80834 1.330289 4 3.40143 1.863064 5 5.55249 2.450256 6 8.33015 3.122764 7 11.84379 3.934153 8 16.27926 4.992415 9 21.99659 6.572202 10 29.92069 9.784696 B¶ng 1: B¶ng tÝnh gÇn ®óng tÝch ph©n víi n = 10 ∗ X¸c ®Þnh giíi h¹n tÝnh t¶i träng sãng: TiÕn hµnh x¸c ®Þnh giao ®iÓm cña sãng víi trô, vµ chØ tÝnh t¶i träng sãng tõ ®iÓm nµy xuèng ch©n trô. C«ng thøc x¸c ®Þnh cao ®é cña giao ®iÓm so víi ch©n trô: ztt = d + νH 1% (2.11) Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 5.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 5 trong ®ã: d – ®é s©u n−íc tÜnh; ν – h»ng sè (ν = 0.5 nÕu tÝnh víi sãng Airy; ν = 0.7 víi sãng Stoke); H1% – chiÒu cao sãng ®¶m b¶o 1%, ®−îc tÝnh theo c«ng thøc sau: H 1% = 1.5175 * H s ; (2.12) trong ®ã: Hs – chiÒu cao sãng ®¸ng kÓ; ∗ C¸ch x¸c ®Þnh gÇn ®óng t¶i träng sãng: Trªn thùc tÕ th× t¶i träng sãng ph©n bè trªn cét cã d¹ng lµ ®−êng cong (H×nh2). Tuy nhiªn viÖc x¸c ®Þnh ®óng d¹ng cña ®−êng t¶i träng sãng kh¸ phøc t¹p. Do ®ã ta dïng ph−¬ng ph¸p tÝnh gÇn ®óng sau: − Chia ®o¹n cét chÞu t¶i träng sãng thµnh c¸c ®o¹n nhá, trªn mçi ®o¹n nµy coi t¶i träng sãng lµ ph©n bè ®Òu. − X¸c ®Þnh t¶i träng ph©n bè ®Òu theo c«ng thøc Morison víi ®iÓm cÇn xÐt lµ trung ®iÓm cña c¸c ®o¹n. 3. Qui ®æi khèi l−îng vµ t¶i träng vÒ nót. ViÖc qui ®æi t¶i träng vµ khèi l−îng vÒ nót dùa trªn ph−¬ng ph¸p phÇn tö h÷u h¹n. Coi vËt thÓ liªn tôc lµ mét tËp hîp nhiÒu phÇn tö nhá h¬n, cã sè l−îng, kÝch th−íc h÷u h¹n. Gi¶ thiÕt r»ng c¸c phÇn tö chØ liªn kÕt víi nhau ë c¸c nót. Khi ®ã c¸c t¶i träng (trong vµ ngoµi) cïng víi khèi l−îng (b¶n th©n èng, n−íc kÌm, n−íc trong èng...) sÏ ®−îc qui ®æi vÒ c¸c nót nµy. §èi víi mçi phÇn tö riªng biÖt, t¶i träng nót ®−îc x¸c ®Þnh dùa H×nh2: T¶i träng sãng thùc tÕ. trªn sù phÊn bè t¶i träng theo chiÒu dµi phÇn tö hoÆc c¸c ®o¹n cña phÇn tö ®ã. T−¬ng tù ®èi víi khèi l−îng còng theo chiÒu dµi phÇn tö (khèi l−îng b¶n th©n) hoÆc theo c¸c ®o¹n cña phÇn tö ®ã (khèi l−îng n−íc kÌm, n−íc trong èng...) khi phÇn tö nöa ch×m. Cuèi cïng, t¶i träng nót vµ khèi l−îng nót ®−îc tÝnh nh− tæng c¸c lùc nót vµ khèi l−îng nót cña c¸c phÇn tö qui tô t¹i nót ®ang xÐt. ∗ Qui ®æi khèi l−îng vÒ nót. XÐt mét phÇn tö i – j d¹ng thanh cã chiÒu dµi l, tiÕt diÖn A kh«ng ®æi, khèi l−îng riªng lµ ρ. Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 6.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 6 H×nh 3: S¬ ®å qui ®æi khèi l−îng vÒ nót. Khi ®ã khèi l−îng qui ®æi vÒ ®Çu i vµ ®Çu j sÏ lµ: 1 miqd = mqd = lAρ ; j (3.1) 2 ∗ Qui ®æi t¶i träng vÒ nót. XÐt mét phÇn tö i – j cã t¶i ph©n bè nh− bªn d−íi. H×nh 4: S¬ ®å qui ®æi t¶i träng vÒ nót. Khi qui ®æi t¶i vÒ nót ta ®−îc c¸c lùc quy ®æi lµ Fi, Mi t¹i ®Çu i vµ Fj, Mj t¹i ®Çu j. C¸c t¶i träng nót nµy cã thÓ x¸c ®Þnh theo nguyªn t¾c cña søc bÒn vËt liÖu. Gi¶ sö cÇn x¸c ®Þnh Fj ta lµm nh− sau: x¸c ®Þnh m«men t¹i ®Çu i, ®em chia cho c¸nh tay ®ßn l ta ®−îc Fj. a b c q1a + q2b(a + ) + q3c(a + b + ) Fj = 2 2 2 ; (3.2) l 4. X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn øng suÊt ch©n trô. XÐt dao ®éng cña cét lµ cña hÖ mét bËc tù do víi ®iÓm khèi l−îng ®Æt t¹i ®Ønh cét. ∗ Ph−¬ng tr×nh vi ph©n m« t¶ dao ®éng ngÉu nhiªn 1 bËc tù do cña cét: mu ′′ + cu ′ + ku = Ftd ; (4.1) trong ®ã: Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 7.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 7 m – khèi l−îng cña nót; c – hÖ sè c¶n cña m«i tr−êng; k – ®é cøng cña cét; Ftd – lùc tËp trung ®Æt t¹i nót; u – chuyÓn vÞ cña nót; NÕu bá qua ¶nh h−ëng c¶n kÕt cÊu vµ m«i tr−êng ta cã ph−¬ng tr×nh: mu ′′ + ku = Ftd ; (4.2) ∗ BiÓu thøc phæ cña chuyÓn vÞ nót: 2 Suu (ω ) = H (iω ) * S Ftd Ftd ; (4.3) trong ®ã: H(iω) – hµm truyÒn ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau: 2 1 1 H (iω ) = * ; (4.4) k ⎡ ⎛ ⎞2 ⎤2 2 ω ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥ ⎜ω ⎟ ⎢ ⎝ 0⎠ ⎥ ⎣ ⎦ trong ®ã: ω – tÇn sè vßng cña sãng; ω0 – tÇn sè vßng dao ®éng riªng; ∗ X¸c ®Þnh phæ m«men ch©n cét: XÐt lùc Ftd ®Æt t¹i ®Ønh cét (H×nh 4c). Cét lµm viÖc nh− mét dÇm consol. Theo lý thuyÕt c¬ kÕt cÊu th× chuyÓn vÞ u t¹i ®Ønh cét sÏ lµ: Ftd l 3 u= ; (4.5) 3EJ MÆt kh¸c ta cã m«men t¹i ch©n cét lµ: M 0= Ftd l ; (4.6) H×nh 5: Tõ ®©y ta cã mèi quan hÖ gi÷a M0 vµ u: 3EJ M 0= u; (4.7) l2 Suy ra phæ m«men ch©n cét: 2 ⎡ 3EJ ⎤ S M 0M 0 = ⎢ 2 ⎥ * Suu ; (4.8) ⎣ l ⎦ Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 8.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 8 KÕt hîp víi (4.3) ta ®−îc: 2 ⎡ 3EJ ⎤ 2 S M 0M 0 = ⎢ 2 ⎥ * H (iω ) * S Ftd Ftd ; (4.9) ⎣ l ⎦ ∗ X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña øng suÊt ch©n trô: BiÓu thøc x¸c ®Þnh øng suÊt ch©n cét σ0 do m«men ch©n cét M0 g©y ra: M0 σ0 = ; (4.10) W trong ®ã: W – m«men kh¸ng uèn t¹i ch©n cét; Suy ra: 2 ⎡1⎤ Sσ 0σ 0 = ⎢ ⎥ * S M0M0 ; (4.11) ⎣W ⎦ Ph−¬ng sai cña øng suÊt ch©n cét lµ: ∞ ∞ 2 ⎡1⎤ σσ2 = ∫ Sσ 0σ 0 (ω )dω = ∫ ⎢ ⎥ * S M 0 M 0 (ω ) dω ; (4.12) 0 ⎣ 0 0 W⎦ 5. X¸c ®Þnh ®é tin cËy. V× coi sãng lµ qu¸ tr×nh ngÉu nhiªn dõng, chuÈn vµ ªg«®ic nªn c¸c gi¸ trÞ trung b×nh cña sãng lµ b»ng kh«ng. Tõ ®ã suy ra gi¸ trÞ trung b×nh cña m«men ch©n cét M = 0 , suy tiÕp ra øng suÊt do m«men g©y ra nµy còng b»ng kh«ng. Gäi β lµ chØ sè ®é tin cËy th× øng suÊt tÝnh to¸n ch©n cét lµ: N σ0 = tt + βσ σ 0 ; (5.1) A trong ®ã: N – lùc däc tËp trung t¹i ®Ønh cét; A – tiÕt diÖn cét; X¸c ®Þnh β theo ®iÒu kiÖn bÒn: σ0 ≤ R ; tt suy ra: N + βσ σ 0 ≤ R; (5.2) A Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 9.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 9 trong ®ã: R – c−êng ®é cho phÐp cña vËt liÖu; X¸c ®Þnh ®−îc β, tra b¶ng sÏ t×m ®−îc ®é tin cËy cña øng suÊt t¹i ch©n cét. §Õn ®©y bµi to¸n ®−îc gi¶i quyÕt xong ! Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 10.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 10 C. Thùc hiÖn tÝnh. 1. X¸c ®Þnh phæ sãng. TÝnh c¸c th«ng sè phæ cña sãng theo (1.2) vµ (1.3): 8.52 A = 124 * 4 = 1.8; 8.4 1 B = 496 * = 0.1; 8.4 4 Thay vµo (1.1) ®−îc biÓu thøc x¸c ®Þnh phæ sãng: 1.8 0.1 Sηη (ω ) = * exp(− ); ω 5 ω4 2. TÝnh t¶i träng sãng. ∗ X¸c ®Þnh giíi h¹n tÝnh t¶i träng sãng: Sö dông lý thuyÕt sãng Airy: TÝnh H1% theo (2.2): H 1% = 1.5175 * 8.5 = 13( m); Thay vµo (2.1): ztt = 30 + 0.5 * 13 = 36.5( m); Nh− vËy ta sÏ tÝnh t¶i träng sãng tõ ®é cao 36.5 (m) trë xuèng ch©n cét. ∗ X¸c ®Þnh t¶i träng sãng: Mét c¸ch gÇn ®óng cã thÓ chia ®o¹n cét cÇn tÝnh t¶i träng sãng thµnh c¸c ®o¹n nhá (H×nh 6) ®Ó tÝnh. − Cho Ci = 2, Cd = 1; γ 10 ⎡ KNs 2 ⎤ − ρ= = = 1.02 ⎢ 4 ⎥; g 9.81 ⎣ m ⎦ 3.14 * 6 2 ⎡ KNs 2 ⎤ − C I = 1.02 * 2 * = 57.65 ⎢ 2 ⎥; 4 ⎣ m ⎦ 1 ⎡ KNs 2 ⎤ H×nh 6: S¬ ®å ph©n bè − CD = * 1.02 * 1 * 6 = 3.06 ⎢ 3 ⎥; 2 ⎣ m ⎦ t¶i träng sãng. Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 11.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 11 Sö dông b¶ng tÝnh gÇn ®óng tÝch ph©n víi n = 10 ®Ó tÝnh ®é lÖch chuÈn cña vËn tèc phÇn tö n−íc theo ph−¬ng ngang ta cã b¶ng kÕt qu¶ sau: z1 = 5.875 z2= 17.625 z3= 30 ωi i ωi Wi * e Sηη k g1i Wi * eωi * g1i g2i Wi * eωi * g 2i g3i Wi * eωi * g 3i 1 0.1378 0.35401 1E-116 0.0081 1.55E-116 1.34E-117 1.6E-116 1.37E-117 1.6E-116 1.42E-117 2 0.7295 0.3192 6.1221 0.0577 0.4877098 0.155651 1.064715 0.3398003 3.693831 1.1788745 3 1.8083 1.33029 0.0922 0.3333 3.248E-08 4.328E-08 7.87E-05 0.0001049 0.301085 0.4011594 4 3.4014 1.86306 0.004 1.1794 8.816E-27 1.645E-26 9.6E-15 1.791E-14 0.045631 0.0851513 5 5.5525 2.45026 0.0003 3.1427 1.468E-68 3.603E-68 1.74E-36 4.273E-36 0.010497 0.0257617 6 8.3302 3.12276 4E-05 7.0735 1.86E-151 5.82E-151 2.89E-79 9.043E-79 0.003109 0.009724 7 11.844 3.93415 8E-06 14.2992 2.5E-303 9.86E-303 2.2E-157 8.52E-157 0.001082 0.0042624 8 16.279 4.99242 2E-06 27.0147 0 0 0 0 0 0 9 21.997 6.5722 3E-07 49.3221 0 0 0 0 0 0 10 29.921 9.7847 8E-08 91.2587 0 0 0 0 0 0 σ1vx = 0.3945605 σ2vx = 0.583064 σ3vx = 1.305491 B¶ng 2: B¶ng tÝnh c¸c ®é lÖch chuÈn vËn tèc cña phÇn tö n−íc theo ph−¬ng ngang. Tõ c¸c biÓu thøc (2.2) – (2.6) cïng víi kÕt qu¶ ë b¶ng trªn ta x¸c ®Þnh ®−îc: ch( k * 5.875) q1 = (1.93 * ω + 57.65 * iω 2 ) * *η ; sh( k * 30) ch( k * 17.625) q2 = (2.85 * ω + 57.65 * iω 2 ) * *η ; sh( k * 30) ch( k * 30) q3 = (6.38 * ω + 57.65 * iω 2 ) * *η ; sh( k * 30) 3. Qui ®æi t¶i träng vµ khèi l−îng vÒ nót. ∗ Qui ®æi khèi l−îng vÒ nót. XÐt hÖ mét bËc tù do, ®iÓm khèi l−îng tËp trung t¹i ®Ønh cét. Bá qua khèi l−îng n−íc kÌm vµ coi trong cét kh«ng cã n−íc. Khèi l−îng b¶n th©n qui ®æi theo (3.1): 1 (6 2 − 5.96 2 ) 78.5 mqd = * 44 * 3.14 * * = 66.11 (tÊn); 2 4 9.81 Suy ra khèi l−îng tËp trung t¹i ®Ønh cét: m = 70 + 66.11 = 136.11 (tÊn); Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 12.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 12 ∗ Qui ®æi t¶i träng vÒ nót. Sö dông (3.2) x¸c ®Þnh t¶i träng t−¬ng ®−¬ng qui ®æi t¹i ®Ønh cét: ⎡ ch( k * 5.875) ⎤ ⎢(3.03 * ω + 90.45 * iω ) * sh( k * 30) 2 ⎥ ⎢ ⎥ ⎢ ch( k * 17.625) ⎥ Ftd = ⎢+ (13.41 * ω + 271.34 * iω ) * 2 *η; sh( k * 30) ⎥ ⎢ ⎥ ⎢ ch( k * 30) ⎥ ⎢+ (56.55 * ω + 510.99 * iω ) * sh( k * 30) 2 ⎥ ⎣ ⎦ H×nh 7: Quy ®æi t¶i Nh− vËy s¬ ®å t−¬ng ®−¬ng sÏ nh− H×nh 7. träng vÒ nót. 4. X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn øng suÊt ch©n c«ng tr×nh. ∗ X¸c ®Þnh c¸c ®¹i l−îng trong ph−¬ng tr×nh dao ®éng hÖ mét bËc tù do: Gi¶ sö ®Æt mét lùc P=1KN ®Æt t¹i ®Ønh cét (H×nh 8). Cét lµm viÖc nh− mét dÇm consol, theo lý thuyÕt c¬ häc kÕt cÊu ta tÝnh ®−îc chuyÓn vÞ t¹i ®Ønh cét: P * l3 δ11 = ; 3EJ trong ®ã: J= 3.14 32 [ ] * 6 4 − (6 − 0.04) = 3.36( m4 ); 4 1 * 443 suy ra: δ11 = 8 = 4.024 * 10−5 ( m); H×nh 8: 3 * 2.1 * 10 * 3.36 Tõ ®©y suy ra: − ®é cøng: 1 1 ⎡ KN ⎤ k= = = 24849.7 ⎢ ; δ ⎣ m ⎥ −5 11 0.44 * 10 ⎦ − tÇn sè vßng dao ®éng riªng: k 24849.7 ⎡1⎤ ω0 = = = 13.51 ⎢ ⎥ ; m 136.11 ⎣ s⎦ ∗ X¸c ®Þnh phæ m«men ch©n trô: X¸c ®Þnh hµm truyÒn theo (4.4): Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 13.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 13 2 1 1 H (iω ) = * 24849.7 ⎡ ⎛ ω ⎞ 2 ⎤ 2 ; 2 ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥ ⎢ ⎝ 13.51 ⎠ ⎥ ⎣ ⎦ X¸c ®Þnh phæ cña lùc t−¬ng ®−¬ng: S FtdFtd = ⎧⎧ ω ⎫ 2 ⎫ ⎪⎨[3.03 * ch( k * 5.875) + 13.41 * ch( k * 17.625) + 56.55 * ch( k * 30)]* ⎬ + ⎪ ⎪⎩ sh( k * 30) ⎭ ⎪ ⎨ 2⎬ * Sηη ; ⎪⎧ ω2 ⎫ ⎪ ⎪⎨[90.45 * ch( k * 5.875) + 271.34 * ch( k * 17.625) + 510.99 * ch( k * 30)]* sh( k * 30) ⎬ ⎪ ⎩⎩ ⎭ ⎭ Thay vµo (4.9) ®−îc phæ cña m«men ch©n cét: 1 S M 0M 0 = 1936 * 2 * S FtdFtd ; ⎡ ⎛ ω ⎞2 ⎤ ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥ ⎢ ⎝ 13.51 ⎠ ⎥ ⎣ ⎦ ∗ X¸c ®Þnh ®é lÖch chuÈn cña øng suÊt ch©n cét: M«men chèng uèn cña cét: π ⎡ ⎛ D ⎞4 ⎤ W= * D 3 * ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥ 32 ⎢ ⎝d⎠ ⎥ ⎣ ⎦ 3.14 3 ⎡ ⎛ 5.96 ⎞ ⎤ 3 = * 6 * ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥ = 0.5596(m ); 3 32 ⎢ ⎝ 6 ⎠ ⎥ ⎣ ⎦ Suy ra: 1 Sσ 0σ 0 = 6182.33 * 2 * ⎡ ⎛ ω ⎞2 ⎤ ⎢1 − ⎜ ⎟ ⎥ ⎣ ⎝ 13.51 ⎠ ⎥ ⎢ ⎦ ⎧⎧ ω ⎫ 2 ⎫ ⎪⎨[3.03 * ch( k * 5.875) + 13.41 * ch( k * 17.625) + 56.55 * ch( k * 30)]* ⎬ + ⎪ ⎪⎩ sh( k * 30) ⎭ ⎪ ⎨ 2⎬ * Sηη ; ⎪⎧ ω2 ⎫ ⎪ ⎪⎨[90.45 * ch( k * 5.875) + 271.34 * ch( k * 17.625) + 510.99 * ch( k * 30)]* sh( k * 30) ⎬ ⎪ ⎩⎩ ⎭ ⎭ Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 14.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 14 Sö dông ph−¬ng ph¸p tÝnh tÝch ph©n gÇn ®óng víi n=10 ta tÝnh ®−îc: i ωi Wi * eωi Sηη k g Wi * eωi * g1i 1 0.1378 0.354 1E-116 0.0081 6E-111 2E-111 2 0.7295 0.3192 6.1221 0.0577 7E+07 2.3E+07 3 1.8083 1.3303 0.0922 0.3333 2E+07 2.6E+07 4 3.4014 1.8631 0.004 1.1794 1E+07 2.1E+07 5 5.5525 2.4503 0.0003 3.1427 8E+06 1.9E+07 6 8.3302 3.1228 4E-05 7.0735 7E+06 2.1E+07 7 11.844 3.9342 8E-06 14.299 9E+06 3.7E+07 8 16.279 4.9924 2E-06 27.015 0 0 9 21.997 6.5722 3E-07 49.322 0 0 10 29.921 9.7847 8E-08 91.259 0 0 Σ= 28653749266 B¶ng 3: B¶ng tÝnh ®é lÖch chuÈn øng suÊt t¹i ch©n trô. Tõ b¶ng tÝnh suy ra: ⎡ KN ⎤ σ σ = 169274.18 ⎢ 2 ⎥; 0 ⎣m ⎦ 5. X¸c ®Þnh ®é tin cËy. Theo (5.2): 25000 σ0 = tt + β * 169274.18 ≤ 420000 ; 0.375544 TÝnh ®−îc: β = 2.09 ; Tra b¶ng ta ®−îc §é tin cËy P=99.81%. Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB
  • 15.
    Bµi TËp Lín: Lý thuyÕt ®é tin cËy. Trang 15 D. NhËn xÐt. §é Tin CËy vµ Tuæi Thä Mái cña kÕt cÊu lµ nh−ng th«ng sè quan träng cÇn ®−îc x¸c ®Þnh ngay trong giai ®o¹n thiÕt kÕ c«ng tr×nh. Tõ hai th«ng sè nµy gióp ta ®¸nh gi¸ ®−îc ®−îc ®é æn ®Þnh vµ ®é bÒn cña c«ng tr×nh tr−íc nh÷ng t¶i träng do giã, sãng... t¸c ®éng trong thêi gian tån t¹i cña c«ng tr×nh. ë trªn ta ®· xÐt mét vÝ dô ®¬n gi¶n lµ cét trô ngµm vµo ®Êt chÞu t¶i träng do sãng ®−îc thÓ hiÖn theo phæ Pierson – Moskowitz. X¸c ®Þnh ®−îc ChØ sè ®é tin cËy lµ β = 2.09 t−¬ng øng cho §é tin cËy lµ 99.81%. NhËn thÊy r»ng ®é tin cËy cña c«ng tr×nh còng ch−a ph¶i lµ cao. §Ó ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn bÒn vµ æn ®Þnh cña c«ng tr×nh ta cÇn cã mét sè biÖn ph¸p n©ng cao §é tin cËy hay còng ®ång nghÜa víi viÖc n©ng chØ sè β lªn. Theo qui t¾c 3σ th× cÇn n©ng β lªn c¸c gi¸ trÞ lín h¬n 3. XÐt cïng sè liÖu ®Çu bµi vÒ sãng, kÝch th−íc, vËt liÖu thÐp lµm c«ng tr×nh th× vÒ c¬ b¶n ta chØ cÇn thay ®æi tiÕt diÖn cét trô lµ gi¶i quyÕt ®−îc vÊn ®Ò. Sau ®©y ®Ò xuÊt mét sè ph−¬ng ¸n: Ph−¬ng ¸n D, m b, cm β 1 6 5 3.21 2 5 8.5 3.09 3 4 7 3.09 4 3 7 3.45 Tõ c¸c ph−¬ng ¸n trªn ta thÊy chän ph−¬ng ¸n 3 lµ hîp lý h¬n c¶ ! ThËt ra viÖc thay ®æi nµy chØ hîp lý trong ®iÒu kiÖn ta ®· gi¶ thiÕt: − Bá qua ¶nh h−ëng c¶n nhít cña m«i tr−êng; − Bá qua l−îng n−íc kÌm; − Bá qua l−îng n−íc cã trong èng; trong khi chóng cã liªn quan rÊt nhiÒu ®Õn tiÕt diÖn cña cét. Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÕ Hïng 7502.46 – 46CB