Downloaded 13 times
More Related Content
İşlemciler
- 1. TEKNİK BİLİMLER MESLEKYÜKSEK OKULU BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI İŞLEMCİLER Tayfun ŞİRİN
- 2. İşlemci Nedir? İşlemci Tarihi İşlemci Yapısı İşlemci Türleri İşlemci Soğutucuları İşlemci Üreticileri
- 3. İşlemci, bilgisayarınbirimlerinin çalışmasını ve bu birimler arasındaki veri (data) akışını kontrol eden, veri işleme (verileri değerlendirip yeni veriler üretme) görevlerini yerine getiren elektronik aygıttır. İşlemciler, bilgisayarda yönetici konumunda çalışır. İnsan beyninin tüm vücut organlarını sinir sistemi vasıtasıyla yönetmesi gibi işlemciler de kontrol sinyalleriyle sisteme bağlı tüm birimlerin çalışmasını düzenler ve yönetir.
- 4. İlk işlemcilerbelli işlemleri ve çoğu zamanda yalnızca tek bir işlemi gerçekleştirmek için üretilmişlerdir. Ancak üretilen bu işlemcilerin hem maliyeti çok yüksekti hem de yaptığı iş sınırlıydı. 1970’lerde mikroişlemcilerin üretilmesiyle işlemci tasarımları ve kullanım alanları oldukça değişti. İlk mikroişlemci 1971 yılında intel tarafından 4004 modeli üretildi. Bunu takiben ilk geniş çaplı kullanım alanına sahip olan Intel 8080’nin üretilmesi (1974) ile merkez işlem birimini yürütme metodları tamamiyle değişim gösterdi ve gelişen teknoloji ile birlikte küçük boyutlu bilgisayarlar ve cep telefonlarının üretilmesi küçük bir işlemcinin geliştirilmesini zorunlu kıldı. Bu sayede işlemcilerin kullanım alanları genişledi ve hayatımızın vazgeçilmez bir parçası oldu.
- 5. Mikroişlemcilerin yapısındamilyonlarca transistör denilen yarı iletken malzeme bulunmaktadır.Elektrik sinyalleri bu transistörlerden geçer ve toplama, çarpma, çıkarma ve bölme gibi temel matematiksel işlemlere dönüştürülür.Bu işlemleri yapan bölüme ALU(Arithmetic Logic Unit) denir. Bunun dışında işlemcide veriyolları, çeşitli kontrol ve denetleme bileşenleri bulunur. ALU (Aritmetik ve Mantıksal İşlem Birimi): Mikroişlemcinin birinci derece önem taşıyan birimidir.Toplama, çıkarma, çarpma, bölme komutlarını dönüştürür. Alu’nun ne kadar fonksiyonu varsa işlemci o kadar değer kazanır. Komut Çözücü (Instruction Decoder): İşlemcinin yapması gereken kodların icrası için gerekli işlemleri başlatır ve komutun çalıştırılması için gerekli işlemleri belirler. Kaydediciler (Registers): Anabellekteki veriler işlenmek üzere merkezi işlem birimine taşınır burada verilerin işlenmesi sırasında geçici olarak kaydedicilerde bekletilirler. Veriyolu (Bus): İşlemcinin diğer donanım birimleri ile bağlantısını sağlayan iletken elektriksel yollardır.
- 6. Sistem belleğindengelen veriler, çoğunlukla CPU’nun hızına yetişemez. Bu problemi çözmek için CPU içinde yüksek hızlı hafızalar bulunur, buna ön bellek denir. Ön bellek çalışmakta olan programa ait komutların, verilerin geçici olarak saklandığı yüksek hızlı hafızalardır. L1 ön bellek (cache) : Önemli kodlar ve veriler bellekten buraya kopyalanır ve işlemci bunlara daha hızlı ulaşabilir. Kodlar için olan Code cache ve veriler için olan Data cache olmak üzere ikiye ayrılır. Kapasitesi 2 KB ile 256 KB arasında değişir. L2 ön bellek (cache) : L1 belleklerine göre kapasiteleri 256 KB ile 2 MB arasında değişir. Başlangıçta L2 önbellek anakart üzerinde işlemciye yakın bir yerde yer almaktaydı. Daha sonra slot işlemciler ortaya çıkınca işlemci çekirdeğinin üzerinde kartuş şeklindeki paketlerde yer aldı. Bununla beraber çekirdeğin dışında ve işlemciyle aynı yapıda kullanılmaya başlandı. Bu kısa geçiş döneminden sonraysa L2 önbellek işlemci çekirdeklerine entegre edildi.
- 7. İşlemcilerin farklışekil, boyut ve harici özellikleri vardır. Bu özelliklere işlemcinin paketi denir. İşlemcilerin gelişim süreçlerinde, üreticiler işlemcileri anakarta bağlayan ayak sayılarının artması, işlemci ısınmalarını engellemek amacıyla yapılan değişiklikler, kimi parçalarda anakarta bağımlılığı ortadan kaldırma gibi amaçlarla değişik paketlemeler kullanmaktadır. Bunlardan bir tanesi olan slot tipi paketleme(SEC=Single-Edge Cartridge)
- 8. Sec paketi(slot işlemci) 1990’lı yılların başında piyasaya sürüldü.İntel tarafından pentium pentium1 ve pentium 3serilerini üretti. Slot tipi işlemciler artık üretilmemektedir. Pga paketi(pinli işlemci) Alt tarafında çeşitli sayıda pin bulunduran işlemci paketlemesine PGA (pin grid array) adı verilir. Paketteki ayak sayısına göre paketler isimlendirilir. Örneğin, 423 ayak Pentium 4 paketi ve 478 ayak Pentium 4 paketi. Bu paket yapısındaki işlemcilerin takıldıkları soketler ise soket 423 ve soket 478 olarak isimlendirilir.
- 9. Farklı birpaketleme olan LGA paketinde, işlemci ayaklarının yerini elektrik iletimini sağlayan iletim noktaları almıştır. Pin yerine iletim noktalarının kullanımı, elektrik sinyallerinin iletim yolunu kısaltmış, böylelikle sinyal iletim hızı artmıştır. Pinler, anakart üzerinde bulunur. Takıldıkları anakarta bir mandal/kilit yardımı ile tutturulurlar. İşlemci seçimi yapılırken anakarttaki sokete uygun işlemci seçilmelidir
- 10. AMD, Cyrix,IDT, Intel, Motorola, Zilog, Mostek, NexGen gibi birçok firma işlemci üretmektedir. İşlemci piyasasında birçok üretici olmasına rağmen günümüzde Intel ve AMD bu sektörde lider olarak yol almaktadır.Diğer firmalar telefon beyaz eşyalar ve diğer cihazlara işlemce üretmektedir. Intel, ABD merkezli, dünyanın en büyük yarı iletken üreticisidir. Şirket, 1968 yılında Gordon E. Moore tarafından kurulmuştur. Adı Integrated Electronics'ten gelmektedir. AMD 1 Mayıs 1969'da Fairchild Semiconductor şirketinden ayrılan bir takım tarafından kurulmuştur. Kurucusu ve ilk genel müdürüJerry Sanders'tir. 2005 itibariyle şirketin yönetim kurulu başkanı Dr. Hector Ruiz'dir. 2006 yazında satın aldığı ATI, şirketin gücünü ve pazarını da genişletmiştir.
- 11. Bilgisayar çalıştıkçaCPU gibi bilgisayar parçaları ısınır ve bu ısının belli bir seviyeye düşürülmesi gerekir. Hava Soğutma Stock fanların yani işlemci ile gelen fanların yaptığı soğutmadır. Fan işlemci üzerinde bulunan ve genelde metal kanatlardan oluşmuş soğutucuya üflediği havayla bu metal kanatları soğutur ve soğuyan metal kanatları da, işlemciye doğrudan temas eden yüzey ile işlemciyi soğutur.
- 12. Sıvı Soğutma Soğutucusıvı depoya veya tanka iletilir, buradan ise bir pompaya bağlanır. Depo seviyesi sık sık denetlenmeye ihtiyaç duyar zira sıvı, sıcaklık dolayısıyla buharlaşacaktır. Bu nedenle tüm cihazı altı ayda bir tamamen boşaltıp temizlemek iyi bir fikir olacaktır. Pompa, sıvıyı borulardan yüksek derecede iletkenliğe sahip metale doğru iter. Bu metal genellikle bakır veya alüminyumdan yapılmıştır. Bloğun özenle işlenmiş olan yüzü, CPU, GPU veya Northbridge denetim çipinin üzerine yerleştirilir. Bloğun bu yüzü, bir takım dar kanallara sahiptir. Sıvı, bu kanallardan akarak ısıyı CPU bloğundan alıp radyatöre taşır. Sıvı, radyatörde daha da dar kanallardan geçirilir ve üzerine bir fan ile hava üflenen kanallar yoluyla soğutulur. Su tekrar depoya iletilir ve baştan başlar.
- 13. Nitrojen veAzot Soğutma Dünyaca ünlü hız aşırtma profesyoneli Vince Lucido "Kingpin", tasarladığı Sıvı Azot (LN2) bloklarıyla da tanınıyor. Bir süredir çalışmalarını EVGA çatısı altında sürdüren Kingpin, EVGA'nın çift işlemcili Classified SR-2 anakartı için hazırladığı özel blok çalışmasıyla hafızalarda yer edinecek gibi görünüyor. İşlemciler, ekran kartları (4'lü SLI), bellek ve çipset için toplamda 9 ayrı Bakır bloğun kullanıldığı özel kurulum görenleri hayrete düşürüyor. Her biri özel olarak tasarlanan bloklar ile rekor denemelerine ev sahipliği yapacak olan bu özel platformun maliyeti ise binlerce doları buluyor.
- 14. Amd FXX8 9590 4.7GHz Soket AM3+ 16Mb Cache İşlemci 864,62 Intel Core i7 5960X Extreme Edition 3.0GHz 20Mb Cache LGA 2011 v3 İşlemci 4.054,78 İşlemci Teknolojisi Core i7 Overclock Var Soket Yapısı 2011v3Pin Veri Yolu Hızı 2133 MHz İşlemci Hızı 3 GHz İşlemci Cache 20 MB cache İşlemci Teknolojisi FX Overclock Var Soket Yapısı Soket AM3 İşlemci Hızı 4.7 GHz İşlemci Cache 8 MB cache