1. Текстийг хэвжүүлэх, баганачлах
Лекц №5

2. Текстийг форматлах
 Word програмд үг, өгүүлбэр, хэсэг бүлэг текст
болон тооны хэмжээг солих, доогуур зураас
хийх, тодруулах, налуулах, товойлгох, хотойлгох,
сүүдэр оруулах, өнгийг өөрчлөх гэх мэт янз
бүрээр хэвжүүлэх (форматлах) боломжтой.
Ингэснээр уг баримтаас хэрэглэгч шаардлагатай
мэдээллийг олоход хялбар, үзэмжтэй, ойлгомжтой
баримтыг бий болгоно.

3. Текст хэвжүүлэх ойлголт
 Өнөөгийн нөхцөлд текстэн мэдээллийг
боловсруулахад ихээхэн хялбар болжээ. Тухайлбал
текстийн шрифт болон хэмжээг өөрчлөх гэх зэргээр.
Бичгийн машинаар текстэн мэдээлэл боловсруулж
байх үед зөвхөн уг бичгийн машины шрифтээр бичдэг
байв. (Courier- шрифтийг ашигладаг байсан)
 Өнөө үед текстийг уншихад эвтэйхэн байхаар
шрифтүүдийг шинээр бий болгосоор байна.
 Үсгийн шрифт гэдэг нь ижил загвар бүхий
тэмдэгтүүдийн багц юм. Тодруулбал: хэмжээ, тэмдэгт
хоорондын зайн өөр өөр загвар юм.
 Компьютер нь шрифтийг цэгээр /bitmap/ болон
векторын хэлбэрээр дэлгэцэнд харуулдаг.
 bitmap шрифт нь тэмдэгтүүдийг цэгээр дүрсэлсэн
байдаг.

4. Текст хэвжүүлэх ойлголт
 Векторын шрифт нь геометрээр тодорхойлогдсон
тэмдэгтийн хүрээ, дүрсээр илэрхийлэгддэг.
 Вектор шрифтийн гол төлөөлөгч нь PostScript, True
Type юм. Шрифтийг хэмжих нэгж нь points, pica юм.
Нэг pica нь 12 point-той тэнцүү, харин 6 pica нь 1 inch-
тэй тэнцүү байдаг бөгөөд хэрэглээний програмууд нь
бүгд энэ хэмжигдэхүүнийг ашигладаг.
 Үсгийн шрифтийг Serif, Sans Serif гэж ангилдаг. Serif
нь багахан хэмжээний чимэглэлтэй, уншихад эвтэйхэн
тэмдэгтүүд юм. Жишээ нь: New Times фонт. Sans Serif
нь чимэглэлгүй тэмдэгтүүд юм (Sans гэдэг нь
францаар “тийм юмгүй” гэсэн утгатай үг). Жишээ нь:
Arial фонт юм.

5. Текстийг хэвжүүлэхдээ:
1. Өөрчлөлт оруулах текстээ идэвхжүүлнэ.
2. Home туузны Font бүлгийн командууд
ашиглах. Эсвэл Home туузны Font бүлгийн
дэлгэрүүлэх товчийг сонгоно.
3. Нээгдэх Font харилцах цонхонд
шаардлагатай тохиргоог хийнэ.
4. ОК командыг сонгоно.

6. Font харилцах цонх нь 2 хуудастай

7. 1. Font хуудсанд үсгийн
шрифт, хэмжээ, өнгө, хэлбэр, доогуур зураасны
хэлбэр, өнгө, эффектүүдийг тохируулна
 Font жагсаалтын талбараас үсгийн  Superscript – зэрэгт маягаар бичнэ
шрифтийг сонгоно.  Subscript – доод индекс маягаар бичнэ
 Size жагсаалтын талбараас үсгийн  Shadow - үсгэнд сүүдэр оруулна
хэмжээг сонгоно.
 Outline - үсгийн гадуур хүрээг гаргана
 Font Style талбарт үсгийн хэлбэрийг
тохируулна.  Emboss - үсгийг товойлгосон хэлбэрээр
харагдуулна
 Bold үсгийг тодруулна.
 Engrave - үсгийг хотойлгосон
 Italic үсгийг налуу болгоно. хэлбэрээр харагдуулна
 Regular үсгийг энгийн болгоно.  Small Caps – жижиг үсгийн ӨндӨртэй
 Font Color жагсаалтын талбараас том үсэг болгоно
үсгийн өнгийг сонгоно.  All Caps - бүх Үсгийг том үсэг болгоно
 Underline Style жагсаалтын талбараас  Hidden – идэвхжүүлсэн хэсгийг нууна
доогуур зураасны хэлбэрийг сонгоно.
 Underline Color жагсаалтын талбараас
доогуур зураасны өнгийг сонгоно.
 Effects бүлэгт үсгэнд эффект оруулдаг.
 Strikethrough - үсгийн дундуур нэг
зурна
 Double Strikethrough – үсгийн дундуур
хоѐр зурна

8. 2. Character Spacing хуудсанд текстийн мөрөн дэх
байрлал, тэмдэгтүүдийн хоорондын зайг
тохируулна
 Scale жагсаалтын талбарт үсгийн өргөний хэмжээг
масштабаар өөрчилнө.
 Spacing жагсаалтын талбарт тэмдэгтийн хоорондын
зайг тодорхойлно.
 Normal – хэвийн болгоно
 Expanded – ихэсгэнэ
 Condensed – багасгана
 Position жагсаалтын талбараас тэмдэгтийн мөрөн дэх
байрлалыг тодорхойлно.
 Normal –үндсэн мөр дээр
 Raised –үндсэн мөрөөс дээш
 Lowered –үндсэн мөрөөс доош
 Default командаар нээлттэй баримтанд хийсэн
тохиргоог үндсэн тохиргоо болгодог.

9. Текстийг онцлон тэмдэглэх
 Зарим тохиолдолд их хэмжээний текстэн дотроос
уншигч анхаарал татсан мэдээллээ онцгойлон
тэмдэглэн тодруулах шаардлага гардаг. Өөрөөр
хэлбэл бид цаасан дээрх мэдээллийг унших
явцдаа өөрт шаардлагатай мэдээллийг
тодруулагч ашиглан онцлон тэмдэглэдэг. Энэ
тодруулагчийг Word програмд текстийг онцлон
тэмдэглэх (Highlighting)-дээ Home туузны Font
бүлгийн Text Highlight Color командыг сонгоно.

10. Тэмдэгтүүдийг солих
 Word програмд нэгэнт бичсэн текстийн тэмдэгтийг
том, жижиг үсгийн шрифтээр сольж болдог.
Жишээ нь: Хэрвээ та санамсаргүйгээр Capslock
товчлуурыг дарж бүх тэмдэгтийг томоор бичсэн
бол жижгээр бичихийн тулд дахин бичих
шаардлаггүйгээр нэг команд сонгоод л жижиг
шрифттэй болгох боломжтой. Word програм дээр
текстийг ингэж солих хэд хэдэн боломж байдаг.
Үүний тулд дараах дарааллыг гүйцэтгэнэ.
1. Home туузны Font бүлгийн Change Case
командыг сонгоно.
2. Нээгдэх Change Case харилцах цонхноос
тохирох сонголтыг хийнэ

11. Sentence case – Өгүүлбэрийн эхний үсгийг том үсэг
болгоно.
lowercase – бүх үсгийг жижиг үсгээр солино.
UPPERCASE – бүх үсгийг том үсгээр солино.
Capitalize Each Word - үг бүрийн эхний үсгийг том үсгээр
солино.
tOGGLE cASE - том үсгийг жижгээр, жижиг үсгийг том
үсгээр солино.
3. Ok командыг сонгоно.

12. Drop Cap ашиглах нь
 Ном, сонин, сэтгүүлийн параграфын эхний үсгийг нэг
болон хэд хэдэн мөр дамнуулан гоѐмсог үсэг
оруулахдаа Drop Cap ашигладаг. Үүний тулд:
1.Мөрийн эхний үсгийг идэвхжүүлнэ.
2.Insert туузны Text бүлгийн Drop Cap командыг
сонгоно.
3.Нээгдэх жагсаалтаас дараах сонголтуудыг хийнэ.
Үүнд:
 None гоѐмсог үсэг оруулахгүй (энгийн үед энэ горимд
байна)
 Dropped хэд хэдэн мөр дамнуулан гоѐмсог үсэг оруулна.
 In margin параграфын өмнө гоѐмсог үсэг байрлуулна.
 Drop Cap Options … гоѐмсог үсгийн тохируулгын цонх
нээнэ.

13. Нээгдэх харилцах цонхонд дараах
сонголтууд байна. Үүнд:
 Position бүлэгт толгой үсгийн байрлал
 Options бүлгийн Font талбараас текстийн шрифт
 Lines to drop жагсаалтын талбараас толгой үсгийг
хэдэн мөр дамнуулах
 Distance from text жагсаалтын талбараас толгой
үсгээс текст хүртэлх зайг тус тус сонгоно.
 4. Ок.