KARAPATAN AT
TUNGKULIN
Esp- Week 3
STIHS
Lester Alcantara
SITWASYON:
◦Si Honeylyn ay 15 taong gulang na batang babae at panganay
sa 6 na magkakapatid. Ang kanyang ama at ina ay kapwa
walang trabaho. Dahil dito ay napilitang itaguyod ni Honeylyn
ang kanilang pamilya sa pamamagaitan ng pamamasukan
bilang isang kasambahay. Samantala ang kanyang
nakababatang kapatid na si Gio, 12 taong gulang ay
namamasda naman ng sidecar buong maghapon. Sina Honeylyn
at Gio ay parehong tumigil sa pag-aaral upang makatulong sa
pamilya
MGA KATANUNGAN:
◦1. Ano-ano ang mhga karapatang pantao ang sa tingin mo
ay nalabag?
◦2. Ano ang angkop na kilos upang ituwid ang nagawa o
naobserbahan sa mga karapatang pantao?
◦3. Ilagay ang iyong sarili sa lugar ng mga taong
nakararanas na matapakan o mayukaran ang Karapatan.
Ilarawan ang damdamin at naiisip.
◦4. Bigyang-pakahulugan ang pahayag na ito:” Bawat isa ay
may dangal pantao at pantay na karapatan”
KARAPATAN NG TAO
◦Ang tao ay biniyayaan ng Diyos ng mga
Karapatan.
◦Adhikain, mithiin, pangarap upang makamit
upang tayo ay mabuhay ng may dignidad
◦Kapag naabuso o nalabag, nawawala ang
pagkakataong na maging ganap at hindi na
maaaring mabuhay nang may dignidad
ANO ANG KARAPATAN?
◦ RIGHT - Ingles
◦ RETCHT- Aleman
◦ IUS- LATIN ( nauugnay sa isang katungkulan o DUTY)
- nagmula sa salitang “UISTISIA” (JUSTICE)
-Kung ano ang TAMA o DAPAT para sa tao
-SAMAKATUWID, may malaking ugnayan ang KARAPATAN sa
KATARUNGAN dahil, nakakamit lamang ang KATARUNGAN kung ang
bawat tao ay nakakatanggap o binibigyan ng dapat o para sa kanya.
-Ang KARAPATAN ay galing sa salitang “DAPAT”
BATAYAN NG KARAPATAN: Dangal ng tao
Ang tao ay bukod-tangi sa lahat ng nilalang.
Likas na mula pagkasilang
Pinangangalagaan at pinagtitibay
Bunga ng pagkakait o paglapastangan: pagtapak
sa dangal
Bunga ng Paggalang sa dignidad at Karapatan:
batayan ng kaayusan ng buhay
KARAPATAN bilang Pagpapatibay ng Dangal ng Tao
Kapag ginamit ang Karapatan para mapaunlad at mapabuti
ang sarili
Pagkakaroon ng mabuting ugnayan sa kapwa- kabutihang-
loob, pangangasiwa ng hidwaan, pagbabalikan at pagkakais
sa layunin
Pangangalaga ng estado sa mga karapatang
pantao sa tulong ng batas
MGA PANGUNAHING KARAPATANG PANTAO
◦“BASIC” O PANGUNAHING KARAPATAN NG TAO
◦Nagbibigay ng panibagong Karapatan upang
matutunan ang paglabag sa mga karapatang ito
◦UNIVERSAL DECLARATION OF HUMAN RIGHTS
(UDHR)- naiproklama ng mga kasapi ng UN noong
1948
-naglalaman ng mga pangunahing karapatan
BUHAY
Kalusugan
Pag-aari
Trabaho
Pag-organisa, Pagbuo ng Unyon, Pagwewelga
Panlipunang Seguridad
Pamamahinga at Paglilibang
Kalayaang gumalaw sa bansa at Pag-alis at Pagbalik
nang Malaya
Pagbuo ng Pamilya
Pagganap ng mga Karapatan ng Pagmamagulang
Pagkilala bilang tao
Dangal at Puri
Kalayaan, konsiensiya, relihiyon, Opinyon at Pagpapahayag
Pananaliksik/Pagtanggap/Pagbabahagi ng Impormasyon
Mapayapang Pagtitipon/Pagpupulong
Pantay na Pagtingin
Kasarinlan sa Pamilya, Tahanan, Pakikipagsulatan
Kalayaan sa Pagkaalipin, Labis na papapahirap, Malupit na
Kaparusahan, Kaparusahang Nakapagpapababa sa Sarili, Di
makatong Kaparusahan
DIGNIDAD
Ipagpapalagay na walang sala
Makatarungang Paglilitis
Edukasyon
Makabahagi sa buhay Kultural ng Pamayanan
Magtatag ng mga Asosasyon
Mabuhay sa Pambansa at Pandaigdig na
Katiwasayan
PAG-
UNLAD
TUNGKULIN o PANANAGUTAN ng TAO
◦ Ang pagkamamayan ay nangangahulugan di lamang ng mga Karapatan
kundi ng mga TUNGKULIN din upang makatiyak tayo na ang estado, ang
Kalayaan at katarungan ay mapoprotektahan
◦ St JOHN XXIII – Tungkulin ng bawat tao na gamitin sa tama at hindi
abusuhin ang kanyang mga Karapatan.
◦ KARAPATAN- may kaugnay na pananagutan
◦ HALIMBAWA:
◦ Mag-aaral na isinisigaw ang karapatang makapag-aral
TUNGKULIN o PANANAGUTAN ng TAO
◦MAHATMA GANDHI: Ang tunay na
pinagmumulan ng Karapatan ay ang
tungkulin. Kung ating gagampanan ang
ating mga tungkulin, hindi mahirap
magkaroon ng Karapatan. Ngunit kung ang
tungkulin ay pababayaan, mawawala rin
ang karapatan
TUNGKULIN o PANANAGUTAN ng TAO
◦Ang tamang paggamit ng ating Karapatan
ay pinakamabisang paraan upang
magampanan natin ang ating tungkulin sa
lipunan.
◦Kaya kung nais mo ng maunlad at maayos
na lipunan at bansa, gampanan mo ang
iyong pananagutan.
GAWAIN: Magmuni-muni at mag-isip ng pitong (7)
nagawang pagkakamali sa kapwa. Isipin kung may
karapatang pantao ang nalabag
TAONG
NAGAWAN NG
MALI
SITWASYON TIYAK NA
HAKBANG NA
GAGAWIN
HAL:
BUNSONG
KAPATID
Pinapalo ko ang
aking kapatid tuwing
hindi siya
sumusunod sa akin
kasi hindi kita ni
mama
Humingi ng tawad sa
kapatid at mas
habaan ang
pasensya. Sasabihin
ko din kay mama
ang ginagawa ko.

KARAPATAN-AT-TUNGKULIN.pptx

  • 1.
    KARAPATAN AT TUNGKULIN Esp- Week3 STIHS Lester Alcantara
  • 2.
    SITWASYON: ◦Si Honeylyn ay15 taong gulang na batang babae at panganay sa 6 na magkakapatid. Ang kanyang ama at ina ay kapwa walang trabaho. Dahil dito ay napilitang itaguyod ni Honeylyn ang kanilang pamilya sa pamamagaitan ng pamamasukan bilang isang kasambahay. Samantala ang kanyang nakababatang kapatid na si Gio, 12 taong gulang ay namamasda naman ng sidecar buong maghapon. Sina Honeylyn at Gio ay parehong tumigil sa pag-aaral upang makatulong sa pamilya
  • 3.
    MGA KATANUNGAN: ◦1. Ano-anoang mhga karapatang pantao ang sa tingin mo ay nalabag? ◦2. Ano ang angkop na kilos upang ituwid ang nagawa o naobserbahan sa mga karapatang pantao? ◦3. Ilagay ang iyong sarili sa lugar ng mga taong nakararanas na matapakan o mayukaran ang Karapatan. Ilarawan ang damdamin at naiisip. ◦4. Bigyang-pakahulugan ang pahayag na ito:” Bawat isa ay may dangal pantao at pantay na karapatan”
  • 4.
    KARAPATAN NG TAO ◦Angtao ay biniyayaan ng Diyos ng mga Karapatan. ◦Adhikain, mithiin, pangarap upang makamit upang tayo ay mabuhay ng may dignidad ◦Kapag naabuso o nalabag, nawawala ang pagkakataong na maging ganap at hindi na maaaring mabuhay nang may dignidad
  • 5.
    ANO ANG KARAPATAN? ◦RIGHT - Ingles ◦ RETCHT- Aleman ◦ IUS- LATIN ( nauugnay sa isang katungkulan o DUTY) - nagmula sa salitang “UISTISIA” (JUSTICE) -Kung ano ang TAMA o DAPAT para sa tao -SAMAKATUWID, may malaking ugnayan ang KARAPATAN sa KATARUNGAN dahil, nakakamit lamang ang KATARUNGAN kung ang bawat tao ay nakakatanggap o binibigyan ng dapat o para sa kanya. -Ang KARAPATAN ay galing sa salitang “DAPAT”
  • 6.
    BATAYAN NG KARAPATAN:Dangal ng tao Ang tao ay bukod-tangi sa lahat ng nilalang. Likas na mula pagkasilang Pinangangalagaan at pinagtitibay Bunga ng pagkakait o paglapastangan: pagtapak sa dangal Bunga ng Paggalang sa dignidad at Karapatan: batayan ng kaayusan ng buhay
  • 7.
    KARAPATAN bilang Pagpapatibayng Dangal ng Tao Kapag ginamit ang Karapatan para mapaunlad at mapabuti ang sarili Pagkakaroon ng mabuting ugnayan sa kapwa- kabutihang- loob, pangangasiwa ng hidwaan, pagbabalikan at pagkakais sa layunin Pangangalaga ng estado sa mga karapatang pantao sa tulong ng batas
  • 8.
    MGA PANGUNAHING KARAPATANGPANTAO ◦“BASIC” O PANGUNAHING KARAPATAN NG TAO ◦Nagbibigay ng panibagong Karapatan upang matutunan ang paglabag sa mga karapatang ito ◦UNIVERSAL DECLARATION OF HUMAN RIGHTS (UDHR)- naiproklama ng mga kasapi ng UN noong 1948 -naglalaman ng mga pangunahing karapatan
  • 9.
    BUHAY Kalusugan Pag-aari Trabaho Pag-organisa, Pagbuo ngUnyon, Pagwewelga Panlipunang Seguridad Pamamahinga at Paglilibang Kalayaang gumalaw sa bansa at Pag-alis at Pagbalik nang Malaya Pagbuo ng Pamilya Pagganap ng mga Karapatan ng Pagmamagulang
  • 10.
    Pagkilala bilang tao Dangalat Puri Kalayaan, konsiensiya, relihiyon, Opinyon at Pagpapahayag Pananaliksik/Pagtanggap/Pagbabahagi ng Impormasyon Mapayapang Pagtitipon/Pagpupulong Pantay na Pagtingin Kasarinlan sa Pamilya, Tahanan, Pakikipagsulatan Kalayaan sa Pagkaalipin, Labis na papapahirap, Malupit na Kaparusahan, Kaparusahang Nakapagpapababa sa Sarili, Di makatong Kaparusahan DIGNIDAD
  • 11.
    Ipagpapalagay na walangsala Makatarungang Paglilitis Edukasyon Makabahagi sa buhay Kultural ng Pamayanan Magtatag ng mga Asosasyon Mabuhay sa Pambansa at Pandaigdig na Katiwasayan PAG- UNLAD
  • 12.
    TUNGKULIN o PANANAGUTANng TAO ◦ Ang pagkamamayan ay nangangahulugan di lamang ng mga Karapatan kundi ng mga TUNGKULIN din upang makatiyak tayo na ang estado, ang Kalayaan at katarungan ay mapoprotektahan ◦ St JOHN XXIII – Tungkulin ng bawat tao na gamitin sa tama at hindi abusuhin ang kanyang mga Karapatan. ◦ KARAPATAN- may kaugnay na pananagutan ◦ HALIMBAWA: ◦ Mag-aaral na isinisigaw ang karapatang makapag-aral
  • 13.
    TUNGKULIN o PANANAGUTANng TAO ◦MAHATMA GANDHI: Ang tunay na pinagmumulan ng Karapatan ay ang tungkulin. Kung ating gagampanan ang ating mga tungkulin, hindi mahirap magkaroon ng Karapatan. Ngunit kung ang tungkulin ay pababayaan, mawawala rin ang karapatan
  • 14.
    TUNGKULIN o PANANAGUTANng TAO ◦Ang tamang paggamit ng ating Karapatan ay pinakamabisang paraan upang magampanan natin ang ating tungkulin sa lipunan. ◦Kaya kung nais mo ng maunlad at maayos na lipunan at bansa, gampanan mo ang iyong pananagutan.
  • 15.
    GAWAIN: Magmuni-muni atmag-isip ng pitong (7) nagawang pagkakamali sa kapwa. Isipin kung may karapatang pantao ang nalabag TAONG NAGAWAN NG MALI SITWASYON TIYAK NA HAKBANG NA GAGAWIN HAL: BUNSONG KAPATID Pinapalo ko ang aking kapatid tuwing hindi siya sumusunod sa akin kasi hindi kita ni mama Humingi ng tawad sa kapatid at mas habaan ang pasensya. Sasabihin ko din kay mama ang ginagawa ko.