ԴԱՍԻ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ
 Նպաստել համացանցից անվտանգ օգտվելու
կանոնների յուրացմանը.
 Իրազեկել առցանց աշխատանքի կանոններին
 ծանոթացնել համացանցի պատմությանը,
կիրառման նպատակներին, անվտանգության
կանոններին, դրական և բացասական կողմերին
 Ձևավորել մտածելու, համեմատելու, վերլուծելու,
ընդհանրացնելու հմտություններ, ինչպես նաև
վարքային հմտություններ
 Արժևորել տեղեկատվական մշակույթի
ձևավորումը, մտահորիզոնի ընդլայնումը
 Օգնել ճիշտ և անվտանգ որոնում կատարել
 Իրազեկել www.safe.am կայքի
մասին
ՀԱՄԱՑԱՆՑԻ ՍՏԵՂԾՄԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ
Տեխնոլոգիայի առաջին փորձարկումը
կատարվեց 1969թ. հոկտեմբերի 29-ին,
երեկոյան ժամը 21:00-ին: Ցանցը կազմված էր
իրարից 600կմ հեռավորությամբ տեղակայված
տեղեկատվական սարքերից: Դրված էր
այսօրվա իրականության համար պարզագույն
թվացող խնդիր. առաջին օպերատորը
երկրորդին պետք է փոխանցեր «LOG» բառը,
երկրորդը, այդ բառն էկրանին տեսնելով,
պետք է հաստատեր, որ այն իրեն հասել է:
Առաջին փորձը ձախողվեց. երկրորդ
օպերատորը ստացավ միայն «L» և «O»
տառերը: Փորձը կրկնվեց մեկ ժամ անց և այս
անգամ պսակվեց հաջողությամբ: Այս
փորձարկման օրն ընդունված է համարել
համացանցի ծննդյան օրը:
ԻՆՏԵՐՆԵՏԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
www ծառայություն www_World Wide Web
/համաշխարհային սարդոստայն/
ծառայության միջոցով կարելի է դիմել
Internet-ի ինֆորմացիոն ռեսուրսների ու դիտել գրադարանների ու
թանգարանների քարտացուցակներ, կատարել Էլեկտրոնային
ճամփորդություններ, ծանոթանալ նշանավոր մարդկանց
ստեղծագործութ¬յուններին ձայնային ու տեսագրական ցուցադրմամբ,
տեղեկանալ ֆինանսական շուկային ստանալ արտադրատեսակների
նկարագրություններ, ընթերցել նորություններ և այլն: Սա Internet-ի
ամենամասսայական ծառայությունն Է, միասնական ինֆորմացիոն
միջավայր Է, կազմված միլիոնավոր փոխկապված Էլեկտրոնային
փաստաթղթերից, որոնք պահվում են Web-սերվերների վրա: Առանձին
փաստաթղթեր, որոնք կազմում են Web միջավայրը, կոչվում են Web-
Էջեր:
FTP ծառայություն (File
TransfareProtocol) Ֆայլերի
փոխանցման ծառայություն FTP-file Transfer
protocol: ծրագրի ֆայլերի ընդունման, մեծ ծավալի
փաստաթղթերի /օրինակ գրքեր/ փոխանցման
ինչպես նաև մեծ ծավալ ունեցող արխիվային
ֆայլերի փոխանցման դեպքում ֆայլերի
փոխանցման անհրաժեշտություն է առաջանում:
IRC ծառայություն նախատեսված է մի քանի
մարդկանց հետ միաժամանակ
հաղորդակցվելու համար: Երբեմն այս
ծառայությունը անվանում են պարզապես
«chat»: Ի տարբերություն հաղորդակցման
այլ ռեժիմների, որտեղ որնէ թեմա կարող
գտնվել ամբողջ աշխարհի ուշադրության
կենտրոնում, այս ծաոայությունր
իրականացվում Է մի կապուղու
շրջանակներում, որի մասնակիցները մի
քանի տասնյակ մարդիկ են: Յուրաքանչյուր
մարդ, որն ունի որոշակի ցիտելիքներ,
կարող Է ստեղծել իր կապուղին, նան
անվանել ըստ իր ցանկության վարել
այնտեղ «զրույց» ցանկացած թեմայով:
Լաճովս զրույցները տարվում են միայն 2
զրուցակիցների շրջանակում աոանձին
պատուհանում: Ծրագիրը հնարավորություն
Է տալիս նան միմյանց ուղարկել ֆայլեր,
թողնել հաղորդագրություններ,
կենտրոնական սերվերի համապատասխան
մասում /memo serv/, կազմակերպել
գովազդներ, եթե կա տվյալ կապուղու
ադմինիստրացիայի թույլատվությունը և
այլն : Այժմ IRC ծառայության
ամենատարածված ծրագիրր mIRC Է, իր
բազմաթիվ կապուղիներով:
 E-mail հնարավորություն է տափս
 կազմակերպել հեռուստակոնֆերանսներ և
զրույցներ:
Դրա համար նախատեսված են հատուկ
համակարգիչ ներ, որոնք հանրավորություն են տալիս
տվյալ թեմայի մասին զրուցել ցանկացողներին միավորվել:
Բավական է դրանց ուղարկել հաղորդազրություն, որով
դուք ցանկություն կհայտնեք բաժանորդագրվելու այս կամ
այն ոեֆլեկտորին և դուք կսկսեք պարբերաբար ստանալ
այդ թեմայի վերաբերյալ նամակներ, հադրդագրություններ:
Իսկ ձեր ուղարկած նամակի պատճեն ավտոմատ
կուղարկվի այդ reflector-ի բոլոր բաժանորդներին: Երբ որևէ
սերվերի վրա աբոնենտը փորձում է էլեկտրոնային հասցե
բացել տվյալ սերվերը այդ աբոնենտի համար
առանձնացնում է էլեկտրոնային արկղ: Այն բացելու համար
տրվում է գադտնաբաո: Սա ֆիզիկական փոստային արկղի
անալոգն է: Եթե պարբերաբար չստուգվի արկղը,
նամակների կուտակումներ տեղի կունենան:
Mail list Սովորական
էլեկտրոնային փոստը ենթղդրում է 2 գործընկերների
առկայություն նամակագրության ժամանակ: Եթե
գործընկերներ չկան, ապա բավական մեծ հոսքի
փոստային ինֆորմացիա հենց քո հասցեին կարող ես
ապահովել, գրանցվելով Mail List-ում: Դրանք հատուկ
թեմատիկ սերվերներ են, որոնք հավաքում են
ինֆորմացիա տարբեր թեմաներով և ուղղարկում են
գրանցվածներին որպես հաղորդագրություն
էլեկտրոնային փոստով: Ուղղարկվող նյութը կարող է
լինել ցանկացած բնագավառի, օրինակ օտար
լեզուների ուսումնասիրման հետ կապված հարցեր,
գիտա-տեխնիկական նյութեր, նոր ծրագրերի և
սարքային մեթոդների ներկայացման հարցեր և այլն:
Հեռուստաընկերությունների մեծամասնությունը
ստեղծում են օգտվողներին անոտացված ամփոփումը
հեռուստահաղորդումների
Usenet-Սերվեր (Usenet կամ Internet News)-
ծրագրային համակարգ է, որը նախատեսված է
հաղորդագրություններ առաքել ամբողջ երկրով մեկ:
Դա որոշակի տիպի ցանց չէ, այլ ավելի շուտ
արձանագրությունների, ֆայլային ֆորմատի և
համակարգի միջև կապերի ամբողջությունն է:
Հաղորդագրությունների ֆաստացի փոխադրումը,
ինչպես կանոն, ապահովվում է Internet կամ UUСР
միջոցներով: Usenet-ը հիշեցնում Է Էլեկտրոնային
ֆոստ, բայց ունի մեկ տարբերություն բոլոր
տարբերությունները մատչելի է բացարձակապես
բոլոր ընթերցողների համար: Յուրաքանչյուր
հեռուստակոնֆերանցիա նախատեսաված է 1 թեմայի
քննարկման համար, որը կարելի է ընդգրկել
խդնիրների լայն խմբի մեջ կամ հակառակը կարող է
նվիրված լինել 1 շատ նեղ թեմայի շուրջ:
DNS (Domain Name System, DNS) դա
բաշխված տվյալների բազա է, որը
պահում է իր մեջ համակարգիչների
մասին ինֆորմացիա,ներառյալ
ինտերնետի ցանցը:
Telnet Համեմատաբար վաղ
ստեղծված ծառայություն է: Այս ծառայության
միջոցով կարելի է միանալ այլ համակարգիչների
և ղեկավարել նրա աշխատանքր: Այսպիսի
ղեկավարումր անվանում են նաև տերմինալային:
Այս ծառայությունը շատ վաղուց օգտագործում
էին այլ վայրում գտնվող հաշվողական
կենտրոններում դժվար մաթեմատիկական
հաշվարկներ կատարելու համար:
ՍՏԵՂԾԵՆՔ ԱՊԱՀՈՎ ՀԱՄԱՑԱՆՑ
ՄԵՐ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
ԽՈՐՀՈՒՐԴ №1
 Անծանոթներին ինտերնետով
մի փոխանցեք անձնական
բնույթի ինֆորմացիա
ԽՈՐՀՈՒՐԴ №2
Երբեք միայնակ մի
գնացեք “ինտերնետային
ընկերեների” հետ
հանդիպման
ԽՈՐՀՈՒՐԴ №3
Երբեք անծանոթներին մի
փոխանցեք ֆայլեր, երգեր
կամ այլ ինֆորմացիա
ինտերնետի միջոցով
ԽՈՐՀՈՒՐԴ №4
Երբեք մի սեղմեք անծանոթների
կողմից ուղարկված ինտերնետային
էջերի հասցեների վրա և մի
բացեք դրանք: Երբեք մի
պատասխանեք անծանոթ
նամակներին,հատկապես spam
տիպի:
ԽՈՐՀՈՒՐԴ №5
Հարգեք այլ անձանց
սեփականությունը:
Աուդիո նյութերի
հեղինակային իրավունքի
խախտումը գողություն
է:Հեղինակային իրավունքով
պաշտպանված
երաժշտության
,ֆիլմերի,նյութերի
ներբեռնման համար կարող
եք տուգանվել:
ԽՈՐՀՈՒՐԴ №6
Ակնթարթորեն կասեցնել
համակարգչային վիրուսների,
վնասակար ծրագրերի,
սպամների և վնասակար
որդերի,լրտեսածրագրերի
մուտքը համակարգիչ`
տեղադրելով հակավիրուսային
ծրագրեր:
Ամենուր փնտրիր բարին ու հենց որ
հայտնաբերես, հանիր այն աշխարհ իր
թաքստոցից,թ ող բարությունը լինի անկաշկանդ
ու չամաչի ինքն իրենից:
Վիլիամ Սարույան
Կազմեց.
Հերմինե Պողոսյան
Հունան Ավետիսյանի անվան
Կապանի հ.9 ավագ դպրոցի
ինֆորմատիկայի ուսուցչուհի

Kapan High School N 9

  • 2.
    ԴԱՍԻ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ  Նպաստելհամացանցից անվտանգ օգտվելու կանոնների յուրացմանը.  Իրազեկել առցանց աշխատանքի կանոններին  ծանոթացնել համացանցի պատմությանը, կիրառման նպատակներին, անվտանգության կանոններին, դրական և բացասական կողմերին  Ձևավորել մտածելու, համեմատելու, վերլուծելու, ընդհանրացնելու հմտություններ, ինչպես նաև վարքային հմտություններ  Արժևորել տեղեկատվական մշակույթի ձևավորումը, մտահորիզոնի ընդլայնումը  Օգնել ճիշտ և անվտանգ որոնում կատարել  Իրազեկել www.safe.am կայքի մասին
  • 3.
    ՀԱՄԱՑԱՆՑԻ ՍՏԵՂԾՄԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ Տեխնոլոգիայիառաջին փորձարկումը կատարվեց 1969թ. հոկտեմբերի 29-ին, երեկոյան ժամը 21:00-ին: Ցանցը կազմված էր իրարից 600կմ հեռավորությամբ տեղակայված տեղեկատվական սարքերից: Դրված էր այսօրվա իրականության համար պարզագույն թվացող խնդիր. առաջին օպերատորը երկրորդին պետք է փոխանցեր «LOG» բառը, երկրորդը, այդ բառն էկրանին տեսնելով, պետք է հաստատեր, որ այն իրեն հասել է: Առաջին փորձը ձախողվեց. երկրորդ օպերատորը ստացավ միայն «L» և «O» տառերը: Փորձը կրկնվեց մեկ ժամ անց և այս անգամ պսակվեց հաջողությամբ: Այս փորձարկման օրն ընդունված է համարել համացանցի ծննդյան օրը:
  • 5.
  • 6.
    www ծառայություն www_WorldWide Web /համաշխարհային սարդոստայն/ ծառայության միջոցով կարելի է դիմել Internet-ի ինֆորմացիոն ռեսուրսների ու դիտել գրադարանների ու թանգարանների քարտացուցակներ, կատարել Էլեկտրոնային ճամփորդություններ, ծանոթանալ նշանավոր մարդկանց ստեղծագործութ¬յուններին ձայնային ու տեսագրական ցուցադրմամբ, տեղեկանալ ֆինանսական շուկային ստանալ արտադրատեսակների նկարագրություններ, ընթերցել նորություններ և այլն: Սա Internet-ի ամենամասսայական ծառայությունն Է, միասնական ինֆորմացիոն միջավայր Է, կազմված միլիոնավոր փոխկապված Էլեկտրոնային փաստաթղթերից, որոնք պահվում են Web-սերվերների վրա: Առանձին փաստաթղթեր, որոնք կազմում են Web միջավայրը, կոչվում են Web- Էջեր:
  • 7.
    FTP ծառայություն (File TransfareProtocol)Ֆայլերի փոխանցման ծառայություն FTP-file Transfer protocol: ծրագրի ֆայլերի ընդունման, մեծ ծավալի փաստաթղթերի /օրինակ գրքեր/ փոխանցման ինչպես նաև մեծ ծավալ ունեցող արխիվային ֆայլերի փոխանցման դեպքում ֆայլերի փոխանցման անհրաժեշտություն է առաջանում:
  • 8.
    IRC ծառայություն նախատեսվածէ մի քանի մարդկանց հետ միաժամանակ հաղորդակցվելու համար: Երբեմն այս ծառայությունը անվանում են պարզապես «chat»: Ի տարբերություն հաղորդակցման այլ ռեժիմների, որտեղ որնէ թեմա կարող գտնվել ամբողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում, այս ծաոայությունր իրականացվում Է մի կապուղու շրջանակներում, որի մասնակիցները մի քանի տասնյակ մարդիկ են: Յուրաքանչյուր մարդ, որն ունի որոշակի ցիտելիքներ, կարող Է ստեղծել իր կապուղին, նան անվանել ըստ իր ցանկության վարել այնտեղ «զրույց» ցանկացած թեմայով: Լաճովս զրույցները տարվում են միայն 2 զրուցակիցների շրջանակում աոանձին պատուհանում: Ծրագիրը հնարավորություն Է տալիս նան միմյանց ուղարկել ֆայլեր, թողնել հաղորդագրություններ, կենտրոնական սերվերի համապատասխան մասում /memo serv/, կազմակերպել գովազդներ, եթե կա տվյալ կապուղու ադմինիստրացիայի թույլատվությունը և այլն : Այժմ IRC ծառայության ամենատարածված ծրագիրր mIRC Է, իր բազմաթիվ կապուղիներով:
  • 9.
     E-mail հնարավորությունէ տափս  կազմակերպել հեռուստակոնֆերանսներ և զրույցներ: Դրա համար նախատեսված են հատուկ համակարգիչ ներ, որոնք հանրավորություն են տալիս տվյալ թեմայի մասին զրուցել ցանկացողներին միավորվել: Բավական է դրանց ուղարկել հաղորդազրություն, որով դուք ցանկություն կհայտնեք բաժանորդագրվելու այս կամ այն ոեֆլեկտորին և դուք կսկսեք պարբերաբար ստանալ այդ թեմայի վերաբերյալ նամակներ, հադրդագրություններ: Իսկ ձեր ուղարկած նամակի պատճեն ավտոմատ կուղարկվի այդ reflector-ի բոլոր բաժանորդներին: Երբ որևէ սերվերի վրա աբոնենտը փորձում է էլեկտրոնային հասցե բացել տվյալ սերվերը այդ աբոնենտի համար առանձնացնում է էլեկտրոնային արկղ: Այն բացելու համար տրվում է գադտնաբաո: Սա ֆիզիկական փոստային արկղի անալոգն է: Եթե պարբերաբար չստուգվի արկղը, նամակների կուտակումներ տեղի կունենան:
  • 10.
    Mail list Սովորական էլեկտրոնայինփոստը ենթղդրում է 2 գործընկերների առկայություն նամակագրության ժամանակ: Եթե գործընկերներ չկան, ապա բավական մեծ հոսքի փոստային ինֆորմացիա հենց քո հասցեին կարող ես ապահովել, գրանցվելով Mail List-ում: Դրանք հատուկ թեմատիկ սերվերներ են, որոնք հավաքում են ինֆորմացիա տարբեր թեմաներով և ուղղարկում են գրանցվածներին որպես հաղորդագրություն էլեկտրոնային փոստով: Ուղղարկվող նյութը կարող է լինել ցանկացած բնագավառի, օրինակ օտար լեզուների ուսումնասիրման հետ կապված հարցեր, գիտա-տեխնիկական նյութեր, նոր ծրագրերի և սարքային մեթոդների ներկայացման հարցեր և այլն: Հեռուստաընկերությունների մեծամասնությունը ստեղծում են օգտվողներին անոտացված ամփոփումը հեռուստահաղորդումների
  • 11.
    Usenet-Սերվեր (Usenet կամInternet News)- ծրագրային համակարգ է, որը նախատեսված է հաղորդագրություններ առաքել ամբողջ երկրով մեկ: Դա որոշակի տիպի ցանց չէ, այլ ավելի շուտ արձանագրությունների, ֆայլային ֆորմատի և համակարգի միջև կապերի ամբողջությունն է: Հաղորդագրությունների ֆաստացի փոխադրումը, ինչպես կանոն, ապահովվում է Internet կամ UUСР միջոցներով: Usenet-ը հիշեցնում Է Էլեկտրոնային ֆոստ, բայց ունի մեկ տարբերություն բոլոր տարբերությունները մատչելի է բացարձակապես բոլոր ընթերցողների համար: Յուրաքանչյուր հեռուստակոնֆերանցիա նախատեսաված է 1 թեմայի քննարկման համար, որը կարելի է ընդգրկել խդնիրների լայն խմբի մեջ կամ հակառակը կարող է նվիրված լինել 1 շատ նեղ թեմայի շուրջ:
  • 12.
    DNS (Domain NameSystem, DNS) դա բաշխված տվյալների բազա է, որը պահում է իր մեջ համակարգիչների մասին ինֆորմացիա,ներառյալ ինտերնետի ցանցը:
  • 13.
    Telnet Համեմատաբար վաղ ստեղծվածծառայություն է: Այս ծառայության միջոցով կարելի է միանալ այլ համակարգիչների և ղեկավարել նրա աշխատանքր: Այսպիսի ղեկավարումր անվանում են նաև տերմինալային: Այս ծառայությունը շատ վաղուց օգտագործում էին այլ վայրում գտնվող հաշվողական կենտրոններում դժվար մաթեմատիկական հաշվարկներ կատարելու համար:
  • 14.
  • 15.
    ԽՈՐՀՈՒՐԴ №1  Անծանոթներինինտերնետով մի փոխանցեք անձնական բնույթի ինֆորմացիա
  • 16.
    ԽՈՐՀՈՒՐԴ №2 Երբեք միայնակմի գնացեք “ինտերնետային ընկերեների” հետ հանդիպման
  • 17.
    ԽՈՐՀՈՒՐԴ №3 Երբեք անծանոթներինմի փոխանցեք ֆայլեր, երգեր կամ այլ ինֆորմացիա ինտերնետի միջոցով
  • 18.
    ԽՈՐՀՈՒՐԴ №4 Երբեք միսեղմեք անծանոթների կողմից ուղարկված ինտերնետային էջերի հասցեների վրա և մի բացեք դրանք: Երբեք մի պատասխանեք անծանոթ նամակներին,հատկապես spam տիպի:
  • 19.
    ԽՈՐՀՈՒՐԴ №5 Հարգեք այլանձանց սեփականությունը: Աուդիո նյութերի հեղինակային իրավունքի խախտումը գողություն է:Հեղինակային իրավունքով պաշտպանված երաժշտության ,ֆիլմերի,նյութերի ներբեռնման համար կարող եք տուգանվել:
  • 20.
    ԽՈՐՀՈՒՐԴ №6 Ակնթարթորեն կասեցնել համակարգչայինվիրուսների, վնասակար ծրագրերի, սպամների և վնասակար որդերի,լրտեսածրագրերի մուտքը համակարգիչ` տեղադրելով հակավիրուսային ծրագրեր:
  • 21.
    Ամենուր փնտրիր բարինու հենց որ հայտնաբերես, հանիր այն աշխարհ իր թաքստոցից,թ ող բարությունը լինի անկաշկանդ ու չամաչի ինքն իրենից: Վիլիամ Սարույան
  • 22.
    Կազմեց. Հերմինե Պողոսյան Հունան Ավետիսյանիանվան Կապանի հ.9 ավագ դպրոցի ինֆորմատիկայի ուսուցչուհի