Computed tomography
ШУТИС 4-курс оюутан Б.Лхагвасүрэн
Физик-техникийн үндэслэл
Ойролцоогоор 100-10-5 нм долгионы урттай цахилгаан соронзон долгионыг рентген туяа гэнэ.
Компьютерт томографийн үед рентген хоолойноос цацрах рентген туяа нь хүний бие махбодийг нэвтлэн өнгөрөхдөө, ямар эрхтний аль хэсэг,
түүний нягтаас шалтгаалан янз бүрийн хэмжээгээр сулардаг байна.
Эд эрхтэн Хоунсфильд нэгж (HU)
Яс 1000
Элэг 40-60
Тархины цагаан бодис 46
Тархины бор бодис 43
Цус 40
Булчин 10-40
Бөөр 30
Нугасны шингэнд 15
Ус 0
Өөх -50 -100
Уушиг -400 -600
Агаар -1000
1-р үеийн систем
1-р үеийн системд ротационно-
трансляционны нэг детектор ба
рентген хоолойг тэгш өнцөгт
хүрээн дотор бэхэлсэн байдаг.
Компьютерт томографийн хөгжлийн үе шатууд
2-р үеийн систем
2-р үеийн системд ротационно-
трансляционны хэд хэдэн
детектор ба рентген хоолойг тэгш
өнцөгт хүрээн дотор бэхэлсэн
байдаг.
3 дахь үеийн систем
3 дахь үеийн системд өвчтний
биеийг бүхэлд нь бүрхэх өргөн
дэвүүр хэлбэрийн рентген
туяагаар обьектыг зүсэж
шинжилдэг. Детекторын тоо 250-
1000 хүртэл нэмэгдсэн. КТ хийх
үед рентген хоолой ба эсрэг талд
нь байрласан детекторууд
өвчтнийг 360 градус тойрон
эргэлддэг.
4 дэх үеийн систем
4 дэх үеийн системд зүслэг хийх
төхөөрөмжийн хүрээнд эргэн
тойронд детекторууд бэхлэгдэн,
дотуур нь зөвхөн рентген хоолой
эргэлдэнэ. Зүслэг хийх хугацаа нь
0,5-3,0 секунд болж багассан.
5 дахь системд
5 дахь системд өвчтний биеийг
кардиологи, зүрхний мэс засал, хүүхэд,
яаралтай оношлогоонд хэрэглэхэд
тохиромжтой юм. 1 секундэд 10-20 дүрс
авдаг.
Компьютерт томографи Компьютерт Эмч
Компьютерт томографи
рентен туяаны тусламжтайгаар
хүний биеийн эд эрхтэний
Аналог мэдээлэл авдаг.
Компьютерт томографи ирсэн
аналог мэдээлэл тоон болгон
зураг болгон үзүүлдэг
Зурагийг эмч харж
оношигийг тогтоодог
КОМПЬЮТЕРТ ТОМОГРАФИЙН ДҮРС БОЛОВСРУУЛАХ
Компьютерт томографийн блок диаграмм
Компьютерт
томографийн
мэдээлэл авах
2x2 матрицийн хэмжээтэй. 2 фиксель
зурагийг авч үзийн.
Гантри
Гантри дотор рентген хоолой,
детектор, коллиматор, өндөр
хүдэлийн генератор, рентген хоолой
орно.
Рентген хоолой
Вакуум орчинд катодоос электрон
сугаран гарч анодыг электрон хүчтэй
мөргөж маш их хэмжээний дулаан
үүссэн. Х-цацраг 1 %, 99% дулаан
болно. Анодыг элэгдүүлэхгүйн тулд
байнга эргэлдүүлж байдаг. Энэ
процесс нь маш өндөр хүчдэлийн
потенциалын зөрүүнээс гарч байдаг.
Коллиматор
Коллиматор нь өвчтөнийн тунг
бууруулж эд эсэд нөлөөлөх рентген
туяаг хязгаарладаг. Энэ нь дүрсийн
чанарт нөлөөлдөг.
Детектор
Обьект дундуур суларсан рентген цацраг явж өнгөрсний дараа тусгай детекторын систем бүртгэнэ авдаг.
Хоёр төрөл байдаг хийн ба сцинтилацийн детектор гэж ангилдаг.
Хийн детектор
Хийн детектор 1мм-ийн интервалийн зайтай байх
ба дотор талдаа хийгээр дүүргэгдсэн битүү саванд
голдон анод гадна талд нь катод байрлана.Анод ба
катод дээр ирсэн цэнэгийн хэмжээгээр
тодорхойлогдоно.
Сцинтилацийн детектор
Сцинтилацийн детектор нь орж ирсэн фото
электроныг үржүүлэх замаар гарган авдаг
Өвчтөний ор
Компьютерт томографийн системд
ашиглагдаг өвчтөний ор нь босоо
болон уртааш-тууш хөдөлгөөн хийх
боломжтой, сканерийн удирдлагатай
тохирсон удирдлагаар хангагдсан
байдаг. Рентген туяаг доош
нэвтрүүлдэггүй.
Компьютерт томографийн өрөөний зохион байгуулалт
Компьютерт томографи өрөөний зохион байгуулалт 3
үндсэн хэсэгт хуваагдана. Компьютерт томографи (үзлэгийн
өрөө) өөрийнх нь байрлах өрөө. Энэ өрөөний шал нь статик
цэнэг хуримтлахгүй болон хана, тааш, шал рентген туяа
нэвтрүүлдэггүй байх шаардлагтай байдаг.
Оператор нь өвчтөний биеийн ямар хэсэгт ямар
тунгаар авахыг тоног төхөөрөмжийн удирдлагийн
програм хангамжид зааж өгнө. Операторын
өрөөний 5мм хар тунгалаг хийсэн шилэн хаалт нь
рентген туяа нэвтрүүлэхгүй
Тоног төхөөрөмжийн өрөө зураг боловсруулах
компьютер, өндөр чадалтай UPS, хөргөлтийн
систем болон зураг хадаглах hardware байна.
Монгол улсын эрүүл мэндийн салбарт ашиглагдаж байгаа
компьютерт томографийн дүрслэлийн аппаратууд
ГССҮТ-Philips Brilliance 16 Slice ШНУКТЭ-3-Philips Ingenuity 64 Slice Гранд мед-SIEMENS SOMATOM
EMOTION 16 Slice
Улаанбаатар Сонгдо эмнэлэг-SIEMENS
SOMATOM Sensation 64 Slice
УКТЭ-1-PHILIPS Brilliance 64 Slice Интер мед-SIEMENS SOMATOM
PERSPECTIVE 128 slice
Philips Brilliance 6 Slice Philips Ingenuity 64 Slice
SIEMENS SOMATOM
EMOTION 16 Slice
SEIMENS SOMATOM
Sensation 64 Slice
PHILIPS Brilliance 64
Slice
SIEMENS SOMA
PERSPECTIVE 1
Нуруу Зүрх судас
Нурууны (xүзүү, сээр,
бүсэлхийн) Зүрх судас
Гавал тархины эмгэг
Зүрх судас
Нугас Мэдрэл
Толгойн
Бөөр
Цээжний хөндийн
Уушиг
Аарцаг Бөөр
Цээжний хөндийн болон
голтын эрхтэний
тодосгогчтой/тодосгогчгү
й
Мэдрэл
Мөчдийн
Элэг цөс
Гавал
Элэг цөс Мөчдийн
Элэг цөс
Нуруу
Мэдрэл
Хүзүү Хэвлийн хөндий Хамрын дайвар хөндийн Уушиг Элэг цөс Бөөр
Толгой
20%
Хүзүү
10%
Сээр нуруу нугас
10%
Зүрх судас
20%
Аарцаг
10%
Уушиг
5%
Цээжний хөндий
25%
КОМПЬЮТЕРТ ТОМОГРАФИЙН МАНАЙ УЛСЫН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САЛБАР ДАХЬ
ХЭРЭГЛЭЭ АШИГЛАЛТ
Компани Philips
SIEMENS Philips
Загвар
Philips Ingenuity 64 Slice SIEMENS SOMATOM Sensation 64 Slice PHILIPS Brilliance 64 Slice
Клиникийн Хэрэглээ Бүх биеийн
Бүх биеийн Бүх биеийн
Хэд дэхь үеийн систем 3 дахь үеийн систем
3 дахь үеийн систем 3 дахь үеийн систем
Рентген хоолойн чадал
110 120 140
Рентген хоолойн хөргөлт (кВ) Агаар Агаар болон ус агаар
Технологи DoseRight CARE Dose 4D SUREExopsure3D
Фокусийн детекторын зай 1040 1085 1072
Зураг харуулах хэмжээс
4D
4D
4D
Цахилгааны хүчдэл (В) 380 380 380
Жин (Тн) 3 3.5
3.2
Үнэ 250000$ 300000$ 230000$
110
120
140
PHILIPS
INGENUITY
64 SLICE
SIEMENS
SOMATOM
SENSATION
64 SLICE
PHILIPS
BRILLIANCE
64 SLICE
РЕНТГЕН ХООЛОЙ
ЧАДАЛ
1
1040
1085
1072
PHILIPS
INGENUITY 64
SLICE
SIEMENS
SOMATOM
SENSATION 64
SLICE
PHILIPS
BRILLIANCE 64
SLICE
ФОКУСИЙН
ДЕТЕКТОРЫН ЗАЙ
3
3.5
3.2
PHILIPS
INGENUITY 64
SLICE
SIEMENS
SOMATOM
SENSATION 64
SLICE
PHILIPS
BRILLIANCE 64
SLICE
ЖИН (ТН)
Компьютерт томографийн түгээмэл гарах гэмтэл
• Программ
• Цахилгаан тэжээл
• Орны хөдөлгөөн
• Рентген хоолой дуусах
• Усан хөргөлтын нацосс
• Кабель тээвэрлэгч паластик
Компьютерт томографийн түгээмэл гарах гэмтэлийг засах
Программ хангамждаа update хийх
Цахилгаан тэжээлийг тогтвортой барихын тулд UPS тавих
Орны хөдөлгөөнийг хязгаарлах үйлдэл хийхгүй байх
Рентген хоолойн үйлдвэр өгсөн цаг нормын дагуу ажилууллах, хугацаа дууссан рентген хоолойг солих
Усан хөргөлтын нацосс ачаалалгүй ажиллуулах
Компьютерт томографийн урсал засвар хийх цаг тухайд хийх
Компьютерт томографийн төлөвлөгөөт үзлэгт байнга хамруулах
Компьютерт томографийн ачаалалтай ажилууллахгүй байх
Компьютерт томографийн ашиглах хугацаа нь дууссан сэлбэгийг цагт нь солих
Компьютер томографийн ирэээдүйн чиг хандлага
Нэг эх үүсвэртэй КТ-ыг бодвол илүү хурдан илрүүлдэг. Нэг
үүсвэртэй КТ эх үүсвэр нь 1800 эргэдэг бол хоёр эх
үүсвэртэй КТ 900 эргэдэг. Нэг эх үүсвэртэй КТ-ыг бодвол
50% илүү хурдан хайдаг ба нэг бүтэн тойрох хугацаа нь 0.25
секунд байдаг.
А-140 kВ хатуу рентген туяа
В-80 кВ зөөлөн рентген туяа
Хоёр эх үүсвэртэй КТ
Рентген хоолой
Зураг боловсруулах
шинэ алгиритам
“Old” = 2D; рентген зураг
“Recent” = 3D; CT, MRI, PET
“New” = 4D; хэдэн секундын бичлэг
хийх
“Horizon” = 5D; 4D + харьцулалт
Color depicts chamber contraction sequence during heart beat
Дүгнэлт
Стандартын дагуу өрөө болон тоног төхөөрөмжийг ажиллуулах. Цахилгаан
хэлбэлзэлээс хамгаалж UPS тавих. Шал нь цахилгаан цэнэг үүсгэддэггүй
байх, зураг авах үед өрөөний хаалга автоматоор хаагдах. Зураг боловсруулах
программыг шинэчлэх. Эмнэлэг дотроо DICOM системийг ашиглах болон
HOST-той болох. Рентген нь хүний биеийг нэвтрэн цааш гарсан цацрагын
хэмжээг бүртгүүрээр бүртгэн авдаг. Энэ процессыг илүү хурдан шуурхай
найдвартай явуулж хүний бие махбодид авах рентген туяаны тунгийн хэмжээг
бууруулах сүүлийн үеийн компьютерт томографиуд бүтээгдэж байгаа юм.

INNOMED - 2015 Lkhagvasuren_SHUTIS

  • 1.
    Computed tomography ШУТИС 4-курсоюутан Б.Лхагвасүрэн
  • 2.
    Физик-техникийн үндэслэл Ойролцоогоор 100-10-5нм долгионы урттай цахилгаан соронзон долгионыг рентген туяа гэнэ. Компьютерт томографийн үед рентген хоолойноос цацрах рентген туяа нь хүний бие махбодийг нэвтлэн өнгөрөхдөө, ямар эрхтний аль хэсэг, түүний нягтаас шалтгаалан янз бүрийн хэмжээгээр сулардаг байна. Эд эрхтэн Хоунсфильд нэгж (HU) Яс 1000 Элэг 40-60 Тархины цагаан бодис 46 Тархины бор бодис 43 Цус 40 Булчин 10-40 Бөөр 30 Нугасны шингэнд 15 Ус 0 Өөх -50 -100 Уушиг -400 -600 Агаар -1000
  • 3.
    1-р үеийн систем 1-рүеийн системд ротационно- трансляционны нэг детектор ба рентген хоолойг тэгш өнцөгт хүрээн дотор бэхэлсэн байдаг. Компьютерт томографийн хөгжлийн үе шатууд
  • 4.
    2-р үеийн систем 2-рүеийн системд ротационно- трансляционны хэд хэдэн детектор ба рентген хоолойг тэгш өнцөгт хүрээн дотор бэхэлсэн байдаг.
  • 5.
    3 дахь үеийнсистем 3 дахь үеийн системд өвчтний биеийг бүхэлд нь бүрхэх өргөн дэвүүр хэлбэрийн рентген туяагаар обьектыг зүсэж шинжилдэг. Детекторын тоо 250- 1000 хүртэл нэмэгдсэн. КТ хийх үед рентген хоолой ба эсрэг талд нь байрласан детекторууд өвчтнийг 360 градус тойрон эргэлддэг.
  • 6.
    4 дэх үеийнсистем 4 дэх үеийн системд зүслэг хийх төхөөрөмжийн хүрээнд эргэн тойронд детекторууд бэхлэгдэн, дотуур нь зөвхөн рентген хоолой эргэлдэнэ. Зүслэг хийх хугацаа нь 0,5-3,0 секунд болж багассан.
  • 7.
    5 дахь системд 5дахь системд өвчтний биеийг кардиологи, зүрхний мэс засал, хүүхэд, яаралтай оношлогоонд хэрэглэхэд тохиромжтой юм. 1 секундэд 10-20 дүрс авдаг.
  • 8.
    Компьютерт томографи КомпьютертЭмч Компьютерт томографи рентен туяаны тусламжтайгаар хүний биеийн эд эрхтэний Аналог мэдээлэл авдаг. Компьютерт томографи ирсэн аналог мэдээлэл тоон болгон зураг болгон үзүүлдэг Зурагийг эмч харж оношигийг тогтоодог КОМПЬЮТЕРТ ТОМОГРАФИЙН ДҮРС БОЛОВСРУУЛАХ
  • 9.
  • 10.
    Компьютерт томографийн мэдээлэл авах 2x2 матрицийнхэмжээтэй. 2 фиксель зурагийг авч үзийн.
  • 11.
    Гантри Гантри дотор рентгенхоолой, детектор, коллиматор, өндөр хүдэлийн генератор, рентген хоолой орно.
  • 12.
    Рентген хоолой Вакуум орчиндкатодоос электрон сугаран гарч анодыг электрон хүчтэй мөргөж маш их хэмжээний дулаан үүссэн. Х-цацраг 1 %, 99% дулаан болно. Анодыг элэгдүүлэхгүйн тулд байнга эргэлдүүлж байдаг. Энэ процесс нь маш өндөр хүчдэлийн потенциалын зөрүүнээс гарч байдаг.
  • 13.
    Коллиматор Коллиматор нь өвчтөнийнтунг бууруулж эд эсэд нөлөөлөх рентген туяаг хязгаарладаг. Энэ нь дүрсийн чанарт нөлөөлдөг.
  • 14.
    Детектор Обьект дундуур суларсанрентген цацраг явж өнгөрсний дараа тусгай детекторын систем бүртгэнэ авдаг. Хоёр төрөл байдаг хийн ба сцинтилацийн детектор гэж ангилдаг. Хийн детектор Хийн детектор 1мм-ийн интервалийн зайтай байх ба дотор талдаа хийгээр дүүргэгдсэн битүү саванд голдон анод гадна талд нь катод байрлана.Анод ба катод дээр ирсэн цэнэгийн хэмжээгээр тодорхойлогдоно. Сцинтилацийн детектор Сцинтилацийн детектор нь орж ирсэн фото электроныг үржүүлэх замаар гарган авдаг
  • 15.
    Өвчтөний ор Компьютерт томографийнсистемд ашиглагдаг өвчтөний ор нь босоо болон уртааш-тууш хөдөлгөөн хийх боломжтой, сканерийн удирдлагатай тохирсон удирдлагаар хангагдсан байдаг. Рентген туяаг доош нэвтрүүлдэггүй.
  • 16.
    Компьютерт томографийн өрөөнийзохион байгуулалт Компьютерт томографи өрөөний зохион байгуулалт 3 үндсэн хэсэгт хуваагдана. Компьютерт томографи (үзлэгийн өрөө) өөрийнх нь байрлах өрөө. Энэ өрөөний шал нь статик цэнэг хуримтлахгүй болон хана, тааш, шал рентген туяа нэвтрүүлдэггүй байх шаардлагтай байдаг.
  • 17.
    Оператор нь өвчтөнийбиеийн ямар хэсэгт ямар тунгаар авахыг тоног төхөөрөмжийн удирдлагийн програм хангамжид зааж өгнө. Операторын өрөөний 5мм хар тунгалаг хийсэн шилэн хаалт нь рентген туяа нэвтрүүлэхгүй Тоног төхөөрөмжийн өрөө зураг боловсруулах компьютер, өндөр чадалтай UPS, хөргөлтийн систем болон зураг хадаглах hardware байна.
  • 18.
    Монгол улсын эрүүлмэндийн салбарт ашиглагдаж байгаа компьютерт томографийн дүрслэлийн аппаратууд ГССҮТ-Philips Brilliance 16 Slice ШНУКТЭ-3-Philips Ingenuity 64 Slice Гранд мед-SIEMENS SOMATOM EMOTION 16 Slice Улаанбаатар Сонгдо эмнэлэг-SIEMENS SOMATOM Sensation 64 Slice УКТЭ-1-PHILIPS Brilliance 64 Slice Интер мед-SIEMENS SOMATOM PERSPECTIVE 128 slice
  • 19.
    Philips Brilliance 6Slice Philips Ingenuity 64 Slice SIEMENS SOMATOM EMOTION 16 Slice SEIMENS SOMATOM Sensation 64 Slice PHILIPS Brilliance 64 Slice SIEMENS SOMA PERSPECTIVE 1 Нуруу Зүрх судас Нурууны (xүзүү, сээр, бүсэлхийн) Зүрх судас Гавал тархины эмгэг Зүрх судас Нугас Мэдрэл Толгойн Бөөр Цээжний хөндийн Уушиг Аарцаг Бөөр Цээжний хөндийн болон голтын эрхтэний тодосгогчтой/тодосгогчгү й Мэдрэл Мөчдийн Элэг цөс Гавал Элэг цөс Мөчдийн Элэг цөс Нуруу Мэдрэл Хүзүү Хэвлийн хөндий Хамрын дайвар хөндийн Уушиг Элэг цөс Бөөр
  • 20.
    Толгой 20% Хүзүү 10% Сээр нуруу нугас 10% Зүрхсудас 20% Аарцаг 10% Уушиг 5% Цээжний хөндий 25% КОМПЬЮТЕРТ ТОМОГРАФИЙН МАНАЙ УЛСЫН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САЛБАР ДАХЬ ХЭРЭГЛЭЭ АШИГЛАЛТ
  • 21.
    Компани Philips SIEMENS Philips Загвар PhilipsIngenuity 64 Slice SIEMENS SOMATOM Sensation 64 Slice PHILIPS Brilliance 64 Slice Клиникийн Хэрэглээ Бүх биеийн Бүх биеийн Бүх биеийн Хэд дэхь үеийн систем 3 дахь үеийн систем 3 дахь үеийн систем 3 дахь үеийн систем Рентген хоолойн чадал 110 120 140 Рентген хоолойн хөргөлт (кВ) Агаар Агаар болон ус агаар Технологи DoseRight CARE Dose 4D SUREExopsure3D Фокусийн детекторын зай 1040 1085 1072 Зураг харуулах хэмжээс 4D 4D 4D Цахилгааны хүчдэл (В) 380 380 380 Жин (Тн) 3 3.5 3.2 Үнэ 250000$ 300000$ 230000$
  • 22.
    110 120 140 PHILIPS INGENUITY 64 SLICE SIEMENS SOMATOM SENSATION 64 SLICE PHILIPS BRILLIANCE 64SLICE РЕНТГЕН ХООЛОЙ ЧАДАЛ 1 1040 1085 1072 PHILIPS INGENUITY 64 SLICE SIEMENS SOMATOM SENSATION 64 SLICE PHILIPS BRILLIANCE 64 SLICE ФОКУСИЙН ДЕТЕКТОРЫН ЗАЙ 3 3.5 3.2 PHILIPS INGENUITY 64 SLICE SIEMENS SOMATOM SENSATION 64 SLICE PHILIPS BRILLIANCE 64 SLICE ЖИН (ТН)
  • 23.
    Компьютерт томографийн түгээмэлгарах гэмтэл • Программ • Цахилгаан тэжээл • Орны хөдөлгөөн • Рентген хоолой дуусах • Усан хөргөлтын нацосс • Кабель тээвэрлэгч паластик
  • 24.
    Компьютерт томографийн түгээмэлгарах гэмтэлийг засах Программ хангамждаа update хийх Цахилгаан тэжээлийг тогтвортой барихын тулд UPS тавих Орны хөдөлгөөнийг хязгаарлах үйлдэл хийхгүй байх Рентген хоолойн үйлдвэр өгсөн цаг нормын дагуу ажилууллах, хугацаа дууссан рентген хоолойг солих Усан хөргөлтын нацосс ачаалалгүй ажиллуулах Компьютерт томографийн урсал засвар хийх цаг тухайд хийх Компьютерт томографийн төлөвлөгөөт үзлэгт байнга хамруулах Компьютерт томографийн ачаалалтай ажилууллахгүй байх Компьютерт томографийн ашиглах хугацаа нь дууссан сэлбэгийг цагт нь солих
  • 25.
    Компьютер томографийн ирэээдүйнчиг хандлага Нэг эх үүсвэртэй КТ-ыг бодвол илүү хурдан илрүүлдэг. Нэг үүсвэртэй КТ эх үүсвэр нь 1800 эргэдэг бол хоёр эх үүсвэртэй КТ 900 эргэдэг. Нэг эх үүсвэртэй КТ-ыг бодвол 50% илүү хурдан хайдаг ба нэг бүтэн тойрох хугацаа нь 0.25 секунд байдаг. А-140 kВ хатуу рентген туяа В-80 кВ зөөлөн рентген туяа Хоёр эх үүсвэртэй КТ
  • 26.
  • 28.
    Зураг боловсруулах шинэ алгиритам “Old”= 2D; рентген зураг “Recent” = 3D; CT, MRI, PET “New” = 4D; хэдэн секундын бичлэг хийх “Horizon” = 5D; 4D + харьцулалт Color depicts chamber contraction sequence during heart beat
  • 29.
    Дүгнэлт Стандартын дагуу өрөөболон тоног төхөөрөмжийг ажиллуулах. Цахилгаан хэлбэлзэлээс хамгаалж UPS тавих. Шал нь цахилгаан цэнэг үүсгэддэггүй байх, зураг авах үед өрөөний хаалга автоматоор хаагдах. Зураг боловсруулах программыг шинэчлэх. Эмнэлэг дотроо DICOM системийг ашиглах болон HOST-той болох. Рентген нь хүний биеийг нэвтрэн цааш гарсан цацрагын хэмжээг бүртгүүрээр бүртгэн авдаг. Энэ процессыг илүү хурдан шуурхай найдвартай явуулж хүний бие махбодид авах рентген туяаны тунгийн хэмжээг бууруулах сүүлийн үеийн компьютерт томографиуд бүтээгдэж байгаа юм.