1. 3. Η ΑΡΦIΣΕΚΣΟΝIΚΗ ΣΩΝ ΚΛΑ΢IΚΩΝ ΦΡΟΝΩΝ
Μπακάληρ Κύςσαρ (history-logotexnia.blogspot.com)

2. α. Κοπινθιακϋ κιονϋκπανο

3. Η απφισεκσονική σψν κλαςικύν φπϋνψν
μοιάζει με
καλάθι
πεπιστλιγμένο
με αγκάθια
εμυανίζεσαι
ςσο
εςψσεπικϋ
σψν κσιπίψν
Ευεόπεςη
σοτ γλόπση
Καλλίμαφοτ▲ Κοπινθιακϋ κιονϋκπανο.
Βπιςκϋσαν ςσο εςψσεπικϋ
σηρ Θϋλοτ, ποτ ήσαν ένα
κτκλικϋ ιεπϋ κσίπιο σηρ
Επιδαόποτ. Θεψπείσαι
ιδιϋφειπο έπγο σοτ γλόπση
Πολόκλεισοτ σοτ νεϋσεποτ.
4ορ αιύναρ π.Φ.
 Κασά σον 5ο και 4ο αι. κσίζονσαι
ςημανσικοί ναοί και δημϋςια κσίπια ςε
δψπικϋ και ιψνικϋ πτθμϋ.
 Ευετπίςκεσαι σο κοπινθιακϋ κιονϋκπανο:

4. ▲ Κοπινθιακϋ κιονϋκπανο, Πολόκλεισορ ο Νεϋσεπορ, απϋ ση θϋλο σηρ Επιδαόποτ
(350 π.Φ. πεπίποτ), Επίδατπορ, Απφαιολογικϋ Μοτςείο.
Σο κοπινθιακϋ κιονϋκπανο, ποτ διαμοπυύνεσαι απϋ υόλλα ακάνθοτ, μια
ςόνθεςη με πλαςσικέρ απεσέρ και διακοςμησικϋσησα, εμυανίζεσαι εδύ για
ππύση υοπά. Λέγεσαι ϋσι σο εμπνεόςσηκε ο γλόπσηρ Καλλίμαφορ ο Κοπίνθιορ,
καθύρ κοισοόςε ένα καλάθι σο οποίο πεπιέβαλλαν αγκάθια επάνψ ςσον σάυο
ενϋρ μικποό κοπισςιοό.
http://el.wikipedia.org

5. β. Η Ακπϋπολη σηρ Αθήναρ

9. Βψμϋρ σηρ Αθηνάρ
Παπθενύναρ
Επέφθειο
Πποπόλαια Ναϋρ σηρ Αθηνάρ Νίκηρ
Ιεπϋ σηρ Άπσεμηρ

10. ▲ http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/naoi/Erechtheio/erectheio1.htm

12. Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΣΗ΢ ΑΘΗΝΑ΢
► Όσαν σο 480 π.Φ. οι Πέπςερ έκαχαν σην
Ακπϋπολη, οι Αθηναίοι, ϋπψρ και οι άλλοι
Έλληνερ, οπκίςσηκαν να αυήςοτν σοτρ
ναοόρ σοτρ κασεςσπαμμένοτρ, ψρ μνημεία
σηρ αςέβειαρ σψν βαπβάπψν, και να μην
σοτρ ξαναφσίςοτν. Ωςσϋςο, όςσεπα απϋ σην
οπιςσική νίκη σοτ Κίμψνα κασά σψν Πεπςύν
ςσον Ετπτμέδονσα, σο 462 π.Φ., ξεκινά ςσην
Αθήνα σο ππϋγπαμμα ανοικοδϋμηςηρ σψν
ιεπύν κσιπίψν. Μεσά σον εξοςσπακιςμϋ σοτ
Κίμψνα σο ππϋγπαμμα διακϋπσεσαι και
επαναλαμβάνεσαι απϋ σον Πεπικλή σπο
ποποιημένο, ύςσε σο αποσέλεςμα να είναι
μεγαλοππεπέςσεπο. Οι απφισέκσονερ ποτ
πλαιςίψςαν σο επισελείο σοτ Πεπικλή ήσαν
ο Ικσίνορ και ο Καλλικπάσηρ και απγϋσεπα ο
μαθησήρ σοτρ Μνηςικλήρ. "Πάνσψν
επίςκοπορ" κασά σον Πλοόσαπφο, ατσϋρ
δηλαδή ποτ είφε ση γενική εποπσεία σοτ
έπγοτ, ήσαν ο γλόπσηρ Υειδίαρ.

14. Πποπόλαια

15. Πποπόλαια:
Μεγαλοππεπήρ
είςοδορ σηρ
Ακπϋποληρ. Έπγο σοτ
Μνηςικλή. ΢τνδόαζε κίονερ
ιψνικοό και
δψπικοό πτθμοό.
Είφε πένσε ειςϋδοτρ για
σην ππϋςβαςη σψν
πιςσύν και σψν ζύψν
ποτ θα θτςιάζονσαν ςσο
ιεπϋ.
Απϋ σην κενσπική θόπα ϋποτ
οδηγοόςε έναρ επικλινήρ
διάδπομορ φψπίρ ςκαλοπάσια, θα
πεπνοόςε και σο κασάπσι σοτ
πλοίοτ ςσο οποίο ήσαν απλψμένορ
ο νεοϊυαςμένορ πέπλορ σηρ θεάρ.

16. ◄ Σα Πποπόλαια (437-432 π.Φ.).
Σα Πποπόλαια είναι η μνημειακή
είςοδορ ςσην Ακπϋπολη. ΢σο έπγο
ατσϋ ο Μνηςικλήρ έππεπε να
δύςει λόςειρ ςε πολό δόςκολα
απφισεκσονικά πποβλήμασα
(ποτ αυοποόςαν ση λεισοτπγία
σοτ, ση υτςική δτςκολία σοτ
εδάυοτρ, ση υόςη σηρ κασαςκετήρ
και φπηςιμοποίηςε σο δψπικϋ και
σον ιψνικϋ πτθμϋ. Δεξιά και
απιςσεπά σοτ πποπόλοτ
δημιοτπγήθηκαν πλετπικά
διαμεπίςμασα: η βϋπεια και η
νϋσια πσέπτγα. Η βϋπεια πσέπτγα,
γνψςσή ψρ "Πινακοθήκη" απϋ σα
ζψγπαυικά έπγα ποτ κοςμοόςαν
σοτρ σοίφοτρ σηρ, ήσαν φύπορ
ενδιαίσηςηρ σψν επίςημψν
πποςκτνησύν σηρ Ακπϋποληρ, ενύ
η νϋσια πσέπτγα ήσαν η
σελεσοτπγική είςοδορ για σο ιεπϋ
σέμενορ σηρ Αθηνάρ Νίκηρ

17. ► Κάποτ εδύ ςσέκονσαν οι
Αθηναίοι κασά ση διάπκεια σηρ
εοπσήρ σψν Παναθηναίψν

18. ► ΢σα Πποπόλαια κασέληγε
η Ιεπά οδϋρ
Πηγή: Διαυάνειερ Σ.
Γιακοτμάσοτ Επιμοπυύσπια
ΣΠΕ www.netschoolbook.gr
▲ Αναπαπάςσαςη σψν
υασνψμάσψν σψν
Πποπτλαίψν.
Lawrence, A.W, (revised by R.A
Tomlinson), Greek
Architecture, Yale University
Press Pelican History of Art
1996, p. 117, fig. 181-182.
© Yale University Press.
http://www.fhw.gr/chronos/0
5/gr/culture/index_100.html

19. Η πομπή σψν Παναθηναίψν
Απϋ σον Κεπαμεικϋ (Πομπείο) ςσην Ακπϋπολη (Παπθενύν)

20. Παπθενύναρ

21. Παπθενύναρ
Δψπικϋρ ναϋρ με ιψνικά απφισεκσονικά
ςσοιφεία.
Έπγο σοτ Ικσίνοτ και σοτ Καλλικπάση.
Ο πλοόςιορ γλτπσϋρ διάκοςμορ ήσαν, μεσαξό
σψν άλλψν, έπγο σοτ Υειδία.

22. ▲ Ο Παπθενύναρ. Κοπτυαίο απφισεκσϋνημα δψπικοό πτθμοό. Ο γλτπσϋρ σοτ
διάκοςμορ με ση γέννηςη σηρ Αθηνάρ και ση διαμάφη σηρ με σον Ποςειδύνα για
σην κτπιαπφία ςσην Ασσική ςσα αεσύμασα σην Κενσατπομαφία, σην Αμαζονομαφία
και άλλοτρ μόθοτρ ςσιρ μεσϋπερ και σην πομπή σψν Παναθηναίψν ςση ζψυϋπο
αποσελεί αξεπέπαςσο δημιοόπγημα ϋλψν σψν εποφύν και πποβάλλει ςτμβολικά
σην πολισική δόναμη και ππψσοκαθεδπία σηρ Αθήναρ ςσοτρ κλαςικοόρ φπϋνοτρ

23. Modern Parthenon 2003 A.D.
Modern Parthenon 2003 A.D.

24. Ancient Greek ~432 B.C.
Ancient Greek ~432 B.C.
Πηγή διαθάνειας : Jessi Stumpfel, Chris Tchou, Tim Hawkins, Paul
Debevec, Jonathan Cohen, Andrew Jones, Brian Emerson
University of Southern California
Institute for Creative Technologies
Philippe Martinez
Ecole Normale Superieure
Tomas Lochman
Basel Skulpturhalle

25. ▲ Κάσοχη σοτ Παπθενύνα: ΢φέδιο Μ. Κοππέρ
http://www.parthenonfrieze.gr/#/read/text1

26. ► Πποοπσική αναπαπάςσαςη
σηρ εξψσεπικήρ ϋχηρ και
σομή ποτ απεικονίζει σην
εςψσεπική δομή σοτ
Παπθενύνορ.

27. Βαςικά φαπακσηπιςσικά σοτ
Παπθενύνα
 Μικπέρ αποκλίςειρ απϋ σην οπιζϋνσια και σην
κασακϋπτυη κασεόθτνςη
 Γλτπσϋρ διάκοςμορ:
1. γέννηςη σηρ Αθηνάρ (ανασολικϋ αέσψμα),
2. διαμάφη Αθηνάρ και Ποςειδύνα για σην
κτπιαπφία σηρ Αθήναρ (δτσικϋ αέσψμα),
3. πομπή σψν Παναθηναίψν (ζψυϋπορ),
4. κενσατπομαφία, αμαζονομαφία και άλλοι μόθοι
ςφεσικά με σην Ασσική (μεσϋπερ).

31. ▲ Αναπαπάςσαςη απϋ σα αεσύμασα σοτ Παπθενύνα:
ςσην ανασολική πλετπά σοτ ναοό σα γλτπσά δείφνοτν ση γέννηςη
σηρ Αθηνάρ απϋ σο κευάλι σοτ πασέπα σηρ σοτ Δία.
΢ση δτσική πλετπά δείφνοτν ση μάφη ποτ έδψςε η Αθηνά με σον
Ποςειδύνα για να γίνει πολιοόφορ σηρ Αθήναρ.

33. Ο Παπθενύναρ (447-438 π.Φ.). Ο Παπθενύναρ φσίςσηκε ςε πολό ςόνσομο
φπονικϋ διάςσημα. Βαςιςμένορ ςε ςφέδια σοτ Ικσίνοτ, ξεκίνηςε να φσίζεσαι σο
447 π.Φ. και ήσαν έσοιμορ σο 438 π.Φ. Έξι φπϋνια ακϋμη φπειάςσηκαν για να
ολοκληπψθεί ο γλτπσϋρ διάκοςμορ ςόμυψνα με σο ππϋγπαμμα σοτ Υειδία, ο
οποίορ ςτνεπγάςσηκε με σοτρ μαθησέρ σοτ, Αλκαμένη και Αγοπάκπισο. Είναι ο
μεγαλόσεπορ ναϋρ δψπικοό πτθμοό, αυοό οι ναοί σοτ ΢ελινοόνσα και σοτ
Ακπάγανσα, ποτ είναι μεγαλόσεποι, δεν ολοκληπύθηκαν ποσέ. Ο Παπθενύναρ,
αυιεπψμένορ ςσην Αθηνά, είναι έναρ παλλϋμενορ απϋ εςψσεπική ζψή
"οπγανιςμϋρ". Ατσϋ ουείλεσαι ςσιρ καμπτλύςειρ και ςσιρ κλίςειρ σοτ, ποτ
ονομάζονσαι "οπσικέρ διοπθύςειρ" ή, οπθϋσεπα, "εκλεπσόνςειρ" . Οι
καμπτλύςειρ παπασηποόνσαι ςσο ςστλοβάση, ςσο επιςσόλιο, ςσα σπίγλτυα,
ςσο γείςο και ςσο αέσψμα. Οι κίονερ δεν είναι ετθόγπαμμοι. Η μείψςη σηρ
διαμέσποτ σοτρ ππορ σα επάνψ ονομάζεσαι "ένσαςη" και δημιοτπγεί σην
χετδαίςθηςη μεγαλόσεποτ όχοτρ. Ο ςστλοβάσηρ δεν είναι οπιζϋνσιορ, αλλά
παποτςιάζει ελαυπά καμπτλϋσησα, η οποία επαναλαμβάνεσαι ςσα επιςσόλια,
ςσο θπιγκϋ και ςσα αεσύμασα. Οι κίονερ ςτγκλίνοτν ππορ σο εςψσεπικϋ σοτ
ναοό, σο ίδιο και οι σοίφοι, δίνονσαρ ςσο ςόνολο μια αίςθηςη ετςσάθειαρ. Ο
γλτπσϋρ διάκοςμορ, ο οποίορ πεπιλαμβάνει σα εναέσια, σιρ 92 μεσϋπερ και ση
ζψυϋπο ποτ πεπισπέφει σο ςηκϋ σοτ ναοό, αποσελεί ξεφψπιςσϋ δείγμα σηρ
ελληνικήρ γλτπσικήρ και ιδιαίσεπο κευάλαιο ςσην ιςσοπία σηρ σέφνηρ.
ΚΛΑ΢ΙΚΗ KAI ΕΛΛΗΝΙ΢ΣΙΚΗ ΣΕΦΝΗ: Ιςσοπία σηρ Σέφνηρ, Γ΄ Λτκείοτ

34. http://www.ancientathens3d.com

35. Ένα ππψινϋ ςσον Παπθενύνα
Αιςθησική και ιςσοπική πποςέγγιςη
Σα μτςσικά σηρ σέφνηρ
Ρτθμϋρ και εκλεπσόνςειρ
Ο Παπθενύναρ με σην ππύση μασιά δίνει σην ενσόπψςη ενϋρ απλοό κσηπίοτ,
ποτ «υτσπύνει» με υτςικϋσησα απϋ σο βπάφο. Αν πποςέξοτμε ϋμψρ καλόσεπα,
πίςψ απϋ ση υαινομενική απλϋσησα θ' ανακαλόχοτμε ένα διαφπονικϋ
επίσετγμα απφισεκσονικήρ, ςσο οποίο δεν τπάπφει σίποσα στφαίο. Ο πτθμϋρ σοτ
είναι δψπικϋρ, με ιψνικά ςσοιφεία, ποτ δε ςύζονσαι. Ο δψπικϋρ πτθμϋρ είναι
ένα ςόςσημα κανϋνψν, σο οποίο παπϋσι υαίνεσαι λισϋ, φπειάςσηκε αιύνερ για
να υθάςει ςσην κλαςική σελειϋσησα. Οι αναλογίερ σψν επιμέποτρ ςσοιφείψν
μεσαξό σοτρ και με σο ςόνολο σοτ κσηπίοτ βπίςκοτν σο ιδανικϋ ςημείο
ιςοπποπίαρ. Η ςόλληχη σηρ δημιοτπγίαρ σοτ Παπθενύνα κασετθόνει σον
άνθπψπο με σον απλοόςσεπο σπϋπο ςσιρ τχηλϋσεπερ έννοιερ σηρ απμονίαρ και
είναι αποσέλεςμα πολόπλοκψν μαθημασικύν τπολογιςμύν. Αν παπασηπήςοτμε
πποςεκσικά σο ναϋ, θ' ανακαλόχοτμε ένα πλήθορ μτςσικέρ εκλεπσόνςειρ
(οπσικέρ διοπθύςειρ), ποτ έφοτν ςκοπϋ να «ελαυπύςοτν σο κσήπιο και να σοτ
δύςοτν παλμϋ ζψήρ».
Πηγή: ΢φολικϋ εγφειπίδιο Αιςθησικήρ Αγψγήρ – Εικαςσικύν Α΄ γτμναςίοτ
► Υπ. Θείπςιοτ Αναπαπάςσαςη σοτ
Παπθενύνα, φαλκογπαυία

36. Οι κολύνερ σοτ ναοό παπϋλο ποτ υαίνονσαι
ετθόγπαμμερ και ίδιερ, ςσην ππαγμασικϋσησα σο
πεπίγπαμμά σοτρ αποσελεί μια πολόπλοκη καμπόλη:
Λίγο πιο κάσψ απϋ ση μέςη έφοτν ένα ελαυπϋ
υοόςκψμα (ένσαςη). ΢ση βάςη σοτρ είναι υαπδόσεπερ
και ανεβαίνονσαρ ππορ ςσην κοπτυή λεπσαίνοτν
(μείψςη). Οι γψνιακέρ κολύνερ ποτ λοόζονσαι ςσο υψρ
είναι παφόσεπερ και έφοτν μικπϋσεπα διαςσήμασα απϋ
σιρ άλλερ. Όλα σα κάθεσα ςσοιφεία σοτ κσηπίοτ
(κιονοςσοιφία, σοίφοι και αεσύμασα) γέπνοτν ππορ σα
μέςα, δημιοτπγύνσαρ ένα πτπαμιδοειδέρ ςφήμα, ενύ σα
οπιζϋνσια ςσοιφεία (κπηπίδα και μήκορ σοτ θπιγκοό)
έφοτν ένα ελαυπϋ υοόςκψμα ππορ σα πάνψ.
*Θ. Μποόπαρ
Μαθήμασα Ιςσοπίαρ σηρ Απφισεκσονικήρ
► Μείψςη και ένσαςη ςε
κίονα σοτ Παπθενύνα.
Δίνει σην ενσόπψςη ϋσι
σο μάπμαπο είναι
ελαςσικϋ και «ανσιδπά»
κάσψ απ' σο βάπορ σηρ
ςσέγηρ.

37. Κάθε κίονας έτει ύυος 10,43 μ. και μέζη
διάμεηρο 1,91 μ.
Η απϋςσαςη σοτ ππύσοτ ακπαίοτ
κίονα απϋ σο δεόσεπο είναι μικπϋσεπη
απϋ σην απϋςσαςη σοτ δεόσεποτ με
σον σπίσο. Οι κίονερ βημασίζοτν.
Πεπίποτ ςσο 1/3 σοτ όχοτρ σοτ
παποτςιάζει μια εξϋγκψςη η οποία
ονομάζεσαι ένταση. Με σην ένσαςη
δίνεσαι η ενσόπψςη ενϋρ ζψνσανοό
οπγανιςμοό ποτ "τπουέπει" απϋ σο
βάπορ ποτ ςηκύνει.
► Ο κίοναρ λεπσαίνει ππορ σο επάνψ
σμήμα:
μείψςη
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politis
mos/parthenonas/Texnika.htm
ένταση

38. Μα πϋςοτρ κίονερ
έφει ο Παπθενύναρ
ςση ςσενή και
ση μακπά σοτ
πλετπά;

39. 17 κίονερ
λοιπϋν, ςσιρ
μακπέρ
πλετπέρ σοτ
ναοό κι 8
ςσιρ ςσενέρ.
Δεν μοτ σο είπε
ο ξεναγϋρ,
έφψ μάσια
και
παπασηπύ

40. Ancient Greek ~432 B.C.
΢ση ςσέγη η οποία ήσαν δίππιφση. Σα κεπαμίδια σοτ Παπθενύνα ήσαν κι ατσά απϋ λετκϋ μάπμαπο
κι επειδή ήσαν απκεσά λεπσά υίλσπαπαν σο υψρ σοτ ήλιοτ και φάπιζαν ςσο εςψσεπικϋ σοτ ναοό
ένα γλατκϋ φπύμα. ΢σιρ μακπιέρ πλετπέρ σα κεπαμίδια κασαλήγοτν ςε ακποκέπαμα με ση μοπυή
ανθεμίοτ. ΢σιρ σέςςεπιρ άκπερ σηρ ςσέγηρ τπάπφοτν λεονσοκευαλέρ - χετδοϊδποπϋερ. Σέλορ ςσην
κοπτυή σψν αεσψμάσψν τπήπφαν σα ακπψσήπια, ενύ ςση μέςη, ςσην κοπτυή σηρ ςσέγηρ τπήπφε
ένα σεπάςσιο ανθέμιο.
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/parthenonas/parthenonas.0.htm

42. ► Κόπιο φαπακσηπιςσικϋ σοτ Παπθενύνα είναι η έλλειχη ετθειύν. Ο ςστλοβάσηρ δεν
είναι μια απολόσψρ οπιζϋνσια επιυάνεια, αλλά παποτςιάζει καμπόλψςη. Εκσϋρ απϋ
σο ςστλοβάση καμπτλύςειρ έφοτμε και ςσο επιςσόλιο, ςσα σπίγλτυα, ςσο γείςο και
ςσο αέσψμα.
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politis
mos/parthenonas/parthenonas.0.htm

43. ► Ενύ θα πεπίμενε κανείρ ϋσι
οι κίονερ και οι σοίφοι σοτ
ςηκοό θα ήσαν κάθεσοι
διαπιςσύνοτμε ϋσι έφοτν
μια κλίςη. Οι σοίφοι σοτ
εςψσεπικοό είναι κάθεσοι,
αλλά εξψσεπικά κλίνοτν ππορ
σα μέςα. Όπψρ πποκόπσει
λοιπϋν, ο ναϋρ δεν είναι
παπαλληλεπίπεδορ αλλά
πτπαμοειδήρ
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%2
0Politismos/parthenonas/partheno
nas.0.htm
► Οι κίονερ έφοτν
κλίςη ππορ σο
εςψσεπικϋ κασά 7
εκ. ενύ οι γψνιαίοι,
ποτ κλίνοτν και
ππορ σιρ δτο
πλετπέρ, κλίνοτν
κασά 10 εκ.

44. ► Αν πποεκσείνοτμε σοτρ κίονερ ππορ
σα πάνψ, σϋσε οι κίονερ σψν ςσενύν
πλετπύν θα ςτνανσηθοόν ςε όχορ
πεπίποτ 2200 μ. και σψν μακπύν ςε
όχορ πεπίποτ 4950 μ.
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Polit
ismos/parthenonas/parthenonas.0.htm

46. Σπίγλτυα
και μεσϋπερ
Ζψυϋπορ

47. ▲ Ο Παπθενύναρ ςε αναπαπάςσαςη σοτ Benoit Loviot. Paris, Ecole Nationale Superieure
des Beaux Arts. © Ecole Nationale Superieure des Beaux Arts, Paris
http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/culture/index_100.html
μεσϋπη
τρίγλυυο

48. ◄ Μεσϋπη απϋ ση νϋσια
πλετπά σοτ Παπθενύνα.
΢σον Παπθενύνα τπήπφαν
92 μεσϋπερ με μτθικέρ
ςκηνέρ, ποτ θόμιζαν ςσοτρ
Αθηναίοτρ σα ηπψικά
κασοπθύμασα σψν
ππογϋνψν σοτρ: ςκηνέρ
απϋ σον πϋλεμο σηρ
Σποίαρ, απϋ σιρ μάφερ με
σιρ Αμαζϋνερ, σοτρ
Κενσαόποτρ και σοτρ
Γίγανσερ, 447–442 π.Φ.
Λονδίνο(Μεγάλη Βπεσανία),
Βπεσανικϋ Μοτςείο.

49. ▲ http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/parthenonas/zoforos.htm

50. ► Ιππείρ, λεπσομέπεια απϋ ση δτσική πλετπά σηρ
ζψυϋποτ σοτ Παπθενύνα (442-438 π.Φ.),
μάπμαπο, Αθήνα, Μοτςείο Ακπϋποληρ.
Απϋ σιρ μεγαλόσεπερ καινοσομίερ ςσο γλτπσικϋ
ππϋγπαμμα σοτ Παπθενύνα είναι η
αναπαπάςσαςη σηρ πομπήρ σψν Παναθηναίψν.
Ο Υειδίαρ, ενύ εξψσεπικά ςσιρ μεσϋπερ, επάνψ
απϋ σοτρ κίονερ σοτ πσεποό, ιςσοπεί σοτρ άθλοτρ
σψν παλαιύν ηπύψν, ϋπψρ ήθελε η παπάδοςη,
μέςα απϋ σο πεπιςσόλιο και χηλά ςσοτρ σοίφοτρ
σοτ ςηκοό ιςσοπεί μια απϋ σιρ κοπτυαίερ ςσιγμέρ
σηρ αθηναωκήρ ζψήρ, σην πομπή σψν
Παναθηναίψν, έσςι καθύρ ατσή διέςφιζε απϋ σον
Κεπαμεικϋ σην Αγοπά και κασέληγε ςσην
Ακπϋπολη, μεσαυέπονσαρ με μεγάλερ σιμέρ σον
πέπλο ςσο άγαλμα σηρ πολιοόφοτ θεάρ Αθηνάρ.
Έσςι, ςσο κοπτυαίο ατσϋ μνημείο σηρ
αθηναωκήρ απφισεκσονικήρ ο καθημεπινϋρ
άνθπψπορ απεικονίζεσαι μαζί με σοτρ
θεοόρ, γεγονϋρ ποτ ανσανακλά σην έπαπςη
σηρ πϋληρ με σην αποθέψςη σοτ πολίση σηρ
αθηναωκήρ δημοκπασίαρ.
▲ http://users.sch.gr/ipap/
Ellinikos%20Politismos/
parthenonas/parthenonas.0.htm

52. ▲ Νέο Μοτςείο Ακπϋποληρ: Η ΖΩΥΟΡΟ΢
http://history-pages.blogspot.gr/2012/05/blog-post_01.html

53. ▲ Πποοπσική αναπαπάςσαςη σοτ Παπθενύνορ, με σο
λασπετσικϋ άγαλμα σηρ Αθηνάρ Παπθένοτ, έπγο σοτ
Υειδίοτ, ςσο κένσπο σοτ βάθοτρ σοτ ςηκοό.
▲ ΢φεδιαςσική
αναπαπάςσαςη σοτ
φπτςελευάνσινοτ
αγάλμασορ σηρ Αθηνάρ
ςσο βάθορ σοτ ςηκοό σοτ
Παπθενύνα. Ανδπϋνικορ,
Μ., Ακπϋπολη, Εκδοσική
Αθηνύν Α.Ε., Αθήνα 1995,
ςελ. 29
http://www.fhw.gr/chronos/05
/gr/culture/index_100.html

55. Ναϋρ Αθηνάρ Νίκηρ

56. Ναϋρ Αθηνάρ Νίκηρ
 Ναϋρ ιψνικοό πτθμοό
 Έπγο σοτ Καλλικπάση
► Ο ναϋρ σηρ Αθηνάρ Νίκηρ.
Ο μικπϋρ αλλά κομχϋσασορ
ιψνικϋρ ναϋρ σηρ Αθηνάρ Νίκηρ
φσιςμένορ πάνψ ςε χηλϋ πόπγο
πεπιβαλλϋσαν απϋ μαπμάπινο
ςσηθαίο με ανάγλτυερ
λεπσεπίλεπσερ υσεπψσέρ Νίκερ
ποτ ππϋςυεπαν σπϋπαια Νίκηρ
ςση θεά Αθηνά. Οι λεπσοί φισύνερ
σοτρ κολλοόν ςαν βπεγμένοι πάνψ
ςσα νεανικά ςύμασα
αναδεικνόονσαρ σα κάλλη σοτρ-
τγπϋ ςστλ.

57. ▲ Ο ναϋρ σηρ Αθηνάρ Νίκηρ (427-424 π.Φ.).
Έπγο σοτ απφισέκσονα Καλλικπάση. Η φάπη και η κομχϋσησα σοτ ναοό είναι
απαπάμιλλερ, καθύρ ατσϋρ τχύνεσαι επάνψ ςε πόπγο, ποτ απϋ σα μτκηναωκά
φπϋνια πποςσάσετε σην είςοδο σηρ Ακπϋποληρ. Ο ναϋρ είναι αμυιππϋ-ςστλορ:
σέςςεπιρ κίονερ ιψνικοό πτθμοό βπίςκονσαι ςσην ππϋςοχη και άλλοι σέςςεπιρ
ςσην πίςψ πλετπά. ΢ση ζψυϋπο ο γλτπσϋρ διάκοςμορ απεικονίζει ση μάφη σψν
Πλασαιύν. Ππϋκεισαι για μια ακϋμη καινοσομία, ευϋςον σο θέμα δεν πποέπφεσαι
απϋ ση μτθολογία αλλά απϋ σην ιςσοπία.

58. ▲ Ο ναϋρ σηρ Αθηνάρ Νίκηρ, αναςσηλψμένορ

59. Επέφθειο

60. Επέφθειο Ναϋρ ιψνικοό πτθμοό με ιδιαίσεπο
απφισεκσονικϋ ςφέδιο
► Σο Επέφθειο. Έναρ
απϋ σοτρ κομχϋσεποτρ
ιψνικοόρ ναοόρ σηρ
απφαιϋσησαρ με
πολόπλοκο ςφέδιο ποτ
είφε ςφέςη με ση
λασπεία πολλύν θεύν
ςσον ναϋ αλλά και με
σιρ ανψμαλίερ σοτ
εδάυοτρ. Πεπίσεφνα
ανάγλτυα κοςμήμασα,
ζψυϋπορ με ανάγλτυερ
μτθολογικέρ μοπυέρ και
η πεπίυημη ππϋςσαςη
σψν Καπτάσιδψν
αποσελοόςαν σο
διάκοςμο σοτ ναοό

61. ▲ http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Pol
itismos/naoi/Erechtheio/erectheio4.htm

62. ▲Σο Επέφθειο ήσαν ναϋρ σοτ Επεφθέα και σηρ Αθηνάρ. Φσίςσηκε
ςσο σέλορ σοτ 5οτ αιύνα π.Φ. ΢ση μια πλετπά αγάλμασα
γτναικύν (Καπτάσιδερ) ςσηπίζοτν ση ςσέγη. ΢ήμεπα οι
Καπτάσιδερ, εκσϋρ απϋ μία ποτ βπίςκεσαι ςσο Βπεσανικϋ
Μοτςείο, βπίςκονσαι ςσο Μοτςείο Ακποπϋλεψρ, ϋποτ
μεσαυέπθηκαν για να μη υθαποόν απϋ ση μϋλτνςη σηρ
ασμϋςυαιπαρ. ΢σο Επέφθειο οι Καπτάσιδερ έφοτν
ανσικασαςσαθεί απϋ εκμαγεία (ανσίγπαυα).

63. Σο Επεφθείο (421-405 π.Φ.).
Σο Επεφθείο ςσηπίφσηκε ςε ένα πολόπλοκο ςφέδιο, διϋσι
έππεπε να ςσεγάςει μνημεία με ιεπή ςημαςία για σην
αθηναωκή λασπεία, ϋπψρ ο σάυορ σοτ Κέκποπα και σο
ςη μάδι σηρ σπίαιναρ σοτ Ποςειδύνα ςσο βπάφο. Μέςα
ςσο ναϋ, ο οποίορ ήσαν φσιςμένορ ςση θέςη σοτ
"παλαιοό ναοό" ποτ είφαν κάχει οι Πέπςερ, υτλαςςϋσαν
σύπα σο "διιπεσέρ ξϋανον" (σο ςσαλμένο δηλαδή απϋ
σον οτπανϋ] σηρ θεάρ Αθηνάρ, ϋπψρ και άλλα σπϋπαια
απϋ σιρ νίκερ σψν Αθηναίψν κασά σψν Πεπςύν. Σο
κσίπιο, απϋ σα πλοτςιϋσεπα σοτ ιψνικοό πτθμοό,
αποσελείσαι απϋ σπία σμήμα σα ςε διαυοπεσικά
επίπεδα. Φαπακσηπιςσική είναι η ππϋςσαςη σψν κοπύν,
σψν Καπτάσιδψν, οι οποίερ φπηςιμοποιοόνσαι ψρ
κίονερ, ςόμυψνα με παλαιά ιψνική παπάδοςη, απϋ
ϋποτ έμπαιναν ςσο ναϋ οι κϋπερ ποτ μεσέυεπαν σον
πέπλο σηρ θεάρ.
► ΢σα 1803 ο Έλγιν αυαίπεςε απϋ σο ναϋ σο
βϋπειο κίονα σοτ ανασολικοό ππϋςστλοτ, (σηρ
Αθηνάρ Πολιάδαρ), μία απϋ σιρ Καπτάσιδερ, ση
δεόσεπη απϋ απιςσεπά και κάποια άλλα μέπη. (Η
κϋπη ςήμεπα βπίςκεσαι ςσο Βπεσανικϋ Μοτςείο.)

64. ▲ Κάσοχη σοτ Επεφθείοτ κασά σον W.B. Dinsmoor.
1) Φύπορ λασπείαρ σηρ Αθηνάρ Πολιάδορ. 2) Βψμϋρ σοτ ήπψα Βοόση. 3) Βψμϋρ σοτ
Ηυαίςσοτ. 4) Ππϋναορ αυιεπψμένορ ςσον Ποςειδύνα και σον Επεφθέα. 5) Βϋπεια
ππϋςσαςη. 6) Ππϋςσαςη σψν Καπτασίδψν. 7) Σάυορ σοτ Κέκποπα. 8) Πεπίβολορ
σηρ Πανδπϋςοτ. Μπποόςκαπη, Μ., Σα μνημεία σηρ Ακπϋποληρ, Τποτπγείο
Πολισιςμοό, Σαμείο Απφαιολογικύν Πϋπψν, Αθήνα 1997, ςελ. 172, εικ. 118. © ΣΑΠ
http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/culture/index_100.html

66. ▲ Γενική άποχη σηρ νϋσιαρ πλαγιάρ σηρ Ακπϋποληρ. ΢σα δεξιά, σο μεγάλο σεσπάγψνο
κσήπιο είναι σο ψδείο σοτ Πεπικλή. ΢σο κένσπο δεςπϋζει σο Ιεπϋ και σο Θέασπο σοτ
Διονόςοτ. Αμέςψρ απιςσεπά απϋ σο θέασπο διακπίνονσαι οι ςσοέρ σοτ Αςκληπιείοτ.
http://www.ancientathens3d.com

67. 2.
4.
1. 3.

68. γ. Ακπϋπολη Αθηνύν
Απϋ σην ανέγεπςη ψρ ςήμεπα.

69. http://www.eie.gr/archaeologia/gr/02_DELTIA/Acropolis.aspx

72. ► Η Ακπϋπολιρ, ϋπψρ θα
ήσαν σο 480/79 π.Φ., με
σον «απφαίο νεύ» σηρ
Αθηνάρ (πεπ. 529-520 ή
510-500 π.Φ.) ςσα
απιςσεπά και σον
ημισελή παλαιϋσεπο
Παπθενύνα (έναπξη
οικοδϋμηςηρ πεπ. 490
π.Φ.) ςσα δεξιά
http://www.eie.gr/archae
ologia/gr/02_DELTIA/Acr
opolis.aspx

73. ▲ http://www.eie.gr/archaeologia/gr/02_DELTIA/Acropolis.aspx

74. ▲ Εγκαίνια Παπθενύνα σο 438 π.Φ.
http://www.ancientathens3d.com

75. http://www.ancientathens3d.com

77. ◄ Η ππύση κασαςσπουή σοτ
ναοό έγινε σο 267 μ.Φ. απϋ
σοτρ Έποτλοτρ (ένα λαϋ
ςκανδιναβικήρ πποέλετςηρ),
οι οποίοι κασέλαβαν σην
Αθήνα και πτππϋληςαν σον
Παπθενύνα. Κασαςσπάυηκε η
απφική ςσέγη, ολϋκληπη η
εςψσεπική κιονοςσοιφία, ενύ
έπαθαν ςοβαπέρ ζημιέρ οι
σοίφοι σοτ ςηκοό. Πεπίποτ
εκασϋ φπϋνια απγϋσεπα, σην
πεπίοδο ποτ ήσαν
ατσοκπάσοπαρ ο Ιοτλιανϋρ ο
Παπαβάσηρ, έγιναν κάποιερ
διοπθύςειρ, ϋφι ϋμψρ και
σϋςο πεστφημένερ
http://users.sch.gr/ipap/Ellinik
os%20Politismos/parthenonas/
parthenonas.0.htm

78. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

79. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

80. "Ο Παπθενύν έμεινε ςφεδϋν άθικσορ επί ςειπάν αιύνψν. Οι φπιςσιανοί
κασά σον 4ο και 5ο μ.Φ. αιύνα έκαναν μικπέρ μεσασποπέρ ςσο
εςψσεπικϋ (πποςθήκη αχίδορ, άνοιγμα πλετπικύν ειςϋδψν,
διαμϋπυψςιρ κλιμακοςσαςίοτ ανϋδοτ ςσην ΝΔ. γψνία σοτ ςηκοό),- ϋσαν
σο μνημείο έγινε εκκληςία. Κασά σο διάςσημα σηρ Υπαγκοκπασίαρ
φπηςίμετςε ςαν καθολική μησπϋπολιρ σψν Υπάγκψν δοτκύν σψν
Αθηνύν. Απγϋσεπα έγινε σζαμί. ΢σα 1687, μία έκπηξιρ πτπίσιδορ (κασά
σην πολιοπκία σοτ κάςσποτ σηρ Ακποπϋλεψρ απϋ σοτρ Ενεσοόρ)
πποεκάλεςε υοβεπή κασαςσπουή ςσον ναϋ, με σην κασάππετςη σοτ
ςηκοό και σψν πεπιςςοσέπψν κιϋνψν σηρ βοπεινήρ πλετπάρ. Απγϋσεπα,
ςσα 1801-1803, αυαιπέθηκαν απϋ σον επειπψμένο Παπθενύνα σα
πεπιςςϋσεπα απϋ σα γλτπσά σοτ. ΢σο διάςσημα μεσαξό 1835-1844 σο
μνημείο απηλλάγη απϋ σιρ νεύσεπερ πποςθήκερ και έγιναν καθαπιςμοί,
ενύ κασά σα έση 1898-1929 ςημανσικά σμήμασα ανεςσηλύθηςαν, ϋφι
με απϋλτση επιστφία πάνσοσε".
Φ.Θ. Μποόπαρ, Μαθήμασα ιςσοπίαρ σηρ Απφισεκσονικήρ, 1968, σϋμορ Α',
ς. 187.

81. ◄ Σο 529 μ.Φ. ο
ατσοκπάσοπαρ σοτ
Βτζανσίοτ Ιοτςσινιανϋρ
διασάζει σο κλείςιμο σψν
υιλοςουικύν ςφολύν σηρ
απφαιϋσησαρ. Οι υιλϋςουοι
εγκασαλείποτν σην Αθήνα η
οποία μεσασπέπεσαι ςε
μικπή και αςήμανση
επαπφιακή κψμϋπολη. Ο
Φπιςσιανιςμϋρ επιβάλλεσαι
και ο Παπθενύναρ γίνεσαι
εκκληςία σηρ σοτ Θεοό
΢ουίαρ. Σο 1205 μ.Φ. οι
Υπάγκοι κασαλαμβάνοτν
σην Αθήνα και ο
Παπθενύναρ γίνεσαι ο
καθεδπικϋρ ναϋρ σοτρ.
http://users.sch.gr/ipap/Elli
nikos%20Politismos/parthen
onas/parthenonas.0.htm

82. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

83. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

84. ◄ Σο 1456 μ.Φ. ο Σοόπκορ
Ομάπ Σοτπαφάν, ςσπασηγϋρ
σοτ Μψάμεθ, κτπιεόει σην
Αθήνα και ο Παπθενύναρ
μεσασπέπεσαι ςε σζαμί. Σο
1674 ο Charles-Francois
Olier μαπκήςιορ De
Nointelεπιςκέπσεσαι σην
Αθήνα με σο
ζψγπάυο Jacques Carrey ςσην
ακολοτθία σοτ.
Ο Carrey έκανε λεπσομεπή
ςφέδια σοτ Παπθενύνα και
σψν γλτπσύν. Σα ςφέδια
ατσά είναι ανεκσίμησα, γιασί
απεικονίζοτν λεπσομεπειακά
σον Παπθενύνα λίγο ππιν
απϋ σην κασαςσπουή σοτ.
http://users.sch.gr/ipap/Ellini
kos%20Politismos/parthenona
s/parthenonas.0.htm

85. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

86. Σο 1687 ο βενεσςιάνικορ ςσπασϋρ με σο Μοποζίνι πολιοπκεί σοτρ Σοόπκοτρ ποτ
βπίςκονσαν ςσην Ακπϋπολη. Μια οβίδα έπεςε ςσον Παπθενύνα, ποτ
φπηςιμοποιοόσαν ψρ πτπισιδαποθήκη και πποκάλεςε έκπηξη με αποσέλεςμα σην
ανασίναξη σοτ κσιπίοτ, μεγάλα σμήμασα σοτ οποίοτ κασαςσπάυηκαν ή
εκςυενδονίςσηκαν. Ο Μοποζίνι σελικά κτπίετςε σην Ακπϋπολη και ςσην
πποςπάθειά σοτ να κλέχει κάποια γλτπσά πποκάλεςε κι άλλερ ζημιέρ. Σον
επϋμενο φπϋνο ο Μοποζίνι εγκασέλειχε σην Αθήνα και επέςσπεχαν οι Σοόπκοι. Οι
ζημιέρ απϋ σην έκπηξη ππέπει να ήσαν οι εξήρ: έπεςαν σπειρ (3) σοίφοι σοτ ςηκοό,
η ππϋςσαςη σοτ ππονάοτ, έξι (6) κίονερ σηρ νϋσιαρ και οκσύ (8) σηρ βϋπειαρ
πλετπάρ.
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/parthenonas/parthenonas.0.htm
◄ Parthenon
by Costa-Gavras

89. http://istoriatonmegaron.blogspot.gr/2012/09/2791687_23.html

90. http://istoriatonmegaron.blogspot.gr/
2012/09/2791687_23.html

91. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

92. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

93. ▲ http://www.eie.gr/archaeologia/gr/chapter_more_8.aspx

94. ▲ http://www.eie.gr/archaeologia/gr/chapter_more_8.aspx

95. ▲ Σο 1801 μ.Φ. ο Thomas Bruce, κϋμηρ σοτ Έλγιν, ππεςβετσήρ σηρ Αγγλίαρ ςσην
Τχηλή Πόλη, κασάυεπε να αποςπάςει απϋ σο ΢οτλσάνο υιπμάνι με σο οποίο σοτ
δινϋσαν η άδεια να αυαιπέςει απϋ σιρ φύπερ ποτ βπίςκονσαν ςση δικαιοδοςία σοτ
ςοτλσάνοτ, ϋ,σι απφαιϋσησα ήθελε. Έσςι ο Έλγιν απέςπαςε απϋ σην Ακπϋπολη
διάυοπα γλτπσά. ΢σην πποςπάθειά σοτ να αππάξει ϋςο πεπιςςϋσεπα μποποόςε,
πποκάλεςε και μεγάλερ ζημιέρ. ΢τνολικά μεσέυεπε ςσο Λονδίνο δεκαοκσύ (18)
αγάλμασα απϋ σα αεσύμασα, δεκαπένσε (15) μεσϋπερ και πενήνσα (50) λίθοτρ
απϋ ση ζψυϋπο μήκοτρ εβδομήνσα πένσε (75) μέσπψν. Σο 1815 σο Βπεσανικϋ
Μοτςείο αγϋπαςε απϋ σον Έλγιν σα γλτπσά σοτ Παπθενύνα.
◄ Parthenon
by Costa-Gavras

96. ▲ Parthenon by Costa-Gavras

97. Σα Μάπμαπα σοτ Παπθενύνα ςσο
Βπεσανικϋ Μοτςείο σοτ Λονδίνοτ.

98. Σο αίςθημά μοτ είναι ϋσι σοόσοι οι απφαίοι ναοί σηρ Ελλάδαρ,
σηρ Μεγάληρ Ελλάδαρ, σηρ Ιψνίαρ, είναι με κάποιον σπϋπο ςπαπσοί,
πιζψμένοι ςσα σοπία σοτρ. Αυοό φαλάςσηκαν και επειπύθηκαν οι
"καλόβερ" ατσέρ σψν αθανάσψν, οι άςσεγοι θεοί γόπιςαν εκεί ποτ
άπφιςαν, φόθηκαν ξανά έξψ ςσο σοπίο και μαρ απειλοόν με πανικοόρ
υϋβοτρ ή και με θέλγησπα, πανσοό: "Πάνσα πλήπη θεύν" έλεγε ο
Μιλήςιορ Θαλήρ. Φπειάζοτνσαι καμιά υοπά σα παπαμόθια.
Όςο και να μαρ σο επισπέπει η λογική θεύπηςη σοόσηρ σηρ
απφισεκσονικήρ, να υανσαςσοόμε πψρ θα ήσαν δτνασϋ να μεσακομίςοτμε
κομμάσι σο κομμάσι σα απομεινάπια ατσύν σψν κσιςμάσψν ςε απϋμακπερ
φύπερ, πολό υοβοόμαι, δε θα έφοτμε επισόφει σίποσε άλλο παπά να
μεσαυέποτμε ςψποόρ ςαπίδια. Θα φάναμε πολό κϋπο, αν
πποςπαθοόςαμε να εξηγήςοτμε σο γιασί. ΢ε σοόσο σο αςσάθμησο
επύσημα, θα ήσαν πιο απλϋ αν αποκπινϋμαςσαν: "οι θεοί δεν σο θέλοτν" -
ϋ,σι κι αν σοόσο ςημαίνει. Εκσϋρ αν πποσιμοόμε να πεπιμένοτμε ύςποτ ν'
απογτμνψθοόμε ολψςδιϋλοτ, και δε μαρ μένει πια σίποσε άλλο παπά να
ξτλιάςοτμε ςση διαπλανησική παγψνιά. Με άλλα λϋγια, φπειάζεσαι,
νομίζψ, μια πίςση ς' ατσά σα απφαία ςημάδια μέςα ςσο σοπίο σοτρ· η
πίςση πψρ έφοτν δική σοτρ χτφή. Σϋσε θα μποπέςει ο πποςκτνησήρ -
ππύση υοπά σον ονομάζψ έσςι - να πιάςει ένα διάλογο μ' ατσά. Όφι
μέςα ςε σοτπιςσικά πλήθη ποικιλϋσποπα αναςσασψμένα, αλλ' αν μποπύ
να πψ: μϋνορ, καθπευσίζονσαρ σην χτφή ποτ διαθέσει, ςσην χτφή ατσύν
σψν μαπμάπψν μαζί με σο φύμα σοτρ. Μποπεί να γίνομαι ςτμβοτλάσοπαρ
αιπέςεψν, ϋμψρ δεν μποπύ να φψπίςψ σο ναϋ σοτ Δελυικοό
Απϋλλψνα απϋ σιρ Υαιδπιάδερ ή σην κοπτυογπαμμή σηρ Κίπυηρ. Ετστφύρ
η γη μαρ είναι ςκληπή, οι ππαςινάδερ σηρ δε ςε πλανσάζοτν, σα
φαπακσηπιςσικά σηρ είναι βπάφια, βοτνά και πελάγη. Κι έφει ένα σέσοιο
υψρ. [...]
(Γ. ΢ευέπηρ, Δοκιμέρ)

99. ▲ O λϋπδορ Έλγιν και σα Μάπμαπα, British Museum
/ Εκδοσικϋρ Οίκορ ΜΕΛΙ΢΢Α

100. Νικ Υίλνσινγκ: "Να επιςσπαυοόν ςσην Ελλάδα “
΢τνένσετξη με σον κ. Νικ Υίλνσινγκ, σο δημοςιογπάυο σηρ ευημεπίδαρ "Mail of Sunday", ο οποίορ
ππύσορ εξαςυάλιςε σην παγκϋςμια αποκλειςσικϋσησα σηρ αποκάλτχηρ σψν ςτμπεπαςμάσψν σοτ
καθηγησή ΢ενσ Κλεπ.
-Πηγή σηρ Νσάοτνινγκ ΢σπισ δήλψςε ππορ σο "Σο Βήμα" ϋσι "η άποχη σηρ αγγλικήρ κτβέπνηςηρ
ςτγκλίνει με ατσοόρ ποτ πιςσεόοτν πψρ σα Γλτπσά σοτ Παπθενύνα αποκσήθηκαν έπεισα απϋ
άδεια ποτ εκδϋθηκε απϋ ση νϋμιμη εξοτςία σηρ εποφήρ". ΢τμυψνείσε;
"Καθϋλοτ. Ο Έλγιν δεν είφε άδεια. Κανέναρ δεν είδε σο πεπίυημο υιπμάνι. Μϋνο μια
μεσάυπαςή σοτ. ΢ημειύςσε πψρ δεν τπάπφει έγγπαυο ςε Οθψμανική Βιβλιοθήκη για
οποιοδήποσε σέσοιο υιπμάνι. Επιπλέον, ακϋμη και απϋ ση μεσάυπαςη ποτ
παποτςιάζεσαι ψρ ατθενσική δεν πποκόπσει ϋσι δίδεσαι ςε κανέναν η άδεια να
αυαιπέςει οσιδήποσε απϋ σο ναϋ σοτ Παπθενύνα. Σο ςτγκεκπιμένο έγγπαυο μιλά για
μεσασϋπιςη φαπαγμένψν πλακύν και βπάφψν. Όφι για σην κασαςσπουή σοτ κσιπίοτ.
Όφι για σην αυαίπεςη κομμασιύν απϋ ατσϋ. Σα Γλτπσά ππέπει να επιςσπέχοτν ςσην
Ελλάδα και κανέναρ ςσην Αγγλία δεν θα αιςθανθεί πποδομένορ. Γιασί πολό εόκολα
ςήμεπα πεσάμε ππορ σην Αθήνα. Όςο για σο Βπεσανικϋ Μοτςείο, μποπεί να εκθέςει
ανσίγπαυα. Άλλψςσε πολλά ανσίγπαυα ποτ έγιναν ππιν απϋ ση δεκαεσία σοτ '30
πληςιάζοτν πεπιςςϋσεπο σα απφαία ατθενσικά απϋ σα ςημεπινά ατθενσικά, γιασί σα
εκμαγεία σοτρ δημιοτπγήθηκαν επάνψ ςσα γλτπσά πποσοό ατσά ξτςσοόν. Ακϋμη, δεν
πιςσεόψ ϋσι εκσίθενσαι ςψςσά ςσο Βπεσανικϋ Μοτςείο. Γιασί σα Μάπμαπα βπίςκονσαν
γόπψ απϋ σο εξψσεπικϋ ενϋρ ναοό.
Σύπα βπίςκονσαι γόπψ απϋ σο εςψσεπικϋ ενϋρ κσιπίοτ. Για σοτρ απφαίοτρ Έλληνερ ο
ναϋρ με σα γλτπσά επάνψ σοτ ήσαν σο κένσπο. ΢ήμεπα ο επιςκέπσηρ είναι σο κένσπο
και σα γλτπσά παπασάςςονσαι γόπψ σοτ. Και μάλιςσα δεν παπασάςςονσαι με σην
ίδια ποή, με σην οποία βπίςκονσαν επάνψ ςσον Παπθενύνα. ΢σο Βπεσανικϋ Μοτςείο
σα Γλτπσά σοτ Παπθενύνα δεν αποδίδοτν ςψςσά ατσϋ για σο οποίο υσιάφσηκαν".
(Απϋ σον ημεπήςιο σόπο. 14-6-1998)

101. ▲ Εικονίζονηαι δύο έθιπποι νέοι. Βρεηανικό Μοσζείο

102. ΒΡΕΣΑΝΙΚΟ ΜΟΤ΢ΕΙΟ
(Ελγίνοτ μάπμαπα)
΢σην χτφπή σοτ Μοτςείοτ
αίθοτςα
σην κλεμμένη, ψπαία, κοισύ
μοναφή Καπτάσιδα.
Σο ςκοσεινϋ γλτκό σηρ βλέμμα
επίμονα εςσπαμμένο έφει
ςσο ςυπιγηλϋ σοτ Διονόςοτ ςύμα
(ςε ςσάςη ηδτπαθείαρ
ςμιλετμένο)
ποτ δτο βήμασα μϋνον απέφει.
Σο βλέμμα σο δικϋ σοτ έφει πέςει
ςση δτνασή σηρ κϋπηρ μέςη.
Πολτεσέρ ειδόλλιον τποπσεόομαι
σοτρ δτο ατσοόρ να φει ενύςει.
Κι έσςι, ϋσαν σο βπάδτ η αίθοτςα
αδειάζει
απ' σοτρ πολλοόρ, σοτρ
θοπτβύδειρ επιςκέπσερ,
σον Διϋντςο υανσάζομαι
πποςεκσικά απ' ση θέςη σοτ να
εγείπεσαι
σψν διπλανύν γλτπσύν και
αγαλμάσψν
σην τποχία μην κινήςει,
κι ϋλορ παλμϋ να ςόπεσαι
ση ςτςσολή σηρ Καπτάσιδαρ με
οίνον και με φάδια να λτγίςει.
Δεν αποκλείεσαι ϋμψρ έξψ να
φψ πέςει.
Μιαν άλλη ςφέςη ίςψρ να σοτρ
δένει
πιο δτνασή, πιο πονεμένη:
Σιρ φειμψνιάσικερ βπαδιέρ
και σιρ εξαίςιερ σοτ Ατγοόςσοτ
νόφσερ
σοτρ βλέπψ,
απ σα χηλά να κασεβαίνοτν
βάθπα σοτρ,
σηρ μέπαρ αποβάλλονσαρ σο
στπικϋ σοτρ όυορ,
με νοςσαλγίαρ ςσεναγμοόρ και
δάκπτα
σοτρ Παπθενύνερ και σα
Επεφθεία ποτ ςσεπήθηκαν
ςση μνήμη σοτρ με πάθορ ν'
ανεγείποτν
Κική Δημοτλά “Έπεβορ"

103. ▲ http://www.iamgreek.gr/Gallery/?lang=EN

104. Ππέπει να κασαλάβεσε σι ςημαίνοτν σα Μάπμαπα σοτ
Παπθενύνα για μαρ. Είναι σο καμάπι μαρ. Είναι οι θτςίερ
μαρ. Είναι σο τπέπσασο ςόμβολο ετγένειαρ. Είναι υϋπορ
σιμήρ ςση δημοκπασική υιλοςουία. Είναι η υιλοδοξία και
σο ϋνομά μαρ. Είναι η οτςία σηρ ελληνικϋσησάρ μαρ»
δήλψςε και ςτμπλήπψςε: «Αν με πψσήςεσε εάν θα ζψ
ϋσαν σα Μάπμαπα σοτ Παπθενύνα επιςσπέχοτν ςσην
Ελλάδα, ςαρ λέψ πψρ ναι, θα ζψ. Αλλά κι αν ακϋμη δεν
ζψ πια, θα ξαναγεννηθύ».
► Μελίνα Μεπκοόπη: Ξεκινάει σην
εκςσπασεία για σην επιςσπουή σψν
Γλτπσύν σοτ Παπθενύνα, θίγονσαρ σο
θέμα επίςημα ςση Διεθνή Διάςκεχη
Τποτπγύν Πολισιςμοό σηρ UNESCO
σον Ιοόλιο σοτ 1982 ςσο Μεξικϋ.

105. ► Κασά ση διάπκεια σηρ
επανάςσαςηρ σοτ 1821 η
Ακπϋπολη απελετθεπύνεσαι ςσην
απφή απϋ σοτρ Έλληνερ, ϋμψρ θα
πολιοπκηθοόν απγϋσεπα απϋ σο
ςσπασϋ σοτ Κιοτσαφή παςά. Σο
1827 οι Σοόπκοι κτπιεόοτν σην
Ακπϋπολη και υεόγοτν οπιςσικά σο
1833. Απφίζει η απομάκπτνςη σψν
επειπίψν σοτ οικιςμοό ποτ είφε
ςφημασιςσεί με σον καιπϋ πάνψ
ςσον ιεπϋ βπάφο. Σο 1885 ξεκινοόν
οι αναςκαυέρ ποτ θα υέποτν ςσο
υψρ ϋςα είφαν θάχει οι Αθηναίοι
μεσά σην πεπςική κασαςσπουή σοτ
480 π.Φ. Σο 1898 απφίζει η
πποςπάθεια για σην αναςσήλψςη
σψν μνημείψν ποτ ςτνεφίζεσαι
μέφπι σιρ μέπερ μαρ.
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%2
0Politismos/parthenonas/parthenon
as.0.htm

106. ▲ Νσαγκεποστπία με σον Παπθενύνα (γόπψ ςσο 1855). Σο 1839 ο Γάλλορ
Λοτί-Ζακ Νσαγκέπ σόπψςε εικϋνερ ποτ ήσαν πολό καθαπέρ. Η ευεόπεςή σοτ,
ποτ σην ονϋμαςε νσαγκεποστπία, διαδϋθηκε γπήγοπα.

107. ▲ Η τποςσολή σηρ ςημαίαρ σψν ναζί απϋ σην Ακπϋπολη, ςσιρ 30 Μαΐοτ
1941, απϋ δόο υοισησέρ, σον Μανϋλη Γλέζο και σον Απϋςσολο ΢άνσα
αποσέλεςε πλήγμα ςσο κόπορ σψν κασακσησύν. Η ατθϋπμηση ατσή ππάξη
ανσίςσαςηρ μαπστπά πψρ έναρ δτςήνιορ λαϋρ ζει ς’ ατσά σα απφαία
φύμασα.

108. ▲ Απϋ σο 1975 γίνονσαι ςτςσημασικέρ επγαςίερ ςσα μνημεία σηρ Ακπϋποληρ.
Ειδικοί επιςσήμονερ, απφαιολϋγοι, απφισέκσονερ, πολισικοί και φημικοί μηφανικοί
επγάζονσαι για σην αναςσήλψςη και ση ςτνσήπηςη σψν μνημείψν.

110. Νέο Μοτςείο Ακπϋποληρ
http://history-pages.blogspot.gr/2012/05/blog-post_01.html
http://www.theacropolismuseum.gr/

111. http://history-pages.blogspot.gr/2012/05/blog-post_01.html

112. http://history-pages.blogspot.gr/2012/05/blog-post_01.html

114. ◄ Μακέσα σοτ βπάφοτ
σηρ Ακπϋποληρ και
σψν μνημείψν
σηρ. Μπποόςκαπη,
Μ., Σα μνημεία σηρ
Ακπϋποληρ, Τποτπγείο
Πολισιςμοό, Σαμείο
Απφαιολογικύν
Πϋπψν, Αθήνα 1997,
ςελ. 17, εικ. 4.
© ΣΑΠ
http://www.fhw.gr/chr
onos/05/gr/culture/ind
ex_100.html

115. ▲ Σο κσίπιο σηρ εικϋναρ βπίςκεσαι ςση
ςημεπινή Αθήνα, ςσην οδϋ Αγίψν
Αςψμάσψν 45. Με ποιο απϋ σα μνημεία
σηρ Ακπϋποληρ μοιάζει;

116. δ. Θέασπα

117. Θέασπα
Σον 5ο αι. π.Φ.
απφίζοτν να
κσίζονσαι με
λίθο.
Φαπακσηπιςσικϋσεπο
δείγμα είναι σο θέασπο
σηρ Επιδαόποτ.
Σα απφαία θέασπα
κσίζονσαι
αμυιθεασπικά, ςσην
πλαγιά ενϋρ λϋυοτ.

118. Μέπη σοτ θεάσποτ (1)
Κοίλον:
 Ο φύπορ με σα καθίςμασα σψν θεασύν
 Κασά σο όχορ διαιπείσαι ςε δόο μέπη με οπιζϋνσιοτρ
διαδπϋμοτρ – διαζύμασα – και με ςσενέρ ςκάλερ ακσινψσά
ςε κεπκίδερ.

119. Μέπη σοτ θεάσποτ (2)
Οπφήςσπα:
- Ο κτκλικϋρ φύπορ ϋποτ εμυανίζονσαν οι
ππψσαγψνιςσέρ και ο φοπϋρ.

120. Μέπη σοτ θεάσποτ (3)΢κηνή:
Απλϋ κσίςμα πίςψ απϋ σην
οπφήςσπα, ςση ςσέγη σηρ
οποίαρ εμυανίζονσαν οι
απϋ μηφανήρ θεοί
Αποσελείσαι απϋ:
 σο πποςκήνιο (κιονοςσοιφία
μπποςσά ςση ςκηνή ϋποτ
σοποθεσοόνσαν σα ςκηνικά
σοτ θεάσποτ)
 παπαςκήνια (δόο μικποί
φύποι δεξιά κι απιςσεπά σοτ
πποςκηνίοτ).
Πάποδοι:
Πόλερ και διάδπομοι ειςϋδοτ
ςσο θέασπο.

122. ▲ Θέασπο σηρ Επιδαόποτ (4ορ αιύναρ π.Φ.).
Απϋ σα καλόσεπα διασηπημένα αλλά και απϋ σα ψπαιϋσεπα θέασπα ποτ έφοτν
ςψθεί απϋ σην απφαία Ελλάδα. Σο Θέασπο σηρ Επιδαόποτ, απϋλτσα
ςτντυαςμένο με σο ελληνικϋ πνεόμα, είναι εξ ολοκλήποτ ελληνική δημιοτπγία,
απφισεκσονικϋ έπγο, κασά σον Πατςανία, σοτ Πολόκλεισοτ σοτ Νεϋσεποτ.
Λεισοτπγικϋ ακϋμα και ςήμεπα, με απϋλτση ςτμμεσπία και ιδανικέρ αναλογίερ,
εκπλήςςει με σην πλήπη ένσαξή σοτ ςσο σοπίο και ση θατμαςσή ακοτςσική σοτ
ποτ τποβάλλοτν σο θεασή.
http://el.wikipedia.org

123. ▲ http://el.wikipedia.org

125. Πποσείνψ να επιςκευθείσε:
http://www.fhw.gr/chronos/05/g
r/culture/index_100.html
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos
%20Politismos/texni.htm
http://www.parthenonfrieze.gr/#
/home
http://www.theacropolismuseum.
gr/el
http://www.acropolis-athena.gr/
http://www.ancientathens3d.com
/acropclassic.htm