1. Õîã õàÿãäëûí
ìåíåæìåíò
Î. Ñàðàíòóÿà , ÝÌØÓÈÑ-èéí áàãø
Сувилахуйн ухааны магистр

2. Лекцийн агуулга









Õîã õàÿãäàëûí ìåíåæìåíò ãýæ þó âý?
Õîã õàÿãäàëûí àíãèëàë
Õîã õàÿãäëûã ÿëãàõ, öóãëóóëàõ, ñàâëàõ, ò¿ð
õàäãàëàõ ¿éë àæèëëàãàà
Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí õîã õàÿãäëûã
òýýâýðëýõ, õàäãàëàõ
Òóñãàé õîã õàÿãäëûã óñòãàõ
Õàëäâàðòàé õàÿãäëûã óñòãàõ
Ýì áèî áýëäìýëèéí õàÿãäëûã óñòãàõ
Õàÿãäàë øèíãýí çàéëóóëàõ
Õèéí õàÿãäëûã öýâýðëýõ

3. Ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãóóäûí
õîã õàÿãäëûí ìåíåæìåíò ãýäýã íü
õàÿãäàë ¿¿ññýí öýãýýñ ýõëýýä
¿¿íèéã àíãèëàõ, ÿëãàõ, ñàâëàõ,
óðüä÷èëàí áîëîâñðóóëàõ,
öóãëóóëàõ, õàäãàëàõ, òýýâýðëýõ,
ò¿ð áàéðøóóëàõ, óñòãàõ ¿éë
àæèëëàãàà þì.

4. Ýìíýëãèéí õîã õàÿãäëûã äîòîð íü åðäèéí,
òóñãàé ãýæ àíãèëíà.
Òóñãàé õîã õàÿãäëûã äîòîð íü
1. Ýìíýëýã ¿éë÷èëãýýíèé
- Õàëäâàðòàé ýñâýë õàëäâàðòàé áàéæ
áîëçîøã¿é
- Ýìãýã
- Õóðö èðìýãòýé
- Ýìèéí
2.Öàöðàã èäýâõò
3.Õèìèéí
4. Äàðàëòàò ñàâ

5. Õàÿãäàëûã ÿëãàñàíû äàðàà ñàâëàõ
óóò, õàéðöàãèéã ºí㺺ð ÿëãàæ
òºðºëæ¿¿ëíý.
Åðäèéí õàÿãäëûã õàð ºíãèéí
 Ýìíýëýã ¿éë÷èëãýýíèé õîã õàÿãäëûã øàð
ºíãèéí
 Õèìè, öàöðàã èäýâõòýé ýñýä íºëºº
¿ç¿¿ëäýã õàÿãäëûã / õ¿ðýí ºíãèéí /
 Õàëäâàðûí çýðýãëýë ºíäºðòýé õàÿãäëûã
óëààí ºíãèéí


6. - Ýñýä õîðòîé íºëºº ¿ç¿¿ëäýã õàÿãäëûã áàò
áýõ, øèíãýí íýâ÷èõã¿é ñàâàíä “ ýñýä õîðòîé
õîã õàÿãäàë” ãýæ òýìäýãëýíý.
- Ǻºëºí öàãààí, ìºíãºí óñ áîëîí áóñàä
õîðòîé õ¿íä ìåòàë àãóóëñàí õàÿãäëûã òóñàä
íü öóãëóóëíà. Àñãàðñàí òîõèîëäîëä í¿öãýí
ãàðààð áàðèõ, àëò ìºíãºí ýäëýë õ¿ðãýæ
áîëîõã¿é.
- Äàðàëòàò ñàâ íü øàòàõ, äýëáðýõ àþóëòàé
ó÷èð òóñàä íü õàäãàëíà.

8. ÑÀÍÀÌÆ:
Àþóëã¿é õàéðöàãíû 1/3-ä äóòóó áàéõ ¿åä
óñòãàëä ºãíº. Õýò ä¿¿ðãýæ áîëîõã¿éã àíõààð.
Óóò ñàâ íü àìàðõàí öîîð÷ ãýìòýõã¿é, øèíãýí
íýâ÷èõã¿é ìåòàë ýñâýë çóçààí öààñààð
õèéãäñýí áàéíà.
Ò¿ð õàäãàëàõ öýãò öóãëóóëñàí õàÿãäëûí
õýìæýý óóò ñàâíû 2/3 õ¿ðìýãö ñàéòàð
áèò¿¿ìæèëæ õàÿãäàë õàäãàëàõ áàéðàíä
õ¿ðãýíý

10. Õîã õàÿãäëûã õàäãàëàõäàà:
- Õàäãàëàõ áàéð õºðã¿¿ðã¿é áîë òóñãàé õîã
õàÿãäëûã õ¿éòíèé óëèðàëä 72 öàã, äóëààíû
óëèðàëä 48 öàãààñ äýýø õóãàöààíä
õàäãàëàõã¿é
- ªðõ ñóìûí ýìíýëýã çýðýã õ¿÷èí ÷àäàë
áàãàòàé ãàçðóóäàä 7 õîíîãîîñ äýýø
õóãàöààãààð õàäãàëàõã¿é

11. Õîã õàÿãäëûã ãàäàãø òýýâýðëýõäýý:
- Åðäèéí õîã õàÿãäëûã àõóéí õàÿãäëûí àäèë
îðîí íóòãèéí õîã õàÿãäûí öýãò
- Òóñãàé õîã õàÿãäëûã çîðèóëàëòûí òàíèõ
òýìäýã á¿õèé òýýâðèéí õýðýãñýë àøèãëàí
õ¿í ìàë, àìüòàí áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íòýé
õàìò òýýâýðëýõèéã õîðèãëîíî
- Òýýâýðëýã÷ òóñãàé õîã õàÿãäëûã
òýýâýðëýæ
äóóññíû äàðàà òýýâðèéí õýðýãñýëèéã õîðã¿é

12. Òóñãàé õîã õàÿãäëûã óñòãàõäàà:
-ªíäºð äàðàëòòàé óóðààð õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ
- Õóóðàé õàëóóíààð õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ
- Áè÷èë äîëèãîîíîîð õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ
- Õèéìèéí àðãààð õàëäâàðã¿éëýõ,
ñààðìàãæóóëàõ, õîðã¿éæ¿¿ëýõ
- Áóëàõ, áóëøëàõ
- Øàòààõ àðãà

13. Õàëäâàðòàé õàÿãäëûã óñòãàõäàà:
- Õàëäâàðò ºâ÷òýé õ¿íèé öóñ áèî øèíãýíèéã
òóõàéí áàéãóóëëàãûí òàñàã íýãæèä óðüä÷èëàí
õèìèéí àðãààð ýñâýë ºíäºð äàðàëòòàé óóðààð
õàëäâàðã¿éæ¿¿ëñíèé äàðàà áîõèð óñíû
øóãàìä íèéë¿¿ëýõ áóþó øààðäëàãà õàíãàñàí
áîõèðûí öîîíîãò õàÿíà.
- Õàëäâàðòàé øèíãýí ÿëãàäñûã
õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõäýý
ãèïîõëîðèä êàëüöè 1:5 õýìæýýòýé õèéæ 1 öàã
3-5 õóâèéí õëîðàìèí ”Á” 2:1 õýìæýýòýé õèéæ
1-2 öàã áàéëãàíà

14. - ªòãºí ÿëãàäàñûã 1 ëèòðò 400 ãð õëîðûí
øîõîé áàéõààð òîîöîæ 2 öàã áàéëãàíà
- Ëàáîðàòîðèîñ ÿëãàðñàí õàëäâàðûí çýðýãëýë
ºíäýðòýé õàÿãäëûã ºíäºð äàðàëòòàé óóðààð
õàëäâàðã¿éæ¿¿ëñíèé äàðàà òºâëºðñºí áîõèð
óñ çàéëóóëàõ øóãàìä áóþó øààðäëàãà
õàíãàñàí áîõèðûí öîîíöîãò õàÿíà
- Ýìãýã õàÿãäëûã øàòààõ áóþó áóëàõ àðãààð
óñòãàíà. Õàëäâàðòàé áîëîí ñýæèãòýé ýìãýã
õàÿãäëûã õèìèéí àðãààð õàëäâàðã¿éæ¿¿ëæ
áóëíà

15. Ýì áèîáýëäìýëèéí õàÿãäëûã :
- Áàãà øèíãýíèéã øèíãýëæ áîõèð øóãàìä
- Õàÿãäëûí öåìåíò ýëñ çýðãýýð ÷èãæèæ
/õàÿãäàë 65%, øîõîé 15%, öåìåíò 15%
á¿ðõ¿¿ëäñíèé äàðàà áóëíà.
- Ýñýä õîðòîé õàÿãäëûã õàíãàí íèéë¿¿ëýã÷èä
áóöààæ ºãºõ, ýñâýë ºíäºð õýìä /10001200 õýìä / øàòààíà.
- Öàöðàã èäýâõò õàÿãäëûã “Öàöðàãèéí
õàìãààëàëò àþóëã¿é áàéäëûí òóõàé õóóëèéí
16, 20 ç¿éëä çààñíû äàãóó óñòãàíà.

16. Õàÿãäàë øèíãýíèéã
çàéëóóëàõäàà:
- Óðüä÷èëàí õîðã¿éæ¿¿ëýõ,
ñààðìàãæóóëæ,
õîðã¿éæ¿¿ëñíèé äàðàà øóãàìä íèéë¿¿ëíý
- Áîõèð óñ çàéëóóëàõ øóãàìä õîëáîãäîîã¿é
áîë áèå çàñàõ ãàçàð, áîõèðûí öîîíîã íü
õºðñ, ãàçðûí óñûã áîõèðäóóëàõã¿é ýð¿¿ë
àõóéí øààðäëàãà õàíãàñàí áàéõ áºãººä
òýäãýýðèéã òîãòìîë õóãàöààíä
õàëäâàðã¿éæ¿¿ëýõ øààðëàãàòàé.

17. Õèéí õàÿãäëûã öýâýðëýõäýý:
Ëàáîðàòîðè, ýìèéí ñàí, õèìèéí áîäèñ áîëîí
öîãöîñ, áóñàä ýìãýã ìàòåðèàë õàäãàëàõ ºðºº
çýðýã íü àþóëòàé, õîðòîé õèéã ø¿¿õ
òºõººðºìæòýé áàéõ áºãººä àãààð äàõü õîðò
áîäèñóóäûí àãóóëàìæ ýð¿¿ë àõóéí
øààðäëàãà õàíãàñàí áàéíà.

18. Анхаарал
тавьсан та
б¿хэнд
баярлалаа