Tài liệu trình bày về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp chẩn đoán viêm màng não, bao gồm cả các tác nhân gây bệnh như virus, vi khuẩn và ký sinh trùng. Nó cũng đề cập đến các phương pháp xét nghiệm để xác định bệnh và điều trị hợp lý. Viêm màng não có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.

1. 1
CHÈN §O¸N Vµ §IÒU TRÞ
viªm mµng n·o – viªm n·o nhiÔm trïng
Ths Ph¹m Thanh Thuû
Môc tiªu häc tËp
Sau khi häc xong bµi nµy, häc viªn cã thÓ:
1. Nªu ®-îc c¸c c¨n nguyªn nhiÔm trïng quan träng g©y viªm
mµng n·o - viªm n·o.
2. TiÕp cËn chÈn ®o¸n ®-îc viªm mµng n·o – viªm n·o.
3. Nªu ®-îc c¸ch chÈn ®o¸n mét sè viªm mµng n·o – viªm n·o
th-êng gÆp.
Néi dung
Viªm mµng n·o lµ ph¶n øng viªm cña mµng n·o vµ
khoang d-íi nhÖn, biÓu hiÖn b»ng t¨ng bÊt th-êng sè
l-îng b¹ch cÇu trong dÞch n·o tñy. Viªm n·o ®-îc x¸c
®Þnh khi cã tæn th-¬ng ë nhu m« n·o, vµ viªm tñy –
tæn th-¬ng ë tñy sèng.
Viªm mµng n·o – viªm n·o nhiÔm trïng lµ mét bÖnh lý
t-¬ng ®èi phæ biÕn trong thùc tÕ l©m sµng. BÖnh
th-êng diÔn biÕn nÆng vµ cã thÓ dÉn ®Õn tö vong hoÆc
®Ó l¹i di chøng l©u dµi nÕu ng-êi bÖnh kh«ng ®-îc
chÈn ®o¸n ®óng vµ ®iÒu trÞ thÝch hîp.
1. c¸c c¨n nguyªn viªm mµng n·o – viªm n·o
Viªm mµng n·o, viªm n·o Ýt khi lµ bÖnh lý riªng
biÖt. Viªm mµng n·o – viªm n·o th-êng n»m trong bÖnh
c¶nh nhiÔm trïng toµn th©n.
Mét lo¹t c¸c t¸c nh©n truyÒn nhiÔm cã thÓ g©y viªm
mµng n·o vµ viªm n·o. D-íi ®©y lµ c¸c c¨n nguyªn g©y
viªm mµng n·o vµ viªm n·o th-êng gÆp nhÊt:
Virus: Viªm n·o NhËt B¶n, quai bÞ, c¸c lo¹i
Enterovirus (ECHO, Coxsackie), c¸c lo¹i virus
Herpes, HIV, Adenovirus, b¹i liÖt, d¹i.
Vi khuÈn: H. influenzae type B, N. meningitidis, S.
pneumoniae, L. monocytogenes, S. pneumoniae, lao,
giang mai, Leptospira, sèt mß, sèt dÞch chuét, S.
aureus, E. faecalis, E. coli, Ps. aeruginosae, c¸c
lo¹i Salmonella, K. pneumoniae.
Ký sinh ®¬n bµo vµ giun s¸n: Naegleria fowleri,
Toxoplasma gondii, A. cantonensis, Êu trïng s¸n lîn

2. 2
(T. solium), giun xo¾n (T. spiralis), s¸n l¸ phæi
(Paragonimus).
NÊm: C. neoformans
2. tiÕp cËn chÈn ®o¸n viªm mµng n·o – viªm n·o
C¸c triÖu chøng ®Æc tr-ng cña bÖnh viªm mµng n·o –
n·o trªn l©m sµng lµ sèt, ®au ®Çu, buån n«n, c¸c dÊu
hiÖu mµng n·o nh- cøng g¸y, Kernig, Brudzinskii. Tuy
nhiªn, chÈn ®o¸n viªm mµng n·o – viªm n·o kh«ng ®¬n
gi¶n. C¸ch tiÕp cËn sau ®©y cã thÓ hç trî cho chÈn
®o¸n c¨n nguyªn cña c¸c viªm mµng n·o vµ viªm n·o.
2.1. BÖnh sö
- Khëi ph¸t bÖnh: khëi ph¸t cÊp th-êng gÆp trong
c¸c viªm mµng n·o do virus vµ vi khuÈn; c¸c bÖnh
viªm mµng n·o do lao vµ nÊm th-êng khëi ph¸t tõ
tõ .
- TiÒn sö dÞch tÔ: viªm n·o NhËt B¶n th-êng xuÊt
hiÖn vµo mïa xu©n-hÌ ë c¸c tØnh phÝa b¾c; ng-êi
bÞ viªm mµng n·o do T. spiralis cã thÓ cã tiÒn
sö ¨n thÞt lîn rõng hoÆc lîn th¶ r«ng ë vïng cao
kh«ng ®-îc nÊu chÝn kü, v.v..
- C¸c yÕu tè tóc chñ: trÎ nhá th-êng bÞ viªm mµng
n·o do H. influenzae, E. coli; ng-êi cã tiÒn sö
chÊn th-¬ng hoÆc phÉu thuËt thÇn kinh th-êng bÞ
viªm mµng n·o do S. aureus hoÆc Ps. aeruginosae;
ng-êi cã c¸c æ viªm kÕ cËn sä n·o (viªm tai
gi÷a, viªm xoang...) th-êng bÞ viªm mµng n·o do
phÕ cÇu, vµ cã thÓ cã c¸c æ ¸p-xe n·o; ng-êi bÞ
nhiÔm HIV th-êng bÞ viªm mµng n·o do nÊm
Cryptococcus, lao, hoÆc viªm n·o do toxoplasma.
2.2. Th¨m kh¸m l©m sµng
- C¸c triÖu chøng bÖnh toµn th©n: bÖnh nh©n viªm
mµng n·o vµ viªm n·o nhiÔm trïng th-êng cã biÓu
hiÖn sèt; viªm mµng n·o do n·o m« cÇu cã thÓ ®i
kÌm víi ph¸t ban xuÊt huyÕt ho¹i tö trªn da;
viªm mµng n·o do phÕ cÇu cã thÓ ®i kÌm víi viªm
phæi; viªm mµng n·o do quai bÞ th-êng ®i kÌm víi
s-ng tuyÕn mang tai; bÖnh nh©n leptospirosis cã
thÓ cã biÓu hiÖn suy gan thËn…
- C¸c dÊu hiÖu thÇn kinh: cÇn ®¸nh gi¸ t×nh tr¹ng
tinh thÇn cña bÖnh nh©n, héi chøng mµng n·o vµ

3. 3
c¸c tæn th-¬ng thÇn kinh kh- tró. Ng-êi cã rèi
lo¹n tinh thÇn th-êng cã t×nh tr¹ng phï n·o,
vµ/hoÆc cã tæn th-¬ng n·o. BÖnh nh©n viªm mµng
n·o do vi khuÈn th-êng cã biÓu hiÖn mµng n·o râ
rÖt (nh- cøng g¸y, dÊu Kernig), trong khi bÖnh
nh©n viªm mµng n·o do lao vµ nÊm th-êng cã dÊu
mµng n·o kÝn ®¸o hoÆc chØ cã ®au ®Çu ®¬n thuÇn.
C¸c dÊu thÇn kinh kh- tró th-êng gÆp trong viªm
mµng n·o-n·o do lao, ¸p-xe n·o hoÆc viªm n·o do
toxoplasma.
2.3. XÐt nghiÖm dÞch n·o tuû (DNT)
BÖnh nh©n viªm mµng n·o, nÕu kh«ng cã chèng
chØ ®Þnh, cÇn ®-îc chäc dß tñy sèng vµ xÐt
nghiÖm dÞch n·o tñy (cÇn soi ®¸y m¾t, lo¹i trõ
phï n·o lan táa vµ kh- tró nÕu nghi ngê tr-íc
khi chäc dß). CÇn thùc hiÖn chäc dß tñy sèng
tr-íc khi ®iÒu trÞ kh¸ng sinh. DÞch n·o tñy cÇn
®-îc ®¸nh gi¸ vÒ ¸p lùc, mµu s¾c, ®é trong, lµm
c¸c xÐt nghiÖm sinh hãa, tÕ bµo vµ vi sinh ®Ó
x¸c ®Þnh nguyªn nh©n g©y bÖnh.
- §¸nh gi¸ ¸p lùc, mµu s¾c vµ ®é trong: DNT
trong viªm mµng n·o khi chäc dß th-êng ch¶y
ra ngoµi d-íi ¸p lùc cao, cã thÓ ®o b»ng
centimet n-íc hoÆc b»ng tèc ®é ch¶y cña dÞch.
DÞch mµu vµng th-êng gÆp trong viªm mµng n·o
do lao hoÆc khi protein trong dÞch cao. DNT
th-êng ®ôc khi thµnh phÇn tÕ bµo trong dÞch
cao.
- XÐt nghiÖm sinh hãa: lµm c¸c xÐt nghiÖm
protein, ®-êng, chloride vµ ph¶n øng Pandy
cho DNT. Thêi ®iÓm vµ møc ®é t¨ng protein
trong DNT cã thÓ cung cÊp c¸c gîi ý cho chÈn
®o¸n: viªm mµng n·o do vi khuÈn th-êng ®i kÌm
víi t¨ng protein ngay trong nh÷ng ngµy ®Çu
cña bÖnh; viªm mµng n·o do virus th-êng cã
protein t¨ng cao nhÊt vµo tuÇn thø hai vµ thø
ba cña bÖnh; lao mµng n·o th-êng tiÕn triÓn
tõ tõ, protein t¨ng dÇn theo thêi gian bÞ
bÖnh. §-êng DNT th-êng gi¶m trong c¸c bÖnh
viªm mµng n·o do vi khuÈn vµ trong lao mµng
n·o khi bÖnh nÆng vµ kÐo dµi. Gi¶m chloride
lµ dÊu hiÖu gîi ý cho lao mµng n·o nÆng. Ph¶n

4. 4
øng Pandy th-êng cã ý nghÜa ë nh÷ng n¬i kh«ng
thùc hiÖn ®-îc xÐt nghiÖm protein DNT vµ khi
protein DNT ë ranh giíi b×nh th-êng vµ t¨ng
nhÑ.
- XÐt nghiÖm sè l-îng vµ thµnh phÇn tÕ bµo: CÇn
®Õm sè tÕ bµo, x¸c ®Þnh thµnh phÇn tÕ bµo
trong DNT vµ xem xÐt cïng víi thêi gian bÞ
bÖnh. Viªm mµng n·o mñ th-êng cã sè tÕ bµo
t¨ng cao ngay tõ nh÷ng ngµy ®Çu cña bÖnh, víi
thµnh phÇn chñ yÕu lµ b¹ch cÇu ®a nh©n trung
tÝnh. Viªm mµng n·o do virus th-êng cã sè tÕ
bµo cao vµo tuÇn ®Çu cña bÖnh, sau ®ã gi¶m
dÇn, thµnh phÇn th-êng lµ b¹ch cÇu lymph«.
Lao mµng n·o th-êng cã sè l-îng vµ thµnh phÇn
tÕ bµo ®a d¹ng, cã thÓ gÆp lymph« hoÆc b¹ch
cÇu ®a nh©n; trong nhiÒu tr-êng hîp lao nÆng,
sè tÕ bµo cã thÓ thÊp. T¨ng b¹ch cÇu ¸i toan
trong DNT gÆp trong c¸c bÖnh viªm mµng n·o do
giun s¸n nh- A. cantonensis, giun xo¾n, hoÆc
c¸c bÖnh nhiÔm giun ®òa cña chã vµ mÌo. Trong
c¸c bÖnh nµy, b¹ch cÇu ¸i toan cã thÓ t¨ng
kh«ng h»ng ®Þnh, vµ cã thÓ kh«ng ®i kÌm víi
t¨ng b¹ch cÇu ¸i toan trong m¸u.
- XÐt nghiÖm vi sinh: cÇn thùc hiÖn c¸c xÐt
nghiÖm soi t-¬i, nu«i cÊy, vµ c¸c xÐt nghiÖm
vi sinh kh¸c víi DNT nÕu cã chØ ®Þnh vµ cã
®iÒu kiÖn. CÇn lÊy ®ñ l-îng dÞch vµ ®-a ngay
®Õn phßng xÐt nghiÖm ®Ó lµm t¨ng kh¶ n¨ng
chÈn ®o¸n vi sinh. CÇn nhuém Gram nÕu nghi
ngê viªm mµng n·o do vi khuÈn, nhuém mùc tµu
nÕu nghi viªm mµng n·o do nÊm C. neoformans.
Mét sè xÐt nghiÖm t×m kh¸ng nguyªn (ng-ng kÕt
latex t×m H. influenzae, phÕ cÇu,
cryptococcus, v.v..), kh¸ng thÓ (lao, giang
mai, v.v..) vµ sinh häc ph©n tö (nh©n chuçi
men polymerase cho lao, nhiÒu lo¹i t¸c nh©n
virus), cã thÓ cho chÈn ®o¸n nhanh, nh-ng
hiÖn ch-a cã mÆt réng r·i t¹i ViÖt Nam. CÇn
nu«i cÊy DNT trong c¸c m«i tr-êng th«ng
th-êng vµ m«i tr-êng ®Æc biÖt (t×m nÊm, lao)
®Ó ph©n lËp t¸c nh©n g©y bÖnh.

5. 5
2.4. C¸c xÐt nghiÖm kh¸c
- C«ng thøc m¸u (CTM): t¨ng b¹ch cÇu th-êng gÆp
trong c¸c bÖnh viªm mµng n·o do vi khuÈn.
- Nu«i cÊy m¸u t×m vi khuÈn: nhiÒu bÖnh viªm
mµng n·o ®i kÌm víi nhiÔm khuÈn huyÕt (phÕ
cÇu, mét sè lo¹i liªn cÇu kh¸c, n·o m« cÇu..)
vµ vi khuÈn cã thÓ ph©n lËp ®-îc tõ m¸u (nªn
cÊy m¸u tr-íc khi cho kh¸ng sinh ®Æc hiÖu).
- C¸c ph¶n øng huyÕt thanh häc: cã thÓ thùc
hiÖn ®-îc víi c¸c bÖnh giang mai, viªm n·o
NhËt B¶n, nhiÔm A. cantonensis, v.v..
- Chôp phæi: bÖnh nh©n viªm mµng n·o do phÕ cÇu
cã thÓ cã tæn th-¬ng viªm phæi trªn phim X-
quang; tæn th-¬ng phæi cã thÓ t×m thÊy trong
c¸c bÖnh viªm mµng n·o ®i kÌm víi nhiÔm trïng
huyÕt nh- nhiÔm tô cÇu, H. influenzae type B,
K. pneumoniae.
- Chôp c¾t líp vi tÝnh (CT) sä n·o: cÇn chØ
®Þnh khi bÖnh nh©n cã tæn th-¬ng thÇn kinh
kh- tró hoÆc khi bÖnh kÐo dµi. C¸c khèi cho¸n
chç néi sä cã thÓ dÔ dµng x¸c ®Þnh ®-îc trªn
phim CT. Lao mµng n·o-n·o cã thÓ cã c¸c khèi
gi¶m tû träng do t¾c m¹ch trªn phim CT.
2.5. §¸nh gi¸ diÔn biÕn bÖnh vµ kÕt qu¶ ®iÒu trÞ
Mçi bÖnh viªm mµng n·o vµ viªm n·o khi ®-îc ®iÒu
trÞ cã c¸ch ®¸p øng riªng. Theo dâi tiÕn triÓn
cña bÖnh trong qu¸ tr×nh ®iÒu trÞ còng lµ mét
biÖn ph¸p tiÕp cËn víi chÈn ®o¸n.
- Viªm mµng n·o mñ khi ®-îc ®iÒu trÞ ®óng
th-êng tiÕn triÓn tèt c¶ vÒ l©m sµng vµ xÐt
nghiÖm. BÖnh nh©n th-êng cã c¸c triÖu chøng
l©m sµng gi¶m (gi¶m sèt, gi¶m ®au ®Çu, t×nh
tr¹ng tinh thÇn c¶i thiÖn, gi¶m HCMN) ®i ®«i
víi sù c¶i thiÖn vÒ DNT (gi¶m protein, ®-êng
vÒ b×nh th-êng, sè l-îng tÕ bµo gi¶m).
- C¸c viªm mµng n·o do virus th-êng tù tiÕn
triÓn vµ kh«ng phô thuéc vµo ®iÒu trÞ kh¸ng
sinh. T×nh tr¹ng bÖnh nh©n cã thÓ tèt lªn
trong khi biÕn lo¹n DNT cßn duy tr× trong mét

6. 6
thêi gian nh-ng th-êng kh«ng kÐo dµi qu¸ 3-4
tuÇn.
- BÖnh nh©n lao mµng n·o khi ®-îc ®iÒu trÞ
th-êng tiÕn triÓn tèt vÒ l©m sµng trong vßng
5-7 ngµy, nh-ng c¸c biÕn lo¹n DNT cßn duy tr×
trong thêi gian dµi (xem phÇn lao mµng n·o).
Chäc dß tñy sèng cã chèng chØ ®Þnh trong c¸c
tr-êng hîp nghi cã æ cho¸n chç néi sä hoÆc phï n·o
nÆng ®e do¹ tôt kÑt th©n n·o. CÇn chôp CT sä n·o
lo¹i trõ tr-íc khi chäc dß. Tuy nhiªn, kh«ng nªn
tr× ho·n ®iÒu trÞ kh¸ng sinh trong tr-êng hîp nghi
ngê viªm mµng n·o.

7. 7
3. chÈn ®o¸n mét sè bÖnh viªm mµng n·o – viªm n·o
th-êng gÆp
3.1. Viªm n·o NhËt B¶n
- Lµ lo¹i viªm n·o th-êng gÆp nhÊt ë n-íc ta. BÖnh
gÆp chñ yÕu ë c¸c vïng n«ng th«n vµo mïa xu©n-
hÌ-thu. TrÎ em bÞ bÖnh nhiÒu h¬n so víi ng-êi
lín do ch-a cã miÔn dÞch.
- Thêi gian ñ bÖnh kÐo dµi 6-16 ngµy. Virus viªm
n·o NhËt B¶n cã thÓ g©y sèt ®¬n thuÇn, viªm mµng
n·o, vµ viªm n·o. ë trÎ em bÖnh th-êng khëi ph¸t
®ét ngét víi c¸c triÖu chøng sèt cao, rèi lo¹n
tinh thÇn, cã thÓ cã co giËt (héi chøng n·o
cÊp). ë ng-êi lín bÖnh Ýt cÊp tÝnh h¬n; bÖnh
nh©n mÖt mái trong mét vµi ngµy, sau ®ã xuÊt
hiÖn sèt, ®au ®Çu, chãng mÆt, buån n«n, n«n…
Th¨m kh¸m l©m sµng cã thÓ ph¸t hiÖn t×nh tr¹ng
rèi lo¹n tinh thÇn, c¸c dÊu mµng n·o, liÖt vËn
®éng, c¸c dÊu thÇn kinh bÖnh lý. Trong tr-êng
hîp nÆng, bÖnh nh©n cã thÓ cã c¸c c¬n xo¾n vÆn
chi.
- XÐt nghiÖm DNT th-êng thÊy t¨ng protein võa
ph¶i, t¨ng tÕ bµo. Thµnh phÇn tÕ bµo cã thÓ chñ
yÕu lµ b¹ch cÇu ®a nh©n trong nh÷ng ngµy ®Çu cña
bÖnh. Trong c¸c tr-êng hîp viªm n·o kh«ng cã
viªm mµng n·o, DNT cã thÓ hoµn toµn b×nh th-êng.
- XÐt nghiÖm chÈn ®o¸n viªm n·o NhËt B¶n cã thÓ
thùc hiÖn víi DNT vµ/hoÆc huyÕt thanh cña bÖnh
nh©n. Sù cã mÆt cña kh¸ng thÓ IgM cã gi¸ trÞ
chÈn ®o¸n bÖnh.
- Viªm n·o NhËt B¶n lµ mét bÖnh nÆng. BÖnh nh©n cã
thÓ tö vong trong giai ®o¹n cÊp cña bÖnh. NhiÒu
bÖnh nh©n cã di chøng thÇn kinh sau giai ®o¹n
cÊp cña bÖnh, bao gåm rèi lo¹n ph¸t triÓn trÝ
tuÖ, ®éng kinh, liÖt vËn ®éng..). Phô n÷ cã thai
m¾c viªm n·o NhËt B¶n trong ba th¸ng ®Çu vµ ba
th¸ng thø hai cña thai kú cã thÓ bÞ s¶y thai.
3.2. Quai bÞ
- Lµ nguyªn nh©n viªm mµng n·o vµ viªm n·o kh¸ phæ
biÕn. Viªm mµng n·o-n·o xuÊt hiÖn ë kho¶ng 30-
50% sè bÖnh nh©n quai bÞ; nam m¾c nhiÒu h¬n n÷;

8. 8
løa tuæi dÔ m¾c viªm mµng n·o do quai bÞ nhÊt lµ
trÎ em 5-9 tuæi.
- Viªm mµng n·o vµ viªm n·o do quai bÞ cã thÓ xuÊt
hiÖn tr-íc, cïng lóc, hoÆc sau khi s-ng c¸c
tuyÕn n-íc bät. Trong mét sè tr-êng hîp, viªm
mµng n·o lµ biÓu hiÖn duy nhÊt cña bÖnh. C¸c
triÖu chøng bÖnh bao gåm ®au ®Çu, sèt, li b×…
C¸c dÊu mµng n·o cã thÓ kh«ng râ rÖt. C¸c bÖnh
nh©n viªm n·o th-êng sèt rÊt cao, cã rèi lo¹n ý
thøc, liÖt thÇn kinh sä n·o. Nh÷ng biÓu hiÖn Ýt
gÆp h¬n lµ viªm tñy c¾t ngang, héi chøng
Guillain-Barre…
- XÐt nghiÖm DNT th-êng ph¸t hiÖn t¨ng tÕ bµo.
Trong ngµy ®Çu cña bÖnh, b¹ch cÇu ®a nh©n cã thÓ
chiÕm -u thÕ. Protein DNT t¨ng võa ph¶i; ®-êng
DNT cã thÓ gi¶m bÊt th-êng.
- Viªm mµng n·o do quai bÞ th-êng diÔn biÕn lµnh
tÝnh. Mét sè tæn th-¬ng n·o-mµng n·o cã thÓ ®Ó
l¹i di chøng vÜnh viÔn nh- ®iÕc, n·o óng thñy..
3.3. Viªm n·o Herpes simplex
- Virus g©y viªm n·o cÊp cã ho¹i tö ë trÎ nhá vµ
ng-êi trÎ tuæi.
- Khëi ph¸t cÊp tÝnh víi sèt, ®au ®Çu, rèi lo¹n
tÝnh c¸ch, rèi lo¹n ng«n ng÷ vµ trÝ nhí. Giai
®o¹n toµn ph¸t bÖnh nh©n cã rèi lo¹n tri gi¸c,
cã thÓ h«n mª, liÖt nöa ng-êi.
- Chôp CT th-êng thÊy vïng gi¶m tû träng ë thuú
th¸i d-¬ng cã phï n·o xung quanh, ®«i khi ®Èy
lÖch ®-êng gi÷a.
- NhiÒu tr-êng hîp bÖnh ®¸p øng ngo¹n môc víi
acyclovir (dïng ®-êng tÜnh m¹ch).
3.4. Viªm n·o-mµng n·o do c¸c Enterovirus
- C¸c virus ®-êng ruét (Enterovirus) l©y truyÒn
qua tiÕp xóc ph©n-miÖng hoÆc h« hÊp, th-êng g©y
bÖnh ë trÎ em vµ ng-êi trÎ tuæi vµo mïa xu©n vµ
mïa hÌ.
- Virus b¹i liÖt cã thÓ g©y viªm tñy, viªm mµng
n·o, vµ, rÊt hiÕm khi, viªm n·o. BÖnh nh©n viªm
tñy do b¹i liÖt cã t×nh tr¹ng b¹i hoÆc liÖt mét

9. 9
vµi nhãm c¬ hoÆc c¶ mét c¬ lín dÉn ®Õn di chøng
teo c¬ c¸c møc ®é kh¸c nhau vµ rèi lo¹n chøc
n¨ng vËn ®éng sau khi bÞ bÖnh.
- C¸c virus Coxsackie nhãm A vµ B, virus ECHO
th-êng g©y viªm mµng n·o n-íc trong, cã thÓ kÌm
theo b¹i nhÑ. C¸c biÓu hiÖn th-êng gÆp lµ sèt,
mÖt mái, ®au ®Çu, n«n, héi chøng mµng n·o. BÖnh
nh©n nhiÔm mét sè virus Coxsackie nhãm A vµ B cã
thÓ biÓu hiÖn b»ng héi chøng “tay, ch©n, miÖng”
víi c¸c nèt pháng trªn niªm m¹c miÖng, lßng bµn
tay vµ lßng bµn ch©n. Mét sè Enterovirus kh¸c cã
thÓ g©y ®au c¬ ngùc vµ c¬ bông, viªm c¬ tim.
Ph¸t ban d¹ng d¸t-sÈn cã thÓ gÆp, nhÊt lµ ë trÎ
em.
- PhÇn lín c¸c ca bÖnh diÔn biÕn lµnh tÝnh; liÖt
th-êng khái hoµn toµn. Mét sè bÖnh nh©n cã thÓ
tiÕn triÓn nÆng vµ tö vong.
3.5. Viªm mµng n·o do Haemophilus influenzae
type B
- Haemophilus influenzae type B th-êng g©y viªm
mµng n·o mñ ë trÎ em d-íi 6 tuæi. ë ng-êi lín,
viªm mµng n·o do H. influenzae th-êng liªn quan
tíi c¸c æ nhiÔm trïng cËn kÒ mµng n·o nh- viªm
xoang, viªm tai x-¬ng chòm, viªm tai gi÷a, hoÆc
mét sè bÖnh tiÒm tµng nh- ®¸i th¸o ®-êng, suy
gi¶m miÔn dÞch, viªm phæi, chÊn th-¬ng nÒn sä
g©y rß rØ DNT..
- Viªm mµng n·o do H. influenzae type B cã thÓ ®i
kÌm víi c¸c biÓu hiÖn kh¸c cña nhiÔm trïng toµn
th©n nh- viªm phæi, viªm mñ hÇu häng, viªm c¬,
nhiÔm trïng huyÕt, viªm tñy x-¬ng..
- BiÓu hiÖn l©m sµng cña viªm mµng n·o do H.
influenzae type B kh«ng cã g× ®Æc biÖt so víi
c¸c viªm mµng n·o kh¸c. Sèt, ®au ®Çu, n«n lµ c¸c
triÖu chøng næi bËt. DÊu hiÖu mµng n·o cã thÓ râ
hoÆc kÝn ®¸o.
- DNT trong viªm mµng n·o do H. influenzae type B
cã biÕn lo¹n ®Æc tr-ng cho viªm mµng n·o mñ víi
t¨ng protein th-êng > 1g/l, ®-êng gi¶m, tÕ bµo
t¨ng cao, chñ yÕu lµ b¹ch cÇu ®a nh©n trung
tÝnh.

10. 10
- Trªn tiªu b¶n DNT nhuém Gram, H. influenzae type
B cã thÓ nh×n thÊy d-íi d¹ng c¸c cÇu trùc khuÈn
Gram(-). Vi khuÈn cã thÓ ph©n lËp ®-îc tõ DNT,
m¸u vµ mét sè dÞch thÓ kh¸c. C¸c xÐt nghiÖm
ng-ng kÕt latex, ELISA cã kh¶ n¨ng cho chÈn ®o¸n
nhanh, cã thÓ ¸p dông ngay c¶ khi bÖnh nh©n ®·
®-îc ®iÒu trÞ kh¸ng sinh, nh-ng hiÖn ch-a cã t¹i
ViÖt nam.
- Tû lÖ tö vong trong viªm mµng n·o do H.
influenzae type B vµo kho¶ng 5%. Mét sè bÖnh
nh©n sau khi khái bÖnh cßn cã c¸c di chøng thÇn
kinh nh- gi¶m thÝnh lùc hoÆc ®iÕc, chËm nãi, n·o
óng thñy.
3.6. Viªm mµng n·o do n·o m« cÇu
- N. meningitidis lµ t¸c nh©n g©y viªm mµng n·o
kh¸ phæ biÕn. BÖnh l©y qua ®-êng h« hÊp vµ
th-êng mang tÝnh chÊt dÞch. TrÎ em vµ ng-êi trÎ
tuæi lµ nhãm m¾c bÖnh nhiÒu nhÊt
- Viªm mµng n·o do n·o m« cÇu th-êng khëi ph¸t cÊp
tíi tèi cÊp. HÇu hÕt viªm mµng n·o do n·o m« cÇu
th-êng ®i kÌm víi nhiÔm khuÈn huyÕt. C¸c biÓu
hiÖn th-êng gÆp lµ sèt cao, rÐt run, ®au ®Çu,
n«n, rèi lo¹n tinh thÇn. BÖnh nh©n th-êng cã héi
chøng mµng n·o nh-ng kh«ng ph¶i tÊt c¶ mäi
tr-êng hîp.
- DÊu hiÖu ®Æc tr-ng nhÊt cho nhiÔm n·o m« cÇu lµ
ban trªn da. Ban th-êng xuÊt hiÖn sím, ph©n bè
r¶i r¸c kh¾p c¬ thÓ, cã d¹ng d¸t sÈn mÇu hång
kÝch th-íc 2-10 mm, chÊm xuÊt huyÕt. Trong c¸c
tr-êng hîp nÆng, nhiÒu vïng da lín bÞ xuÊt huyÕt
vµ ho¹i tö. T×nh tr¹ng bÖnh nh©n th-êng nguy
kÞch, huyÕt ¸p h¹ hoÆc cã thÓ cã shock; suy ®a
c¬ quan vµ ®«ng m¸u néi qu¶n r¶i r¸c cã thÓ x¶y
ra.
- XÐt nghiÖm DNT cã t¨ng tÕ bµo, chñ yÕu b¹ch cÇu
®a nh©n; protein t¨ng, ®-êng gi¶m. Soi DNT cã
thÓ ph¸t hiÖn N. meningitidis d-íi d¹ng song cÇu
Gram (-). Vi khuÈn cã thÓ ph©n lËp ®-îc tõ DNT,
m¸u, dÞch tõ tæn th-¬ng da cña bÖnh nh©n. Trong
c«ng thøc m¸u, sè l-îng b¹ch cÇu vµ tû lÖ b¹ch

11. 11
cÇu ®a nh©n trung tÝnh th-êng t¨ng; mét vµi bÖnh
nh©n cã thÓ cã CTM kh«ng b×nh th-êng.
- NhiÔm trïng huyÕt vµ viªm mµng n·o do n·o m« cÇu
th-êng cã tû lÖ tö vong cao (10-15%), nhÊt lµ
trong nh÷ng tr-êng hîp bÖnh tèi cÊp. ë nh÷ng
bÖnh nh©n sèng sãt, c¸c biÕn chøng thÇn kinh
th-êng Ýt gÆp.
3.7. Viªm mµng n·o do phÕ cÇu
- PhÕ cÇu (S. pneumoniae) lµ t¸c nh©n g©y viªm
mµng n·o th-êng gÆp ë ng-êi lín. BÖnh nh©n viªm
mµng n·o th-êng cã c¸c æ nhiÔm phÕ cÇu kÒ cËn sä
n·o hoÆc ë c¸c c¬ quan kh¸c nh- viªm phæi, viªm
tai gi÷a, viªm tai x-¬ng chòm, viªm xoang, viªm
néi t©m m¹c… NhiÔm phÕ cÇu nÆng th­êng gÆp ë c¸c
bÖnh nh©n cã c¸c bÖnh c¬ ®Þa nh- nghiÖn r-îu,
suy dinh d-ìng, ®¸i th¸o ®-êng, bÖnh ¸c tÝnh,
c¸c bÖnh suy gi¶m miÔn dÞch. S. pneumoniae lµ vi
khuÈn th-êng gÆp nhÊt g©y viªm mµng n·o mñ ë
nh÷ng ng-êi cã tæn th-¬ng nÒn sä vµ rß rØ DNT.
- BÖnh c¶nh l©m sµng vµ biÕn ®æi DNT trong viªm
mµng n·o do phÕ cÇu kh«ng cã g× kh¸c biÖt so víi
c¸c viªm mµng n·o mñ kh¸c. S. pneumoniae cã thÓ
nh×n thÊy trªn tiªu b¶n DNT d-íi d¹ng c¸c cÇu
khuÈn Gram (+) h¬i dµi, xÕp ®«i, cã vá bäc xung
quanh. Vi khuÈn cã thÓ ph©n lËp ®-îc tõ DNT vµ
m¸u cña bÖnh nh©n.
3.8. Viªm mµng n·o do Listeria monocytogenes
- L. monocytogenes l©y theo ®-êng tiªu ho¸, lµ t¸c
nh©n hay g©y viªm mµng n·o mñ ë phô n÷ cã thai,
ng-êi giµ vµ trÎ s¬ sinh vµ nh÷ng ®èi t-îng suy
gi¶m miÔn dÞch kh¸c.
- Viªm mµng n·o cã thÓ cÊp hoÆc b¸n cÊp víi dÞch
n·o tuû nhiÒu khi cã nh÷ng thay ®æi gièng viªm
mµng n·o virus hoÆc viªm mµng n·o lao. Khi soi
dÞch n·o tuû cã thÓ thÊy vi khuÈn lµ nh÷ng trùc
khuÈn nhá Gram d-¬ng, cã xu h-íng ë trong tÕ
bµo.
- C¸c kh¸ng sinh nhãm Cephalosporin kh«ng cã t¸c
dông víi vi khuÈn nµy. §iÒu trÞ ®Æc hiÖu cã thÓ
dïng ampicillin hoÆc cotrimoxazol.

12. 12
3.9. Viªm mµng n·o do tô cÇu vµng vµ trùc khuÈn
mñ xanh
- Tô cÇu vµng (S. aureus) vµ trùc khuÈn mñ xanh
(Ps. aeruginosae) lµ hai vi khuÈn hµng ®Çu g©y
viªm mµng n·o ë nh÷ng bÖnh nh©n sau phÉu thuËt
thÇn kinh, sau chÊn th-¬ng sä n·o, phÉu thuËt
dÉn l-u DNT, viªm néi t©m m¹c. DiÔn biÕn viªm
mµng n·o do c¸c vi khuÈn nµy th-êng nÆng, ®iÒu
trÞ khã, tû lÖ tö vong cao.
3.10. Viªm mµng n·o do lao
- Lµ lo¹i viªm mµng n·o kÐo dµi (m¹n tÝnh) th-êng
gÆp nhÊt. BÖnh th-êng khëi ph¸t b¸n cÊp hoÆc tõ
tõ trong kho¶ng 1-2 tuÇn víi sèt vµ ®au ®Çu t¨ng
dÇn. Trªn l©m sµng, c¸c dÊu mµng n·o th-êng kÝn
®¸o. LiÖt c¸c d©y thÇn kinh sä n·o lµ dÊu hiÖu
th-êng gÆp (d©y VI, VII, III..). Trong c¸c giai
®o¹n muén, bÖnh nh©n cã thÓ ló lÉn, h«n mª, liÖt
c¸c chi.
- Chäc dß tñy sèng vµ xÐt nghiÖm DNT lµ c¬ së ®Ó
chÈn ®o¸n lao mµng n·o. Trong giai ®o¹n ®Çu cña
bÖnh, DNT cã thÓ trong hoÆc lê ®ôc, protein t¨ng
võa ph¶i, ®-êng cã thÓ gi¶m; tÕ bµo DNT t¨ng,
thµnh phÇn tÕ bµo cã thÓ lµ b¹ch cÇu ®a nh©n
hoÆc lymphocyte. ë c¸c giai ®o¹n muén, DNT cã
mµu vµng chanh hoÆc vµng ®Ëm; protein t¨ng cao,
®-êng vµ chloride gi¶m. XÐt nghiÖm soi t×m AFB
trong DNT th-êng cã tû lÖ d-¬ng tÝnh rÊt thÊp.
Nu«i cÊy DNT t×m vi khuÈn lao cã tû lÖ d-¬ng
tÝnh cao h¬n nhiÒu so víi soi BK, hiÖn cã thÓ
thùc hiÖn ®-îc ë mét sè bÖnh viÖn lao lín. XÐt
nghiÖm PCR vµ ELISA chÈn ®o¸n lao lµ nh÷ng th¨m
dß cho phÐp chÈn ®o¸n nhanh, nh-ng ®é nh¹y cña
hai xÐt nghiÖm vµo kho¶ng 50-60% vµ ®é ®Æc hiÖu
tõ 85-92%.
- Mét vµi th¨m dß cã thÓ sö dông ®Ó hç trî chÈn
®o¸n lao mµng n·o. Tæn th-¬ng lao cò hoÆc lao kª
®ång hµnh cã thÓ t×m thÊy trªn phim phæi. BK cã
thÓ soi thÊy hoÆc ph©n lËp ®-îc tõ c¸c bÖnh phÈm
®êm hoÆc dÞch viªm ë c¸c c¬ quan vµ tæ chøc kh¸c
cña c¬ thÓ, nÕu cã (dÞch mµng phæi, mµng bông,
khíp, da..). CÊy m¸u trong m«i tr-êng ®Æc hiÖu
cho Mycobacteria cã thÓ gióp ph©n lËp ®-îc vi

13. 13
khuÈn lao. XÐt nghiÖm Mantoux cã gi¸ trÞ tham
kh¶o trong chÈn ®o¸n lao mµng n·o.
- Chôp c¾t líp vi tÝnh sä n·o lµ th¨m dß gióp chÈn
®o¸n ph©n biÖt lao mµng n·o víi c¸c tæn th-¬ng
cho¸n chç (abscess n·o, u n·o..) g©y triÖu chøng
thÇn kinh kh- tró. C¸c h×nh ¶nh th-êng thÊy
trong lao mµng n·o-n·o lµ gi·n c¸c n·o thÊt, c¸c
æ nhåi m¸u trong nhu m« n·o; ®«i khi cã thÓ thÊy
tæn th-¬ng u lao (tuberculoma) hoÆc æ abscess do
lao. §¸nh gi¸ tiÕn triÓn cña tæn th-¬ng kh- tró
trong n·o sau mét thêi gian ®iÒu trÞ còng lµ mét
ph-¬ng ph¸p gióp chÈn ®o¸n ph©n biÖt lao vµ c¸c
bÖnh kh¸c.
- Trong nhiÒu tr-êng hîp, viªm mµng n·o do lao
kh«ng thÓ chÈn ®o¸n x¸c ®Þnh trªn l©m sµng hoÆc
qua c¸c xÐt nghiÖm cËn l©m sµng. Khi c¸c viªm
mµng n·o kh¸c ®· ®-îc lo¹i trõ, hoÆc khi lao
mµng n·o ®-îc nghi ngê hoÆc kh«ng thÓ lo¹i trõ,
cÇn tiÕn hµnh ®iÒu trÞ bÖnh nh©n b»ng c¸c thuèc
chèng lao. Sù c¶i thiÖn trong t×nh tr¹ng cña
bÖnh nh©n (gi¶m c¸c triÖu chøng sèt vµ ®au ®Çu,
t×nh tr¹ng tinh thÇn tèt lªn, gi¶m c¸c dÊu hiÖu
mµng n·o..) trong qu¸ tr×nh ®iÒu trÞ lµ b»ng
chøng hç trî cho chÈn ®o¸n. BiÕn lo¹n DNT håi
phôc muén h¬n t×nh tr¹ng l©m sµng; protein duy
tr× hoÆc thËm chÝ t¨ng lªn trong mét vµi tuÇn
tr-íc khi gi¶m dÇn. §-êng vµ chloride DNT trë vÒ
b×nh th-êng lµ nh÷ng dÊu hiÖu ®Çu tiªn cho thÊy
cã ®¸p øng víi ®iÒu trÞ. Thµnh phÇn tÕ bµo DNT
cã thÓ t¨ng lªn sau ®iÒu trÞ; t¨ng sè b¹ch cÇu
®a nh©n trung tÝnh còng gÆp ë nh÷ng bÖnh nh©n
®¸p øng tèt víi ®iÒu trÞ.
- Lao mµng n·o lµ mét bÖnh nÆng. Kh«ng ®-îc ®iÒu
trÞ, tÊt c¶ c¸c tr-êng hîp bÖnh ®Òu tö vong.
Nh÷ng bÖnh nh©n ®-îc chÈn ®o¸n vµ ®iÒu trÞ muén
th-êng cã c¸c di chøng vÒ thÇn kinh nh- gi¶m trÝ
tuÖ, liÖt vËn ®éng, teo d©y thÇn kinh thÞ gi¸c
g©y mï, liÖt c¸c d©y thÇn kinh sä n·o, n·o óng
thñy…
3.11. Viªm mµng n·o do Cryptococcus neoformans
- Lµ lo¹i viªm mµng n·o th-êng gÆp ë bÖnh nh©n
HIV/AIDS, rÊt hiÕm gÆp ë ng-êi b×nh th-êng. BÖnh

14. 14
diÔn biÕn tõ tõ; c¸c triÖu chøng chÝnh lµ ®au
®Çu, buån n«n, ló lÉn, gi¶m thÞ lùc… Sèt vµ dÊu
hiÖu mµng n·o th-êng nhÑ hoÆc hoµn toµn kh«ng
cã. LiÖt c¸c d©y thÇn kinh sä n·o th-êng kh«ng
®èi xøng, xuÊt hiÖn ë kho¶ng 1/4 sè bÖnh nh©n.
BÖnh tiÕn triÓn dÉn tíi h«n mª; bÖnh nh©n th-êng
tö vong do chÌn Ðp th©n tñy.
- DNT th-êng biÕn lo¹n kh«ng ®¸ng kÓ; c¸c bµo tö
nÊm cã thÓ dÔ dµng t×m thÊy víi sè l-îng lín
trÓn tiªu b¶n nhuém mùc tµu. C. neoforman cã thÓ
ph©n lËp ®-îc tõ c¸c bÖnh phÈm DNT, m¸u, n-íc
tiÓu. Kh¸ng nguyªn cryptococcus cã thÓ ph¸t hiÖn
trong DNT vµ m¸u b»ng xÐt nghiÖm ng-ng kÕt
latex.
3.12. Viªm mµng n·o do Angiostrongilus
cantonensis
- Ng-êi nhiÔm A. cantonensis khi ¨n ph¶i mét sè
®éng vËt nhuyÔn thÓ, t«m, c¸, hoÆc rau xanh bÞ
nhiÔm Êu trïng cña lo¹i giun nµy nh-ng ch-a ®-îc
nÊu chÝn kü. Trong c¬ thÓ ng-êi, Êu trïng
A.cantonensis x©m nhËp vµo hÖ thÇn kinh trung
-¬ng g©y viªm, xuÊt huyÕt, ho¹i tö vµ sù h×nh
thµnh c¸c u h¹t quanh Êu trïng giun trong tæ
chøc n·o.
- C¸c dÊu hiÖu l©m sµng bao gåm ®au ®Çu, buån n«n,
n«n, rèi lo¹n c¶m gi¸c. Sèt, dÊu hiÖu mµng n·o,
rèi lo¹n tinh thÇn vµ tæn th-¬ng thÇn kinh kh-
tró lµ c¸c triÖu chøng th-êng gÆp.
- NhiÔm giun A. cantonensis ®-îc nghÜ tíi khi bÖnh
nh©n viªm mµng n·o cã t¨ng b¹ch cÇu ¸i toan
trong DNT vµ trong m¸u ngo¹i vi. Protein DNT
th-êng t¨ng, ®-êng kh«ng gi¶m. Êu trïng giun
trong DNT rÊt hiÕm khi ®-îc t×m thÊy. ChÈn ®o¸n
cã thÓ ®-îc kh¼ng ®Þnh b»ng xÐt nghiÖm ELISA t×m
kh¸ng thÓ víi A. cantonensis trong huyÕt thanh
ng-êi bÖnh.
3.13. Viªm n·o do Toxoplasma gondii
- Th-êng x¶y ra ë ng-êi nhiÔm HIV ë giai ®o¹n suy
gi¶m miÔn dÞch nÆng (sè TCD4 < 100 tÕ bµo/mm3)

15. 15
- TiÕn triÓn tõ tõ víi c¸c biÓu hiÖn thÇn kinh khu
tró nh- liÖt vËn ®éng, liÖt thÇn kinh sä, thÊt
ng«n; ®au ®Çu, co giËt, rèi lo¹n ý thøc; sèt.
- Chôp c¾t líp vi tÝnh sä n·o cã c¶n quang kÐp:
h×nh ¶nh mét hoÆc nhiÒu æ tæn th-¬ng h×nh vßng
nhÉn kÝch th-íc <2cm ë c¶ hai b¸n cÇu ®¹i n·o.
- CÇn ®-îc ®iÒu trÞ sím; ®iÒu trÞ theo kinh nghiÖm
nÕu kh«ng lµm ®-îc CT sä n·o. BÖnh nh©n th-êng
tiÕn triÓn tèt vÒ mÆt l©m sµng trong vßng 1
tuÇn; c¸c tæn th-¬ng trªn phim CT sä n·o c¶i
thiÖn trong vßng 2 tuÇn.

16. 16
4. ®iÒu trÞ viªm mµng n·o-n·o
4.1. Kh¸ng sinh
- §iÒu trÞ kh¸ng sinh trong c¸c viªm mµng n·o mñ
ph¶i ®-îc b¾t ®Çu cµng sím cµng tèt. C¸c kh¸ng
sinh ®-îc lùa chän ph¶i ®¸p øng c¸c tiªu chuÈn:
cã t¸c dông víi chñng vi khuÈn g©y bÖnh, ngÊm
tèt qua hµng rµo m¸u-mµng n·o. LiÒu kh¸ng sinh
ph¶i ®ñ cao ®Ó ®¹t ®-îc nång ®é ®iÒu trÞ trong
DNT; ®-êng sö dông tèt nhÊt lµ tiªm truyÒn tÜnh
m¹ch, cã thÓ chÊp nhËn ®-êng tiªm b¾p.
- NÕu bÖnh nh©n ®-îc chÈn ®o¸n lµ viªm mµng n·o
mñ, nªn b¾t ®Çu ®iÒu trÞ b»ng mét kh¸ng sinh
trong nhãm cephalosporin thÕ hÖ ba, tèt nhÊt lµ
ceftriaxone, liÒu 80mg/kg/ngµy (kh«ng cÇn thiÕt
ph¶i dïng qu¸ 4g/ngµy). §èi víi bÖnh nh©n phô n÷
cã thai, ng-êi giµ, trÎ s¬ sinh nªn kÕt hîp thªm
ampicillin liÒu 200 mg/kg/ngµy. §iÒu chØnh ®iÒu
trÞ nÕu chñng vi khuÈn ph©n lËp ®-îc kh«ng nh¹y
c¶m víi kh¸ng sinh ®· cho. KÕt thóc ®iÒu trÞ khi
DNT trë vÒ b×nh th-êng.
- Viªm mµng n·o do tô cÇu vµng cÇn ®-îc ®iÒu trÞ
b»ng vancomycin. Cã thÓ kÕt hîp víi rifampicin.
§iÒu trÞ cho ®Õn khi DNT trë vÒ b×nh th-êng vµ
c¸c æ nhiÔm trïng tiªn ph¸t ®-îc lo¹i trõ.
- Viªm mµng n·o do Ps. aeruginosae cÇn ®-îc ®iÒu
trÞ b»ng cefepime hoÆc fluoroquinolone. §iÒu trÞ
cho ®Õn khi DNT trë vÒ hoµn toµn b×nh th-êng.
- Viªm mµng n·o do lao cÇn ®-îc ®iÒu trÞ b»ng Ýt
nhÊt bèn thø thuèc trong hai th¸ng ®Çu, sau ®ã
tiÕp tôc b»ng 2 thø thuèc trong 6-9 th¸ng theo
ch-¬ng tr×nh chèng lao quèc gia.
- Viªm mµng n·o do cryptococcus trong giai ®o¹n
cÊp cÇn ®-îc ®iÒu trÞ b»ng amphotericin B, liÒu
0,7-1mg/kg/ngµy trong 2 tuÇn, sau ®ã dïng
fluconazole uèng 400-800mg/ngµy trong 8-10 tuÇn.
BÖnh nh©n nhiÔm HIV cÇn ®-îc ®iÒu trÞ duy tr× øc
chÕ kÐo dµi b»ng fluconazole hoÆc itraconazole
uèng 200mg/ngµy ®Ó tr¸nh t¸i ph¸t.
- Viªm n·o do virus Herpes simplex cÇn ®-îc ®iÒu
trÞ b»ng acyclovir tÜnh m¹ch.

17. 17
- Viªm n·o do toxoplasma cÇn ®-îc ®iÒu trÞ b»ng
TMP-SMX, liÒu tÝnh theo TMP lµ 10mg/kg/ngµy chia
3-4 lÇn hoÆc mét ph¸c ®å cã pyrimethamine.
4.2. §iÒu trÞ hç trî
- Chèng phï n·o: bÖnh nh©n trong giai ®o¹n cÊp cã
biÓu hiÖn phï n·o cÇn ®-îc ®iÒu trÞ b»ng dung
dÞch mannitol 20% truyÒn tÜnh m¹ch. Kh«ng nªn
truyÒn nhiÒu vµ kÐo dµi do cã nguy c¬ rèi lo¹n
n-íc vµ ®iÖn gi¶i.
- C¸c thuèc corticosteroid cã thÓ sö dông víi môc
®Ých chèng viªm, ®Æc biÖt trong c¸c tr-êng hîp
viªm n·o.
- C¸c biÖn ph¸p hç trî kh¸c:
o KiÓm so¸t chøc n¨ng h« hÊp vµ tuÇn hoµn
trong c¸c tr-êng hîp nÆng, ®Æc biÖt khi cã
h«n mª;
o Dïng thuèc h¹ nhiÖt nÕu bÖnh nh©n sèt cao;
o Cung cÊp dinh d-ìng ®Çy ®ñ, c©n b»ng n-íc
vµ ®iÖn gi¶i nÕu cÇn.