Sungai di Malaysia bermula dari kawasan tinggi dan mengalir ke kawasan rendah, dengan tiga peringkat aliran: hulu, tengah, dan hilir, yang membentuk pelbagai pandang darat fizikal. Sungai-sungai ini penting untuk pengangkutan, sumber air domestik, pengairan, penjanaan kuasa hidroelektrik, dan sumber protein bagi penduduk. Malaysia juga mempunyai banyak tasik semula jadi dan buatan yang menyediakan peluang rekreasi dan pelancongan.

1. 1.SUNGAI BERMULA DARI KAWASAN TANDAHAN HUJAN DI TANAH TINGGI DAN
MENGALIR KE KAWASAN RENDAH SETERUSNYA KE TASIK DAN LAUT.
2.SEBATANG SUNGAI DSAPAT DIBAHAGIKAN KEPADA TIGA PERINGKAT ALIRAN:
A)PERINGKAT HULU SUNGAI.
B)PERINGKAT TENGAH SUNGAI.
C)PERINGKAT HILIR SUNGAI.
3.ALIRAN SUNGAI MEMBENTUK PELBAGAI PANDANG DARAT FIZIKAL DI SETIAP
PERINGKAT ALIRAN SUNGAI.

2. PERINGKAT HULU SUNGAI
• Terletak di kawasan tanah tinggi.
• Aliran sungai sangat deras.
•Proses hakisan giat berlaku
• Pandang darat fizikal:
Air terjun
Jeram
Lubang periuk
PERINGKAT TENGAH SUNGAI
•Aliran sungai sederhana deras.
•Hakisan masih berlaku.
•Pemendapan mula berlaku.
• Pandang darat fizikal:
Susuh bukit berpanca
Likuan sungai
PERINGKAT HULU SUNGAI
• Aliran sungai sangat perlahan.
•Proses pemendapan sungai giat berlaku.
• Pandang darat fizikal:
Tasik ladam
Tetambak
Delta

3. 1.KEBANYAKAN SUNGAI DI MALAYSIA
BERPUNCA DARI KAWASAN TANAH TINGGI
YANG BERFUNGSI SEBAGAI KAWASAN
TADAHAN HUJAN.
2.MALAYSIA MEMPUNYAI BANYAK SUNGAI
KERANA MENERIMA HUJAN LEBAT HAMPIR
SEPANJANG TAHUN.
3.SUNGAI-SUNGAI DI MALAYSIA ADALAH
PENDEK DAN MEMPUNYAI ALIRAN DERAS DI
PERINGKAT HULU SERTA BERLIKU-LIKU DI
PERINGKAT HILIR.
4.MALAYSIA JUGA DIKURNIAKAN DENGAN
TASIK,IAITU KAWASAN TAKUNGAN AIR.
5.TERDAPAT TASIK SEMULA JADI DAN TASIK
BUATAN MANUSIA.
6.CONTOH TASIK SEMULA JADI:
(A)TASIK BERA
(B)TASIK CHINI
(C)LOOGAN BUNUT
7.CONTOH TASIK BUATAN MANUSIA:
(A)TASIK KENYIR
(B)TASIK TEMENGGOR
(C)TASIK CHENDEROH

4. TASIK KENYIR
 TERLETAK DI HULU SUNGAI
KENYIR.
 TASIK BUATAN MANUSIA YANG
TERBESAR DI MALAYSIA DAN
ASIA TENGGARA.
TASIK CHINI
TASIK SEMULA JADI
SUNGAI PAHANG
SUNGAI YANG TERPANJANG
DI SEMENANJUNG DI
MALAYSIA(457km)
TASIK BERA
 TASIK SEMULA JADI
TERBESAR DI
MALAYSIA
S
1
S4
S3
S2
S1 SUNGAI MUDA
S2 SUNGAI PERAK
S3 SUNGAI PAHANG
S4 SUNGAI KELANTAN

5. SUNGAI RAJANG
SUNGAI YANG TERPANJANG
DI MALAYSIA(563 km).
MENGALIR DARI BANJARAN
IRAN KE LAUT CHINA SELATAN.
LOOGAN BUNUT
TASIK SEMULA JADI
TERBESAR DI SARAWAK
SUNGAI KINABATANGAN
SUNGAI YANG MENGALIR
DARI KAWASAN
PERGUNUNGAN DI BARAT
DAYA SABAH KE LAUT
SULU(560 km)
S
7
S6
S5
S5 SUNGAI RAJANG
S6 SUNGAI BARAM
S7 SUNGAI KINABATANGAN

6. 1.PENGANGKUTAN DAN PERHUBUNGAN
a) SUNGAI DI SABAH DAN SARAWAK MENJADI JALAN PENGANGKUTAN UTAMA ANTARA KAWASAN
PEDALAMANDENGAN BANDAR.
b) CONTOHNYA,SUNGAI RAJANG DI SARAWAK DAPAT DIMUDIKI SEJAUH 425KM SEHINGGAKE BANDAR
KAPIT.
2.KEGUNAAN DOMESTIK
a) AIR SUNGAI DIBERSIHKAN DAN DISALURKAN UNTUK KEGUNAAN HARIAN PENDUDUK SEPERTI
MEMBASUH,MANDI DAN MENYIRAM POKOK.
b) CONTOHNYA,SUNGAI PAHANG,SUNGAI MUDA DAN SUNGAI KINABATANGAN MEMBEKALKAN SUMBER AIR
UNTUK KEGUNAAN DOMESTIK.
3.SUMBER PENGAIRAN
a) AIR SUNGAI DIGUNAKAN UNTUK MENGAIRI KAWASAN PENANAMAN PADI.
b) CONTOHNYA,PROJEKPENGAIRAN DI SUNGAI MUDA,KEDAH MEMBOLEHKAN PENANAMAN PADIDUA KALI
SETAHUN DI DATARAN KEDAH-PERLIS.
4.PENJANAAN KUASA HIDROELEKTRIK
a) SUNGAI-SUNGAI YANG BERALIRAN DERAS DIEMPANG UNTUK MENJANA KUASA HIDROELEKTRIK UNTUK
MEMBEKALKAN SUMBER TENAGA ELEKTRIK.
b) CONTOHNYA,EMPANGAN TENOM PANGIDI SABAH DAN EMPANGAN BAKUN DI SARAWAK.
5.SUMBER PROTEIN
a) SUNGAI MENJADI KAWASAN PERIKANAN AIR TAWAR KERANA KAYA DENGAN SUMBER PROTEIN SEPERTI
IKAN TILAPIA,PATINDAN JELAWAT.CONTONYA,SUNGAI ENDAU DI JOHOR.
b) PENTERNAKAN IKAN DALAM SANGKAR DIUSAHAKAN DI SUNGAI PAHANG.

7. 1.REKREASI DAN PELANCONGAN
A)PELBAGAI AKTIVITI SEPERTI MEMANCING,MENYUSUR TASIK DENGAN PERAHU JALUR DAN BERKAYAK
DIJALANKAN DI TASI KENYIR,TASIK BERA DAN TASIK CHINI.
B)TASIK TITIWANGSA DAN TASIK PUTRAJAYA SESUAI UNTUK PERKELAHAN BERSAMA KELUARGA.
2.SUMBER PROTEIN
A)TASIK MEMBEKALKAN SUMBER PROTEIN SEPERTI IKAN AIR TAWAR SPESIES HARUAN,TOMAN,JELAWATDAN
TENGGALAN KEPADA PENDUDUK SETEMPAT.
B)TASIK JUGA DIGUNAKANUNTUK KEGIATAN AKUAKULTAR SEPERTI PENTERNAKAN IKAN DALAM SANGKAR
DI TASIK KENYIR.
3.PENJANAAN KUASA HIDROELEKTRIK
A)TASIK MEMPUNYAI TAKUNGAN AIR YANG BANYAK.OLEH ITU,TASIK SESUAI DIJADIKAN TAPAK UNTUK
MENJANA KUASA HIDROELEKTRIK BAGI MEMBEKALKAN TENAGA ELEKTRIK KEPADA PENDUDUK.
B)CONTOHNYA,EMPANGAN KENYIR DI TERENGGANU DAN EMPANGANKENERING DI PERAK.
6.REKREASI DAN PELANCONGAN
a) BEBERAPA BATANG SUNGAI DI MALAYSIA TERKECIK DENGAN AKTIVITI MEREDAH
JERAM.CONTOHNYA,SUNGAI KAMPAR DI PERAK DAN SUNGAI KIULU DI SABAH.
b) AIR TERJUN GUNUNG LEDANG DI JOHOR SESUAI UNTUK AKTIVITI PERKELAHAN.
7.SEMPADAN SEMULA JADI
a) SUNGAI JUGA BERFUNGSI SEBAGAI SEMPADAN NEGERI DAN SEMPADANANTARABANGSA.
b) CONTOHNYA,SUNGAI ENDAU MENJADI SEMPADAN NEGERI ANTARA JOHOR DENGAN PAHANG,MANAKALA
SUNGAI GOLOK MENJADI SEMPADANANTARABANGSA ANTARA MALAYSIA DENGAN THAILAND.