Dokumen ini membincangkan tentang gunung berapi, termasuk proses pembentukan, jenis, serta kesan-kesan letusannya terhadap manusia dan alam sekitar. Terdapat pelbagai jenis gunung berapi seperti kon lava bes, lava asid, komposit, dan abu serta sinder. Selain itu, dokumen juga menjelaskan tentang perbezaan lava, ciri pembezaan gunung berapi, dan faktor yang mempengaruhi bentuk gunung berapi.

1. GUNUNG BERAPIGUNUNG BERAPI
Wujud di bahagian kerak bumi yg lemah.Wujud di bahagian kerak bumi yg lemah.
Berlaku apabila 2 buah plat bergerakBerlaku apabila 2 buah plat bergerak
menjauhi di antara satu sama lain / satu platmenjauhi di antara satu sama lain / satu plat
terjunam di bawah satu plat yg lain.terjunam di bawah satu plat yg lain.
Kegiatan gunung berapi melibatkanKegiatan gunung berapi melibatkan
pengaliran mangma panas dlm rekahanpengaliran mangma panas dlm rekahan
batuan dlm kerak bumi dan pengaliran lavabatuan dlm kerak bumi dan pengaliran lava
ke atas permukaan bumike atas permukaan bumi

4. AKTIVITI IGNEUS
Bentuk muka
bumi jalar dalam
Bentuk muka
bumi jalar luar
Hasil daripada
pembekuan magma
di bawah permukaan bumi
Hasil daripada pembekuan
lava di permukaan bumi

5. BENTUKBENTUK
MUKA BUMIMUKA BUMI
JALAR DALAMJALAR DALAM

6. BATOLIT
Membeku jauh dari permukaan bumi
Batuan yang sangat besar
LOPOLIT
Berbentuk piring kerana magma
membeku secara mendatar di
lembangan cetek di kawasan batu-
batan
LAKOLIT
Berbentuk kubah
Membentuk bukit rendah sekiranya
terdedah ke permukaan bumi

7. DAIKDAIK
 Membeku secara menegakMembeku secara menegak
 Membentuk rabung atau permatang jika terdedah diMembentuk rabung atau permatang jika terdedah di
permukaan bumipermukaan bumi
SILSIL
 Membeku secara mendatarMembeku secara mendatar
 Sil yang besar menjadi dataran tinggi di permukaanSil yang besar menjadi dataran tinggi di permukaan
bumibumi
PAKOLITPAKOLIT
 Berbentuk seperti kanta kerana membentuk di antaraBerbentuk seperti kanta kerana membentuk di antara
lapisan lipatan bumilapisan lipatan bumi

8. 1.Takungan magma
2. Batuan sekitar
3. Saluran (paip)
4. Asas
5. Sil6. Daik
7. Lapisan-lapisan abu dikeluarkan
oleh gunung berapi
8. Rusuk
9. Lapisan-lapisan lava dikeluarkan
oleh gunung berapi
10. Lohong
11. Kon parasit
12. Aliran lava
13. Melepaskan
14. Kawah gunung berapi
15. Debu dan gas

9. BENTUKBENTUK
MUKA BUMIMUKA BUMI
JALAR LUARJALAR LUAR

10. PENARA BASALTPENARA BASALT
Terjadi akibat letupan fisolTerjadi akibat letupan fisol
Contoh :Contoh : DataranDataran TinggiTinggi DeccanDeccan

11. Terjadi apabila berlaku letusan yang kuatTerjadi apabila berlaku letusan yang kuat
Contoh :Contoh : TasikTasik DanauDanau TobaToba, Indonesia, Indonesia
KAWAH

12. KALDERA
Terbentuk akibat letusan dan runtuhanTerbentuk akibat letusan dan runtuhan
Berlaku di puncak gunung berapiBerlaku di puncak gunung berapi
Contoh :Contoh : KalderaKaldera AiraAira,, JepunJepun

13. GUNUNG BERAPI KON KOMPOSIT
Terbentuk daripada lapisan lava dan piroklasTerbentuk daripada lapisan lava dan piroklas

14. GUNUNG BERAPI PERISAI
Terbentuk daripada lapisan basaltTerbentuk daripada lapisan basalt
Contoh :Contoh : GunungGunung berapiberapi PulauPulau HawaiHawai

15. Gunung berapi lava asid
letusan gunung berapi amat kuat.
lava sangat likat dan mengalir
dengan perlahan.
mempunyai cerun yang curam.
contoh: Gunung Vesuvius di Itali.
Gunung berapi lava bes
mempunyai cerun yang landai.
lava sangat panas dan cair.
lava mengalir dengan laju.
contoh: Gunung Mauna Loa di
Hawaii.

16. Gunung berapi komposit
dikenali sebagai stratokun.
kon utama terbina daripada abu dan lava.
kon-kon kecil terbentuk di cerun-cerun
kon utama.
kon-kon kecil dinamakan kon parasit.
contoh: Gunung Fuji di Jepun, Gunung
Mayon di Filipina.
Gunung berapi abu dan sinder
terbentuk daripada letupan yang sangat
kuat.
mengeluarkan bahan piroklas seperti
lapilli, abu, bom, serpihan kecil dan gas.
bahan piroklas akan jatuh di sekitar
lohong dan membentuk cerun yang curam.
contoh: Gunung Paricutin di Mexico.

17. Gunung Berapi Aktif
gunung berapi hidup adalah aktif dan sering meletus.
contoh gunung berapi jenis ini adalah seperti Gunung Etna di Itali,

18. Gunung Berapi Pendam
Gunung berapi ini pernah meletus dan terpendam dalam satu jangka masa
Gunung berapi jenis ini akan meletus semula dalam jangka masa yang panjang.
Gunung berapi ini dikenali sebagai gunung berapi 'tidur'.
Contoh gunung berapi ini adalah seperti Gunung Pinatubo (terpendam kira-kira 610 tahun telah
meletus pada 13 jun 1991), Gunung Vesuvius di Itali dan Gunung Fuji di Jepun.

19. Gunung Berapi Mati
Gunung berapi ini tidak aktif dan tidak akan meletus lagi.
Contoh gunung berapi jenis ini adalah seperti Gunung Kenya di Kenya dan Gunung Kilimanjaro
di Alaska
Walau bagaimanapun, memanglah sukar untuk memastikan sesebuah gunung berapi itu pendam
atau mati.

20. Perbezaan antara lava bes dan lava asidPerbezaan antara lava bes dan lava asid
Ciri-ciri lavaCiri-ciri lava Lava asidLava asid Lava besLava bes
Tahap kecairanTahap kecairan Sgt likat / pekat, melekit dan mengalirSgt likat / pekat, melekit dan mengalir
dgn perlahan sahajadgn perlahan sahaja
Cair dan mengalir dgn lajuCair dan mengalir dgn laju
Tahap pembekuanTahap pembekuan Cepat membeku di permukaan bumi.Cepat membeku di permukaan bumi.
Jarak alirannya adalah dekatJarak alirannya adalah dekat
Lambat membeku dan dapatLambat membeku dan dapat
mengalir lebih jauh dimengalir lebih jauh di
permukaan bumipermukaan bumi
Kandugan mineralKandugan mineral
Kaya dgn silikaKaya dgn silika Kaya dgn besi dan magnesiumKaya dgn besi dan magnesium
Takat peleburanTakat peleburan Mempunyai takat lebur yg tinggi.Mempunyai takat lebur yg tinggi. Mempunyai takat lebur ygMempunyai takat lebur yg
rendah dan sgt panasrendah dan sgt panas
SuhuSuhu 800°C-1000°C800°C-1000°C 1100°C-1200°C1100°C-1200°C
Kadar letupanKadar letupan Letupannya kuat krn bykLetupannya kuat krn byk
mengandungi gas yg berada di bawahmengandungi gas yg berada di bawah
pengaruh tekanan tinggipengaruh tekanan tinggi
Letupannya kecil krn gas-gasLetupannya kecil krn gas-gas
yg berada di bawah tekananyg berada di bawah tekanan
tinggi dlm lava ini adalahtinggi dlm lava ini adalah
sedikitsedikit

21. Faktor-Faktor Yang MempengaruhiFaktor-Faktor Yang Mempengaruhi
Kepelbagaian Bentuk Gunung BerapiKepelbagaian Bentuk Gunung Berapi
 Jenis bahan yg diletuskanJenis bahan yg diletuskan
 Sifat lohong gunung berapiSifat lohong gunung berapi
 Sifat dan jenis letusanSifat dan jenis letusan
 Kuantiti lava dan bahan piroklas yg keluarKuantiti lava dan bahan piroklas yg keluar
 Proses penggondolan yg dialamiProses penggondolan yg dialami

22. KESAN-KESAN LETUSAN GUNUNGKESAN-KESAN LETUSAN GUNUNG
BERAPI TERHADAP MANUSIABERAPI TERHADAP MANUSIA
 Kehilangan nyawa dan harta bendaKehilangan nyawa dan harta benda
 Kerosakan infrastrukturKerosakan infrastruktur
 Pertanian - lava bes membentuk tanih suburPertanian - lava bes membentuk tanih subur
 Pelancongan - tasik kawah, kaldera, kolam air panasPelancongan - tasik kawah, kaldera, kolam air panas
dlldll
 Kemusnahan hutan – aliran lava besKemusnahan hutan – aliran lava bes
 Pencemaran udaraPencemaran udara
 Ombak besar – tsunamiOmbak besar – tsunami
 Hujan asidHujan asid
 Sumber galian dan batu berhablur. Tenaga goetermaSumber galian dan batu berhablur. Tenaga goeterma

23. Arahan: Nyatakan jenis Gunung Berapi yang terdapat dalam gambar rajah.
Bawa kursor ke pilihan yang betul, klik tetikus apabila kursor bertukar menjadi
tangan.
Jenis Kon Lava Bes
SOALAN 1
Jenis Kon Lava Asid
Jenis Komposit
Jenis Abu dan Sinder
C
D
B
A

24. Arahan: Nyatakan jenis Gunung Berapi yang terdapat dalam gambar rajah.
Bawa kursor ke pilihan yang betul, klik tetikus apabila kursor bertukar menjadi
tangan.
Jenis Kon Lava Bes
SOALAN 2
Jenis Kon Lava Asid
Jenis Komposit
Jenis Abu dan Sinder
B
C
A
D
B
A

25. Arahan: Nyatakan jenis Gunung Berapi yang terdapat dalam gambar rajah.
Bawa kursor ke pilihan yang betul, klik tetikus apabila kursor bertukar menjadi
tangan.
Jenis Kon Lava Bes
SOALAN 3
Jenis Kon Lava Asid
Jenis Komposit
Jenis Abu dan Sinder
B
C
A
D
B
C
A
D

26. Arahan: Nyatakan jenis Gunung Berapi yang terdapat dalam gambar rajah.
Bawa kursor ke pilihan yang betul, klik tetikus apabila kursor bertukar menjadi
tangan.
Jenis Kon Lava Bes
SOALAN 4
B
C
Jenis Kon Lava Asid
Jenis Komposit
Jenis Abu dan Sinder
A
Jenis Abu dan SinderD

27. CONTOH SOALANCONTOH SOALAN
20042004
 2(c) Terangkan kesan-kesan letusan gunung2(c) Terangkan kesan-kesan letusan gunung
berapi terhadap manusia(10).berapi terhadap manusia(10).
20052005
 2(b) Huraikan mengapa gunung berapi2(b) Huraikan mengapa gunung berapi
mempunyai pelbagai bentuk[10]mempunyai pelbagai bentuk[10]